ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΑΤΟ Ο ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΑΤΟ Ο ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ"

Transcript

1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΑΤΟ Ο ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΚΑΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 10.1 Το Κράτος και η Κρατική Παρέµβασή στην Οικονοµική Ζωή 10.2 Οι Στόχοι της Κρατικής Παρέµβασης 10.3 Τα Μέσα Άσκησης Οικονοµικής Πολιτικής Ο Κρατικός Μηχανισµός Τα Μέσα Παρέµβασης του Κράτους 10.4 Οι ηµόσιες απάνες 10.5 Τα ηµόσια Έσοδα Οι Πηγές Εσόδων Οι Φόροι α. Ο Φόρος Εισοδήµατος β. Ο Φόρος Περιουσίας γ. Οι Φόροι Καταναλωτικής απάνης (Έµµεσοι Φόροι) 10.6 Ο ηµόσιος ανεισµός 10.7 Ο ηµόσιος Προϋπολογισµός 10.8 Οι ηµόσιες Επιχειρήσεις ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το δέκατο κεφάλαιο αποσκοπεί να περιγράψει ένα µεγάλο τµήµα των παρεµβάσεων του κράτους στην οικονοµική ζωή, ιδιαίτερα εκείνες που ο µαθητής και ο πολίτης συναντά στην καθηµερινή του ζωή. Ο µαθητής αποκτά µια εικόνα για τα αίτια των παρεµβάσεων του κράτους και τους στόχους που επιδιώκει το κράτος, όπως και τα µέσα που χρησιµοποιεί για να πετύχει τους στόχους του. Θα συζητήσουµε το ρόλο και τις κατηγορίες των δηµόσιων δαπανών και τις πηγές των δηµόσιων εσόδων. Θα δούµε τις διάφορες κατηγορίες φόρων και θα µιλήσουµε για το δηµόσιο δανεισµό ως πηγή χρηµατοδότησης των δηµόσιων δαπανών. Θα δούµε τη θεσµική και οικονοµική σηµασία του δηµόσιου προϋπολογισµού και το ρόλο των δηµόσιων επιχειρήσεων. 122

2 10.1 ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ ΚΑΙ Η ΚΡΑΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΖΩΗ Κάθε µέρα παρακολουθούµε στην τηλεόραση και διαβάζουµε στις εφηµερίδες ειδήσεις, συζητήσεις, οµιλίες και άρθρα. Λίγα, ίσως, από αυτά καταλαβαίνουµε, αλλά γνωρίζουµε ότι αντικείµενο όλων αυτών είναι ο τρόπος και η έκταση της παρέµβασης του κράτους στην οικονοµική και κοινωνική ζωή. Παρακολουθούµε συζητήσεις µε θέµατα όπως η αύξηση των δαπανών για την εθνική άµυνα, ώστε να προστατεύσουµε τα σύνορα της χώρας, η κατάσταση του εκπαιδευτικού µας συστήµατος, η κατασκευή του νέου αεροδροµίου και του υπόγειου σιδηρόδροµου, τα αιτήµατα των αγροτών για να αυξηθεί η επιδότηση των προϊόντων τους, οι διαµαρτυρίες των συνταξιούχων για το ύψος των συντάξεων, οι διαµαρτυρίες των εµπόρων για το σύστηµα φορολογίας, η ανάγκη να αυξηθούν οι κρατικές δαπάνες που αποσκοπούν στο να αντιµετωπισθεί η ανεργία, να µειωθεί η µόλυνση του περιβάλλοντος, να αυξηθούν οι επενδύσεις, να βρεθούν νέοι τόποι ταφής και τρόποι διαχείρισης των απορριµµάτων, να γίνουν νέοι, ασφαλέστεροι, δρόµοι, να βελτιωθούν οι δηµόσιες συγκοινωνίες, να γίνουν καλλίτερες οι συνθήκες στις φυλακές. Κοιτάζοντας τις εφηµερίδες της τελευταίας εβδοµάδας µπορούµε να σταχυολογήσουµε πλήθος άλλων σχετικών θεµάτων. Το κράτος διαδραµατίζει κοµβικό ρόλο στην οργάνωση της καθηµερινής µας ζωής σε όλες τις σύγχρονες κοινωνίες. Σε όλη µας τη ζωή, σχεδόν σε κάθε στιγµή της, συναντάµε το ρυθµιστικό και παρεµβατικό ρόλο του κράτους ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΚΡΑΤΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ Γιατί όµως παρεµβαίνει το κράτος; Ήδη στα παραδείγµατα που δώσαµε πιο πάνω φαίνονται οι τοµείς παρέµβασης του κράτους στην οικονοµική ζωή. Πρώτον, το κράτος παρεµβαίνει για να εξασφαλίσει ορισµένες υπηρεσίες στους πολίτες που µόνο αυτό θα µπορούσε να δώσει. Μας εξασφαλίζει την άµυνα της χώρας έναντι πιθανών εχθρικών ενεργειών άλλων κρατών. Προστατεύει τη ζωή και την περιουσία µας από κακοποιούς. Φροντίζει για την δηµόσια υγιεινή, ώστε να µην υπάρξουν πιθανότητες επιδηµιών. Φροντίζει για την κατασκευή και για τη συντήρησή δρόµων, λιµανιών και αεροδροµίων. Οι υπηρεσίες αυτές είναι τόσο απαραίτητες για όλους µας, αλλά καθ ένας µας χωριστά δεν έχει την οικονοµική άνεση να δηµιουργήσει τον ιδιωτικό του στρατό, την ιδιωτική του αστυνοµία, τα δικαστήρια και τις φυλακές, το δικό του σύστηµα αποκοµιδής των απορριµµάτων. 123

3 Όµως, ακόµα και στην υποθετική περίπτωση που επιτρεπόταν στον καθένα µας να έχει τον δικό του στρατό, τη δική του αστυνοµία, το δικό του δικαστή και τη δική του φυλακή, δεν θα βρισκόµαστε σε µια δηµοκρατική και ισόνοµη κοινωνία, αλλά θα ζούσαµε σε µια κοινωνία που βρίσκεται µονίµως σε κατάσταση εµφυλίου πολέµου και ανασφάλειας και αυθαιρεσίας από την πλευρά των ισχυρών. Μια κοινωνία που θα ήταν φεουδαλική. Με τον τρόπο αυτό το κράτος επιτελεί µια ουσιώδη λειτουργία στην οικονοµική ζωή: Εξασφαλίζει το δικαίωµα στην ατοµική ιδιοκτησία και στην ελευθερία των συναλλαγών, εξασφαλίζει, δηλαδή, τις προϋποθέσεις για την παραγωγή των εµπορευµάτων. Ακόµα το κράτος φροντίζει για την µόρφωση και εκπαίδευση του πληθυσµού, δηµιουργεί δηµόσιες συγκοινωνίες µε χαµηλό κόµιστρο, οργανώνει δηµόσιες βιβλιοθήκες, µουσεία, επιδοτεί την παραγωγή των αγροτικών προϊόντων και το επιτόκιο των στεγαστικών δανείων, χορηγεί νέες κατοικίες σε εργαζόµενους, οργανώνει και λειτουργεί δηµόσια νοσοκοµεία, παρέχει κοινωνική ασφάλιση και ιατροφαρµακευτική περίθαλψη. Αυτές οι παρεµβάσεις γίνονται από το κράτος γιατί, εκφράζοντας το κράτος τις κοινωνικές ανάγκες, θεωρεί ότι αν αυτές οι υπηρεσίες ή τα αγαθά προσφέρονταν µόνο από ιδιωτικές επιχειρήσεις, µερικοί πολίτες θα αποκλείονταν τελείως από τη χρήση ορισµένων βασικών αγαθών και οι άλλοι θα πλήρωναν υψηλότερες τιµές και θα απολάµβαναν µικρότερες ποσότητες, µικρότερες από το κοινωνικά επιθυµητό. Τα αγαθά αυτά, που έχουµε αναφέρει ως εδώ, λέγονται δηµόσια αγαθά για δύο λόγους: αφενός επειδή η ύπαρξή τους είναι απαραίτητη για τη λειτουργία της κοινωνίας στο σύνολό της και, αφετέρου, γιατί η χρήση τους είναι κοινή από όλους, ανεξαρτήτως αν πληρώνει ή όχι για ορισµένες υπηρεσίες. Παράδειγµα δηµόσιου αγαθού αποτελεί η Παιδεία. Αν αφήνονταν µόνο στους ιδιωτικούς φορείς, θα µορφώνονταν µόνο όσοι είχαν υψηλό εισόδηµα, ενώ η πλειονότητα του πληθυσµού θα ήταν αγράµµατη ή θα είχε πρόσβαση σε χαµηλές βαθµίδες εκπαίδευσης, µε όλες τις συνέπειες που θα είχε αυτό στην εξέλιξη της κοινωνίας στο οικονοµικό και στο πολιτισµικό επίπεδο. Το Κράτος ανέλαβε όχι µόνο την παροχή δωρεάν παιδεία αλλά και τη δηµιουργία σχολείων σε αποµακρυσµένες περιοχές µε ελάχιστο πληθυσµό που κανένας ιδιώτης δεν θα αναλάµβανε αφού θα είχε σίγουρη ζηµιά. Από την άλλη πλευρά, το κράτος µπορεί να παρεµβαίνει για να αποθαρρύνει δραστηριότητες που ενοχλούν τους πολίτες ή θέτουν σε κίνδυνο την υγεία τους. Οι φόροι στη βενζίνη, στα τσιγάρα και στα ποτά, εκτός του ότι αυξάνουν τα έσοδα του κράτους, καθιστούν 124

4 τα εµπορεύµατα αυτά ακριβότερα και, µ αυτόν τον τρόπο, ελπίζεται ότι θα µειωθεί η χρήση τους. Το ίδιο συµβαίνει µε τους κανόνες προστασίας του περιβάλλοντος που επιβάλλονται στις ρυπογόνες βιοµηχανίες. Επιβάλλει µέτρα προστασίας του περιβάλλοντος (φίλτρα, µέτρα ασφαλούς διάθεσης των αποβλήτων) ή πρόστιµα σε περίπτωση που οι κανόνες αυτοί παραβιάζονται, γεγονός που οδηγεί στην αύξηση του κόστους παραγωγής των βιοµηχανιών αυτών και, ενδεχοµένως, στη µείωση της παραγωγής τους. Έτσι, η πρώτη κατηγορία των παρεµβάσεων του κράτους αναφέρεται στον τρόπο µε τον οποίο κατανέµονται οι παραγωγικοί πόροι σε διαφορετικές χρήσεις. Με την παρέµβασή του αυτή το κράτος έχει ως στόχο να αυξήσει την παραγωγή κοινωνικά αναγκαίων ή κοινωνικά επιθυµητών αγαθών και να αποθαρρύνει την παραγωγή κοινωνικά βλαπτικών προϊόντων, αλλά και να επιτρέψει σε µεγαλύτερες οµάδες του πληθυσµού να µορφώνονται, να ζουν σε ευπρεπή σπίτια, να τρωνε φθηνότερα τρόφιµα. εύτερη µορφή παρέµβασης του κράτους είναι η αντιµετώπιση των ανισοτήτων στα εισοδήµατα και στον πλούτο. Τα εισοδήµατα που κερδίζουµε κάθε χρόνο και ο πλούτος (σπίτια, γη, αυτοκίνητα, κοσµήµατα, µετοχές κλπ) δεν διανέµονται εξ ίσου σε όλους τους πολίτες. Το σύστηµα παραγωγής εµπορευµάτων δηµιουργεί συνεχώς ανισότητες και επιτείνει τις υπάρχουσες. Κάποιες οµάδες του πληθυσµού ζουν πολύ φτωχικά και σε κακές συνθήκες, ενώ άλλες οµάδες έχουν ό,τι επιθυµούν. Η άνιση διανοµή του εισοδήµατος και του πλούτου έχει επιπτώσεις όχι µόνο στην ευηµερία των οµάδων του πληθυσµού, αλλά και στην αύξηση της συνολικής παραγωγής και στις πολιτικές διεργασίες και τις κοινωνικές αντιπαραθέσεις. Η παρέµβαση του κράτους έχει ως στόχο να αµβλύνει την ανισότητα µεταξύ των οµάδων του πληθυσµού. Συχνά οι παρεµβάσεις αυτής της µορφής δηλώνονται ως προσπάθεια για µια δίκαιη διανοµή του εισοδήµατος. Έτσι το κράτος δίνει συντάξεις, διάφορα βοηθήµατα µε τη µορφή επιδοµάτων (ανεργίας, οικογενειακών, πολυτέκνων κλπ.) ή προσφέρει δωρεάν ή σε χαµηλή τιµή διάφορα αγαθά (εκπαίδευση, συγκοινωνίες, παιδικούς σταθµούς, αθλητικές εγκαταστάσεις, νοσοκοµειακή περίθαλψη, κλπ) που συχνά ονοµάζονται κοινωνικός µισθός. Τρίτη µορφή παρέµβασης του κράτους είναι να πετύχει τη µέγιστη δυνατή παραγωγή από τους υπάρχοντες πόρους. Όπως θα δούµε σε επόµενο κεφάλαιο, στις κοινωνίες που βασίζονται στην παραγωγή εµπορευµάτων εµφανίζονται συχνά οικονοµικές δυσλειτουργίες και κρίσεις. Η αντιµετώπιση των αιτίων που δηµιουργούν αυτά τα φαινόµενα και η άµβλυνση των συνεπειών τους αποτελεί λόγο για την παρέµβαση του κράτους. 125

5 Αυτό σηµαίνει ότι το κράτος στοχεύει στην πλήρη απασχόληση της εργασίας, στην αξιοποίηση των φυσικών πόρων και στην αξιοποίηση του κεφαλαιουχικού εξοπλισµού των επιχειρήσεων, των κτιρίων, των µηχανηµάτων, των εργαλείων). Στοχεύει επίσης να διευκολύνει τις επιχειρήσεις να υιοθετήσουν τις περισσότερο αποτελεσµατικές τεχνικές παραγωγής, αλλά και να επινοηθούν νέες αποτελεσµατικότερες τεχνικές (τεχνολογική έρευνα και διάχυση των τεχνολογικών καινοτοµιών). Τέλος, το κράτος µεριµνά για το µέλλον. Προβλέπει τις µελλοντικές ανάγκες και τα πιθανά µελλοντικά προβλήµατα και επεξεργάζεται λύσεις, ενισχύει τους ρυθµούς ανάπτυξης, υποβοηθά στην ανεύρεση νέων τεχνικών παραγωγής. Με άλλα λόγια, το κράτος παρεµβαίνει για να ενισχύσει την αναπτυξιακή διαδικασία της κοινωνίας. Το κράτος είναι η κυριότερη θεσµοθετηµένη µορφή εξουσίας µέσα στη κοινωνία. Σκοπός του κράτους είναι η διατήρηση της υφιστάµενης κοινωνικής ισορροπίας και η επίλυση προβληµάτων, τα οποία τα άτοµα και οι κοινωνικές οµάδες είτε δεν είναι σε θέση να επιλύσουν µόνες τους είτε τα συµφέροντά τους είναι τόσο αντιτιθέµενα που επιβάλλεται η κρατική παρέµβαση για τον µετριασµό της αντιπαράθεσης. Για να πετύχει αυτή την ισορροπία παρεµβαίνει σε όλους τους τοµείς της κοινωνικής δραστηριότητας, επιβάλλοντας πρότυπα και κανόνες (νόµους) στους οποίους οφείλουν να συµµορφώνονται όλα τα µέλη της κοινωνίας. Παρεµβαίνει, επίσης, µε άµεσο τρόπο στην οικονοµική δραστηριότητα, απορροφώντας πόρους και πραγµατοποιώντας δαπάνες. Η πολιτική φιλοσοφία την εποχή της συγκρότησης των σύγχρονων κρατών, δηλαδή τον 17ο - 18ο αιώνα, είδε στο κράτος είτε τον απρόσωπο µηχανισµό που είναι πάνω από τα αντιµαχόµενα ιδιωτικά συµφέροντα, επιβάλλοντας στα άτοµα πρότυπα συµπεριφοράς σύµφωνους προς το δίκαιο (το κράτος - Λεβιάθαν του Hobbes), είτε το κράτος που προκύπτει από τον συµβιβασµό µεταξύ των αντιτιθέµενων Η ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ιδιωτικών συµφερόντων (το κράτος - κοινωνικό συµβόλαιο του Rousseaux). Σε κάθε περίπτωση, το κράτος πρέπει να διαθέτει τη δύναµη να υποτάσσει τα ιδιωτικά συµφέροντα (κρατική εξουσία), ενώ αυτή η δύναµη θα πρέπει να γίνεται δεκτή από τα ιδιωτικά συµφέροντα ως νόµιµη και η κρατική παρέµβαση ως ορθή και δίκαιη (νοµιµοποίηση της κρατικής παρέµβασης). Για να µπορεί το κράτος να διαθέτει τόσο την εξουσία, όσο και τη νοµιµοποίηση της εξουσίας πρέπει να συγκεντρώνει τρεις διακριτές και ανεξάρτητες εξουσίες: τη νοµοθετική εξουσία, η οποία ασκείται από τη Βουλή των εκπροσώπων των πολιτών και των ιδιωτικών συµφερόντων, την εκτελεστική εξουσία, η οποία ασκείται από την κυβέρνηση και τον κρατικό µηχανισµό, δηλαδή τις δηµόσιες υπηρεσίες, και την δικαστική εξουσία, η οποία ασκείται από τους δικαστές. Η Βουλή νοµοθετεί λαµβάνοντας υπ όψη τα αντιτιθέµενα συµφέροντα, εναρµονίζοντάς τα, συµβιβάζοντας ή επιβάλλοντας την άποψη της πλειοψηφίας επί της µειοψηφίας. Με τον τρόπο αυτό οι αποφάσεις - νόµοι της Βουλής διαθέτουν την αναγκαία νοµιµοποίηση, εφ όσον έχουν 126

6 ληφθεί από τους εκπροσώπους του ίδιου του λαού. Οι νόµοι που θεσπίζει η Βουλή αποτελούν τα αυστηρά πλαίσια των πράξεων της εκτελεστικής εξουσίας, ενώ η δικαστική εξουσία ελέγχει την εφαρµογή των νόµων. Οι αποφάσεις που λαµβάνονται από το κράτος διαφέρουν από τις αποφάσεις των ιδιωτικών φορέων, τόσο στον τρόπο, όσο και στη λογική µε την οποία λαµβάνονται. Οι ιδιωτικές επιχειρήσεις αποφασίζουν αν πρέπει να παράγουν ένα αγαθό και σε ποιες ποσότητες, µε κριτήριο πάντα το κέρδος που θα τους εξασφαλίσει αυτή η παραγωγή. ηλαδή δεν τους ενδιαφέρει ποια άτοµα επιθυµούν να αποκτήσουν το αγαθό, αλλά µόνο τα άτοµα που µπορούν (έχουν το εισόδηµα) για να το αποκτήσουν. Οι ιδιώτες, εξ άλλου, ως καταναλωτές, ενδιαφέρονται κυρίως για την ικανοποίηση των προσωπικών τους αναγκών και των αναγκών της οικογένειάς τους, παρά για τις συνολικές κοινωνικές ανάγκες. Οι δηµόσιοι φορείς (Κράτος) αντίθετα αποφασίζουν συλλογικά και οι αποφάσεις τους είναι πολιτικές. Π.χ. η Βουλή και η κυβέρνηση είναι όργανα που εκλέγονται από όλα τα µέλη της κοινωνίας χωρίς διακρίσεις εισοδήµατος. Οι αποφάσεις τους λαµβάνονται όχι µε το κριτήριο του κέρδους, αλλά σύµφωνα µε το όφελος του κοινωνικού συνόλου και την ανάπτυξη της οικονοµίας. Ο ρόλος που διαδραµατίζει το κράτος στις κοινωνίες που βασίζονται στην παραγωγή εµπορευµάτων είναι πολύ διαφορετικός από το ρόλο του κράτους σε άλλες µορφές κοινωνικής οργάνωσης. Το κράτος-πόλη της αρχαίας Ελλάδας, το φεουδαλικό κράτος, όπως και το κράτος της αρχαίας Κίνας ή των Ίνκας δεν αντιστοιχούν µόνο σε διαφορετικές µορφές οργάνωσης της πολιτικής εξουσίας, αλλά αποτελούν διαφορετικές µορφές οργάνωσης των κοινωνιών. Το σύγχρονο κράτος σχηµατίζεται µε την ανάπτυξη των απολυταρχικών κρατών στον 15 ο 17 ο αιώνα, τη σύγκρουση µεταξύ της κεντρικής εξουσίας και της αριστοκρατίας των φεουδαρχών. Οι οικονοµικές λειτουργίες του απολυταρχικού κράτους συνίστανται στην προσπάθεια να προστατευτεί η εσωτερική παραγωγή, να αυξηθούν οι εξαγωγές εµπορευµάτων και η εισαγωγή χρυσού και να µειωθούν οι εισαγωγές εµπορευµάτων από άλλες χώρες. Οι αστικές επαναστάσεις του 18 ου και 19 ου αιώνα είχαν ως αποτέλεσµα την εµφάνιση του κράτους δικαίου, του εγγυητή των ατοµικών ελευθεριών. Η οικονοµική πολιτική στην περίοδο αυτή χαρακτηρίζεται από το φιλελεύθερο δόγµα, την πλήρη απελευθέρωση του διεθνούς εµπορίου και την περιορισµένη παρέµβαση του κράτους µε άµεσο τρόπο στην οργάνωση της οικονοµικής ζωής. Μετά τον Β Παγκόσµιο Πόλεµο αναπτύσσεται το κράτος πρόνοιας που αναλαµβάνει εκτεταµένο παρεµβατικό και ρυθµιστικό ρόλο στην οικονοµική οργάνωση. Ο ρόλος αυτός του κράτους αµφισβητήθηκε στο τελευταίο τέταρτο του 20 ου αιώνα από την επικράτηση του δόγµατος του νεο-φιλελευθερισµού. Στις χώρες που συναποτελούν την Ευρωπαϊκή Ένωση ο ρόλος του εθνικού κράτους περιορίζεται, καθώς κρίσιµοι τοµείς αποφάσεων κυρίως στα οικονοµικά ζητήµατα µεταφέρεται στα υπερεθνικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 127

7 10.3 ΤΑ ΜΕΣΑ ΑΣΚΗΣΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Ο Κρατικός Μηχανισµός Για να παρέµβει στην οικονοµική δραστηριότητα το κράτος, όπως και για να παρέµβει σε οποιαδήποτε άλλη κοινωνική διαδικασία, και για να πετύχει τους σκοπούς που αναφέραµε, έχει ανάγκη από έναν µηχανισµό, ένα εργαλείο. Το εργαλείο αυτό είναι το σύνολο των δηµοσίων υπηρεσιών και οργανισµών. Στο µηχανισµό αυτόν ανήκουν τα υπουργεία µε τις επιµέρους υπηρεσίες τους, οι Οργανισµοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Νοµαρχίες - ήµοι - Κοινότητες), οι Οργανισµοί Κοινωνικής Ασφάλισης, όπως, παραδείγµατος χάρη, το Ίδρυµα Κοινωνικών Ασφαλίσεων (ΙΚΑ), ο Οργανισµός Γεωργικών Ασφαλίσεων (ΟΓΑ) κλπ, τα διάφορα νοµικά πρόσωπα ηµοσίου ικαίου όπως είναι τα νοσοκοµεία, τα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύµατα, οι επιχειρήσεις κοινής ωφελείας ( ΕΗ) κλπ. Κάθε τµήµα αυτού του µηχανισµού έχει µια κύρια αποστολή, στην οποία οφείλει την ύπαρξή του και την οποία καλείται να εκπληρώσει. Έτσι, ορισµένες δηµόσιες υπηρεσίες παρέχουν στους πολίτες συγκεκριµένες υπηρεσίες ή άλλα αγαθά - όπως, λόγου χάρη, οι υπηρεσίες του Υπουργείου Παιδείας παρέχουν στους πολίτες εκπαίδευση, τα ιατρεία του Εθνικού Συστήµατος Υγείας και τα δηµόσια νοσοκοµεία παρέχουν θεραπεία από τις ασθένειες. Άλλες δηµόσιες υπηρεσίες φροντίζουν για την τήρηση και την εφαρµογή των νόµων. Παραδείγµατος χάρη, η ατµοσφαιρική ρύπανση της πόλης των Αθηνών και το κυκλοφοριακό πρόβληµα επιβάλλουν την εκ περιτροπής κυκλοφορία των αυτοκινήτων στο κέντρο της πόλης. Καθήκον της Τροχαίας είναι να επιβλέψει την εφαρµογή αυτής της ρύθµισης και να επιβάλει κυρώσεις στους παραβάτες. Τέλος, ορισµένες δηµόσιες υπηρεσίες δίνουν χρηµατικά ποσά σε µερίδες του πληθυσµού. Τέτοιες παροχές κάνει ο Οργανισµός Απασχόλησης Εργατικού υναµικού (ΟΑΕ ) που δίνει επιδόµατα στους ανέργους, οι ασφαλιστικοί οργανισµοί που παρέχουν συντάξεις, το Υπουργείο Εθνικής Οικονοµίας που επιδοτεί τµήµα των νέων επενδύσεων κλπ Τα Μέσα Παρέµβασης του Κράτους Η λειτουργία αυτών των υπηρεσιών απαιτεί την ύπαρξη οικονοµικών πόρων. Οι οικονοµικοί αυτοί πόροι είναι απαραίτητοι, Πρώτον, για να βρεθούν τα κατάλληλα οικήµατα, γραφεία, έπιπλα, συσκευές και µηχανήµατα (πάγιος εξοπλισµός των δηµόσιων υπηρεσιών). 128

8 εύτερον, για να πληρωθούν οι αµοιβές των εργαζοµένων στις υπηρεσίες αυτές. Τρίτον, για να παραχθούν διάφορα αγαθά (βιβλία για τους µαθητές, φάρµακα, κλπ). Τέταρτον για να µπορέσει το κράτος να πληρώσει τα χρηµατικά ποσά που έχει αναλάβει να διαθέσει στους δικαιούχους (επιδόµατα, συντάξεις, επιδοτήσεις, αποζηµιώσεις κλπ). Οι οικονοµικοί πόροι, δηλαδή τα χρηµατικά ποσά, που διατίθενται για την κάλυψη των αναγκών και υποχρεώσεων των δηµοσίων υπηρεσιών και οργανισµών ονοµάζονται δηµόσιες δαπάνες. Για να καλύψει τις δαπάνες αυτές, το κράτος έχει ανάγκη από έσοδα. Τα δηµόσια έσοδα προέρχονται κυρίως από διάφορες µορφές φορολογίας που επιβάλει το Κράτος στα άτοµα και τις επιχειρήσεις. Έσοδα µπορεί επίσης να υπάρχουν από επιχειρηµατικές δραστηριότητες του Κράτους και από εκµετάλλευση των περιουσιακών του στοιχείων. Στα δηµόσια έσοδα συµπεριλαµβάνεται και ο δηµόσιος δανεισµός Ο τρόπος µε τον οποίο χρηµατοδοτεί το κράτος τις δαπάνες του έχει επίσης σηµαντικές συνέπειες στην οικονοµική δραστηριότητα. Οι παρεµβάσεις του κράτους που γίνονται µέσω των δηµοσίων δαπανών και των δηµοσίων εσόδων ανήκουν στη δηµοσιονοµική πολιτική του κράτους και τα µέσα που χρησιµοποιούνται ονοµάζονται δηµοσιονοµικά µέσα του κράτους. Επίσης το κράτος παρεµβαίνει, µέσω της κεντρικής τράπεζας, και ρυθµίζει την ποσότητα του χρήµατος που κυκλοφορεί, τις πιστώσεις προς τις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές, το ύψος του επιτοκίου, την ισοτιµία του εθνικού νοµίσµατος µε τα άλλα νοµίσµατα, κλπ. Οι παρεµβάσεις αυτές ανήκουν στη νοµισµατική πολιτική του κράτους και τα µέσα που εφαρµόζονται ονοµάζονται νοµισµατικά µέσα. Τέλος, το κράτος παρεµβαίνει µε διοικητικά µέσα, επιβάλλοντας συγκεκριµένους κανόνες και ελέγχοντας την εφαρµογή τους. Στα διοικητικά µέσα (ρυθµίσεις) περιλαµβάνονται αποφάσεις και ενέργειες του Κράτους που ρυθµίζουν τις οικονοµικές σχέσεις µέσα στη χώρα, καθώς και τις σχέσεις µε τις οικονοµίες άλλων χωρών. Παραδείγµατα διοικητικών µέσων είναι οι έλεγχοι α) Των τιµών στα προϊόντα και τις υπηρεσίες. β) Της καταλληλότητας ορισµένων εµπορευµάτων (φάρµακα, τρόφιµα). γ) Των συνθηκών εργασίας και του ωραρίου λειτουργίας των επιχειρήσεων. δ) Του όγκου των εισαγωγών και εξαγωγών από άλλες χώρες και προς άλλες χώρες. Η επιβολή δασµών στα εισαγόµενα εµπορεύµατα είναι είδος διοικητικού ελέγχου, όπως και η εφαρµογή ποσοστώσεων. 129

9 ε) Το κράτος επιβάλλει επίσης κανονισµούς που διευκολύνουν τις συναλλαγές, όπως ο προσδιορισµός µονάδων µέτρησης του βάρους και του όγκου κλπ. Αυτά τα µέσα επεµβάσεων δίνουν στο Κράτος τη δυνατότητα να ασκήσει οικονοµική πολιτική µε στόχο την οικονοµική ανάπτυξη της χώρας. ΑΣΜΟΣ: Επιβάρυνση της τιµής των εισαγοµένων εµπορευµάτων κατά την είσοδό τους στην χώρα. Οι δασµοί προσδιορίζονται βάσει συντελεστών αναλόγως του είδους του εµπορεύµατος και της αξίας του. Οι συντελεστές ορίζονται από το Υπουργείο Οικονοµικών και συνιστούν το δασµολόγιο. Παλαιότερα οι δασµοί στα εισαγόµενα προϊόντα αποτελούσαν τµήµα των εσόδων του κράτους (δηµόσια έσοδα). Με την ευρωπαϊκή ενοποίηση οι δασµοί αποτελούν έσοδα του ευρωπαϊκού προϋπολογισµού και το δασµολόγιο (για εισαγόµενα προϊόντα που προέρχονται από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης) είναι ενιαίο για όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και καθορίζεται από τα όργανα της Ένωσης. Οι δασµοί για τις εισαγωγές εµπορευµάτων από χώρες τις Ένωσης έχουν καταργηθεί. ΠΟΣΟΣΤΩΣΕΙΣ: Σύστηµα διοικητικών ελέγχων των εισαγωγών. Με τις ποσοστώσεις απαγορεύεται η εισαγωγή µεγαλύτερης ποσότητας συγκεκριµένων εµπορευµάτων από µια ή περισσότερες χώρες πέραν ενός ορίου. Με τις ποσοστώσεις, όπως και µε τους δασµούς, επιδιώκεται η προστασία κλάδων εγχώριας παραγωγής από το διεθνή ανταγωνισµό. 130

10 10.4 ΟΙ ΗΜΟΣΙΕΣ ΑΠΑΝΕΣ Το Κράτος για να λειτουργήσει και να πετύχει τους σκοπούς του, όπως τους γνωρίσαµε παραπάνω, διενεργεί δαπάνες. Οι δαπάνες που προορίζονται για αγορές διαφόρων υλικών προϊόντων και υπηρεσιών (π.χ. από τη γραφική ύλη, τα θρανία, τους µισθούς των δηµοσίων υπαλλήλων, τα γραφεία, τη θέρµανση, το φωτισµό κτιρίων και δηµόσιων χώρων, µέχρι τα αεροπλάνα, τα ελικόπτερα, τους πυραύλους κλπ.) ή για κατασκευές δηµοσίων έργων (λιµάνια, δρόµοι, σχολικά κτήρια κλπ.) αποτελούν τη µια κατηγορία δαπανών την οποία αποκαλούµε δηµόσιες δαπάνες για αγαθά και υπηρεσίες. Όσες από τις δαπάνες αυτές γίνονται για την αγορά κεφαλαιουχικών αγαθών µε σκοπό να ικανοποιήσουν ανάγκες για πολλά χρόνια τις αποκαλούµε δηµόσιες δαπάνες για επενδύσεις, ενώ τις υπόλοιπες δηµόσιες δαπάνες κατανάλωσης. Μια δεύτερη κατηγορία δηµοσίων δαπανών είναι αυτές που γίνονται για ενίσχυση ατόµων ορισµένων κατηγοριών, όπως τα επιδόµατα ανεργίας, οι συντάξεις των δηµοσίων υπαλλήλων, οι υποτροφίες των σπουδαστών, κλπ., Οι δαπάνες αυτές ονοµάζονται µεταβιβαστικές πληρωµές. Η περισσότερο όµως γνωστή σε όλους µας, διάκριση των δηµοσίων δαπανών, είναι αυτή που γίνεται ανάλογα µε το σκοπό που εξυπηρετούν. ηλαδή έχουµε τις δαπάνες για τη Παιδεία, την Εθνική Άµυνα, την Υγεία, τη ικαιοσύνη κλπ. 131

11 Πίνακας: απάνες Τακτικού Προϋπολογισµού κατά υπουργείο (σε εκατ. Ευρώ) Υπουργεία -φορείς Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας Εθνικής Παιδείας και Θρησκευµάτων Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης Μεταβολή % Πραγµ/σεις Προϋπ/σµός Εκτιµ. Πραγµ. Προβλέψεις 2005/ / ,5 7, ,5 7, ,7 5,5 Εθνικής Άµυνας ,6 6,1 Εσωτερικών ηµ. ιοίκησης και Αποκέντρ ,0 8,4 ηµόσιας Τάξης ,3 5,6 Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίµων ,1 8,8 Επιδοτήσεις Γεωργίας ,0 5,9 Εµπορικής Ναυτιλίας ,3 7,6 Επιχ. ΝΑΤ-ΕΚΑΣ ,8 8,0 Οικονοµίας και Οικονοµικών ,9 1,8 ικαιοσύνης ,8 5,2 Εξωτερικών ,9 3,1 Μεταφορών -Επικοινωνιών ,4 4,7 Συγκοινωνιακοί φορείς ,9 3,3 Πολιτισµού ,8 4,4 ΠΕΧΩ Ε ,9 5,5 Ανάπτυξης ,5 6,4 Γ.Γ. Επικοινωνίας και Ενηµέρωσης ,2 3,4 Τουριστικής Ανάπτυξης ,1 7,5 Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής ,5 12,9 Μακεδονίας -Θράκης ,1 16,7 Προεδρία ηµοκρατίας ,4 7,5 Βουλή ,3 8,9 Γενικές Κρατικές απάνες ,5 8,0 απάνες Εκλογών Ι. Σύνολο πρωτογενών ,4 δαπανών Τ.Π. ΙΙ. Τόκοι ,8-1,3 IV. Χρεολύσια ,9 16,7 V. Εξοπλιστικά προγράµµατα Υπ. Εθνικής Άµυνας ,5 7,1 132

12 10.5 ΤΑ ΗΜΟΣΙΑ ΕΣΟ Α Οι Πηγές Εσόδων Το κράτος για να πραγµατοποιήσει τις δαπάνες που αναφέρθηκαν πιο πάνω χρειάζεται να έχει έσοδα. Τα έσοδα του κράτους προέρχονται από τις εξής πηγές: 1. Τους Φόρους 2. Τα Τέλη και τα Πρόστιµα 3. Την Απόδοση της ηµόσιας Περιουσίας, τα Κέρδη ηµοσίων Επιχειρήσεων κλπ. Οι κυριότερες πηγές χρηµατοδότησης των κρατικών δαπανών είναι οι φόροι και ο δηµόσιος δανεισµός. Με τις πηγές αυτές θα ασχοληθούµε αναλυτικά πιο κάτω. Θα πούµε εδώ δύο λόγια για τις άλλες πηγές εσόδων του δηµοσίου. Τα τέλη είναι, κατά κάποιο τρόπο, η τιµή που επιβάλλει το δηµόσιο για ορισµένες υπηρεσίες που προσφέρει. Για να έχουµε το δικαίωµα να κυκλοφορήσει το αυτοκίνητό µας και να σταθµεύσει στους δηµόσιους δρόµους πρέπει να πληρώνουµε τέλη κυκλοφορίας. Για τη λειτουργία της κρατικής τηλεόρασης και του ραδιοφώνου έχουµε να πληρώσουµε ειδικό τέλος που εισπράττεται µαζί µε το λογαριασµό της ΕΗ. Τα γραµµατόσηµα είναι το τέλος που εισπράττουν τα ταχυδροµεία για τη διακίνηση της αλληλογραφίας. Τα πρόστιµα είναι χρηµατικές ποινές που επιβάλλει το δηµόσιο για διάφορες παραβάσεις νόµων και κανόνων. Το δηµόσιο είναι ιδιοκτήτης ακίνητης περιουσίας. Αυτή είναι η δηµόσια περιουσία και αποτελείται από εδαφικές εκτάσεις, δάση, κτήµατα, κατοικίες κλπ. Το δηµόσιο διαχειρίζεται αυτή την περιουσία (πωλεί ή ενοικιάζει) και αποκτά από αυτή την διαχείριση, έσοδα. Τέλος, το δηµόσιο ασκεί επιχειρηµατική δράση µέσω των δηµοσίων επιχειρήσεων. Τα έσοδα και κέρδη των επιχειρήσεων αυτών σε σπάνιες περιπτώσεις εµφανίζονται ως δηµόσια έσοδα Οι Φόροι Φόρος είναι το χρηµατικό ποσό που υποχρεώνονται να πληρώνουν οι πολίτες µιας χώρας στο κράτος, ανεξαρτήτως των υπηρεσιών που προσφέρει το κράτος σε καθ έναν από αυτούς ατοµικά. Οι φόροι καλύπτουν τις δαπάνες εκείνες που χρηµατοδοτούν τις υπηρεσίες που προσφέρει το κράτος στο κοινωνικό σύνολο, χωρίς να επιµερίζονται αυτές σε επιµέρους άτοµα. 133

13 Υπάρχουν τρεις βασικές µορφές φόρου: 1. Ο φόρος εισοδήµατος φυσικών και νοµικών προσώπων. 2. Ο φόρος περιουσίας. 3. Ο φόρος καταναλωτικών δαπανών. Οι φόροι εισοδήµατος και περιουσίας ονοµάζονται και άµεσοι φόροι, επειδή ο φορολογούµενος έρχεται σε άµεση επαφή µε την εφορία για τον προσδιορισµό και την πληρωµή του φόρου, ενώ οι φόροι καταναλωτικών δαπανών ονοµάζονται έµµεσοι φόροι, γιατί ο φόρος περιλαµβάνεται στη τιµή του εµπορεύµατος που αγοράζει ο φορολογούµενος και πληρώνεται στον πωλητή του εµπορεύµατος, ο οποίος υποχρεώνεται να τον αποδώσει στην εφορία. α. Ο Φόρος Εισοδήµατος Ο φόρος εισοδήµατος είναι φόρος που επιβάλλεται στα φυσικά και στα νοµικά πρόσωπα κάθε χρόνο µε κριτήριο το ετήσιο εισόδηµά τους. Τα ετήσια εισοδήµατα δηλώνονται σε ειδικό έντυπο που είναι η φορολογική δήλωση. Τη φορολογική δήλωση είναι υποχρεωµένοι να συµπληρώσουν όλοι όσοι είναι πάνω από 25 ετών, ανεξαρτήτως ύψος εισοδηµάτων. Ο φόρος εισοδήµατος διακρίνεται σε φόρο εισοδήµατος φυσικών προσώπων και σε φόρο εισοδήµατος νοµικών προσώπων (επιχειρήσεων). Η διάκριση αυτή γίνεται µε κριτήριο ποιος υποχρεώνεται να πληρώσει τον φόρο. Το εισόδηµα που φορολογείται ονοµάζεται φορολογητέο εισόδηµα. Στο φορολογητέο εισόδηµα των φυσικών προσώπων περιλαµβάνεται κάθε εισόδηµα που αποκτήθηκε (από εργασία, κέρδη, τόκους ή ενοίκια) ή µεταβιβαστική πληρωµή που έγινε προς το πρόσωπο αυτό στη διάρκεια του χρόνου. Στο φορολογητέο εισόδηµα των νοµικών προσώπων περιλαµβάνονται τα κέρδη που αποκτήθηκαν στη διάρκεια του χρόνου. Το φορολογητέο εισόδηµα φορολογείται αναλόγως του µεγέθους του. Υπάρχουν τρία συστήµατα φορολόγησης του εισοδήµατος ανάλογα µε τον τρόπο υπολογισµού του φόρου που αντιστοιχεί σε κάθε εισόδηµα: 134

14 Το σύστηµα της αναλογικής φορολογίας, σύµφωνα µε το οποίο το ποσό του φόρου είναι ανάλογο µε το ύψος του εισοδήµατος. Το σύστηµα της προοδευτικής φορολογίας, σύµφωνα µε το οποίο όσο µεγαλύτερο είναι το εισόδηµα, τόσο µεγαλύτερη είναι η φορολογία Το σύστηµα της αντίστροφα προοδευτικής φορολογίας, σύµφωνα µε το οποίο ο φόρος επιβαρύνει αναλογικά περισσότερο τα χαµηλότερα εισοδήµατα. Στις σύγχρονες κοινωνίες για τους φόρους εισοδήµατος εφαρµόζεται συνήθως το σύστηµα της προοδευτικής φορολογίας και, σπανιότερα, το σύστηµα της αναλογικής φορολογίας. Στην Ελλάδα έχουµε προοδευτική φορολογία για το εισόδηµα των φυσικών προσώπων και αναλογική φορολογία για το εισόδηµα των νοµικών προσώπων. Πώς υπολογίζεται ο προοδευτικός φόρος εισοδήµατος; Το φορολογητέο εισόδηµα χωρίζεται σε κλιµάκια και για κάθε κλιµάκιο υπάρχει ένας φορολογικός συντελεστής που δίνει την αναλογία του φόρου προς το αντίστοιχο εισόδηµα του κλιµακίου. Ο ΦΟΡΟΣ ΕΙΣΟ ΗΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Ας δούµε τι ακριβώς ισχύει στην Ελλάδα. Το Υπουργείο Οικονοµικών µε ειδικό νόµο έχει καθορίσει τα κλιµάκια στα οποία χωρίζεται το φορολογητέο εισόδηµα και τους φορολογικούς συντελεστές που αντιστοιχούν σε κάθε κλιµάκιο. Αυτά φαίνονται στον Πίνακα που ακολουθεί. ΠΙΝΑΚΑΣ:Κλίµακα φορολογίας Εισοδήµατος Φυσικών Προσώπων Οικονοµικού Έτους 2002 Κλιµάκιο Φορολογικός Φόρος Κλιµακίου Σύνολο Σύνολο Φόρου Εισοδήµατος Συντελεστής (iii) Εισοδήµατος (i) (ii) (iv) (v) % % υπερβάλλον 40% Για τους µισθωτούς και τους συνταξιούχους το αφορολόγητο ποσό φθάνει το ευρώ 135

15 Ας δούµε πιο αναλυτικά αυτόν τον Πίνακα. Το συνολικό εισόδηµα ενός φορολογούµενου (στήλη iv) χωρίζεται σε κλιµάκια εισοδήµατος (στήλη I), έτσι ώστε το συνολικό εισόδηµα να προκύπτει ως άθροισµα των αντίστοιχων κλιµακίων. Σε κάθε κλιµάκιο αντιστοιχεί ένας φορολογικός συντελεστής (στήλη ii). Ο φορολογικός συντελεστής κάθε κλιµακίου µας δίνει το ποσοστό του φόρου στο εισόδηµα αυτού του κλιµακίου. Ο φορολογικός συντελεστής 30 µας δείχνει ότι για κάθε 100 ευρώ εισόδηµα πλέον των θα πληρώνουµε τα 30 ευρώ για φόρο εισοδήµατος. Όπως βλέπουµε ο φορολογικός συντελεστής αυξάνεται, καθώς αυξάνεται το εισόδηµα (στήλη iv). Για εισοδήµατα ως ευρώ ο φορολογικός συντελεστής είναι µηδέν. Αυτό σηµαίνει ότι δεν πληρώνουµε φόρο για εισοδήµατα µέχρι ευρώ. Αν το συνολικό µας εισόδηµά µας ξεπεράσει τα ευρώ και µέχρι τα ευρώ πληρώνουµε το 15% του επιπλέον εισοδήµατος για φόρο. Ας δούµε ένα πρακτικό παράδειγµα υπολογισµού του φόρου. Ας υποθέσουµε ότι έχουµε δύο φορολογούµενους, τον Α και τον Β µε φορολογητέο εισόδηµα ο Α = και ο Β = Ο φόρος που αναλογεί στον Α υπολογίζεται ως εξής: Χ 0% = Χ 15% = Χ30%=180 Σύνολο Εισοδήµατος = = Σύνολο Φόρου = = 930 Ο φόρος που αντιστοιχεί στον Β υπολογίζεται ως εξής: Χ 0% = Χ 15% = Χ 30% = Χ 40% = Σύνολο Εισοδήµατος = = = Σύνολο Φόρου = =6.930 ιαγράφηκε: ιαγράφηκε: Η φορολογική επιβάρυνση κάθε φορολογουµένου από τον φόρο εισοδήµατος προκύπτει από το πηλίκο µεταξύ του συνολικού φόρου προς το συνολικό του εισόδηµα. Έτσι, για τον φορολογούµενο Α η φορολογική επιβάρυνση είναι 930/14.000=6,64% ενώ για τον φορολογούµενο Β η φορολογική επιβάρυνση είναι 6.390/30.000=21,3% Αυτό σηµαίνει ότι ο φορολογούµενος Α πληρώνει κατά µέσο όρο για κάθε 100 ευρώ εισόδηµα που κερδίζει τα 6,64 ευρώ ως φόρο εισοδήµατος, ενώ ο φορολογούµενος Β πληρώνει κατά µέσο όρο 21,3 ευρώ. Η διαφορά αυτή οφείλεται στην προοδευτική φορολογία και στην παραδοχή ότι όσοι έχουν υψηλότερα εισοδήµατα πρέπει να συνεισφέρουν αναλογικώς περισσότερα στους κοινωνικούς στόχους που επιδιώκει το κράτος. β. Ο Φόρος Περιουσίας Ο φόρος αυτός επιβάλλεται στη συνολική αξία κάθε περιουσιακού στοιχείου που ανήκει είτε σε φυσικό είτε σε νοµικό πρόσωπο. Συνήθως, ο φορολογικός συντελεστής είναι αναλογικός και 136

16 πολύ χαµηλός. Παραδείγµατα τέτοιων φόρων είναι ο Φόρος Ακίνητης Περιουσίας, ο φόρος οικοδοµών, κλπ. Ορισµένοι από τους φόρους αυτούς εισπράττονται από την Τοπική Αυτοδιοίκηση, µαζί µε τους λογαριασµούς των Οργανισµών Κοινής Ωφέλειας ( ΕΗ). Φόρος Περιουσίας στην Ελλάδα επιβάλλεται και κατά τη µεταβίβαση ενός ακινήτου (κατοικίας, οικοπέδου, κτήµατος κλπ.), όταν η αξία αυτής της συναλλαγής υπερβαίνει ένα ποσό που ορίζεται από το Υπουργείο Οικονοµικών. Η µεταβίβαση µπορεί να είναι αγορά, δωρεά ή γονική παροχή. Τον φόρο τον πληρώνει ο αγοραστής ή ο αποδέκτης της δωρεάς ή της γονικής παροχής. Μια άλλη µορφή φόρου περιουσίας είναι ο φόρος κληρονοµιάς, δηλαδή ο φόρος που πληρώνουν οι κληρονόµοι για να αποκτήσουν τα δικαιώµατα ιδιοκτησίας στην περιουσία του θανόντος. Ο φόρος κληρονοµιάς είναι προοδευτικός και ο συντελεστής του εξαρτάται και από το βαθµό συγγένειας µεταξύ του θανόντος και του ή των κληρονόµων. γ. Οι Φόροι Καταναλωτικής απάνης (Έµµεσοι Φόροι) Οι φόροι καταναλωτικής δαπάνης ή απλώς φόροι κατανάλωσης λέγονται έτσι γιατί τους πληρώνει ο καταναλωτής, όταν αγοράζει ένα προϊόν ή µια υπηρεσία. ύο είναι οι κυριότεροι φόροι κατανάλωσης στην Ελλάδα: Ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης και ο Φόρος Προστιθεµένης Αξίας (ΦΠΑ). Ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης. Αν προσέξουµε ένα πακέτο τσιγάρα ή ένα µπουκάλι µε οινοπνευµατώδες ποτό, θα δούµε επάνω του ένα χαρτάκι µε το εθνόσηµο που γράφει ταινία ελέγχου ή φόρος καπνού. Το χαρτάκι αυτό σηµαίνει ότι το ποτό και τα τσιγάρα υπόκεινται σε έναν ειδικό φόρο κατανάλωσης και ότι ο καταναλωτής πληρώνει αυτόν τον φόρο τη στιγµή της αγοράς. Το ίδιο συµβαίνει και µε τη βενζίνη. Αυτοί οι φόροι είναι ειδικοί φόροι, γιατί φορολογούν την κατανάλωση συγκεκριµένων προϊόντων. Παλαιότερα υπήρχαν πολλοί ειδικοί φόροι κατανάλωσης. Σήµερα οι περισσότεροι έχουν αντικατασταθεί από τον φόρο προστιθεµένης αξίας. Ο Φόρος Προστιθεµένης Αξίας. Ο φόρος προστιθεµένης αξίας είναι επίσης ένας φόρος που επιβαρύνει την κατανάλωση των εµπορευµάτων. Ο φόρος αυτός είναι γενικός και επιβαρύνει κάθε αγορά, αν και οι συντελεστές φορολόγησης διαφέρουν αναλόγως της οµάδας εµπορευµάτων που φορολογούν. 137

17 Ο φόρος ονοµάζεται έτσι γιατί υπολογίζεται ως ποσοστό της προστιθεµένης αξίας της επιχείρησης που επεξεργάζεται ή παράγει µια µονάδα του εµπορεύµατος. Τον φόρο τον πληρώνει κάθε φορά ο αγοραστής του προϊόντος, µέχρι να φθάσει στον τελικό καταναλωτή. Οι φόροι κατανάλωσης είναι σηµαντική πηγή εσόδων για το κράτος. Θεωρούνται, όµως, ως κοινωνικά άδικοι φόροι, γιατί τα άτοµα µε χαµηλό εισόδηµα επιβαρύνονται µε το ίδιο ποσό φόρου, όπως και τα άτοµα µε υψηλό εισόδηµα Ο ΗΜΟΣΙΟΣ ΑΝΕΙΣΜΟΣ Τα έσοδα του κράτους από τους φόρους πολλές φορές δεν επαρκούν για να καλύψουν τις δαπάνες. Αυτό συµβαίνει ιδιαιτέρως όταν το κράτος είναι υποχρεωµένο να αυξήσει τις δηµόσιες δαπάνες για να κατασκευάσει σηµαντικά έργα υποδοµής (οδικό δίκτυο, αποχετεύσεις, εγγειοβελτιωτικά έργα, σχολεία, νοσοκοµεία) ή για να ενισχύσει την εθνική άµυνα. Για να καλύψει τη διαφορά µεταξύ δαπανών και εσόδων το κράτος συνάπτει δάνεια, δανείζεται δηλαδή χρηµατικά ποσά και αναλαµβάνει την υποχρέωση να τα επιστρέψει στο µέλλον µαζί µε έναν τόκο. Τα δάνεια αυτά µπορεί να είναι βραχυχρόνια (συνήθως µε διάρκεια ενός έτους ή ως τρία χρόνια) ή µεγαλύτερης διάρκειας (µακροχρόνια δάνεια). Το σύνολο των δανείων αποτελεί το δηµόσιο χρέος, ενώ το σύνολο των δανείων και των τόκων που πρέπει να πληρωθεί κάθε χρόνο αποτελεί την ετήσια τοκοχρεολυτική δαπάνη. Πηγές δανεισµού είναι: Οι ιδιώτες αποταµιευτές, στους οποίους απευθύνεται το κράτος µε την έκδοση οµολογιακών δανείων (κρατικά οµόλογα) Η Κεντρική Τράπεζα, η οποία δανείζει το κράτος µε την έκδοση νέου χρήµατος, δηλαδή τυπώνει και κυκλοφορεί επιπλέον αριθµό χαρτονοµισµάτων µε συνολική αξία όση το δάνειο. Οι εµπορικές τράπεζες. Αν το δάνειο καλύπτεται από χρήµατα που υπάρχουν στην ίδια τη χώρα, τότε λέµε ότι έχουµε εσωτερικό δανεισµό. Αν τα δάνεια καλύπτονται µε χρηµατικά κεφάλαια που προέρχονται από το εξωτερικό (οµολογιακό δάνειο σε ξένο νόµισµα ή δάνειο από αλλοδαπή εµπορική τράπεζα) τότε έχουµε εξωτερικό δανεισµό. Το σύνολο των δανείων που έχουν γίνει µε εξωτερικό δανεισµό αποτελεί το εξωτερικό δηµόσιο χρέος, ενώ το σύνολο των δανείων που έχει γίνει µε εσωτερικό δανεισµό αποτελεί το εσωτερικό δηµόσιο χρέος. 138

18 10.7 Ο ΗΜΟΣΙΟΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ Ο ηµόσιος Προϋπολογισµός καταγράφει µε λεπτοµέρεια όλες τις δαπάνες και τα έσοδα του κράτους που προβλέπονται για το επόµενο έτος. Συντάσσεται από το Υπουργείο Οικονοµικών (πριν αρχίσει το οικονοµικό έτος στο οποίο αναφέρεται - π.χ., το 2002 συντάσσεται ο προϋπολογισµός για το 2003) και αποτυπώνει τις ανάγκες και τις πολιτικές προτεραιότητες - επιλογές της κυβέρνησης για τη διαχείριση των δηµοσίων οικονοµικών. Ο Προϋπολογισµός κατατίθεται στη Βουλή και ψηφίζεται από τους βουλευτές. Αφού ψηφισθεί, γίνεται νόµος του κράτους και δεσµεύει την κυβέρνηση και τη δηµόσια διοίκηση για τον τρόπο που θα χειριστεί το δηµόσιο χρήµα. Όταν οι προβλεπόµενες δαπάνες είναι ίσες µε τα προβλεπόµενα έσοδα (στα οποία δεν περιλαµβάνονται τα δάνεια που θα γίνουν στη διάρκεια του έτους) τότε ο προϋπολογισµός είναι ισοσκελισµένος. Όταν οι δαπάνες είναι µεγαλύτερες από τα έσοδα, τότε ο προϋπολογισµός είναι ελλειµµατικός, και η κυβέρνηση πρέπει να καταφύγει στον δηµόσιο δανεισµό για να καλύψει το έλλειµµα. Όταν οι δαπάνες είναι µικρότερες από τα έσοδα, τότε ο προϋπολογισµός είναι πλεονασµατικός. Την εκτέλεση του Προϋπολογισµού, δηλαδή τη µέριµνα και την ευθύνη για τη συγκέντρωση των εσόδων και την διαχείριση των δαπανών έχει το Υπουργείο Οικονοµικών. Τη συγκέντρωση των εσόδων την αναλαµβάνουν οι Εφορίες, ενώ τον έλεγχο των δαπανών και του προϋπολογισµού έχει µια άλλη υπηρεσία του Υπουργείου Οικονοµικών, το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους. Τέλος, τη νοµιµότητα των δαπανών και τον έλεγχο ασκεί το Ελεγκτικό Συνέδριο. Προϋπολογισµό είναι υποχρεωµένα να κάνουν κάθε χρόνο και τα επιµέρους Υπουργεία και οι ηµόσιοι Οργανισµοί. Τα έσοδα στους προϋπολογισµούς αυτούς προέρχονται, κυρίως, από τις δαπάνες του Κρατικού Προϋπολογισµού, ενώ οι δαπάνες τους εντάσσονται στις δαπάνες του κρατικού προϋπολογισµού. Οι προϋπολογισµοί των Υπουργείων και των ηµόσιων Οργανισµών εγκρίνονται από το Υπουργείο Οικονοµικών πριν από την κατάθεση του κρατικού προϋπολογισµού. Για να γίνει µια δαπάνη από ένα υπουργείο ή δηµόσιο οργανισµό, πρέπει να υπάρχει αντίστοιχη πίστωση της δαπάνης στον προϋπολογισµό του. Ο έλεγχος για τη νοµιµότητα αυτής της δαπάνης γίνεται από µέλος του Ελεγκτικού Συνεδρίου που ονοµάζεται Πάρεδρος. 139

19 10.8 ΟΙ ΗΜΟΣΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ Το κράτος συχνά δηµιουργεί δηµόσιες επιχειρήσεις ή µικτές επιχειρήσεις µε δηµόσια και ιδιωτικά κεφάλαια, αλλά υπό τον κρατικό έλεγχο. Στόχος των δηµοσίων επιχειρήσεων είναι να εξυπηρετήσουν το δηµόσιο συµφέρον και να βελτιώσουν την κοινωνική ευηµερία σε τοµείς παραγωγής, στους οποίους οι ιδιωτικές επιχειρήσεις ενδέχεται να µη µπορούν ή να µη θέλουν να προσφέρουν τις υπηρεσίες και τα εµπορεύµατά τους. Για να αποκτήσουµε τις υπηρεσίες των δηµοσίων επιχειρήσεων πληρώνουµε αντίτιµο, όπως και στις ιδιωτικές επιχειρήσεις. Το αντίτιµο αυτό πρέπει να καλύπτει το κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων και να επιτρέπει ένα µικρό κέρδος, ώστε να διευκολύνει τον εκσυγχρονισµό και την καλύτερη οργάνωση των επιχειρήσεων αυτών στο µέλλον. Μερικές φορές η κυβέρνηση θεωρεί ότι το κόστος λειτουργίας µιας δηµόσιας επιχείρησης είναι πολύ υψηλό και η τιµή που καλούνται να πληρώσουν οι καταναλωτές είναι ακριβή. Ενδέχεται στην περίπτωση αυτή να ζητήσει περιορισµό της τιµής καλύπτοντας τα σχετικά ελλείµµατα από το ηµόσιο Προϋπολογισµό. Μερικοί από τους λόγους που οδηγούν στη δηµιουργία δηµοσίων επιχειρήσεων είναι: Η παραγωγή εµπορευµάτων ζωτικής ανάγκης για όλους τους κατοίκους της χώρας σε συνδυασµό µε το υψηλό κόστος γεωγραφικής κάλυψης της προσφοράς. Στην κατηγορία αυτή ανήκουν επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στους τοµείς της ενέργειας, των επικοινωνιών και των µεταφορών. Τέτοιες είναι οι περιπτώσεις του δικτύου διανοµής ηλεκτρικού ρεύµατος της ΕΗ, του δικτύου του ΟΤΕ, κλπ. Η παραγωγή δαπανηρών πολιτιστικών προϊόντων, χωρίς υψηλή κοινωνική ζήτηση που να επιτρέπει την κάλυψη των δαπανών, αλλά τα οποία θεωρούνται ως αναγκαία για τη βελτίωση του πολιτιστικού επιπέδου - Εθνική Λυρική Σκηνή, Εθνικό Θέατρο, Κρατική Τηλεόραση, εκπαιδευτικές δραστηριότητες κλπ. Η εξασφάλιση της εθνικής άµυνας - τηλεπικοινωνίες, βιοµηχανίες παραγωγής οπλικών συστηµάτων, κλπ. Ο ρόλος των δηµοσίων επιχειρήσεων ήταν σηµαντικός κατά την περίοδο που ακολούθησε τον εύτερο Παγκόσµιο Πόλεµο σ όλες τις χώρες της υτικής Ευρώπης. Οι δηµόσιες επιχειρήσεις είχαν θεωρηθεί ως σηµαντικό µέσο της επιδιωκόµενης προγραµµατισµένης ανάπτυξης. Τα τελευταία χρόνια υπάρχει µια τάση περιορισµού του ρόλου των δηµοσίων επιχειρήσεων και 140

20 µετατροπής τους σε ιδιωτικές. Αυτή η κατεύθυνση έχει δηµιουργήσει έντονες πολιτικές αντιπαραθέσεις. ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΣΗ ΤΕΤΑΡΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Το κράτος παρεµβαίνει σε πολλούς τοµείς της οικονοµικής και κοινωνικής ζωής και διαδραµατίζει κοµβικό ρόλο στην οργάνωση της καθηµερινής ζωής στις σύγχρονες κοινωνίες. Η πρώτη κατηγορία παρεµβάσεων αφορά στον τρόπο µε τον οποίο κατανέµονται οι πόροι σε διάφορες χρήσεις. Το κράτος µε τις παρεµβάσεις του ενισχύει την παραγωγή ορισµένων αγαθών ή αποτρέπει από την παραγωγή ορισµένων άλλων. Η δεύτερη κατηγορία παρεµβάσεων αφορά την αντιµετώπιση των κοινωνικών ανισοτήτων στα εισοδήµατα και στον πλούτο. Η τρίτη κατηγορία παρεµβάσεων αφορά την επίτευξη της µεγαλύτερης δυνατής παραγωγής από τους διαθέσιµους πόρους. Η τέταρτη κατηγορία παρεµβάσεων αφορά την ενίσχυση της αναπτυξιακής διαδικασίας. Οι δαπάνες που γίνονται για να λειτουργήσει ο κρατικός µηχανισµός είναι οι δηµόσιες δαπάνες. Τα δηµόσια έσοδα προέρχονται από τους φόρους, τα τέλη, την απόδοση της δηµόσιας περιουσίας και τα κέρδη των δηµόσιων επιχειρήσεων. Η φορολογία αποτελεί τη σπουδαιότερη µορφή δηµοσίων εσόδων. Το σύστηµα φορολόγησης µπορεί να είναι αναλογική φορολογία, προοδευτική φορολογία ή αντιστρόφως προοδευτική φορολογία.. Το δηµόσιο χρέος διακρίνεται αναλόγως της πηγής από την οποία προέρχεται ο δανεισµός σε εσωτερικό και σε εξωτερικό δηµόσιο χρέος. Επίσης, διακρίνεται αναλόγως της περιόδου µέσα στην οποία πρέπει να γίνει η αποπληρωµή σε βραχυχρόνιο και σε µακροχρόνιο χρέος. Ο ηµόσιος Προϋπολογισµός είναι νόµος του κράτους και ψηφίζεται από τη Βουλή κάθε χρόνο. Περιλαµβάνει ανάλυση των προβλεποµένων δηµοσίων εσόδων και δηµοσίων δαπανών και η εφαρµογή του είναι υποχρεωτική για τη δηµόσια διοίκηση. Ο προϋπολογισµός µπορεί να είναι ισοσκελισµένος, ελλειµµατικός ή πλεονασµατικός. Οι παρεµβάσεις του κράτους που αναφέρονται στις δηµόσιες δαπάνες και στα δηµόσια έσοδα και συνοψίζονται στον δηµόσιο προϋπολογισµό αποτελούν τη δηµοσιονοµική πολιτική του κράτους. Το κράτους ασκεί επίσης νοµισµατική πολιτική µέσω της κεντρικής τράπεζας, ελέγχοντας την ποσότητα του χρήµατος, το ύψος των επιτοκίων και την τιµή του συναλλάγµατος. Ασκεί επίσης άµεσους διοικητικούς ελέγχους επιβάλλοντας κανόνες και επιβλέποντας την τήρησή τους. ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ηµόσια Αγαθά Κατανοµή Παραγωγικών Πόρων Κοινωνικός Μισθός ηµοσιονοµική Πολιτική Νοµισµατική Πολιτική ιοικητικά Μέτρα Κρατικός Μηχανισµός Μεταβιβαστικές Πληρωµές 141

21 Τέλη ηµόσια Περιουσία Φόρος Εισοδήµατος Αναπτυξιακή ιαδικασία ηµόσιες απάνες ηµόσια Έσοδα Φόρος Περιουσίας Φόρος Καταναλωτικών απανών Άµεση Φορολογία Έµµεση Φορολογία Φορολογητέο Εισόδηµα Αναλογική Φορολογία Προοδευτική Φορολογία Αντιστρόφως Προοδευτική Φορολογία Φορολογικός Συντελεστής Φόρος Κληρονοµιάς Ειδικοί Φόροι Κατανάλωσης Φόρος Προστιθέµενης Αξίας ηµόσιο Χρέος Τοκοχρεολυτική απάνη ηµόσιος Προϋπολογισµός ηµόσιος ανεισµός Ισοσκελισµένος Προϋπολογισµός Ελλειµµατικός Προϋπολογισµός Πλεονασµατικός Προϋπολογισµός ηµόσιες Επιχειρήσεις 102

22 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΥΝΤΟΜΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ 1. Τι ονοµάζουµε «δηµόσιο αγαθό»; ώστε µερικά παραδείγµατα δηµόσιων αγαθών. 2. Για ποιους λόγους το κράτος παρεµβαίνει στην οικονοµική ζωή; 3. Τι είναι και από τι συγκροτείται ο κρατικός µηχανισµός; 4. Σε ποιες κατηγορίες διακρίνονται οι κρατικές δαπάνες; 5. Τι είναι ο φορολογικός συντελεστής; 6. Τι είναι οι φόροι καταναλωτικής δαπάνης; Αναφέρατε τις κυριότερες µορφές τους στην Ελλάδα. 7. Τι είναι η ετήσια τοκοχρεολυτική δαπάνη; Ποια τµήµατα την αποτελούν; 8. Γιατί οι έµµεσοι φόροι θεωρούνται ως «κοινωνικά άδικοι»; 9. Τι είναι ο ηµόσιος Προϋπολογισµός; Ποια όργανα του κράτους είναι αρµόδια για την έγκρισή του και ποια για την εφαρµογή του; 145

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1 Ομάδα Α Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Η συνολική παραγωγή µιας χώρας µελετάται από τη µικροοικονοµία.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΤΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΤΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΤΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ 1. Τι πρέπει να κατανοήσει ο μαθητής Όπως αναφέρθηκε στο πρώτο κεφάλαιο, το κράτος είναι μια ισχυρότατη οντότητα που θέτει το θεσμικό πλαίσιο μέσα στο οποίο αναπτύσσεται

Διαβάστε περισσότερα

5. Η αρχή της δημοσιότητας του προϋπολογισμού εξυπηρετεί: α) στην ενημέρωση β) στη διαφάνεια γ) στον εκδημοκρατισμό δ) σε όλα τα παραπάνω

5. Η αρχή της δημοσιότητας του προϋπολογισμού εξυπηρετεί: α) στην ενημέρωση β) στη διαφάνεια γ) στον εκδημοκρατισμό δ) σε όλα τα παραπάνω 1. Το Ελεγκτικό Συνέδριο ελέγχει: α) τη σκοπιμότητα και τη νομιμότητα μιας δημόσιας δαπάνης β) μόνο τη σκοπιμότητα μιας δημόσιας δαπάνης γ) μόνο τη νομιμότητα μιας δημόσιας δαπάνης δ) κανένα από τα πιο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΕ

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΕ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΕ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «ΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒ ΟΜΟ Η ΙΑΝΟΜΗ ΤΟΥ ΕΙΣΟ ΗΜΑΤΟΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒ ΟΜΟ Η ΙΑΝΟΜΗ ΤΟΥ ΕΙΣΟ ΗΜΑΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒ ΟΜΟ Η ΙΑΝΟΜΗ ΤΟΥ ΕΙΣΟ ΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΒ ΟΜΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 7.1 Η Έννοια του Εισοδήµατος 7.2 Μορφές Εισοδήµατος 7.3 Οι Μεταβιβαστικές Πληρωµές 7.4 Η ιανοµή του Εισοδήµατος και Η Φτώχεια ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Κεφάλαιο 15 Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί Συνολικές δηµόσιες δαπάνες: τρειςκατηγορίεςδηµοσίων δαπανών ηµόσιες δαπάνες (G) Μεταβιβαστικές πληρωµές

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις 10ου κεφαλαίου-αρχές Οικονοµίας

Ασκήσεις 10ου κεφαλαίου-αρχές Οικονοµίας Ασκήσεις 10ου κεφαλαίου-αρχές Οικονοµίας Α. Ασκήσεις φόρου 1. Ας υποθέσουµε ότι έχουµε τρεις φορολογουµένους, τον Α, τον Β και τον Γ µε φορολογητέο εισόδηµα ο Α=19.000, ο Β=31.000 και ο Γ= 62.000. καθένας

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα 2014. Κώδικας Φορολογίας Εισοδήµατος

Ημερίδα 2014. Κώδικας Φορολογίας Εισοδήµατος Ημερίδα 2014 Κώδικας Φορολογίας Εισοδήµατος (Κ.Φ.Ε.) Κ.Φ.Ε. (ν.4172/2013) Ορίζεται η έννοια του φορολογικού έτους το οποίο ταυτίζεται με το ημερολογιακό έτος. Καταργούνται οι έννοιες διαχειριστική περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μακροοικονομική. Ενότητα :Δημοσιονομική πολιτική. Καραμάνης Κωνσταντίνος

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μακροοικονομική. Ενότητα :Δημοσιονομική πολιτική. Καραμάνης Κωνσταντίνος Μακροοικονομική Χρηματοοικονομική των,δημοσιονομική Επιχειρήσεων, πολιτική, Ενότητα : Βέλτιστη ΤΜΗΜΑ Κεφαλαιακή ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Δομή, ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΉΣ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ, ΤΕΙ ΚΑΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

www.onlineclassroom.gr

www.onlineclassroom.gr ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Στις παρακάτω 10 ερωτήσεις, να γράψετε τον αριθμό της κάθε ερώτησης στην εργασία σας και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Η κάθε σωστή απάντηση

Διαβάστε περισσότερα

Η ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΦΥΣΙΚΩΝ, ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ ΜΕ ΤΟΝ ΝΕΟ ΚΩ ΙΚΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΟ ΗΜΑΤΟΣ

Η ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΦΥΣΙΚΩΝ, ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ ΜΕ ΤΟΝ ΝΕΟ ΚΩ ΙΚΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΟ ΗΜΑΤΟΣ Η ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΦΥΣΙΚΩΝ, ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ ΜΕ ΤΟΝ ΝΕΟ ΚΩ ΙΚΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΟ ΗΜΑΤΟΣ Κολλήγα Μαρία Επιβλέπων Καθηγητής: Γκίνογλου ηµήτριος Σάββατο 21 Νοεµβρίου 2015 Εισαγωγή Σκοπός της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ YΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΩΤΕΡΑ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΑ Ι ΡΥΜΑΤΑ Μάθηµα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ηµεροµηνία και ώρα

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία κατάρτισης της νέας σειράς επιτοκίων τραπεζικών καταθέσεων και δανείων

Μεθοδολογία κατάρτισης της νέας σειράς επιτοκίων τραπεζικών καταθέσεων και δανείων Μεθοδολογία κατάρτισης της νέας σειράς επιτοκίων τραπεζικών καταθέσεων και δανείων Η Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ), εφαρµόζοντας την Π /ΤΕ 2496/28.5.2002, άρχισε από το Σεπτέµβριο του 2002 να συγκεντρώνει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Στο παρόν είναι συγκεντρωµένες όλες σχεδόν οι ερωτήσεις κλειστού τύπου που

Διαβάστε περισσότερα

Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν

Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν ΕΒ ΟΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής σωστό-λάθος Σηµειώστε αν είναι σωστή ή λανθασµένη καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις, περιβάλλοντας µε ένα κύκλο

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Προσφορά-Ζήτηση και Κρατική Παρέμβαση. Αρ. Διάλεξης: 6

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Προσφορά-Ζήτηση και Κρατική Παρέμβαση. Αρ. Διάλεξης: 6 Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι Προσφορά-Ζήτηση και Κρατική Παρέμβαση Αρ. Διάλεξης: 6 Προσφορά, Ζήτηση και Κυβερνητικές Πολιτικές Σε μια ελεύθερη και χωρίς κανόνες αγορά, οι δυνάμεις της προσφοράς

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΑΤΟ ΟΙ ΕΘΝΙΚΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΑΤΟ ΟΙ ΕΘΝΙΚΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΑΤΟ ΟΙ ΕΘΝΙΚΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΑΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 9.1 Ο Ρόλος των Εθνικών Λογαριασµών 9.2 Τα Μεγέθη των Εθνικών Λογαριασµών 9.2.1 Εθνικό Προϊόν 9.2.2 Εθνικό Εισόδηµα 9.2.3 Εθνική απάνη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΟΣ - 2013 ΔΑΠΑΝΕΣ ΚΑΤΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ. ΕΙΔΙΚΟΣ ΦΟΡΕΑΣ.

ΕΤΟΣ - 2013 ΔΑΠΑΝΕΣ ΚΑΤΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ. ΕΙΔΙΚΟΣ ΦΟΡΕΑΣ. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ - ΠΙΝΑΚΑΣ Α.1 - Στόχοι ΟΙΚΟΝΟΜΙΚO ΕΤΟΣ 2013 ΔΑΠΑΝΕΣ ΚΑΤΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ. ΕΙΔΙΚΟΣ ΦΟΡΕΑΣ. 1. ΤΑΚΤΙΚΟΣ ΕΞΟΔΩΝ (Ποσά σε εκατ..) Α/Α Κατηγορία δαπανών 2013 2013 Ιαν. Φεβ. Μαρτ. Σύνολο Απρ.

Διαβάστε περισσότερα

Υποχρέωση υποβολής δήλωσης φυσικών προσώπων.

Υποχρέωση υποβολής δήλωσης φυσικών προσώπων. Υποχρέωση υποβολής δήλωσης φυσικών προσώπων. Υποχρέωση για την υποβολή φορολογικής δήλωσης έχει κάθε φυσικό πρόσωπο, που έχει: την κατοικία του στην Ελλάδα, έχει συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας του

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ Oι συναλλαγές μιας χώρας με τον υπόλοιπο κόσμο, συμπεριλαμβανομένων τόσο των εμπορικών όσο και των χρηματοοικονομικών ροών, καταγράφονται στο ισοζύγιο διεθνών πληρωμών. Oι συναλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους;

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους; Μάθημα: Εισαγωγή στα δημόσια οικονομικά Διδάσκουσα: Καθηγήτρια Μαρία Καραμεσίνη Οι παρακάτω ερωτήσεις είναι οργανωτικές του διαβάσματος. Τα θέματα των εξετάσεων δεν εξαντλούνται σε αυτές, αλλά περιλαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Παροχές σε είδος (Άρθρο 13 Ν.4172/2013) Α. Παροχές σε Είδος

Παροχές σε είδος (Άρθρο 13 Ν.4172/2013) Α. Παροχές σε Είδος Παροχές σε είδος (Άρθρο 13 Ν.4172/2013) Άρθρο: Γιώργος Σαρδέλης Θεσσαλονίκη 18-11-2014 Α. Παροχές σε Είδος Σημαντικές αλλαγές επέφερε από 1-1-2014 ο νέος ΚΦΕ, όπως είναι οι παροχές σε είδος( ν. 4172/2013,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Τµήµα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών (ΔΕΣ) Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Ειδίκευσης στις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές Εργασία στο µάθηµα «Γεωπολιτική των

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2014

ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2014 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΟ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ Αθήνα, Νοέμβριος www.minfin.gr ΠΙΝΑΚΑΣ 1. ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2015

ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΟ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ Αθήνα, Φεβρουάριος www.minfin.gr ΠΙΝΑΚΑΣ 1. ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Φορολογικό Δίκαιο. Φόρος εισοδήματος. Θ. Φορτσάκης Α. Τσουρουφλής Κ. Πέρρου Π. Πανταζόπουλος. ΠΜΣ Δημοσίου Δικαίου

Φορολογικό Δίκαιο. Φόρος εισοδήματος. Θ. Φορτσάκης Α. Τσουρουφλής Κ. Πέρρου Π. Πανταζόπουλος. ΠΜΣ Δημοσίου Δικαίου Φορολογικό Δίκαιο Φόρος εισοδήματος Θ. Φορτσάκης Α. Τσουρουφλής Κ. Πέρρου Π. Πανταζόπουλος ΠΜΣ Δημοσίου Δικαίου 3/12/2014 Φόρος εισοδήματος Φόρος εισοδήματος Φόρος εισοδήματος φυσικών προσώπων Φόρος εισοδήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2012

ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2012 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΟ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ Αθήνα, Μάρτιος www.minfin.gr ΠΙΝΑΚΑΣ 1. ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές.

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. 1 2 Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. Στόχος: Να αποδείξουν οι φοιτητές από μόνοι τους πόσες πολλές έννοιες βρίσκονται στην τομή των δύο

Διαβάστε περισσότερα

Τα μέσα της εμπορικής πολιτικής

Τα μέσα της εμπορικής πολιτικής Τα μέσα της εμπορικής πολιτικής Περίγραµµα Ανάλυση µερικής ισορροπίας των δασµών: προσφορά, ζήτηση και εµπόριο σ ένα µεµονωµένο κλάδο Κόστος και όφελος των δασµών Επιδοτήσεις εξαγωγών Ποσοστώσεις στις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2014

ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2014 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΟ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ Αθήνα, Δεκέμβριος www.minfin.gr ΠΙΝΑΚΑΣ 1. ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα, 6 Ιουνίου 2011

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Χωρίζεται σε δύο μεγάλες περιοχές: -ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ -ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Η συμπεριφορά της οικονομικής μονάδας (καταναλωτής, νοικοκυριό, επιχείρηση, αγορά). Εξετάζει θέματα

Διαβάστε περισσότερα

Τ Α Μ Ε Ι Α Κ Ο Σ Α Π Ο Λ Ο Γ Ι Σ Τ Ι Κ Ο Σ Π Ι Ν Α Κ Α Σ 2 0 1 5

Τ Α Μ Ε Ι Α Κ Ο Σ Α Π Ο Λ Ο Γ Ι Σ Τ Ι Κ Ο Σ Π Ι Ν Α Κ Α Σ 2 0 1 5 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Σελίδα: 0001 Τ Α Μ Ε Ι Α Κ Ο Σ Α Π Ο Λ Ο Γ Ι Σ Τ Ι Κ Ο Σ Π Ι Ν Α Κ Α Σ 2 0 1 5 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Σελίδα: 0002 ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΣΗ ΕΣΟ ΩΝ Γ Ε Ν Ι Κ Η Α Ν Α Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ω Σ Η ΠΡΟΫΠ/ΣΘΕΝΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

τηλ.: +357 22 360300 τηλ.: +357 25 868686 τηλ.: +357 24 819494

τηλ.: +357 22 360300 τηλ.: +357 25 868686 τηλ.: +357 24 819494 Κύπρος Φορολογικές και Νοµικές Υπηρεσίες 22 Ιουλίου 2015 Φορολογικά Νέα Τροποποιήσεις στη Φορολογική Νοµοθεσία Στις 9 Ιουλίου 2015 η Βουλή των Αντιπροσώπων ψήφισε σηµαντικές τροποποιήσεις στην φορολογική

Διαβάστε περισσότερα

Οι λειτουργίες του. ιδακτικοί στόχοι. χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του

Οι λειτουργίες του. ιδακτικοί στόχοι. χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του Χρήµα ιδακτικοί στόχοι Κατανόηση της λειτουργίας του χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του τραπεζικού συστήµατος σε µια οικονοµία. Οι λειτουργίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΙΟΥΝΙΟΣ 2014

ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΙΟΥΝΙΟΣ 2014 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΙΟΥΝΙΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΟ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ Αθήνα, Ιούλιος www.minfin.gr ΠΙΝΑΚΑΣ 1. ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

1) ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ - Ν. 2238/1994 (Κ.Φ.Ε.)

1) ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ - Ν. 2238/1994 (Κ.Φ.Ε.) Αθήνα, 30 Ιουνίου 2010. ΘΕΜΑ: ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΟΙΝΩΦΕΛΩΝ ΙΔΡΥΜΑΤΩΝ 1) ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ 2) ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΑΚΙΝΗΤΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ 3) ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΔΩΡΕΩΝ -------------------------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΜΑΪΟΣ 2015

ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΜΑΪΟΣ 2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΜΑΪΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΟ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ Αθήνα, Ιούνιος www.minfin.gr ΠΙΝΑΚΑΣ 1. ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ -

Διαβάστε περισσότερα

(Πολιτική. Οικονομία ΙΙ) Τμήμα ΜΙΘΕ. Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος. Αρχές Οικονομικής ΙΙ. 14/6/2011Εαρινό Εξάμηνο 2010-2011. (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1

(Πολιτική. Οικονομία ΙΙ) Τμήμα ΜΙΘΕ. Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος. Αρχές Οικονομικής ΙΙ. 14/6/2011Εαρινό Εξάμηνο 2010-2011. (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1 Αρχές Οικονομικής ΙΙ (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος Τμήμα ΜΙΘΕ Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος 2010-2011 Αρχές Οικονομικής ΙΙ (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1 Θεματικές Ενότητες Επισκόπηση της Μακροοικονομικής-Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 3: ΠΑΡΟΧΗ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΤΑ ΜΕΛΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΦΠΑ ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το Υπουργείο Οικονομικών παρουσίασε στη

Διαβάστε περισσότερα

1.1 Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν (Α.Ε.Π.) - Καθαρό Εθνικό Προϊόν

1.1 Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν (Α.Ε.Π.) - Καθαρό Εθνικό Προϊόν ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ : ΑΡΓΥΡΏ ΜΟΥΔΑΤΣΟΥ 1. ΕΘΝΙΚΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ 1.0 Γενικά Αντικείµενο της Μακροοικονοµικής είναι ο καθορισµός (υπολογισµός) των συνολικών µεγεθών της οικονοµίας, πχ. της συνολικής

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο X. Χρηµατοοικονοµική Λογιστική & ιοίκηση Ισολογισµοί & Αποτελέσµατα Χρήσης

Κεφάλαιο X. Χρηµατοοικονοµική Λογιστική & ιοίκηση Ισολογισµοί & Αποτελέσµατα Χρήσης Οργάνωση Παραγωγής & ιοίκηση Επιχειρήσεων ΙΙ Κοστολόγηση Επιχειρήσεων & Λήψη Αποφάσεων Κεφάλαιο X Χρηµατοοικονοµική Λογιστική & ιοίκηση Ισολογισµοί & Αποτελέσµατα Χρήσης Νικόλαος Α. Παναγιώτου 2005 ΕΜΠ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Ι. ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ; Η πορεία που πρέπει να ακολουθηθεί για την πραγματοποίηση των αντικειμενικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Δευτέρα, 3 Ιουνίου 2013

Διαβάστε περισσότερα

ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Α ΜΕΡΟΣ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ και ΑΣΚΗΣΕΙΣ

ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Α ΜΕΡΟΣ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ και ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Α ΜΕΡΟΣ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ και ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΘΗΝΑ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2014 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ - ΣΥΝΤΑΞΗ ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΝΙΚΟΣ 1 ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΑΕΠ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΔΑΠΑΝΗΣ Y = C + I + G + ( X M) Y

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΤΑΥΡΟΣ ΕΥΑΓΓ. ΓΙΑΝΝΙΡΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ-ΦΟΡΟΤΕΧΝΙΚΟΣ Α.Μ.ΟΕΕ.366 ΠΤΥΧΙΟΥΧΟΣ Ο.Ε. ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Α.Μ.6413 Φοροτεχνικός Σύµβουλος ΣΑΤΕ Αθήνα 23/10/2013 ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΘΕΜΑ: Τρόπος Φορολογίας Κοινοπραξιών

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ

ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ Τίτλος Μαθήματος ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΤΕ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΔΑΠΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΣΕΡΡΕΣ, ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2015

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ. www.geotrian.gr

ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ. www.geotrian.gr ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΒΑΣΙΚΕΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΕΣ Η προθεσμία υποβολής όλων των φορολογικών δηλώσεων είναι η 30 η Ιουνίου 2015 Στις περιπτώσεις θανάτου του φορολογούμενου ή μεταφοράς της κατοικίας

Διαβάστε περισσότερα

είναι η καµπύλη συνολικής ζήτησης εργασίας από τις επιχειρήσεις και η καµπύλη S

είναι η καµπύλη συνολικής ζήτησης εργασίας από τις επιχειρήσεις και η καµπύλη S 3 Ασκήσεις πολλαπλής επιλογής στην 5 η ενότητα: Αµοιβές των ΠΣ διανοµή εισοδήµατος βασικά µακροοικονοµικά µεγέθη θεωρία κατανάλωσης και επένδυσης ισορροπία εισοδήµατος. Ο πραγµατικός µισθός των εργαζοµένων

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝ. /ΝΣΗ ΦΟΡ. ΕΛΕΓΧΩΝ /ΝΣΗ ΜΗΤΡΩΟΥ - ΤΜΗΜΑ Β

ΓΕΝ. /ΝΣΗ ΦΟΡ. ΕΛΕΓΧΩΝ /ΝΣΗ ΜΗΤΡΩΟΥ - ΤΜΗΜΑ Β ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ & ΤΕΛΩΝΕΙΑΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΕΝ. /ΝΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ Αθήνα, 6.08.2009 1. 14 η /ΝΣΗ Φ.Π.Α. Αρ. Πρωτ.: 1078580/6637/491/B0014 ΤΜΗΜΑΤΑ Α, Β 2. 15 η /ΝΣΗ ΒΙΒΛΙΩΝ & ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΤΜΗΜΑΤΑ Α,

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά του Τουρισμού & του Πολιτισμού

Οικονομικά του Τουρισμού & του Πολιτισμού Οικονομικά του Τουρισμού & του Πολιτισμού Μακροοικονομικά Υπεύθυνοι μαθήματος Κ αθηγητής Μιχαήλ Ζ ουμπουλάκης Επίκουρος Καθηγητής Θεόδωρος Μεταξάς ΑΕΠ Το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν ή ΑΕΠ (Gross Domestic

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2012

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2012 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2012 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΟ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ Αθήνα, Απρίλιος 2012 www.minfin.gr ΠΙΝΑΚΑΣ 1. ΜΗΝΙΑΙΑ TAMEIAKA ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΧΗ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΤΑ ΜΕΛΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΦΠΑ

ΠΑΡΟΧΗ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΤΑ ΜΕΛΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΦΠΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 2: ΠΑΡΟΧΗ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΤΑ ΜΕΛΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΦΠΑ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΑΠΑΝΤΗΣΕΩΝ ΠΟΥ ΔΟΘΗΚΑΝ ΣΕ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΜΕΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 8 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2013-30 ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΠΕΡΙΛΗΠΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών 3 Ισοζύγιο πληρωµών 3.1 Εισαγωγή ιεθνή οικονοµία Ύφεση στην Γερµανία οικονοµίες του Ευρώ Αυξηση των αµερικανικών επιτοκίων διεθνή επιτόκια και δολάριο($) Χρηµατοοικονοµική κρίση στην Ασία Ανοιχτή οικονοµία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΠΟΣΟΣΤΑ. 1. Ποσοστό επί τοις εκατό ή απλούστερα ποσοστό λέγεται το σύµβολο ν %, όπου ν ένας Φυσικός αριθµός. Είναι η λογιστική γραφή του κλάσµατος

ΤΑ ΠΟΣΟΣΤΑ. 1. Ποσοστό επί τοις εκατό ή απλούστερα ποσοστό λέγεται το σύµβολο ν %, όπου ν ένας Φυσικός αριθµός. Είναι η λογιστική γραφή του κλάσµατος ΤΑ ΠΟΣΟΣΤΑ 1. Ποσοστό επί τοις εκατό ή απλούστερα ποσοστό λέγεται το σύµβολο ν %, όπου ν ένας Φυσικός αριθµός. Είναι η λογιστική γραφή του κλάσµατος ν 100 80 Από συνήθεια λέµε «80 τοις εκατό» και γράφουµε

Διαβάστε περισσότερα

% Ποσό Φόρου 0-19.500 0 ------ 19.500 ------ 19.501-28.000 20 1.700 28.000 1.700 28.001-36.300 25 2.075 36.300 3.775

% Ποσό Φόρου 0-19.500 0 ------ 19.500 ------ 19.501-28.000 20 1.700 28.000 1.700 28.001-36.300 25 2.075 36.300 3.775 Φορολογικοί Συντελεστές Φυσικών Προσώπων Φορολογητέο εισόδημα % Ποσό Φόρου Συνολικό Eισόδημα Συνολικός Φόρος 0-19.500 0 ------ 19.500 ------ 19.501-28.000 20 1.700 28.000 1.700 28.001-36.300 25 2.075 36.300

Διαβάστε περισσότερα

Μείωση της προκαταβολής φόρου κερδών σε 50% από 80% που είναι σήμερα. Κατάργηση του αναχρονιστικού κώδικα βιβλίων και στοιχείων

Μείωση της προκαταβολής φόρου κερδών σε 50% από 80% που είναι σήμερα. Κατάργηση του αναχρονιστικού κώδικα βιβλίων και στοιχείων Επιμελητηριακά Θέματα: Απλοποίηση των διαδικασιών για την εγγραφή των επιχειρήσεων στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο και θέσπιση ετήσιου τέλους που θα καλύπτει το κόστος διατήρησης και λειτουργίας της μερίδας

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα 2014. Ενιαίος Φόρος Ιδιοκτησίας Ακινήτων

Ημερίδα 2014. Ενιαίος Φόρος Ιδιοκτησίας Ακινήτων Ημερίδα 2014 Ενιαίος Φόρος Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝ.Φ.Ι.Α.) Τρόπος προσδιορισµού φόρου στα ακίνητα Ο προσδιορισµός του φόρου θα γίνει µε βάση τις δηλώσεις Ε9 των προηγούµενων ετών. Ο φορολογούµενος δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: Η Αρχή της φορολογικής ισότητας

Διαβάστε περισσότερα

% Ποσό Φόρου Συνολικό Εισόδημα 0-10.000 0 ------ 10.000 ------

% Ποσό Φόρου Συνολικό Εισόδημα 0-10.000 0 ------ 10.000 ------ Φορολογικοί Συντελεστές Φυσικών Προσώπων Φορολογητέο εισόδημα % Ποσό Φόρου Συνολικό Εισόδημα Συνολικός Φόρος 0-10.000 0 ------ 10.000 ------ 10.001-15.000 20 1.000 15.000 1.000 15.001-20.000 25 1.250 20.000

Διαβάστε περισσότερα

Π ρ ο υ π ο λ ο γ ι σ µ ό ς

Π ρ ο υ π ο λ ο γ ι σ µ ό ς ΑΚΑ ΗΜΙΑ ΑΘΗΝΩΝ Π ρ ο υ π ο λ ο γ ι σ µ ό ς Από 1ης Ι ανουαρίου έως 31ης εκεµβρίου 8271 ΚΛΗΡ/ΜΑ ΕΛΛΗΣ ΛΑΜΠΡΙ Η ΕΣΟ Α TAKTIKA 0000 Επιχορηγήσεις 0000 Επιχορηγήσεις 0000 Επιχορηγήσεις 0001.00 Υπόλοιπο προηγούµενης

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΡΟΣΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ- ΠανοζάχοςΔημήτριος Οικονομολόγος Φοροτεχνικός Msc Εφαρμοσμένης Λογιστικής & Ελεγκτικής Δ/νων Σύμβουλος της ΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟΣ Α.Ε.

ΦΟΡΟΣΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ- ΠανοζάχοςΔημήτριος Οικονομολόγος Φοροτεχνικός Msc Εφαρμοσμένης Λογιστικής & Ελεγκτικής Δ/νων Σύμβουλος της ΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟΣ Α.Ε. ΕΝ.Φ.Ι.Α. ΦΟΡΟΣΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ- ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΠανοζάχοςΔημήτριος Οικονομολόγος Φοροτεχνικός Msc Εφαρμοσμένης Λογιστικής & Ελεγκτικής Δ/νων Σύμβουλος της ΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟΣ Α.Ε. Τι είναι ο ΕΝ.Φ.Ι.Α.; Ν.4223/13 Άρθρο 1:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ 4.ΦΟΡΟΛΟΓΟΥΜΕΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΩΣΕΙΣ

ΠΙΝΑΚΑΣ 4.ΦΟΡΟΛΟΓΟΥΜΕΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΩΣΕΙΣ ΠΙΝΑΚΑΣ 4.ΦΟΡΟΛΟΓΟΥΜΕΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΩΣΕΙΣ ΠΙΝΑΚΑΣ Δ1: ΜΕΡΙΣΜΑΤΑ, ΤΟΚΟΙ, ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ Κωδικοί 291 292 Μερίσματα (προ φόρου) ημεδαπής προέλευσης. Δηλώνονται τα κέρδη που διανέμουν οι ημεδαπές εταιρίες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο ΟΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗ ΕΛΛΑ Α

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο ΟΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗ ΕΛΛΑ Α ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο ΟΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗ ΕΛΛΑ Α Ο όρος «προσφορά υπηρεσιών υγείας» εκφράζει την παροχή υπηρεσιών που προέρχονται από προµηθευτές υγείας (γιατρούς, νοσοκοµεία κ.τ.λ). Οι παράγοντες που προσδιορίζουν

Διαβάστε περισσότερα

1. Αποσβέσεις φωτοβολταϊκών µονάδων παραγωγής ενέργειας

1. Αποσβέσεις φωτοβολταϊκών µονάδων παραγωγής ενέργειας 1. Αποσβέσεις φωτοβολταϊκών µονάδων παραγωγής ενέργειας Σε ότι αφορά τις αποσβέσεις των φωτοβολταϊκών µονάδων παραγωγής ενέργειας µε την εγκύκλιο ΠΟΛ. 1216/24.9.2013 τονίζεται ότι, δεν πρέπει να γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2. Ποσοτικές µετρήσεις και διάρθρωση της εθνικής οικονοµίας

Κεφάλαιο 2. Ποσοτικές µετρήσεις και διάρθρωση της εθνικής οικονοµίας Κεφάλαιο 2 Ποσοτικές µετρήσεις και διάρθρωση της εθνικής οικονοµίας Περίγραµµα κεφαλαίου Εθνικοί λογαριασµοί εισοδήµατος: Οι µετρήσεις του προϊόντος, του εισοδήµατος και της δαπάνης Ακαθάριστο εγχώριο

Διαβάστε περισσότερα

Κατάσταση Προσωπικών Οικονοµικών Στοιχείων 1 (ΚΠΟΣ)

Κατάσταση Προσωπικών Οικονοµικών Στοιχείων 1 (ΚΠΟΣ) Κατάσταση Προσωπικών Οικονοµικών Στοιχείων 1 (ΚΠΟΣ) Μέρος 1 - Προσωπικά 2 Επίθετο Ταυτότητας Γεννήσεως Οικογενειακή κατάσταση στοιχεία: ιεύθυνση κατοικίας Ταχ. Κώδικας ιεύθυνση αλληλογραφίας (αν διαφέρει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ ΔΑΣΚΑΛΑΚΗΣ ΠΑΝΤΕΛΗΣ

ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ ΔΑΣΚΑΛΑΚΗΣ ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 2014 ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ ΔΑΣΚΑΛΑΚΗΣ ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΣΤΟΧΟΙ Δημιουργία αποτελεσματικής φορολογικής Διοίκησης Αύξηση φορολογικής συμμόρφωσης Καταπολέμηση της φορδιαφυγής Αναδιοργάνωση Βήματα Κεντρικών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΛΩΜΟΥ 29 ΑΘΗΝΑ ( 210.38.22.157 495 www.arnos.gr e-mail : info@arnos.gr ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΟΙΤΗΤΩΝ Α.Ε.Ι. Α.Τ.Ε.Ι. Ε.Α.Π. Ε.Μ.Π.

ΣΟΛΩΜΟΥ 29 ΑΘΗΝΑ ( 210.38.22.157 495 www.arnos.gr e-mail : info@arnos.gr ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΟΙΤΗΤΩΝ Α.Ε.Ι. Α.Τ.Ε.Ι. Ε.Α.Π. Ε.Μ.Π. ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ Έννοια του ισολογισμού Ο ισολογισμός απεικονίζει τη χρηματοοικονομική κατάσταση της επιχείρησης μια δεδομένη χρονική στιγμή. Η χρηματοοικονομική κατάσταση μιας επιχείρησης αποτελείται από εξής

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Αικατερίνη Γριμάνη Αρχές Οικονομικής ΙΙ

Δρ. Αικατερίνη Γριμάνη Αρχές Οικονομικής ΙΙ Δρ. Αικατερίνη Γριμάνη Αρχές Οικονομικής ΙΙ Μέτρηση οικονομικής επιτυχίας Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ): μετρά συγχρόνως (α) το συνολικό εισόδημα που έχει αποκτηθεί από την παραγωγή του μέσα στην οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ : ΚΕΦΑΛΑΙΑ 7-10

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ : ΚΕΦΑΛΑΙΑ 7-10 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ : ΚΕΦΑΛΑΙΑ 7-10 Οι ακόλουθες ασκήσεις αποτέλεσαν θέµατα στις πανελλαδικές εξετάσεις και αφορούν την ύλη της Μακροοικονοµίας στα ΕΠΑΛ.

Διαβάστε περισσότερα

Τι ενδιαφέρει τον ιδιώτη

Τι ενδιαφέρει τον ιδιώτη ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΠΜΣ «Επιστήµη και Τεχνολογία Υδατικών Πόρων» Οικονοµικά του Περιβάλλοντος και των Υδατικών Πόρων Αξιολόγηση επενδύσεων Τι ενδιαφέρει τον ιδιώτη Πόσα χρήµατα θα επενδύσω; Πότε

Διαβάστε περισσότερα

Πνευµατικά ικαιώµατα

Πνευµατικά ικαιώµατα Πνευµατικά ικαιώµατα Το παρόν είναι πνευµατική ιδιοκτησία της ACTA Α.Ε. και προστατεύεται από την Ελληνική και Ευρωπαϊκή νοµοθεσία που αφορά τα πνευµατικά δικαιώµατα. Απαγορεύεται ρητώς η δηµιουργία αντιγράφου,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2015

ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΜΗΝΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΟ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ Αθήνα, Σεπτέμβριος www.minfin.gr ΠΙΝΑΚΑΣ 1. ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα Αποκατάστασης Οικονοµικής Λειτουργίας ήµου

Πρόγραµµα Αποκατάστασης Οικονοµικής Λειτουργίας ήµου ΤΑΜΕΙΟ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΕΙΩΝ & ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ Α.Ε. Πρόγραµµα Αποκατάστασης Οικονοµικής Λειτουργίας ήµου ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2011 Εισαγωγή Θεσµικό πλαίσιο - Ν. 3852/2010,

Διαβάστε περισσότερα

ιευκρινίσεις για την υποβολή αποδείξεων του 2010

ιευκρινίσεις για την υποβολή αποδείξεων του 2010 ιευκρινίσεις για την υποβολή αποδείξεων του 2010 Με τις διατάξεις του άρθρου 1 του Ν. 3842/2010 καθιερώθηκε µια νέα και ενιαία φορολογική κλίµακα για όλα τα φυσικά πρόσωπα και για όλα τα εισοδήµατα, ανεξάρτητα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΤΟΚΩΝ, ΜΕΡΙΣΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΚΕΡΔΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΝΟΜΟΙ ΚΑΙ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ

ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΤΟΚΩΝ, ΜΕΡΙΣΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΚΕΡΔΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΝΟΜΟΙ ΚΑΙ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΤΟΚΩΝ, ΜΕΡΙΣΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΚΕΡΔΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΝΟΜΟΙ ΚΑΙ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ Ο Νόμος Φορολογίας Εισοδήματος (Τροποποίηση) του 2005 Ο Νόμος Ειδικής Εισφοράς για την Άμυνα (Τροποποίηση) του 2004 Ο

Διαβάστε περισσότερα

Απόθεµα περιουσιακών στοιχείων. Χρήσιµο για τις συναλλαγές. Μία µορφή πλούτου. Επάρκεια. Χωρίς Χρήµα. Ανταλλακτική Οικονοµία (Barter economy)

Απόθεµα περιουσιακών στοιχείων. Χρήσιµο για τις συναλλαγές. Μία µορφή πλούτου. Επάρκεια. Χωρίς Χρήµα. Ανταλλακτική Οικονοµία (Barter economy) Απόθεµα περιουσιακών στοιχείων Χρήµα Χρήσιµο για τις συναλλαγές Μία µορφή πλούτου Χωρίς Χρήµα Επάρκεια Ανταλλακτική Οικονοµία (Barter economy) 1 Λειτουργίες του Χρήµατος Μέσο διατήρησης της αξίας Μονάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 Μάθηµα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ηµεροµηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα 9 Ιουνίου 2008 7:30-10:00

Διαβάστε περισσότερα

Η έκπτωση των ασφαλιστικών εισφορών από τα ακαθάριστα έσοδα

Η έκπτωση των ασφαλιστικών εισφορών από τα ακαθάριστα έσοδα Η έκπτωση των ασφαλιστικών εισφορών από τα ακαθάριστα έσοδα Γιώργος Α. Κοροµηλάς Φορολογικός Σύµβουλος, Συγγραφέας 1. Ισχύουσες διατάξεις Με τις διατάξεις της παραγράφου 45 του άρθρου 3 του Ν. 4110/2013

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 Μάθηµα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ηµεροµηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα, 9 Ιουνίου 2008

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΖΕΙ ΤΗ ΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΑΓΑΘΑ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ; Y = C + I + G + NX. απάνες Κατανάλωσης από τα νοικοκυριά

ΤΙ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΖΕΙ ΤΗ ΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΑΓΑΘΑ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ; Y = C + I + G + NX. απάνες Κατανάλωσης από τα νοικοκυριά ΤΙ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΖΕΙ ΤΗ ΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΑΓΑΘΑ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ; Συνολική Ζήτηση για εγχώριο προϊόν (ΑΕΠ/GDP) απαρτίζεται από Y = C + I + G + NX απάνες Κατανάλωσης από τα νοικοκυριά Επενδυτικές απάνες από τα νοικοκυριά

Διαβάστε περισσότερα

1. Κέρδος από επιχειρηµατική δραστηριότητα

1. Κέρδος από επιχειρηµατική δραστηριότητα ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΟ ΗΜΑΤΟΣ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 1. Κέρδος από επιχειρηµατική δραστηριότητα Ως κέρδος από επιχειρηµατική δραστηριότητα θεωρείται το σύνολο των εσόδων από τις επιχειρηµατικές

Διαβάστε περισσότερα

4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια

4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια 4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια 1. Ο νόμος της μιας τιμής και η ισοδυναμία των αγοραστικών δυνάμεων (ΙΑΔ) 2. Η νομισματική προσέγγιση της συναλλαγματικής ισοτιμίας 3. Ερμηνεύοντας τα εμπειρικά

Διαβάστε περισσότερα

http://www.economics.edu.gr 7

http://www.economics.edu.gr 7 6 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 1.3 Λειτουργίες της Επιχείρησης 1.3.1 Η αλυσίδα των Επιχειρησιακών Λειτουργιών Όπως κάθε οργανισµός, έτσι και η επιχείρηση, προκειµένου να ζήσει, ν ανταποκριθεί

Διαβάστε περισσότερα

Τεκμήρια - φωτιά από την 1 Ιανουαρίου 2014

Τεκμήρια - φωτιά από την 1 Ιανουαρίου 2014 Τεκμήρια - φωτιά από την 1 Ιανουαρίου 2014 "Τροχοπέδη" στις επενδύσεις κεφαλαίων για αγορά ακίνητων, ανέγερση οικοδομών, αγορά επιχειρήσεων, μετοχών, μεριδίων αμοιβαίων κεφαλαίων, για σύσταση επιχειρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

1 ου πακέτου. Βαθµός πακέτου

1 ου πακέτου. Βαθµός πακέτου ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδηµαϊκό έτος 2011-2012 Τµήµα Οικονοµικών Επιστηµών Χειµώνας-Άνοιξη Μάθηµα: ηµόσια Οικονοµική ιδασκαλία: Βασίλης Θ. Ράπανος Γεωργία Καπλάνογλου Μετά και το 4 ο πακέτο, πρέπει να στείλετε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΔΗΜΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΝΕΛΑΣΤΙΚΟ (ΣΤΑΘΕΡΟ) ΚΟΣΤΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΔΗΜΩΝ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΔΗΜΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΝΕΛΑΣΤΙΚΟ (ΣΤΑΘΕΡΟ) ΚΟΣΤΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΔΗΜΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΔΗΜΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΑΝΕΛΑΣΤΙΚΟ (ΣΤΑΘΕΡΟ) ΚΟΣΤΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΔΗΜΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Α. ΤΟ ΑΝΕΛΑΣΤΙΚΟ (ΣΤΑΘΕΡΟ) ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΚΟΣΤΟΣ ΤΩΝ ΔΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΦΤΩΧΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Η ΦΤΩΧΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 1 Η ΦΤΩΧΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Αθανασίου Γεωργία Μόσχος Παύλος Τσορδιά Ειρήνη Γεωργία Τσορδιάς Δημήτρης Πάτρα,12 Δεκεμβρίου 2012 2 Ευχαριστίες : Ευχαριστούµε πολύ την επιβλέπουσα καθηγήτρια αυτής της εργασίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΕ ΛΑΚΑΤΑΜΙΑΣ - ΔΕΥΤΕΡΑΣ ΛΤΔ Συνδεδεμένη με τη Συνεργατική Κεντρική Τράπεζα ΛΤΔ (Κεντρικό Φορέα)

ΣΠΕ ΛΑΚΑΤΑΜΙΑΣ - ΔΕΥΤΕΡΑΣ ΛΤΔ Συνδεδεμένη με τη Συνεργατική Κεντρική Τράπεζα ΛΤΔ (Κεντρικό Φορέα) ΣΠΕ ΛΑΚΑΤΑΜΙΑΣ - ΔΕΥΤΕΡΑΣ ΛΤΔ Συνδεδεμένη με τη Συνεργατική Κεντρική Τράπεζα ΛΤΔ (Κεντρικό Φορέα) ΤΜΗΜΑ ΧΟΡΗΓΗΣΕΩΝ 1. ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ ΓΙΑ ΥΠΟΒΟΛΗ ΑΙΤΗΣΗΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ Α. Ταυτότητα των δανειοληπτών

Διαβάστε περισσότερα

ΈΚΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΚΑΤΑΒΑΛΛΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΙΣΦΟΡΩΝ ΑΠΟ ΤΑ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΑ ΕΣΟ Α

ΈΚΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΚΑΤΑΒΑΛΛΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΙΣΦΟΡΩΝ ΑΠΟ ΤΑ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΑ ΕΣΟ Α ΜΕΛΕΤΕΣ - ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ ΈΚΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΚΑΤΑΒΑΛΛΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΙΣΦΟΡΩΝ ΑΠΟ ΤΑ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΑ ΕΣΟ Α 1. Ισχύουσες διατάξεις Με τις διατάξεις της παραγράφου 45 του άρθρου 3 του Ν. 4110/2013 προστέθηκε υποπερίπτωση

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Παυλόπουλος, Δικηγόρος, Υπ. Διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου Παν/μίου Αθηνών Η αρχή της Διάκρισης των Λειτουργιών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015 ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Στο παρόν είναι συγκεντρωµένες όλες σχεδόν οι ερωτήσεις κλειστού τύπου που

Διαβάστε περισσότερα

Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα

Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα Κεφάλαιο 25 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Το χρηματοπιστωτικό σύστημα Το χρηματοπιστωτικό

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική Κεφάλαιο 4 Κατανάλωση, αποταμίευση και επένδυση. 4.1 Κατανάλωση και αποταμίευση

Μακροοικονομική Κεφάλαιο 4 Κατανάλωση, αποταμίευση και επένδυση. 4.1 Κατανάλωση και αποταμίευση Μακροοικονομική Κεφάλαιο 4 Κατανάλωση, αποταμίευση και επένδυση 4.1 Κατανάλωση και αποταμίευση 1) Χωρίς πληθωρισμό και με ονομαστικό επιτόκιο (i).03, κάποιος μπορεί να ανταλλάξει μια μονάδα σημερινής κατανάλωσης

Διαβάστε περισσότερα

9.ΦΟΡΟΙ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗ ΑΚΙΝΗΤΩΝ

9.ΦΟΡΟΙ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗ ΑΚΙΝΗΤΩΝ 9.ΦΟΡΟΙ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗ ΑΚΙΝΗΤΩΝ Ν. 3427/2005 (ΦΕΚ 312 Α ) ΦΟΡΟΣ ΑΥΤΟΜΑΤΟΥ ΥΠΕΡΤΙΜΗΜΑΤΟΣ (Άρθρο 2) Αντικείµενο του φόρου 1. Επί ακινήτου ή ιδανικού µεριδίου αυτού ή εµπράγµατου δικαιώµατος επί ακινήτου

Διαβάστε περισσότερα

Φόρος εισοδήματος νομικών προσώπων Φ.Π.Α.

Φόρος εισοδήματος νομικών προσώπων Φ.Π.Α. Φορολογικό Δίκαιο Φόρος εισοδήματος νομικών προσώπων Φ.Π.Α. Θ. Φορτσάκης Α. Τσουρουφλής Κ. Πέρρου Π. Πανταζόπουλος ΠΜΣ Δημοσίου Δικαίου 3/12/2014 Φόρος εισοδήματος νομικών προσώπων Φορολογικό υποκείμενο

Διαβάστε περισσότερα