1 ο ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΊΟ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "1 ο ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΊΟ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ"

Transcript

1 1 ο ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΊΟ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ: 1 ο ηµοτικό Σχολείο Ελευσίνας Ιάκχου και Παγκάλου τηλ./fax Βασιλούδης Γιάννης e_mail: ΤΑΞΗ: Ε ΕΛΟΣ ΚΑΛΥΜΠΑΚΙ ΛΙΜΝΗ ΚΟΥΜΟΥΝ ΟΥΡΟΥ ΑΜΒΡΑΚΙΚΟΣ ΚΟΛΠΟΣ

2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η όλη προσπάθεια ξεκίνησε µε αφορµή την ανάγνωση και ανάλυση του βιβλίου του Ντίνου ηµόπουλου «τα δελφινάκια του Αµβρακικού». Τα παιδιά αγκάλιασαν τους µικρούς ήρωες της ιστορίας και ξεκίνησαν να φέρνουν πληροφορίες για τον Αµβρακικό κόλπο και το οικοσύστηµά του. Αναζητήσαµε κάποιο οικοσύστηµα στην περιοχή της Ελευσίνας και στη ευρύτερη περιοχή και αποφασίσαµε να ασχοληθούµε µε το έλος Καλυµπάκι 1 που πια δεν υπάρχει και µε τη λίµνη Κουµουνδούρου, που οι εικ. 1: Η τάξη µας προτάσεις για την αξιοποίηση της έχουν µείνει σχέδια. Έτσι αποφασίσαµε να εργαστούµε πάνω σε έναν υγρότοπο που δεν υπάρχει πια, έναν υγρότοπο που κινδυνεύει από την συνεχιζόµενη ρύπανση και έναν υγρότοπο που παρόλο που τον προστατεύουν διεθνείς συνθήκες πρέπει πρώτα εµείς οι ίδιοι να τον προστατέψουµε. Κατά τη διάρκεια του προγράµµατος ανακαλύψαµε πως άθελά µας είχαµε καταπιαστεί σχεδόν µε όλα τα είδη των υγρότοπων: έλος, λίµνη, ποτάµι, λιµνοθάλασσα και το ευρύτερο θαλάσσιο οικοσύστηµα του Αµβρακικού κόλπου. Το µεγαλύτερο κέρδος όµως είναι ότι οι µαθητές που ασχολήθηκαν µε το συγκεκριµένο περιβαλλοντικό πρόγραµµα προβληµατίστηκαν, δούλεψαν και πάνω απ όλα χάρηκαν κατά τη διάρκεια της διαδικασίας αυτής. Ένα µεγάλο µπράβο αξίζει λοιπόν στους µαθητές και στις µαθήτριες της Ε τάξης για τον ενθουσιασµό τους και τη µεγάλη όρεξή τους για δουλειά. Αν συνεχίσουν µε τον ίδιο τρόπο είµαι σίγουρος πως το αύριο θα είναι σίγουρα καλύτερο. Θα θέλαµε να ευχαριστήσουµε τη διευθύντρια του 1 ου ηµοτικού Σχολείου Ελευσίνας Νούσα Ειρήνη για τη βοήθεια της κατά την υλοποίηση του προγράµµατος, τους υπεύθυνους του ΚΠΕ Καστοριάς για το πολύ ενδιαφέρον υλικό που µας έστειλαν, τον αντιδήµαρχο Ελευσίνας για το πλούσιο υποστηρικτικό υλικό που µας έδωσε, τους υπεύθυνους του παρακείµενου στη λίµνη Κουµουνδούρου στρατοπέδου και τέλος τους γονείς των µαθητών της Ε τάξης µε τη βοήθεια των οποίων ολοκληρώθηκε επιτυχώς το πρόγραµµα. Ο δάσκαλος της Ε τάξης Βασιλούδης Γιάννης 1 Σηµειώνουµε και την άλλη ορθογραφία µε την οποία το συναντήσαµε: Καλλιµπάκι.

3 1. ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ 1.1 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑ Οικοσύστηµα είναι µια οικολογική µονάδα που αποτελείται από το φυσικό περιβάλλον και τους οργανισµούς (ζώα και φυτά) που ζουν σ αυτό. Η ύπαρξή του αλλά και η συνέχιση της ζωής µέσα σ αυτό προϋποθέτει τη φυσική εξέλιξη και ανάπτυξή του χωρίς την επέµβαση του ανθρώπου. Γι αυτό το λόγο όλα τα οικοσυστήµατα αλλά πολύ περισσότερο αυτά που έχουν σπάνια είδη φυτών ή αποτελούν καταφύγιο σπάνιων ζώων προστατεύονται από αυστηρούς νόµους που θεσπίζονται από κράτη ή από διεθνείς οργανισµούς. Κάθε οικοσύστηµα λοιπόν είναι ένα κοµµάτι φυσικού περιβάλλοντος µπορεί να συντηρήσει ζωή και περιλαµβάνει δύο ειδών παράγοντες: τους άβιους, δηλαδή αυτούς που δεν έχουν ζωή και τους έµβιους, αυτούς δηλαδή που έχουν ζωή. Το αβιοτικό περιβάλλον (ή αλλιώς βιότοπος) το αποτελούν στοιχεία όπως το έδαφος, το νερό, ο ήλιος, η ατµόσφαιρα ενώ οι έµβιοι παράγοντες ( ή αλλιώς βιοκοινότητα) είναι όλοι οι ζωντανοί οργανισµοί - φυτά και ζώα - που ζουν στο συγκεκριµένο βιότοπο. Οι παράγοντες αυτοί βρίσκονται πάντα σε αλληλεξάρτηση µεταξύ τους. Με τον τρόπο αυτό δηµιουργείται ένα ενιαίο σύνολο, το οικοσύστηµα. εικ. 2: Χερσαίο οικοσύστηµα Οικοσυστήµατα είναι ένα έλος, µια λιµνοθάλασσα, ένα δάσος αλλά και ολόκληρη η Γη. Το σύνολο των φυτικών ειδών που ζουν σε µια περιοχή ονοµάζεται χλωρίδα. Το σύνολο των ζωικών ειδών που συναντάµε σε µια περιοχή ονοµάζεται πανίδα. Πιο συγκεκριµένα το σύνολο των ειδών των πτηνών λέγεται ορνιθοπανίδα. Η ύπαρξη οικοσυστηµάτων αποτελεί εγγύηση για να µην εξαφανιστούν τα φυτά και τα ζώα µια περιοχής και γι αυτό αποτελεί υποχρέωσή µας η προστασία τους. 1.2 ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Είναι δύσκολο να ταξινοµήσουµε τα οικοσυστήµατα γιατί είναι πολλών ειδών. Μια γενική ταξινόµηση είναι η εξής: 1. των γλυκών νερών υγρότοποι (π.χ. δέλτα του Έβρου, Πρέσπες κ.α.). 2. τα θαλάσσια οικοσυστήµατα (π.χ. το θαλάσσιο πάρκο στην Αλόννησο για την προστασία της µεσογειακής φώκιας monachus - monachus, το θαλάσσιο πάρκο Ζακύνθου για την προστασία της θαλάσσιας χελώνας καρέτα καρέτα). εικ. 3: Αργυροπελεκάνοι 3. τα χερσαία οικοσυστήµατα (π.χ. Εθνικός ρυµός Πίνδου, Ολύµπου κ.α.). Ο πιο εκτεταµένος τύπος οικοσυστήµατος είναι ο θαλάσσιος, στον οποίο υπάρχει τεράστια ποικιλία από οργανισµούς. 1.3 ΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Σε ένα οικοσύστηµα οι ζωντανοί οργανισµοί - φυτά και ζώα - που ζουν στο συγκεκριµένο βιότοπο σχηµατίζουν µια τροφική αλυσίδα. Οι ζωντανοί οργανισµοί

4 βρίσκονται πάντα σε αλληλεξάρτηση µεταξύ τους. Τα φυτά ονοµάζονται αλλιώς και παραγωγοί τροφής γιατί φτιάχνουν µόνα τους την τροφή τους µε τη φωτοσύνθεση κα µε ουσίες που παίρνουν από το χώµα. Τα φυτά τρώγονται από τα φυτοφάγα ζώα και αυτά µε τη σειρά τους τρώγονται από τα σαρκοφάγα ζώα. Υπάρχουν και τα παµφάγα ζώα που τρέφονται και µε φυτά και µε κρέας. Τα ζώα λέγονται και καταναλωτές τροφής. Στο τέλος όταν πεθάνουν τα ζώα ή νεκρωθούν τα φυτά διάφοροι µικροοργανισµοί, οι αποικοδοµητές, διασπούν τη νεκρή οργανική ύλη σε ανόργανη, η οποία επιστρέφει στο χώµα. Έτσι ολοκληρώνεται το τροφικό πλέγµα. 1.4 ΥΓΡΟΤΟΠΟΙ Το 1971 στην πόλη Ραµσάρ (Ramsar) του Ιράν, υπογράφτηκε από 18 χώρες η σύµβαση Ραµσάρ µε σκοπό την προστασία των υγροτόπων που έχουν διεθνή σηµασία για τα υδρόβια πουλιά. Μέχρι και τα τέλη της δεκαετίας του 90 περισσότερες από 100 χώρες ανάµεσά τους και η Ελλάδα υπογράφουν τη σύµβαση αυτή. Υγρότοποι χαρακτηρίζονται «οι περιοχές που αποτελούνται από έλη, συγκεντρώσεις νερού φυσικές ή τεχνητές, πρόσκαιρες ή µόνιµες, µε νερό στάσιµο ή τρεχούµενο, γλυκό, υφάλµυρο ή αλµυρό, συµπεριλαµβάνοντας και τις θαλάσσιες περιοχές που το βάθος τους δεν ξεπερνά κατά τη ρηχία (άµπωτη) τα έξι µέτρα». Στους υγροτόπους συµπεριλαµβάνονται και οι παρόχθιες ή παράκτιες ζώνες που γειτονεύουν µε υγροτόπους ή µε νησιά ή µε θαλάσσιες υδατοσυλλογές και που είναι βαθύτερες από έξι µέτρα κατά τη ρηχία (άµπωτη). Άρα υγρότοποι είναι τα έλη, οι λίµνες, τα δέλτα των ποταµών, τα ποτάµια και οι χείµαρροι, οι λιµνοθάλασσες και οι ρηχές παράκτιες περιοχές. Στην Ελλάδα υπάρχουν 11 σπουδαίοι υγρότοποι που προστατεύονται από τη συνθήκη Ραµσάρ. 1. έλτα Έβρου 2. Λίµνη Μητρικού και σύµπλεγµα λιµνοθαλασσών Θράκης 3. Λίµνη Βιστονίδα και Πόρτο Λάγος 4. έλτα Νέστου 5. Λίµνη Κερκίνη 6. Λίµνες Κορώνεια και Βόλβη 7. έλτα Αξιού Λουδία Αλιάκµονα 8. Πρέσπες 9. Αµβρακικός κόλπος 10. Λιµνοθάλασσα Μεσολογγίου και έλτα Αχελώου 11. Λιµνοθάλασσα Κοτύχι και άσος Στροφυλιάς Λειτουργίες υγροτόπων εικ. 4: Υγρότοποι που προστατεύονται από τη συνθήκη Ραµσάρ Οι υγρότοποι δέχονται νερό από τις βροχές και τα χιόνια, που πέφτουν σε όλη την ευρύτερη περιοχή (λεκάνη απορροής). Το νερό αποθηκεύεται στα υπόγεια πορώδη πετρώµατα, οπότε τα υπόγεια νερά εµπλουτίζονται. Επίσης οι υγρότοποι αποθηκεύουν νερό από ξαφνικές νεροποντές. Έτσι αποφεύγονται οι πληµµύρες στις καλλιέργειες και στα σπίτια και δε χάνεται το νερό που µας είναι τόσο απαραίτητο. Τα νερά των ποταµών µεταφέρουν στους υγρότοπο διάφορα υλικά όπως χαλίκια, λάσπη και ρυπογόνες ουσίες. Όµως ο υγρότοπος έχει δύο τεράστια φυσικά φίλτρα: τους καλαµιώνες, που στα επιφανειακά νερά κατακρατούν τα ξένα σωµατίδια και τα πετρώµατα, που καθαρίζουν το νερό πριν αυτό φτάσει στους υπόγειους υδροφόρους ορίζοντες.τα φυτά δεσµεύουν την ηλιακή ενέργεια, µε την οποία τα φυτά

5 φωτοσυνθέτουν και τα βοηθά στην αναπαραγωγή. Έτσι η τροφική αλυσίδα αποκτά τη βάση της, δηλαδή τα φυτά. Τα φυτά επίσης για να φωτοσυνθέσουν απορροφούν από την ατµόσφαιρα διοξείδιο του άνθρακα και έτσι την καθαρίζουν. Και τέλος φιλοξενούν σηµαντικούς πληθυσµούς πτηνών. Προβλήµατα ελληνικών υγροτόπων Σοβαρά προβλήµατα για τους ελληνικούς υγροτόπους είναι το κυνήγι, η λαθροϋλοτοµία, η ρύπανση, η υπερβόσκηση, οι εκχερσώσεις, οι αποξηράνσεις και οι καλλιέργειες στις παρόχθιες ζώνες. Επίσης σοβαρό πρόβληµα αποτελούν οι δηµιουργίες παραθεριστικών κυρίως κατοικιών στις περιοχές των υγροτόπων. Γι αυτό πρέπει να ληφθούν επείγοντα µέτρα για την προστασία του περιβάλλοντος από περαιτέρω υποβάθµιση.

6 2. ΡΥΠΑΝΣΗ 2.1 ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ Η ατµοσφαιρική ρύπανση δηµιουργείται στις µεγάλες πόλεις και προκαλείται από αέρια που προέρχονται από την καύση στερεών ή υγρών καυσίµων στις κατοικίες και τα αυτοκίνητα και στις βιοµηχανικές µονάδες. Τα δηλητηριώδη αέρια που προκαλούν την ατµοσφαιρική ρύπανση είναι το µονοξείδιο του άνθρακα και του αζώτου, το διοξείδιο του αζώτου και του θείου κ.α. 2.2 ΡΥΠΑΝΣΗ Υ ΑΤΩΝ Η ρύπανση των νερών δηµιουργείται µε το να πετάµε σε λίµνες, ποτάµια ή θάλασσες σκουπίδια, ακάθαρτα νερά και βιοµηχανικά λύµατα που είτε διαλύονται είτε κατακάθονται στον πυθµένα. Τεράστια ρύπανση προκαλείται και από τη διαρροή πετρελαίου στη θάλασσα, είτε από κοντινά διυλιστήρια είτε από θαλάσσια ατυχήµατα εικ 5: Αγωγός αποχέτευσης µε πετρελαιοφόρα (όπως το ατύχηµα του Exxon Valdez το 1989 στην Αλάσκα και την τεράστια πετρελαιοκηλίδα που σχηµατίστηκε και ακόµα και σήµερα 15 χρόνια µετά συνεχίζει να µολύνει τις ακτές). 2.3 ΧΕΡΣΑΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ Η ρύπανση του εδάφους δηµιουργείται όταν πετάµε σε αστικές ή υπαίθριες περιοχές οικιακά και βιοµηχανικά απόβλητα που αποδοµούνται πολύ αργά ή καθόλου (όπως τα πλαστικά). Όταν χρησιµοποιούµε χηµικά λιπάσµατα στις καλλιέργειες, αυτά περιέχουν διάφορα στοιχεία που κατακάθονται στο έδαφος και µε τις βροχές µολύνουν τον υδροφόρο ορίζοντα. Επίσης ρύπανση δηµιουργείται και µε την αλόγιστη χρήση φυτοφαρµάκων. εικ.6: Ρύπανση από σκουπίδια

7 3. ΕΛΟΣ ΚΑΛΥΜΠΑΚΙ 3.1 ΧΘΕΣ ΚΑΙ ΣΗΜΕΡΑ Καλυµπάκι είναι η περιοχή που βρίσκεται στο νοτιοανατολικό άκρο της Ελευσίνας, δίπλα στη θάλασσα. Εκεί κατέληγε ο Σαρανταπόταµος. Τα παλαιότερα χρόνια το Καλυµπάκι αποτελούσε µέχρι τη σηµερινή έκταση που καταλαµβάνει η Χαλυβουργική έναν εκτεταµένο υγρότοπο. Υπήρχε πυκνή βλάστηση από βούρλα, λυγαριές και ψαθιά µέσα στα οποία έβρισκαν τα πτηνά του υγρότοπου ασφαλές καταφύγιο και τόπο αναπαραγωγής. Μέχρι το 1935 ζούσαν µόνιµα εκεί αγριόπαπιες και αγριόχηνες καθώς και άλλα υδρόβια πτηνά. Κατά τη διάρκεια του µεσοπολέµου οι κεραµοποιίες της Ελευσίνας έπαιρναν χώµα από το Καλυµπάκι, γιατί ήταν κατάλληλο ως πρώτη ύλη, αφού είχε πολύ µικρή περιεκτικότητα σε άµµο. Αυτό όµως είχε ως αποτέλεσµα να µένουν στάσιµα τα νερά της περιοχής τους περισσότερους µήνες του χρόνου. εικ.7 : Καλυµπάκι Έτσι στις βαλτώδεις περιοχές αναπτύχθηκαν εστίες κουνουπιών. Οι τριγύρω περιοχές υπέφεραν από ελονοσία, η οποία οδηγούσε στη φυµατίωση. Πολλοί είχαν πεθάνει τότε και µεταξύ τους πολλά παιδιά. Για να µην εξαπλωθεί η φυµατίωση, σύµφωνα µε τις πεποιθήσεις της εποχής (όπως είδαµε και στο βιβλίο «τα δελφινάκια του Αµβρακικού»), έκαιγαν τα υπάρχοντα των φυµατικών στο Καλυµπάκι. Γι αυτό και η περιοχή θεωρούνταν καταραµένη και συνδέθηκε µε διάφορες προλήψεις. Σιγά σιγά το Καλυµπάκι άλλαξε όψη. Μπαζώθηκε και έγινε τόπος απόρριψης απόβλητων από τα παρακείµενα εργοστάσια ΙΡΙΣ που κατασκεύαζε χρώµατα και ΚΡΟΝΟΣ αλλά και άλλων υλικών, αποτελώντας εστία µόλυνσης. Όπως ήταν φυσικό υγρότοπος της περιοχής καταστράφηκε. Τις τελευταίες δεκαετίες η περιοχή εντάχθηκε στο σχέδιο πόλης και η αλµατώδης οικιστική επέκταση άλλαξε για άλλη µια φορά την όψη της περιοχής. Τα δυο εργοστάσια σήµερα είναι ανενεργά και µάλιστα στις εγκαταστάσεις τους πραγµατοποιήθηκαν το καλοκαίρι του 2003 από το ήµο Ελευσίνας οι πολιτιστικές εκδηλώσεις «Αισχύλεια». Γίνονται έργα ανάπλασης και ανάδειξης της περιοχής. Όµως ο υγρότοπος του παρελθόντος δεν υπάρχει πια. 3.2 ΚΑΛΥΜΠΑΚΙ ΚΑΙ ΛΑΪΚΗ ΠΑΡΑ ΟΣΗ Η λαϊκή παράδοση θεωρούσε καταραµένο το Καλυµπάκι. Οι γιαγιάδες διηγούνταν πολλά και φοβερά για µια γριά µάγισσα µε µεγάλα δόντια ένα µέτρο έξω από το στόµα και µάτια σαν του αετού. «Όταν σε κοιτούσε πάγωνες και δεν µπορούσες να κάνεις βήµα. Τότε ερχόταν κοντά σου και σου ρουφούσε το αίµα. Καταντούσες σα χτικιό και πέθαινες». Είναι προφανής η σύνδεση της δοξασίας αυτής µε την ελονοσία και τη φυµατίωση που θέριζε την περιοχή εκείνα τα χρόνια.

8 4. ΛΙΜΝΗ ΚΟΥΜΟΥΝ ΟΥΡΟΥ 4.1 ΠΟΥ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΚΑΙ ΛΙΓΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Η λίµνη Κουµουνδούρου βρίσκεται στο 15 ο χιλιόµετρο της Εθνικής Οδού Αθηνών Κορίνθου και χωρίζεται από τη θάλασσα µε λωρίδα ξηράς πλάτους 20 µέτρων (το µεγαλύτερο πλάτος της οποίας το καταλαµβάνει η Εθνική Οδός. Η λίµνη Κουµουνδούρου πήρε το όνοµά της επειδή βρισκόταν κοντά στο κτήµα του πολιτικού Αλέξανδρου Κουµουνδούρου. Η επιφάνεια της λίµνης είναι περίπου τ.µ. και τροφοδοτείται µε νερό από υπολίµνιες πηγές όλο το χρόνο. Η λίµνη είναι ρηχή µε βάθος που δεν ξεπερνά το 1,5 µ. Πιο βαθιά είναι εκεί που αναβλύζουν οι πηγές. Το νερό της είναι υφάλµυρο και η στάθµη της βρίσκεται περίπου 1,5 µέτρο ψηλότερα από τη στάθµη της θάλασσας εξαιτίας των έργων που έγιναν στον αυτοκινητόδροµο. Κατά την αρχαιότητα υπήρχαν δύο λίµνες, λέγονταν Ρειτοί από τις οµώνυµες πηγές και ήταν συνδεδεµένες µε τα Ελευσίνια µυστήρια. Η πρώτη βορειότερη ήταν αφιερωµένη στη ήµητρα ενώ η δεύτερη αυτή που εξακολουθεί να υπάρχει και σήµερα στην Περσεφόνη. Στα νερά τους πρέπει να γίνονταν εξαγνισµός στους υποψήφιους µύστες στα Ελευσίνια µυστήρια. Οι δύο λίµνες αποτελούσαν το σύνορο της Ελευσίνας και της Αθήνας πάνω στην Ιερά Οδό. Κατά την επίσκεψή µας στο αρχαιολογικό µουσείο της Ελευσίνας είδαµε και την περίφηµη ανάγλυφη πλάκα των Ρειτών που αναφέρεται στη γεφύρωση της λίµνης για να µπορούν οι πιστοί να τη διασχίζουν. Μόλις το 1974 η λίµνη Κουµουνδούρου η αρχαία λίµνη της Περσεφόνης ανακηρύχθηκε αρχαιολογικό µνηµείο και καθορίζεται προστατευόµενη ζώνη 50 µέτρα από την ακτή (ΦΕΚ 5/ ). Η βορειότερη λίµνη ήδη είχε εξαφανιστεί κάτω από προσχώσεις των παρακείµενων εργοστασίων και διυλιστηρίων. Επίσης στα πλαίσια της ενοποίησης των αρχαιολογικών χώρων της Αθήνας σε εικ.8 : Η ανάγλυφη πλάκα των Ρειτών. Εικονίζονται η Αθηνά, η ήµητρα, η Περσεφόνη και ένας Ελευσίνιος. (421 π.χ.) περιφερειακό επίπεδο, θα γίνει ανάπλαση του άξονα της Ιεράς Οδού και των κατά µήκος αυτής σηµαντικών ιστορικών µνηµείων, τοπίων, αρχαιολογικών και ελεύθερων τόπων µέχρι την Ελευσίνα. Προγραµµατίζεται λοιπόν να γίνει ανάπλαση και στο χώρο της λίµνης Κουµουνδούρου, τριάντα χρόνια µετά την ανακήρυξή της σε αρχαιολογικό µνηµείο. Το ασαρχείο Αιγάλεω µε ρυθµιστική διάταξη, η οποία έχει ισχύ ως 31/12/2011, απαγορεύει την βοσκή κάθε ζώου, την εκχέρσωση, την ρητίνευση των πευκοδένδρων, την κοπή δένδρων, θάµνων, κλάδων, ανθέων φρυγάνων κλπ., την εκφλοίωση και κάθε άλλη πράξη που θίγει τα δένδρα, τους θάµνους και το έδαφος, τη χωµατοληψία και την απόθεση µπαζών στην περιοχή της λίµνης. 4.2 ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ Από συζητήσεις στην τάξη και από µελέτη πληροφοριακού υλικού που είχαµε συλλέξει, µαθητές της τάξης πήραν συνεντεύξεις για τη λίµνη Κουµουνδούρου από διάφορους κατοίκους, το δήµαρχο και τον αντιδήµαρχο του δήµου Ελευσίνας. Επίσης κατασκευάστηκε από µαθητές ένα ερωτηµατολόγιο το οποίο δόθηκε στους µαθητές της Γ,, Ε και ΣΤ δηµοτικού του σχολείου µας. Η επεξεργασία των απαντήσεων που δόθηκαν µας οδήγησε σε ενδιαφέροντα συµπεράσµατα.

9 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Η λίµνη Κουµουνδούρου είναι µία µεγάλης ιστορικής σηµασίας λίµνη (υγροβιότοπος κάποτε), που βρίσκεται δίπλα στα ιυλιστήρια Ασπροπύργου. Ζητάµε να απαντήσετε στις ακόλουθες ερωτήσεις : 1 Έχετε επισκεφθεί ποτέ τη λίµνη Κουµουνδούρου; ΝΑΙ ΟΧΙ 2 Θεωρείτε ότι η λίµνη είναι µολυσµένη; ΝΑΙ ΟΧΙ 3 Ποια πιστεύετε είναι η αιτία µόλυνσης της λίµνης: Τα σκουπίδια ; ΝΑΙ ΟΧΙ Το πετρέλαιο; ΝΑΙ ΟΧΙ Οι βιοµηχανίες; ΝΑΙ ΟΧΙ Η µολυσµένη ατµόσφαιρα; ΝΑΙ ΟΧΙ Η µεγάλη κυκλοφορία αυτοκινήτων; ΝΑΙ ΟΧΙ 4 Θα θέλατε να γίνει η λίµνη επισκέψιµο πάρκο µε πουλιά, ζώα και φυτά; ΝΑΙ ΟΧΙ 5 Θα δεχόσασταν να δουλέψετε για τη βελτίωσή της; ΝΑΙ ΟΧΙ 6 Έχετε διαβάσει ποτέ κάτι για τη λίµνη; ΝΑΙ ΟXI 7 Ξέρετε από πού έχει πάρει το όνοµά της; ΝΑΙ ΟΧΙ 8 Γνωρίζετε την αρχαιολογική σηµασία της λίµνης; ΝΑΙ ΟΧΙ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΝΑΙ ΟΧΙ ΕΝ ΑΠΑΝΤΩ 1 Έχετε επισκεφθεί ποτέ τη λίµνη 13 20,6% 50 79,4% Κουµουνδούρου 2 Θεωρείτε ότι η λίµνη είναι 51 81% 4 6,3% 8 12,7% µολυσµένη 3 Αιτίες ρύπανσης Τα σκουπίδια 26 41,3% 37 58,7% Το πετρέλαιο 51 81% 10 15,9% 2 3,1% Οι βιοµηχανίες 43 68,2% 20 31,8% Η µολυσµένη ατµόσφαιρα 38 60,3% 25 39,7% Η µεγάλη κυκλοφορία αυτοκινήτων 32 50,8% 30 47,6% 1 1,6% 4 Θα θέλατε να γίνει η λίµνη 46 73% 14 22,2% 3 4,8% επισκέψιµο πάρκο 5 Θα δεχόσασταν να δουλέψετε για τη 49 77,8% 14 22,2% βελτίωσή της 6 Έχετε διαβάσει ποτέ κάτι για τη λίµνη 17 27% 43 68,2% 3 4,8% 7 Ξέρετε από πού έχει πάρει το όνοµά 16 25,4% 47 74,6% της 8 Γνωρίζετε την αρχαιολογική σηµασία 11 17,5% 52 82,5% της λίµνης Τα περισσότερα παιδιά του σχολείου µας δεν έχουν επισκεφτεί τη λίµνη Κουµουνδούρου, δεν έχουν διαβάσει κάτι για αυτήν και βεβαίως αγνοούν την ιστορική της σηµασία και το από πού έχει πάρει το όνοµά της.

10 Τα περισσότερα παιδιά πιστεύουν ότι η λίµνη είναι µολυσµένη και θα ήθελαν να γίνει ένα ωραίο πάρκο και µάλιστα θα δέχονταν να δουλέψουν για την αναβάθµισή της. Ως κυριότερες αιτίες ρύπανσης της λίµνης σηµειώνονται η µολυσµένη ατµόσφαιρα, οι κοντινές βιοµηχανίες εργοστάσια και βέβαια η διαρροή πετρελαίου από τα κοντινά διυλιστήρια. Αξιοσηµείωτο είναι το γεγονός ότι ως προς τον παράγοντα αυτοκίνητο τα ποσοστά εξισορροπούνται. Βέβαια και τα αυτοκίνητα ευθύνονται για τη µόλυνση της ατµόσφαιρας και για την ηχορύπανση της περιοχής. Η βιβλιογραφική έρευνα κατέδειξε ότι στη λίµνη εκβάλλονται πετρελαιοειδή από την υπολίµνια πηγή και τα οποία προέρχονται από τη ρύπανση του υπόγειου υδροφόρου ορίζοντα. Επίσης έχουν καταγραφεί από ειδικούς επιστήµονες µεγάλες ποσότητες νιτρικών, αµµωνίας και οργανικού άνθρακα στα νερά και στο βυθό της. Μετά τις τελευταίες έρευνες στη λίµνη το συµπέρασµα είναι πως η κατάσταση στη λίµνη έχει βελτιωθεί και πως οι εταιρίες πετρελαιοειδών εφαρµόζουν πρόγραµµα ελέγχου των διαρροών (Φεβρουάριος 2000). Βέβαια υπάρχει πάντα ο κίνδυνος να επαναληφθεί η τεράστια οικολογική καταστροφή που είχε γίνει το 1994, όταν τόνοι καυσίµων µόλυναν τη λίµνη. 4.3 ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΤΗ ΛΙΜΝΗ Μετά από την βιβλιογραφική έρευνα στην τάξη ήµασταν αρκετά προετοιµασµένοι σχετικά µε τα προβλήµατα που αντιµετωπίζει η λίµνη. Μας υποδέχτηκαν ο διοικητής και ο υποδιοικητής του παρακείµενου στρατοπέδου, οι οποίοι µας έδωσαν τις πρώτες πληροφορίες σχετικά µε τη λίµνη και στη συνέχεια κάναµε το γύρω της λίµνης µε οδηγό τον κ. Μιχάλη, υπεύθυνο του στρατοπέδου 2. Τέλος συµπληρώσαµε τις γνώσεις µας µε τη βοήθεια του κ. Κώστα από το Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών. Από την µεριά του στρατοπέδου η λίµνη φαίνεται πολύ πιο όµορφη απ ότι από τη µεριά του αυτοκινητόδροµου. Το κοµµάτι έξω από το στρατόπεδο καθώς και αρκετά µέσα σ αυτό αποτελούσε ελώδες τµήµα της λίµνης, το οποίο και στις αρχές της δεκαετίας του 60 αποξηράνθηκε για την καταπολέµηση της ελονοσίας στην ευρύτερη περιοχή. Στη λίµνη είδαµε γλάρους, πάπιες, τσικνιάδες, νερόκοτες και ένα βουτηχτάρι. Μας ανέφεραν ότι στη λίµνη έχουν δει και αλκυόνες ενώ σε εφηµερίδες διαβάσαµε ότι κατά το παρελθόν είχαν παρατηρηθεί και ερωδιοί. Από ψάρια παρατηρούνται χέλια, κέφαλοι και λαβράκια. Ο κ. Μιχάλης ανέφερε ότι στη λίµνη έχουν κατεβεί και αλεπούδες, οι οποίες έχουν κάνει επιθέσεις στις πάπιες. Η χλωρίδα της περιοχής συµπληρώνεται µε αλµυρίδες, ευκάλυπτους, πεύκα, κουκουναριές και αγριελιές. Είδαµε επίσης και κυπαρίσσια. Πλούσια είναι η λίµνη σε βούρλα και νεροκάλαµα όπου µπορούν και φωλιάζουν τα πτηνά. Τέλος συναντήσαµε στο λόφο που χωρίζει τη λίµνη από τις εγκαταστάσεις των Ελληνικών Πετρελαίων χαµοµήλια, θυµάρι, γαϊδουράγκαθα και αγριοκρεµµύδες. Ακολουθήσαµε ένα αρκετά φαρδύ χωµατόδροµο παράλληλα µε τα σύρµατα του στρατοπέδου. Οι ακτές της λίµνης σε αρκετά σηµεία ήταν ελώδης, που σηµαίνει ότι ακόµα και σήµερα τα σηµεία αυτά αποτελούν αγαπηµένο µέρος των κουνουπιών. Όταν φτάσαµε στην πλευρά του λόφου ακολουθήσαµε ένα στενό µονοπάτι το οποίο µας οδήγησε ως τη δυτική πλευρά της λίµνης. Η µόλυνση και της λίµνης αλλά και της ευρύτερης περιοχής ήταν βεβαίως ορατή. Παρατηρήσαµε σκουπίδια πεταµένα στις όχθες της λίµνης. Επίσης πληροφορηθήκαµε ότι αν και από το στρατόπεδο γίνονται προσπάθειες να περιοριστεί η µόλυνση της λίµνης, εντούτοις όταν βρέχει, τα νερά της βροχής παρασέρνουν τα καύσιµα που είναι χυµένα πάνω στο έδαφος µε αποτέλεσµα να κυλήσουν στη λίµνη. Είδαµε από ψηλά και τους συλλέκτες πετρελαίου που έχουν εγκαταστήσει τα Ελληνικά Πετρέλαια για να αποφύγουν ή να µειώσουν τις ανεπιθύµητες διαρροές πετρελαίου µέσα στη λίµνη. Τέλος, όπως πληροφορηθήκαµε, είναι 2 Μας είπαν ότι επειδή η λίµνη είναι στρατιωτική περιοχή δεν έπρεπε να βγάλουµε φωτογραφίες.

11 δυνατόν οι πηγές που αναβλύζουν µέσα στη λίµνη να είναι µολυσµένες εξαιτίας της χωµατερής των Άνω Λιοσίων. Η ατµόσφαιρα βέβαια είναι επιβαρηµένη εξαιτίας των βιοµηχανικών εγκαταστάσεων που υπάρχουν στην περιοχή, όπως τα Ελληνικά Πετρέλαια, η ΠΕΤΡΟΛΑ, η Χαλυβουργική, τα ναυπηγεία, οι τσιµεντοβιοµηχανίες, η ΠΥΡΚΑΛ, πολλές µικρότερες µονάδες αλλά και από τον αυτοκινητόδροµο. 4.4 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΕΙΣ Η λίµνη µε τη συνεργασία όλων των αρµόδιων φορέων θα µπορούσε να γίνει ένα επισκέψιµο πάρκο, εφόσον θα γίνονταν οι παρακάτω ενέργειες ανάπλασης της λίµνης: Θα µπορούσε από την πλευρά του αυτοκινητόδροµου να γίνει δεντροφύτευση και για λόγους οµορφιάς αλλά και για λόγους ηχοµόνωσης. Επίσης παράλληλα µε τον δρόµο θα µπορούσαν να τοποθετηθούν ηχοµονωτικά υλικά. Να ληφθούν περισσότερα µέτρα για την προστασία της λίµνης από τις διαρροές των πετρελαίων. Να καθαριστούν οι όχθες της λίµνης από τα απορρίµµατα. Να καθαριστεί ο παρακείµενος χώρος από τα σκουπίδια και τα µπάζα. Από τη µεριά που βρίσκεται το δασύλλιο µε τους ευκάλυπτους θα µπορούσε εφόσον καθαριζόταν από τα αγριόχορτα και τα µπάζα να γίνει ένας χώρος µε παγκάκια και παιδική χαρά. Να τοποθετηθούν κάδοι έτσι ώστε να µην πετάνε οι περαστικοί τα σκουπίδια στη λίµνη. Τέλος θα µπορούσαν να δηµοσιευθούν διάφορα άρθρα στα ΜΜΕ για τη λίµνη έτσι ώστε να ενδιαφερθεί κα το κράτος αλλά να ευαισθητοποιηθούν και οι πολίτες, ώστε να αναβαθµιστεί η λίµνη. Τότε θα µπορούσαν και άλλα σχολεία να εκπονούν διάφορα περιβαλλοντικά προγράµµατα στη λίµνη Κουµουνδούρου.

12 5. ΑΜΒΡΑΚΙΚΟΣ ΚΟΛΠΟΣ Γνωρίσαµε τον Αµβρακικό κόλπο µέσα από τις σελίδες του βιβλίου του Ντίνου ηµόπουλου, «τα δελφινάκια του Αµβρακικού» και είδαµε λίγο από τις οµορφιές του στην οµώνυµη ταινία του. Η όλη ενασχόλησή µας µε τον υγρότοπο αυτό έγινε για να σκεφτούµε το πώς θα µπορούσαµε κι εµείς να προστατέψουµε τη φύση. 5.1 ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ Μια ζεστή και πλούσια θάλασσα µεταξύ νότια Ηπείρου και βόρειας Αιτωλοακαρνανίας, που αγκαλιάζεται από πράσινους γήλοφους, εύφορες πεδιάδες, λιµνοθάλασσες και βάλτους. Αυτός είναι ο Αµβρακικός κόλπος. ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΣΗ 39o 00' Β, 21o 00' Α Ο Αµβρακικός κόλπος ανήκει στους νοµούς Άρτας Αιτωλοακαρνανίας και Πρέβεζας. Καταλαµβάνει µια έκταση 405 τχλµ και αποτελεί αβαθή θάλασσα µε µεγαλύτερο βάθος 60 µ. Συνδέεται µε το Ιόνιο πέλαγος µε έναν δίαυλο πλάτους 600 µ. Ο υγρότοπος του Αµβρακικού είναι ένας από τους σηµαντικότερους στη χώρα µας. Στον Αµβρακικό χύνονται και δύο ποταµοί, ο Λούρος και ο Άραχθος, που µεταφέρουν µεγάλες ποσότητες φερτών υλικών από τους ορεινούς όγκους που βρίσκονται γύρω από αυτόν. Στο βόρειο τµήµα του σχηµατίζονται οι λιµνοθάλασσες Λογαρού, που είναι περίπου εικ.9 : Το ανάγλυφο του Αµβρακικού κόλπου όπως το έφτιαξαν οι µαθητές της Ε τάξης στρ., οι λιµνοθάλασσες Τσουκαλιώ και Ροδιά που είναι περίπου στρ., ο όρµος της Κόπραινας, που είναι 1200 στρ. και άλλες µικρότερες λιµνοθάλασσες. Το δέλτα των ποταµών Λούρου και Άραχθου περιλαµβάνει µεγάλη ποικιλία βιοτόπων µε χαρακτηριστικές φυτοκοινωνίες. Κατά µήκων όλων των ποταµών και των ρεµάτων που εκβάλλουν στον Αµβρακικό σχηµατίζονται συστάδες δέντρων που αποτελούν καταφύγια της πανίδας µας. ΓΕΩΛΟΓΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ Ο Αµβρακικός κόλπος και πιθανόν η πεδιάδα της Άρτας, αποτελούν τεκτονικό βύθισµα της ζώνης του Ιονίου. Το βύθισµα αυτό είχε γεµίσει από κάτω προς τα πάνω µε ιζήµατα. Μεταξύ των αποθέσεων αυτών συναντώνται εξάρσεις του θαλάσσιου υπόβαθρου που αποτελούν τα υψώµατα της Σαλαώρας και της Κορωνησίας και τους λόφους της Βίγλας, Πρέβεζας και Άρτας που αποτελούνται κυρίως από ασβεστόλιθους. Υ ΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ Ο Αµβρακικός κόλπος αποτελεί τον αποδέκτη µιας λεκάνης απορροής συνολικής έκτασης κµ. Οι συνολικές µέσες ετήσιες απορροές από βροχοπτώσεις εκτιµώνται σε 280,108 χιλιοστά. Κύριος υδάτινος πόρος του βόρειου τµήµατος της λεκάνης είναι οι ποταµοί Άραχθος και Λούρος, οι οποίοι αφού διασχίσουν καλλιεργηµένα και µη εδάφη χύνονται στον κόλπο εφοδιάζοντάς τον µε θρεπτικά συστατικά. Άλλοι διαθέσιµοι υδατικοί πόροι είναι η τάφρος Βόσσας, οι κύριες αποχετευτικές τάφροι της Άρτας και τα υπόγεια νερά. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΟΧΗΣ Ένα µεγάλο τριπλό έλτα σχηµατίστηκε στον βόρειο Αµβρακικό από την προαιώνια δράση των ποταµών. Τα φερτά υλικά τους σωριάζονται σε επιµήκεις λουρίδες µέσα στα νερά, κατευθυνόµενα από θαλάσσια ρεύµατα, τον άνεµο και τον κυµατισµό.

13 Μεγάλες ποσότητες άδειων οστράκων στοιβάζονται πάνω σε αυτές τις λουρίδες και τις ανυψώνουν, τα ιδιόρρυθµα φυτά που αντέχουν τις αντίξοες αυτές συνθήκες, τις αποικίζουν και τις σταθεροποιούν. Σχηµατίζονται έτσι οι λουρονησίδες που εγκλωβίζουν τις ρηχές θαλάσσιες εκτάσεις και δηµιουργούν στον κόλπο δεκαπέντε λιµνοθάλασσες, µικρές και µεγάλες. Πολλές από τις λουρονησίδες δοµούνται στο σύνολό τους από όστρακα αχιβάδων, µυδιών, στρειδιών κα. και αποτελούν µοναδικό γεωµορφολογικό φαινόµενο. ΑΛΙΕΙΑ Ένας από τους παραδοσιακούς τρόπους αλιείας στον Αµβρακικό είναι τα διβάρια. Παλαιότερα κατασκευαζόταν από καλάµια που πλεκόταν µεταξύ τους µε ψαθί. Αυτή η κατασκευή ουσιαστικά φυλάκιζε τα ψάρια µέσα σε έναν χώρο και εκεί τα έπιαναν οι ψαράδες µε τις απόχες. Βέβαια η αλιευτική παραγωγή συνεχώς µειώνεται αφού µε τα σύγχρονα µέσα ψαρέµατος γίνεται εντατική αλιεία και µειώνονται τα ψάρια στον κόλπο. 5.2 ΧΛΩΡΙ Α και ΠΑΝΙ Α ΠΕΡΙΟΧΗΣ ε θα µπορούσαµε να καταγράψουµε όλα τα είδη χλωρίδας και πανίδας που υπάρχουν στον Αµβρακικό κόλπο. Θα επιχειρήσουµε να καταγράψουµε τα πιο σηµαντικά για να κάνουµε κατανοητή την ανάγκη προστασίας αυτού του σπάνιου οικοσυστήµατος. Κατά µήκος της κοίτης όλων των ποταµιών και των ρεµάτων, που εκβάλλουν στον Αµβρακικό, σχηµατίζονται συστάδες δένδρων, που αποτελούν καταφύγια της πανίδας. Τα δέντρα που συναντάµε είναι ιτιές, λεύκες, φτελιές, πλατάνια κ.α.. Εκτός από τα δέντρα που αναφέρουµε υπάρχουν και θάµνοι, όπως είναι οι αγριοτριανταφυλλιές, οι βατοµουριές και οι λυγαριές. Τα δένδρα είναι πνιγµένα µέσα στα αναρριχητικά φυτά. Κατά µήκος της όχθης υπάρχουν καλαµιές και άλλα υδρόβια είδη φυτών. Στις αµµώδεις ακτές του Αµβρακικού, κοντά στην Πρέβεζα, γεννάει τα αυγά της η θαλάσσια χελώνα (Caretta caretta). Μέσα στα κανάλια και στα ήσυχα νερά των ποταµών υπάρχουν σε καλούς πληθυσµούς νεροχελώνες και νερόφιδα. Στους θαµνότοπους γύρω από τον υγρότοπο µπορούµε να συναντήσουµε διάφορα είδη φιδιών όπως οχιά, σαΐτα, λαφιάτης κ.α. Επίσης, η περιοχή είναι πλούσια σε σαύρες και διάφορα είδη βατραχιών. Για τα πουλιά ο Αµβρακικός είναι ένας απ' τους σηµαντικότερους βιότοπους της Μεσογείου. Κάθε χρόνο οι αργυροπελεκάνοι φτιάχνουν την αποικία τους στη λιµνοθάλασσα Tσουκαλιό. Τα πουλιά αυτά είναι από τα πιο απειλούµενα στον κόσµο και είναι ευτυχία για τη χώρα µας που τα φιλοξενεί. Άλλα πτηνά που µπορούµε να συναντήσουµε είναι: γλαρόνια, νεροχελίδονα, αβοκέτες, καλαµοκανάδες, ασηµόγλαρους, θαλασσοσφυρίχτηδες κ.α. Επίσης κατά µήκος του ποταµού Λούρου υπάρχει µια µεγάλη αποικία µε ερωδιούς. Εδώ φωλιάζουν λευκοτσικνιάδες, κρυπτοτσικνιάδες, νυχτοκόρακες και σταχτοτσικνιάδες (όλα τα πτηνά αυτά είναι είδη ερωδιών). Στους βάλτους µέσα στους καλαµιώνες αναπαράγονται οι πορφυροτσικνιάδες, οι νανοµουγκάνες, λίγα ζευγάρια χαλκόκοτες και χουλιαροµύτες. Μέσα στους βάλτους βρίσκονται επίσης η βαλτόπαπια, η κυνηγόπαπια και τα βουτηχτάρια. Στη γύρω περιοχή του υγρότοπου φωλιάζουν η ποντικοβαρβακίνα, το ξεφτέρι, τα όρνια κ.α. Κατά τη χειµωνιάτικη περίοδο ο Αµβρακικός είναι από τις πιο πλούσιες περιοχές της χώρας σε είδη και πληθυσµούς υδρόβιων πουλιών. Στις τρεις λιµνοθάλασσες του Αµβρακικού (Λογαρού, Tσουκαλιό, Ροδιά) ξεχειµωνιάζει το 20-30% του συνολικού πληθυσµού των υδροβίων πουλιών της Ελλάδας. Τα θηλαστικά που υπάρχουν στην περιοχή του Αµβρακικού είναι το τσακάλι, που απειλείται µε εξαφάνιση, η αλεπού, ο σκαντζόχοιρος, το κουνάβι, η νυφίτσα, ο σκίουρος που παρατηρείται στις γύρω δασωµένες περιοχές κ.α.

14 Τα κυριότερα ψάρια που βρίσκονται στην περιοχή του Αµβρακικού κόλπου είναι το κεφαλόπουλο, η τσιπούρα, ο γοβιός, το χέλι, η σαρδέλα κ.ά. 5.3 ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΑΜΒΡΑΚΙΚΟΥ Ο Αµβρακικός κόλπος εντάσσεται στο κοινοτικό (της Ευρωπαϊκής Ένωσης) και στο διεθνές πλαίσιο προστασίας των υγρότοπων. Επίσης έχουν εκδοθεί νόµοι του Ελληνικού κράτους και αποφάσεις του Συµβουλίου της Επικρατείας που τον προστατεύουν: Η συνθήκη Ραµσάρ που ήδη έχουµε κάνει εκτενή αναφορά σ αυτή. Η σύµβαση της Βαρκελώνης που υπογράφτηκε το 1976 από τις κυβερνήσεις των χωρών που βρίσκονται στα παράλια της Μεσογείου µε σκοπό να προσφέρει προστασία στα µεσογειακά είδη που βρίσκονται σε κίνδυνο και στους βιότοπους. Η Οδηγία 79/409/ΕΟΚ για τη διατήρηση των άγριων πτηνών. Η Οδηγία 81/854/ΕΟΚ, η οποία τροποποιεί και συµπληρώνει την παραπάνω Οδηγία. Η ιεθνής Σύµβαση για τη διατήρηση της άγριας ζωής και του φυσικού περιβάλλοντος της Ευρώπης, που υπογράφτηκε στη Βέρνη της Ελβετίας στις 19/9/1979 και τέθηκε σε ισχύ το Σύµφωνα µ αυτή κάθε κράτος που υπογράφει τη Σύµβαση οφείλει να λαµβάνει τα αναγκαία µέτρα για την προστασία της άγριας χλωρίδας και πανίδας και των φυσικών οικοτόπων. Η Σύµβαση της Βόννης, η οποία τέθηκε σε ισχύ το Νοέµβριο του 1983, µε σκοπό την προστασία των µεταναστευτικών ειδών. Η Οδηγία 92/43 ΕΟΚ για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων και της άγριας χλωρίδας και πανίδας (είναι γνωστή ως Natura 2000). Ο νόµος 1650/86 του Ελληνικού κράτους ο οποίος αναφέρεται στην προστασία της φύσης. ιάφορες αποφάσεις του Συµβουλίου της Επικρατείας µε σκοπό την προστασία της φύσης. Όµως πρέπει να καταλάβουµε ότι για να έχουν νόηµα όλες αυτές οι συνθήκες, εµείς είµαστε οι πρώτοι που θα πρέπει να προστατέψουµε τον Αµβρακικό κόλπο και το πλούσιο οικοσύστηµά του.

15 6. ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΕΙΣ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 3 Οι ειδικοί επιστήµονες εκπονούν και δηµοσιεύουν µελέτες σχετικά µε την οικολογική καταστροφή του πλανήτη µας και προτείνουν λύσεις για τη σωτηρία της φύσης. Ολοκληρώνοντας την εργασία µας θα θέλαµε να µοιραστούµε κάποιες σκέψεις. εν είµαστε επιστήµονες, είµαστε µικροί σε ηλικία άνθρωποι που όµως µπορούµε και να σκεφτούµε και να φωνάξουµε σε όλους ότι κάτι τελικά πρέπει να γίνει για να σώσουµε τη φύση: Η φύση είναι αυτή που δίνει ζωή στον άνθρωπο. Οι άνθρωποι καταστρέφουν το µέρος όπου ζουν. Ένας άνθρωπος µπορεί όταν τον συµφέρει να καταστρέψει τη φύση. Αυτό όµως δεν πρέπει να γίνεται για να µη λέµε σε µερικά χρόνια το έτος 2080 για παράδειγµα ότι κάποτε υπήρχε κάτι που λεγόταν ΓΗ και δεν υπάρχει πια. Πρέπει να γλιτώσουµε τον πλανήτη µας από την καταστροφή τώρα που έχουµε την ευκαιρία, αλλιώς σε λίγα χρόνια η καταστροφή θα είναι µη αναστρέψιµη. Τα εργοστάσια µε τα καυσαέρια µολύνουν την ατµόσφαιρα. Ο άνθρωπος ζει σε αυτό το µολυσµένο περιβάλλον µε αποτέλεσµα να αρρωσταίνει ή να πεθαίνει. Πρέπει λοιπόν όσο είναι καιρός να σκεφτούµε τι κάνουµε και να προστατέψουµε τη φύση και εµάς τους ίδιους. Παράλληλα πρέπει να φροντίζουµε να προστατεύουµε τη φύση και το περιβάλλον και να αποφεύγουµε καθετί που µπορεί να προκαλέσει οικολογική καταστροφή. εν πρέπει λοιπόν να αντλούµε από τη γη µας περισσότερα αγαθά από όσα χρειαζόµαστε γιατί αυτή η συµπεριφορά µας θα έχει τραγικές συνέπειες για το µέλλον µας. Εάν όλοι µας σκεπτόµασταν σε κάθε ενέργειά µας τους συνανθρώπους µας και το περιβάλλον, ο κόσµος µας θα ήταν καλύτερος. Ελπίζω κάποτε να καταλάβουµε εµείς οι άνθρωποι πόσο σηµαντική είναι η φύση και να τη σώσουµε. Πότε θα γίνει όµως αυτό; Θέλουµε να δώσουµε ένα µήνυµα ελπίδας. εν έχουν τελειώσει ακόµα όλα. Εµείς µπορούµε να προσπαθήσουµε. 3 Όλη η εργασία παρουσιάστηκε στην αίθουσα εορτών του σχολείου µας στις 5 Ιουνίου Την ίδια ηµέρα παρευρεθήκαµε στις εκδηλώσεις του ήµου Ελευσίνας για την προστασία του περιβάλλοντος.

16 7. ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ αβιοτικοί παράγοντες στοιχεία του περιβάλλοντος χωρίς ζωή, όπως η ένταση της ηλιακής ακτινοβολίας, η σύσταση του εδάφους, η υγρασία, η θερµοκρασία αποδηµητικά πτηνά τόπους για να διαχειµάσουν αποδόµηση τα πουλιά που µετακινούνται οµαδικά σε θερµότερους διάσπαση σύνθετης οργανικής ένωσης σε απλούστερες αποικοδοµητές (διασπαστές) ετερότροφοι οργανισµοί που εξασφαλίζουν την ενέργειά τους από τη µετατροπή της νεκρής οργανικής ύλης σε ανόργανη αυτοφυή φυτά τα σπείρουν βιοκοινότητα έναν συγκεκριµένο βιότοπο βιοποικιλότητα φυτά που φυτρώνουν µόνα τους, χωρίς να τα φυτέψουν ή να όλοι οι ζωντανοί οργανισµοί (φυτά και ζώα) που ζουν σε το σύνολο των µορφών της ζωής που ζουν πάνω στη γη βιότοπος φυσικός χώρος που προσφέρει σε ορισµένο σύνολο ζώων ή φυτών σχετικά σταθερούς όρους διαβίωσης εθνικός δρυµός προστατεύονται ενδηµικά πτηνά ενδιαίτηµα επιφανειακά νερά έτσι ονοµάζονται διάφορα χερσαία οικοσυστήµατα που πουλιά που ζουν σε µια ορισµένη γεωγραφική περιοχή ο χώρος όπου ζει, διαµένει κάποιος το νερό των ποταµών, των λιµνών και των θαλασσών καταναλωτές τροφής τα ζώα και οι άνθρωποι που εξασφαλίζουν την τροφή τους καταναλώνοντας άλλους οργανισµούς λεκάνη απορροής η περιοχή από την οποία µια λίµνη τροφοδοτείται µε νερό οικοσύστηµα βασική οικολογική µονάδα που αποτελείται από το φυσικό περιβάλλον και τους οργανισµούς (ζώα, φυτά) που ζουν σ αυτό ορνιθοπανίδα πανίδα παραγωγοί τροφής φυτά) το σύνολο των ειδών των πουλιών το σύνολο των ζώων µιας περιοχής, ενός τόπου οι οργανισµοί που φτιάχνουν µόνοι τους την τροφή τους (τα τροφική αλυσίδα σχηµατίζεται από οργανισµούς που τρέφονται από άλλους και στη συνέχεια γίνονται τροφή για άλλους υγρότοπος (υγροβιότοπος) περιοχή κοντά σε λίµνη, ποτάµι ή θάλασσα, όπου επικρατούν οι κατάλληλες συνθήκες για την ανάπτυξη ορισµένης χλωρίδας ή πανίδας και για τη συµπλήρωση µέρους ή ολόκληρου του κύκλου της ζωής ορισµένων ζώων, πτηνών, εντόµων κτλ.

17 υπόγεια ύδατα τα νερά που καταλήγουν στο υπέδαφος υπόγειος υδροφόρος ορίζοντας ο όγκος των υπόγειων νερών που αποθηκεύονται στο υπέδαφος φωτοσύνθεση χλωρίδα η διαδικασία µε την οποία το φυτό φτιάχνει την τροφή του το σύνολο των αυτοφυών φυτών ενός τόπου ή µιας χώρας

18 8. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Βιβλία - Αλεξοπούλου Μπάγια, Πόλλυ, Ιστορία της Ελευσίνας, από την Προϊστορική µέχρι τη Ρωµαϊκή περίοδο, εκδόσεις του δήµου Ελευσίνας, Γεωγραφία Α Γυµνασίου Ο.Ε.Β. - Γεωγραφία Ε ηµοτικού Ο.Ε..Β. - ηµόπουλος, Ντίνος, τα δελφινάκια του Αµβρακικού, εκδόσεις Καστανιώτη, Αθήνα, Εθνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών, Ινστιτούτο Εσωτερικών Υδάτων, Τοµέας Περιβαλλοντικών Ερευνών, Περιβαλλοντική αναβάθµιση λίµνης Κουµουνδούρου, Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρία, όλα τα πουλιά της Ελλάδας, εκδόσεις Ελεύθερος τύπος, Ερευνώ και ανακαλύπτω Ε ηµοτικού Ο.Ε..Β. - Καράκωστας Κ. Ιωάννης, Περιβάλλον και ίκαιο, εκδόσεις Αντ. Ν. Σάκκουλα, Αθήνα Κοµοτηνή Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καστοριάς οι δρόµοι του νερού και βιοποικιλότητα το εργαστήρι της ζωής, εκπαιδευτικό υλικό, εκέµβρης Λιάπης Βαγγέλης, Π., η Ελευσίνα στα νεότερα χρόνια, Μουσείο Φυσικής Ιστορίας / ΚΕΠΕΕ «ΓΑΙΑ», η Γη ο Άνθρωπος, και οι προκλήσεις για ένα αειφορικό µέλλον, εκπαιδευτικό υλικό. - Οµάδα Εργασίας µαθητών 1 ου Λυκείου Χαϊδαρίου, µελέτη της λίµνης Κουµουνδούρου, Ταλιάνης, ηµήτρης Ρούσκας, Γιάννης, λίµνες, πολιτείες του νερού, Ν. Σµύρνη, εκδόσεις Τοπίο. - Χόλλαντ, Μπ. Χάζελ, Λ., φροντίστε τον πλανήτη µας, εκδόσεις Μίνωας, Χριστοδουλάκης Ν. Σ., οικολογία, εκδόσεις Πατάκη, Αθήαν WWF Ελλάς, Περιβαλλοντική Εκπαίδευση στο ηµοτικό Σχολείο, εκπαιδευτικό υλικό. Λεξικά - Λεξικό της κοινής Νεοελληνικής, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών (Ίδρυµα Μανόλη Τριανταφυλλίδη), Μείζον Ελληνικό Λεξικό, Τεγόπουλος Φυτράκης, Περιοδικά - Γεω, τευχ /8/ Ελληνικό Πανόραµα, τευχ. 8, Μάρτιος Ελληνικό Πανόραµα, τευχ. 38, Μάρτιος Απρίλιος Oxygen, τευχ. 1, Νοέµβριος Φύση και Ζωή, τόµος ΚΘ, τευχ. 12, Ιανουάριος Φεβρουάριος Μάρτιος ικτυακοί τόποι www. elliniko-panorama.gr

19 Φωτογραφίες εικόνες Εικ. 1: Βασιλούδης Γιάννης Εικ. 2: www. elliniko-panorama.gr Εικ. 3: Εικ. 4: προσαρµογή Βασιλούδης Γιάννης Εικ. 5: Εικ. 6: Βασιλούδης Γιάννης Εικ. 7: Βασιλούδης Γιάννης Εικ. 8: Βασιλούδης Γιάννης Εικ. 9: Βασιλούδης Γιάννης

ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΙΛΙΠΠΙΑ ΑΣ. Λούρος Ζηρός - Αμβρακικός

ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΙΛΙΠΠΙΑ ΑΣ. Λούρος Ζηρός - Αμβρακικός ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΙΛΙΠΠΙΑ ΑΣ Λούρος Ζηρός - Αμβρακικός Λίμνη Ζηρού ΙΟΝΙΟ ΠΕΛΑΓΟΣ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ: Να γνωρίσουν καλύτερα τα τρία αυτά διαφορετικά οικοσυστήματα(τις δυνατότητές τους, τα προβλήματά

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ

Ο ΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ Ο ΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ Περιεχόµενα Γενικά στοιχεία...- 3 Τι είναι υγρότοπος και ποιοι τύποι υπάρχουν...- 3 Ποια η κατάσταση των υγροτόπων στην Ελλάδα...- 5 Τι µας προσφέρουν οι υγρότοποι...-

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Μεταβατικά ύδατα ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών

ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Μεταβατικά ύδατα ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Μεταβατικά ύδατα ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών Μεταβατικά ύδατα (transitional waters) σύµφωνα µε την Οδηγία Πλαίσιο για τα

Διαβάστε περισσότερα

Φορέας ιαχείρισης Υγροτόπων Κοτυχίου Στροφυλιάς Καραµπέρου Γεωργία, ασολόγος-συντονίστρια έργου Αρετή Ζαχαροπούλου, Περιβαλλοντολόγος Βασιλική

Φορέας ιαχείρισης Υγροτόπων Κοτυχίου Στροφυλιάς Καραµπέρου Γεωργία, ασολόγος-συντονίστρια έργου Αρετή Ζαχαροπούλου, Περιβαλλοντολόγος Βασιλική Εθνικό Πάρκο Υγροτόπων ΚοτυχίουΚοτυχίου Στροφυλιάς Φορέας ιαχείρισης Υγροτόπων Κοτυχίου Στροφυλιάς Καραµπέρου Γεωργία, ασολόγος-συντονίστρια έργου Αρετή Ζαχαροπούλου, Περιβαλλοντολόγος Βασιλική Ορφανού,

Διαβάστε περισσότερα

Νερό και φύση ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΝΕΡΟΥ. Η χηµική σύσταση του νερού. Οι ιδιότητες του νερού. Στόχοι. Πληροφορίες

Νερό και φύση ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΝΕΡΟΥ. Η χηµική σύσταση του νερού. Οι ιδιότητες του νερού. Στόχοι. Πληροφορίες 03 ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΝΟΤΙΑΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΝΕΡΟΥ Στόχοι Πληροφορίες Η χηµική σύσταση του νερού Να κατανοήσουν και να συνειδητοποιήσουν οι µαθητές: Tη σύσταση

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικοί Βιότοποι. Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία

Ελληνικοί Βιότοποι. Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία Στόχος της δραστηριότητας αυτής είναι να γνωρίσουμε και να καταγράψουμε τους ελληνικούς βιότοπους και να εντοπίσουμε τα ζώα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΕΣ ΛΙΜΝΕΣ ΤΗΣ ΔΕΗ

ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΕΣ ΛΙΜΝΕΣ ΤΗΣ ΔΕΗ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΕΣ ΛΙΜΝΕΣ ΤΗΣ ΔΕΗ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Από τα μέσα της δεκαετίας του 50 μέχρι σήμερα, έχουν κατασκευαστεί από τη ΔΕΗ Α.Ε. και βρίσκονται σε λειτουργία, 15 μεγάλα και 9 μικρά Υδροηλεκτρικά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΣΑΒΒΑΤΟ 10 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Θέμα Α Στις ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΠΡΟΓΑΜΜΑΤΟΣ «ΚΑΘΑΡΑ ΠΟΤΑΜΙΑ ΖΩΝΤΑΝΕΣ ΠΟΛΕΙΣ» ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΔΕΛΤΑ. Εθελοντικός Οργανισμός για τη Προστασία Αστικού Περιβάλλοντος

ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΠΡΟΓΑΜΜΑΤΟΣ «ΚΑΘΑΡΑ ΠΟΤΑΜΙΑ ΖΩΝΤΑΝΕΣ ΠΟΛΕΙΣ» ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΔΕΛΤΑ. Εθελοντικός Οργανισμός για τη Προστασία Αστικού Περιβάλλοντος ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΠΡΟΓΑΜΜΑΤΟΣ «ΚΑΘΑΡΑ ΠΟΤΑΜΙΑ ΖΩΝΤΑΝΕΣ ΠΟΛΕΙΣ» ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΔΕΛΤΑ Εθελοντικός Οργανισμός για τη Προστασία Αστικού Περιβάλλοντος ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Η περιοχή εφαρμογής του πιλοτικού προγράμματος αφορά

Διαβάστε περισσότερα

Σώστε τη γη. Κρεσφόντης Χρυσοσπάθης

Σώστε τη γη. Κρεσφόντης Χρυσοσπάθης Επειδή ο πληθυσμός της γης και οι ανθρώπινες δραστηριότητες αυξάνοντας συνεχώς, χρησιμοποιούμε όλο και περισσότερο γλυκό νερό. Με τον τρόπο αυτό, όπως υποστηρίζουν οι επιστήμονες, το γλυκό νερό ρυπαίνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας Τί είναι ένα Οικοσύστημα; Ένα οικοσύστημα είναι μια αυτο-συντηρούμενη και αυτορυθμιζόμενη κοινότητα ζώντων

Διαβάστε περισσότερα

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού 1. Το νερό στη φύση και τη ζωή των ανθρώπων Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού βρίσκεται στους ωκεανούς, είναι δηλαδή αλμυρό. Μόλις το 2% βρίσκεται στους πόλους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr OΙΚΟΛΟΓΙΑ 1. Όσο το ποσό της ενέργειας: α) μειώνεται προς τα ανώτερα

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 2 ο : Άνθρωπος και Περιβάλλον

Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 2 ο : Άνθρωπος και Περιβάλλον Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 2 ο : Άνθρωπος και Περιβάλλον Οικολογία: η επιστήμη που μελετά τις σχέσεις των οργανισμών, και φυσικά του ανθρώπου, με τους βιοτικούς (ζωντανούς οργανισμούς του ίδιου

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 10: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος - Ο ρόλος ενέργειας

Σενάριο 10: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος - Ο ρόλος ενέργειας Σενάριο 10: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος - Ο ρόλος ενέργειας Φύλλο Εργασίας 1 (Εισαγωγικό) Τίτλος: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος Ο ρόλος της ενέργειας Γνωστικό Αντικείμενο:

Διαβάστε περισσότερα

Οι προστατευόμενες περιοχές στον χάρτη

Οι προστατευόμενες περιοχές στον χάρτη Οι προστατευόμενες περιοχές στον χάρτη Εθνικός Δρυμός Αίνου Κεφαλληνίας Εθνικός Δρυμός Βίκου-Αώου Εθνικός Δρυμός Οίτης Εθνικός Δρυμός Παρνασσού Εθνικός Δρυμός Πάρνηθας Εθνικός Δρυμός Σουνίου Εθνικός Δρυμός

Διαβάστε περισσότερα

Σε αντίθεση με τις θάλασσες, το νερό των ποταμών δεν περιέχει σχεδόν καθόλου αλάτι - γι' αυτό το λέμε γλυκό νερό.

Σε αντίθεση με τις θάλασσες, το νερό των ποταμών δεν περιέχει σχεδόν καθόλου αλάτι - γι' αυτό το λέμε γλυκό νερό. Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καστρίου 2013 Tι είναι τα ποτάμια; Τα ποτάμια είναι φυσικά ρεύματα νερού. Δημιουργούνται από το νερό των βροχών και των λιωμένων πάγων, που κατεβαίνει από πιο ψηλές περιοχές

Διαβάστε περισσότερα

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά Ε ΑΦΟΣ Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Έδαφος Το έδαφος σχηµατίζεται από τα προϊόντα της αποσάθρωσης των πετρωµάτων του υποβάθρου (µητρικό πέτρωµα) ή των πετρωµάτων τω γειτονικών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΔΗΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Σχολική χρονιά 2012-13 ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΙΝΑΣ 3, 16451

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικές Προστατευόµενες Περιοχές - Χώροι Αναψυχής

Φυσικές Προστατευόµενες Περιοχές - Χώροι Αναψυχής ΕΒ ΟΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Φυσικές Προστατευόµενες Περιοχές - Χώροι Αναψυχής ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής σωστό-λάθος Σηµειώστε αν είναι σωστή ή λάθος καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις περιβάλλοντας

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10.

ΘΕΜΑΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. ΘΕΜΑΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ 1. Ποιος από τους παρακάτω οργανισμούς χαρακτηρίζεται ως αυτότροφος; 1. αλεπού 2. βάτραχος 3. βελανιδιά 4. ψύλλος. 2. Ποιος από τους παρακάτω παράγοντες χαρακτηρίζεται ως αβιοτικός; 1.

Διαβάστε περισσότερα

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Σχολική χρονιά 2013-2014 αγρινό: Είναι το μεγαλύτερο χερσαίο θηλαστικό και ενδημικό είδος στην Κύπρο. Χαρακτηρίζεται ως ο σημαντικότερος εκπρόσωπος της πανίδας

Διαβάστε περισσότερα

Πράσινα Δώματα. Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος. Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου

Πράσινα Δώματα. Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος. Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου Πράσινα Δώματα Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου Ποθητός Σταματιάδης, Πολιτικός Μηχανικός, Μηχανικός Περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Σοφοκλής Λογιάδης

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Σοφοκλής Λογιάδης Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Σοφοκλής Λογιάδης Τι ειναι ρυπανση του νερου -ορισμος Το νερό είναι η πηγή ζωής στον πλανήτη μας. Περίπου το 70% της επιφάνειας του σκεπάζεται με νερό. Από το συνολικό διαθέσιμο νερό

Διαβάστε περισσότερα

Ας προσπαθήσουμε όλοι να μη χαθεί κανένα είδος ζώου από την Κύπρο

Ας προσπαθήσουμε όλοι να μη χαθεί κανένα είδος ζώου από την Κύπρο ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΓΕΩΡΓΙΑΣ, ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Ας προσπαθήσουμε όλοι να μη χαθεί κανένα είδος ζώου από την Κύπρο Ξέρεις ότι: Πανίδα ονομάζουμε όλα τα ζώα μιας περιοχής. Αυτά

Διαβάστε περισσότερα

Α) Να χαρακτηρίσετε µε Σ (σωστή) ή µε Λ (λάθος) κάθε µία από τις επόµενες προτάσεις

Α) Να χαρακτηρίσετε µε Σ (σωστή) ή µε Λ (λάθος) κάθε µία από τις επόµενες προτάσεις 46 Χρόνια ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΣΑΒΒΑΪ Η-ΜΑΝΩΛΑΡΑΚΗ ΠΑΓΚΡΑΤΙ : Χρυσ Σµύρνης 3 : Τηλ.: 2107601470 ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2006 ΘΕΜΑ 1 Α) Να χαρακτηρίσετε µε Σ (σωστή) ή

Διαβάστε περισσότερα

2.4 Ρύπανση του νερού

2.4 Ρύπανση του νερού 1 Η θεωρία του μαθήματος με ερωτήσεις 2.4 Ρύπανση του νερού 4-1. Ποια ονομάζονται λύματα; Έτσι ονομάζονται τα υγρά απόβλητα από τις κατοικίες, τις βιομηχανίες, τις βιοτεχνίες και τους αγρούς. 4-2. Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

Υγρότοποι: μία ιστορία για το νησί μου. Καλουστ Παραγκαμιάν / WWF Ελλάς

Υγρότοποι: μία ιστορία για το νησί μου. Καλουστ Παραγκαμιάν / WWF Ελλάς Υγρότοποι: μία ιστορία για το νησί μου Καλουστ Παραγκαμιάν / WWF Ελλάς Υγρότοποι: μια ιστορία για το νησί μου 1 Τι είναι υγρότοποι; Καλουστ Παραγκαμιάν / WWF Ελλάς Υγρότοποι: μια ιστορία για το νησί μου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ξέφρενη ανάπτυξη της τεχνολογίας την τελευταία πεντηκονταετία είχε και έχει σαν επακόλουθο εκτεταµένες οικολογικές καταστροφές που προέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος

Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος Σωτήρης Ορφανίδης Δρ. Βιολόγος-Αναπληρωτής Ερευνητής Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘΙΑΓΕ) Ινστιτούτο Αλιευτικής

Διαβάστε περισσότερα

Νέοι τόποι Περιπέτεια Φύση Παράδοση Ιστορία. Πολιτισμός Ζωή Μνημεία Ασφάλεια Χαρά

Νέοι τόποι Περιπέτεια Φύση Παράδοση Ιστορία. Πολιτισμός Ζωή Μνημεία Ασφάλεια Χαρά Νέοι τόποι Περιπέτεια Φύση Παράδοση Ιστορία Πολιτισμός Ζωή Μνημεία Ασφάλεια Χαρά 1 2 Η Εγνατία Οδός δίνει άλλες διαστάσεις και ευκαιρίες στην επισκεψιμότητα. Η δυνατότητα του επισκέπτη να διασχίσει όλη

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 2ο

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 2ο ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 2ο ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΤΡΟΦΙΚΑ ΠΛΕΓΜΑΤΑ-ΑΛΥΣΙΔΕΣ-ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ 1. Αντλώντας στοιχεία από το διπλανό τροφικό πλέγμα να βρεθούν τα εξής: α. Πόσες και ποιες τροφικές αλυσίδες δημιουργούνται;

Διαβάστε περισσότερα

«Εθνικό Πάρκο Δέλτα Αξιού: 12 χρόνια δράσεις για τη φύση και τον άνθρωπο»

«Εθνικό Πάρκο Δέλτα Αξιού: 12 χρόνια δράσεις για τη φύση και τον άνθρωπο» «Εθνικό Πάρκο Δέλτα Αξιού: 12 χρόνια δράσεις για τη φύση και τον άνθρωπο» 10 Οκτωβρίου 2015 Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης «Τα πουλιά: οι πρωταγωνιστές του Εθνικού Πάρκου» Εύα Κατράνα Βιολόγος Msc Εθνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις:

ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Μία αλεπού και ένα τσακάλι που ζουν σε ένα οικοσύστημα ανήκουν: Α. Στον ίδιο πληθυσμό Β. Στην

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία στο μάθημα: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ. Θέμα: ΕΥΤΡΟΦΙΣΜΟΣ

Εργασία στο μάθημα: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ. Θέμα: ΕΥΤΡΟΦΙΣΜΟΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Εργασία στο μάθημα: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ Θέμα: ΕΥΤΡΟΦΙΣΜΟΣ 1 Ονομ/μο φοιτήτριας: Κουκουλιάντα Στυλιανή Αριθμός μητρώου: 7533 Υπεύθυνος καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Τι ονομάζουμε ροή ενέργειας σε ένα οικοσύστημα; Όσο αναγκαία είναι η τροφοδότηση ενός οικοσυστήματος με ενέργεια, άλλο τόσο αναγκαία είναι η διανομή της στους άλλους οργανισμούς

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΜΝΟΛΟΓΙΑ. Αποτελεί υποσύνολο της επιστήμης της Θαλάσσιας Βιολογίας και της Ωκεανογραφίας.

ΛΙΜΝΟΛΟΓΙΑ. Αποτελεί υποσύνολο της επιστήμης της Θαλάσσιας Βιολογίας και της Ωκεανογραφίας. ΛΙΜΝΟΛΟΓΙΑ Η Λιμνολογία είναι μία σχετικά νέα επιστήμη: πρώτη αναφορά το 1895 από τον Ελβετό F. A. Forel στο βιβλίο του με τίτλο: Le Leman: Monographie limnologique. Αποτελεί υποσύνολο της επιστήμης της

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και εθελοντική εργασία στους Υγρότοπους: Το παράδειγµα της Τεχνητής Λίµνης των Μπραµιανών Ιεράπετρας ασκαλάκης Παύλος

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και εθελοντική εργασία στους Υγρότοπους: Το παράδειγµα της Τεχνητής Λίµνης των Μπραµιανών Ιεράπετρας ασκαλάκης Παύλος Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και εθελοντική εργασία στους Υγρότοπους: Το παράδειγµα της Τεχνητής Λίµνης των Μπραµιανών Ιεράπετρας ασκαλάκης Παύλος Υπεύθυνος Περιβαλλοντικής Οµάδας ΤΕΕ Ιεράπετρας περί εθελοντισµού

Διαβάστε περισσότερα

Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών

Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών 30-12-2014 EVA PAPASTERGIADOU Ανακύκλωση των Θρεπτικών είναι η χρησιμοποίηση, ο μετασχηματισμός, η διακίνηση & η επαναχρησιμοποίηση των θρεπτικών στοιχείων στα οικοσυστήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΝΟΜΟΥ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΝΟΜΟΥ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΝΟΜΟΥ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ Μ.Π.Ε. ΦΡΑΓΜΑΤΩΝ ΚΡΕΜΑΣΤΩΝ ΚΑΣΤΡΑΚΙΟΥ ΣΤΡΑΤΟΥ. ΑΓΡΙΝΙΟ ΜΑΡΤΙΟΣ 2006 Οι προτεινόµενοι περιβαλλοντικοί όροι του Τεχνικού Επιµελητηρίου Νοµού Αιτωλοακαρνανίας

Διαβάστε περισσότερα

Η συνολική κατανοµή των συστηµάτων θέρµανσης, σύµφωνα µε µελέτη που εκπονήθηκε από το ΥΠΕΧΩ Ε για το Νοµό Καβάλας διαµορφώνεται ως εξής:

Η συνολική κατανοµή των συστηµάτων θέρµανσης, σύµφωνα µε µελέτη που εκπονήθηκε από το ΥΠΕΧΩ Ε για το Νοµό Καβάλας διαµορφώνεται ως εξής: ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 : ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 139 10. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 10.1 ΡΥΠΑΝΣΗ 10.1.1 Ατµοσφαιρική ρύπανση Κύριες πηγές της ατµοσφαιρικής ρύπανσης στην πόλη της Καβάλας είναι η οδική κυκλοφορία, οι εγκαταστάσεις βιοµηχανίας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΚΡΗΤΗΣ

ΟΙΚΟΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΚΡΗΤΗΣ LIFE ENVIRONMENT «ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΙ ΥΓΡΟΤΟΠΟΙ ΚΑΙ ΛΙΜΝΟ ΕΞΑΜΕΝΕΣ: ΕΠΙ ΕΙΞΗ ΠΟΛΥΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΤΟ ΝΗΣΙ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ» LIFE00ENV/GR/000685 ΟΙΚΟΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΚΡΗΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι µια γης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 Ο ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/01/2014

ΘΕΜΑ 1 Ο ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/01/2014 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/01/2014 ΘΕΜΑ 1 Ο Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Διαπνοή είναι η: Α.

Διαβάστε περισσότερα

«Ανάσες και ψίθυροι που χάνονται: Μια σιωπή που φωνάζει SOS» Ζώα της Ελλάδας που απειλούνται Φύλλα εργασίας Παιδιά, οι πορτοκαλί ερωτήσεις είναι από το εγχειρίδιο των υποψήφιων εθελοντών. Το υπόλοιπο υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Υγρότοποι: μία ιστορία για το νησί μου. Καλουστ Παραγκαμιάν / WWF Ελλάς

Υγρότοποι: μία ιστορία για το νησί μου. Καλουστ Παραγκαμιάν / WWF Ελλάς Υγρότοποι: μία ιστορία για το νησί μου Καλουστ Παραγκαμιάν / WWF Ελλάς Υγρότοποι: μια ιστορία για το νησί μου 1 Τι είναι υγρότοποι; Καλουστ Παραγκαμιάν / WWF Ελλάς Καλούστ Παραγκαμιάν/ WWF Ελλάς Υγρότοποι:

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ

ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ είναι οι παραγωγικές δυνάμεις ή το αποτέλεσμα των παραγωγικών δυνάμεων που υπάρχουν και δρουν στο φυσικό περιβάλλον και που για τον σημερινό άνθρωπο μπορούν,

Διαβάστε περισσότερα

Μικρά ζώα, μικρές δράσεις

Μικρά ζώα, μικρές δράσεις Με τη συνεισφορά του χρηματοδοτικού μέσου LIFE της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Μικρά ζώα, μικρές δράσεις Η Κύπρος είναι νησί και η θάλασσα τη χωρίζει από Ασία Ευρώπη Αφρική Χάρη στην απομόνωση εξελίχτηκαν μοναδικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ 2013-14

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ 2013-14 ΘΕΜΑΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Μπορεί να λειτουργήσει ένα οικοσύστημα α) με παραγωγούς και καταναλωτές; β) με παραγωγούς και αποικοδομητές; γ)με καταναλωτές και αποικοδομητές; Η διατήρηση των οικοσυστημάτων προϋποθέτει

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΊΣΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΊΣΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΊΣΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ I. ιεθνείς Συµβάσεις και Κοινοτικές Κανονιστικές Πράξεις Σύµβαση Ραµσάρ: Στρατηγικό Σχέδιο 1997-2002. Σύµβαση για τη βιολογική ποικιλότητα. Σύµβαση

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι άμεση ρύπανση?

Τι είναι άμεση ρύπανση? ΡΥΠΑΝΣΗ ΝΕΡΟΥ Τι είναι ρύπανση; Ρύπανση μπορεί να θεωρηθεί η δυσμενής μεταβολή των φυσικοχημικών ή βιολογικών συνθηκών ενός συγκεκριμένου περιβάλλοντος ή/και η βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη βλάβη στην

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II)

Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II) Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II) Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ Θ. Παπαδημητρίου, Π. Σιδηρόπουλος, Δ. Μιχαλάκης, Μ. Χαμόγλου, Ι. Κάγκαλου Φορέας Διαχείρισης Περιοχής Οικοανάπτυξης Κάρλας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΖΩΗ ΣΤΑ ΤΡΟΠΙΚΑ ΔΑΣΗ

Η ΖΩΗ ΣΤΑ ΤΡΟΠΙΚΑ ΔΑΣΗ Η ΖΩΗ ΣΤΑ ΤΡΟΠΙΚΑ ΔΑΣΗ Οι περιοχές των τροπικών δασών όπως βλέπεις και στον παραπάνω παγκόσμιο χάρτη, βρίσκονται στη Νότια Αμερική(γύρω από τον ισημερινό), στη Βόρεια Αμερική(ανάμεσα από τον Τροπικό του

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη λέξη ή

Διαβάστε περισσότερα

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν ΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ο χώρος µπορεί να διακριθεί σε 2 κατηγορίες το δοµηµένοαστικόχώρο και το µη αστικό, µη δοµηµένο ύπαιθρο αγροτικό ή δασικό χώρο. Αστικός χώρος = ήλιος, αέρας, το νερό, η πανίδα, η χλωρίδα,

Διαβάστε περισσότερα

Υπενθύμιση. Παγκόσμιες ημέρες αφιερωμένες στο περιβάλλον

Υπενθύμιση. Παγκόσμιες ημέρες αφιερωμένες στο περιβάλλον Υπενθύμιση Παγκόσμιες ημέρες αφιερωμένες στο περιβάλλον Φεβρουάριος 2: Ημέρα Υγροτόπων Στις 2 Φεβρουαρίου 1977 υπογράφτηκε η Σύμβαση για τους Υγροτόπους στην πόλη Ramsar του Ιράν. Στη Συνθήκη αυτή περιλαμβάνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΣΟΥΝΙΟΥ:ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ, ΧΛΩΡΙΔΑ- ΠΑΝΙΔΑ.

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΣΟΥΝΙΟΥ:ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ, ΧΛΩΡΙΔΑ- ΠΑΝΙΔΑ. ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΣΟΥΝΙΟΥ:ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ, ΧΛΩΡΙΔΑ- ΠΑΝΙΔΑ. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ; Είναι μία γεωγραφική περιοχή με εξαιρετική φυσική ομορφιά, που συγκεντρώνει σπάνια και υπό εξαφάνιση είδη

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000. Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος

Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000. Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000 Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος Το Δίκτυο Natura 2000 Πανευρωπαϊκό Δίκτυο Οικολογικών Περιοχών το οποίο δημιουργήθηκε το 1992 με την

Διαβάστε περισσότερα

Παρά το γεγονός ότι παρατηρείται αφθονία του νερού στη φύση, υπάρχουν πολλά προβλήματα σε σχέση με τη διαχείρισή του.

Παρά το γεγονός ότι παρατηρείται αφθονία του νερού στη φύση, υπάρχουν πολλά προβλήματα σε σχέση με τη διαχείρισή του. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το νερό είναι ανανεώσιμος πόρος και αποτελεί ζωτικό στοιχείο για την επιβίωση του ανθρώπου, της πανίδας, της χλωρίδας και τη διατήρηση του φυσικού περιβάλλοντος. Η ύπαρξη και η επάρκειά του είναι

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Μάρλης, Γεωργία Κοντονή, Κωνσταντίνα Παλαιοθοδώρου

Γιώργος Μάρλης, Γεωργία Κοντονή, Κωνσταντίνα Παλαιοθοδώρου H Γ τάξη του 6 ου Δημοτικού Σχολείου Ζακύνθου Στα πλαίσια της ευέλικτης ζώνης μελέτησε το θέμα: «Χλωρίδα και πανίδα της Ζακύνθου» Εκπαιδευτικοί: Γιώργος Μάρλης, Γεωργία Κοντονή, Κωνσταντίνα Παλαιοθοδώρου

Διαβάστε περισσότερα

οµή, οργάνωση και λειτουργία οικοσυστηµάτων

οµή, οργάνωση και λειτουργία οικοσυστηµάτων ΕΥΤΕΡΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ οµή, οργάνωση και λειτουργία οικοσυστηµάτων Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. Τα φυτά αποκαλούνται ΠΑΡΑΓΩΓΟΙ επειδή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ 4. ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ (ΣΕΛ.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ 4. ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ (ΣΕΛ. ΟΝΟΜΑ: ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΥΠΡΗ ΤΑΞΗ: Β 1 ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ Θέµα: Τούνδρα 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ ΠΟΙΟΙ ΕΙΝΑΙ; (ΣΕΛ. 4-7) 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλαδικές εξετάσεις 2013. Έκφραση - Έκθεση

Πανελλαδικές εξετάσεις 2013. Έκφραση - Έκθεση Πανελλαδικές εξετάσεις 2013 Έκφραση - Έκθεση Γ1. Σε άρθρο που πρόκειται να αναρτηθεί στην επίσημη ιστοσελίδα του σχολείου σας να εκθέσετε τις απόψεις σας σχετικά με: α) τις επιπτώσεις που έχει προκαλέσει

Διαβάστε περισσότερα

Ατμόσφαιρα. Αυτό τo αεριώδες περίβλημα, αποτέλεσε την πρώτη ατμόσφαιρα της γης.

Ατμόσφαιρα. Αυτό τo αεριώδες περίβλημα, αποτέλεσε την πρώτη ατμόσφαιρα της γης. Ατμόσφαιρα Η γη, όπως και ολόκληρο το ηλιακό μας σύστημα, αναπτύχθηκε μέσα από ένα τεράστιο σύννεφο σκόνης και αερίων, πριν από 4,8 δισεκατομμύρια χρόνια. Τότε η γη, περικλειόταν από ένα αεριώδες περίβλημα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Δ Δημοτικού ENOTHTA 3 «H ΦΥΣΗ EINAI TO ΣΠΙΤΙ ΜΑΣ» (ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ)

ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Δ Δημοτικού ENOTHTA 3 «H ΦΥΣΗ EINAI TO ΣΠΙΤΙ ΜΑΣ» (ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ) ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Δ Δημοτικού ENOTHTA 3 «H ΦΥΣΗ EINAI TO ΣΠΙΤΙ ΜΑΣ» (ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ) ΒΟΗΘΗΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ 1. Ιστοσελίδες 2. Βιβλιογραφία 3. Εκθέματα στο ΜΦΙΚ 4. Φωτογραφίες 5. Videos Δρ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΟΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΦΟΡΕΑΣ. Παρατήρηση πουλιών. Περιήγηση στις λίμνες του Πάρκου Παιδικά εργαστήρια Διαγωνισμοί. Παρατήρηση πουλιών

ΤΟΠΟΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΦΟΡΕΑΣ. Παρατήρηση πουλιών. Περιήγηση στις λίμνες του Πάρκου Παιδικά εργαστήρια Διαγωνισμοί. Παρατήρηση πουλιών ΤΟΠΟΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΦΟΡΕΑΣ 11:00-14:00 ΑΤΤΙΚΗ Πάρκο Περιβαλλοντικής Ευαισθητοποίησης «Α. ΤΡΙΤΣΗΣ», Ίλιον Περιήγηση στις λίμνες του Πάρκου τηλ. 210 2316977, 210 8228704 e-mail: park@ornithologiki.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΦΩΚΙΑ. (Monachus monachus)

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΦΩΚΙΑ. (Monachus monachus) ΑΠΕΙΛΟΥΜΕΝΑ ΕΙ Η ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΦΩΚΙΑ (Monachus monachus) Η Μεσογειακή Φώκια είναι το µόνο είδος φώκιας που συναντάται στη Μεσόγειο και αποτελεί ένα από τα πλέον απειλούµενα είδη θαλάσσιων θηλαστικών στον

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ «ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ»

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ «ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ» ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ «ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ» Η ΠΥΡΚΑΓΙΑ TOY 2007 ΣΤΟΝ ΕΘΝΙΚΟ ΡΥΜΟ ΠΑΡΝΗΘΑΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΝΕΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Σοφία Τσιροπούλου Υπεύθυνη Σχολικών Δραστηριοτήτων Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Έβρου softsi@sch.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα εργασία

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνητές Υδατοσυλλογές της Κρήτης Ταµιευτήρες νερού ή και Υγρότοποι; υνατότητες Πολλαπλών ρόλων

Τεχνητές Υδατοσυλλογές της Κρήτης Ταµιευτήρες νερού ή και Υγρότοποι; υνατότητες Πολλαπλών ρόλων Τεχνητές Υδατοσυλλογές της Κρήτης Ταµιευτήρες νερού ή και Υγρότοποι; υνατότητες Πολλαπλών ρόλων Μιχάλης ρετάκης Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης Πανεπιστήµιο Κρήτης Το υγροτοπικό µωσαϊκό στην Κρήτη LIFE

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει χαρακτηριστικά «Mare Mediterraneum» ως μεταξύ δύο ηπείρων

Διαβάστε περισσότερα

Το φράγμα του Ασουάν. Γιάννος Παπαϊωάννου Μαρία Παταρασβίλη Αλεξάνδρα Αδαμίδου Μαργαρίτα Χαραλάμπους Νοέμβριος 2013

Το φράγμα του Ασουάν. Γιάννος Παπαϊωάννου Μαρία Παταρασβίλη Αλεξάνδρα Αδαμίδου Μαργαρίτα Χαραλάμπους Νοέμβριος 2013 Το φράγμα του Ασουάν Γιάννος Παπαϊωάννου Μαρία Παταρασβίλη Αλεξάνδρα Αδαμίδου Μαργαρίτα Χαραλάμπους Νοέμβριος 2013 Πώς σκέφτηκαν οι Αιγύπτιοι να δημιουργήσουν το φράγμα του Ασουάν; Για πολλούς αιώνες οι

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Υπεύθυνη Έρευνας: Μαρίνα Αϊβαζίδη (σχολικό έτος 2003-2004) ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Υπεύθυνη Έρευνας: Μαρίνα Αϊβαζίδη (σχολικό έτος 2003-2004) ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 73 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Υπεύθυνη Έρευνας: Μαρίνα Αϊβαζίδη (σχολικό έτος 2003-2004) ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΓΝΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΣΤΑΣΕΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ Π.Ε. ΥΤ. ΑΤΤΙΚΗΣ ΣΧΕΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12 O 6 + 6 O2

6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12 O 6 + 6 O2 78 ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑ ΥΔΑΤΙΝΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΦΥΤΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ (μακροφύκη φυτοπλαγκτόν) ΠΡΩΤΟΓΕΝΕΙΣ ΠAΡΑΓΩΓΟΙ ( μετατρέπουν ανόργανα συστατικά σε οργανικές ενώσεις ) φωτοσύνθεση 6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση. Επιμέλεια παρουσίασης: Ιωάννα Υφαντίδου Υπεύθυνη Τμήματος Ενημέρωσης και Γραφείου Τύπου

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση. Επιμέλεια παρουσίασης: Ιωάννα Υφαντίδου Υπεύθυνη Τμήματος Ενημέρωσης και Γραφείου Τύπου Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Επιμέλεια παρουσίασης: Ιωάννα Υφαντίδου Υπεύθυνη Τμήματος Ενημέρωσης και Γραφείου Τύπου ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο υγροβιότοπος των λιμνών Κορώνειας Βόλβης, είναι ένας από τους σημαντικότερους

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία από το ερευνητικό έργο «Υγρότοποι Αττικής» ΕΛΚΕΘΕ / ΕΟΕ 2010

Στοιχεία από το ερευνητικό έργο «Υγρότοποι Αττικής» ΕΛΚΕΘΕ / ΕΟΕ 2010 Η ανάγκη διατήρησης-παρακολούθησης-ανάδειξης των υγροτόπων της Αττικής Στοιχεία από το ερευνητικό έργο «Υγρότοποι Αττικής» ΕΛΚΕΘΕ / ΕΟΕ 2010 Υπεύθυνος έργου από πλευράς ΕΛΚΕΘΕ: Δρ. Σταμάτης Ζόγκαρης zogaris@ath.hcmr.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΟΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΦΟΡΕΑΣ. Παρατήρηση πουλιών. Περιήγηση στις λίμνες του Πάρκου Παιδικά εργαστήρια Διαγωνισμοί. Παρατήρηση πουλιών

ΤΟΠΟΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΦΟΡΕΑΣ. Παρατήρηση πουλιών. Περιήγηση στις λίμνες του Πάρκου Παιδικά εργαστήρια Διαγωνισμοί. Παρατήρηση πουλιών ΤΟΠΟΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΦΟΡΕΑΣ 11:00-14:00 ΑΤΤΙΚΗ Πάρκο Περιβαλλοντικής Ευαισθητοποίησης «Α. ΤΡΙΤΣΗΣ», Ίλιον Περιήγηση στις λίμνες του Πάρκου τηλ. 210 2316977, 210 8228704 e-mail: park@ornithologiki.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 08/01/2012

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 08/01/2012 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 08/01/2012 ΘΕΜΑ 1 Ο Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: Στα τροφικά επίπεδα

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα : Παράκτιες Αμμοθίνες με είδη Κέδρων. Θέμα Παράκτιες αμμοθίνες με είδη κέδρων και δίκτυο «Natura 2000» στο νησί της Ρόδου

Ημερίδα : Παράκτιες Αμμοθίνες με είδη Κέδρων. Θέμα Παράκτιες αμμοθίνες με είδη κέδρων και δίκτυο «Natura 2000» στο νησί της Ρόδου Ημερίδα : Παράκτιες Αμμοθίνες με είδη Κέδρων Θέμα Παράκτιες αμμοθίνες με είδη κέδρων και δίκτυο «Natura 2000» στο νησί της Ρόδου Εισηγητές Κωνσταντίνος Παπαδόπουλος, Δασολόγος-Περιβαλλοντολόγος Δέσποινα

Διαβάστε περισσότερα

σύνολο της απορροής, μέσω διαδοχικών ρευμάτων, ποταμών, λιμνών και παροχετεύεται στη θάλασσα με ενιαίο στόμιο ποταμού, εκβολές ή δέλτα.

σύνολο της απορροής, μέσω διαδοχικών ρευμάτων, ποταμών, λιμνών και παροχετεύεται στη θάλασσα με ενιαίο στόμιο ποταμού, εκβολές ή δέλτα. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΟΔΗΓΙΑ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΡΑ Η Οδηγία Πλαίσιο για τα νερά ή αλλιώς Οδηγία 2000/60/ΕΚ, οποία τέθηκε σε ισχύ στις 22 Δεκεμβρίου 2000, προτείνει νέους, αποτελεσματικότερους τρόπους προστασίας του

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευόμενες Περιοχές: Διαχείριση- Φορείς

Προστατευόμενες Περιοχές: Διαχείριση- Φορείς Προστατευόμενες Περιοχές: Διαχείριση- Φορείς Παπαδημητρίου Δότη Δρ. Βιολόγος Το χρονικό των Προστατευόμενων Περιοχών Ινδία, 2000 χρόνια πριν: Περιοχές ελεύθερες με στόχο την προστασία των φυσικών πόρων

Διαβάστε περισσότερα

4. Ως αυτότροφοι οργανισμοί χαρακτηρίζονται α. οι καταναλωτές Α τάξης. β. οι παραγωγοί. γ. οι αποικοδομητές. δ. οι καταναλωτές Β τάξης.

4. Ως αυτότροφοι οργανισμοί χαρακτηρίζονται α. οι καταναλωτές Α τάξης. β. οι παραγωγοί. γ. οι αποικοδομητές. δ. οι καταναλωτές Β τάξης. ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 7 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 7 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 7 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό κάθε μίας από τις

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2007 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2007 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2007 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη λέξη ή τη

Διαβάστε περισσότερα

Τα Σκουπίδια µας. Αστικά Στερεά Απόβλητα χαρακτηρίζονται τα:

Τα Σκουπίδια µας. Αστικά Στερεά Απόβλητα χαρακτηρίζονται τα: Τα Σκουπίδια µας (Αστικά Στερεά Απόβλητα) Αστικά Στερεά Απόβλητα χαρακτηρίζονται τα: Ζυµώσιµα: 44% Η µέση ποιοτική σύσταση των παραγόµενων Χαρτί: 25% αστικών στερεών αποβλήτων στην Ελλάδα, Πλαστικά: 12%

Διαβάστε περισσότερα

ρ. ρ. MSc Νίκη Ευελπίδου, ΕΚΠΑ

ρ. ρ. MSc Νίκη Ευελπίδου, ΕΚΠΑ Το Εθνικό Πάρκο Σχοινιά Μαραθώνα βρίσκεται στην Αττική και στην πεδιάδα του Μαραθώνα, στην ομώνυμη περιοχή. Το δάσος του Σχοινιά Μαραθώνα βρίσκεται στο Β.Α. τμήμα της Αττικής, σε απόσταση 45χλμ. από την

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 9: Ισορροπία στα Βιολογικά Συστήματα - Σχέσεις μεταξύ των οργανισμών

Σενάριο 9: Ισορροπία στα Βιολογικά Συστήματα - Σχέσεις μεταξύ των οργανισμών Σενάριο 9: Ισορροπία στα Βιολογικά Συστήματα - Σχέσεις μεταξύ των οργανισμών Φύλλο Εργασίας 1 (Εισαγωγικό) Τίτλος: Ισορροπία στα Βιολογικά Συστήματα Σχέσεις μεταξύ των οργανισμών Γνωστικό Αντικείμενο:

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρα για την Περιβαλλοντική Ενηµέρωση σε Τεχνητούς Υγρότοπους της Κρήτης

Μέτρα για την Περιβαλλοντική Ενηµέρωση σε Τεχνητούς Υγρότοπους της Κρήτης Μέτρα για την Περιβαλλοντική Ενηµέρωση σε Τεχνητούς Υγρότοπους της Κρήτης LIFE ENVIRONMENT LIFE00 ENV/GR/000685 ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΙ ΥΓΡΟΤΟΠΟΙ ΚΑΙ ΛΙΜΝΟ ΕΞΑΜΕΝΕΣ. ΕΠΙ ΕΙΞΗ ΠΟΛΥΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΤΟ ΝΗΣΙ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Τυπολογία ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών

ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Τυπολογία ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Τυπολογία ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών Μήπως η Γη αποτελεί ενιαίο υδατικό οικοσύστηµα ; Η απάντηση εξαρτάται από το πώς

Διαβάστε περισσότερα

90711400-8. Σελίδα 2 από 5

90711400-8. Σελίδα 2 από 5 CPV κωδικοί «Υπηρεσίες λυμάτων, απορριμμάτων, καθαρισμού και περιβαλλοντικές υπηρεσίες» 90XXXXXX CODE EL 90000000-7 Υπηρεσίες λυμάτων, απορριμμάτων, καθαρισμού και περιβαλλοντικές υπηρεσίες 90400000-1

Διαβάστε περισσότερα

a. Οι βαθιές θάλασσες της Ευρώπης δημιουργήθηκαν όταν έλιωσαν οι παγετώνες. β. Η Νορβηγική Θάλασσα βρέχει τις βορειοανατολικές ακτές

a. Οι βαθιές θάλασσες της Ευρώπης δημιουργήθηκαν όταν έλιωσαν οι παγετώνες. β. Η Νορβηγική Θάλασσα βρέχει τις βορειοανατολικές ακτές EΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Επαναληπτικό διαγώνισμα στα μαθήματα 12-18 1. Χαρακτήρισε τις παρακάτω προτάσεις με το γράμμα (Σ), αν είναι σωστές, και a. Οι βαθιές θάλασσες της Ευρώπης δημιουργήθηκαν όταν έλιωσαν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ http://www.ecoioannina.gr/ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΑ περιόδου 2012 2013

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ http://www.ecoioannina.gr/ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΑ περιόδου 2012 2013 ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ http://www.ecoioannina.gr/ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΑ περιόδου 2012 2013 Ιωάννινα, 27 Φεβρουαρίου 2013 Επιχειρούμενη κατασκευή στίβου θαλασσίου σκι στον Καλαμώνα Αμφιθέας, ο

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές φυσικής κληρονομιάς

Προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές φυσικής κληρονομιάς Προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές φυσικής κληρονομιάς Habitat: κυρίαρχη μορφή, γύρω από την οποία αναπτύσσεται ένας οικότοπος Χλωρίδα (π.χ. φυτό-φύκος) Πανίδα (π.χ. ύφαλος διθύρων) Γεωλογική μορφή (π.χ.

Διαβάστε περισσότερα

Η Μόλυνση του Περιβάλλοντος

Η Μόλυνση του Περιβάλλοντος Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2007-2008 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Θέμα: Η Μόλυνση του Περιβάλλοντος Τμήμα: ΗΥ: Ομάδα: Β1 pc25

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα του το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1.Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β )

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 23 / 05 /2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

πηγές και µια λίµνη. Εδώ είδαµε και τις υπάρχουσες εγκαταστάσεις. λίµνης. Κοντά στις πηγές µέσα σε µια στέρνα υπήρχαν πολλά ψάρια που φωτογραφίσαµε.

πηγές και µια λίµνη. Εδώ είδαµε και τις υπάρχουσες εγκαταστάσεις. λίµνης. Κοντά στις πηγές µέσα σε µια στέρνα υπήρχαν πολλά ψάρια που φωτογραφίσαµε. Γλυκός Μάρτης σήµερα 12-3-2004 Προορισµός µας ο Τύρναβος, ο Τιταρήσιος, η Λυγαριά, η Ροδιά και το Μάτι του Τυρνάβου όπου υπάρχουν πηγές, παραπόταµοι, συµβολή ποταµού και η λίµνη της Λυγαριάς. Να µαστε

Διαβάστε περισσότερα

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ Το κλίμα της Ευρώπης Το κλίμα της Ευρώπης Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ και ΚΛΙΜΑ Καιρός: Οι ατμοσφαιρικές συνθήκες που επικρατούν σε μια περιοχή, σε

Διαβάστε περισσότερα