ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΝΝΑ ΜΟΣΧΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΝΝΑ ΜΟΣΧΑ"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΝΝΑ ΜΟΣΧΑ AGENTS ΚΑΙ ΤΗΛΕ-ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ: PEDAGOGICAL AGENTS ΕΝΣΩΜΑΤΟΜΕΝΟΙ ΣΕ ΑΛΛΗΛΕΠΙ ΡΑΣΤΙΚΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΠΟΥ ΒΑΣΙΖΟΝΤΑΙ ΣΕ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ Επιβλέπων Καθηγητής: Οικονοµίδης Αναστάσιος Εξεταστής: Μαργαρίτης Κων/νος 26 Σεπτεµβρίου 2001 Θεσσαλονίκη 2001

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κεφ./Παρ. Σελ. Περίληψη 6 Πρόλογος 8 1ο Τηλε-εκπαίδευση 10 1 Εισαγωγή στην Τηλε-εκπαίδευση 11 2 Το εκπαιδευτικό περιβάλλον του Web 14 3 Βιβλιογραφία 19 2o Software Intelligent Agents 20 1 Εισαγωγή στους Software Agents 21 2 Χαρακτηριστικά των software intelligent agents υνατότητα αντίδρασης (reactivity) υνατότητα δράσης µε πρωτοβουλία / 26 Προσανατολισµένος σε συγκεκριµένο σκοπό (proactivity/goal-orientation) 2.3 Λογική (reasoning) / Εκµάθηση (learning) Αυτονοµία (autonomy) υνατότητα µεταφοράς (mobility) Επικοινωνία / Συνεργασία (communication / 31 cooperation) 2.7 Προσωπικότητα Χαρακτήρα (character) 33 3 Ταξινόµηση Σε τρεις άξονες: Ευφυΐα, δυνατότητα µεταφοράς, πλήθος 37 agents 3.2 Στρατηγικές επεξεργασίας Reactive ή reflex agents (αντιδρώντες-αντανακλαστικοί) Deliberative ή goal-directed agents (προσανατολισµένοι 40 σ' ένα σκοπό) Collaborative agents (συνεργατικοί) Mobile agents (Με δυνατότητα µεταφοράς) Λειτουργίες Interface agents 42 2

3 3.3.2 Information agents Domain-specific agents Η end user ταξινόµηση των agents Desktop agents Operating System Agents Intelligent Utilities Interface agents Application agents Internet agents Web Search Agents Μηχανή Αναζήτησης (Search Engine) Web Robots Metasearch Engine Web Promotion Tools Software SearchBots Notification Agents Internet Notification Agents WWW Monitoring Agents Link Validation Programs Delivery Agents Mirroring Programs Off-Line Web Browsers Information Filtering Agents Service Agents Intranet agents Collaboration Agents ( Συνεργατικοί Agents) Process automation agents (Agents αυτοµατοποίησης 66 διαδικασίας) Database agents (Agents βάσεων δεδοµένων) Mobile agents (Agents µε δυνατότητα µεταφοράς) 67 4 Βασικά στοιχεία των συστηµάτων agent Επιστηµονικές περιοχές επιρροής Γλώσσες προγραµµατισµού των agents Java 72 3

4 4.2.2 Telescript Tcl/Tk, Safe-Tcl, Agent-Tcl Visual Basic - Visual Basic Script (VBScript) Γλώσσες επικοινωνίας των agents 81 5 Βιβλιογραφία 84 3o Agents και Τηλε-εκπαίδευση - Pedagogical agents 85 1 Pedagogical agents 86 2 Τρόποι αλληλεπίδρασης µε τους pedagogical agents 93 3 Αρχιτεκτονική των pedagogical agents Η Προσέγγιση Behavior Sequencing Η Προσέγγιση Layered Generative Η Προσέγγιση State Machine Compilation Ιδανικές ιδιότητες των pedagogical agents Άλλες µορφές agents που χρησιµοποιούνται στην Τηλεεκπαίδευση Εφαρµογές των pedagogical agents Steve Γενική Περιγραφή του Steve Η Αρχιτεκτονική του Steve Adele Εισαγωγή Οι αντικειµενικοί σκοποί της σχεδίασης Προσέγγιση από τη µεριά του agent Η Αρχιτεκτονική της Adele Η Παρουσίαση Εργασιών-Το Σχέδιο Εργασίας-Η 130 Ανατροφοδότηση Η Λογική που εξαρτάται από την Κατάσταση Παιδαγωγική Ευκαιριακή µάθηση Συναφείς Παραποµπές Ανάθεση εργασιών στους εκπαιδευόµενους Υλοποίηση Αξιολόγηση 147 4

5 6.2.9 Βελτιώσεις της Adele Herman The Bug Μελέτη Αξιολόγησης Γενικά Design-A-Plant Herman The Bug - Οι Μορφές του Μελέτη Περιγραφή Μελέτης Αποτελέσµατα Μελέτης Cosmo Γενικά Σχεδιασµός ιαισθητικής Χειρονοµίας, Μετακίνησης και 169 Λόγου Αποτίµηση ασάφειας - όχι συγκεκριµενοποίησης 171 (Ambiguity Appraisal) Σχεδιασµός χειρονοµίας και µετακίνησης Σχεδιασµός οµιλίας Η Ζωντανή Ακολουθιακή Συµπεριφορά του Cosmo Παρουσίαση µιας συµβουλής σε πραγµατικό χρόνο : Ένα 178 παράδειγµα Αξιολόγηση PPP Persona Γενικά Αρχή της Persona Engine Καθορισµός των Συµπεριφορών του Persona Μετάφραση Συµπεριφορών Σχεδιασµός των Scripts παρουσίασης Αξιολόγηση Βιβλιογραφία 198 4o Υλοποίηση - Ένα Αλληλεπιδραστικό Προσαρµοστικό 200 Τεστ µε τον Pedagogical Agent Merlin 1 Γενική Περιγραφή Υλοποίησης Εκτενής Περιγραφή Υλοποίησης Γενικά Χαρακτηριστικά Υλοποίησης 202 5

6 2.2 Εισαγωγή Test Test Η Χρησιµότητα του αλληλεπιδραστικού 256 προσαρµοστικού τεστ και του Merlin 4 Εργαλεία που χρησιµοποιήθηκαν στην υλοποίηση Βιβλιογραφία 264 Παράρτηµα Α Ερωτήσεις Τεστ Ερωτήσεις Τεστ 266 Παράρτηµα Β Μέρος του Κώδικα της Υλοποίησης Εισαγωγή Κώδικας Εισαγωγής Μέρος του Κώδικα του Test Μέρος του Κώδικα του Part A Μέρος του Κώδικα του Part B 326 6

7 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Με την ανάπτυξη των υπολογιστών, των νέων τεχνολογιών και του Internet η εκπαίδευση από απόσταση πήρε νέες διαστάσεις. Η ηλεκτρονική τεχνολογία µπορεί να χρησιµοποιηθεί στη διαδικασία της µάθησης για να ενισχύσει τη δυνατότητα µάθησης του εκπαιδευοµένου. H εκπαίδευση από απόσταση καταργεί τους γεωγραφικούς περιορισµούς, ελαχιστοποιεί τον χρόνο µεταβίβασης της γνώσης και διευκολύνει τη δυνατότητα εκπαίδευσης του ατόµου σε όλη τη διάρκεια της ζωής του. Από την άλλη µεριά, οι software agents είναι αντικείµενο µελέτης πολλών οµάδων ερευνητών και η τεχνολογία τους αναπτύσσεται ραγδαία. Πρόκειται για υπολογιστικές µονάδες οι οποίες πραγµατοποιούν κάποια εξειδικευµένα καθήκοντα αυτόνοµα. ιαθέτουν λογική και δυνατότητα εκµάθησης έτσι ώστε να µπορούν να αντιδρούν κατάλληλα σύµφωνα µε τις επιδράσεις ή την πληροφορία απ το περιβάλλον. Η εισαγωγή των software agent στην τηλε-εκπαίδευση είναι πρόσφατη. Η κυριότερη µορφή agents που συναντιέται σε εκπαιδευτικά περιβάλλοντα είναι οι pedagogical agents. Πρόκειται για αυτόνοµους agents που βοηθούν στη διαδικασία της µάθησης αλληλεπιδρώντας µε τους µαθητές σε αλληλεπιδραστικά περιβάλλοντα εκπαίδευσης που βασίζονται σε υπολογιστές. Κύριος σκοπός τους είναι η διευκόλυνση της µάθησης των εκπαιδευοµένων. Σύγχρονες εφαρµογές pedagogical agents είναι ο Steve, η Adele, ο Herman The Bug, ο Cosmo και ο PPP Persona. Με σκοπό την ενίσχυση της διαδικασίας της µάθησης και του ενδιαφέροντος του εκπαιδευοµένου πραγµατοποιήθηκε ενσωµάτωση ενός animated pedagogical agent σ ένα αλληλεπιδραστικό περιβάλλον εκπαίδευσης. Πρόκειται για ένα αλληλεπιδραστικό προσαρµοστικό τεστ, µε θέµα το ηλεκτρονικό εµπόριο, στο οποίο ενσωµατώθηκε ο Microsoft Agent, Merlin.Το τεστ αποτελείται από ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής και είναι διαθέσιµο σε δύο εκδόσεις. Στο ένα τεστ, ο Merlin προσφέρει 7

8 διευκρινιστικές επεξηγήσεις, δικαιολογήσεις και υποδείξεις ενώ στο άλλο, η βοήθεια που παρέχει είναι πολύ περιορισµένη. Και στις δύο εκδόσεις, ο Merlin αντιδρά κατάλληλα στις ενέργειες του εκπαιδευοµένου, παίζοντας χρήσιµο ρόλο στη διαδικασία της µάθησης. Επιπλέον, προσδίδει ζωντάνια, ενισχύει το ενδιαφέρον και την προσοχή του εκπαιδευόµενου και αποτελεί κίνητρο για περισσότερη ενασχόληση του εκπαιδευόµενου µε το εκπαιδευτικό περιβάλλον. 8

9 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η παρούσα διπλωµατική εργασία διαπραγµατεύεται τον συνδυασµό agents και τηλε-εκπαίδευσης. Ειδικότερα αφορά τους pedagogical agents που είναι ενσωµατωµένοι σε αλληλεπιδραστικά περιβάλλοντα εκπαίδευσης που βασίζονται σε υπολογιστές. Το Κεφάλαιο 1 περιέχει µια σύντοµη εισαγωγή στην τηλεεκπαίδευση. Γίνεται αναφορά στα είδη µαθηµάτων από απόσταση και στα εκπαιδευτικά περιβάλλοντα του Web. To Κεφάλαιο 2 αναφέρεται γενικά στους software agents. Αναφέρονται αναλυτικά τα χαρακτηριστικά των software agents, δίνονται λεπτοµερώς οι ταξινοµήσεις τους, καθώς και σε συντοµία τα βασικά στοιχεία τους. To Κεφάλαιο 3 αναφέρεται ειδικότερα στους agents που συναντιούνται στην τηλε-εκπαίδευση, τους pedagogical agents. Γίνεται αναφορά στην αρχιτεκτονική τους και στα γενικά χαρακτηριστικά τους. Παρουσιάζονται επίσης αναλυτικά οι σύγχρονες εφαρµογές pedagogical agents. To Κεφάλαιο 4 αναφέρεται στην υλοποίηση. Γίνεται αναλυτική περιγραφή του αλληλεπιδραστικού προσαρµοστικού τεστ που αφορά το ηλεκτρονικό εµπόριο και στο οποίο είναι ενσωµατωµένος ο pedagogical agent, Merlin. ίνεται η χρησιµότητα της υλοποίησης καθώς και τα εργαλεία µε τα οποία πραγµατοποιήθηκε. Ακολουθούν το Παράρτηµα Α που περιέχει τις ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής του τεστ και το Παράρτηµα Β που περιέχει ένα αντιπροσωπευτικό µέρος του βασικού κώδικα που χρησιµοποιήθηκε στην υλοποίηση. 9

10 Τελειώνοντας, θα ήθελα να ευχαριστήσω τον επιβλέπων καθηγητή κ. Οικονοµίδη Αναστάσιο και τον εξεταστή καθηγητή κ. Μαργαρίτη Κωνσταντίνο για την πολύτιµη βοήθεια και καθοδήγηση που µου προσέφεραν. Επίσης, θα ήθελα να ευχαριστήσω την συµφοιτήτρια µου κ. Μιχαηλίδου Άννα για την παραποµπή που γίνεται στο αλληλεπιδραστικό τεστ, µέσα από το δικό της εκπαιδευτικό περιβάλλον Active Worlds, καθώς και τον Ελευθέριο Ελευθεριάδη για την προσφορά του σε βιβλιογραφικό υλικό που αφορά τους software agents. 10

11 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο ΤΗΛΕ-ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ 11

12 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΤΗΛΕ-ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ [4] Η προσέγγιση του παραδοσιακού τρόπου διδασκαλίας στο σχολείο τοποθετεί τους µαθητές και τους καθηγητές σε µια αίθουσα, όπου εκεί πραγµατοποιείται η διαδικασία της µάθησης. Η αίθουσα αυτή καλείται Παραδοσιακό Περιβάλλον Εκπαίδευσης σε Αίθουσα (Εικόνα 1.1). Εικόνα 1.1: Παραδοσιακό περιβάλλον εκπαίδευσης σε αίθουσα διδασκαλίας [1] Η εκπαίδευση από απόσταση ήταν γνωστή και παλαιότερα, αλλά η πρόοδος της τεχνολογίας της πληροφορικής τα τελευταία χρόνια της έδωσε νέες διαστάσεις. Η εκπαίδευση από απόσταση, συνδυάζει πολλές και διαφορετικές τεχνολογίες που επεκτείνονται από κάτι τόσο απλό όσο ένα έγγραφο που ταχυδροµείται µέχρι και τις πιο προηγµένες τεχνολογίες των υπολογιστών και της εκποµπής πληροφοριών (broadcast media). [1] Τα είδη µαθηµάτων από απόσταση είναι τα εξής: 12

13 Μαθήµατα αλληλογραφίας: Τα µαθήµατα αλληλογραφίας χρησιµοποιούνται εδώ και πολλά χρόνια όπου τα απαραίτητα υλικά λαµβάνονται από τον εκπαιδευόµενο µέσω ταχυδροµείου. Ο εκπαιδευόµενος εργάζεται µόνος του, ακολουθώντας τον δικό του ρυθµό, µπορεί όµως να παραδίδει εργασίες και να δίνει εξετάσεις. Το µειονέκτηµα αυτής της µεθόδου είναι ότι ο εκπαιδευόµενος δεν έρχεται σε επαφή µε τον διδάσκοντα γεγονός που µπορεί να προκαλέσει δυσκολία στην κατανόηση της ύλης. Οπτικοακουστικά βοηθήµατα: Η εξάπλωση των κασετών, βιντεοκασετών και CDs ώθησε τους παροχής µαθηµάτων µε αλληλογραφία να συµπεριλάβουν αυτά τα εργαλεία στα υλικά που διέθεταν. Έτσι, µειώθηκε το συναίσθηµα της αποµόνωσης που ένιωθαν οι εκπαιδευόµενοι οι οποίοι τώρα τουλάχιστον µπορούσαν να βλέπουν τον οµιλητή τους. Εκπαιδευτική τηλεόραση (Broadcast education): Για πολλά χρόνια τα κλειστού κυκλώµατος τηλεοπτικά προγράµµατα παρέχουν θέµατα ζωντανά ή µη, που βοηθούν στην διδασκαλία και προάγουν την µάθηση. Συνήθως προσφέρονται από διάφορους εµπορικούς τηλεοπτικούς σταθµούς και µπορούν να χρησιµοποιηθούν µέσα σε τάξη στον προκαθορισµένο χρόνο που παρουσιάζεται το πρόγραµµα ή σε οποιοδήποτε άλλο χρόνο, µετά από εγγραφή σε βιντεοκασέτα. Τηλε-συνδιάσκεψη και desktop videoconferences: Πολλά πανεπιστήµια, κολέγια ή ακόµα και σχολεία χρησιµοποιούν την τηλεσυνδιάσκεψη για να συνδέσουν τάξεις που βρίσκονται σε απόσταση ή ακόµα και για να συνδέσουν επιχειρήσεις και οργανισµούς όπου παρέχονται µαθήµατα. Η πληροφορία παρουσιάζεται σε τηλεοπτικές οθόνες και έτσι απευθύνεται σε πολύ περισσότερους µαθητές οι οποίοι µπορούν να επικοινωνούν σα να είχαν επαφή πρόσωπο µε πρόσωπο. Με το desktop videoconferencing µπορούν να συνδεθούν συµµετέχοντες που εργάζονται σε standalone υπολογιστές, ώστε να µπορούν να βλέπουν και να ακούν ο ένας τον άλλο. Βέβαια απαιτείται ένας αρκετά υψηλός εξοπλισµός για την επίτευξη υψηλής ποιότητας. 13

14 Εκπαίδευση στηριζόµενη σε υπολογιστές (Computerized education and training): Η εκπαίδευση που βασίζεται σε υπολογιστές (Computerbased training CBT) ή η εκπαίδευση που υποβοηθείται από υπολογιστές (Computer-aided instruction CAI) έγιναν δηµοφιλείς τα τελευταία χρόνια όπου όλο και περισσότερες εταιρίες και εκπαιδευτικά ινστιτούτα εγκαθιστούσαν υπολογιστές. Τόσο η CBT όσο και CAI προσφέρουν δυνατότητες εργαστηρίου για περαιτέρω εκπαίδευση µε σκοπό να συµπληρώσουν την συζήτηση ή την διάλεξη που έγινε στην παραδοσιακή τάξη. Το Internet και το World Wide Web: Η ολοένα αυξανόµενη δηµοτικότητα του Internet δίνει νέο νόηµα και στην από απόσταση εκπαίδευση. Το Internet είναι ένα δίκτυο ευρείας περιοχής και µάλιστα τόσο εκτεταµένο ώστε ιδεατά οποιοσδήποτε υπολογιστής όπου και αν βρίσκεται στον κόσµο µπορεί να συνδεθεί µε άλλους. Ίσως από τις πιο ενδιαφέρουσες δυνατότητες του Internet είναι ότι υποστηρίζει πολυµεσικές εφαρµογές αλλά και υπερκείµενο. Παρόλο που το κείµενο αποτελεί ακόµη ένα δηµοφιλές µέσο παρουσίασης της πληροφορίας, στο Web υπάρχει η δυνατότητα να χρησιµοποιηθούν και άλλα µέσα όπως ήχος (φωνή, µουσική), εικόνες, γραφικά (διαγράµµατα, πίνακες), κινούµενες εικόνες ή και βίντεο. Στην πραγµατικότητα οι µαθητές και οι καθηγητές επικοινωνούν µεταξύ τους µέσω (Ηλεκτρονικό Ταχυδροµείο), video (βίντεο) και audio (φωνή). To Web ως εκπαιδευτικό περιβάλλον συνδυάζει τα καλύτερα αποτελέσµατα από τα προηγούµενα συστήµατα. ίνει στον εκπαιδευόµενο τη δυνατότητα να επιλέξει το χώρο µελέτης του, το χρόνο που θα διαβάσει και την ίδια χρονική στιγµή επιτρέπει αλληλεπίδραση µε τον καθηγητή και τους άλλους εκπαιδευόµενους, επιτρέποντας τη συµµετοχή σε κοινές συζητήσεις. 14

15 2. ΤΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΤΟΥ WEB [4] Το Εκπαιδευτικό Περιβάλλον του Web αποτελείται από οκτώ συνιστώσες οι οποίες µπορούν να διασπαστούν σε τέσσερις κατηγορίες ανθρώπων και σε τέσσερις κατηγορίες εξοπλισµού. [4] Οι κατηγορίες ανθρώπων είναι: Ο καθηγητής (Teacher). Ο µαθητής (Learner). Ο Τεχνικός υποστήριξης του συστήµατος (Technical Support Officer). Ο ιαχειριστής (Administrator). [4] Οι κατηγορίες του εξοπλισµού είναι: Ο server. Ο υπολογιστής του καθηγητή (Teacher s Workstation). Ο υπολογιστής του µαθητή (Learner s Workstation). Η προσπέλαση στο διαδίκτυο (Internet Access). [4] H εικόνα 1.2 παρουσιάζει το δίκτυο ενός εκπαιδευτικού ιδρύµατος συνδέοντας όλους τους χώρους που χρησιµοποιούνται για εκπαιδευτικούς σκοπούς, µε το κεντρικό δίκτυο και από εκεί µε το διαδίκτυο. [4] Μια άλλη λύση διασύνδεσης των εκπαιδευτικών τµηµάτων µε το Internet θα µπορούσε να πραγµατοποιηθεί χρησιµοποιώντας µια υψηλής ταχύτητας σύνδεση. Ο κεντρικός server συνδέεται µε το Internet µέσω ενός Internet Service Provider (ISP), µε µια ISDN γραµµή. Τα γραφεία των καθηγητών καθώς και τα εργαστήρια των µαθητών βρίσκονται πάνω στο τοπικό δίκτυο το οποίο συνδέεται µε τον κεντρικό server. 15

16 Εικόνα 1.2: Τρόπος διασύνδεσης των τµηµάτων ενός Εκπαιδευτικού Ιδρύµατος µε το ιαδίκτυο. External Connection to the Internet Institutional Backbone (e.g. College) Server Room Teacher s Offices Student Lab [4] Ένας τρίτος τρόπος διασύνδεσης θα µπορούσε να ήταν αυτός όπου η σύνδεση στο διαδίκτυο γίνεται από το σπίτι. Οι µαθητές, όπως και οι καθηγητές, συνδέονται στο διαδίκτυο µέσω ενός Internet Provider ή µέσω του εκπαιδευτικού ιδρύµατος. Στην εικόνα 1.3, παρουσιάζεται ένας συνολικός τρόπος λειτουργίας όλων των συνιστωσών, εκτός του διαχειριστή, ώστε να επιτευχθεί µια επικοινωνία µεταξύ των µαθητών και του καθηγητή. Η εικόνα αυτή δείχνει τη χρησιµότητα που βρίσκει η νέα αυτή τεχνολογία, ώστε να συνδέσει αποµακρυσµένους χρήστες µέσω ενός server, όπου είναι εγκατεστηµένα τα µαθήµατα καθώς επίσης και το λογισµικό, που θα συνδέσει τον διδάσκοντα µε τους εκπαιδευόµενους. 16

17 Εικόνα 1.3: Πλήρες σύστηµα για την εξυπηρέτηση της Εκπαίδευσης από Απόσταση ISP 2X64Kbps Teaching Section Server The Internet ISP Teacher s Home 14.4/28.8 Kbps ISP Learner s Home Teacher s Offices... Student Labs [1] Από τη στιγµή που οι εκπαιδευόµενοι εγγραφούν και γίνουν συνδροµητές στο Internet µέσω µιας υπηρεσίας παροχέα, έχουν πρόσβαση σε όλο το εκπαιδευτικό υλικό και τις υπηρεσίες που είναι σχεδιασµένες για το Web. [2] Μερικές από τις τυπικές εφαρµογές όπου χρησιµοποιείται η τεχνολογία του Internet στην κλασική εκπαίδευση είναι: Course information: που αφορά τις τυπικές πληροφορίες ενός µαθήµατος που βρίσκονται συνήθως στο πρόγραµµα σπουδών, οι οποίες όµως µε την τοποθέτηση τους στο Internet γίνονται ευκολότερα προσιτές. Computer-Mediated Communication (CMC): που αναφέρεται σε οποιαδήποτε µορφή διαπροσωπικής επικοινωνίας στην οποία χρησιµοποιείται η τεχνολογία του υπολογιστή για την µετάδοση, αποθήκευση, σχολιασµό, ή παρουσίαση της πληροφορίας η οποία παρήχθη από έναν ή περισσότερους συµµετέχοντες. Στα εργαλεία 17

18 CMC περικλείονται το ηλεκτρονικό ταχυδροµείο, newsgroups, bulletin boards, τηλε-διάσκεψη, chat rooms, videoconferencing, telephony, whiteboards που επιτρέπουν την επικοινωνία µε σκοπό την µάθηση µε πολλούς τρόπους. Record keeping: που αναφέρεται σε πληροφορίες σχετικά την βαθµολογία που είναι δυνατόν να κρατά ο καθηγητής ή το εκπαιδευτικό ίδρυµα οι οποίες µπορούν να στέλνονται µε ηλεκτρονικό τρόπο. Assessment systems: που αναφέρονται σε τεστ που γίνονται ηλεκτρονικά από τον εκπαιδευόµενο στον οποίο παρέχεται άµεση ανατροφοδότηση. Tutorials: που σχεδιάζονται για να παρουσιάζουν πληροφορία η οποία µπορεί να χρησιµοποιηθεί από τον εκπαιδευόµενο και τα οποία µπορεί να έχουν είτε την µορφή ενός ηλεκτρονικού βιβλίου, είτε να είναι διαλογικά συστήµατα τα οποία απαιτούν την άµεση αλληλεπίδραση µε τον χρήστη. [3] Γενικά, τα σύγχρονα εκπαιδευτικά περιβάλλοντα που βασίζονται σε υπολογιστές, υποστηρίζουν τόσο την συνεργατική µάθηση (collaborative education) όσο και την εξατοµικευµένη (adaptive education). Στην συνεργατική µάθηση, οι εκπαιδευόµενοι χωρίζονται σε διάφορα γκρουπ και δουλεύουν και επικοινωνούν µαζί µε στόχο την κοινή µάθηση και κατανόηση. Στην εξατοµικευµένη µάθηση, η µάθηση γίνεται προσωπική υπόθεση και ακόµα και το εκπαιδευτικό υλικό προσαρµόζεται σύµφωνα µε το προφίλ του εκπαιδευόµενου. [1], [2], [3] Τα συστήµατα που εφαρµόζονται στην εκπαίδευση από απόσταση πάνω στο Web προσφέρουν σήµερα µια αφθονία από πλεονεκτήµατα, σε όλες τις επιχειρήσεις σε παγκόσµιο επίπεδο: Φτηνή παραγωγή του υλικού των µαθηµάτων. Ζωντανή φωνή και αλληλεπίδραση σε όλο το δίκτυο. Επιλογή σε πραγµατικό χρόνο ή ασύγχρονη (κατόπιν ζήτησης) εκπαίδευση, συνεργατική ή εξατοµικευµένη µάθηση. 18

19 Αρχή για µια αξιόπιστη διοικητική υποδοµή των πνευµατικών κεφαλαίων. Κανένας γεωγραφικός περιορισµός. Φτηνές, απλές τεχνικές ανάγκες, προσιτές στους µαθητές και τους καθηγητές µε ελάχιστη βοήθεια από επαγγελµατίες, από µηχανικούς και τεχνικό προσωπικό. Απλή και ικανή εξέταση και αξιολόγηση των καταρτιζόµενων, ιδανική για συµµόρφωση στις ανάγκες της εκπαίδευσης. Ταχύτητα στην οργάνωση. Όχι οχυρωµένες αντιδράσεις, ποικιλία από συµµαχίες. Μικρή ή καθόλου καινούργια επένδυση στην υποδοµή για µεγαλύτερες αποστάσεις από αυτές των intranets και των PCs. Ελαχιστοποίηση του χρόνου µετακίνησης για τη µεταβίβαση των γνώσεων. Καλύτερη χρήση του χρόνου των ειδικών και αύξηση της ειδίκευσής τους. Ανεξάρτητη εκπαίδευση, ο καθένας εκπαιδεύεται στο δικό του ρυθµό. Ενασχόληση µε µια ποικιλία µαθηµάτων µετά από προσωπική επιλογή του εκπαιδευόµενου και αποδοχή εκπαίδευσης από περισσότερα από ένα ινστιτούτα ή εκπαιδευτές. ιευκόλυνση της δυνατότητας εκπαίδευσης του ατόµου σε όλη την διάρκεια ζωής του. Η Εκπαίδευση από απόσταση είναι ένας συναρπαστικός τρόπος για να προεκτείνει κανείς την επιχείρησή του. Αυτή η λύση στον τρόπο εκπαίδευσης αποτελεί την αιχµή του δόρατος η οποία θα οδηγήσει σε µια νέα εποχή όπου οι επαγγελµατίες θα βελτιώσουν την επιδεξιότητά τους. 19

20 3. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. "Creating the virtual classroom. Distance learning with the Internet" του Lynnette R. Porter, Wiley Computer Publishing, Copuright "Enhancing teaching using the Internet. Report of the Working Group on the World Wide Web as an Interactive Teaching Resource" των Stephen Harley, M. Dee Medley 3. "Computer-mediated communication in collaborative educational settings. Report of the ITiCSE'97 working Group on CMC in Collaborative Educational Settings" των Ursula Wolz, Jacob Palme, Penny Anderson, Zhi Chen, James Dunne, Goran Karlsson, Atika Laribi, Sirkku Mannikko, Robert Spielvogel, Henry Walker. 4. "ΤΗΛΕ-ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΠΑΝΩ ΣΤΟ WORLD WIDE WEB", Πτυχιακή Εργασία του Κυριάκου Β. Μαµούκαρη στο Πανεπιστήµιο Μακεδονίας, ιατµηµατικό Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών σπουδών στα Πληροφοριακά Συστήµατα, Θεσσαλονίκη

21 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο SOFTWARE INTELLIGENT AGENTS 21

22 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ SOFTWARE AGENTS [5] Οι software agents χρονολογούνται πίσω στις πρώτες µέρες εργασίας της Τεχνητής Νοηµοσύνης (Artificial Intelligence) και συγκεκριµένα στο µοντέλο του Carl Hewitt 'actor'. Σ' αυτό το µοντέλο, ο Hewitt πρότεινε την ιδέα ενός αντικειµένου ανεξάρτητου, αλληλεπιδρόνδιαλογικού και το οποίο δρούσε παράλληλα µε άλλα αντικείµενα. Αυτό το αντικείµενο είχε ενσωµατωµένο ένα είδος εσωτερικής κατάστασης και µπορούσε να απαντήσει σε µηνύµατα που προερχόταν από άλλα παρόµοια αντικείµενα. Στις µέρες µας, οι agents είναι αντικείµενο µελέτης πολλών οµάδων ερευνητών και η τεχνολογία τους αναπτύσσεται ραγδαία. Ωστόσο λόγω της πολυµορφίας και της διαφορετικότητας των σηµερινών agents, όσον αφορά τη χρήση και τη σχεδίαση τους, είναι σχεδόν αδύνατη η ύπαρξη ενός κοινά αποδεκτού ορισµού για την έννοια αυτή. [4] Ενδεικτικά αναφέρονται δύο ορισµοί: "Agent: Ένα άτοµο ή µια οντότητα η οποία δρα ή είναι ικανή να δράσει ή εξουσιοδοτηµένη να δράσει εκ µέρους κάπου άλλου". (Ερµηνεία του λεξικού The Webster's New World Dictionary ) "Agent: Μια υπολογιστική µονάδα η οποία πραγµατοποιεί κάποια εξειδικευµένα καθήκοντα αυτόνοµα". [4] Τα βασικά χαρακτηριστικά ενός software agent όπως φαίνεται στην Εικόνα 2.1 είναι κυρίως τρία: Αυτονοµία (autonomy), µε την έννοια ότι λειτουργεί ανεξάρτητα από τον χρήστη και ευθύνεται ο ίδιος για τον έλεγχο των πράξεων του. υνατότητα αντίδρασης και προσαρµοστικότητας (reactive and adaptive), µε την έννοια ότι αισθάνεται συνεχώς το εξωτερικό του περιβάλλον και προσαρµόζει συνεχώς την συµπεριφορά του σύµφωνα µε τις αλλαγές που γίνονται σ' αυτό. 22

23 υνατότητα επικοινωνίας (communication ability), µε την έννοια ότι συνεργάζεται µε άλλες οντότητες είτε αυτές είναι κάποιοι χρήστες, είτε είναι άλλοι agents, είτε βάσεις δεδοµένων κ.α. Εικόνα 2.1: Βασικά χαρακτηριστικά των software agents Autonomy AGENT reactive Reactive and Adaptive Communication ability 23

24 ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ SOFTWARE INTELLIGENT AGENTS [1] Ένας agent τις περισσότερες φορές απαιτεί ένα ποσοστό ευφυίας για να εκτελέσει µια εργασία. Έτσι, ένας software agent µπορεί να χαρακτηριστεί σαν intelligent agent αν δρα µε λογική, δηλαδή χρησιµοποιεί τη γνώση, την πληροφορία και τη λογική για να πραγµατοποιεί λογικές ενέργειες που αποσκοπούν στην εκπλήρωση ενός ή περισσότερων σκοπών. Ένας intelligent agent πρέπει να είναι ικανός να αναγνωρίζει κάποια συµβάντα, να καθορίζει την σηµασία τους, και τότε να ενεργεί εκ µέρους του χρήστη. [1] Για να κατανοήσει κανείς τις εργασίες και τις λειτουργίες των intelligent agents, είναι απαραίτητο να γνωρίσει και να κατανοήσει τις χαρακτηριστικές ιδιότητες τους που τους κάνουν να ξεχωρίζουν από τα απλά παραδοσιακά προγράµµατα και τους απλούς agents. Τα χαρακτηριστικά ενός intelligent agent φαίνονται στην Εικόνα 2.2. Θα πρέπει να σηµειωθεί ότι δεν είναι απαραίτητο κάθε intelligent agent να έχει όλες τις παρακάτω ιδιότητες. Μάλιστα, στην πράξη υπάρχουν πολλά συστήµατα µε διαφορετικό επίπεδο πολυπλοκότητας. Έτσι, απλοί agents πολύ µικρής πολυπλοκότητας µπορεί να έχουν µόνο ένα ή δύο από τα παρακάτω χαρακτηριστικά, ενώ πολύ υψηλού επιπέδου συστήµατα agent στην ιδανική περίπτωση µπορεί να υποστηρίζουν (τουλάχιστον µερικώς) όλες τις παρακάτω ιδιότητες. 24

25 Εικόνα 2.2 : Χαρακτηριστικά ενός intelligent agent Environment Agent Communication Autonomy Learning Cooperation Mobility Proactivity Character Reactivity Goal-oriented Coordination [1] Τα χαρακτηριστικά των intelligent agents µπορούν να ταξινοµηθούν σε δύο µεγάλες κατηγορίες των εσωτερικών και των εξωτερικών ιδιοτήτων. Οι εσωτερικές ιδιότητες είναι αυτές που σχηµατίζουν τον 'εσωτερικό κόσµο' ενός agent, δηλαδή οι ιδιότητες που καθορίζουν τις ενέργειες που γίνονται µέσα στον agent. Οι εσωτερικές ιδιότητες περιλαµβάνουν την δυνατότητα µάθησης, την δυνατότητα αντίδρασης, την αυτονοµία και τον προσανατολισµό σε ένα στόχο. [1] Οι εξωτερικές δυνατότητες περιλαµβάνουν όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά που επηρεάζουν την αλληλεπίδραση µεταξύ των agents ή την επικοινωνία µεταξύ agent και ανθρώπου. Για παράδειγµα, τέτοιες είναι δυνατότητες όπως η επικοινωνία ή η συνεργασία. Ωστόσο, δεν µπορούν όλα τα χαρακτηριστικά να ανήκουν µόνο σε ένα από τα δύο γκρουπ, µερικά µπορούν να ανήκουν και στα δύο γκρουπ. Μία τέτοια ιδιότητα είναι η προσωπικότητα ενός agent, της οποίας κάποια µέρη καθορίζουν την 25

26 εσωτερική συµπεριφορά ενός agent αλλά επίσης παίζουν έναν σηµαντικό ρόλο στην εξωτερική επικοινωνία. Ακολουθεί η ανάλυση των χαρακτηριστικών των intelligent agents ΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΑΝΤΙ ΡΑΣΗΣ (REACTIVITY) [1] Η δυνατότητα αντίδρασης καθορίζει ότι ένας agent πρέπει να είναι ικανός να αντιδρά κατάλληλα σύµφωνα µε τις επιδράσεις ή την πληροφορία από το περιβάλλον. Αυτό το περιβάλλον µπορεί να αποτελείται από άλλους agents, ανθρώπους-χρήστες, εξωτερικές πηγές πληροφόρησης ή φυσικά αντικείµενα. Η δυνατότητα αντίδρασης θεωρείται µία από τις θεµελιώδους απαιτήσεις για έναν intelligent agent και θα πρέπει να την υποστηρίζουν ως έναν βαθµό όλοι οι agents. Ο agent πρέπει να έχει κατάλληλους αισθητήρες ή να διαθέτει το δικό του εσωτερικό µοντέλο του περιβάλλοντος του (από όπου θα µπορεί να βγάζει συµπεράσµατα από µόνος του) έτσι ώστε, να είναι ικανός να αντιδρά στις αλλαγές του περιβάλλοντος. Στην πρώτη περίπτωση, ο agent ονοµάζεται true reactive agent (αληθινά αντιδρών agent), ενώ οι agents µε εσωτερικό µοντέλο του περιβάλλοντος ονοµάζονται deliberative agents. Οι watcher agents που είναι διαθέσιµοι είναι παραδείγµατα απλών reactive agents. Τέτοιοι agents έχουν ως εργασία να παρακολουθούν συγκεκριµένες πηγές πληροφόρησης, για παράδειγµα Internet servers, και να πληροφορούν τον χρήστη τους όταν τα περιεχόµενα αλλάζουν. Οι watcher agents διαθέτουν έναν απλό αισθητήρα µε τον οποίο εκτελούν τις απαραίτητες λειτουργίες παρακολούθησης, όπως η παρακολούθηση µιας ιστοσελίδας. Αν συµβεί µια αλλαγή, ο agent µπορεί να ξαναδιαβάσει την αντίστοιχη πηγή πληροφόρησης και να κάνει αναζήτηση καινούργιας πληροφορίας. 26

27 2.2. ΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΡΑΣΗΣ ΜΕ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ / ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΕΝΟΣ ΣΕ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟ ΣΚΟΠΟ (PROACTIVITY/GOAL-ORIENTATION) [1] Η δυνατότητα δράσης µε πρωτοβουλία είναι ένα επίπεδο πάνω από την δυνατότητα αντίδρασης. Αν ένας intelligent agent δεν αντιδρά απλά στις αλλαγές του περιβάλλοντος αλλά παίρνει µόνος του πρωτοβουλία κάτω από ορισµένες συνθήκες, τότε λέγεται ότι έχει συµπεριφορά δράσης µε πρωτοβουλία (proactivity). Με αυτή την συµπεριφορά είναι στενά συνδεδεµένο το χαρακτηριστικό που αναφέρεται στον προσανατολισµό σε συγκεκριµένο σκοπό. Η δυνατότητα ενός agent να παίρνει µόνος του πρωτοβουλίες απαιτεί από τον agent να έχει καλά ορισµένους σκοπούς ή επιπλέον, ένα σύνθετο σύστηµα στόχων. Μόνο τότε έχει νόηµα για τον agent το γεγονός ότι επηρεάζει το περιβάλλον του και άρα επιτυγχάνει τους στόχους του. Η ευρύτητα και η πολυπλοκότητα του αντίστοιχου συστήµατος στόχων παίζει σηµαντικό ρόλο σε αυτήν την περίπτωση. Για παράδειγµα, αν ένας agent έχει σαν γενικό σκοπό απλά την συσσώρευση πληροφορίας σε µια συγκεκριµένη περιοχή, τότε δεν κάνει τίποτα παραπάνω από το να παρακολουθεί τις συγκεκριµένες πηγές πληροφορίας και να αντιδρά στις αλλαγές, που σε αυτήν την περίπτωση είναι η άφιξη καινούργιας πληροφορίας από την περιοχή ενδιαφέροντος. Έτσι, σ' αυτήν την περίπτωση η πραγµατική συµπεριφορά δράσης µε πρωτοβουλία λαµβάνει χώρα σε πολύ µικρό βαθµό. Σε αντίθεση, ένα πιο ευρύ σύστηµα στόχων δεν θα αποτελούνταν µόνο από γενικό σκοπό, αλλά θα περιείχε έναν αριθµό από υπο-σκοπούς, καθένας από τους οποίους θα επέτρεπε στον agent να εκτελέσει τις ενέργειες του µε περισσότερη ακρίβεια. Μια πραγµατική συµπεριφορά δράσης µε πρωτοβουλία µπορεί να λάβει χώρα µόνο σε σύνθετα συστήµατα στόχων. 27

28 2.3. ΛΟΓΙΚΗ(REASONING) / ΕΚΜΑΘΗΣΗ(LEARNING) [1] Κάθε agent πρέπει να διαθέτει ένα βαθµό ευφυίας για να µπορεί να θεωρείται agent. Ωστόσο, υπάρχει µια µεγάλη ποικιλία όσον αφορά την περιοχή της ευφυίας που κυµαίνεται από τους απλούς agents µε περιορισµένη ευφυία µέχρι τα σύνθετα, πολύ ευφυή συστήµατα. Η ευφυία ενός agent µορφοποιείται από τρία κύρια συστατικά: την εσωτερική βάση γνώσης του, τις δυνατότητες συλλογισµών-λογικής που βασίζεται στο περιεχόµενο της βάσης γνώσης, και στην ικανότητα εκµάθησης ή προσαρµοστικότητας στις αλλαγές του περιβάλλοντος (προσαρµοστική συµπεριφορά). Η δύναµη της λογικής του agent θα πρέπει να περιέχει κάποιο βαθµό ορθολογισµού. Ένας agent ενεργεί λογικά όταν οι ενέργειες του τον φέρνουν όσο το δυνατό πλησιέστερα στην ικανοποίηση του γενικού στόχου του ή ενός από τους υπο-στόχους του. Έτσι, η λογική επεξεργασία απαιτεί την ύπαρξη ενός συστήµατος στόχων. Οι κλασικές τεχνικές Τεχνητής Νοηµοσύνης, όπως είναι συστήµατα που βασίζονται σε κανόνες, συστήµατα που βασίζονται στην γνώση ή νευρωνικά δίκτυα αποτελούν κατάλληλα εργαλεία για την λογική, ωστόσο υπάρχουν agents που βασίζονται σε πολύ πιο φτωχούς συλλογισµούς. Επίσης, συναντάται ένα µοντέλο τεχνητής εξέλιξης στο οποίο agents δηµιουργούν µια καινούργια γενιά agents που διαθέτουν συνεχώς αυξανόµενους σε πολυπλοκότητα µηχανισµούς λογικής. Η δυνατότητα λογικής θέτει τον agent ικανό να παρατηρεί το περιβάλλον και να παίρνει συγκεκριµένες αποφάσεις όταν συµβαίνουν αλλαγές στο περιβάλλον. Επίσης, η ικανότητα να µαθαίνει από την προηγούµενη εµπειρία και η προσαρµογή της συµπεριφοράς του στο περιβάλλον εξακολουθητικά είναι σηµαντική για την ευφυή συµπεριφορά ενός agent. Αυτό σχετίζεται τόσο µε την επικοινωνία µε τους χρήστες και τους άλλους agents όσο και µε τις διαθέσιµες πηγές του. Για παράδειγµα, αν ένας agent έχει συλλέξει πληροφορία για τον χρήστη και ο χρήστης πληροφορεί τον agent ότι δεν τον ενδιαφέρει η πληροφορία που βρήκε, τότε ο agent πρέπει να µάθει από αυτό, εποµένως πρέπει να µετασχηµατίσει την 28

29 βάση γνώσης του µε τέτοιο τρόπο ώστε στην επόµενη αναζήτηση για πληροφορία να µην επιστρέψει πληροφορία από την περιοχή µη ενδιαφέροντος του χρήστη. Το ίδιο συµβαίνει και για τις διαθέσιµες πηγές πληροφόρησης. Αν µετά από κάποια χρονική περίοδο κάποιες πηγές αποδειχτούν ότι είναι περιορισµένης χρήσης ή ο agent ανακαλύψει καινούργιες πηγές, τότε θα πρέπει να µάθει από αυτό και να προσαρµόσει την συµπεριφορά του ανάλογα. Μετά από ένα χρονικό διάστηµα, αυτό διαµορφώνει ένα προφίλ του χρήστη το οποίο λαµβάνει υπόψη τις συγκεκριµένες περιοχές ενδιαφέροντος του χρήστη και τα ιδιαίτερα ενδιαφέροντα του τα οποία επιτρέπουν στον agent να κάνει µια ποιοτική, χρήσιµη και εξατοµικευµένη αναζήτηση πληροφορίας. Όπως µε την διαδικασία λογικής έτσι και η διαδικασία εκµάθησης θα πρέπει να περιλαµβάνει ορθολογιστικές απόψεις, δηλαδή θα πρέπει πάντοτε να βοηθά τον agent να εκπληρώσει τους στόχους του ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ (AUTONOMY) [1] Μία από τις σηµαντικές διαφορές ανάµεσα στους agents και στα παραδοσιακά προγράµµατα είναι η ικανότητα του agent να ακολουθεί τον στόχο του αυτόνοµα, δηλαδή χωρίς αλληλεπιδράσεις ή διαταγές από το περιβάλλον. Για έναν agent δεν χρειάζεται όλα τα βήµατα του να είναι αποδεκτά από τον χρήστη του ή από άλλους agents, αλλά είναι ικανός να δρα µόνος του. Η αυτόνοµη δράση δεν απαλλάσσει µόνο τον χρήστη από τον φόρτο, επειδή δεν χρειάζεται να παίρνει ο ίδιος πολλές αποφάσεις, αλλά έχει επίδραση και στην αύξηση της ευφυίας του agent. Η ευφυία του agent έχει επιρροή στον χρήστη µε την έννοια ότι ο χρήστης µπορεί να δώσει τις απαιτήσεις του, τις ιδέες του και την περιοχή ενδιαφέροντος του και τότε ο agent µπορεί να τα χρησιµοποιήσει αυτά και να δράσει ανεξάρτητα για την επίτευξη του απαιτούµενου σκοπού. Για να έχει αυτόνοµη συµπεριφορά ένας agent πρέπει να έχει τον έλεγχο των πράξεων του και της εσωτερικής του κατάστασης καθώς και να 29

30 είναι εφοδιασµένος µε εκείνες τις πηγές και τις ικανότητες που απαιτούνται για να µπορεί να δράσει προς εκπλήρωση των στόχων του. Αυτά περιλαµβάνουν για παράδειγµα την διαθεσιµότητα ενός ηλεκτρονικού δικτύου, την ικανότητα να 'ταξιδεύει' µέσα στο δίκτυο (βλέπε την ιδιότητα ''δυνατότητα µετακίνησης") ή την ικανότητα να επικοινωνεί µε άλλους agents (βλέπε την ιδιότητα "επικοινωνία"). Ο προσανατολισµένος σε συγκεκριµένο σκοπό, και σε µικρό βαθµό η ικανότητα εκµάθησης είναι επίσης απαιτήσεις µιας πραγµατικά αυτόνοµης συµπεριφοράς. Τα βήµατα που ακολουθεί ένας agent πρέπει να είναι σε πλήρη συµφωνία µε αυτά του χρήστη αν δεν έχει κάποιους στόχους τους οποίους πρέπει να εκπληρώσει. Συνήθως, ο χρήστης καθορίζει τον βαθµό αυτονοµίας του agent. Μπορεί κανείς να συναντήσει περιπτώσεις όπου ένας agent είναι ικανός να έχει µια πλήρως αυτόνοµη συµπεριφορά παρόλο που ο χρήστης του δεν επιθυµεί κάτι τέτοιο. Συγκεκριµένα, πολλοί χρήστες δεν είναι διαθέσιµοι να εξουσιοδοτήσουν στον agent τους τη διαδικασία λήψης απόφασης, όταν οι αποφάσεις που πρόκειται να λάβει ο agent για λογαριασµό του χρήστη έχουν νοµικές ή οικονοµικές συνέπειες. Για παράδειγµα, ένας αγοραστής agent είναι πλήρως ικανός όχι µόνο να βρει το ζητούµενο αντικείµενο στην χαµηλότερη τιµή αλλά και να το αγοράσει αµέσως. Ωστόσο, ο χρήστης συνήθως προτιµά να λάβει την απόφαση για αγορά µόνος του και έτσι, καθοδηγεί τον agent να µην κάνει την αγορά χωρίς να ειδοποιήσει πρώτα αυτόν. 30

31 2.5. ΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ (MOBILITY) [1] Η δυνατότητα µεταφοράς εκφράζει την δυνατότητα ενός agent να κινείται µέσα σε ένα ηλεκτρονικό δίκτυο επικοινωνίας. Οι agents µε δυνατότητα µεταφοράς είναι ικανοί να µεταφέρονται από έναν υπολογιστή ενός ηλεκτρονικού δικτύου σε άλλον. Αντίθετα, οι στατικοί agents είναι περιορισµένοι σε έναν µόνο υπολογιστή. Παρόλο που µπορούν να στέλνουν µηνύµατα χρησιµοποιώντας το υπάρχον δίκτυο ή να επικοινωνούν µε άλλους agents του δικτύου, δεν µπορούν να µεταφέρουν τον εαυτό τους µέσα σ' αυτό. Οι agents µε δυνατότητα µεταφοράς έχουν πολλές απαιτήσεις από το περιβάλλον του δικτύου και προκαλούν ερωτήµατα που αφορούν την ασφάλεια, το απόρρητο των δεδοµένων και τη διαχείριση. Κάθε υπολογιστής του δικτύου θα πρέπει να µπορεί να πακετάρει agents και να τους στέλνει σε άλλους υπολογιστές και επιπλέον να λαµβάνει, να αξιολογεί και να εκτελεί agents. Μόνο η δυνατότητα µεταφοράς κάνει εµφανή πολλά από τα πλεονεκτήµατα των intelligent agents. Ελαττώνει το φόρτο του δικτύου για παράδειγµα, γιατί ένας mobile agent δεν χρειάζεται να συλλέγει την πληροφορία που χρειάζεται για την επίτευξη των σκοπών του µε το να στέλνει µηνύµατα µέσω του δικτύου. Μπορεί αντίθετα να πάει στον υπολογιστή ή στους agents που έχουν την πληροφορία που χρειάζεται, το οποίο προκαλεί µόνο ένα φόρτο στο δίκτυο, και να εκτελέσει όλες τις ενέργειες τοπικά στον υπολογιστή που βρίσκεται. Παρόλο που µπορεί να συναντήσει κανείς µια τέτοια ασύγχρονη επικοινωνία χωρίς agents, η χρησιµοποίηση των intelligent agents υψώνει την επικοινωνία αυτή σε υψηλότερο επίπεδο. Ένας agent µε την ευφυία του µπορεί να επωφεληθεί περισσότερο από τα πλεονεκτήµατα της ασύγχρονης επικοινωνίας σε σύγκριση µε τα παραδοσιακά λογισµικά προγράµµατα ή τις αρχιτεκτονικές client-server. 31

32 Ο εµπλουτισµός των mobile agents µε το χαρακτηριστικό της αυτονοµίας που περιγράφτηκε προηγουµένως δίνει ένα επιπλέον πλεονέκτηµα. Αν ένας mobile agent δρα αυτόνοµα, ο χρήστης του δεν είναι αναγκασµένος να διατηρεί τη σύνδεση του µε το δίκτυο συνέχεια. Αντίθετα, µπορεί να δώσει στον agent µια εντολή για ενέργεια, να τον στείλει στο δίκτυο και τότε να διακόψει την σύνδεση του µε το δίκτυο. Μόλις ο agent επιτύχει τα επιθυµητά αποτελέσµατα αυτόµατα τα αναφέρει στον χρήστη επαναφέροντας την σύνδεση που διακόπηκε ή περιµένει από τον χρήστη πότε θα επιλέξει να επαναφέρει τη σύνδεση µε το δίκτυο. Αυτό επιτρέπει µια µείωση των εξόδων του χρήστη που αφορούν τη σύνδεση µε το δίκτυο. Μόνο οι mobile agents επιτρέπουν σ' έναν agent να σταλθεί στο δίκτυο και στην συνέχεια να διακοπεί η σύνδεση µε το δίκτυο. Επιπλέον, οι mobile agents µπορούν να πάνε σε συγκεκριµένα σηµεία συνάντησης, γνωστά ως πρακτορεία (agencies), όπου µπορούν να επικοινωνήσουν µε άλλους mobile agents µε παρόµοια ενδιαφέροντα, και να αναπτύξουν συζητήσεις ή διαπραγµατεύσεις µαζί τους. Ένα agency µπορεί επίσης να προσφέρει µια ποικιλία από υπηρεσίες και δεδοµένα που µπορεί να ενδιαφέρουν τους σχετικούς agents. Έτσι, λειτουργεί ως τόπος αγοράς ή τόπος συζήτησης και επικοινωνίας για µια συγκεκριµένη περιοχή ενδιαφέροντος. Οι στατικοί agents µπορούν να αντιλαµβάνονται µια τέτοια δοµή µόνο σε περιορισµένο βαθµό ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ / ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ (COMMUNICATION / COOPERATION) [1] Ένας agent συχνά χρειάζεται την αλληλεπίδραση µε το περιβάλλον του για να εκ-πληρώσει τους σκοπούς του. Στο περιβάλλον ανήκουν οι χρήστες, οι άλλοι agents και οι διάφορες πηγές πληροφόρησης. Ως µέρος της αλληλεπίδρασης µπορούν να διαχωριστούν δύο ιδιότητες που η µία συµπληρώνει την άλλη: η επικοινωνία και η συνεργασία. Ένας agent µπορεί να χρησιµοποιήσει την ικανότητα επικοινωνίας για να έρθει σε επαφή µε το περιβάλλον του. Μία γλώσσα επικοινωνίας των agents που προσφέρει ένα 32

33 στάνταρ πρωτόκολλο για την ανταλλαγή πληροφοριών επιτρέπει στους agents να επικοινωνούν µεταξύ τους. Ο agent εφοδιάζεται µε έναν αριθµό από ερωτήµατα, ορισµένα µε ακρίβεια, τα οποία µπορεί να χρησιµοποιήσει για να επικοινωνήσει µε άλλους agents, και από τους οποίους µπορεί επίσης να λάβει απαντήσεις ορισµένες µε ακρίβεια. Ο παραπάνω µηχανισµός επικοινωνίας είναι φυσικά επαρκής µόνο για απλά συστήµατα επικοινωνίας και για την επικοινωνία µεταξύ agents και εξωτερικών πηγών. εν είναι επαρκής για έναν διάλογο µεταξύ agents που έχουν σαν σκοπό την εύρεση κοινής λύσης για την επίτευξη ενός έργου. Σε αυτή την περίπτωση µια πιο εκτεταµένη ιδιότητα, η συνεργασία, πρέπει να επεκτείνει την δυνατότητα επικοινωνίας. Η συνεργασία µερικών agents επιτρέπει την γρηγορότερη εύρεση καλύτερων λύσεων για πολύπλοκα προβλήµατα τα οποία ξεπερνούν τις ικανότητες ενός µόνο agent. Κάθε agent επωφελείται από την συνεργασία γιατί οι στόχοι του επιτυγχάνονται σε µικρότερο χρονικό διάστηµα ή ακόµα µπορεί να επιτευχθούν ολοκληρωτικά από άλλους agents. Αυτοί οι agents που συνεργάζονται µεταξύ τους πρέπει να χρησιµοποιούν µια εµπλουτισµένη γλώσσα επικοινωνίας των agents γιατί δεν χρειάζονται µόνο µια απλή γλώσσα επικοινωνίας, αλλά πρέπει να έχουν την δυνατότητα ανταλλαγής στόχων, προτιµήσεων και γνώσης. Για παράδειγµα, αν κάποιοι agents θέλουν να επιτύχουν τον ίδιο υπόστόχο, ένας agent που είναι ιδιαίτερα κατάλληλος για αυτό το έργο µπορεί να το λύσει για όλους τους agents. Μόλις το επιτύχει, µεταδίδει την νεοαποκτηθείσα γνώση του και στους άλλους agents. Έτσι, η δυνατότητα της συνεργασίας αυξάνει την ισχύ όλων των agents που έλαβαν µέρος, λύνει τις υπάρχοντες διαφωνίες, διορθώνει τις αντιφατικές πληροφορίες και εποµένως βελτιώνει την ικανότητα ολόκληρου του συστήµατος. Ένα θέµα που βρίσκεται στο επίκεντρο των συζητήσεων είναι ο βαθµός στον οποίο οι συνεργαζόµενοι agents εξαρτώνται από την κοινωνική συµπεριφορά των συσχετιζόµενων agents. Ένας agent πρέπει να γνωρίζει ότι είναι µέλος µιας οµάδας και η επιτυχία της οµάδας εξαρτάται και από την δική του συµπεριφορά. Αν δεν συµβαίνει αυτό, τότε ένας agent δεν ενεργεί ως µέλος 33

34 µιας οµάδας, βάζει τους δικούς του στόχους στο προσκήνιο και µπορεί ακόµα και εσκεµµένα να προσπαθεί να εµποδίσει άλλους agents στην αναζήτηση των σκοπών τους, δίνοντας τους για παράδειγµα λανθασµένες πληροφορίες. Σε αυτή την περίπτωση περιορίζεται η χρησιµότητα των αποτελεσµάτων που µπορούν να επιτευχθούν µέσω της συνεργασίας ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ - ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ (CHARACTER) [1] Είναι συχνά επιθυµητό ένας agent να παρουσιάζει µια εξωτερική συµπεριφορά µε όσο το δυνατό ανθρώπινα γνωρίσµατα. Για παράδειγµα, αν ένας agent παρουσιάζεται στους χρήστες σαν ιδεατός άνθρωπος, τότε πρέπει να έχει συγκεκριµένα ανθρώπινα χαρακτηριστικά για να ικανοποιεί αυτό το ρόλο. Τα πιο σηµαντικά χαρακτηριστικά ενός agent είναι η ειλικρίνεια, η εµπιστοσύνη και η αξιοπιστία. Κανένας χρήστης δεν πρόκειται να εµπιστευτεί σ' έναν agent σηµαντικά έργα, αν φοβάται ότι δεν θα του είναι έµπιστος και εσκεµµένα θα ακολουθήσει έναν άλλο στόχο που δεν έχει συµφωνηθεί ή θα δώσει εµπιστευτικές πληροφορίες σε κάποιον άλλο agent ή άνθρωπο. Επιπλέον, οι agents συχνά χρησιµοποιούνται σε περιοχές όπου απαιτούν υψηλό βαθµό εµπιστοσύνης και απόλυτη αξιοπιστία. Τέτοιες περιοχές είναι η αεροναυτική, η βιοµηχανία του διαστήµατος, τα στρατιωτικά συστήµατα και σε µικρότερο βαθµό τα ηλεκτρονικά εµπορικά κέντρα. Ένας χρήστης προτιµά να πραγµατοποιεί σηµαντικές ενέργειες µόνος του ή να χρησιµοποιεί παραδοσιακό λογισµικό αν ένας agent δεν έχει κερδίσει την εµπιστοσύνη του, ακόµα και αν αυτό σηµαίνει ότι θα πρέπει να καταβάλει επιπλέον προσπάθεια µόνος του. Είναι σηµαντικό για τους agents που έχουν σε µεγάλο βαθµό αλληλεπίδραση µε ανθρώπους να παρουσιάζουν συναισθηµατικές καταστάσεις όπως είναι χαρά, λύπη, απογοήτευση. Επειδή εύκολα µπορούν να συµβούν παρανοήσεις, ένας agent χωρίς συναίσθηµα δεν µπορεί να αντιπροσωπεύσει ρεαλιστικά πολλές καταστάσεις και αποτελέσµατα. Οι 34

35 συναισθηµατικές καταστάσεις παίζουν κεντρικό ρόλο ιδιαίτερα στην περιοχή της διασκέδασης όπου οι agents συχνά παρουσιάζονται µε την µορφή ενός ιδεατού (τριών διαστάσεων) προσώπου. Μόνο µε την δική τους βοήθεια µπορεί η πραγµατική ταυτότητα του άλλου παρτενέρ, δηλαδή του λογισµικού προγράµµατος, να µείνει σε µεγάλο βαθµό κρυµµένη από τον ανθρώπινο παρτενέρ που επικοινωνεί µαζί τους. [1] Αν συγκρίνει κανείς όλα τα χαρακτηριστικά που αναφέρθηκαν µε οποιονδήποτε υπάρχον agent, είναι φανερό ότι ελάχιστοι από τους agents που είναι διαθέσιµοι στις µέρες µας ή είναι υπό κατασκευή έχουν όλες αυτές τις ιδιότητες που αναφέρθηκαν. Η θεωρητική και κατασκευαστική προσπάθεια που απαιτείται για την υλοποίηση τέτοιων 'τέλειων' agents ξεπερνά κατά πολύ τους διαθέσιµους πόρους. Ακόµα και η επιστηµονική θεµελίωση είναι ακόµα ελλιπής ή στα υβριδικά της βήµατα σε πολλές περιοχές. Συγκεκριµένα, η πρόσφατη ανάπτυξη για την δυνατότητα εκτέλεσης ευφυών ενεργειών και η ανάπτυξη των ανθρώπινων χαρακτηριστικών βρίσκεται ακόµη σε αρχικό στάδιο. [1] Ένας agent µπορεί να µην έχει όλες τις παραπάνω ιδιότητες για να χαρακτηριστεί intelligent agent αλλά µερικές από αυτές, καθώς όµως και την ίδια ιδεολογία στον σχεδιασµό και στους στόχους του µε άλλους intelligent agents. Εξάλλου, σκοπός ύπαρξης κάθε intelligent agent είναι η προσφορά βοήθειας στον χρήστη έτσι ώστε να πραγµατοποιηθούν κάποιες εργασίες και εποµένως, η αξία τους έγκειται στο βαθµό της βοήθειας που παρέχουν στον χρήστη. 35

36 3. ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ Μετά τον ορισµό των intelligent software agents και τη συζήτηση για τα χαρακτηριστικά τους έπεται η ταξινόµηση τους. Μια χρήσιµη ταξινόµηση θα πρέπει να έχει ως στόχο την κατηγοριοποίηση των ήδη υπάρχον συστηµάτων agent καθώς και µελλοντικών συστηµάτων που αναπτύσσονται µ ένα στάνταρ σχήµα. Γενικά, έχουν προταθεί πολλοί τρόποι ταξινόµησης των intelligent agents, παρακάτω αναφέρονται µερικές προσεγγίσεις ταξινόµησης τους. Όλες οι ταξινοµήσεις φαίνονται παραστατικά στην εικόνα

37 Εικόνα 2.3 : Ταξινοµήσεις των intelligent agents Ευφυία Σε τρεις άξονες: υνατότητα Μεταφοράς Πλήθος agents Reactive ή Reflex agents Στρατηγικές Επεξεργασίας: Deliberative ή Goal-directed Collaborative Mobile Interface agents Λειτουργίες: Information agents Domain-specific Desktop ag. Operation System agents Application agents Intelligent Utilities Interface agents End user: Web Search agents Μηχ. Αναζ.-WebRobots Metasearch Engine Web Promotion Tools Software Searchbots Internet Notification ag. Internet ag. Notification agents WWW Monitoring ag. Link Validation Progr. Delivery agents Mirroring Programs Off-line Browsers Information Filtering Service agents Announcement agents Book agents Site ag.(avatars, MUDs) Commercial agents Chatterbots Intranet ag. Collaboration agents Process automation agents Database agents Mobile 37

38 3.1. ΣΕ ΤΡΕΙΣ ΑΞΟΝΕΣ: ΕΥΦΥΪΑ, ΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ, ΠΛΗΘΟΣ AGENTS [1] Μια ιδανική ταξινόµηση θα πρέπει να βασίζεται και να χρησιµοποιεί τα χαρακτηριστικά που αναφέρθηκαν προηγουµένως. Όλοι οι agents µπορούν να τοποθετηθούν σε έναν πολυδιάστατο πίνακα που προκύπτει από τα χαρακτηριστικά. Ωστόσο, ο πίνακας έχει περιορισµένη πρακτική αξία για τον αναγνώστη επειδή δεν είναι εύκολα εφικτή µια αναπαράσταση του. Για αυτό το λόγο προτείνεται ένας περιορισµός σε τρία κριτήρια ταξινόµησης που θεωρούνται πιο σηµαντικά. Αυτά χρησιµοποιούνται για να εµφανιστεί µε ευκρίνεια η τοποθέτηση των intelligent agents σε χώρο τριών διαστάσεων. Τα τρία κριτήρια που επιλέχτηκαν είναι απολύτως επαρκή για την σύνταξη µιας χρήσιµης ταξινόµησης των υπαρχόντων και µελλοντικών agents. Επίσης, επιτρέπουν σε όλα τα χαρακτηριστικά που προαναφέρθηκαν να αντιπροσωπεύονται από ένα ή περισσότερα κριτήρια. Προσφέρουν το επιπλέον πλεονέκτηµα ότι όχι µόνο απλοί agents αλλά και ολοκληρωµένες εφαρµογές µπορούν να τοποθετηθούν σε ξεχωριστές περιοχές του διαγράµµατος. Όπως φαίνεται στην Εικόνα 2.4, τα συστήµατα agent µπορούν να ταξινοµηθούν σύµφωνα µε τα τρία κριτήρια: ευφυία, δυνατότητα µεταφοράς και αριθµό agents. Τα δύο από αυτά κριτήρια, ευφυία και δυνατότητα µεταφοράς, έχουν ήδη συζητηθεί λεπτοµερώς προηγουµένως. 38

39 Εικόνα 2.4 : Γράφηµα ταξινόµησης συστηµάτων agent Χάριν συντοµίας και σαφήνειας, χρησιµοποιούνται οι εκφράσεις απλός(simple) και πολύπλοκος(complex) agent για να περιγράψουν το βαθµό της ευφυΐας. Οι απλοί agents έχουν περιορισµένη ευφυΐα ενώ τα πολύπλοκα συστήµατα έχουν να επιδείξουν µια υψηλά ευφυή συµπεριφορά. Όσον αφορά το κριτήριο ταξινόµησης της δυνατότητας µεταφοράς µπορούν να διαχωριστούν δύο τύποι mobile agents: τα mobile scripts και mobile objects. Τα mobile scripts στέλνονται σε κάποιο άλλο υπολογιστή προτού αρχίσει η διαδικασία εκτέλεσης τους. Αντίθετα, τα mobile objects µπορούν να αλλάζουν τη θέση οποιαδήποτε στιγµή ακόµα και την ώρα που εκτελούνται. Σε αυτήν την περίπτωση δεν είναι µόνο το πραγµατικό αντικείµενο που µεταφέρεται αλλά και η τρέχουσα κατάσταση του και το περιβάλλον του συστήµατος. Τα mobile objects έχουν πολύ υψηλές απαιτήσεις από τα συναφή συστήµατα υπολογιστών. 39

40 Ο αριθµός των agents που σχετίζονται µε το σύστηµα αποτελούν το τρίτο κριτήριο ταξινόµησης. Γίνεται µια διαφοροποίηση µεταξύ των µεµονωµένων(individual) agents και των συστηµάτων πολλών agents (multiagent systems). Οι απλοί agents κινούνται σε ένα περιβάλλον που δεν περιέχει άλλους agents. Πιο σωστά δεν είναι ικανοί να επικοινωνήσουν µε άλλους agents ακόµα και υπήρχαν αυτοί στο περιβάλλον τους. Οι απλοί agents επικοινωνούν µόνο µε τον χρήστη τους και άλλες πηγές πληροφόρησης όπως βάσεις δεδοµένων. Αντίθετα, τα συστήµατα πολλών agents αποτελούνται από ένα αριθµό agents που επικοινωνούν ή ακόµα και συνεργάζονται µεταξύ τους. Όλα τα χαρακτηριστικά που προαναφέρθηκαν µπορούν να τοποθετηθούν στις τρεις διαστάσεις του γραφήµατος: η δυνατότητα αντίδρασης, η δυνατότητα δράσης µε πρωτοβουλία, η λογική, η εκµάθηση και η προσωπικότητα-χαρακτήρας είναι ιδιότητες που καθορίζουν την ευφυΐα ενός agent. Η επικοινωνία απαιτείται τόσο στους απλούς agents όσο και στα συστήµατα πολλαπλών agents και έτσι µπορεί να ανατεθεί στην κατηγορία του αριθµού των agents. Η αυτόνοµη συµπεριφορά επηρεάζει και την ευφυΐα και την δυνατότητα µεταφοράς ενός agent. Η λειτουργία ενός mobile agent είναι χρήσιµη µόνο αν διαθέτει κάποιο βαθµό αυτονοµίας. Αν χρειάζεται να αναφέρεται στον χρήστη του πάντα πριν πάρει µια απόφαση και έτσι να επιστρέφει στον υπολογιστή του ή να στέλνει µηνύµατα, τότε δεν έχει κανένα νόηµα να φύγει από τον υπολογιστή του χρήστη του από την αρχή. 40

41 3.2. ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ [3] Ένας άλλος τρόπος ταξινόµησης είναι σύµφωνα µε την κύρια στρατηγική που ακολουθούν όσον αφορά την επεξεργασία REACTIVE Η REFLEX AGENTS (ΑΝΤΙ ΡΩΝΤΕΣ- ΑΝΤΑΝΑΚΛΑΣΤΙΚΟΙ) Πρόκειται για απλούς agents οι οποίοι δεν έχουν εσωτερικά µοντέλα του κόσµου, αλλά αντιλαµβάνονται τον κόσµο τους και απαντούν µε ενέργειες σε εξωτερικά ερεθίσµατα. Όπως τα νευρωνικά δίκτυα, οι reactive agents επιδεικνύουν µια ''επείγουσα συµπεριφορά" που είναι το αποτέλεσµα της αλληλεπίδρασης αυτών των απλών agents. Όταν αλληλεπιδρούν οι reactive agents χρησιµοποιούν κατώτερου επιπέδου δεδοµένα όχι υψηλού επιπέδου συµβολική γνώση. Μια από τις θεµελιώδους αρχές των reactive agents είναι ότι βασίζονται σε δεδοµένα που ανιχνεύονται φυσικά και δεν λειτουργούν λαµβάνοντας υπόψη µεθόδους τεχνητής νοηµοσύνης. Εφαρµογές τέτοιων agents περιορίζονται στα robots που χρησιµοποιούν αισθητήρες για να αντιλαµβάνονται το περιβάλλον DELIBERATIVE Η GOAL-DIRECTED AGENTS (ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΕΝΟΙ Σ' ΕΝΑ ΣΚΟΠΟ) Αυτοί είναι πιο πολύπλοκοι agents που έχουν εξειδικευµένη γνώση και ικανότητα κατάστρωσης σχεδίου που είναι απαραίτητα για να µπορούν να ακολουθούν µια σειρά από ενέργειες που έχουν σαν σκοπό την επίτευξη κάποιου συγκεκριµένου στόχου. Οι deliberative agents µπορούν να συνεργάζονται µε άλλους agents για την επίτευξη του έργου τους και µπορούν να χρησιµοποιούν µερικές ή και όλες από τις τεχνικές λογικής της τεχνητής νοηµοσύνης. 41

42 COLLABORATIVE AGENTS (ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΙ) Οι Collaborative Agents δουλεύουν µαζί σαν οµάδα για την επίλυση προβληµάτων. Όπως αναφέρθηκε και προηγουµένως, οι collaborative agents συνδυάζουν τις γνώσεις τους και την εξειδίκευση τους, ανταλλάσσουν πληροφορίες που αφορούν πεποιθήσεις, επιθυµίες, προθέσεις µπορούν ακόµα και να µοιράζονται την γνώση τους µε σκοπό την επίλυση µεγάλων προβληµάτων τα οποία δε µπορούν να αντιµετωπιστούν από έναν agent µόνο MOBILE AGENTS (ΜΕ ΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ) Οι mobile agents, όπως αναφέρθηκε και προηγουµένως, µπορούν να κινούνται σε διάφορα υπολογιστικά συστήµατα µέσα σ' ένα δίκτυο κάνοντας εργασία για λογαριασµό του ιδιοκτήτη τους. Ένα πλεονέκτηµα των mobile agents είναι η µείωση της επικοινωνίας µεταξύ του βασικού συστήµατος και των αποµακρυσµένων συστηµάτων. Εφόσον επιτρέπεται στον agent να µεταφερθεί στο αποµακρυσµένο σύστηµα και να επεξεργαστεί τα δεδοµένα τοπικά σε εκείνο το σύστηµα, µια σειρά από νέες εφαρµογές γίνεται δυνατή. Για παράδειγµα, οι mobile agents µπορούν να προσφέρουν έναν εύκολο τρόπο εξισορρόπησης φορτίου σε κατανεµηµένα συστήµατα. 42

Ευφυείς Τεχνολογίες ----Πράκτορες

Ευφυείς Τεχνολογίες ----Πράκτορες Ευφυείς Τεχνολογίες ----Πράκτορες Ενότητα 3: Εισαγωγή στους Ευφυείς Πράκτορες Δημοσθένης Σταμάτης demos@it.teithe.gr www.it.teithe.gr/~demos Μαθησιακοί Στόχοι της ενότητας 3 H κατανόηση της φύσης των πρακτόρων

Διαβάστε περισσότερα

7.11 Πρωτόκολλα Εφαρµογής. 7.11.2 Βασικές και Προηγµένες Υπηρεσίες ιαδικτύου. Ηλεκτρονικό Ταχυδροµείο. Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ

7.11 Πρωτόκολλα Εφαρµογής. 7.11.2 Βασικές και Προηγµένες Υπηρεσίες ιαδικτύου. Ηλεκτρονικό Ταχυδροµείο. Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ 7.11 Πρωτόκολλα Εφαρµογής 104. Αναφέρετε ονοµαστικά τις πιο χαρακτηριστικές εφαρµογές που υποστηρίζει η τεχνολογία TCP/IP οι οποίες είναι διαθέσιµες στο ιαδίκτυο 1. Ηλεκτρονικό

Διαβάστε περισσότερα

Εξ αποστάσεως Εκπαίδευση και Αίθουσες Τηλε-εκπαίδευσης. ρ. Κώστας ιαµαντάρας Καθηγητής Τµήµα Πληροφορικής Α.Τ.Ε.Ι. Θεσσαλονίκης

Εξ αποστάσεως Εκπαίδευση και Αίθουσες Τηλε-εκπαίδευσης. ρ. Κώστας ιαµαντάρας Καθηγητής Τµήµα Πληροφορικής Α.Τ.Ε.Ι. Θεσσαλονίκης Εξ αποστάσεως Εκπαίδευση και Αίθουσες Τηλε-εκπαίδευσης ρ. Κώστας ιαµαντάρας Καθηγητής Τµήµα Πληροφορικής Α.Τ.Ε.Ι. Θεσσαλονίκης Εξ αποστάσεως εκπαίδευση Οι φοιτητές αντί να παρακολουθούν τα µαθήµατα µε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΟΔΗΓΟΣ E-LEARNING

ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΟΔΗΓΟΣ E-LEARNING ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΘΗΝΑ 2014 1 1. Τι είναι το e-learning; Το e-learning, η ηλεκτρονική μάθηση, είναι μια διαδικασία μάθησης και ταυτόχρονα μια μεθοδολογία εξ αποστάσεως εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

6 ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ & ΜΕΣΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

6 ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ & ΜΕΣΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ Περιεχόμενα Πρόλογος... 7 Κεφάλαιο 1: Τεχνητή νοημοσύνη... 9 Κεφάλαιο 2: Νευρωνικά δίκτυα... 25 Κεφάλαιο 3: Έμπειρα συστήματα... 35 Κεφάλαιο 4: Γραφικά υπολογιστών... 43 Κεφάλαιο 5: Εικονική πραγματικότητα...

Διαβάστε περισσότερα

Συνεχής επιμόρφωση χωρίς φραγμούς

Συνεχής επιμόρφωση χωρίς φραγμούς Συνεχής επιμόρφωση χωρίς φραγμούς Ζούμε στην περίοδο όπου η διαρκής επιμόρφωση έχει γίνει απαραίτητη. Τόσο οι προσωπικές όσο και οι επαγγελματικές ανάγκες για γνώσεις και επαγγελματικά εφόδια, σε συνδυασμό

Διαβάστε περισσότερα

Ευφυείς Τεχνολογίες ----Πράκτορες

Ευφυείς Τεχνολογίες ----Πράκτορες Ευφυείς Τεχνολογίες ----Πράκτορες Ενότητα 4: Αρχιτεκτονικές Ευφυών Πρακτόρων Δημοσθένης Σταμάτης demos@it.teithe.gr www.it.teithe.gr/~demos Μαθησιακοί Στόχοι της ενότητας 4 H κατανόηση των διαφόρων μοντέλων/αρχιτεκτονικών

Διαβάστε περισσότερα

ίκτυα - Internet Υπηρεσίες Internet O Παγκόσµιος Ιστός (World Wide Web) Ηλεκτρονική Αλληλογραφία (E-mail) Υπηρεσία FTP (File Transfer Protocol)

ίκτυα - Internet Υπηρεσίες Internet O Παγκόσµιος Ιστός (World Wide Web) Ηλεκτρονική Αλληλογραφία (E-mail) Υπηρεσία FTP (File Transfer Protocol) Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Αρχειονοµίας-Βιβλιοθηκονοµίας Κέρκυρα ίκτυα - Internet 2 Υπηρεσίες Internet O Παγκόσµιος Ιστός (World Wide Web) ΜηχανέςΑναζήτησηςστοWeb Ηλεκτρονική Αλληλογραφία (E-mail) Υπηρεσία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ. Καραβελάκη Μαρία, Παπαναγιώτου Γιώργος, Γρηγοριάδης Στάθης

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ. Καραβελάκη Μαρία, Παπαναγιώτου Γιώργος, Γρηγοριάδης Στάθης Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ Καραβελάκη Μαρία, Παπαναγιώτου Γιώργος, Γρηγοριάδης Στάθης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ραγδαία και συνεχής εξέλιξη των υπολογιστών και της πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

α. 1024 Megabyte. β. 1024 Gigabyte. γ. 1048576 Gigabyte. δ. 1048576 byte.

α. 1024 Megabyte. β. 1024 Gigabyte. γ. 1048576 Gigabyte. δ. 1048576 byte. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΓΡΑΠΤΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΓΙΑ ΠΛΗΡΩΣΗ ΜΙΑΣ ΚΕΝΗΣ ΘΕΣΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟ ΑΓΛΑΝΤΖΙΑΣ Μάθηµα: ΕI ΙΚΟ (Η.Υ.)

Διαβάστε περισσότερα

723 Τεχνολογίας Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών ΤΕΙ Λάρισας

723 Τεχνολογίας Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών ΤΕΙ Λάρισας 723 Τεχνολογίας Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών ΤΕΙ Λάρισας Το Τμήμα Τεχνολογίας Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών του ΤΕΙ Λάρισας ιδρύθηκε με το Προεδρικό Διάταγμα 200/1999 (ΦΕΚ 179 06/09/99), με πρώτο

Διαβάστε περισσότερα

Η Ασύγχρονη Τηλεκπαίδευση και εκπαιδευτική διαδικασία. Κώστας Τσιμπάνης. Κέντρο Λειτουργίας Διαχείρισης Δικτύου. Ομάδα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης

Η Ασύγχρονη Τηλεκπαίδευση και εκπαιδευτική διαδικασία. Κώστας Τσιμπάνης. Κέντρο Λειτουργίας Διαχείρισης Δικτύου. Ομάδα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης Α σ ύ γ χ ρ ο ν η Τ η λ ε κ π α ί δ ε υ σ η κ α ι Ε κ π α ι δ ε υ τ ι κ ή Δ ι α δ ι κ α σ ί α Τίτλος Η Ασύγχρονη Τηλεκπαίδευση και εκπαιδευτική διαδικασία Κώστας Τσιμπάνης Στοιχεία Συντάκτη Κέντρο Λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΛΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Η λύση της Microsoft Business Solutions-Navision για τις Πωλήσεις και το Μάρκετινγκ σας παρέχει ολοκληρωµένες και ακριβείς πληροφορίες ώστε να επικεντρώνετε τις ενέργειές σας σε

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνιο Σχολικό ίκτυο

Πανελλήνιο Σχολικό ίκτυο Πανελλήνιο Σχολικό ίκτυο Στόχος του Πανελλήνιου Σχολικού ικτύου Στόχος του Πανελλήνιου Σχολικού ικτύου είναι να διασυνδέσει όλα τα σχολεία της πρωτοβάθµιας και δευτεροβάθµιας εκπαίδευσης σε ένα εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Web 1.0, Web 2.0, Σύγχρονη Μάθηση από Απόσταση

Web 1.0, Web 2.0, Σύγχρονη Μάθηση από Απόσταση Τεχνολογίες Πρόσβασης στη Μάθηση Web 1.0, Web 2.0, Σύγχρονη Μάθηση από Απόσταση Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 8/11/2012 Μέχρι Στιγμής Αναφερθήκαμε σε Σχεδιασμό μαθησιακής διαδικασίας Μαθησιακά πλάνα Νέες μεθοδολογίες

Διαβάστε περισσότερα

6.1 Επεκτείνοντας το δίκτυο

6.1 Επεκτείνοντας το δίκτυο 6.1 Επεκτείνοντας το δίκτυο 1. Να αναφέρετε ονοµαστικά τις τεχνολογίες που χρησιµοποιούνται στις υπηρεσίες δικτύων ευρείας περιοχής; Οι τεχνολογίες που χρησιµοποιούνται στις υπηρεσίες δικτύων ευρείας περιοχής

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια από το συγγραφέα... 7. 91 Βάσεις δεδομένων και Microsoft Access... 9. 92 Microsoft Access... 22

Λίγα λόγια από το συγγραφέα... 7. 91 Βάσεις δεδομένων και Microsoft Access... 9. 92 Microsoft Access... 22 ΕΝΟΤΗΤΑ 5 Περιεχόμενα Λίγα λόγια από το συγγραφέα... 7 91 Βάσεις δεδομένων και Microsoft Access... 9 92 Microsoft Access... 22 93 Το σύστημα Βοήθειας του Microsoft Office... 32 94 Σχεδιασμός βάσης δεδομένων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΑΕΚ 2.5.1.α «Ανάπτυξη των Ι ΒΕ και λειτουργία Προγραµµάτων δια βίου εκπαίδευσης»

ΕΠΕΑΕΚ 2.5.1.α «Ανάπτυξη των Ι ΒΕ και λειτουργία Προγραµµάτων δια βίου εκπαίδευσης» ΕΠΕΑΕΚ 2.5.1.α «Ανάπτυξη των Ι ΒΕ και λειτουργία Προγραµµάτων δια βίου εκπαίδευσης» ΠΡΟΤΑΣΗ ΙΕΞΑΓΩΓΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΜΕΤΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ια του Τµήµατος: ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

EΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΜΑΘΑΙΝΩ - ΔΗΜΙΟΥΡΓΩ - ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΩ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13

EΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΜΑΘΑΙΝΩ - ΔΗΜΙΟΥΡΓΩ - ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΩ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13 EΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΜΑΘΑΙΝΩ - ΔΗΜΙΟΥΡΓΩ - ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΩ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13 Δ Η Μ Η Τ Ρ Η Σ Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Π Α Ρ Α Σ Κ Ε Υ Η Α Ν Δ Ρ Ε Α Σ Σ Ω Τ Η Ρ Ι Ο Σ Α Γ Γ Ε Λ Ι Κ Η Τ Ε Ρ Ε Ζ Α Ο Δ Υ Σ Σ Ε

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις Δεδομένων και Ευφυή Πληροφοριακά Συστήματα Επιχειρηματικότητας. Eυφυείς Πράκτορες. Δρ. Κωνσταντίνος Χ. Γιωτόπουλος

Βάσεις Δεδομένων και Ευφυή Πληροφοριακά Συστήματα Επιχειρηματικότητας. Eυφυείς Πράκτορες. Δρ. Κωνσταντίνος Χ. Γιωτόπουλος Βάσεις Δεδομένων και Ευφυή Πληροφοριακά Συστήματα Επιχειρηματικότητας Eυφυείς Πράκτορες Δρ. Κωνσταντίνος Χ. Γιωτόπουλος Αρχιτεκτονικές Ευφυών Πρακτόρων Με τον όρο αρχιτεκτονική ενός διαμεσολαβητή (και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ 6 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ 6.1 Τι ονοµάζουµε πρόγραµµα υπολογιστή; Ένα πρόγραµµα

Διαβάστε περισσότερα

6.1 Επεκτείνοντας το δίκτυο 6.2 Επιλεγόμενες τηλεφωνικές γραμμές modems Πλεονεκτήματα Μειονεκτήματα Βασική χρήση

6.1 Επεκτείνοντας το δίκτυο 6.2 Επιλεγόμενες τηλεφωνικές γραμμές modems Πλεονεκτήματα Μειονεκτήματα Βασική χρήση 6.1 Επεκτείνοντας το δίκτυο Τοπικά δίκτυα (LAN): επικοινωνία με περιορισμένη απόσταση κάλυψης (μικρή εμβέλεια) Δίκτυα Ευρείας Περιοχής (WAN): επικοινωνία σε ευρύτερη γεωγραφική κάλυψη. Από την άποψη του

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18 18 Μηχανική Μάθηση Ένα φυσικό ή τεχνητό σύστηµα επεξεργασίας πληροφορίας συµπεριλαµβανοµένων εκείνων µε δυνατότητες αντίληψης, µάθησης, συλλογισµού, λήψης απόφασης, επικοινωνίας και δράσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Υγεία-Πρόνοια» Κ.Ε.Κ. Σωματείου «ΕΡΜΗΣ» Πρόγραμμα Κατάρτισης Εργαζόμενων σε Υπηρεσίες Κοινωνικής Φροντίδας στις Νέες Τεχνολογίες ΘΕΜΑΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα πανταχού παρόντος υπολογιστή σε περιβάλλοντα υβριδικών βιβλιοθηκών

Συστήματα πανταχού παρόντος υπολογιστή σε περιβάλλοντα υβριδικών βιβλιοθηκών Συστήματα πανταχού παρόντος υπολογιστή σε περιβάλλοντα υβριδικών βιβλιοθηκών Βερονίκης Σπύρος Τμήμα Αρχειονομίας- Βιβλιοθηκονομίας, Ιόνιο Πανεπιστήμιο spver@ionio.gr Stoica Adrian Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

Εγχειρίδιο εκπαιδευτή

Εγχειρίδιο εκπαιδευτή Εγχειρίδιο εκπαιδευτή Καλώς ήλθατε στο Ηλεκτρονικό Περιβάλλον Μάθησης http://elearning.kekdiastasi.edu.gr/ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1. Εισαγωγή... 3 2. Τι είναι η Πλατφόρµα Τηλεκατάρτισης... 4 3. Απαραίτητος

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2: Λογισμικό (Software) Εφαρμογές Πληροφορικής Κεφ. 2 Καραμαούνας Πολύκαρπος

Κεφάλαιο 2: Λογισμικό (Software) Εφαρμογές Πληροφορικής Κεφ. 2 Καραμαούνας Πολύκαρπος Κεφάλαιο 2: Λογισμικό (Software) 1 2.1 Λογισμικό Συστήματος και Λογισμικό Εφαρμογών Λογισμικό Συστήματος: διαχειρίζεται το υλικό του υπολογιστή και αποτελεί τη βάση πάνω στην οποία αναπτύσσεται και εκτελείται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ E-LEARNING ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΥΘΥΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Μ. Γρηγοριάδου Ρ. Γόγουλου Ενότητα: Η Διδασκαλία του Προγραμματισμού Περιεχόμενα Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Προσφερόμενα Διπλώματα (Προσφερόμενοι Τίτλοι)

Προσφερόμενα Διπλώματα (Προσφερόμενοι Τίτλοι) Εισαγωγή Το Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών του Πανεπιστημίου Κύπρου προσφέρει ολοκληρωμένα προπτυχιακά και μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών στους κλάδους του Ηλεκτρολόγου Μηχανικού

Διαβάστε περισσότερα

Νέες Τεχνολογίες και Εκπαίδευση ΕΠΠΑΙΚ ΑΣΠΑΙΤΕ Παράρτημα Κρήτης. Μιχαηλίδη Αφροδίτη 2013

Νέες Τεχνολογίες και Εκπαίδευση ΕΠΠΑΙΚ ΑΣΠΑΙΤΕ Παράρτημα Κρήτης. Μιχαηλίδη Αφροδίτη 2013 Νέες Τεχνολογίες και Εκπαίδευση ΕΠΠΑΙΚ ΑΣΠΑΙΤΕ Παράρτημα Κρήτης Μιχαηλίδη Αφροδίτη 2013 Θέματα Ψηφιακός Αλφαβητισμός Εφαρμογές στην Εκπαίδευση Πολυμέσα Εκπαιδευτικά Παιχνίδια Εκπαιδευτικό Λογισμικό Applets

Διαβάστε περισσότερα

MOODLE Εγκατάσταση πλατφόρμας Δημιουργία & Διαχείριση μαθήματος

MOODLE Εγκατάσταση πλατφόρμας Δημιουργία & Διαχείριση μαθήματος E-learning σεμινάριο/εργαστήριο MOODLE Εγκατάσταση πλατφόρμας Δημιουργία & Διαχείριση μαθήματος 30 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2013 O φορέας διοργάνωσης σεμιναρίων INTERactive EDucation μέσω της e learning πλατφόρμα της

Διαβάστε περισσότερα

e-κπαίδευση Πλατφόρµα Ασύγχρονης Τηλε-κπαίδευσης Οδηγίες χρήσης για τους σπουδαστές του ΤΕΙ Αθήνας και τους επισκέπτες της δικτυακής πύλης e-κπαίδευση

e-κπαίδευση Πλατφόρµα Ασύγχρονης Τηλε-κπαίδευσης Οδηγίες χρήσης για τους σπουδαστές του ΤΕΙ Αθήνας και τους επισκέπτες της δικτυακής πύλης e-κπαίδευση e-κπαίδευση Πλατφόρµα Ασύγχρονης Τηλε-κπαίδευσης Οδηγίες χρήσης για τους σπουδαστές του ΤΕΙ Αθήνας και τους επισκέπτες της δικτυακής πύλης e-κπαίδευση - 0 - Πίνακας Περιεχοµένων 1 Εισαγωγή.. 2 1.1 Σχολές/Τµήµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 3 ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ (SOFTWARE)

ΜΑΘΗΜΑ 3 ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ (SOFTWARE) ΜΑΘΗΜΑ 3 ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ (SOFTWARE) ΣΤΟΧΟΙ: 1. Λογισμικό 2. Λογισμικό Λειτουργικού Συστήματος 3. Προσαρμοστικό Γραφικών Χρήστη 4. Λογισμικών Εφαρμογών 5. Διαφορά Μεταξύ Λογισμικού Λειτουργικού Συστήματος Και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 2Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 2Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 2Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ 1. Να αναφέρετε μερικές από τις σημαντικότερες εξελίξεις και εφευρέσεις στην ιστορία των συστημάτων επικοινωνίας. Η ανακάλυψη του κινητού τυπογραφικού

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες εκπαιδευτικές τεχνολογίες στα αναλογικά ηλεκτρονικά Δημιουργία Μαθήματος Ασύγχρονης Εκπαίδευσης Σε Περιβάλλον Moodle

Σύγχρονες εκπαιδευτικές τεχνολογίες στα αναλογικά ηλεκτρονικά Δημιουργία Μαθήματος Ασύγχρονης Εκπαίδευσης Σε Περιβάλλον Moodle 3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας ΠΡΑΚΤΙΚΑ Σύγχρονες εκπαιδευτικές τεχνολογίες στα αναλογικά ηλεκτρονικά Δημιουργία Μαθήματος Ασύγχρονης Εκπαίδευσης Σε Περιβάλλον Moodle Ιωάννου Παρασκευή Φοιτήτρια

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ»

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ» Εργαστήριο δικτύωσης σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με θέμα: «Η συναισθηματική νοημοσύνη και η επίδρασή της στην εκπαιδευτική διαδικασία» 6 7 Μαΐου 2014 Κέντρο Πρόληψης των

Διαβάστε περισσότερα

H CISCO ανακοινώνει νέα τεχνολογία για τις Εταιρείες Λιανικής

H CISCO ανακοινώνει νέα τεχνολογία για τις Εταιρείες Λιανικής Υπεύθυνη Τύπου Σιλβάνα Θεοδωροπούλου Τηλ: +30 210 6381457 e-mail: stheodor@cisco.com H CISCO ανακοινώνει νέα τεχνολογία για τις Εταιρείες Λιανικής Η Cisco βοηθάει τις εταιρείες λιανικής να επεκτείνουν

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χαράλαµπος Βρασίδας www.cardet.org www.unic.ac.cy info@cardet.org Ανασκόπηση Σύγχρονες τάσεις Στοιχεία από ΕΕ Προκλήσεις Χρήση

Διαβάστε περισσότερα

SiEBEN Innovative Solutions Μαρίνου Αντύπα 28, 141 21, Ν. Ηράκλειο, Aθήνα Τηλ: +30 210 2725350, Fax: +30 210 2724439 www.sieben.

SiEBEN Innovative Solutions Μαρίνου Αντύπα 28, 141 21, Ν. Ηράκλειο, Aθήνα Τηλ: +30 210 2725350, Fax: +30 210 2724439 www.sieben. SiEBEN Innovative Solutions Μαρίνου Αντύπα 28, 141 21, Ν. Ηράκλειο, Aθήνα Τηλ: +30 210 2725350, Fax: +30 210 2724439 www.sieben.gr, Email: info@sieben.gr ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ... 3 1.1. EXCHANGE

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ Λ. Αναστασίου Κωνσταντίνος Δεληγιάννη Ισαβέλλα Ζωγοπούλου Άννα Κουκάκης Γιώργος Σταθάκη Αρετιάννα

ΟΜΑΔΑ Λ. Αναστασίου Κωνσταντίνος Δεληγιάννη Ισαβέλλα Ζωγοπούλου Άννα Κουκάκης Γιώργος Σταθάκη Αρετιάννα ΟΜΑΔΑ Λ Αναστασίου Κωνσταντίνος Δεληγιάννη Ισαβέλλα Ζωγοπούλου Άννα Κουκάκης Γιώργος Σταθάκη Αρετιάννα ΒΙΟΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Τι είναι η βιοπληροφορική; Αποκαλείται ο επιστημονικός κλάδος ο οποίος προέκυψε από

Διαβάστε περισσότερα

Αντί προλόγου. 1. Τι είναι το Twitter;

Αντί προλόγου. 1. Τι είναι το Twitter; Περιεχόµενα Αντί προλόγου...7 Πώς να χρησιµοποιήσετε το βιβλίο...13 Κεφάλαιο 1: Πώς δηµιουργώ τον λογαριασµό µου στο Twitter;...15 Κεφάλαιο 2: Πώς µπορώ να συνδεθώ και να αποσυνδεθώ από το Twitter;...37

Διαβάστε περισσότερα

Ραγδαία τεχνολογική εξέλιξη

Ραγδαία τεχνολογική εξέλιξη ΣΦΑΙΡΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ Αχιλλέας Καμέας Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο & Ινστιτούτο Τεχνολογίας Υπολογιστών Ραγδαία τεχνολογική εξέλιξη 2 1 Mobile devices / tablets 3 Μικρές, φορητές συσκευές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Οόρος TCP/IPχρησιµοποιείται ευρέως σήµερα για να περιγράψει ένα σύνολοαπό διαφορετικές έννοιες. Η περισσότερο διαδεδοµένηχρήση του όρου αναφέρεται σε ένα επικοινωνιακό πρωτόκολλογια τη µεταφορά δεδοµένων.

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενα Θέματα Διπλωματικών Εργασιών

Προτεινόμενα Θέματα Διπλωματικών Εργασιών Προτεινόμενα Θέματα Διπλωματικών Εργασιών Θεματική ενότητα: Σχεδίαση πολυμεσικών εφαρμογών Ενδεικτικό Θέμα: Θέμα 1. Τα πολυμέσα στην εκπαίδευση: Σχεδίαση πολυμεσικής εφαρμογής για την διδασκαλία ενός σχολικού

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών. Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 6ο ίκτυα υπολογιστών

Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών. Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 6ο ίκτυα υπολογιστών Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 6ο ίκτυα υπολογιστών 1 ίκτυα μικρά και μεγάλα Ένα δίκτυο υπολογιστών (computer network) είναι ένας συνδυασμός συστημάτων (δηλαδή, υπολογιστών),

Διαβάστε περισσότερα

Το µάθηµα Ηλεκτρονική ηµοσίευση

Το µάθηµα Ηλεκτρονική ηµοσίευση Τµήµα Αρχειονοµίας Βιβλιοθηκονοµίας Ιόνιο Πανεπιστήµιο Το µάθηµα Ηλεκτρονική ηµοσίευση Σαράντος Καπιδάκης Επικοινωνία Σαράντος Καπιδάκης Εργαστήριο Ψηφιακών Βιβλιοθηκών και Ηλεκτρονικής ηµοσίευσης sarantos@ionio.gr

Διαβάστε περισσότερα

Managing Information. Lecturer: N. Kyritsis, MBA, Ph.D. Candidate Athens University of Economics and Business. e-mail: kyritsis@ist.edu.

Managing Information. Lecturer: N. Kyritsis, MBA, Ph.D. Candidate Athens University of Economics and Business. e-mail: kyritsis@ist.edu. Managing Information Lecturer: N. Kyritsis, MBA, Ph.D. Candidate Athens University of Economics and Business e-mail: kyritsis@ist.edu.gr Διαχείριση Γνώσης Knowledge Management Learning Objectives Ποιοί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΦΥΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ. ΣΩΜΑΡΑΣ ΧΡΗΣΤΟΣ Master στα Πληροφοριακά Συστήματα

ΕΥΦΥΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ. ΣΩΜΑΡΑΣ ΧΡΗΣΤΟΣ Master στα Πληροφοριακά Συστήματα ΕΥΦΥΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Master στα Πληροφοριακά Συστήματα ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ Γνωρίζετε τι μπορεί να κάνει ο Η/Υ για σας ενώ δεν είστε μπροστά του; Μπορεί ο Η/Υ σας να εκμεταλλευτεί κάποιον άλλον για να κάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 10-2011 ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα σύγχρονο εκπαιδευτήριο προσανατολισμένο στην

Διαβάστε περισσότερα

Shopping Robots Shopbots. Παρουσίασητων. Μάθηµα: Τεχνολογία ιαδικτύου & Ηλεκτρονικό Εµπόριο. ΜΠΣ ιοίκηση & Οικονοµική Τηλεπικοινωνιακών ικτύων

Shopping Robots Shopbots. Παρουσίασητων. Μάθηµα: Τεχνολογία ιαδικτύου & Ηλεκτρονικό Εµπόριο. ΜΠΣ ιοίκηση & Οικονοµική Τηλεπικοινωνιακών ικτύων Παρουσίασητων Shopping Robots Shopbots Κώστας Κολοµβάτσος (kostasks@di.uoa.gr) Pervasive Computing Research Group (p-comp.di.uoa.gr) Μάθηµα: Τεχνολογία ιαδικτύου & Ηλεκτρονικό Εµπόριο ΜΠΣ ιοίκηση & Οικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

ίκτυα υπολογιστών Στόχοι κεφαλαίου ίκτυα

ίκτυα υπολογιστών Στόχοι κεφαλαίου ίκτυα Στόχοι κεφαλαίου ίκτυα υπολογιστών (Κεφαλαιο 15 στο βιβλιο) Περιγραφή των κύριων θεµάτων σχετικά µε τα δίκτυα υπολογιστών Αναφορά στα διάφορα είδη δικτύων Περιγραφή των διαφόρων τοπολογιών των τοπικών

Διαβάστε περισσότερα

TRAVIS TRAFFIC VIOLATION INFORMATION SYSTEM ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΒΑΣΕΩΝ ΦΩΤΟΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗΣ

TRAVIS TRAFFIC VIOLATION INFORMATION SYSTEM ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΒΑΣΕΩΝ ΦΩΤΟΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗΣ TRAFFIC VIOLATION INFORMATION SYSTEM ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΒΑΣΕΩΝ ΦΩΤΟΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗΣ TRAVIS-V1-2012 TRAVIS Λογισμικό Διαχείρισης Παραβάσεων Φωτοεπισήμανσης Το σύστημα διαχείρισης παραβάσεων φωτοεπισήμανσης

Διαβάστε περισσότερα

CRM. Σηµειώσεις για το σεµινάριο Αθανάσιος Ν. Σταµούλης. Customer Relationship Management

CRM. Σηµειώσεις για το σεµινάριο Αθανάσιος Ν. Σταµούλης. Customer Relationship Management CRM Σηµειώσεις για το σεµινάριο Αθανάσιος Ν. Σταµούλης Customer Relationship Management Το Customer Relationship Management ή Marketing είναι µια συνολική πελατοκεντρική προσέγγιση που επιτρέπει τον εντοπισµό,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών στην Πληροφορική (ΠΜΣ) Τμήμα Πληροφορικής ΑΠΘ http://mtpx.csd.auth.gr/

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών στην Πληροφορική (ΠΜΣ) Τμήμα Πληροφορικής ΑΠΘ http://mtpx.csd.auth.gr/ Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών στην Πληροφορική (ΠΜΣ) Τμήμα Πληροφορικής ΑΠΘ http://mtpx.csd.auth.gr/ Γενικά Λειτουργεί αυτοδύναμα από το ακαδημαϊκό έτος 2003-4 Οδηγεί στην απόκτηση Μεταπτυχιακού Διπλώματος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-2010 ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα Ι. Καθηγήτρια Παπαδάκη Αναστασία

Λειτουργικά Συστήματα Ι. Καθηγήτρια Παπαδάκη Αναστασία Λειτουργικά Συστήματα Ι Καθηγήτρια Παπαδάκη Αναστασία 2013 1 Ηλεκτρονικός Υπολογιστής αποτελείται: 1. Από Υλικό Hardware (CPUs, RAM, Δίσκοι), & 2. Λογισμικό - Software Και μπορεί να εκτελέσει διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακή Μπαλτά. Τριτοβάθµιας εκπαίδευσης στις κοινωνικές, οικονοµικές και τεχνολογικές αλλαγές. Βιβλιοθηκονόµος-Τεχνολόγος

Κυριακή Μπαλτά. Τριτοβάθµιας εκπαίδευσης στις κοινωνικές, οικονοµικές και τεχνολογικές αλλαγές. Βιβλιοθηκονόµος-Τεχνολόγος Η εξ αποστάσεως εκπαίδευση ως απάντηση της Τριτοβάθµιας εκπαίδευσης στις κοινωνικές, οικονοµικές και τεχνολογικές αλλαγές Κυριακή Μπαλτά Βιβλιοθηκονόµος-Τεχνολόγος Εκπαίδευσης Πανεπιστήµιο Μακεδονίας -

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι. Υπολογιστικά συστήματα: Στρώματα. Βασικές έννοιες [7]

Στόχοι. Υπολογιστικά συστήματα: Στρώματα. Βασικές έννοιες [7] Στόχοι ΕΠΛ 003: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 1 Να εξηγήσουμε τι είναι τα δίκτυα υπολογιστών, ποιες είναι οι βασικές κατηγορίες τους και ποιες οι πιο συνηθισμένες τοπολογίες τους. Να περιγράψουμε

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών; Αρχιτεκτονική επιπέδων πρωτοκόλλων. Δικτυακά πρωτόκολλα

Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών; Αρχιτεκτονική επιπέδων πρωτοκόλλων. Δικτυακά πρωτόκολλα Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15 Δίκτυα υπολογιστών (και το Διαδίκτυο) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών;

Διαβάστε περισσότερα

kosmos AutoPilot Το Απόλυτο Εργαλείο Διοίκησης Υλοποιεί κανόνες και διαδικασίες σε επιχειρήσεις και οργανισμούς

kosmos AutoPilot Το Απόλυτο Εργαλείο Διοίκησης Υλοποιεί κανόνες και διαδικασίες σε επιχειρήσεις και οργανισμούς kosmos AutoPilot Το Απόλυτο Εργαλείο Διοίκησης Υλοποιεί κανόνες και διαδικασίες σε επιχειρήσεις και οργανισμούς Το kosmos AutoPilot έρχεται να βοηθήσει την ελληνική επιχείρηση να προσθέσει στο δυναμικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Στην συνέχεια, γίνεται σύντομη αναφορά στις πιο χαρακτηριστικές εφαρμογές, που υποστηρίζει η τεχνολογία TCP/IP και είναι διαθέσιμες στο Διαδίκτυο. http://videolearner.com Ηλεκτρονικό Ταχυδρομείο Το ηλεκτρονικό

Διαβάστε περισσότερα

Τι προσφέρουν τα Τµήµατα Πληροφορικής. ... το Εργαστήριο Πληροφοριακών Συστηµάτων του Πα.Πει. Ερευνητικές δραστηριότητες σε GI Ενδεικτικές εργασίες

Τι προσφέρουν τα Τµήµατα Πληροφορικής. ... το Εργαστήριο Πληροφοριακών Συστηµάτων του Πα.Πει. Ερευνητικές δραστηριότητες σε GI Ενδεικτικές εργασίες ΗΓεωπληροφορικήστα Τµήµατα Πληροφορικής Γιάννης Θεοδωρίδης Τµήµα Πληροφορικής Πανεπιστήµιο Πειραιά Περιεχόµενα... Τι προσφέρουν τα Τµήµατα Πληροφορικής το Τµήµα Πληροφορικής του Παν/µίου Πειραιά... το

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία ανάπτυξης εφαρμογών internet Ι

Εργαλεία ανάπτυξης εφαρμογών internet Ι IEK ΟΑΕΔ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΠΛΗΟΦΟΡΙΚΗΣ Εργαλεία ανάπτυξης εφαρμογών internet Ι Διδάσκουσα: Κανελλοπούλου Χριστίνα ΠΕ19 Πληροφορικής 4 φάσεις διαδικτυακών εφαρμογών 1.Εφαρμογές στατικής πληροφόρησης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ ΤΙ ΕΊΝΑΙ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ Για τη λειτουργία ενός υπολογιστικού συστήματος χρειάζεται εκτός από το υλικό (hardware) και το λογισμικό (software). Σε αυτό περιλαμβάνονται όλα τα Προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Αποτελεσµάτων Έργου SPERO. Παρασκευή Τζούβελη Υποψήφια ιδάκτωρ ΕΜΠ

Παρουσίαση Αποτελεσµάτων Έργου SPERO. Παρασκευή Τζούβελη Υποψήφια ιδάκτωρ ΕΜΠ Παρουσίαση Αποτελεσµάτων Έργου SPERO Παρασκευή Τζούβελη Υποψήφια ιδάκτωρ ΕΜΠ οµή Συστήµατος SPERO Βάση εδοµένων Εκπαιδευτικό Υλικό Στατιστική Ανάλυση Ερωτηµατολόγια Προγραµµατιστές Ειδικοί σε συστήµατα

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Υπηρεσίας Τηλεκπαίδευσης σε ΙP Δίκτυα. Υλοποίηση Σύγχρονης Τηλεκπαίδευσης

Ανάπτυξη Υπηρεσίας Τηλεκπαίδευσης σε ΙP Δίκτυα. Υλοποίηση Σύγχρονης Τηλεκπαίδευσης Ανάπτυξη Υπηρεσίας Τηλεκπαίδευσης σε ΙP Δίκτυα. Υλοποίηση Σύγχρονης Τηλεκπαίδευσης Σπουδαστές: Μιχαήλ Μιχάλης ΑΜ:5089 Αναγνωστόπουλος Σπύρος ΑΜ:3692 Υπεύθυνος καθηγητής: Αναλυτή Κατερίνα Άρτα 2006 E- learning

Διαβάστε περισσότερα

To λεξικό του Internet

To λεξικό του Internet To λεξικό του Internet A Address: Ο τόπος που βρίσκεται μια πηγή του Internet. Μια e-mail address μπορεί να έχει την εξής μορφή : georgepapado@hotmail.com. Μια web address είναι κάπως έτσι: http://www.in.gr.

Διαβάστε περισσότερα

Πλατφόρµα Ευρυζωνικών ικτύων - Στρατηγική Ερευνητική Ατζέντα

Πλατφόρµα Ευρυζωνικών ικτύων - Στρατηγική Ερευνητική Ατζέντα Εισηγητής: Γιώργος Καλπάκης MSc Πλατφόρµα Ευρυζωνικών ικτύων - Στρατηγική Ερευνητική Ατζέντα 1 Θέµατα Κίνητρο της Ε1 Παρούσα Κατάσταση στην Ευρώπη Παρούσα Κατάσταση στην Ελλάδα Προϋποθέσεις Προώθησης της

Διαβάστε περισσότερα

Αναδρομή. Τι γνωρίζετε για τη δυνατότητα «κλήσης» αλγορίθμων; Τι νόημα έχει;

Αναδρομή. Τι γνωρίζετε για τη δυνατότητα «κλήσης» αλγορίθμων; Τι νόημα έχει; ΜΑΘΗΜΑ 7 Κλήση αλγορίθμου από αλγόριθμο Αναδρομή Σ χ ο λ ι κ ο Β ι β λ ι ο ΥΠΟΚΕΦΑΛΑΙΟ 2.2.7: ΕΝΤΟΛΕΣ ΚΑΙ ΔΟΜΕΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟI 2.2.7.5: Κλήση αλγορίθμου από αλγόριθμο 2.2.7.6: Αναδρομή εισαγωγη

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονικές κατανεμημένων συστημάτων. I. Sommerville 2006 Βασικές αρχές Τεχνολογίας Λογισμικού, 8η αγγ. έκδοση Κεφ. 12

Αρχιτεκτονικές κατανεμημένων συστημάτων. I. Sommerville 2006 Βασικές αρχές Τεχνολογίας Λογισμικού, 8η αγγ. έκδοση Κεφ. 12 Αρχιτεκτονικές κατανεμημένων συστημάτων Στόχοι Εξήγηση των πλεονεκτημάτων και των μειονεκτημάτων των αρχιτεκτονικών κατανεμημένων συστημάτων Εξέταση των αρχιτεκτονικών συστημάτων πελάτηδιακομιστή και των

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική για τα cookie

Πολιτική για τα cookie Πολιτική για τα cookie Η BSEU χρησιµοποιεί cookie για να βελτιώνει συνεχώς την εµπειρία των επισκεπτών της διαδικτυακής τοποθεσίας της. Πρώτα από όλα, τα cookie µπορούν να βελτιώσουν άµεσα αυτή την εµπειρία,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Διδάσκων: Γ. Χαραλαμπίδης,

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές έννοιες και αρχές των Φυσικών Επιστημών Δ ι δ α κ τ ι κ έ ς ε ν ό τ η τ ε ς Τεχνικές διδασκαλίας

Βασικές έννοιες και αρχές των Φυσικών Επιστημών Δ ι δ α κ τ ι κ έ ς ε ν ό τ η τ ε ς Τεχνικές διδασκαλίας Α Τίτλος Προγράμματος Εκπαίδευσης Ενηλίκων Βασικές έννοιες και αρχές των Φυσικών Επιστημών Β Ομάδα Στόχος στην οποία απευθύνεται Το πρόγραμμα απευθύνεται σε αποφοίτους Γενικών / Τεχνικών Λυκείων, ΤΕΕ που

Διαβάστε περισσότερα

Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS)

Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS) Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS) ρ. ΧΑΛΚΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ xalkias@hua.gr Χ. Χαλκιάς - Εισαγωγή στα GIS 1 Ορισµοί ΓΠΣ Ένα γεωγραφικό πληροφοριακό σύστηµα Geographic Information

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Πλατφόρµα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης. Συντάκτης. Ακαδηµαϊκό ιαδίκτυο GUnet Οµάδα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης

Τίτλος Πλατφόρµα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης. Συντάκτης. Ακαδηµαϊκό ιαδίκτυο GUnet Οµάδα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης Τίτλος Πλατφόρµα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης Συντάκτης Ακαδηµαϊκό ιαδίκτυο GUnet Οµάδα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης Ηµεροµηνία Μάιος 2004 Πίνακας Περιεχοµένων ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ 4 ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενο. ΕΠΛ 422: Συστήµατα Πολυµέσων. Σχεδίαση και Ανάπτυξη Πολυµεσικών Εφαρµογών. Βιβλιογραφία. Καγιάφας [2000]: Κεφάλαιο 9, [link]

Περιεχόµενο. ΕΠΛ 422: Συστήµατα Πολυµέσων. Σχεδίαση και Ανάπτυξη Πολυµεσικών Εφαρµογών. Βιβλιογραφία. Καγιάφας [2000]: Κεφάλαιο 9, [link] Περιεχόµενα ΕΠΛ 422: Συστήµατα Πολυµέσων Σχεδίαση και Ανάπτυξη Πολυµεσικών Εφαρµογών Βασικά ζητήµατα σχεδίασης Η διαδικασία ανάπτυξης πολυµεσικών εφαρµογών Η οµάδα ανάπτυξης πολυµεσικών εφαρµογών Σχεδίαση

Διαβάστε περισσότερα

Εξ αποστάσεως Εκπαίδευση Ενηλίκων: Θέµατα και Ζητήµατα. της Πολυµορφικότητας. Αντώνης Λιοναράκης Επικ. Καθηγητής, ΕΑΠ

Εξ αποστάσεως Εκπαίδευση Ενηλίκων: Θέµατα και Ζητήµατα. της Πολυµορφικότητας. Αντώνης Λιοναράκης Επικ. Καθηγητής, ΕΑΠ Εξ αποστάσεως Εκπαίδευση Ενηλίκων: Θέµατα και Ζητήµατα ευτέρα 17 εκεµβρίου 2007 ΤΕΙ Λαµίας Η εξ αποστάσεως Εκπαίδευση και η έννοια της Πολυµορφικότητας Αντώνης Λιοναράκης Επικ. Καθηγητής, ΕΑΠ Έρευνα (2007),

Διαβάστε περισσότερα

Πλατφόρμα ηλεκτρονικής παρακολούθησης μαθημάτων εξ αποστάσεως Οδηγός Χρήστη www.schoolessons.gr

Πλατφόρμα ηλεκτρονικής παρακολούθησης μαθημάτων εξ αποστάσεως Οδηγός Χρήστη www.schoolessons.gr Πλατφόρμα ηλεκτρονικής παρακολούθησης μαθημάτων εξ αποστάσεως Οδηγός Χρήστη www.schoolessons.gr Σύντομη Περιγραφή Η πλατφόρμα ηλεκτρονικής παρακολούθησης μαθημάτων εξ αποστάσεως της δίνει τη δυνατότητα

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) για την υποστήριξη ιατρικών πράξεων σε νησιωτικές περιοχές στο Αιγαίο

Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) για την υποστήριξη ιατρικών πράξεων σε νησιωτικές περιοχές στο Αιγαίο Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) για την υποστήριξη ιατρικών πράξεων σε νησιωτικές περιοχές στο Αιγαίο ρ. Η. Μαγκλογιάννης Πανεπιστήµιο Αιγαίου Τµήµα Μηχανικών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Δημιουργία σύνδεσης... 27 5. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ ΚΑΙ ΤΙ ΤΟΠΟΘΕΣΙΕΣ ΙΣΤΟΥ... 37. Γνωριμία με μια ιστοσελίδα:... 38

Περιεχόμενα. Δημιουργία σύνδεσης... 27 5. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ ΚΑΙ ΤΙ ΤΟΠΟΘΕΣΙΕΣ ΙΣΤΟΥ... 37. Γνωριμία με μια ιστοσελίδα:... 38 Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 11 ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ... 13 1. ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ... 15 2. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ INTERNET;... 16 3. ΤΙ ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ, ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΒΡΕΙ ΚΑΝΕΙΣ... 19 4. ΤΙ ΑΠΑΙΤΕΙΤΑΙ ΓΙΑ ΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης

Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης Χαρούλα Αγγελή cangeli@ucy.ac.cy Τμήμα Επιστημών της Αγωγής 1 Το περιβάλλον της συνεργασίας Συνεργασία μεταξύ πανεπιστημιακών

Διαβάστε περισσότερα

Το παιχνίδι της χαράς

Το παιχνίδι της χαράς Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Κατερίνα Πουλέα Παιδαγωγός Το παιχνίδι της χαράς Το παιχνίδι της χαράς Αετιδέων 15 & Βουτσινά Χολαργός 6944 773597 Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Το Παιδαγωγικό Κέντρο Προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

το ιαδίκτυο συνδέει εκατοµµύρια χρήστες αποτελώντας την µεγαλύτερη πηγή πληροφοριών και ανταλλαγής µηνυµάτων στον πλανήτη.

το ιαδίκτυο συνδέει εκατοµµύρια χρήστες αποτελώντας την µεγαλύτερη πηγή πληροφοριών και ανταλλαγής µηνυµάτων στον πλανήτη. το ιαδίκτυο Μέχρι τώρα µάθαµε να εργαζόµαστε σε έναν από τους υπολογιστές του Εργαστηρίου µας. Όµως παρατηρήσαµε ότι οι υπολογιστές αυτοί µπορούν να ανταλλάσσουν στοιχεία, να τυπώνουν όλοι σε έναν εκτυπωτή

Διαβάστε περισσότερα

Ηµερίδα: Γεωπληροφορική και Εκπαίδευση Η Ελληνική Πραγµατικότητα Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο ευτέρα και Τρίτη, 21-22 Maΐου 2007. Γεώργιος Ν.

Ηµερίδα: Γεωπληροφορική και Εκπαίδευση Η Ελληνική Πραγµατικότητα Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο ευτέρα και Τρίτη, 21-22 Maΐου 2007. Γεώργιος Ν. Ηµερίδα: Γεωπληροφορική και Εκπαίδευση Η Ελληνική Πραγµατικότητα Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο ευτέρα και Τρίτη, 21-22 Maΐου 2007 Γεώργιος Ν. Φώτης Geoinformatics Geoinformatics is a science which develops and

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Η Ανάλυση και ο Σχεδιασµός στην Ενοποιηµένη ιαδικασία. ρ. Πάνος Φιτσιλής

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Η Ανάλυση και ο Σχεδιασµός στην Ενοποιηµένη ιαδικασία. ρ. Πάνος Φιτσιλής 1 Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο Η και ο στην Ενοποιηµένη ιαδικασία ρ. Πάνος Φιτσιλής Περιεχόµενα Γενικές αρχές ανάλυσης και σχεδιασµού Τα βήµατα της ανάλυσης και του σχεδιασµού Συµπεράσµατα 2 3 Η ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

Πλατφόρμα e-μάθησης βασισμένη στο efront

Πλατφόρμα e-μάθησης βασισμένη στο efront ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ Πλατφόρμα e-μάθησης βασισμένη στο efront Συντάκτης: Βασίλης Μπούγλας Επιμέλεια: Μαρίνα Παπαστεργίου efront Ερευνητικό Έργο: Δημιουργία

Διαβάστε περισσότερα

Δράση Α8. Πρακτική εκπαίδευση του προσωπικού ενδοσχολικής τεχνικής υποστήριξης. Υπηρεσίες Πανελλήνιου Σχολικού Δικτύου

Δράση Α8. Πρακτική εκπαίδευση του προσωπικού ενδοσχολικής τεχνικής υποστήριξης. Υπηρεσίες Πανελλήνιου Σχολικού Δικτύου Οριζόντιο Έργο Υποστήριξης Σχολείων, Εκπαιδευτικών και Μαθητών στο Δρόμο για το ΨΗΦΙΑΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ, νέες υπηρεσίες Πανελλήνιου Σχολικού Δικτύου και Στήριξη του ΨΗΦΙΑΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Δράση Α8 Πρακτική εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΑΣΥΡΜΑΤΩΝ ΔΙΚΤΥΩΝ ΙΩΑΝΝΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ-ΚΥΠΡΟΣ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΑΣΥΡΜΑΤΩΝ ΔΙΚΤΥΩΝ ΙΩΑΝΝΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ-ΚΥΠΡΟΣ ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΗΠΕΙΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΙΩΑΝΝΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ-ΚΥΠΡΟΣ 1 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Δυο από τα σημαντικότερα επιτεύγματα της τεχνολογίας είναι:

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα διάλεξης. Γιατί χρειάζονται οι Σ ΕΠΥ. Ορισµός. Κατηγοριοποίηση Σ ΕΠΥ Σ ΕΠΥ Ι ΑΛΓΟΡΙΘΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΚΤΥΩΝ 2

Θέµατα διάλεξης. Γιατί χρειάζονται οι Σ ΕΠΥ. Ορισµός. Κατηγοριοποίηση Σ ΕΠΥ Σ ΕΠΥ Ι ΑΛΓΟΡΙΘΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΚΤΥΩΝ 2 Πανεπιστήµιο Πατρών Πολυτεχνική Σχολή Τµήµα Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής ΧΡΗΣΤΟΣ Ι. ΜΠΟΥΡΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ email: bouras@cti.gr http://ru6.cti.gr/bouras/ ΑΛΓΟΡΙΘΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΚΤΥΩΝ 1 Θέµατα διάλεξης Γιατί

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΠΑΘΑΡΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΠΑΘΑΡΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΠΑΘΑΡΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Απάντηση ερωτήσεων σχετικά με την οργάνωση των Ερευνητικών Εργασιών στο Γενικό Λύκειο κατά το σχολικό έτος 2012-2013 ΛΑΜΙΑ: ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Αγαπητοί/ες

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτόκολλα Επικοινωνίας και Τείχος Προστασίας

Πρωτόκολλα Επικοινωνίας και Τείχος Προστασίας Β5.1.2 Πρωτόκολλα Επικοινωνίας και Τείχος Προστασίας Τι θα μάθουμε σήμερα: Να ορίζουμε τι είναι πρωτόκολλο επικοινωνίας Να εξηγούμε τη χρησιμότητα των πρωτοκόλλων επικοινωνίας Να ονομάζουμε τα σημαντικότερα

Διαβάστε περισσότερα

Παιδί και Διαδίκτυο στο Σχολείο και στο Σπίτι: Η Εκπαιδευτική Αξιοποίηση του Διαδικτύου

Παιδί και Διαδίκτυο στο Σχολείο και στο Σπίτι: Η Εκπαιδευτική Αξιοποίηση του Διαδικτύου Παιδί και Διαδίκτυο στο Σχολείο και στο Σπίτι: Η Εκπαιδευτική Αξιοποίηση του Διαδικτύου ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Εργαστήριο Μαθησιακής Τεχνολογίας και Εκπαιδευτικής Μηχανικής, Σχολή Ανθρωπιστικών Επιστημών,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ MANAGEMENT INFORMATION SYSTEMS (M.I.S.)

ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ MANAGEMENT INFORMATION SYSTEMS (M.I.S.) ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ MANAGEMENT INFORMATION SYSTEMS (M.I.S.) 2.1 Κωνσταντίνος Ταραμπάνης Καθηγητής Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Γρ. 307 2310-891-578 kat@uom.gr ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

B2B ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΜΕΡΟΣ Β

B2B ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΜΕΡΟΣ Β B2B ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΜΕΡΟΣ Β Ηλεκτρονική Αγορά Προσανατολισμένη σς Ενδιάμεσους : Η περίπτωση PART της BOEING Η Boeing στην προκειμένη περίπτωση, παίζει το ρόλο ενδιάμεσου στην παροχή ανταλλακτικών συντήρησης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΡΑΦΙΣΤΙΚΗ ΜΕ Η/Υ 1. Του Αποστόλου Παπαποστόλου Επίκουρου Καθηγητή του ΤΕΙ Αθήνας

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΡΑΦΙΣΤΙΚΗ ΜΕ Η/Υ 1. Του Αποστόλου Παπαποστόλου Επίκουρου Καθηγητή του ΤΕΙ Αθήνας ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΡΑΦΙΣΤΙΚΗ ΜΕ Η/Υ 1 Του Αποστόλου Παπαποστόλου Επίκουρου Καθηγητή του ΤΕΙ Αθήνας ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι γραφικές παραστάσεις µε υπολογιστές έχουν προχωρήσει πολύ από τότε που οι ε- πιστήµονες που δούλευαν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα