ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ ΜΕΤΑ ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ «ΜΝΗΜΟΝΙΟΥ» (2014)

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ ΜΕΤΑ ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ «ΜΝΗΜΟΝΙΟΥ» (2014)"

Transcript

1 ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ ΜΕΤΑ ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ «ΜΝΗΜΟΝΙΟΥ» (2014) Ενημερωτικό σημείωμα για τα μέλη των αρμόδιων Κοινοβουλευτικών Επιτροπών της Βουλής των Ελλήνων Οκτώβριος 2013

2 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 3 ΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ ΜΕΤΑ ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ «ΜΝΗΜΟΝΙΟΥ» (2014) ΔΥΟ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ: «ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΚΕΝΟ» ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ ΔΙΕΥΚΟΛΥΝΣΗ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΧΡΕΟΥΣ : ΜΕΙΩΣΗ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΛΠ ΝΕΑ ΕΠΙΣΗΜΗ ΑΝΑΔΙΑΡΘΡΩΣΗ (=ΔΙΑΓΡΑΦΗ) ΤΟΥ ΧΡΕΟΥΣ ΓΙΑ ΝΑ ΕΙΝΑΙ «ΒΙΩΣΙΜΟ» ΕΥΡΩΠΑΪΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΙΩΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΘΕΜΑΤΟΣ ΧΡΕΟΥΣ... 9 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV

3 Πρόλογος Το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του εκπόνησε το παρόν σημείωμα με τίτλο «ΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ ΜΕΤΑ ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΜΝΗΜΟΝΙΟΥ (2014)». Το σημείωμα απευθύνεται πρωτίστως στα μέλη των αρμοδίων κοινοβουλευτικών Επιτροπών, δηλαδή της Ειδικής Διαρκούς Επιτροπής του Απολογισμού και του Γενικού Ισολογισμού του Κράτους και Ελέγχου της Εκτέλεσης του Προϋπολογισμού του Κράτους, καθώς και της Διαρκούς Επιτροπής Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής των Ελλήνων. Έχει ως στόχο την υποβοήθηση του έργου των δύο Επιτροπών με την παροχή των αναγκαίων πληροφοριών και στοιχείων. Το σημείωμα αυτό συζητήθηκε και εγκρίθηκε από την Επιστημονική Επιτροπή του Γραφείου σε συνεδρίαση που πραγματοποιήθηκε στις 19/09/2013. Εκτός από την αυτόνομη δημοσίευσή του αποφασίστηκε να αποτελέσει μέρος της τρίτης τριμηνιαίας έκθεσης. Για την εκπόνησή του διαμορφώθηκε ομάδα εργασίας με επικεφαλής τον Καθηγητή κ. Πάνο Καζάκο (μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής του Γραφείου) και τη συνεργασία του Δρα. κ. Σπύρου Λαπατσιώρα (μέλους της Επιστημονικής Επιτροπής του Γραφείου) και των στελεχών του Γραφείου κ.κ. Αλέξανδρο Λύρα και Μιχάλη Σταύρακα. Ο Συντονιστής του Γραφείου Καθηγητής Παναγιώτης Λιαργκόβας 3

4 Το Δημόσιο Χρέος μετά το τέλος του «μνημονίου» (2014) 1. Δύο διαφορετικά προβλήματα: «Δημοσιονομικό κενό» και Δημόσιο Χρέος Η τρέχουσα δανειακή σύμβαση με την Τρόϊκα με όρους που περιλαμβάνονται στο «Μνημόνιο» λήγει το Τότε θα καταβληθεί η τελευταία δόση (βλ. Παράρτημα Ι). Από το β εξάμηνο 2014 οι πόροι που διαθέτει η χώρα δεν θα επαρκούν για να καλύψει τις υποχρεώσεις προς πληρωμή των τόκων για τα δάνεια που έχει λάβει. Ειδικότερα, δεν θα επαρκεί το πρωτογενές πλεόνασμα (= περίσσευμα φόρων πάνω από τις δαπάνες) για την πληρωμή των τόκων. Κάπως απλά, η διαφορά μεταξύ τόκων και πρωτογενούς πλεονάσματος είναι το «δημοσιονομικό κενό». Επίσημα το «δημοσιονομικό κενό» υπολογίζεται με βάση την τρέχουσα πολιτική προσαρμογής. Αν η τελευταία αλλάξει, π.χ. αν αυξηθούν οι κοινωνικές δαπάνες, τότε ceteris paribus το κενό γίνεται μεγαλύτερο και μαζί του οι δανειακές ανάγκες. 1 Το ίδιο ισχύει αν υπάρξει υστέρηση των φορολογικών εσόδων. Το ΔΝΤ προβλέπει ένα «δημοσιονομικό κενό» 4.4 δις προς τα τέλη 2014 και επιπλέον 6.5 δις το 2015, συνολικά 11 δις. 2 Η ελληνική κυβέρνηση θεωρεί ότι το κενό είναι μικρότερο, ελπίζοντας ότι θα πετύχει πρωτογενές πλεόνασμα δις. 4 Όπως και να διαμορφωθεί τελικά, το «κενό» θα πρέπει να καλυφθεί, πράγμα που μπορεί να γίνει με νέο δανεισμό, μείωση των επιτοκίων και νέα μέτρα ή με ένα συνδυασμό όλων αυτών. Η κυβέρνηση αποκλείει νέα μέτρα. Ας προσθέσουμε ότι το «κενό» διευρύνεται αν προσθέσουμε τις δαπάνες πληρωμής ληξιπρόθεσμων χρεών. Τότε μετονομάζεται σε «χρηματοδοτικό κενό». Η Ελλάδα δεν θα είναι εύκολο να δανεισθεί με λογικούς όρους από τις αγορές για να καλύψει το «κενό» αυτό, δηλαδή να πληρώσει τους τόκους και να αποπληρώσει ληξιπρόθεσμα δάνεια. Μια συμφωνία για νέα δάνεια στήριξης ή και άλλες διευκολύνσεις (μείωση επιτοκίων κλπ) είναι η πιθανότερη λύση με τα σημερινά δεδομένα. Προβλέπονται άλλωστε στη δήλωση της Ευρωομάδας. 5 Επίσης και συναφώς, η ελληνική πλευρά εξετάζει το ενδεχόμενο να καλύψει μέρος του δημοσιονομικού κενού με διάφορους τρόπους εκτός δανεισμού από τους εταίρους, ένας από τους οποίους είναι η προσφυγή στις «αγορές». 6 Η Τρόικα για τους δικούς της λόγους την παρακινεί προς αυτή την κατεύθυνση. 1 Βλ. Λαπατσιώρας, Σπ. «Χρηματοδοτικό κενό και κοινωνικές ανάγκες», εφημερίδα η Αυγή Βλ. επίσης IMF Executive Board concludes 2013 Article IV consultation, Public Information Note No. 13/64 June 5, Βλ. IMF Executive Board concludes 2013 Article IV consultation, Public Information Note No. 13/64 June 5, Βλ. Προσχέδιο Κρατικού Προϋπολογισμού 2014, Πίνακας 2.2, σελ Η διαφορά πάντως από το 2009 όταν ξεκίνησε η κρίση είναι μεγάλη καθώς τότε καταγράφηκε δημοσιονομικό έλλειμμα 24 δις.. 5 Eurogroup Statement on Greece 27 November Βλ. εφημερίδα η Καθημερινή,

5 Επισημαίνουμε ότι μια νέα δανειακή σύμβαση για το κλείσιμο του δημοσιονομικού κενού δίνει μόνο προσωρινή λύση για ένα-δύο χρόνια. Ουσιαστικά αναβάλλει την αντιμετώπιση του μείζονος προβλήματος που είναι ο όγκος του Δημόσιου Χρέους της χώρας. Επομένως, τα ερωτήματα που τίθενται είναι τι πρέπει να γίνει με το Δημόσιο Χρέος, τι ακριβώς μπορεί να αναμένει ή να ζητήσει η χώρα, πότε και τι είναι διαπραγματευτικά εφικτό. Θα απασχολήσουν αναγκαστικά τη Βουλή. Είναι προφανές ότι συνυφαίνονται με ένα άλλο: Ποια πολιτική οικονομικής προσαρμογής θα είναι δυνατή από ή μετά το Το παρόν σημείωμα εξετάζει τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα κάθε προσφερόμενης δυνατότητας για την αντιμετώπιση του προβλήματος. Βασική παραδοχή μας είναι ότι το χρέος (και ο λόγος χρέους) δεν πρόκειται να τεθεί σε τροχιά μείωσης και να γίνει «βιώσιμο» ως το 2020 ή αποκλειστικά με εθνικές προσπάθειες αποταμίευσης (=δημιουργίας πρωτογενών πλεονασμάτων και ιδιωτικοποιήσεις), χωρίς οποιαδήποτε αναδιάρθρωση (=νέο «κούρεμα») ή και αναδιάταξη (=επιμήκυνση των περιόδων αποπληρωμής χρεών) και άλλες διευκολύνσεις (βλ. πιο κάτω). Η εξυπηρέτηση του χρέους ώστε να γίνει βιώσιμο μόνο με τις δικές μας δυνάμεις προϋποθέτει ένα συνδυασμό ρυθμών μεγέθυνσης και πρωτογενών πλεονασμάτων για πολλά χρόνια που όμως δεν είναι ρεαλιστικό να υποθέσουμε ότι θα επιτευχθούν. Θα προϋπέθετε επίσης δυνατότητα αναχρηματοδότησης από τις αγορές με ανεκτούς όρους. 2. Διευκόλυνση εξυπηρέτησης του Δημοσίου Χρέους : Μείωση επιτοκίων κλπ. Πρόκειται για μέτρα που θα ελάφρυναν το βάρος εξυπηρέτησης του χρέους μας (flow relief) με μείωση των επιτοκίων του επίσημου δανεισμού προς την Ελλάδα ειδικά από την πρώτη δανειακή σύμβαση, μετάθεση πληρωμής και κεφαλαιοποίηση τόκων για τα δάνεια του EFSF, επιμήκυνση των περιόδων αποπληρωμής κ.α. Η Ελλάδα πληρώνει το δις ή 4.9 % του ΑΕΠ (βλ. και Παράρτημα ΙΙ, πίνακας 2). 8 Μια περαιτέρω «τεχνητή» μείωσή του θα σήμαινε λιγότερες ετήσιες δαπάνες του προϋπολογισμού για τόκους, κατά προέκταση λιγότερη πίεση για μελλοντικές περικοπές άλλων δαπανών. Επιπλέον, με την επιμήκυνση της απόπληρωμής των δανείων θα έπρεπε να βρεθούν λιγότεροι δανειακοί πόροι για αποπληρωμή ληξιπρόθεσμων χρεών μετά το Η προοπτική των διευκολύνσεων στην εξυπηρέτηση του χρέους δεν πρέπει να υποτιμηθεί. Έχει μεγάλη σημασία πόσα μπορεί η χώρα να δίνει για την εξυπηρέτηση του χρέους. Οι προτεινόμενες διευκολύνσεις θα πρέπει να ενταχθούν 7 Δηλαδή να κατέβει σε 124% του ΑΕΠ (2020) και 110% του ΑΕΠ (2022). Βλ. IMF Executive Board concludes 2013 Article IV consultation, Public Information Note No. 13/64 June Προϋπολογισμός του Κράτους 2013, Δεκέμβριος Το ποσό μειώθηκε από 11.7 δις (ή 6% του ΑΕΠ) του έτους

6 σε μια συνολική λύση του προβλήματος του χρέους. Αν π.χ. συμφωνηθεί ένα moratorium (=διακοπή της πληρωμής όλων ή μέρους των τόκων) για 4-5 ή και περισσότερα χρόνια, τα αντίστοιχα ποσά θα μπορούσαν να επενδυθούν. Σημειώνουμε ότι η Ευρωομάδα έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο για μια μείωση των επιτοκίων! 9 Ένα σχετικό επενδυτικό πρόγραμμα που θα δημιουργούσε θέσεις εργασίας θα έπρεπε βέβαια να συμφωνηθεί με την ΕΕ. Θα έδινε ερεθίσματα για ανάκαμψη και μείωση της ανεργίας αν και δεν θα έλυνε το πρόβλημα αυτό. Το σπουδαιότερο είναι ότι θα άλλαζε το κλίμα. Η εξυπηρέτηση του χρέους δεν θα έπνιγε την οικονομία μας. Το ερώτημα είναι αν η μείωση των επιτοκίων και η επιμήκυνση της αποπληρωμής χρεών (= παράταση των ωριμάνσεων) θα επιτρέψουν στην Ελλάδα να επιστρέψει στις αγορές για να καλύψει υποχρεώσεις χρεολυσίων με λογικούς όρους. Μολονότι η αποπληρωμή του Δημόσιου Χρέους μέσω νέου δανεισμού (π.χ. από την ΕΚΤ ή το ΕΤΣ) δεν μπορεί να συνεχίζεται επ άπειρον, είναι ψευδαίσθηση να αναμένουμε ότι η χώρα θα επιστρέψει στις αγορές μετά το 2014 για να καλύψει με λογικούς όρους τις ανάγκες αναχρηματοδότησης του χρέους συν τυχόν έκτακτες ανάγκες. Μόνο για τα χρεολύσια, οι απαιτήσεις τα επόμενα χρόνια ανέρχονται σε 70,5 δις ( , βλ. γράφημα 1 στο παράρτημα ΙΙ) 10. Κατά την εκτίμησή μας, οι ελαφρύνσεις είναι μεν αναγκαίες, αλλά δεν αρκούν για μια οριστική λύση του προβλήματος και αφήνουν την Ελλάδα έκθετη στις απροσδόκητες διαταραχές της διεθνούς και ευρωπαϊκής οικονομίας. Το χρέος θα παραμείνει ως δαμόκλειος σπάθη πάνω από την ελληνική οικονομία, θα επηρεάζει αρνητικά τις προσδοκίες των οικονομικών παραγόντων και θα εμποδίζει την επιστροφή στις αγορές. 3. Νέα επίσημη αναδιάρθρωση (=διαγραφή) του χρέους για να είναι «βιώσιμο» Η δεύτερη και πλέον αμφισβητούμενη δυνατότητα είναι να συμφωνηθεί νέα δραστική περικοπή του τωρινού χρέους (ή μείωση του αποθέματος χρέους, stock relief). Προφανώς η αναδιάρθρωση συνυφαίνεται με το θέμα της βιωσιμότητάς του (βλ. και παράρτημα). Στην περίπτωσή μας η Τρόικα θεωρεί ότι δείκτης της βιωσιμότητας είναι η μείωση του λόγου χρέους στο 124% του ΑΕΠ έως το 2020 και 110% του ΑΕΠ έως το Eurogroup Statement on Greece, 27.November Την ιδέα για ένα moratorium υποστρηρίζουν πολλοί όπως π.χ. ο καθηγητής Ν. Οικονομίδης (ΗΠΑ) του Stern School of Business, New York University δις περίπου με βάση το ΓΛΚ- το ύψος εξαρτάται και από τη συναλλαγματική ισοτιμία SDR- λόγω των δανείων από το ΔΝΤ. 11 IMF Greece 2013 Artivle IV Consultation. Country Report No. 13/154, June Για έναν αυστηρό ορισμό της βιωσιμότητας βλ, Μπαλφούσιας, Αθ. Θ. «Αξιολόγηση της ελληνικής οικονομικής πολιτικής», στο ΚΕΠΕ Οικονομικές εξελίξεις, 12/2010, σελ Βιώσιμο γενικά είναι το χρέος που «εξυπηρετείται» (για το οποίο εξασφαλίζεται η πληρωμή τόκων με εθνικούς πόρους (μέσω ανάπτυξης) και είναι δυνατή η αναχρηματοδότηση με λογικούς όρους της αποπληρωμής ληξιπρόθεσμων οφειλών. 6

7 Η αριθμητική του χρέους είναι εναντίον μας. Σήμερα το ΔΝΤ πιέζει για μια νέα αναδιάρθρωση την οποία θεωρεί αναγκαία ακόμη και στην περίπτωση που πετυχαίνει πλήρως το τρέχον πρόγραμμα προσαρμογής! 12 Μεταξύ οικονομολόγων και εκπροσώπων οικονομικών συμφερόντων διατυπώνεται ολοένα και συχνότερα η γνώμη ότι η αναδιάρθρωση του χρέους είναι αναπόφευκτη. 13 Οι υπολογισμοί όμως της αναγκαίας περικοπής διαφέρουν. Το ΔΝΤ υποστηρίζει ότι απαιτείται μια διαγραφή χρέους της τάξης του 4-5% του ΑΕΠ για να επιτευχθούν οι στόχοι του 2020 και Εκτός τούτου, μια σημαντική μείωση του αποθέματος του χρέους έστω και σταδιακά θα λειτουργούσε ως κίνητρο για να συνεχισθούν οι μεταρρυθμίσεις ή να μη πάνε χαμένες όσες έγιναν. 14 Το Δημόσιο Χρέος της χώρας εκτιμάται ότι θα ανέλθει στο τέλος του 2013 σε 321 δις ή 175.5% του ΑΕΠ. Το ΑΕΠ το 2013 εκτιμάται ότι θα μειωθεί δραματικά στα 183 δις, γεγονός που εξηγεί και την άνοδο του λόγου χρέους προς ΑΕΠ σε σχέση με το 2012 (304 δις ή 156.9%). Το επόμενο έτος 2014 προβλέπεται ότι θα μειωθεί στα 319 δις ή 174.5% του ΑΕΠ 15. Επομένως, από τη σκοπιά αυτή, η χώρα είναι σε χειρότερη θέση να αντιμετωπίσει το πρόβλημα του Δημοσίου Χρέους της αφού έχει καταρρεύσει η παραγωγική της βάση σύμφωνα και με τα επίσημα στοιχεία. Επιπλέον: Ακόμη και αν επιτευχθεί ο στόχος ενός λόγου χρέους 124% ΑΕΠ έως το 2020 η κατάσταση δεν θα είναι διατηρήσιμη! Στο παράρτημα ΙΙΙ της παρούσας έκθεσης περιλαμβάνεται μια τεχνική παρουσίαση των όρων για σταθεροποίηση του χρέους. Από το παράδειγμα προκύπτει ότι η σταθεροποίηση και πολύ περισσότερο η φιλόδοξη μείωσή του στο 110% από το επίπεδο του 175.5% του ΑΕΠ το 2013, διευκολύνεται αν υπάρξει περικοπή του αποθέματος του χρέους (σε τεχνική γλώσσα: stock relief). Μια αιτιολόγηση της ανάγκης για αναδιάρθρωση του χρέους. Η επίτευξη και κυρίως η διατήρηση μεγάλων πρωτογενών πλεονασμάτων στο μέλλον (πάνω σε μια εξασθενισμένη οικονομία) είναι σχεδόν αδύνατη. Εκτός τούτου, οι προοπτικές μεγέθυνσης της χώρας είναι δυσμενείς, παρά τις επίσημα 12 IMF Executive Board concludes 2013 Article IV consultation, Public Information Note No. 13/64 June Βλ. τελευταία θετική άποψη του προέδρου του DIW (Βερολίνου) Marcel Fratzscher σε συνέντευξή του στη Deutsche Welle τον Αύγουστο 2013 καθώς και εκτιμήσεις τoυ IFO στη Die Welt Στη συζήτηση αντιπαρατίθεται το επιχείρημα του «ηθικού κινδύνου». Σύμφωνα με αυτό μια πρόωρη εξέταση περικοπής του χρέους θα είχε ως συνέπεια να παγώσουν οι μεταρρυθμίσεις στη χώρα. Βλ. σχόλιο του Lars Feld in der Frankfurter Allgemeinen Zeitung, Αλλά το πρόβλημα του ηθικού κινδύνου μπορεί να λυθεί. Βλ. Μπόφινγκερ, Πέτερ Επιστροφή στο Μάρκο; Η Γερμανία χρειάζεται το, μετάφραση Ελίζας Παπαδάκη, Πόλις Για μια γενικότερη λύση με τη δημιουργία μηχανισμού αναδιάρθρωσης χρεών στην ΕΕ βλ. Gianviti, Fr., Krueger, Anna et al A European mechanism for sovereign debt crisis resolution: A proposal, Bruegel Βλ. δήλωση του ειδικού σε θέματα οικονομικής συγκυρίας του Ινστιτούτου ΙFO (Γερμανίας καθηγητή Kai Carstensen στην εφημερίδα Die Welt Το 2010 (προ Μνημονίου) το χρέος ήταν συνολικά δις ή 148.3% του ΑΕΠ. Για τα στοιχεία του Δημοσίου Χρέους των υπόλοιπων ετών βλ. Προσχέδιο Κρατικού Προϋπολογισμού 2014 σελ. 42, Πίνακας

8 διατυπωμένες προσδοκίες για ανάκαμψη το 2014 λόγω ασθενούς εξαγωγικής βάσης (που αναπτυσσόμενη θα παρέσυρε όλη την οικονομία), πολιτικών αβεβαιοτήτων, συνεχιζόμενης περιοριστικής δημοσιονομικής πολιτικής (λιτότητας), υπερβολικά υψηλού λόγου χρέους κλπ. Προς το παρόν η αριθμητική του χρέους είναι εναντίον της (βλ. και παράρτημα). Ούτε μπορεί κανείς να αναμένει σοβαρή μείωση του χρέους μέσω ιδιωτικοποιήσεων (βλ. πιο κάτω). Γενικά, πολύ μεγάλα χρέη σε απόλυτα μεγέθη και ως % ΑΕΠ γίνονται ανεξέλεγκτα («μη βιώσιμα»), προκαλούν αβεβαιότητες και κινδύνους (με αποτέλεσμα οι δανειστές να απαιτούν υψηλά πριμ ρίσκου, ιδιαίτερα αν εκτιμούν ότι η χώρα στο τέλος θα χρεοκοπήσει, οδηγώντας την έτσι στην χρεοκοπία) και αφαιρούν από τις κυβερνήσεις δυνατότητες αντιμετώπισης οικονομικών προβλημάτων. Ακόμη και αν τα χρέη δεν οδηγούν την αναπτυξιακή διαδικασία σε πλήρη κατάρρευση, όμως τείνουν να την επιβραδύνουν. 16 Αυτό ισχύει ακόμη και αν δεν μπορούμε να καθορίσουμε επακριβώς το όριο πάνω από το οποίο πνίγουν την ανάπτυξη. Ας το διατυπώσουμε διαφορετικά: Το μέγεθος του χρέους (και του λόγου χρέους) επηρεάζει αρνητικά τους ρυθμούς μεγέθυνσης που βεβαίως, όπως σημειώσαμε, επηρεάζονται αρνητικά και από άλλους παράγοντες. Καθιστά επιφυλακτικές τις αγορές και αποτρέπει όσους σχεδιάζουν να επενδύσουν στην πραγματική οικονομία. Επομένως, ένα «κούρεμα» του χρέους εντός της Ευρωζώνης, θα επιτάχυνε την ανάπτυξη, ενθαρρύνοντας τις επενδύσεις και μειώνοντας την πίεση για πρωτογενή πλεονάσματα. 17 Το κλειδί είναι η μεγέθυνση. Η χώρα είναι αδύνατο να επιστρέψει στις αγορές κεφαλαίου για να αναχρηματοδοτήσει το τεράστιο χρέος της με λογικούς όρους. Το μέγεθός του θα λειτουργεί αποτρεπτικά για τους πιθανούς δανειστές. Η οργανωμένη διαγραφή μέρους του χρέους εντός της ΕΕ και της Ευρωζώνης θα δημιουργούσε νέα δεδομένα. Το σπουδαιότερο είναι ότι θα ενσωματωνόταν σύντομα στις προσδοκίες των αγορών. Επίσης, θα κατένεμε πιο ισόρροπα τα βάρη ανάμεσα σε δανειστές και οφειλέτες, συνεισφέροντας έτσι στη σταθεροποίηση της ΕΕ. Υπενθυμίζουμε ότι και στο ΔΝΤ είχαν γίνει σχετικές προτάσεις για όλες τις χώρες αλλά προσέκρουσαν σε ανυπέρβλητες τότε αντιδράσεις Carmen M Reinhart, Kenneth Rogoff, Debt and growth revisited 11 August 2010, Υποστηρίζουν πως όταν ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ ξεπεράσει το 90%, χειροτερεύουν δραματικά οι αναπτυξιακές προοπτικές της οικονομίας και, κατά προέκταση, η διαχείριση του χρέους! Για κριτική συζήτηση πάνω στο κείμενο, σχετικά με το αναλυτικό και μεθοδολογικό πλαίσιο, που καταλήγει και σε αμφισβήτηση κύριων συμπερασμάτων δες και Herndon, Thomas, Michael Ash και Robert Pollin, "Does high public debt consistently stifle economic growth? A critique of Reinhart and Rogoff, University of Massachusetts at Amherst, Political Economy Research Institute, Working Papers Series, No. 322, 15 April 2013 & Ugo Panizza, Andrea F. Presbitero, "Public Debt and economic growth, one more time", 25 April 2013, 17 Στο παράρτημα ΙΙΙ παραθέτουμε ένα απλό τρόπο υπολογισμού της σχέσης ανάμεσα σε περικοπή του χρέους και πρωτογενή πλεονάσματα! 18 Βλ. Krueger Anna A new approach to sovereign debt restructuring, Washington D.C

9 Διαπραγματευτικές δυνατότητες και περιορισμοί. Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν εγγυηθεί τα δάνεια στην Ελλάδα και επομένως κάθε περικοπή θα ανέβαζε το δικό τους χρέος, πιθανόν το κόστος εξυπηρέτησης και θα επιβάρυνε εν τέλει τους φορολογούμενούς τους. Οι ελληνικές πολιτικές δυνάμεις δεν πρέπει να υποτιμούν ότι η περικοπή χρεών σε κράτη είναι πολιτικά ευαίσθητο ζήτημα και για τους άλλους! Συναφώς, δεν πρέπει να υποτιμηθεί η ανησυχία των άλλων κρατών μελών ότι ένα τέτοιο μέτρο ενέχει τον λεγόμενο «ηθικό κίνδυνο». Αυτό σημαίνει, με απλά λόγια, ότι θα μπορούσε να προκαλέσει χαλάρωση της δημοσιονομικής πολιτικής και ανακοπή των μεταρρυθμίσεων στην Ελλάδα και σε άλλες χώρες που θα προσδοκούσαν ίδια μεταχείριση. Επομένως, θα συνοδευθεί, αν τελικά γίνει (βλ. πιο κάτω) με δικλείδες ασφαλείας! Ένα επιθετικά προβαλλόμενο σχετικό αίτημα από την ελληνική πλευρά που θα αγνοούσε τις ανησυχίες των εταίρων, θα επιβάρυνε τις διακρατικές μας σχέσεις με ανυπολόγιστες οικονομικές συνέπειες. Θα μπορούσε να τροφοδοτήσει νέα συζήτηση για την έξοδο της Ελλάδας από την Ευρωζώνη. Για τον λόγο αυτό η ελληνική πλευρά κρατά χαμηλούς τόνους στο ζήτημα αυτό μολονότι ο υπουργός οικονομικών κ. Στουρνάρας φαίνεται ότι αναμένει κινήσεις για περικοπή και ελάφρυνση του χρέους. 19 Πάντως, η έκβαση μιας διαπραγμάτευσης για αναδιάρθρωση του χρέους εξαρτάται (και) από την αξιοπιστία της χώρας, η οποία με τη σειρά της μετράται με την εξέλιξη της δημοσιονομικής πολιτικής μας, των μεταρρυθμίσεων και της αξιοποίησης των φυσικών πόρων. Το ίδιο ισχύει και για τις προβλεπόμενες ανάγκες για περαιτέρω στήριξη μετά το Όσο καθυστερούν οι μεταρρυθμίσεις και άλλες αποφάσεις η οικονομική κατάσταση θα επιβαρύνεται και οι διαπραγματευτικές δυνατότητες θα ελαχιστοποιούνται. Θα ήταν μια χρήσιμη έκπληξη και θα βελτίωνε τις διαπραγματευτικές δυνατότητες της χώρας η έγκαιρη εκπλήρωση των πιο κρίσιμων προαπαιτούμενων. 4. Ευρωπαϊκά εργαλεία για τη μείωση του αποθέματος χρέους Προσθέτουμε ότι, από πολιτική άποψη πάλι, η διαγραφή των χρεών μας προς άλλα κράτη θα συζητηθεί παρά τις ισχυρές αντιδράσεις σε ένα τέτοιο μέτρο. Και πράγματι μεσοπρόθεσμα δυνατότητες υπάρχουν να μειωθεί το απόθεμα χρέους χωρίς ως ένα βαθμό να εμφανισθεί σαν νέο «κούρεμα». Ξεχωρίζουμε δύο που βρίσκονται ήδη στην ημερήσια διάταξη. (α) Ανάληψη του κόστους ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών από το ESM πράγμα που θα μείωνε το χρέος περίπου κατά 30 δις που είναι οι συμμετοχές του ΤΧΣ στις τράπεζες, ίσως μάλιστα και περισσότερα. Αυτό θα συμβεί μετά την καθίδρυση της λεγόμενης «τραπεζικής ένωσης» που ήδη προχωρεί. Ειρήσθω εν παρόδω ότι 19 Βλ. συνέντευξή του στην Εφημερίδα των Συντακτών,

10 σχετική ρύθμιση θα έθετε τέρμα σε ένα φαύλο κύκλο τραπεζικής και δημοσιονομικής κρίσης. (β) «Αμοιβαιοποίηση» μέρους του χρέους ή ένα σύμφωνο απόσβεσης όπως έχει προταθεί από το Συμβούλιο Εμπειρογνωμόνων της Γερμανίας και, σε παραλλαγές, από άλλους ερευνητές. Η πρόταση του Συμβουλίου Εμπειρογνωμόνων προβλέπει μια ποσοτικά και χρονικά περιορισμένη κοινή εγγύηση για το μέρος του χρέους που ξεπερνά το όριο του Μάαστριχτ 60% του ΑΕΠ. 20 Αυτό θα γίνει με αυστηρούς όρους: τα κράτη θα πρέπει να αποσβέσουν τα νέα ομόλογα σε διάστημα 25 ετών, να προσδιορίσουν φόρους, τα έσοδα από τους οποίους θα χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για πληρωμές τόκων και χρεολυσίων και θα πρέπει, για να έχουν πρόσβαση στις εγγυήσεις, να τηρούν τους όρους του Δημοσιονομικού Συμφώνου και του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Στο ίδιο πνεύμα ως προς την «αμοιβαιοποίηση» κινούνται οι προτάσεις για μια γενικότερη λύση των προβλημάτων χρέους στην Ευρωζώνη που δημοσίευσε εξ αρχής ο Γιάννης Βαρουφάκης και έκτοτε εξειδικεύει σε αλλεπάλληλα δημοσιεύματα. Η βασική του ιδέα είναι το κατά Μάαστριχτ νόμιμο χρέος κάθε χώρας (60% ΑΕΠ) να περάσει στην ΕΚΤ! 21 Εκτός από άλλους ερευνητές με παρόμοιες κατευθύνσεις, όπως ο Wyplosz 22, τις ίδιες ιδέες έχει εξετάσει και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. 23 Γεγονός είναι ότι υπάρχει κινητικότητα στο θέμα αυτό και στην ΕΕ. Τον Ιούλιο ο J. M. Barroso ανακοίνωσε τη σύσταση ομάδας εργασίας που εξετάζει τα πλεονεκτήματα και τους κινδύνους, τις νομικές προϋποθέσεις και τις οικονομικές επιπτώσεις πρωτοβουλιών για την κοινή ευρωπαϊκή έκδοση χρέους υπό τη μορφή ενός ταμείου απόσβεσης των δημοσίων χρεών (debt redemption fund) και ευρωγραμματίων Για τις λεπτομέρειες βλ. Μπόφινγκερ, Πέτερ Επιστροφή στο Μάρκο; Η Γερμανία χρειάζεται το, μετάφραση Ελίζας Παπαδάκη, Πόλις Βλ. επικαιροποιημένη πρόταση των Varoufakis, J., Holland, St. And Galbraith J. A modest proposal for resolving the Eurozone crisis, Version 4.0, July Ο στόχος είναι βέβαια να αποδεσμευθούν πόροι για την ανάπτυξη. 22 Βλ. Pierre Paris, Charles Wyplosz, "To end the Eurozone crisis, bury the debt forever", 6 August 2013, 23 European Commission On the feasibility of introducing stability bonds, Green Paper, Brussels European Commission Memo Straßburg, 2 July Η σύσταση της ομάδας ειδικών αποτέλεσε προϋπόθεση για την υπερψήφιση του Δημοσιονομικού Συμφώνου από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο! 10

11 Λεξιλόγιο Πρωτογενές πλεόνασμα: Τα τακτικά έσοδα του κράτους είναι μεγαλύτερα από τις δαπάνες του. Δεν συνυπολογίζονται τα έσοδα από ιδιωτικοποιήσεις και οι τόκοι. Δημοσιονομικό κενό: Το πρωτογενές πλεόνασμα δεν επαρκεί για την πληρωμή των τόκων. Αναδιάρθρωση. Εννοούμε κατά κανόνα το «κούρεμα». Ήταν μέρος των προγραμμάτων προσαρμογής του IMF. Αναδιάταξη. Επιμήκυνση των περιόδων αποπληρωμής του συσσωρευμένου χρέους (μετάθεση της αποπληρωμής ληξιπρόθεσμων χρεών), ενδεχομένως μαζί με μετάθεση της πληρωμής τόκων. Ηθικός κίνδυνος. Ο κίνδυνος ο ωφελούμενος στο πλαίσιο ενός συμβολαίου να αθετήσει εκ των υστέρων τις δικές του δεσμεύσεις και σε αυτό να τον μιμηθούν και άλλοι! Μερικές φορές χρησιμοποιείται μαζί με την έννοια του κακού προηγούμενου. Αμοιβαιοποίηση του χρέους στην Ευρωζώνη. Ανάληψη μέρους του χρέους από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθεροποίησης (ESM) ή αναχρηματοδότησή του μέσω της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Βιώσιμο ή διατηρήσιμο χρέος. Βιώσιμο γενικά είναι το χρέος που «εξυπηρετείται» (για το οποίο εξασφαλίζεται η πληρωμή τόκων με εθνικούς πόρους (μέσω ανάπτυξης) και είναι δυνατή η αναχρηματοδότηση με λογικούς όρους της αποπληρωμής ληξιπρόθεσμων οφειλών. 11

12 Παραρτήματα I. Πίνακας 1. Χρονοδιάγραμμα δανειακής στήριξης έως το ΙΙ. Γράφημα 1 και Πίνακας 2. Χρονοδιάγραμμα αποπληρωμής χρεών και χρονοδιάγραμμα αποπληρωμής χρεών και πληρωμών τόκων. ΙΙΙ. Η βιωσιμότητα του Δημοσίου Χρέους. IV. Επέκταση της ανάλυσης σύμφωνα με μια αισιόδοξη υπόθεση εργασίας. 12

13 Παράρτημα Ι. Πίνακας 1. Χρονοδιάγραμμα Δανειακής στήριξης ως το in bn EUR, unless otherwise noted Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Financing needs A. Government cash Deficit Primary deficit("-" is surplus) Interest payments B. Other government cash needs Estimated cash adjustments(2) Arrears Cash buffer ESM capital C. Maturing debt Bonds & loans after exchange Bonds after PSI and DBB (3) other, incl loans EU repayment IMF repayment Short-term debt D. Cost of PSI Cash upfront for PSI (sweetener and accrued interest) Bank recapitalisation Cash upfront for Buyback E. Gross financing needs(a.+b.+c.+d.) Financing sources F. Private financing sources Market financing Privatisation 1/ G. Additional financing sources ANFA & SMP profits Contingency measures H. Financing needs per quarter I. Official assistance disbursements EU IMF Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή,

14 Παράρτημα ΙΙ. Γράφημα 1. Χρονοδιάγραμμα αποπληρωμής χρεών. Πηγή: Οργανισμός Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους (ΟΔΔΗΧ) Πίνακας 2. Χρονοδιάγραμμα αποπληρωμής χρεών και πληρωμών τόκων Υποχρεώσεις για αποπληρωμές ληξιπρόθεσμων ομολόγων και τόκων (*) Πληρωμές τόκων (**) Πρωτογενές πλεόνασμα (**) (*) ΟΔΔΗΧ, σε δις. (**) Πρόβλεψη από Memorandum of Understanding July 2013, σε δις. Μετά το 2015 υπάρχει αισιόδοξη πρόβλεψη του IMF για ετήσιο πρωτογενές πλεόνασμα 4.5% του ΑΕΠ. 14

15 Παράρτημα ΙΙΙ. Η βιωσιμότητα του Δημοσίου Χρέους Αφετηρία μερικών υπολογισμών ήταν ο τύπος για τη δυναμική συσσώρευσης του Δημοσίου Χρέους r b b b s t t t t 1 t 1 t (1) 1 t όπου είναι s t το πρωτογενές αποτέλεσμα ως ποσοστό του ΑΕΠ, γ t ο ρυθμός μεγέθυνσης του ΑΕΠ, r t το μέσο επιτόκιο δανεισμού, b t-1 το συσσωρευμένο ως τώρα λόγο χρέους προς το ΑΕΠ. Όπως γίνεται αντιληπτό, η εξέλιξη του χρέους επηρεάζεται α) από το επιτόκιο δανεισμού r t (όσο υψηλότερο είναι αυτό, τόσο αυξάνεται το χρέος) β) από το ρυθμό μεγέθυνσης του ΑΕΠ γ t (θετικοί ρυθμοί μεγέθυνσης μειώνουν το λόγο χρέους και ειδικότερα, απαιτείται ρυθμός μεγέθυνσης μεγαλύτερος του επιτοκίου) γ) από το πρωτογενές αποτέλεσμα s t (το πρωτογενές πλεόνασμα μειώνει το χρέος) δ) από το συσσωρευμένο ως τώρα χρέους b t-1. Από τα παραπάνω μεγέθη, στον άμεσο έλεγχο της κυβέρνησης βρίσκεται μόνο το πρωτογενές αποτέλεσμα s t. Επισημαίνουμε όμως επιπροσθέτως ότι η κατάσταση γίνεται δυσκολότερη αν λάβουμε υπόψη ότι ένας υψηλός λόγος χρέους (δηλαδή χρέη ως ποσοστό του ΑΕΠ) πιέζει τους ρυθμούς μεγέθυνσης προς τα κάτω! Όπως φάνηκε και από την περίπτωση της Ελλάδας, ο πιο σημαντικός ίσως παράγοντας είναι ο ρυθμός μεγέθυνσης του ΑΕΠ για την προσπάθεια ελέγχου της δυναμικής του Δημοσίου Χρέους. Αυτό προκύπτει και από το εξής: ως τώρα έχουν ληφθεί μέτρα βελτίωσης των υπολοίπων τριών παραγόντων 25, αλλά δεδομένης της πρωτοφανούς συρρίκνωσης, ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ θα αυξάνεται μέχρι και το 2013, ενώ το χρέος σε απόλυτους αριθμούς θα αυξάνεται μέχρι και το Πρωτογενές πλεόνασμα το 2013, κούρεμα του χρέους με το PSI το Μάρτιο του 2012, μείωση επιτοκίων δανεισμού και επιμήκυνση των ήδη καταβληθέντων δανείων. 26 Σύμφωνα με τα στοιχεία του Επικαιροποιημένου Μεσοπρόθεσμου Προγράμματος Δημοσιονομικής Στρατηγικής, ΜΠΔΣ Βλέπε σχετικά 1 η Τριμηνιαία Έκθεση του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή, Κεφάλαιο 2, Οι στόχοι του ΜΠΔΣ Παρ' όλα αυτά, στο Προσχέδιο του Κρατικού Προϋπολογισμού του 2014, προβλέπεται μείωση του Δημοσίου Χρέους του 2014 σε απόλυτες τιμές σε σχέση με του

16 Επομένως, το ερώτημα είναι ποια πρωτογενή πλεονάσματα και ποιους ρυθμούς μεγέθυνσης μπορεί κανείς να αναμένει ρεαλιστικά. Με κάποια τροποποίηση της σχέσης (1) s t r 1 t t bt 1 t (2) Μπορούμε να προχωρήσουμε σε δύο παραδειγματικές εφαρμογές: Παράδειγμα 1 έστω επίπεδο χρέους b t-1 120% επιτόκιο δανεισμού r t 2.5 % ρυθμός μεγέθυνσης γ t 0.0% τότε απαιτείται πρωτογενές πλεόνασμα 3% του ΑΕΠ, προκειμένου ο λόγος χρέους να παραμείνει σταθερός στο 120%, δεδομένων των άλλων παραμέτρων. Παράδειγμα 2 έστω επίπεδο χρέους b t-1 175% επιτόκιο δανεισμού r t 2.5% ρυθμός μεγέθυνσης γ t 0.0% τότε απαιτείται πρωτογενές πλεόνασμα 4.4% του ΑΕΠ, προκειμένου ο λόγος χρέους να παραμείνει σταθερός στο 175%, δεδομένων των άλλων παραμέτρων. Ο επόμενος πίνακας 3 εμφανίζει τα (ελάχιστα) πρωτογενή αποτελέσματα (+ πλεόνασμα, - έλλειμμα) που απαιτούνται προκειμένου ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ να παραμένει σταθερός. Στον οριζόντιο άξονα εμφανίζεται το επίπεδο χρέους προς ΑΕΠ, στον κάθετο ο ρυθμός ανάπτυξης του ΑΕΠ, ενώ έχει γίνει η υπόθεση για μέσο επιτόκιο δανεισμού στο 2.5%. Στην ανάλυσή μας για λόγους απλούστευσης έχει σκοπίμως αγνοηθεί η επίδραση της προσαρμογής χρέους- ελλείμματος (stock- flow adjustment). Αν σκεφτεί κανείς ότι στο Πρόγραμμα προβλέπονται ιδιωτικοποιήσεις (βασική συνιστώσα της προσαρμογής χρέους- ελλείμματος) ύψους 22 δις μέχρι το 2020 και ότι αυτά τα έσοδα θα χρησιμοποιηθούν απευθείας για τη μείωση του χρέους, τότε τα ακόλουθα αποτελέσματα θα βελτιώνονταν οριακά (σε περίπτωση πιστής εφαρμογής του Προγράμματος). Βλέπε επίσης επόμενο Παράρτημα με πρόσθετες υποθέσεις. 16

17 Πίνακας 3. Ελάχιστα πρωτογενή πλεονάσματα για σταθεροποίηση του λόγου χρέους. b t-1 80% 100% 120% 140% 160% 170% γ t 3% -0.39% -0.50% -0.60% -0.68% -0.78% -0.80% 1% 1.20% 1.50% 1.80% 2.10% 2.40% 2.50% 0% 2.00% 2.50% 3.00% 3.50% 4.00% 4.25% -1% 3.00% 3.50% 4.20% 5.00% 5.70% 6.00% -3% 4.50% 5.70% 6.80% 8.00% 9.10% 9.60% -5% 6.30% 7.90% 9.50% 11.00% 11.40% 13.42% 17

18 Παράρτημα IV. Επέκταση της ανάλυσης σύμφωνα με μια αισιόδοξη υπόθεση εργασίας. Όπως αναφέραμε ο ρυθμός μεγέθυνσης της ελληνικής οικονομίας μπορεί να καθοριστεί μερικώς μόνο από την οικονομική πολιτική (κυρίως μέσω των δημοσίων δαπανών μία αύξησή τους αυξάνει το ΑΕΠ σύμφωνα με το πολλαπλασιαστή των δημοσίων δαπανών ενώ μία μείωσή τους το μειώνει. Οι μεταβολές στον τομέα των εσόδων επηρεάζουν επίσης τη μεταβολή του ΑΕΠ ενώ οι θεσμικές μεταρρυθμίσεις το επηρεάζουν αλλά γενικά με μη προσδιορίσιμο τρόπο ως προς το μέγεθος της μεταβολής και το χρόνο εκδήλωσης των αποτελεσμάτων). Συμπερασματικά, πρόκειται για ένα μέγεθος για το οποίο οι εκτιμήσεις του σε βάθος δεκαετίας είναι αβέβαιες. Ένα πολύ μεγάλο τμήμα του χρέους υπόκειται σε κυμαινόμενα επιτόκια (τα διακρατικά δάνεια από τα κράτη μέλη της Ε.Ε, τα δάνεια από το EFSF και τα δάνεια από το ΔΝΤ). Αυτά τα επιτόκια είναι ανεξάρτητα της οικονομικής πολιτικής. Καθορίζονται εν γένει από τις αγορές χρήματος και από τις νομισματικές πολιτικές των κύριων κεντρικών τραπεζών (FED κυρίως και ECB δευτερευόντως). Το γεγονός ότι για λόγους διαχείρισης των συνεπειών της παγκόσμιας κρίσης του 2008 τα επιτόκια των κεντρικών τραπεζών παραμένουν σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, που οδηγεί και στα τρέχοντα χαμηλά επιτόκια για το τμήμα του Δημόσιου χρέους που έχει κυμαινόμενο επιτόκιο δε σημαίνει ότι και την επόμενη δεκαετία θα παραμείνουν στα ίδια χαμηλά επίπεδα. Ρυθμός οικονομικής μεγέθυνσης και επιτόκια επομένως δεν καθορίζονται εν γένει από την οικονομική πολιτική ωστόσο παίζουν κρίσιμο ρόλο στις μεταβολές του αποθέματος χρέους (για την αύξησή του ή την μείωσή του). Στους πίνακες που ακολουθούν δείχνουμε δυνατές καταστάσεις που μπορεί να συναντήσουμε στην επιχείρηση μείωσης του Δημόσιου χρέους 27. Πρωτογενή πλεονάσματα που απαιτούνται για τη μείωση του Δημόσιου Χρέους. Υιοθετώντας ως στόχο το Δημόσιο Χρέος μέχρι το 2022 να μειωθεί στο 110% (στόχος, που όπως παρατηρήσαμε στο κείμενο, δεν εξασφαλίζει αναγκαστικά την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας, εφόσον για διάστημα μίας δεκαετίας το Δημόσιο Χρέος θα είναι πάνω από το 100%) εξετάζουμε ποιο είναι το ύψος των πρωτογενών πλεονασμάτων, ως ποσοστό επί του ΑΕΠ, που απαιτείται για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος, κατά την περίοδο σε σχέση με πιθανούς συνδυασμούς επιτοκίων και ρυθμών οικονομικής μεγέθυνσης. 27 Ο τρόπος με τον οποίο παράγονται οι πίνακες προέρχεται από τη βασική εξίσωση (1) της δυναμικής συσσώρευσης του χρέους η οποία βρίσκεται στην αρχή του Παραρτήματος ΙΙΙ. Παραλείπουμε για λόγους τεχνικής περιπλοκότητας τις αναλυτικές λεπτομέρειες. Ο ενδιαφερόμενος αναγνώστης παραπέμπεται σε Buiter 2009, κεφάλαιο 9 (http://www.willembuiter.com/lectures.pdf). 18

19 Στον πίνακα 4 η πρώτη στήλη δίνει δυνατές τιμές για τον ρυθμό μεγέθυνσης του ονομαστικού ΑΕΠ, γ, που βρίσκονται γύρω από τις τιμές του βασικού σεναρίου (2, 3, 3.5, 4, 4.5, 5, 5.5). Οι τιμές του βασικού σεναρίου παρουσιάζονται με έντονα γράμματα (4% και 4.5%). Η πρώτη γραμμή (2, 2.5, 3, 3.5, 4, 4.5, 5) δίνει δυνατές τιμές (ονομαστικών) επιτοκίων γύρω από τις τρέχουσες τιμές των επιτοκίων που υιοθετούνται επισήμως για την ανάλυση της βιωσιμότητας του Δημόσιου χρέους (οι βασικές τιμές παρουσιάζονται επίσης με έντονα γράμμα: 3 και 3.5). Οι υπόλοιπες τιμές εντός του πίνακα 4 που σχηματίζεται αναφέρονται στο ποσοστό επί του ΑΕΠ που πρέπει να ανέρχεται το άθροισμα του πρωτογενούς πλεονάσματος και των εσόδων από ιδιωτικοποιήσεις (τα έσοδα από ιδιωτικοποιήσεις υπολογίζονται, κατά μέσο όρο στο χρονικό διάστημα που αναφερόμαστε, ότι ανέρχονται στο 1.2% επί του ΑΕΠ). Θα αναφερόμαστε σε αυτό το άθροισμα με τον όρο «πρωτογενές πλεόνασμα» για λόγους ευκολίας αλλά ο αναγνώστης θα πρέπει να έχει κατά νου ότι το πρωτογενές πλεόνασμα που απαιτείται προκύπτει αν αφαιρούμε από τις τιμές των κελιών στον πίνακα τα έσοδα από τις ιδιωτικοποιήσεις (1.2% επί του ΑΕΠ). Ο αναγνώστης πρέπει να έχει υπόψη του αν θέλει να μεταφράσει τα ποσοστά επί του ΑΕΠ που δίνονται για το δημοσιονομικό πλεόνασμα ότι 1% του ΑΕΠ για το διάστημα που εξετάζουμε εκτιμάται, σύμφωνα με μια αισιόδοξη υπόθεση εργασίας, ανέρχεται κατά μέσο όρο σε 2.2 δις. Πίνακας 4. Απαιτούμενα δημοσιονομικά πλεονάσματα και άλλα έσοδα. b=110% επί του ΑΕΠ το 2022 γ/r Στον πίνακα 4 παρατηρούμε στο κέντρο του (όπου το πλαίσιο του πίνακα έχει έντονο χρώμα) τις τιμές που πρέπει να έχει το πρωτογενές πλεόνασμα μέχρι το 2022 έτσι ώστε το χρέος να ανέρχεται στο 110% του ΑΕΠ. Το πρωτογενές πλεόνασμα πρέπει να είναι 5.9% του ΑΕΠ αν ο ρυθμός μεγέθυνσης, γ, ανέρχεται σε 4% και το μέσο (ονομαστικό) επιτόκιο, r, επιβάρυνσης του αποθέματος χρέους σε 3%. Το ίδιο ισχύει αν το γ=4.5% και το r=3.5%. Αυτό που διαπιστώνουμε άμεσα είναι ότι το σημαντικό μέγεθος είναι η διαφορά του ρυθμού μεγέθυνσης σε σχέση με το επιτόκιο και όχι το απόλυτο ύψος εκάστου χωριστά. 19

20 Πραγματικά αν εξετάσουμε τα πιο σκούρα κελιά του πίνακα που βρίσκονται διαγώνια, διαπιστώνουμε ότι 5.9% του ΑΕΠ πρωτογενές πλεόνασμα απαιτείται αν το γ είναι 3.5 και το r είναι 2.5, αν το γ είναι 3 και το r είναι 2, αν το γ είναι 5 και το r είναι 4 ή αντίστοιχα 5.5 και 4.5. Με οδηγό τη διαπίστωση αυτή εξερευνούμε άλλα κελιά γύρω από τα κελιά που απεικονίζουν την υπόθεση εργασίας που υιοθετείται για την ανάλυση της βιωσιμότητας του χρέους. Παρατηρούμε ότι αν έχουμε ρυθμούς ονομαστικής μεγέθυνσης 4.5% αλλά τα επιτόκια αυξηθούν κατά 50 μονάδες βάσης (0.5) και από 3.5% γίνουν 4% τότε το απαιτούμενο πρωτογενές πλεόνασμα αυξάνει κατά 1.5 δις. στο 6.6% του ΑΕΠ. Αν υποθέσουμε ότι ο ρυθμός μεγέθυνσης κατά μέσο όρο βρίσκεται στο 3.5% (αντί για 4.5%) και τα επιτόκια αυξηθούν από το σημερινό ιστορικό χαμηλό 3.5% κατά 100 μονάδες βάσης στο 4.5% τότε το απαιτούμενο δημοσιονομικό πλεόνασμα είναι στο 8.7% (στο κελί δεξιά επάνω που έχει ως φόντο πλέγμα), δηλαδή 3 μονάδες σχεδόν πάνω από αυτό που απαιτείται στην υπόθεση εργασίας μας. Με λίγα λόγια διαπιστώνουμε ότι τα περιθώρια για να επιτευχθεί ο στόχος του 110% χρέους επί του ΑΕΠ είναι πολύ στενά: διαφορές ρυθμού μεγέθυνσης (που μπορεί μόνο μερικά να επηρεαστεί από την οικονομική πολιτική) σε σχέση με τα μέσα επιτόκια (τα οποία δεν εξαρτώνται από την οικονομική πολιτική) ίσες ή άνω του 1% και συνεχή δημοσιονομικά πλεονάσματα ιστορικά υψηλά, χωρίς περιθώρια για αντιμετώπιση εκτάκτων γεγονότων. Αν και από αυτόν τον πίνακα ήδη φαίνονται οι συνέπειες αν οι εκτιμήσεις για το μελλοντικό ρυθμό μεγέθυνσης ή το μελλοντικό επιτόκιο που αποτελούν τις προϋποθέσεις της υπόθεσης εργασίας αποκλίνουν από τα πραγματοποιούμενα μεγέθη ο επόμενος πίνακας το διευκρινίζει ως προς το ύψος του Δημόσιου χρέους. Δυνατά ποσοστά χρέους με τις τιμές του βασικού σεναρίου για το πρωτογενές πλεόνασμα και τα άλλα έσοδα στο διάστημα Στον πίνακα 5 που ακολουθεί υιοθετούμε την τιμή της υπόθεσης εργασίας για το ύψος του πρωτογενούς πλεονάσματος, 5.6% του ΑΕΠ και εξετάζουμε το ύψος του χρέους που θα προκύψει αν εμφανίζεται μέχρι το 2022 αυτό το πρωτογενές πλεόνασμα ανάλογα με τις τιμές που θα έχει ο ρυθμός οικονομικής μεγέθυνσης (ονομαστικός), γ, και το μέσο επιτόκιο (ονομαστικό). 20

21 Πίνακας 5. Χρέος προς ΑΕΠ το 2022 με στόχους για δημοσιονομικά πλεονάσματα και άλλα έσοδα. S=5.6% επί του ΑΕΠ σταθερές πηγές χρηματοδότησης (πρωτογενή πλεονάσματα + έσοδα από ιδιωτικοποιήσεις) γ/r Από τον πίνακα 5 διαπιστώνουμε τα στενά περιθώρια για την επίτευξη του στόχου. Αν το γ και το r παίρνουν τις τιμές του σεναρίου βάσης (γ = 4% ή 4.5% και r = 3% ή 3.5%) τότε όπως φαίνεται στο κέντρο του πίνακα (όπου το πλαίσιο του πίνακα έχει έντονο χρώμα) κινούμαστε αρκετά κοντά στο στόχο. Το ίδιο και καλύτερο ισχύει για κάθε συνδυασμό γ (τιμής της πρώτης στήλης) και r (τιμής της πρώτης γραμμής) που αντιστοιχεί σε κελί κάτω από τη διαγώνιο του πίνακα που έχουμε χρωματίσει πιο σκούρα (όλα τα κελιά με τιμές 112). Επειδή εκεί οι διαφορές μεταξύ ρυθμού μεγέθυνσης και μέσου επιτοκίου είναι μεγαλύτερες του 1. Ωστόσο για να έχουμε το μέσο επιτόκιο στο 2% απαιτείται όχι πολύ σημαντική μείωση επιτοκίων για ένα μεγάλο τμήμα του χρέους (που θα ισοδυναμεί, χάριν παραδείγματος, με ότι το EFSF θα δανείζεται με ακριβότερο επιτόκιο από αυτό που μας επιβαρύνει). Ενώ ο ρυθμός μεγέθυνσης του ονομαστικού ΑΕΠ κατά 5.5%, ως μέσος ρυθμός καθ όλη τη διάρκεια της περιόδου φαίνεται πολύ αισιόδοξος. Από την πάνω μεριά αυτής της διαγωνίου παρατηρούμε την κακή εκδοχή ως προς το στόχο μείωσης του χρέους. Για παράδειγμα με σταθερό ρυθμό ονομαστικής μεγέθυνσης 4%, την περίοδο , και μέσο επιτόκιο στο 4%, το χρέος καταλήγει στο 125.3% του ΑΕΠ ενώ αν το μέσο επιτόκιο διαμορφωθεί στο 4.5% στο 132.1% του ΑΕΠ. 21

GREEK AMERICAN NEWS AGENCY. COM

GREEK AMERICAN NEWS AGENCY. COM ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΟ ΒΕΡΟΛΙΝΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Βερολίνο, 6/5/2010 Αρ. πρωτ. Φ. 2705/2146 Προς: ΥΠΕΞ Β4 Δ/νση Kοιν.: ΥΠΕΞ - Δ.Γ. κ. ΥΦΥΠΕΞ - Γρ. κ. Γ.Γ. Δ.Ο.Σ. & Α.Σ. - Γρ.

Διαβάστε περισσότερα

1 Δεκεµβρίου 2012: Ωριµάζει, λήγει, οµόλογο αξίας 250 εκατοµµυρίων Ευρώ.

1 Δεκεµβρίου 2012: Ωριµάζει, λήγει, οµόλογο αξίας 250 εκατοµµυρίων Ευρώ. ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΠΟΥ ΕΠΙΤΕΥΧΘΗΚΕ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΩΝ ΕΤΑΙΡΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΔΝΤ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΣΤΙΣ 26 27 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2012 Α. Οι δόσεις θα καταβληθούν στις 13 Δεκεµβρίου 2012. Οι δόσεις που θα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ Χρήστος Σταϊκούρας Βουλευτής Φθιώτιδας ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ Χρήστος Σταϊκούρας Βουλευτής Φθιώτιδας ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Δευτέρα, 27 Ιουλίου 2015 ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΤΑΪΚΟΥΡΑΣ: ΑΥΤΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ 6ΜΗΝΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΣΥΡΙΖΑ/ΑΝ.ΕΛ Συμπληρώθηκαν 6 μήνες διακυβέρνησης της χώρας από τη συνεργασία του ΣΥΡΙΖΑ και των ΑΝΕΛ. Έξι

Διαβάστε περισσότερα

Η Δυναμική του Ελληνικού Δημοσίου Χρέους και η Ιδεολογία της

Η Δυναμική του Ελληνικού Δημοσίου Χρέους και η Ιδεολογία της Η Δυναμική του Ελληνικού Δημοσίου Χρέους και η Ιδεολογία της Θεόδωρος Μαριόλης και Κώστας Παπουλής * Στο παρόν άρθρο διερευνούμε τη μακροχρόνια μεταβολή ή, αλλιώς, «δυναμική» του ελληνικού δημοσίου χρέους

Διαβάστε περισσότερα

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Στην Ελλάδα η μη ρεαλιστική πρόβλεψη του ταμειακού ελλείμματος κατά το έτος 2009, εξαιτίας της υπερεκτίμησης των εσόδων και της αύξησης των

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013 NUNTIUS ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΕΠΕΥ ΤΜΗΜΑ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΕΩΝ ΤΗΛ: 210-3350599 ΦΑΞ: 210-3254846 E-MAIL: nunt12@otenet.gr WEBSITE: www.nuntius.gr Αθήνα, 31/03/2010 ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ Oι συναλλαγές μιας χώρας με τον υπόλοιπο κόσμο, συμπεριλαμβανομένων τόσο των εμπορικών όσο και των χρηματοοικονομικών ροών, καταγράφονται στο ισοζύγιο διεθνών πληρωμών. Oι συναλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Το διεθνές περιβάλλον επιδεινώνεται 2011 Νέα επιβράδυνση ανάπτυξης παγκόσµιας οικονοµίας στο δ τρίµηνο του

Διαβάστε περισσότερα

«Το Eurogroup καλωσορίζει τη συμφωνία ανάμεσα στην Ελλάδα και τους Ευρωπαϊκούς Θεσμούς με την προσθήκη του ΔΝΤ για το πρόγραμμα του ESM. ΤΟ Eurogroup συγχαίρει τις ελληνικές αρχές για την ισχυρή δέσμευση

Διαβάστε περισσότερα

Ελάφρυνση και Ιδιωτικοποίηση για το Ελληνικό Χρέος, Κέρδη για τους Ευρωπαίους Πολίτες

Ελάφρυνση και Ιδιωτικοποίηση για το Ελληνικό Χρέος, Κέρδη για τους Ευρωπαίους Πολίτες Ελάφρυνση και Ιδιωτικοποίηση για το Ελληνικό Χρέος, Κέρδη για τους Ευρωπαίους Πολίτες Σχίζας Παναγιώτης* Η διάχυση της κρίσης της στεγαστικής αγοράς των ΗΠΑ στην Ευρώπη οδήγησε τις αγορές στην επαναξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των τραπεζών στη χρηματοδότηση της οικονομίας: Τρέχουσες εξελίξεις

Ο ρόλος των τραπεζών στη χρηματοδότηση της οικονομίας: Τρέχουσες εξελίξεις Χαιρετισμός του Προέδρου της ΕΕΤ κ. Γιώργου Ζανιά στην εκδήλωση του Ελληνογαλλικού Εμπορικού & Βιομηχανικού Επιμελητηρίου και της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών με θέμα: Ο ρόλος των τραπεζών στη χρηματοδότηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΧΕ ΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ

ΠΡΟΣΧΕ ΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ Η επιβράδυνση του ρυθµού ανάπτυξης της παγκόσµιας οικονοµίας επηρεάζει άµεσα και τις χρηµαταγορές, οι οποίες χαρακτηρίζονται από έντονη µεταβλητότητα παρά τα αυστηρά δη- µοσιονοµικά µέτρα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ Οι κυριότερες οικονοµικές εξελίξεις την περίοδο που διανύουµε σχετίζονται µε την ψήφιση του Μεσοπρόθεσµου προγράµµατος καθώς και µε τις συζητήσεις για το νέο

Διαβάστε περισσότερα

SN 4070/15 1. Euro Summit. Brussels, 12 July 2015 SN 4070/15 EUROSUMMIT. Euro Summit Statement. Θέμα

SN 4070/15 1. Euro Summit. Brussels, 12 July 2015 SN 4070/15 EUROSUMMIT. Euro Summit Statement. Θέμα Euro Summit Brussels, 12 July 2015 SN 4070/15 EUROSUMMIT Θέμα Euro Summit Statement Brussels, 12 July 2015 Η Σύνοδος Κορυφής της Ευρωζώνης τονίζει την επιτακτική ανάγκη να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη προς

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΑΙΤΙΑ & ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ. 8 Ιουνίου, 2012

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΑΙΤΙΑ & ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ. 8 Ιουνίου, 2012 Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΑΙΤΙΑ & ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ 8 Ιουνίου, 2012 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Διαστάσεις της κρίσης Γενεσιουργές Αιτίες & Συστημικές Αδυναμίες Προσπάθειες Επίλυσης Γιατί η ύφεση είναι τόσο βαθειά & παρατεταμένη;

Διαβάστε περισσότερα

Προτάσεις πολιτικής για τη διαχείριση προβληµατικών χαρτοφυλακίων δανείων

Προτάσεις πολιτικής για τη διαχείριση προβληµατικών χαρτοφυλακίων δανείων Προτάσεις πολιτικής για τη διαχείριση προβληµατικών χαρτοφυλακίων δανείων Κερασίνα Ραυτοπούλου Σύµβουλος Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης στον Χρηµατοπιστωτικό Τοµέα 1 Εισαγωγή Στην Ελλάδα η οικονοµική κρίση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ. 1. Σύνθεση του δημόσιου χρέους

ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ. 1. Σύνθεση του δημόσιου χρέους ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ Οι παράγοντες που εγγυώνται την περαιτέρω ταχεία αποκλιμάκωση του δημοσίου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ είναι δύο: από τη μία πλευρά η επιτυχία της δημοσιονομικής πολιτικής της κυβέρνησης που

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ (RSAI, ERSA) Οικονομική Κρίση και Πολιτικές Ανάπτυξης και Συνοχής 10ο Τακτικό Επιστημονικό

Διαβάστε περισσότερα

Το δημόσιο χρέος στο κρίσιμο σταυροδρόμι της συναίνεσης

Το δημόσιο χρέος στο κρίσιμο σταυροδρόμι της συναίνεσης Κωνσταντίνος Β. Κόλλιας Πρόεδρος O.E.E. Το δημόσιο χρέος στο κρίσιμο σταυροδρόμι της συναίνεσης Μετά από 4,5 χρόνια στο μνημόνιο, η ελληνική οικονομία βρίσκεται σε ένα ιδιαίτερα κρίσιμο σταυροδρόμι. Η

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Κεφάλαιο 15 Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί Συνολικές δηµόσιες δαπάνες: τρειςκατηγορίεςδηµοσίων δαπανών ηµόσιες δαπάνες (G) Μεταβιβαστικές πληρωµές

Διαβάστε περισσότερα

Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η ΣΧΟΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΣΤΑΤ ΣΤΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ALPHA BANK ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΧΡΕΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΕΛΛΕΙΜΜΑ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ

Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η ΣΧΟΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΣΤΑΤ ΣΤΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ALPHA BANK ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΧΡΕΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΕΛΛΕΙΜΜΑ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 22 Ιουνίου 2012 Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η ΣΧΟΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΣΤΑΤ ΣΤΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ALPHA BANK ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΧΡΕΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΕΛΛΕΙΜΜΑ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ Η

Διαβάστε περισσότερα

Αναδιαρθρώσεις Επιχειρηματικών Χαρτοφυλακίων. Γιώργος Βλάχος

Αναδιαρθρώσεις Επιχειρηματικών Χαρτοφυλακίων. Γιώργος Βλάχος Αναδιαρθρώσεις Επιχειρηματικών Χαρτοφυλακίων Γιώργος Βλάχος Οκτώβριος 15, 2015 Περιεχόμενα 01 Το Προβληματικό Οικονομικό Περιβάλλον 02 Οι Τράπεζες 03 Οι Επιχειρήσεις 04 Η Τράπεζα Πειραιώς 05 Τύποι Ρυθμίσεων

Διαβάστε περισσότερα

Οι εκτιμήσεις της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου στo πλαίσιο της συζήτησης του κρατικού προϋπολογισμού για το 2015.

Οι εκτιμήσεις της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου στo πλαίσιο της συζήτησης του κρατικού προϋπολογισμού για το 2015. Οι εκτιμήσεις της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου στo πλαίσιο της συζήτησης του κρατικού προϋπολογισμού για το 2015. Δήλωση της κυρίας Χρυστάλλας Γιωρκάτζη, Διοικητού της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, στη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Χωρίζεται σε δύο μεγάλες περιοχές: -ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ -ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Η συμπεριφορά της οικονομικής μονάδας (καταναλωτής, νοικοκυριό, επιχείρηση, αγορά). Εξετάζει θέματα

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

: 2008-2009 2008 2009 15 2013

: 2008-2009 2008 2009 15 2013 Οι τράπεζες του αύριο Ανδρέας Παπαδόπουλος ιευθυντής Στρατηγικής Οµίλου 15 Μαΐου 2013 Απαγορεύεται η αναπαραγωγή οποιουδήποτε σηµείου αυτής της έκδοσης, η αποθήκευση για οποιαδήποτε µελλοντική χρήση της,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Θέμα: Έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδος για τη Νομισματική Πολιτική 2014-15

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Θέμα: Έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδος για τη Νομισματική Πολιτική 2014-15 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 17 Ιουνίου 2015 Θέμα: Έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδος για τη Νομισματική Πολιτική 2014-15 Υποβλήθηκε σήμερα στην Πρόεδρο της Βουλής των Ελλήνων και το Υπουργικό Συμβούλιο η Έκθεση της

Διαβάστε περισσότερα

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΩΡΓΟΥ ΖΑΝΙΑ PRESIDENT, HELLENIC BANK ASSOCIATION, CHAIRMAN OF THE BOARD OF DIRECTORS, NATIONAL BANK OF GREECE CREDIT RISK MANAGEMENT FOR BANKING & BUSINESS FINDING LIQUIDITY

Διαβάστε περισσότερα

Υπουργείο Οικονομικών Γενικό Λογιστήριο του Κράτους. Κρατικός Προϋπολογισμός 2014. Χρήστος Σταϊκούρας Αναπληρωτής Υπουργός Οικονομικών

Υπουργείο Οικονομικών Γενικό Λογιστήριο του Κράτους. Κρατικός Προϋπολογισμός 2014. Χρήστος Σταϊκούρας Αναπληρωτής Υπουργός Οικονομικών Υπουργείο Οικονομικών Γενικό Λογιστήριο του Κράτους Κρατικός Προϋπολογισμός 2014 Χρήστος Σταϊκούρας Αναπληρωτής Υπουργός Οικονομικών Αθήνα, 21 Νοεμβρίου 2013 Η ύφεση επιβραδύνεται Ετήσιος ρυθμός μεταβολής

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Κεφάλαιο 5 Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Περίγραμμα κεφαλαίου Ισοζύγιο Πληρωμών Ισορροπία της αγοράς αγαθών σε μια ανοικτή οικονομία Αποταμίευση και επένδυση σε μια μικρή ανοικτή οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΒΟΛΗ ΑΙΤΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΑΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΕΣΠΑ 2007 2013 ΕΩΣ ΤΙΣ 31-12-2016 ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΔΗΜΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ

ΥΠΟΒΟΛΗ ΑΙΤΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΑΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΕΣΠΑ 2007 2013 ΕΩΣ ΤΙΣ 31-12-2016 ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΔΗΜΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ ΥΠΟΒΟΛΗ ΑΙΤΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΑΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΕΣΠΑ 2007 2013 ΕΩΣ ΤΙΣ 31-12-2016 ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΔΗΜΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2015 1 Αθήνα, 19 Σεπτεμβρίου 2015 ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΔΗΜΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ Θέμα: Υποβολή (α) κυρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 152 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III Η εκ των προτέρων αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του 3 ου ΚΠΣ µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τρόπους οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

Π. ΤΣΑΚΛΟΓΛΟΥ: Κ. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ: Φ. ΣΑΧΙΝΙΔΗΣ: Γ. ΔΡΑΓΑΣΑΚΗΣ: Γ. ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ: Θ. ΣΚΟΚΟΣ:

Π. ΤΣΑΚΛΟΓΛΟΥ: Κ. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ: Φ. ΣΑΧΙΝΙΔΗΣ: Γ. ΔΡΑΓΑΣΑΚΗΣ: Γ. ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ: Θ. ΣΚΟΚΟΣ: Π. ΤΣΑΚΛΟΓΛΟΥ: Κ. ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ: Φ. ΣΑΧΙΝΙΔΗΣ: Γ. ΔΡΑΓΑΣΑΚΗΣ: Γ. ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ: Θ. ΣΚΟΚΟΣ: Το ελληνικό δηµόσιο χρέος 175% του ΑΕΠ Αναµένεται να αρχίσει η σταδιακή αποκλιµάκωσή του από το 2014. Η έννοια της βιωσιµότητας

Διαβάστε περισσότερα

Τριπλό Αλληλοτροφοδοτούμενο Έλλειμμα

Τριπλό Αλληλοτροφοδοτούμενο Έλλειμμα Τριπλό Αλληλοτροφοδοτούμενο Έλλειμμα Χρήστος Α. Ιωάννου Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Ημερίδα Ε.Ι.Ε.Α.Δ. «Η Αγορά Εργασίας σε Κρίση» Η αγορά εργασίας σε κρίση ; Κρίση είναι επιεικής χαρακτηρισμός. Κρίση ήταν όταν

Διαβάστε περισσότερα

Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα

Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα Κεφάλαιο 25 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Το χρηματοπιστωτικό σύστημα Το χρηματοπιστωτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ Γ.Δ. ΙΟΒΕ Κου ΓΙΑΝΝΗ ΣΤΟΥΡΝΑΡΑ Στην συζήτηση εκδήλωση με θέμα: «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2011+»

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ Γ.Δ. ΙΟΒΕ Κου ΓΙΑΝΝΗ ΣΤΟΥΡΝΑΡΑ Στην συζήτηση εκδήλωση με θέμα: «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2011+» ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ Γ.Δ. ΙΟΒΕ Κου ΓΙΑΝΝΗ ΣΤΟΥΡΝΑΡΑ Στην συζήτηση εκδήλωση με θέμα: «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2011+» Α Πρόβλημα Ελλάδας: Γιατί φτάσαμε εδώ Πολιτική Οικονομία της

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Δημοσιονομικά στοιχεία για την περίοδο 2010 2013

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Δημοσιονομικά στοιχεία για την περίοδο 2010 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 13 Οκτωβρίου 2014 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Δημοσιονομικά στοιχεία για την περίοδο 2010 2013 H Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοινώνει τα δημοσιονομικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια Κεφάλαιο 2 Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια 2.1 Σύνοψη Στο δεύτερο κεφάλαιο του συγγράμματος περιγράφεται αρχικά η συνθήκη της καλυμμένης ισοδυναμίας επιτοκίων και ο τρόπος με τον οποίο μπορεί ένας

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ndpress@nd.gr

ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ndpress@nd.gr ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ndpress@nd.gr Παρασκευή, 4 Σεπτεμβρίου 2015 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ O Συντονιστής Οικονομικών Υποθέσεων της Νέας Δημοκρατίας, υποψήφιος βουλευτής Φθιώτιδας, κ. Χρήστος Σταϊκούρας παρουσίασε

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανισμοί Χρηματοδότησης Δημοτικών Ενεργειακών Επενδύσεων στην Ελλάδα

Μηχανισμοί Χρηματοδότησης Δημοτικών Ενεργειακών Επενδύσεων στην Ελλάδα Μηχανισμοί Χρηματοδότησης Δημοτικών Ενεργειακών Επενδύσεων στην Ελλάδα ΗΜΕΡΙΔΑ: «Η ενεργειακή αποδοτικότητα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση: Μια ευκαιρία για οικονομική ανάπτυξη» Δημαρχείο Θεσσαλονίκης Πέμπτη

Διαβάστε περισσότερα

2 Χρόνια Διακυβέρνηση ΠΑΣΟΚ Τα επιτεύγματα της πολιτικής του. Χρήστος Σταϊκούρας Βουλευτής Φθιώτιδας Ν.Δ. Αν. Υπεύθυνος Τομέα Οικονομίας

2 Χρόνια Διακυβέρνηση ΠΑΣΟΚ Τα επιτεύγματα της πολιτικής του. Χρήστος Σταϊκούρας Βουλευτής Φθιώτιδας Ν.Δ. Αν. Υπεύθυνος Τομέα Οικονομίας 2 Χρόνια Διακυβέρνηση ΠΑΣΟΚ Τα επιτεύγματα της πολιτικής του Χρήστος Σταϊκούρας Βουλευτής Φθιώτιδας Ν.Δ. Αν. Υπεύθυνος Τομέα Οικονομίας Βασικά Μεγέθη της Οικονομίας Η ύφεση βάθυνε Η χώρα έχει εισέλθει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΟΥ ΕΒΕΠ «ΙΔΟΥ, ΟΙ ΥΠΕΡΟΓΚΕΣ ΟΦΕΙΛΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΓΙΑ ΤΟ 2015»

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΟΥ ΕΒΕΠ «ΙΔΟΥ, ΟΙ ΥΠΕΡΟΓΚΕΣ ΟΦΕΙΛΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΓΙΑ ΤΟ 2015» ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΟΥ ΕΒΕΠ «ΙΔΟΥ, ΟΙ ΥΠΕΡΟΓΚΕΣ ΟΦΕΙΛΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΓΙΑ ΤΟ 2015» Τι ακριβώς χρωστάει η Ελλάδα; Ποιές είναι οι συνολικές υποχρεώσεις της εντός του 2015, σε ποιούς και πότε ακριβώς καλείται να τις

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της 12.10.2015. για το σχέδιο δημοσιονομικού προγράμματος της ΙΣΠΑΝΙΑΣ

ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της 12.10.2015. για το σχέδιο δημοσιονομικού προγράμματος της ΙΣΠΑΝΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 12.10.2015 C(2015) 6892 final ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 12.10.2015 για το σχέδιο δημοσιονομικού προγράμματος της ΙΣΠΑΝΙΑΣ EL EL ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 12.10.2015 για το σχέδιο

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Κεφαλαιαγορά: Οι προκλήσεις της κρίσης Ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών: Ελληνική και ευρωπαϊκή διάσταση

Ελληνική Κεφαλαιαγορά: Οι προκλήσεις της κρίσης Ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών: Ελληνική και ευρωπαϊκή διάσταση Ελληνική Κεφαλαιαγορά: Οι προκλήσεις της κρίσης Ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών: Ελληνική και ευρωπαϊκή διάσταση Δημήτρης Γ. Τσιμπανούλης, Dr. jur. 30 Νοεμβρίου 2012 1 Η κεφαλαιουχική κατάσταση των τραπεζών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. 30, ΙΟΥΝΙΟΣ 2010 ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Σύμφωνα με την έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση αποτελεσμάτων Δείκτη Εμπιστοσύνης Συμβούλων Μάνατζμεντ - GMCCI για το β τρίμηνο του 2015. Με την υποστήριξη των εταιρειών μελών του ΣΕΣΜΑ

Παρουσίαση αποτελεσμάτων Δείκτη Εμπιστοσύνης Συμβούλων Μάνατζμεντ - GMCCI για το β τρίμηνο του 2015. Με την υποστήριξη των εταιρειών μελών του ΣΕΣΜΑ Παρουσίαση αποτελεσμάτων Δείκτη Εμπιστοσύνης Συμβούλων Μάνατζμεντ - GMCCI για το β τρίμηνο του 215 Με την υποστήριξη των εταιρειών μελών του ΣΕΣΜΑ Ιούλιος 215 6 η τριμηνιαία έρευνα στις επιχειρήσεις-μέλη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ EΡΓΑΣΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Δελτίο Τύπου 26 Οκτωβρίου 2015 ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Ο Αντιπρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

το ταγκό των αγορών & ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΚΟΛΠΟ 1 Διάγραμμα 1: Βασικοί κάτοχοι κρατικού χρέους ΗΠΑ.

το ταγκό των αγορών & ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΚΟΛΠΟ 1 Διάγραμμα 1: Βασικοί κάτοχοι κρατικού χρέους ΗΠΑ. το ταγκό των αγορών & ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΚΟΛΠΟ 1 Διάγραμμα 1: Βασικοί κάτοχοι κρατικού χρέους ΗΠΑ. 2 ΠΑΝΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ Διάγραμμα 2: Ανάπτυξη αγοράς CDS. το ταγκό των αγορών & ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΚΟΛΠΟ 3 Διάγραμμα 3: Αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ;

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Από την έναρξη της παγκόσμιας οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με χαμηλά επίπεδα επενδύσεων. Απαιτούνται

Διαβάστε περισσότερα

Το Πρόγραμμα του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας για την Ελλάδα: Ερωτήσεις και απαντήσεις

Το Πρόγραμμα του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας για την Ελλάδα: Ερωτήσεις και απαντήσεις Ευρωπαϊκή Επιτροπή - Δελτίο Τύπου Το Πρόγραμμα του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας για την Ελλάδα: Ερωτήσεις και απαντήσεις 20 Αύγουστος 2015 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ Το τρίτο πρόγραμμα οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

Economics Weekly Alert

Economics Weekly Alert Economics Weekly Alert 25 Απριλίου 2014 Αναβαθμίσεις από Standard and Poor s και Fitch Ένας από τους σημαντικότερους στόχους της οικονομικής πολιτικής της κυβέρνησης είναι η επάνοδος της Κυπριακής Δημοκρατίας

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012 Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012 Κεφαλαιακή Επάρκεια: Ο συνολικός δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας διαμορφώνεται στο 8,1% μετά την καταβολή από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας κεφαλαιακής

Διαβάστε περισσότερα

Κρίση της Ευρωζώνης και Παγκοσμιοποίηση

Κρίση της Ευρωζώνης και Παγκοσμιοποίηση Κρίση της Ευρωζώνης και Παγκοσμιοποίηση Χριστόφορος Σαρδελής Αθήνα, 23 Μαίου 2011 Once upon a time We had a Dream Το ΕΥΡΩ εισήχθη σαν μετεξέλιξη του ασταθούς ERM και ήταν σημαντικό βήμα για την Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ. της 17ης Φεβρουαρίου 2012

ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ. της 17ης Φεβρουαρίου 2012 EL ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 17ης Φεβρουαρίου 2012 σχετικά με τους όρους των τίτλων έκδοσης ή εγγύησης του Ελληνικού Δημοσίου (CON/2012/12) Εισαγωγή και νομική βάση Στις 2

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ Ελλάδα : Η πρόκληση της επίτευξης δημοσιονομικής βιωσιμότητας σε συνθήκες οικονομικής ύφεσης Δρ Πλάτων Μονοκρούσος Επικεφαλής Οικονομολόγος Ομίλου Eurobank & Προέδρος του Επιστημονικού Συμβουλίου της Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

Τι ενδιαφέρει τον ιδιώτη

Τι ενδιαφέρει τον ιδιώτη ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΠΜΣ «Επιστήµη και Τεχνολογία Υδατικών Πόρων» Οικονοµικά του Περιβάλλοντος και των Υδατικών Πόρων Αξιολόγηση επενδύσεων Τι ενδιαφέρει τον ιδιώτη Πόσα χρήµατα θα επενδύσω; Πότε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ Μάρτιος 2015 Νο 3 Είναι αλήθεια ότι τα χρήματα που δανείστηκε η Ελλάδα προορίζονται αποκλειστικά για την αποπληρωμή προηγούμενων χρεών και τη διάσωση των τραπεζών; του Χρήστου Τριαντόπουλου (PhD), Ερευνητή

Διαβάστε περισσότερα

Κέρδη 0,5 εκατ. στο πρώτο εξάμηνο του 2015

Κέρδη 0,5 εκατ. στο πρώτο εξάμηνο του 2015 Κέρδη 0,5 εκατ. στο πρώτο εξάμηνο του 2015 Οριακή κερδοφορία για τους πρώτους έξι μήνες Στο 61% τα ΜΕΔ Παραμένουν η μεγαλύτερη πρόκληση Ενθαρρυντικές οι εξελίξεις στην αγορά ακινήτων Θετικό το μομέντουμ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΑΠ ΔΕΟ 31 www.frontistiria-eap.gr ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΕΟ 31 ΤΟΜΟΣ Β ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΑΠ ΔΕΟ 31 www.frontistiria-eap.gr ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΕΟ 31 ΤΟΜΟΣ Β ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΕΟ 31 ΤΟΜΟΣ Β ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΑΘΗΝΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 01 1 ΤΟΜΟΣ ΚΑΘΑΡΑ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΞΙΑ Η καθαρή Παρούσα Αξία ισούται με το άθροισμα προεξοφλημένων καθαρών ταμειακών

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομία. in DEEP ANALYSIS. H Ύφεση στην Κύπρο. Μ ακρ οοικονομία. Κύρια Σημεία. Είναι Πράγματι οι Γερμανοί Φτωχότεροι από τους Έλληνες,

Μακροοικονομία. in DEEP ANALYSIS. H Ύφεση στην Κύπρο. Μ ακρ οοικονομία. Κύρια Σημεία. Είναι Πράγματι οι Γερμανοί Φτωχότεροι από τους Έλληνες, Είναι Πράγματι οι Γερμανοί Φτωχότεροι από τους Έλληνες, in DEEP ANALYSIS Μακροοικονομία H Ύφεση στην Κύπρο Πετράκης Παναγιώτης (Καθηγητής ΕΚΠΑ), Κωστής Παντελής (Υπ. Διδάκτωρ ΕΚΠΑ), Βαλσαμής Διονύσης (Ερευνητής

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του κ. Νίκου Βέττα. Γενικό Διευθυντή του ΙΟΒΕ και. Καθηγητή στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Ομιλία του κ. Νίκου Βέττα. Γενικό Διευθυντή του ΙΟΒΕ και. Καθηγητή στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ομιλία του κ. Νίκου Βέττα Γενικό Διευθυντή του ΙΟΒΕ και Καθηγητή στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου

Διαβάστε περισσότερα

Η Π.Ε.Τ.Α. Α.Ε. στη Νέα Προγραμματική Περίοδο 2014-2020

Η Π.Ε.Τ.Α. Α.Ε. στη Νέα Προγραμματική Περίοδο 2014-2020 Η Π.Ε.Τ.Α. Α.Ε. στη Νέα Προγραμματική Περίοδο 2014-2020 Προσυνεδριακή Εκδήλωση ΚΕΔΕ Ιωάννινα - Τετάρτη 11 Μαρτίου 2015 Χιωτάκης Νίκος Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος Π.Ε.Τ.Α. Α.Ε. Η εταιρεία Π.Ε.Τ.Α. Α.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική κρίση και τραπεζικό σύστημα

Ελληνική κρίση και τραπεζικό σύστημα Ελληνική κρίση και τραπεζικό σύστημα Γκίκας Α. Χαρδούβελης 1 ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ: ΑΝΤΕΧΟΥΝ ΤΗ ΔΙΕΘΝΗ ΚΡΙΣΗ, ΥΠΟΚΥΠΤΟΥΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ Αποτελέσματα: Τραπεζικοί Όμιλοι (4 συστημικές τράπεζες) ml. 2008 2009

Διαβάστε περισσότερα

The Euro in crisis. University of Ioannina

The Euro in crisis. University of Ioannina The Euro in crisis University of Ioannina European crisis Οι τιμές στην αγορά κατοικίας των ΗΠΑ φτάνουν στη μέγιστη τιμή τους προς το τέλος του 2006 Οι αντίστοιχες στην Ευρωζώνη φτάνουν στη μέγιστη τιμή

Διαβάστε περισσότερα

Ελλάδα: Κριτικές του Παρελθόντος και ο Δρόμος προς τα Εμπρός

Ελλάδα: Κριτικές του Παρελθόντος και ο Δρόμος προς τα Εμπρός Ελλάδα: Κριτικές του Παρελθόντος και ο Δρόμος προς τα Εμπρός Από τον Ολιβιέ Μπλανσάρ 9 Ιουλίου 2015 Τα μάτια όλου του κόσμου είναι καρφωμένα στην Ελλάδα, καθώς τα εμπλεκόμενα μέρη συνεχίζουν τις προσπάθειες

Διαβάστε περισσότερα

Κυπριακή οικονομία: προκλήσεις και προοπτικές

Κυπριακή οικονομία: προκλήσεις και προοπτικές Κυπριακή οικονομία: προκλήσεις και προοπτικές Εισαγωγική ομιλία του Αθανάσιου Ορφανίδη, Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, στο επιμορφωτικό σεμινάριο του Συνδέσμου Οικονομολόγων Καθηγητών Κύπρου

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική Κεφάλαιο 4 Κατανάλωση, αποταμίευση και επένδυση. 4.1 Κατανάλωση και αποταμίευση

Μακροοικονομική Κεφάλαιο 4 Κατανάλωση, αποταμίευση και επένδυση. 4.1 Κατανάλωση και αποταμίευση Μακροοικονομική Κεφάλαιο 4 Κατανάλωση, αποταμίευση και επένδυση 4.1 Κατανάλωση και αποταμίευση 1) Χωρίς πληθωρισμό και με ονομαστικό επιτόκιο (i).03, κάποιος μπορεί να ανταλλάξει μια μονάδα σημερινής κατανάλωσης

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση δυνητικών συνεπειών capital controls στην τοπική οικονομία

Αξιολόγηση δυνητικών συνεπειών capital controls στην τοπική οικονομία Αξιολόγηση δυνητικών συνεπειών capital controls στην τοπική οικονομία Η ενίσχυση του κλίματος αβεβαιότητας σε σχέση με τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας και η επιβολή περιορισμών στην κίνηση κεφαλαίων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Έχουν ήδη περάσει δύο χρόνια από την έναρξη της παγκόσμιας

Διαβάστε περισσότερα

10 Δεκεμβρίου 2009. Πανεπιστήμιο Κύπρου

10 Δεκεμβρίου 2009. Πανεπιστήμιο Κύπρου Η οικονομική κρίση και το μέλλον της Κυπριακής οικονομίας 10 Δεκεμβρίου 2009 Πανεπιστήμιο Κύπρου Δημόσια Οικονομικά 2009 Έσοδα 2009 2008 2009 2009 εκ. εκ. 2008 εκ. 2008 (%) ΤΕΠ 1.460,0 1.718,5 258,5 15,0

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.gr Εισήγηση του Προέδρου του Οικονομικού Επιμελητηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Επικαιρότητα. της ημέρας. (Για περισσότερες πληροφορίες στον ημερήσιο οικονομικό. τύπο ή στο Τμήμα Τύπου - Εκδόσεων & Δημοσίων Σχέσεων του ΒΕΑ,

Επικαιρότητα. της ημέρας. (Για περισσότερες πληροφορίες στον ημερήσιο οικονομικό. τύπο ή στο Τμήμα Τύπου - Εκδόσεων & Δημοσίων Σχέσεων του ΒΕΑ, Επικαιρότητα Αθήνα 8-10-2013 Παραθέτουμε πιο κάτω τις σύντομες ειδήσεις από την επικαιρότητα της ημέρας. (Για περισσότερες πληροφορίες στον ημερήσιο οικονομικό τύπο ή στο Τμήμα Τύπου - Εκδόσεων & Δημοσίων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες. Ισμήνη Πάττα Περίληψη, 2 ου μισού του κεφ. 12 ΑΜ 1207/Μ:070

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες. Ισμήνη Πάττα Περίληψη, 2 ου μισού του κεφ. 12 ΑΜ 1207/Μ:070 ΠΕΡΙΛΗΨΗ (2 ου μέρους κεφαλαίου 12 ( από το 12.4. και μετά, του βιβλίου Οικονομική για Επιχειρησιακές Σπουδές, του D. Mc Aleese) Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες Βασικά Σημεία : *Κεντρικές Τράπεζες,

Διαβάστε περισσότερα

Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»*

Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»* Η ΥΠΟΘΕΣΗ «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ» 13 Αντί Εισαγωγής Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»* Στο διάστημα από τον Οκτώβριο του 2009 μέχρι το Μάιο του 2010, η Ελλάδα δέχτηκε μια πρωτοφανή χρηματοπιστωτική επίθεση, που οδήγησε

Διαβάστε περισσότερα

Ρ. Χάουσμαν: Η λύση βρίσκεται στις εξαγωγές Κέρδος online 10/6/2011 15:26 http://www.kerdos.gr/default.aspx?id=1511781&nt=103 Περισσότερα προβλήματα θα δημιουργούσε παρά θα επέλυε τυχόν έξοδος της Ελλάδας

Διαβάστε περισσότερα

ALPHA BANK ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΕΩΣ ΤΜΗΜΑ ΑΝΑΛΥΣΕΩΣ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΑΣ

ALPHA BANK ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΕΩΣ ΤΜΗΜΑ ΑΝΑΛΥΣΕΩΣ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΑΣ ALPHA BANK ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΕΩΣ ΤΜΗΜΑ ΑΝΑΛΥΣΕΩΣ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΑΣ Ελληνική Αγορά Ομολόγων Νοέμβριος 2005 TMHMA ΑΝΑΛΥΣΕΩΣ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΑΣ 210 326 2040 Πάνος Ρεμούνδος 210-326 4235 premoundos@alpha.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012 Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012 Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών Τον Οκτώβριο του 2012 το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών παρουσίασε έλλειµµα το οποίο διαµορφώθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Οι αυτόµατοι σταθεροποιητές είναι πολιτικές που τονώνουν ή «από-θερµαίνουν» την οικονοµία όταν αυτό είναι απαραίτητο χωρίς καµία µεταβολή πολιτικής.

Οι αυτόµατοι σταθεροποιητές είναι πολιτικές που τονώνουν ή «από-θερµαίνουν» την οικονοµία όταν αυτό είναι απαραίτητο χωρίς καµία µεταβολή πολιτικής. Για πολλούς οικονοµολόγους είναι προφανές ότι η οικονοµική πολιτική θα πρέπει να ασκείται ενεργητικά. Για παράδειγµα, υποστηρίζουν ότι οι υφέσεις είναι περίοδοι υψηλής ανεργίας, χαµηλών εισοδηµάτων και

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική κρίση και πολιτικές λιτότητας στην Ελλάδα: Ποιες είναι οι προοπτικές;

Οικονομική κρίση και πολιτικές λιτότητας στην Ελλάδα: Ποιες είναι οι προοπτικές; ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2013 Κείμενα Πολιτικής (Policy Briefs) / 6 Οικονομική κρίση και πολιτικές λιτότητας στην Ελλάδα: Ποιες είναι οι προοπτικές; ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ:

ΔΟΜΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Θέματα Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης 24 ος Διαγωνισμός Εξεταζόμενο μάθημα: Μικροοικονομική Μακροοικονομική και Δημόσια Οικονομική Θέμα 3ο (κληρώθηκε) α) Ποια μέσα διαθέτει η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank. H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο

Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank. H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο Διάρθρωση Παρουσίασης Α. Γιατί επιδιώκεται η ένταξη στη Ζώνη του Ευρώ από μικρές οικονομίες

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοοικονομική Ι. Ενότητα 7: Μετοχικοί τίτλοι. Ιωάννης Ταμπακούδης. Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι

Χρηματοοικονομική Ι. Ενότητα 7: Μετοχικοί τίτλοι. Ιωάννης Ταμπακούδης. Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι Χρηματοοικονομική Ι Ενότητα 7: Μετοχικοί τίτλοι Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό,

Διαβάστε περισσότερα

Σε σχέση με την τρέχουσα οικονομική συγκυρία

Σε σχέση με την τρέχουσα οικονομική συγκυρία Κοινό Υπόμνημα Θέσεων και Προτάσεων Επιμελητηρίου Ηρακλείου Ομοσπονδίας Επαγγελματιών Βιοτεχνών & Εμπόρων Ν. Ηρακλείου - Εμπορικού Συλλόγου Ηρακλείου Σε σχέση με την τρέχουσα οικονομική συγκυρία Σεπτέμβριος

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση για το Δολάριο 1ο Τρίμηνο 2013. Των Jamie Saettele, Senior Technical Strategist και David Rodriguez, Quantitative Strategist

Ανάλυση για το Δολάριο 1ο Τρίμηνο 2013. Των Jamie Saettele, Senior Technical Strategist και David Rodriguez, Quantitative Strategist Ανάλυση για το Δολάριο 1ο Τρίμηνο 2013 Των Jamie Saettele, Senior Technical Strategist και David Rodriguez, Quantitative Strategist Δολάριο: Γεμάτο προκλήσεις το α τρίμηνο του 2013 Των Jamie Saettele,

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Ομιλία του Αναπληρωτή Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Γιώργου Κουτρουμάνη, στο 2 ο Συνέδριο Κοινωνικής Ασφάλισης του Economist

Θέμα: Ομιλία του Αναπληρωτή Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Γιώργου Κουτρουμάνη, στο 2 ο Συνέδριο Κοινωνικής Ασφάλισης του Economist ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ημερομηνία: Δευτέρα, 20 Δεκεμβρίου 2010 Θέμα: Ομιλία του Αναπληρωτή Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Γιώργου Κουτρουμάνη,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Αντικείμενο Διεθνούς Μακροοικονομικής Η διεθνής μακροοικονομική ασχολείται με το προσδιορισμό των βασικών μακροοικονομικών

Διαβάστε περισσότερα

Υπουργείο Οικονομικών Γενικό Λογιστήριο του Κράτους Το Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής 2015-2018

Υπουργείο Οικονομικών Γενικό Λογιστήριο του Κράτους Το Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής 2015-2018 Υπουργείο Οικονομικών Γενικό Λογιστήριο του Κράτους Το Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής 2015-2018 Χρήστος Σταϊκούρας Αναπληρωτής Υπουργός Οικονομικών Αθήνα, 30 Απριλίου 2014 Το Μεσοπρόθεσμο

Διαβάστε περισσότερα

INEK ΠΕΟ Ε Τ Η Σ Ι Α Ε Κ Θ Ε Σ Η 2 0 11. Οι δανειακές ανάγκες του δημοσίου στην Κύπρο το 2010 ήταν από τις χαμηλότερες σε διεθνή σύγκριση EU 27

INEK ΠΕΟ Ε Τ Η Σ Ι Α Ε Κ Θ Ε Σ Η 2 0 11. Οι δανειακές ανάγκες του δημοσίου στην Κύπρο το 2010 ήταν από τις χαμηλότερες σε διεθνή σύγκριση EU 27 Gr Ε Τ Η Σ Ι Α Ε Κ Θ Ε Σ Η 2 0 11 10,5 UK 10,4 E 9,2 P 9,1 SK 7,9 F 7,0 EU 27 6,4 Euro area 6,0 SL 5,6 NL 5,4 CY 5,3 I 4,6 A 4,6 B 4,1 D 3,3 2,7 DK 2,5 FIN Οι δανειακές ανάγκες του δημοσίου στην Κύπρο

Διαβάστε περισσότερα

Κανόνας Χρυσού. Διεθνής Μακροοικονομική Πολιτική (κεφ.18) Σύστημα κανόνα χρυσού: σε ποια χρονική περίοδο αναφέρεται; Λειτουργία του κανόνα χρυσού

Κανόνας Χρυσού. Διεθνής Μακροοικονομική Πολιτική (κεφ.18) Σύστημα κανόνα χρυσού: σε ποια χρονική περίοδο αναφέρεται; Λειτουργία του κανόνα χρυσού Κανόνας Χρυσού Διεθνής Μακροοικονομική Πολιτική (κεφ.18) Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1870-1973 Βασικές αρχές λειτουργίας Ιστορικά (ποια περίοδο καλύπτει) Εξωτερική ισορροπία (ισοζύγιο πληρωμών ισοσκελισμένο)

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr Ερώτηση Α.1 Σε μια κλειστή οικονομία οι αγορές αγαθών και χρήματος βρίσκονται σε ταυτόχρονη ισορροπία (υπόδειγμα IS-LM). Να περιγράψετε και να δείξετε διαγραμματικά το πώς θα επηρεάσει την ισορροπία των

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5.

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5. ΤΙΤΑΝ Α.Ε. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΟΜΙΛΟ Η ΤΙΤΑΝ Α.Ε. είναι ένας Όμιλος εταιριών με μακρόχρονη πορεία στη βιομηχανία τσιμέντου. Ιδρύθηκε το 1902 και η έδρα του βρίσκεται στα Άνω Πατήσια. Ο Όμιλος

Διαβάστε περισσότερα

Να απαντήσετε τα παρακάτω θέματα σύμφωνα με τις οδηγίες των εκφωνήσεων. Η διάρκεια της εξέτασης είναι 3 (τρεις) ώρες.

Να απαντήσετε τα παρακάτω θέματα σύμφωνα με τις οδηγίες των εκφωνήσεων. Η διάρκεια της εξέτασης είναι 3 (τρεις) ώρες. Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΜΠΣ Χρηματοοικονομικής και Τραπεζικής για Στελέχη Μάθημα: Οικονομική για Στελέχη Επιχειρήσεων Εξέταση Δεκεμβρίου 2007 Ονοματεπώνυμο: Να απαντήσετε τα παρακάτω θέματα σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Το Διοικητικό Συμβούλιο ενημερώνει τους Μετόχους της Εταιρείας για τα ακόλουθα ζητήματα:

Το Διοικητικό Συμβούλιο ενημερώνει τους Μετόχους της Εταιρείας για τα ακόλουθα ζητήματα: «ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ «ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Γ. ΝΙΚΑΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ» ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΜΕΤΟΧΩΝ Σύμφωνα με το άρθρο 13 10 του κ.ν. 2190/1920 Δυνάμει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 2010

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 2010 ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ Διεύθυνση Στρατηγικής και Οικονομικής Ανάλυσης ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 1 Η οικοδομή έχει εισέλθει σε περίοδο σημαντικής διόρθωσης Η οικοδομική

Διαβάστε περισσότερα

HΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ με θέμα «Δείκτες επαγγελματικών ακινήτων και στρατηγικές διαχείρισης των χαρτοφυλακίων ακινήτων στην Ελλάδα»

HΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ με θέμα «Δείκτες επαγγελματικών ακινήτων και στρατηγικές διαχείρισης των χαρτοφυλακίων ακινήτων στην Ελλάδα» HΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ με θέμα «Δείκτες επαγγελματικών ακινήτων και στρατηγικές διαχείρισης των χαρτοφυλακίων ακινήτων στην Ελλάδα» Κυρίες και κύριοι, Παρασκευή, 13 Μαρτίου 2015 Χαιρετισμός από

Διαβάστε περισσότερα

Οι επιπτώσεις της πρόσφατης διεθνούς χρηµατοπιστωτικής κρίσης και της τρέχουσας δηµοσιονοµικής κρίσης στην ευρωζώνη στο δίκαιο της ΟΝΕ Χρήστος Βλ. Γκόρτσος Αναπληρωτής Καθηγητής ιεθνούς Οικονοµικού ικαίου

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Οκτώβριος 2010 1. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις τις τελευταίες δεκαετίες. Κύρια χαρακτηριστικά της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

«Η πορεία της Ελλάδας. πριν και μετά το Μνημόνιο»

«Η πορεία της Ελλάδας. πριν και μετά το Μνημόνιο» ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Πτυχιακή εργασία «Η πορεία της Ελλάδας πριν και μετά το Μνημόνιο» Προπτυχιακή φοιτήτρια: ΝΙΚΙΑ ΕΛΕΝΗ Επιβλέπων καθηγητής: ΓΑΡΟΥΦΑΛΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΔΟΣΗ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΟΜΟΛΟΓΩΝ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΦΟΡΩΝ ΜΙΑ ΕΘΝΙΚΗ ΛΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΧΡΕΟΥΣ

ΕΚΔΟΣΗ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΟΜΟΛΟΓΩΝ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΦΟΡΩΝ ΜΙΑ ΕΘΝΙΚΗ ΛΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΧΡΕΟΥΣ 2012 / 4 ΕΚΔΟΣΗ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΟΜΟΛΟΓΩΝ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΦΟΡΩΝ ΜΙΑ ΕΘΝΙΚΗ ΛΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΧΡΕΟΥΣ του Philip Pilkington και Warren Mosler Εισαγωγή Ο σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να προσφέρει µια

Διαβάστε περισσότερα