Ρυθµιστικός ρόλος της TSH

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ρυθµιστικός ρόλος της TSH"

Transcript

1 05 Ρυθµιστικός ρόλος της TSH Κ. ΤΕΡΖΙΔΗΣ, Μ. ΑΛΕΒΙΖΑΚΗ Ενδοκρινολογική Μονάδα Θεραπευτική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ TSH θυρεοτροπίνη (TSH) είναι μια γλυκοπρωτεΐνη με μοριακό βάρος 28kD η οποία Η συντίθεται και εκκρίνεται από τα θυρεοτρόπα κύτταρα του προσθίου λοβού της υπόφυσης. Είναι ένα ετεροδιμερές που αποτελείται από δύο ισχυρά, μη ομοιοπολικά συνδεδεμένες υπομονάδες, ενώ περιέχει σε ποσοστό περίπου 15% υδατάνθρακες. Η α υπομονάδα είναι κοινή με την αντίστοιχη που συναντάται στην ωχρινοτρόπο, την ωοθυλακιοτρόπο ορμόνη και στη χοριακή γοναδοτροπίνη. Το μόριο της α υπομονάδας αποτελείται από 92 αμινοξέα με 10 υπολείμματα κυστίνης συνδεδεμένα με δισουλφιδικούς δεσμούς. Η β υπομονάδα διαφέρει από αυτή των γοναδοτροπινών και προσδίδει την ειδικότητα στη δράση της θυρεοτρόπου ορμόνης. Η ελεύθερη β υπομονάδα δεν είναι βιολογικά δραστική και απαιτείται η σύνδεσή της με την α υπομονάδα για να αποκτήσει ορμονική δραστικότητα. Η ανθρώπειος β υπομονάδα αποτελείται από 118 αμινοξέα. Το γονίδιο για την α υπομονάδα βρίσκεται στο χρωμόσωμα 6 και αποτελείται από 4 εξόνια και 4 ιντρόνια. Αντίστοιχα, το γονίδιο για τη β υπομονάδα βρίσκεται στο χρωμόσωμα 1 και αποτελείται (στον άνθρωπο) από 3 εξόνια και 3 ιντρόνια (Σχήμα 2). Η αλληλουχία των αμινοξέων 27CAGYC31 (κυστεΐνη- αλανίνη- γλυκίνη- τυροσίνη- κυστεΐνη) της β υπομονάδος της TSH είναι σημαντικά συντηρημένη και ανευρίσκεται και στις β υπομονάδες των γοναδοτροπινών και επηρεάζει την τριτοταγή δομή του μορίου καθιστώντας εφικτό τον ετεροδιμερισμό του με την α υπομονάδα. Η μετα-μεταφραστική ωρίμαση του μορίου της TSH είναι μια πολύπλοκη διαδικασία η οποία αρχικά περιλαμβάνει τη γλυκοζυλίωση με ολιγοσακχαρίτες πλούσιους σε μαννόζη και στη συνέχεια (κατά την είσοδο στη συσκεύη του Golgi) στην σταδιακή αντικατάσταση της μαννόζης με φουκόζη, γαλακτόζη και σιαλικό οξύ. Ο φυσιολογικός ενδοκυττάριος ρόλος της γλυκοζυλίωσης του μορίου της TSH αφορά την αναδίπλωση με τέτοιο τρόπο των δύο υπομονάδων ώστε να είναι δυνατός ο ετεροδιμερισμός τους, ενώ παράλληλα εμποδίζεται και η ενδοκυττάρια αποδομή του μορίου. Η διαδικασία της γλυκοζυλίωσης είναι πολύ σημαντική επίσης για να σχηματιστεί ένα βιολογικά δραστικό μόριο, διαδικασία που εξαρ- -75-

2 ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑ: 14ΟΣ ΚΥΚΛΟΣ - ΘΥΡΕΟ ΕΙΔΗΣ τάται σε σημαντικό βαθμό από την πρόσδεση του TRH στον υποδοχέα του στο θυρεοτρόπο κύτταρο. Σχήµα 1: Η δοµή του γονιδίου της β- υποµονάδας της θυρεοτροπίνης (TSH) και µεταλλάξεις που έχουν ανευρεθεί σε ασθενείς µε οικογενή κεντρικό υποθυρεοεδισµό Ο χρόνος ημιζωής της TSH είναι περίπου 1 ώρα και ο ρυθμός έκκρισής της σε φυσιολογικά άτομα κυμαίνεται από 75 έως 150 mu/ ημέρα (15-30μg/μέρα). Μπορεί ωστόσο να ξεπεράσει και τις 4000 mu/ ημέρα σε περιπτώσεις υποθυρεοειδισμού. Χαρακτηρίζεται από κατά ώσεις έκκριση με τη συχνότητα της κάθε ώσης κάθε περίπου 2 ώρες και ένταση περίπου 0.6 mu/l. Οι ώσεις της TSH είναι συγχρονισμένες με τις αντίστοιχες της προλακτίνης και η συχνότητα και η έντασή τους αυξάνεται προ του ύπνου. Τα επίπεδα της TSH μπορεί κατά τις βραδινές ώρες να είναι αυξημένα κατά % σε σχέση με τα επίπεδα κατά τη διάρκεια της ημέρας, ενώ η έλευση του ύπνου εμποδίζει την περαιτέρω αύξησή της. Ρύθμιση της έκκρισης της TSH Αναστολή από τις θυρεοειδικές ορμόνες Η σύνθεση της TSH αναστέλλεται από πολύ μικρές αυξήσεις στα επίπεδα των κυκλοφορουσών Τ4 και T3, ενώ αυξάνεται ακόμη και με πολύ μικρού βαθμού ελάττωση των επιπέδων των θυρεοειδικών ορμονών. Δεδομένης αυτής της πολύ στενής ρύθμισης της έκκρισης της TSH, η παραγωγή των θυρεοειδικών ορμονών διατηρείται σε πολύ αυστηρά καθορισμένα όρια. Η T4 και η T3 αναστέλλουν τη σύνθεση και την έκκριση τόσο της TSH όσο και της TRH. Η αναστολή της σύνθεσης της TSH από τις θυρεοειδικές ορμόνες διαμεσολαβείται από τη σύνδεση της ενδοκυττάριας Τ3 με τον πυρηνικό υποδοχέα (TR). Στο κεντρικό νευρικό σύστημα εκφράζεται αποκλειστικά η ισομορφή β2 του θυρεοειδικού υποδοχέα και φαίνεται ότι έχει τον πιο σημαντικό ρόλο στην αναστολή της σύνθεσης της TSH. Το γονίδιο της β υπομονάδος της TSH περιέχει εξαμερή τα οποία προσομοιάζουν με τις περιοχές ανταπόκρισης στην T3 (T3 response elements- TREs) που ανευρίσκονται σε γονίδια, στα οποία οι θυρεοειδικές ορμόνες δρουν ενεργοποιητικά. Είναι πιθανό η πρόσδεση του TR σε αυτές τις περιοχές να είναι υπεύθυνη για την αναστολή της σύνθεσης τόσο της α, αλλά κατά κύριο λόγο της β υπομονάδος της TSH. Επίσης, έχει δειχθεί ότι και η T4 είναι σε θέση να -76-

3 Κ. ΤΕΡΖΙΔΗΣ, Μ. ΑΛΕΒΙΖΑΚΗ: ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ TSH αναστείλει απευθείας τη σύνθεση της β υπομονάδος της TSH (αν κα σε μικρότερο βαθμό από την T3). Ο κύριος τρόπος με τον οποίο ωστόσο η Τ4 συμβάλλει είναι δια της ενδοκυττάρας μετατροπής της σε Τ3 από την τύπου 2 αποϊωδινάση. Οι θυρεοειδικές ορμόνες επίσης αναστέλλουν την έκκριση της TSH πριν ακόμη ελαττωθούν τα επίπεδα του m-rna της α και της β υπομονάδας. Ο τρόπος με τον οποίο η Τ3 αναστέλλει την έκκριση της TSH δεν είναι επακριβώς καθορισμένος. Ωστόσο, είναι πιθανόν να οφείλεται στην αναστολή της ενεργοποιητικής δράσης της TRH (μέσω της αναστολής της απελευθέρωσης του ενδοκυττάριου ασβεστίου). Με βάση ένα μοντέλο βασισμένο σε πειράματα σε φυσιολογικούς επίμυες, το 50% της αναστολής της έκκρισης της TSH οφείλεται στα επίπεδα της κυκλοφορούσης Τ3, ενώ το υπόλοιπο 50% στην τοπική μετατροπή της Τ4 σε Τ3. Έτσι, ενδεχομένως να εξηγείται και το γεγονός ότι στα πρώιμα στάδια του πρωτοπαθούς υποθυρεοιδισμού και ενώ τα επίπεδα της Τ3 είναι φυσιολογικά ή προς τα ανώτερα φυσιολογικά όρια, τα ελαφρώς ελαττωμένα επίπεδα κυκλοφορούσης Τ4 αρκούν ώστε να αυξηθεί η TSH. Ο βαθμός και η έκταση της αναστολής της έκκρισης της TSH από τις θυρεοειδικές ορμόνες εξαρτάται από τα αρχικά επίπεδα της TSH, το είδος της χορηγηθείσας ορμόνης (δηλ. Τ4 ή Τ3) και τη δόση η οποία θα χορηγηθεί. Τα επίπεδα της TSH ελαττώνονται μέσα σε μερικές ώρες μετά τη χορήγηση 400 με 500μg T3 ή Τ4 σε υποθυρεοειδικούς ασθενείς. Χαμηλότερες δόσεις οδηγούν σε πολύ βραδύτερη ελάττωση. Η μέγιστη ελάττωση της έκκρισης της TSH συνήθως έπεται της επίτευξης των μέγιστων επιπέδων Τ4 και Τ3. Σε συνήθεις δόσεις, η T3 ελαττώνει τα επίπεδα της TSH μέσα στα φυσιολογικά όρια σε χρονικό διάστημα περίπου μιας βδομάδας. Αντίθετα, η T4 χρειάζεται μεγαλύτερο χρονικό διάστημα για να οδηγήσει στην ομαλοποίηση των επιπέδων της TSH. Σε χρόνια χορήγηση η Τ3 έχει περίπου τριπλάσια δραστικότητα σε ό,τι αφορά την ελάττωση των επιπέδων της TSH σε σχέση με την T4. Σε υποθυρεοειδικούς ασθενείς, η διακοπή της χορηγούμενης αγωγής με T4 (ή Τ3) οδηγεί σε αυξημένα επίπεδα TSH σε σύντομο χρονικό διάστημα. TRH Η TRH είναι το τριπεπτίδιο (πυρογλουταμικό οξύ- ιστιδίνη- προλίνη) και θεωρείται το πιο σημαντικό μόριο το οποίο διεγείρει τη σύνθεση και την έκκριση της TSH, είτε παρουσία είτε απουσία θυρεοειδικών ορμονών. Βρίσκεται σε όλο τον υποθάλαμο, αλλά σε υψηλότερες συγκεντρώσεις στο μέσο έπαρμα και στους παρακοιλιακούς πυρήνες. Επίσης βρίσκεται σε μικρότερες ποσότητες και σε άλλα σημεία στο κεντρικό νευρικό σύστημα, στην υπόφυση, στον γαστρεντερικό σωλήνα, στα παγκρεατικά νησίδια, και στον αναπαραγωγικό σωλήνα. Οι δράσεις της TRH σε αυτές τις εστίες δεν είναι γνωστές. Η TRH συντίθεται ως μια πρωτεΐνη (29kD) (προπρο-trh) η οποία περιέχει πέντε αντίγραφα του τελικού πεπτιδίου. Η προ-προ-trh διασπάται με ειδικές πεπτιδάσες και αποδίδει πέντε τετραπεπτίδια προ- TRH καθώς -77-

4 ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑ: 14ΟΣ ΚΥΚΛΟΣ - ΘΥΡΕΟ ΕΙΔΗΣ και άλλα μόρια, η βιολογική σημασία των οποίων είναι υπό διερεύνηση. Τα περισσότερα έχουν παρόμοια δράση με την TRH και ενδεχομένως να ενέχονται στον μεταβολισμό της κορτιζόλης και της γλυκόζης. Η τελική διάσπαση του μορίου της προ-trh γίνεται με πεπτιδάσες και ταυτόχρονη αρωματοποίηση των υπολειμμάτων γλουταμίνης προς σχηματισμό πυρογλουταμικού οξέος. Η TRH μεταβολίζεται πολύ γρήγορα και ο χρόνος ημιζωής του μορίου είναι περίπου 3 λεπτά. Η σύνθεση του μεταγραφικού προϊόντος του γονιδίου που σχηματίζει την προπρο-trh επάγεται στον παρακοιλιακό πυρήνα από τον υποθυρεοειδισμό και ελαττώνεται μετά από συστηματική χορήγηση Τ4 ή Τ3. Οι νευρώνες που συνθέτουν TRH βρίσκονται ανάμεσα σε νευρώνες που παράγουν κατεχολαμίνες και νευροπεπτίδιο Y (NPY), που είναι πιθανόν να έχουν τροποποιητικό ρόλο στην έκκριση της, ενώ οι νευρώνες που εκκρίνουν σωματοστατίνη αναστέλλουν τη σύνθεση της προ-προ-trh. Η TRH διεγείρει την έκκριση της TSH κατόπιν συνδέσεώς της σε ειδικούς μεμβρανικούς υποδοχείς στην επιφάνεια των θυρεοτρόπων κυττάρων της υπόφυσης, οι οποίοι ενεργοποιώντας το ενδοκυττάριο μονοπάτι της φωσφολιπάσης C- Φωσφατυδιλ-ινοσιτόλης (PCL-PIP3) οδηγούν σε αύξηση των ενδοκυτταρίων επιπέδων κυκλικού AMP (c-amp) και σε απελευθέρωση ασβεστίου από ενδοκυττάριες περιοχές αποθήκευσης (σχήμα 2). Η χρόνια διέγερση με TRH οδηγεί επίσης σε αυξημένη σύνθεση και γλυκοζυλίωση της TSH. Η γλυκοζυλίωση της TSH επάγει τη βιολογική δραστικότητα του μορίου. Η έκκριση της TRH γίνεται κατά ώσεις, συμβάλλοντας με αυτό τον τρόπο στην κατά ώσεις έκκριση και της TSH. Απουσία TRH οδηγεί σε κεντρικού- υποθαλαμικού τύπου υποθυρεοειδισμό. Ο φυσιολογικός ρόλος της TRH είναι να καθορίζει το κατώφλι της αρνητικής παλίνδρομης ρύθμισης της έκκρισης της TSH από τις περιφερικές θυρεοειδικές ορμόνες. Σε πειραματόζωα και ασθενείς με υποθαλαμικές βλάβες, η θυρεοειδεκτομή οδηγεί σε μικρότερου βαθμού αύξηση των επιπέδων της TSH, ενώ παράλληλα απαιτούνται και μικρότερες δόσεις εξωγενώς χορηγούμενων T3 και T4 για την ομαλοποίηση των επιπέδων της TSH σε αυτές τις περιπτώσεις. Η εξωγενής χορήγηση TRH οδηγεί σε μια δοσοεξαρτώμενη αύξηση των επιπέδων της TSH σε φυσιολογικά άτομα. Η απάντηση αυτή είναι εξεσημασμένη σε υποθυρεοεδικούς ασθενείς και πολύ ελαττωμένη σε υπερθυρεοειδικούς ασθενείς. Επιπλέον, η εξωγενής χορήγηση TRH οδηγεί σε αυξημένη έκκριση προλακτίνης σε φυσιολογικά άτομα και στους περισσότερους ασθενείς με υπερπρολακτιναιμία, ενώ οδηγεί σε αυξημένη έκκριση αυξητικής ορμόνης σε φυσιολογικά ηλικιωμένα άτομα, ασθενείς με μεγαλακρία, χρόνια ηπατική νόσο και σακχαρώδη διαβήτη. Άλλοι παράγοντες που ρυθμίζουν την έκκριση της TSH (σχήμα 2) Πολλοί παράγοντες έχουν αναγνωριστεί ότι μπορεί να έχουν επίδραση στη σύνθεση και την έκκριση της TSH είτε με άμεση δράση στο θυρεοτρόπο κύτταρο είτε εμμέσως: -78-

5 Κ. ΤΕΡΖΙΔΗΣ, Μ. ΑΛΕΒΙΖΑΚΗ: ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ TSH Νηστεία: Σε νηστεία η έκκριση της TSH αναστέλλεται και σε αυτό πιθανώς να συμβάλλουν τα ελαττωμένα επίπεδα λεπτίνης και τα αυξημένα επίπεδα του (ορεξιογόνου) πεπτιδίου NPY. Η λεπτίνη φαίνεται ότι δρα (δια μέσου του μονοπατιού της μελανοκορτίνης) διεγερτικά στη σύνθεση της TRH σε αντίθεση με το νευροπεπτίδιο NPY. Επιπλέον, σε νηστεία, τα αυξημένα επίπεδα λιπαρών οξέων οδηγούν σε μια σχετική αύξηση των επιπέδων της ελεύθερης θυροξίνης (λόγω μειωμένης πρόσδεσής τους στην δεσμευτική της θυροξίνης σφαιρίνη- TBG), η οποία μπορεί να συμβάλλει στην παρατηρούμενη ελάττωση της TSH. Χρόνια νόσος: Σε χρονία νόσο τα επίπεδα της TSH είναι ελαττωμένα. Είναι πιθανό ότι τα αυξημένα επίπεδα ιντερλευκινών και προφλεγμονωδών παραγόντων (TNF-α, IL-6, κ.λ.π.) μπορεί να είναι υπεύθυνα για την αναστολή της σύνθεσης και της έκκρισης της TSH σε περιπτώσεις χρονίας ή σοβαρής νόσου (π.χ. σε μονάδες εντατικής θεραπείας). Η ελάττωση της TSH μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να συνοδευτεί από μια αντιδραστική αύξηση στη φάση της αποκατάστασης της νόσου. Νευροψυχιατρικές διαταραχές: Μεταβολές της TSH συνοδεύουν συχνά νευροψυχιατρικές διαταραχές. Σε κατάθλιψη και σε νευρογενή ανορεξία τα επίπεδα της TSH είναι ελαττωμένα. Σε άλλες περιπτώσεις παρατηρείται ελαττωμένη ανταπόκριση της TSH στη χορήγηση TRH ή ανεβασμένα επίπεδα T4 και TSH (τα οποία σε ένα βαθμό μπορεί να οφείλονται και στην αντιντοπαμινεργική δράση των αντιψυχωσικών φαρμάκων). Σχήµα 2: Σχηµατική αναπαράσταση ενός θυρεοτρόπου κυττάρου µε τους παράγοντες οι οποίοι επηρεάζουν τη σύνθεση και την έκκριση της TSH από αυτό -79-

6 ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑ: 14ΟΣ ΚΥΚΛΟΣ - ΘΥΡΕΟ ΕΙΔΗΣ Σωματοστατίνη: Χορήγηση σωματοστατίνης ή του μακράς διαρκείας δράσεως αναλόγου του (οκτρεοτίδιο) οδηγούν σε ελάττωση των επιπέδων της TSH, σε βαθμό πάντως μικρότερο από την ελάττωση της αυξητικής ορμόνης. Η μακρόχρονη χορήγηση αναλόγων σωματοστατίνης δεν οδηγεί σε υποθυρεοειδισμό. Από την άλλη μεριά, σε πειραματόζωα με υποθαλαμικές βλάβες που οδηγούν σε ελαττωμένα επίπεδα σωματοστατίνης, η έκκριση της TSH αυξάνεται καθιστώντας έτσι τη σωματοστατίνη έναν σημαντικό ανασταλτή της έκκρισης της TSH. Ντοπαμίνη: Εγχύσεις ντοπαμίνης, σε δόσεις 1μg/kg/min ή περισσότερο οδηγούν σε ταχεία ελάττωση των επιπέδων της TSH. Έτσι, είναι πιθανόν ασθενείς σε μονάδες εντατικής θεραπείας οι οποίοι λαμβάνουν ντοπαμίνη, να έχουν ελαττωμένα επίπεδα TSH. Επιπροσθέτως, η χορήγηση ανταγωνιστών ντοπαμίνης (π.χ. μετοκλοπραμίδης ή αντιψυχωσικών φαρμάκων όπως προαναφέρθηκε) οδηγεί σε αύξηση των επιπέδων της TSH. Αυτές οι δράσεις της ντοπαμίνης επιτυγχάνονται στο επίπεδο της υπόφυσης και όχι του υποθαλάμου. Όπως λοιπόν και η σωματοστατίνη, έτσι και η ντοπαμίνη μπορεί να αποτελεί έναν σημαντικό (από άποψη φυσιολογίας) ανασταλτή της έκκρισης της TSH. Γλυκοκορτικοειδή: Τα γλυκοκορτικοειδή επίσης αναστέλλουν την έκκριση της TSH ελαττώνοντας κατά κύριο λόγο την κατά ώσεις έκκρισή της. Έτσι, είναι πιθανό η δράση αυτή των γλυκοκορτικοειδών να επιτυγχάνεται διαμέσου της ελαττώσεως της έκκρισης της TRH στο επίπεδο του υποθαλάμου. Από την άλλη μεριά, τα γλυκοκορτικοειδή οδηγούν και σε ελαττωμένη απάντηση της TSH σε εξωγενώς χορηγούμενη TRH, υποδηλώνοντας με αυτό τον τρόπο και μια απευθείας ανασταλτική γλυκοκορτικοειδική δράση στο επίπεδο της υποφύσεως. Pit-1: Έχουν βρεθεί στο γονίδιο της β- υπομονάδος της TSH αλληλουχίες νουκλεοτιδίων στις οποίες έχει δειχθεί ότι δρα ο Pit-1 (ειδικός μεταγραφικός παράγων της υπόφυσης). O Pit-1, προκειμένου να ενεργοποιήσει το γονίδιο της β- υπομονάδος της TSH, πρέπει να φωσφορυλιωθεί. Φαίνεται ότι αποτελεί έναν σημαντικό ενδιάμεσο παράγοντα δια μέσου του οποίου μεσολαβείται η δράση της TRH και του c-amp στη επαγωγή της σύνθεσης της β- υπομονάδος της TSH. Δράση της ίδιας της TSH: Έχουν βρεθεί υποδοχείς της TSH τόσο στα κύτταρα του υποθαλάμου που εκκρίνουν TRH, όσο και στα ίδια τα θυρεοτρόπα κύτταρα σχηματίζοντας αντίστοιχα ένα βραχύ (short) και ένα «τοπικό» (ultra-short) κύκλωμα αρνητικής παλίνδρομης ρύθμισης η φυσιολογική σημασία των οποίων δεν είναι αποσαφηνισμένη. H δράση διεγερτικών αντισωμάτων έναντι των υποδοχέων της TSH στον υποθάλαμο και στην υπόφυση έχει προταθεί ως πιθανή εξήγηση των χαμηλών επιπέδων TSH σε μερικούς ευθρεοεδικούς ασθενείς με νόσο του Graves. Άλλοι παράγοντες: Πολλά άλλα νευροπεπτίδια φαίνεται ότι επιδρούν εμμέσως ή απευθείας στη σύνθεση της TSH. Η γαλανίνη, η λεπτίνη, το GLP-1, η αργινίνη- βαζοπρεσσίνη, οι κατεχολαμίνες (μέσω αύξησης του ενδοκυτταρίου c-amp) και τα οπιούχα φαίνεται ότι έχουν διεγερτική επίδραση στη σύνθεση της TSH. Από την -80-

7 Κ. ΤΕΡΖΙΔΗΣ, Μ. ΑΛΕΒΙΖΑΚΗ: ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ TSH άλλη μεριά, η γαστρίνη, η σεροτονίνη, η χολοκυστοκίνη και το νευροπεπτίδιο NPY έχουν ανασταλτική επίδραση. Ωστόσο, δεν είναι γνωστή η κλινική αξία της επίδρασης των παραπάνω παραγόντων στον άνθρωπο. Ο υποδοχέας της TSH Η δράση της TSH επιτελείται μετά από πρόσδεση σε ειδικό υποδοχέα της μεμβράνης, ο οποίος έχει την κλασσική δομή ενός υποδοχέα που συνδέεται με τις πρωτεΐνες G (G-protein coupled receptor GPCR). Ο υποδοχέας αυτός έχει βάρος 85 Kd και φέρει ιδιαίτερα ευμεγέθη εξωκυττάρια περιοχή αποτελούμενη από 400 αμινοξέα (α/α), ενδοκυττάρια περιοχή από 100 α/α και τη χαρακτηριστική δομή, αποτελούμενη από 7 διαμεμβρανικές περιοχές, που διαθέτουν όλοι οι GPCR αποτελούμενη από περίπου 250 α/α (σχήμα 3). Ο ώριμος υποδοχέας έχει πολλαπλές θέσεις γλυκοζυλίωσης. Το γονίδιο του βρίσκεται στο χρωμόσωμα 14;31. Πρόσφατες μελέτες έχουν δείξει ότι το γονίδιο αυτό μπορεί να εκφράζεται σε χαμηλά επίπεδα και στον λιπώδη και άλλους ιστούς. Η έκφραση του γονιδίου αυτού βρίσκεται υπό τον έλεγχο διαφόρων μεταγραφικών παραγόντων, οι οποίοι περιλαμβάνουν τους παράγοντες TTF1, TTF2 και Pax8. Σχήµα 3: Σχηµατική αναπαράσταση της δοµής του υποδοχέα της TSH Διαταραχές του υποδοχέα της TSH Οι διαταραχές του υποδοχέα της TSH περιλαμβάνουν αδρανοποιητικές μεταλλάξεις και ενεργοποιητικές μεταλλάξεις (σχήμα 4). Οι περισσότερες από τις αδρανοποιητικές μεταλλάξεις βρίσκονται στην εξωκυττάρια περιοχή του υποδοχέα ενώ οι ενεργοποιητικές μεταλλάξεις βρίσκονται στην διαμεμβρανική περιοχή του -81-

8 ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑ: 14ΟΣ ΚΥΚΛΟΣ - ΘΥΡΕΟ ΕΙΔΗΣ υποδοχέα της TSH. Οι ενεργοποιητικές μεταλλάξεις δημιουργούν τις ακόλουθες παθολογικές οντότητες: Οικογενής μη αυτοάνοσος υπερθυρεοειδισμός (FNAH) και σποραδικός συγγενής μη αυτοάνοσος υπερθυρεοειδισμός (SCNAH): Τα σύνδρομα αυτά χαρακτηρίζονται από έναρξη υπερθυρεοειδικού συνδρόμου σε νεαρή συνήθως ηλικία, ανάλογα με την βαρύτητα της αυτόνομης δραστηριότητας που επιφέρει η συγκεκριμένη μετάλλαξη στον υποδοχέα. Ο όγκος του θυρεοειδούς μπορεί να ποικίλει, αρκετά συχνά όμως εμφανίζεται υπερπλαστικός και οζώδης θυρεοειδής αδένας. Η νόσος χαρακτηρίζεται από εμμονή του υπερθυρεοειδισμού και αντίσταση στις κλασσικές θεραπείες με αντιθυρεοειδικά φάρμακα. Αυτόνομο αδένωμα του θυρεοειδούς: Οι ενεργοποιητικές μεταλλάξεις του υποδοχέα της TSH ευθύνονται για την παθογένεια του αυτόνομου αδενώματος και η λειτουργική δραστηριότητα του αδενώματος εξαρτάται από το είδος της μετάλλαξης. Στην ενεργοποίηση του υποδοχέα οφείλεται και η προοδευτική αύξηση του μεγέθους του αδενώματος Σχήµα 4: Ενεργοποιητικές µεταλλάξεις στον υποδοχέα της TSH (Hebrant et al, EJE 2011) -82-

9 Κ. ΤΕΡΖΙΔΗΣ, Μ. ΑΛΕΒΙΖΑΚΗ: ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ TSH Αδρανοποιητικές μεταλλάξεις του υποδοχέα της TSH Οι μεταλλάξεις αυτές δημιουργούν αντίσταση στη δράση της TSH. Ανάλογο σύνδρομο μπορεί να προκύψει από μετάλλαξη στο γονίδιο του μεταγραφικού παράγοντα Pax8, ο οποίος είναι απαραίτητος για τη μεταγραφή του γονιδίου της TSH. Η ακριβής επίπτωση της αντίστασης στην TSH δεν είναι γνωστή. Η αντίσταση στη δράση της TSH χαρακτηρίζεται από τα κάπως αυξημένα επίπεδα της TSH, τα οποία προκύπτουν από την ελαττωμένη παραγωγή της Τ3 και Τ4. Το πλήρες σύνδρομο οφείλεται σε ομόζυγη μετάλλαξη (κληρονομείται δηλαδή με τον υπολειπόμενο χαρακτήρα). Οι ετεροζυγώτες μπορεί να έχουν επίπεδα TSH στα ανώτερα φυσιολογικά με θυρεοειδικές ορμόνες εντός των φυσιολογικών ορίων και οι περιπτώσεις αυτές μπορεί να εκληφθούν ως απλός υποκλινικός υποθυρεοειδισμός. Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι οι ασθενείς αυτοί δεν έχουν βρογχοκήλη και κατά κανόνα έχουν υποπλαστικό θυρεοειδή, παρατήρηση η οποία επιβεβαιώνει τον σημαντικό ρόλο της TSH στην αύξηση του θυρεοειδούς. Η κλινική εκδήλωση της αντίστασης στην TSH ποικίλει από πλήρως αντιρροπούμενη διαταραχή, όπου και δεν χρειάζεται αγωγή με θυρεοειδικά σκευάσματα, μέχρι και, σπάνια, βαρύ υποθυρεοειδισμό, ο οποίος μπορεί να εμφανισθεί ως νεογνικός. Δράση της TSH Η θυρεοειδοτρόπος ορμόνη διεγείρει όλα τα στάδια σύνθεσης και έκκρισης των θυρεοειδικών ορμονών από τα θυλακιοκυτταρικά θυρεοειδικά κύτταρα. Συγκεκριμένα διεγείρει την πρόσληψη του ιωδίου, τη σύνθεση της θυρεοεοειδικής υπεροξειδάσης, της θυρεοσφαιρίνης καθώς και τη σύνθεση και την έκκριση των θυρεοειδικών ορμονών. Η TSH έχει επίσης και διεγερτική μεταγραφική δράση σε πολλά γονίδια του θυρεοειδικού κυττάρου που μετέχουν στην αύξηση και τον πολλαπλασιασμό και μπορεί να προκαλέσει υπερπλασία και υπερτροφία του θυρεοειδούς. Αυξητική δράση στα θυρεοειδικά κύτταρα έχουν επίσης οι αυξητικοί παράγοντες IGF1 και EGF (epidermal growth factor). Η ενεργοποίηση του υποδοχέα με την πρόσδεση της TSH στην εξωκυττάρια περιοχή του συνδέεται με διάφορες ενδοκυττάριες οδούς που μπορεί να επικοινωνούν και έτσι διαμεσολαβείται η δράση της TSH. Από αυτές η πιο καλά μελετημένη αφορά το σύστημα camp και πρωτεϊνικής κινάσης Α. Ωστόσο ορισμένες από τις δράσεις της TSH αναπαράγονται και με αύξηση του ενδοκυττάριου ασβεστίου και από ενεργοποίηση της πρωτεϊνικής κινάσης C. Η τελευταία οδός ενεργοποιείται από υψηλότερα επίπεδα της TSH και φαίνεται να είναι υπεύθυνη για την αυξητική δράση της TSH (σχήμα 5). -83-

10 ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑ: 14ΟΣ ΚΥΚΛΟΣ - ΘΥΡΕΟ ΕΙΔΗΣ Σχήµα 5: Σχηµατική απεικόνιση της ενεργοποίησης ενδοκυττάριων οδών στον θυρεοειδή από τον υποδοχέα της TSH και τον IGF1R (Hebrant et al, EJE 2011) Η κλασσική οδός που ενεργοποιείται μετά τη σύνδεση της TSH με τον υποδοχέα της είναι με τις πρωτείνες Gαs και Gαq οι οποίες ενεργοποιούν διάφορες ενδοκυττάριες οδούς. Η δραστηριότητα της Gαs διαμεσολαβείται στο μεγαλύτερο μέρος από το σύστημα της αδενυλικής κυκλάσης και την παραγωγή κυκλικού ΑΜΡ που οδηγεί στην άμεση ενεργοποίηση της protein kinase A και των πυρηνικών πρωτεϊνών CREB (camp response element binding protein). Ενεργοποιούνται όμως και πολλαπλά άλλα ενδοκυττάρια συστήματα αλληλοσυνδεόμενα όπως η PKA-dependent Ras family of GTP binding proteins (Rap), ο μεταγραφικός παράγοντας Elk1 κ.ά. Η εναλλακτική ενεργοποίηση της Gαq διαμεσολαβεί την ενεργοποίησης της phospholipase C (PLC)-β και την υπομονάδα των G πρωτεϊνών Gβγ. Συνέχεια της ενεργοποίησης αυτής είναι η δημιουργία φωσφατιδυλινοσιτόλης και στη συνέχεια 3-φωσφορικής-ινοσιτόλης (ΙΡ3) και διακυλογλυκερόλης (DAG). Τα ανωτέρω αποτελούν μια πολύ αδρή περιγραφή της ενδοκυττάριας δραστηριότητας που ενεργοποιείται με τη δράση της TSH, η λεπτομερής περιγραφή της οποίας και δεν είναι ακόμη πλήρως διευκρινισμένη, αλλά και ξεπερνάει τους σκοπούς του παρόντος κειμένου. Πολλές από τις δράσεις αυτές περιγράφηκαν πρόσφατα με την χρήση in vitro κυτταρικών συστημάτων τα οποία μελετούν τη δράση των ενεργοποιητικών αντισωμάτων έναντι του υποδοχέα της TSH τα οποία είναι χαρακτηριστικά της νόσου Graves (σχήμα 6). -84-

11 Κ. ΤΕΡΖΙΔΗΣ, Μ. ΑΛΕΒΙΖΑΚΗ: ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ TSH Σχήµα 6: Απλουστευµένο µοντέλο ενδοκυττάριων µηνυµάτων από ενεργοποίηση του υποδοχέα της TSH από την ορµόνη ή από διεγερτικά αντισώµατα (Morshed et al, Endocrinology 2009) ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Shupnik MA, Ridgway EC, Chin WW: Molecular biology of thyrotropin. Endocr Rev. 10: 459, 1989 Masoud Ghamari-Langroudi, Kristen R. Vella, Dollada Srisai, Michelle L. Sugrue, Anthony N. Hollenberg and Roger D. Cone. Regulation of Thyrotropin-Releasing Hormone-Expressing Neurons in Paraventricular Nucleus of the Hypothalamus by Signals of Adiposity. Endocr Rev. 31 (6): 942, Mariotti S 2006 Normal physiology of the hypothalamo-pituitary-thyroidal system and relation to the neural system and other endocrine gland. Chap 4. Thyroid Disease Manager. (http:// Morshed SA, Latif R, Davies TF. Characterization of thyrotropin receptor antibody-induced signalling cascades. Endocrinology Jan;150(1): Hébrant A, van Staveren WC, Maenhaut C, Dumont JE, Leclère J. Genetic hyperthyroidism: hyperthyroidism due to activating TSHR mutations. Eur J Endocrinol Jan;164(1):1-9. Alberti, L, Proverbio, MC, Costagliola, S, et al. Germline mutations of TSH receptor gene as cause of nonautoimmune subclinical hypothyroidism. J Clin Endocrinol Metab 2002; 87:

12 ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑ: 14ΟΣ ΚΥΚΛΟΣ - ΘΥΡΕΟ ΕΙΔΗΣ Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1) Με ποια από τις κάτωθι ορμόνες δεν έχει κοινή α- υπομονάδα η TSH; α. Ωχρινοτρόπο ορμόνη β. Αυξητική ορμόνη γ. Ωοθυλακιοτρόπο ορμόνη δ. β- χοριακή γοναδοτροπίνη 2) Σε ευθυρεοειδικούς ασθενείς με νόσο του Graves, τα χαμηλά επίπεδα TSH έχουν εξηγηθεί με ποιον μηχανισμό; α. Σε αυξημένη ντοπαμινεργική δράση β. Σε αναστολή της έκκρισης της TSH από προφλεγμονώδεις παράγοντες γ. Σε παρουσία υποδοχέων TSH στα θυρεοτρόπα και υποθαλαμικά κύτταρα που παράγουν TRH, στα οποία δρουν τα ενεργοποιητικά αντισώματα που χαρακτηρίζουν τη νόσο του Graves δ. Σε ελάττωση της λεπτίνης 3) Ποιο από τα κάτωθι φάρμακα ανεβάζει τα επίπεδα της TSH; α. Μετοκλοπραμίδη β. Γλυκοκορτικοειδή γ. Ντοπαμίνη δ. Ανάλογα σωματοστατίνης 4) Το αυτόνομο αδένωμα του θυρεοειδούς οφείλεται σε: α. Διεγερτικά αντισώματα έναντι του υποδοχέα της TSH β. Σωματικές ενεργοποιητικές μεταλλάξεις στον υποδοχέα της TSH γ. Κληρονομούμενες ενεργοποιητικές μεταλλάξεις στον υποδοχέα της TSH δ. Κληρονομούμενες αδρανοποιητικές μεταλλάξεις στον υποδοχέα της TSH 5) Ποιο από τα παρακάτω δεν αποτελεί ενδοκυττάριο μονοπάτι μεταγωγής του σήματος του υποδοχέα της TSH; α. Το μονοπάτι του c-amp και της πρωτεϊνικής κινάσης Α β. Το μονοπάτι JΑΚ-STAT κινασών γ. Η ενεργοποίηση της Φωσφολιπάσης C (PLC) και της Διακυλογλυκερόλης (DAG) δ. H αυξημένη απελευθέρωση ενδοκυτταρίου ασβεστίου Σωστές απαντήσεις κατά σειρά α,β,γ,α,α,α -86-

Βασικές Αρχές Ενδοκρινολογίας

Βασικές Αρχές Ενδοκρινολογίας Βασικές Αρχές Ενδοκρινολογίας Εισαγωγικό μάθημα Νικόλαος Κατσιλάμπρος Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών σε συνεργασία με την ιατρό και υποψήφια διδάκτορα Χρυσή Χ. Κολιάκη Η Ενδοκρινολογία είναι

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα επικοινωνίας Ανθρωπίνου σώματος. ενδοκρινολογικό νευρικό σύστημα

Συστήματα επικοινωνίας Ανθρωπίνου σώματος. ενδοκρινολογικό νευρικό σύστημα Κύτταρο Το κύτταρο αποτελείται από μέρη τα οποία έχουν συγκεκριμένη δομή και επιτελούν μία συγκεκριμένη λειτουργία στην όλη οργάνωση του κυττάρου. Δομή κυτταροπλασματικής μεμβράνης Συστήματα επικοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδα λεπτίνης και γκρελίνης σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 πριν και 6 μήνες μετά την έναρξη ινσουλινοθεραπείας

Επίπεδα λεπτίνης και γκρελίνης σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 πριν και 6 μήνες μετά την έναρξη ινσουλινοθεραπείας Επίπεδα λεπτίνης και γκρελίνης σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 πριν και 6 μήνες μετά την έναρξη ινσουλινοθεραπείας Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3],

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Κατσίκη¹, Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου², Φ. Ηλιάδης¹, Τρ. Διδάγγελος¹, Ι. Γιώβος³, Δ. Καραμήτσος¹

Ν. Κατσίκη¹, Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου², Φ. Ηλιάδης¹, Τρ. Διδάγγελος¹, Ι. Γιώβος³, Δ. Καραμήτσος¹ Μεταβολές πεπτιδίων ρύθμισης πρόσληψης τροφής και σωματικού βάρους σε ασθενείς με ΣΔ τύπου 2: συγκριτική μελέτη 6 μηνών μεταξύ ινσουλινοθεραπευόμενων και ασθενών υπό αντιδιαβητικά δισκία Ν. Κατσίκη¹, Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Γ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Γ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Γ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ Ορίζουμε ως διαβιβαστή μια ουσία που απελευθερώνεται από έναν νευρώνα σε μια σύναψη και που επηρεάζει ένα άλλο κύτταρο, είτε έναν νευρώνα είτε ένα κύτταρο

Διαβάστε περισσότερα

Ρύθµιση της λειτουργίας των όρχεων

Ρύθµιση της λειτουργίας των όρχεων 25 Ρύθµιση της λειτουργίας των όρχεων Ι. ΗΛΙΑΣ, M. ΑΛΕΞΙΟΥ Τμήμα Ενδοκρινολογίας Διαβήτη και Μεταβολισμού Νοσοκομείo «Έλενα Βενιζέλου», Αθήνα ρύθμιση της λειτουργίας των όρχεων γίνεται στο επίπεδο του

Διαβάστε περισσότερα

ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S

ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΘΥΡΕΟΕΙΔΙΚΕΣ ΟΡΜΟΝΕΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Θυρεοειδής κα παραθυροειδείς αδένες Θυρεοειδικές

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΟΡΜΟΝΕΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΟΡΜΟΝΕΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΟΡΜΟΝΕΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Αδένες Έκκρισης Ορμονών Υπόφυση Θυρεοειδής Αδένας Παραθυροειδείς

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία ΙΙ Ενότητα 2:

Φυσιολογία ΙΙ Ενότητα 2: ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 2: Ορμόνες Ανωγειανάκις Γεώργιος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Μοριακή Βιολογία. Ενότητα # (6): Oδοί και μηχανισμοί ευκαρυωτικής μεταγωγής σήματος. Παναγιωτίδης Χρήστος Τμήμα Φαρμακευτικής

Μοριακή Βιολογία. Ενότητα # (6): Oδοί και μηχανισμοί ευκαρυωτικής μεταγωγής σήματος. Παναγιωτίδης Χρήστος Τμήμα Φαρμακευτικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μοριακή Βιολογία Ενότητα # (6): Oδοί και μηχανισμοί ευκαρυωτικής μεταγωγής σήματος Παναγιωτίδης Χρήστος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ

ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Η αυξητική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΜΗ ΘΥΡΕΟΕΙΔΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΜΗ ΘΥΡΕΟΕΙΔΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΜΗ ΘΥΡΕΟΕΙΔΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ Διαταραχές του Θυρεοειδικού άξονα στον βαρέως πάσχοντα Συνώνυμα: Σύνδρομο της χαμηλής Τ3, σύνδρομο τουνοσούντος ευθυρεοειδικού. Ελένη Καραθανάση Ενδοκρινολογική κλινική Γ.Ν.Θ.

Διαβάστε περισσότερα

Θυρεοειδής αδένας. Ο θυρεοειδής αδένας εκκρίνει Τ3 & Τ4, υπό τον έλεγχο του υποθαλάµου & της υπόφυσης

Θυρεοειδής αδένας. Ο θυρεοειδής αδένας εκκρίνει Τ3 & Τ4, υπό τον έλεγχο του υποθαλάµου & της υπόφυσης Θυρεοειδής αδένας Ο θυρεοειδής αδένας εκκρίνει Τ3 & Τ4, υπό τον έλεγχο του υποθαλάµου & της υπόφυσης Θυρεοειδικές ορµόνες Τυροσίνη + ιώδιο Τ 3 (βιολογικά δραστική) Τ 4 Θέση και Ιστολογικά Χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Ηλιόπουλος Εργαστήριο Γενετικής, Τµήµα Γεωπονικής Βιοτεχνολογίας, Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών

Ηλίας Ηλιόπουλος Εργαστήριο Γενετικής, Τµήµα Γεωπονικής Βιοτεχνολογίας, Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών Χηµική Μεταβίβαση Σήµατος Ηλίας Ηλιόπουλος Εργαστήριο Γενετικής, Τµήµα Γεωπονικής Βιοτεχνολογίας, Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών 1 Η Επικοινωνία στα Ζωϊκά Κύτταρα 1. Δίκτυα εξωκυτταρικών και ενδοκυτταρικών

Διαβάστε περισσότερα

Σιωπηλή και µετά τοκετό θυρεοείτιδα

Σιωπηλή και µετά τοκετό θυρεοείτιδα 14 Σιωπηλή και µετά τοκετό θυρεοείτιδα Α. ΤΣΑΤΣΟΥΛΗΣ Καθηγητής Παθολογίας Ενδοκρινολογίας Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Εισαγωγή σιωπηλή θυρεοειδίτιδα χαρακτηρίζεται από προσωρινή φάση θυρεοτοξίκωσης ακολουθούμενη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Βιολογία ΙI Κυτταρική Επικοινωνία Διδάσκοντες: Σ. Γεωργάτος, Θ. Τζαβάρας, Π. Κούκλης, Χ. Αγγελίδης Υπεύθυνος μαθήματος: Σ. Γεωργάτος Άδειες Χρήσης Το

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Βιολογία ΙI Κυτταρική Επικοινωνία Διδάσκοντες: Σ. Γεωργάτος, Θ. Τζαβάρας, Π. Κούκλης, Χ. Αγγελίδης Υπεύθυνος μαθήματος: Σ. Γεωργάτος Άδειες Χρήσης Το

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία ΙΙ Ενότητα 2:

Φυσιολογία ΙΙ Ενότητα 2: ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 2: Ορμόνες Ανωγειανάκις Γεώργιος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΕΝΔΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΓΩΓΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ

ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΕΝΔΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΓΩΓΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΕΝΔΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΓΩΓΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ Το ένζυμο Αδενυλική κυκλάση, υπεύθυνο για τη βιοσύνθεση του camp. Το camp είναι ένα παράδειγμα μορίου «αγγελιοφόρου» καθοδικά των G πρωτεινών Αύξηση του camp

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες Οδηγίες για τη διάγνωση και παρακολούθηση διαταραχών λειτουργίας του θυρεοειδούς σε ενήλικες

Κατευθυντήριες Οδηγίες για τη διάγνωση και παρακολούθηση διαταραχών λειτουργίας του θυρεοειδούς σε ενήλικες Κατευθυντήριες Οδηγίες για τη διάγνωση και παρακολούθηση διαταραχών λειτουργίας του θυρεοειδούς σε ενήλικες Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας (ΠΦΥ) Εργαστήριο Κλινικών Κατευθυντηρίων Οδηγιών για εργαστηριακές

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ. Φαρμακα. Θυροξίνη (Τ 4 ), Τριιωδοθυρονίνη (Τ 3 ) Αντιθυρεοειδικά

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ. Φαρμακα. Θυροξίνη (Τ 4 ), Τριιωδοθυρονίνη (Τ 3 ) Αντιθυρεοειδικά ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ Φαρμακα Θυροξίνη (Τ 4 ), Τριιωδοθυρονίνη (Τ 3 ) Αντιθυρεοειδικά Θυροειδής Πρόσθια και οπίσθια επιφάνεια Κύτταρα θυρεοειδούς κολλοειδές ΘΥΡΕΟΕΙΔΙΚΕΣ ΟΡΜΟΝΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΝΕΥΡΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΣΥΝΑΠΤΙΚΗ ΔΙΑΒΙΒΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΣΥΝΑΨΕΙΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΣΥΝΑΨΕΙΣ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΝΕΥΡΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΣΥΝΑΠΤΙΚΗ ΔΙΑΒΙΒΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΣΥΝΑΨΕΙΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΣΥΝΑΨΕΙΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΝΕΥΡΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΣΥΝΑΠΤΙΚΗ ΔΙΑΒΙΒΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΣΥΝΑΨΕΙΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΣΥΝΑΨΕΙΣ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΩΝ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΩΝ 1 Ηλεκτρικές και Χημικές Συνάψεις 2 Ηλεκτρικές

Διαβάστε περισσότερα

Θυρεοειδής και τρίτη ηλικία

Θυρεοειδής και τρίτη ηλικία 27 Θυρεοειδής και τρίτη ηλικία Γ. ΜΙΣΙΧΡΟΝΗΣ Ενδοκρινολόγος αύξηση της επιβίωσης του ανθρώπου, κάνει τα προβλήματα υγείας της 3ης Η ηλικίας ολοένα και περισσότερο επίκαιρα και ενδιαφέροντα. Στη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Μέρος Ι Υπερβολικό άγχος;

Μέρος Ι Υπερβολικό άγχος; Μέρος Ι Υπερβολικό άγχος; Η Ellie δεν είχε καλή επίδοση στο µάθηµα Φυσιολογίας παρά τις προσπάθειές της: µελέτησε πριν και µετά τις παραδόσεις, διάβασε και καθαρόγραψε τις σηµειώσεις της, Μελέτησε µε την

Διαβάστε περισσότερα

Κυτταρα ζυμομύκητα αποκρίνονται σε σήμα ζευγαρώματος

Κυτταρα ζυμομύκητα αποκρίνονται σε σήμα ζευγαρώματος Κυτταρα ζυμομύκητα αποκρίνονται σε σήμα ζευγαρώματος Στους πολυκύτταρους οργανισμούς οι θεμελιώδεις κυτταρικές λειτουργίες εξαρτώνται από σύνθετα σηματοδοτικά μονοπάτια Κυτταρική επικοινωνία Τύποι επικοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7 ο ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΙΙ ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ

Κεφάλαιο 7 ο ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΙΙ ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ Κεφάλαιο 7 ο ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΙΙ 1 Ορμόνες και ενδοκρινείς αδένες Είναι τα εκκρίματα των ενδοκρινών αδένων «ορμόνες είναι οι ουσίες που εκκρίνουν οι ενδοκρινείς αδένες»

Διαβάστε περισσότερα

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ 11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ Στον ανθρώπινο οργανισμό υπάρχουν δύο είδη αδένων, οι εξωκρινείς και οι ενδοκρινείς. Οι εξωκρινείς (ιδρωτοποιοί αδένες, σμηγματογόνοι αδένες κ.ά.) εκκρίνουν το προϊόν τους στην επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Ιδιωτικό Γενικό Λύκειο Όνομα: Ημερομηνία:./04/2014 ΤΑΞΗ : A Λυκείου ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ 1 ο ΘΕΜΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11: Ενδοκρινείς αδένες ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΝΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ KAI ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Νικόλαος Χ. Σύρμος ANAΠΑΡΑΓΩΓΗ Ο άνθρωπος αναπαράγεται με αμφιγονική αναπαραγωγή. Δύο γαμετικά κύτταρα,το ωάριο (θηλυκό)

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία ΙΙ Ενότητα 2:

Φυσιολογία ΙΙ Ενότητα 2: ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 2: Ορμόνες Ανωγειανάκις Γεώργιος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΥΡΕΟΕΙΔΗΣ ΑΔΕΝΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΟΡΜΟΝΕΣ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗΣ Ε. ΚΟΥΤΣΟΝΙΚΟΛΑΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ (ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α.Π.Θ

Ο ΘΥΡΕΟΕΙΔΗΣ ΑΔΕΝΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΟΡΜΟΝΕΣ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗΣ Ε. ΚΟΥΤΣΟΝΙΚΟΛΑΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ (ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α.Π.Θ Ο ΘΥΡΕΟΕΙΔΗΣ ΑΔΕΝΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΟΡΜΟΝΕΣ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗΣ Ε. ΚΟΥΤΣΟΝΙΚΟΛΑΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ (ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΩΝ) ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α.Π.Θ Ο ΘΥΡΕΟΕΙ ΗΣ Α ΕΝΑΣ Ο ΘΥΡΕΟΕΙ ΗΣ Α ΕΝΑΣ Ο ΘΥΡΕΟΕΙ ΗΣ Α ΕΝΑΣ Ο

Διαβάστε περισσότερα

Γαστρεντερικές ορμόνες, νεύρωση & αιμάτωση. Σωτήρης Ζαρογιάννης Επίκ. Καθηγητής Φυσιολογίας Εργαστήριο Φυσιολογίας Τμήμα Ιατρικής Π.Θ.

Γαστρεντερικές ορμόνες, νεύρωση & αιμάτωση. Σωτήρης Ζαρογιάννης Επίκ. Καθηγητής Φυσιολογίας Εργαστήριο Φυσιολογίας Τμήμα Ιατρικής Π.Θ. Γαστρεντερικές ορμόνες, νεύρωση & αιμάτωση Σωτήρης Ζαρογιάννης Επίκ. Καθηγητής Φυσιολογίας Εργαστήριο Φυσιολογίας Τμήμα Ιατρικής Π.Θ. 02/12/2016 Φυσιολογία Συστημάτων Ακαδημαϊκό Ετος 2016-2017 Οικογένεια

Διαβάστε περισσότερα

Oδοί και μηχανισμοί ευκαρυωτικής μεταγωγής σήματος

Oδοί και μηχανισμοί ευκαρυωτικής μεταγωγής σήματος MOPIAKH BIOΛOΓIA ΦAPMAKEYTIKHΣ ΔIAΛEΞΕΙΣ 10-12 Oδοί και μηχανισμοί ευκαρυωτικής μεταγωγής σήματος (Πως γίνονται αντιληπτά τα μηνύματα και πως δίδονται οι απαντήσεις) Δρ. Xρήστος Παναγιωτίδης, Tµήµα Φαρµακευτικής

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτα μηνύματα: ορμόνες, νευροδιαβιβαστές, παρακρινείς/αυτοκρινείς παράγοντες που φθάνουν στηνκμαπότονεξωκυττάριοχώροκαιδεσμεύονται με ειδικούς

Πρώτα μηνύματα: ορμόνες, νευροδιαβιβαστές, παρακρινείς/αυτοκρινείς παράγοντες που φθάνουν στηνκμαπότονεξωκυττάριοχώροκαιδεσμεύονται με ειδικούς Πρώτα μηνύματα: ορμόνες, νευροδιαβιβαστές, παρακρινείς/αυτοκρινείς παράγοντες που φθάνουν στηνκμαπότονεξωκυττάριοχώροκαιδεσμεύονται με ειδικούς κυτταρικούς υποδοχείς Δεύτερα μηνύματα: μη-πρωτεϊνικές ουσίες

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΙΑ 3 η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ. ΚΥΤΤΑΡΟΚΙΝΕΣ ή ΚΥΤΤΟΚΙΝΕΣ Dr ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΘΕΩΡΙΑ 3 η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ. ΚΥΤΤΑΡΟΚΙΝΕΣ ή ΚΥΤΤΟΚΙΝΕΣ Dr ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΘΕΩΡΙΑ 3 η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΚΥΤΤΑΡΟΚΙΝΕΣ ή ΚΥΤΤΟΚΙΝΕΣ Dr ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Είδαμε ότι οι ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΜΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΝΟΣΙΑΣ είναι 1. Ανατομικοί φραγμοί - Δέρμα - Βλεννώδεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ ΚΟΡΤΙΖΟΛΗ

ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ ΚΟΡΤΙΖΟΛΗ ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ ΚΟΡΤΙΖΟΛΗ Μεταβολισμός της κορτιζόλης Η κορτιζόλη μεταβολίζεται στο ήπαρ. Στην συνέχεια οι μεταβολίτες συζευγνύνται με γλυκουρονιδικές και θειικές ομάδες, γίνονται υδατοδιαλυτά, εισέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

Αύξηση & Ανάπτυξη. Υπερπλασία: αύξηση του αριθµού των κυττάρων & Υπερτροφία : αύξηση του µεγέθους των κυττάρων

Αύξηση & Ανάπτυξη. Υπερπλασία: αύξηση του αριθµού των κυττάρων & Υπερτροφία : αύξηση του µεγέθους των κυττάρων Αύξηση & Ανάπτυξη Αύξηση Κυτταρική διαίρεση και καθαρή πρωτεϊνική σύνθεση & Ανάπτυξη Αύξηση διαστάσεων (ανάστηµα) Αύξηση οστών (σπονδυλική στήλη και κάτω άκρα) Αύξηση σκελετικού µυ Αύξηση σπλάχνων Υπερπλασία:

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων

Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων Στέργιος Κατσιουγιάννης PhD Μεταδιδακτορικός συνεργάτης Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο Τµήµα Επιστήµης ιαιτολογίας και ιατροφής Μεταβολισµός και Ανοσολογία Ιστορικά το καλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή Υδρόβιων Οργανισμών

Παραγωγή Υδρόβιων Οργανισμών Παραγωγή Υδρόβιων Οργανισμών ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΝΕΥΡΟΟΡΜΟΝΙΚΕΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ ΙΧΘΥΩΝ Τμήμα: Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής & Υδατοκαλλιεργειών Διδάσκων: Ευστράτιος Σ. Παπουτσόγλου Εκπαιδευτικοί στόχοι Περιγραφή των

Διαβάστε περισσότερα

Φλοιοτρόπος ορμόνη ή Κορτικοτροπίνη (ACTH) και συγγενή πεπτίδια

Φλοιοτρόπος ορμόνη ή Κορτικοτροπίνη (ACTH) και συγγενή πεπτίδια ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ Φλοιοτρόπος ορμόνη ή Κορτικοτροπίνη (ACTH) και συγγενή πεπτίδια 39 αμινοξέα Μ.Β. 4500 προοπιομελανοκορτίνη(pomc) 1. κορτικοτροπίνη (ACTH), 2. β λιποτροφίνη (β LPH), 3. γ λιποτροφίνη (γ LPH),

Διαβάστε περισσότερα

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ 11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ Στον ανθρώπινο οργανισμό υπάρχουν δύο είδη αδένων, οι εξωκρινείς και οι ενδοκρινείς. Οι εξωκρινείς (ιδρωτοποιοί αδένες, σμηγματογόνοι αδένες κ.ά.) εκκρίνουν το προϊόν τους στην επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

Πεδίο Εφαρμογής. Πρόληψη και Παράγοντες Κινδύνου

Πεδίο Εφαρμογής. Πρόληψη και Παράγοντες Κινδύνου Εξετάσεις λειτουργίας του θυρεοειδούς: διάγνωση και παρακολούθηση των διαταραχών λειτουργίας του θυρεοειδούς σε ενήλικες για την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας Πεδίο Εφαρμογής Οι παρούσες κατευθυντήριες οδηγίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΓΧΟΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

ΕΛΕΓΧΟΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Ιφιγένεια Πηδώνια-Μανίκα Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Κλινικής Βιοχημείας τηςιατρικήςσχολήςτουα.π.θ. τ. Διευθύντρια του Βιοχημικού Εργαστηρίου του Νοσοκομείου ΑΧΕΠΑ Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

Θυρεοειδής αδένας. Οι ενισχυτές πρόσληψης ιωδίου περιλαμβάνουν : 1) TSH, 2) ιωδοπενία, 3) αντισώματα κατά του υποδοχέα της TSH και 4) αυτορρύθμιση.

Θυρεοειδής αδένας. Οι ενισχυτές πρόσληψης ιωδίου περιλαμβάνουν : 1) TSH, 2) ιωδοπενία, 3) αντισώματα κατά του υποδοχέα της TSH και 4) αυτορρύθμιση. Θυρεοειδής αδένας Ανατομία και ιστολογία Στους ανθρώπους ο θυρεοειδής αδένας βρίσκεται στον πρόσθιο τράχηλο και η λειτουργία του είναι η σύνθεση και έκκριση των θυρεοειδικών ορμονών, της θυροξίνης (Τ 4)και

Διαβάστε περισσότερα

Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο 22 : Η ενεργοποίηση της µεταγραφής

Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο 22 : Η ενεργοποίηση της µεταγραφής Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο 22 : Η ενεργοποίηση της µεταγραφής Εικόνα 22.1 Η γονιδιακή έκφραση ελέγχεται κυρίως κατά την έναρξη της µεταγραφής και σπάνια στα επόµενα στάδια της γονιδιακής έκφρασης, παρόλο που ο έλεγχος

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΡΜΑΚΟ ΥΝΑΜΙΚΗ ΙΙ. Γενικές έννοιες (Θεωρία υποδοχέων - Αγωνιστής ανταγωνιστής) Σηµεία ράσης Μοριακοί Μηχανισµοί ράσης Φαρµάκων

ΦΑΡΜΑΚΟ ΥΝΑΜΙΚΗ ΙΙ. Γενικές έννοιες (Θεωρία υποδοχέων - Αγωνιστής ανταγωνιστής) Σηµεία ράσης Μοριακοί Μηχανισµοί ράσης Φαρµάκων ΦΑΡΜΑΚΟ ΥΝΑΜΙΚΗ ΙΙ Γενικές έννοιες (Θεωρία υποδοχέων - Αγωνιστής ανταγωνιστής) Σηµεία ράσης Μοριακοί Μηχανισµοί ράσης Φαρµάκων Υποδοχείς (φαρµάκων) και ενδοκυττάριες σηµατοδοτικές πορείες - Συστήµατα Μεταγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΩΝ ΑΔΕΝΩΝ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΩΝ ΑΔΕΝΩΝ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΕΝΔΟΚΡΙΝΩΝ ΑΔΕΝΩΝ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΕΝ ΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑ κλάδος της ιατρικής ο οποίος ασχολείται µε τις ασθένειες του ενδοκρινολογικού συστήµατος. το ενδοκρινολογικό σύστηµα αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ

ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Λειτουργίες

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές αρχές της φυσιολογίας του ενδοκρινικού συστήµατος. Επικοινωνία & Συντονισµός των λειτουργιών του σώµατος

Γενικές αρχές της φυσιολογίας του ενδοκρινικού συστήµατος. Επικοινωνία & Συντονισµός των λειτουργιών του σώµατος Γενικές αρχές της φυσιολογίας του ενδοκρινικού συστήµατος Επικοινωνία & Συντονισµός των λειτουργιών του σώµατος Το νευρικό & το ενδοκρινικό σύστηµα δρουν σε συνεργασία ή ανεξάρτητα Εσωτερικά & εξωτερικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ. Οι ρυθμιστές του οργανισμού

ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ. Οι ρυθμιστές του οργανισμού ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ Οι ρυθμιστές του οργανισμού Είδη αδένων στον άνθρωπο o Εξωκρινείς αδένες: εκκρίνουν το προϊόν τους μέσω εκφορητικού πόρου είτε στην επιφάνεια του σώματος (π.χ. ιδρωτοποιοί και σμηγματογόνοι

Διαβάστε περισσότερα

Εντοπίζεται συνήθως τυχαία διότι δεν εκδηλώνεται με πόνο. Εξαίρεση αποτελούν κάποιες πολύ σπάνιες προχωρημένες περιπτώσεις.

Εντοπίζεται συνήθως τυχαία διότι δεν εκδηλώνεται με πόνο. Εξαίρεση αποτελούν κάποιες πολύ σπάνιες προχωρημένες περιπτώσεις. 8SELIDO ENTIPO AGALIAZO.indd 1 Εισαγωγή Το έντυπο που κρατάτε στα χέρια σας έχει γραφτεί για να ρίξει φως στα σημαντικά σημεία για τον καρκίνου του θυρεοειδούς ο οποίος αποτελεί έναν από τους πιο σπάνιους

Διαβάστε περισσότερα

Υποθάλαµος & Υπόφυση Η υπόφυση και ο υποθάλαµος σχηµατίζουν µια λειτουργική µονάδα

Υποθάλαµος & Υπόφυση Η υπόφυση και ο υποθάλαµος σχηµατίζουν µια λειτουργική µονάδα Υποθάλαµος & Υπόφυση Η υπόφυση και ο υποθάλαµος σχηµατίζουν µια λειτουργική µονάδα Ρυθµίζουν το µεταβολισµό του ύδατος την έκκριση γάλακτος την αναπαραγωγή τη γαλουχία την αύξηση και εκκριτική δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΠΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΔΡΑΣΕΩΣ

ΟΙ ΕΠΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΔΡΑΣΕΩΣ ΟΙ ΕΠΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΔΡΑΣΕΩΣ ΤΩΝ ΟΡΜΟΝΩΝ Κωνσταντίνος Καλλαράς Ιατρός Παθολόγος Καθηγητής Φυσιολογίας Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας Ιατρικής Σχολής Α.Π.Θ. Γενικές έννοιες Ενδοκρινής έκκριση

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1]

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1] Ολόγοςλεπτίνης/αδιπονεκτίνης ως ανεξάρτητος προγνωστικός παράγοντας 10ετούς καρδιαγγειακού κινδύνου σε ινσουλινοθεραπευόμενους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1],

Διαβάστε περισσότερα

Aντώνης Εμμανουηλίδης Βασίλης Κεκρίδης Χριστίνα Σπηλιωτοπούλου

Aντώνης Εμμανουηλίδης Βασίλης Κεκρίδης Χριστίνα Σπηλιωτοπούλου Aντώνης Εμμανουηλίδης Βασίλης Κεκρίδης Χριστίνα Σπηλιωτοπούλου Το ενδοκρινές σύστημα είναι το σύστημα οργάνων ενός οργανισμού που είναι υπεύθυνο για τον έλεγχο μίας πληθώρας λειτουργιών του οργανισμού,

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές αρχές µεταβίβασης του ορµονικού σήµατος ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΜΟΥΤΣΑΤΣΟΥ

Γενικές αρχές µεταβίβασης του ορµονικού σήµατος ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΜΟΥΤΣΑΤΣΟΥ 26 Γενικές αρχές µεταβίβασης του ορµονικού σήµατος ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΜΟΥΤΣΑΤΣΟΥ Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Εργαστήριο Βιολογικής Χημείας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η αλµατώδης ανάπτυξη στην διελεύκανση

Διαβάστε περισσότερα

Το κύριο εκκριτικό προιόν του θυρεοειδούς, η Τ4, υπόκειται σε μια πολύπλοκη

Το κύριο εκκριτικό προιόν του θυρεοειδούς, η Τ4, υπόκειται σε μια πολύπλοκη 03 Περιφερικός µεταβολισµός θυρεοειδικών ορµονών Δ. ΖΙΑΝΝΗ Ενδοκρινολόγος Το κύριο εκκριτικό προιόν του θυρεοειδούς, η Τ4, υπόκειται σε μια πολύπλοκη σειρά μεταβολικών τροποποιήσεων στους περιφερικούς

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΠΩΔΗΣ ΙΣΤΟΣ ΚΑΙ ΕΝΔΟΘΗΛΙΟ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΣΧΕΣΗ. Κ. ΜΑΚΕΔΟΥ, Ιατρός Βιοπαθολόγος

ΛΙΠΩΔΗΣ ΙΣΤΟΣ ΚΑΙ ΕΝΔΟΘΗΛΙΟ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΣΧΕΣΗ. Κ. ΜΑΚΕΔΟΥ, Ιατρός Βιοπαθολόγος ΛΙΠΩΔΗΣ ΙΣΤΟΣ ΚΑΙ ΕΝΔΟΘΗΛΙΟ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΣΧΕΣΗ Κ. ΜΑΚΕΔΟΥ, Ιατρός Βιοπαθολόγος ΛΙΠΩΔΗΣ ΙΣΤΟΣ Απόδοση λιπαρών οξέων μετά από υδρόλυση των τριγλυκεριδίων, σε περίοδο νηστείας, με σκοπό: Την παραγωγή ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

DNA δεοξυριβονουκλεινϊκό οξύ

DNA δεοξυριβονουκλεινϊκό οξύ DNA δεοξυριβονουκλεινϊκό οξύ ΜΟΝΟΝΟΥΚΛΕΟΤΙΔΙΟ ΝΟΥΚΛΕΟΣΙΔΙΟ ΝΟΥΚΛΕΟΥΤΙΔΙΑ ΑΜΡ: αδενοσινο-μονοφωσφορικό οξύ ADP: αδενοσινο-διφωσφορικό οξύ ΑΤΡ: αδενοσινο-τριφωσφορικό οξύ GMP: γουανοσινο-μονοφωσφορικό οξύ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ 7-8/ Π.Παπαζαφείρη ΣΥΝΑΨΕΙΣ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ 7-8/ Π.Παπαζαφείρη ΣΥΝΑΨΕΙΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ 7-8/02-03-2016 Π.Παπαζαφείρη ΣΥΝΑΨΕΙΣ Νευροδιαβιβαστές α) παραγωγή, είδη β) αναγνώριση γ) σηματοδότηση Σε πρώτη προσέγγιση, ο ορισμός του διαβιβαστή είναι: Διαβιβαστής είναι μια ουσία που

Διαβάστε περισσότερα

gr

gr Μεταβολές θυρεοειδικής λειτουργίας κατά την κύηση αύξηση θυρεοδεσµευτικής σφαιρίνης (TBG)( διέγερση του υποδοχέα της TSH από την χοριακή γοναδοτροπίνη (hcg( hcg) αυξηµένη µεταβολική κάθαρση της Τ 4 αυξηµένη

Διαβάστε περισσότερα

13o Μεμβρανικοί υποδοχείς με εσωτερική δραστικότητα κινάσης Ser/Thr 1. Σηματοδότηση μέσω TGFβ

13o Μεμβρανικοί υποδοχείς με εσωτερική δραστικότητα κινάσης Ser/Thr 1. Σηματοδότηση μέσω TGFβ 13 o TGF-β Μεμβρανικοί υποδοχείς με εσωτερική δραστικότητα κινάσης Ser/Thr 1. Σηματοδότηση μέσω TGFβ Ωρίμανση του μορίου TGFβ Ενεργοποίηση των υποδοχέων TGFβ Οι μεταγραφικοί παράγοντες Smads Η ρύθμιση

Διαβάστε περισσότερα

Ατυπία Υπερπλασία- Δυσπλασία. Κίττυ Παυλάκη

Ατυπία Υπερπλασία- Δυσπλασία. Κίττυ Παυλάκη Ατυπία Υπερπλασία- Δυσπλασία Κίττυ Παυλάκη Jeanne Calment Κάπνιζε µέχρι τα 117 Πέθανε στα 122 Η σωστή λειτουργία των οργανισµών απαιτεί τη δυνατότητα προσαρµογής των κυττάρων και κατά συνέπεια και των

Διαβάστε περισσότερα

Ηεξέλιξη της πολυκυτταρικότητας

Ηεξέλιξη της πολυκυτταρικότητας ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τα κύτταρα επικοινωνούν µεταξύ τους και µε το περιβάλλον προκειµένου να συντονίζουν τις λειτουργίες που απαιτούνται για την αύξηση, ανάπτυξη και λειτουργία ενός οργανισµού Η επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Ενότητα 8η - Μέρος Α ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Όνομα καθηγητή: Μ. ΚΑΨΟΚΕΦΑΛΟΥ Όνομα καθηγητή: Α. ΖΑΜΠΕΛΑΣ Τμήμα: Επιστήμης τροφίμων και διατροφής του ανθρώπου ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Η δομή των πρωτεϊνών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΠΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΔΡΑΣΕΩΣ

ΟΙ ΕΠΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΔΡΑΣΕΩΣ ΟΙ ΕΠΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΔΡΑΣΕΩΣ ΤΩΝ ΟΡΜΟΝΩΝ Κωνσταντίνος Καλλαράς Ιατρός Παθολόγος Καθηγητής Φυσιολογίας Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας Ιατρικής Σχολής Α.Π.Θ. Γενικές έννοιες Ενδοκρινής έκκριση

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος Ομότ. Καθηγητού κου Μαραγκουδάκη...v Πρόλογος της συγγραφέως...vii. Καμπύλες δόσης - ανταπόκρισης... 3. Μηχανισμοί δράσης των φαρμάκων 9

Πρόλογος Ομότ. Καθηγητού κου Μαραγκουδάκη...v Πρόλογος της συγγραφέως...vii. Καμπύλες δόσης - ανταπόκρισης... 3. Μηχανισμοί δράσης των φαρμάκων 9 Περιεχόμενα Πρόλογος Ομότ. Καθηγητού κου Μαραγκουδάκη...v Πρόλογος της συγγραφέως...vii Κεφάλαιο 1 2 3 4 Εισαγωγή 1 Καμπύλες δόσης - ανταπόκρισης.... 3 Μηχανισμοί δράσης των φαρμάκων 9 1 Δράση μέσω φυσικοχημικών

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΟΜΑΔΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΟΜΑΔΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ 27 Μαΐου 2016 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΟΜΑΔΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελλαδικών Εξετάσεων Ημερησίων Γενικών Λυκείων (Νέο & Παλιό Σύστημα) ΘΕΜΑ Γ Γ.1 Ο χαρακτήρας της ομάδας αίματος στον άνθρωπο

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΛΙΠΟΕΙ ΩΝ

ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΛΙΠΟΕΙ ΩΝ ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΛΙΠΟΕΙ ΩΝ Η επιβίωση των ζώντων οργανισµών οφείλεται εκτός των άλλων και στην ικανότητά τους να ρυθµίζουν την αποθήκευση και την κινητοποίηση της ενέργειας για το µεταβολισµότους.

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες ορμονών 4/4/2011. Ενδοκρινολογικό σύστημα και παράγοντες που επηρεάζουν τα επίπεδα των ορμονών. Συστήματα επικοινωνίας Ανθρωπίνου σώματος

Κατηγορίες ορμονών 4/4/2011. Ενδοκρινολογικό σύστημα και παράγοντες που επηρεάζουν τα επίπεδα των ορμονών. Συστήματα επικοινωνίας Ανθρωπίνου σώματος Συστήματα επικοινωνίας Ανθρωπίνου σώματος Ενδοκρινολογικό σύστημα και παράγοντες που επηρεάζουν τα επίπεδα των ορμονών ενδοκρινολογικό νευρικό σύστημα Ενδοκρινολογικό Σύστημα αποτελείται από αδένες οι

Διαβάστε περισσότερα

Ανακεφαλαιώνοντας, οι διάφορες ρυθµίσεις ώστε να µη γίνεται ταυτόχρονα και βιοσύνθεση και β-οξείδωση είναι οι ακόλουθες: Ηγλυκαγόνηκαιηεπινεφρίνη

Ανακεφαλαιώνοντας, οι διάφορες ρυθµίσεις ώστε να µη γίνεται ταυτόχρονα και βιοσύνθεση και β-οξείδωση είναι οι ακόλουθες: Ηγλυκαγόνηκαιηεπινεφρίνη Ανακεφαλαιώνοντας, οι διάφορες ρυθµίσεις ώστε να µη γίνεται ταυτόχρονα και βιοσύνθεση και β-οξείδωση είναι οι ακόλουθες: Ηγλυκαγόνηκαιηεπινεφρίνη (αδρεναλίνη) ευνοούν τη β-οξείδωση και την κινητοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΝΕΣΙΜΗ ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΜΕΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΝΕΣΙΜΗ ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΝΕΣΙΜΗ ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Αυτό σημαίνει ότι χρησιμοποιούμε μόνο ενέσιμα φάρμακα και μόνο στο σημείο που πάσχει. ΜΕΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Ξεκίνησε στη λογική του γιατί να μη χορηγήσω ένα αντιφλεγμονώδες

Διαβάστε περισσότερα

ΘΤΡΕΟΕΙΔΙΚΑ ΥΑΡΜΑΚΑ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑ ΓΙΩΡΓΟ ΜΙΙΦΡΟΝΗ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΟ ΚΕΝΣΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ

ΘΤΡΕΟΕΙΔΙΚΑ ΥΑΡΜΑΚΑ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑ ΓΙΩΡΓΟ ΜΙΙΦΡΟΝΗ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΟ ΚΕΝΣΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΘΤΡΕΟΕΙΔΙΚΑ ΥΑΡΜΑΚΑ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑ ΓΙΩΡΓΟ ΜΙΙΦΡΟΝΗ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΟ ΚΕΝΣΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Θυρεοειδικές ορμόνες - δράσεις Οι θυρεοειδικές ορμόνες επηρεάζουν όλους τους ιστούς και τα οργανικά συστήματα στο σωμα

Διαβάστε περισσότερα

Τα ορμονικά μόρια και η διαχείριση τους μέσα στο φυτό

Τα ορμονικά μόρια και η διαχείριση τους μέσα στο φυτό Φυσιολογία Φυτών Διαχείριση ορμονικών μορίων Τα ορμονικά μόρια και η διαχείριση τους μέσα στο φυτό Φυσιολογία Φυτών 3 ου Εξαμήνου Δ. Μπουράνης, Σ. Χωριανοπούλου 1 Φυσιολογία Φυτών Διαχείριση ορμονικών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΘΥΡΟΕΙΔΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΘΥΡΟΕΙΔΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Η παραγωγή και έκκριση των βιολογικά δραστικών θυρεοειδικών ορμονών, θυροξίνης και τριιωδοθυρονίνης βρίσκεται κάτω από τον αυστηρό έλεγχο του υποθαλάμου και της υπόφυσης. Η υποθαλαμική TRH διεγείρει την

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Γενικά Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν τους στόχους της

Διαβάστε περισσότερα

35. ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ

35. ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ 35. ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΟΡΙΣΜΟΙ Θυρεοτοξίκωση είναι η κλινική και βιοχημική κατάσταση που οφείλεται στην εκσεσημασμένη παραγωγή και έκθεση στις θυρεοειδικές ορμόνες κάθε αιτιολογίας. Αντίθετα, υπερθυρεοειδισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΘΥΡΕΟΕΙΔΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ

ΘΥΡΕΟΕΙΔΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ 8o Πανελλήνιο Συνέδριο Ιατρικής Βιοπαθολογίας Αθήνα 29-31 Μαΐου2014 ΘΥΡΕΟΕΙΔΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Β. Ζουρνατζή-Κόϊου Ομότιμη Καθηγήτρια ΑΠΘ Κόϊος Γεώργιος Δρ Ενδοκρινολόγος Θυρεοειδική λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠΑΤΑΚΟΙΑΣ Β. - ΑΒΡΑΜΙ ΗΣ Α. ενδοκρινολόγοι. gr

ΜΠΑΤΑΚΟΙΑΣ Β. - ΑΒΡΑΜΙ ΗΣ Α. ενδοκρινολόγοι.  gr ΜΠΑΤΑΚΟΙΑΣ Β. - ΑΒΡΑΜΙ ΗΣ Α. ενδοκρινολόγοι ΓΕΝΙΚΑ παραγωγή στο κωνάριο /επίφυση (αµφιβληστροειδή, έντερο) ΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ µε: διάθεση, ύπνο, jet-lag, ανοσία, αντιοξειδωτική δράση, καρκίνο, αναστολή γήρανσης

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΥΠΟΦΥΣΗΣ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΥΠΟΦΥΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η υπόφυση είναι ένας μεγάλης σημασίας ενδοκρινής αδένας, που ρυθμίζεται από τον υποθάλαμο και βρίσκεται στη βάση του εγκεφάλου, πίσω από τη μύτη και στο ύψος των ματιών, σε μία περιοχή που λέγεται

Διαβάστε περισσότερα

Υποθυρεοειδισμός. www.endokrinologos.com. Διάγνωση Η πιο σημαντική και απαραίτητα εξέταση για τη διάγνωση του

Υποθυρεοειδισμός. www.endokrinologos.com. Διάγνωση Η πιο σημαντική και απαραίτητα εξέταση για τη διάγνωση του ΘΥΡΕΟΕΙΔΗΣ Υποθυρεοειδισμός Η ετυμολογία της λέξης θυρεοειδής δείχνει τη σημαντική θέση που κατέχει στην λειτουργία του ανθρώπινου οργανισμού. Προέρχεται από τη λέξη 'θυρεός' που σημαίνει έμβλημα και αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ 1o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ - ΓΗ_Α_ΒΙΟ_0_11207, 96ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ - ΓΗ_Α_ΒΙΟ_0_11303 Ι. Το σύστημα των ενδοκρινών αδένων είναι το ένα από τα δύο συστήματα του οργανισμού μας που συντονίζουν

Διαβάστε περισσότερα

Οζώδης βρογχοκήλη και κύηση

Οζώδης βρογχοκήλη και κύηση 26 Οζώδης βρογχοκήλη και κύηση Σ.Θ. ΚΟΥΤΜΟΣ Ενδοκρινολόγος Διευθυντής Ενδοκρινολογικής Κλινικής Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» 1. Εισαγωγή οζώδης διόγκωση του θυρεοειδούς μπορεί να συνοδεύει σχεδόν κάθε πάθηση

Διαβάστε περισσότερα

Θυρεοειδικά νοσήματα. Ζ. Μούσλεχ Ενδοκρινολόγος Διδάκτωρ Ιατρικής ΑΠΘ Διευθυντής Πολυιατρείου ΕΟΠΥΥ Ανάληψης Θεσσαλονίκη

Θυρεοειδικά νοσήματα. Ζ. Μούσλεχ Ενδοκρινολόγος Διδάκτωρ Ιατρικής ΑΠΘ Διευθυντής Πολυιατρείου ΕΟΠΥΥ Ανάληψης Θεσσαλονίκη Θυρεοειδικά νοσήματα Ζ. Μούσλεχ Ενδοκρινολόγος Διδάκτωρ Ιατρικής ΑΠΘ Διευθυντής Πολυιατρείου ΕΟΠΥΥ Ανάληψης Θεσσαλονίκη Θυρεοειδής Mοιάζει με θυρεό Μπροστά από την τραχεία Μεγαλύτερος ενδοκρινικός αδένας

Διαβάστε περισσότερα

Ο μεταβολισμός του σώματος περιλαμβάνει όλες τις χημικές διαδικασίες που εμπλέκονται στην παραγωγή και απελευθέρωση της ενέργειας, καθώς και στην

Ο μεταβολισμός του σώματος περιλαμβάνει όλες τις χημικές διαδικασίες που εμπλέκονται στην παραγωγή και απελευθέρωση της ενέργειας, καθώς και στην Ο μεταβολισμός του σώματος περιλαμβάνει όλες τις χημικές διαδικασίες που εμπλέκονται στην παραγωγή και απελευθέρωση της ενέργειας, καθώς και στην αύξηση Ένας άντρας 70 Kg απαιτεί σε κατάσταση ηρεμίας 2100Kcal

Διαβάστε περισσότερα

Ενδοκρινολογικές μεταβολές στην παχυσαρκία

Ενδοκρινολογικές μεταβολές στην παχυσαρκία Διατροφή Παρουσίαση ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ Κοκκόρης Παναγιώτης Ενδοκρινολογικές μεταβολές στην παχυσαρκία Παναγιώτης Κοκκόρης Ενδοκρινολόγος- Διαβητολόγος Επιμελητής Ενδοκρινολογικής Κλινικής του 251 Γενικού Νοσοκομείου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ

ΕΝ ΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Παναγιώτης Κοκκόρης Ενδοκρινολόγος- ιαβητολόγος Επιµελητής Ενδοκρινολογικής Κλινικής του 251 Γενικού Νοσοκοµείου Αεροπορίας ΕΝ ΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Η παχυσαρκία είναι µια κατάσταση που

Διαβάστε περισσότερα

Γ.Ν.Θ. Ιπποκράτειο «Ενδοκρινολογική Κλινική» Διευθύντρια: Dr. Μαρίνα Κήτα Εργαστηριακοί προσδιορισμοί θυρεοειδικής λειτουργίας

Γ.Ν.Θ. Ιπποκράτειο «Ενδοκρινολογική Κλινική» Διευθύντρια: Dr. Μαρίνα Κήτα Εργαστηριακοί προσδιορισμοί θυρεοειδικής λειτουργίας Γ.Ν.Θ. Ιπποκράτειο «Ενδοκρινολογική Κλινική» Διευθύντρια: Dr. Μαρίνα Κήτα Εργαστηριακοί προσδιορισμοί θυρεοειδικής λειτουργίας Μαρία Πουλασουχίδου Ειδικευόμενη Ενδοκρινολογίας Εισαγωγή - 1 Οι εξετάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Κυτταρική Βιολογία. Ενότητα 12 : Απόπτωση ή Προγραμματισμένος κυτταρικός θάνατος. Παναγιωτίδης Χρήστος Τμήμα Φαρμακευτικής ΑΠΘ

Κυτταρική Βιολογία. Ενότητα 12 : Απόπτωση ή Προγραμματισμένος κυτταρικός θάνατος. Παναγιωτίδης Χρήστος Τμήμα Φαρμακευτικής ΑΠΘ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Κυτταρική Βιολογία Ενότητα 12 : Απόπτωση ή Προγραμματισμένος κυτταρικός θάνατος Παναγιωτίδης Χρήστος ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία.

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Παχυσαρκία είναι η παθολογική αύξηση του βάρους του σώματος, που οφείλεται σε υπερβολική συσσώρευση λίπους στον οργανισμό. Παρατηρείται γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Πάντως η λήψη τροφής ρυθµίζεται από το νευρικό σύστηµα µε συνεργασία δύο κέντρων.

Πάντως η λήψη τροφής ρυθµίζεται από το νευρικό σύστηµα µε συνεργασία δύο κέντρων. ΛΗΨΗ ΤΗΣ ΤΡΟΦΗΣ H ανάγκη για λήψη τροφής, που ικανοποιείται µόνο µε σιτισµό, και προέρχεται από διέγερση του κέντρου θρέψης, αποτελεί το αίσθηµα της πείνας (hunger), ενώ η επιθυµία για λήψη ειδικής τροφής,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ

ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Το στρες Πρώτη νευροενδοκρινολογική απάντηση Δεύτερη νευροενδοεκρινολογική απάντηση Ο υποθάλαμος Κορτιζόλη

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 20 Η ρύθμιση της γονιδιακής έκφρασης στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς

Κεφάλαιο 20 Η ρύθμιση της γονιδιακής έκφρασης στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς Κεφάλαιο 20 Η ρύθμιση της γονιδιακής έκφρασης στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς Πυρίνας ανθρώπινου μεσοφασικού κυττάρου στον οποίο παρατηρούμε, με ανοσοφθορισμό, τη διάστικτη κατανομή της απακετυλάσης των

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: 1 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 21 / 09 /2014

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: 1 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 21 / 09 /2014 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: 1 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 21 / 09 /2014 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως και Α3 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα

Διαβάστε περισσότερα

Kυτταρική Bιολογία ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ, ΜΕΜΒΡΑΝΙΚΑ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΑ & ΔΙΑΛΟΓΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ ΔIAΛEΞΗ 4 (6/3/2013)

Kυτταρική Bιολογία ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ, ΜΕΜΒΡΑΝΙΚΑ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΑ & ΔΙΑΛΟΓΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ ΔIAΛEΞΗ 4 (6/3/2013) Kυτταρική Bιολογία ΔIAΛEΞΗ 4 (6/3/2013) ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ, ΜΕΜΒΡΑΝΙΚΑ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΑ & ΔΙΑΛΟΓΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ Οι λιπιδικές διπλοστιβάδες ως φραγμοί Νερό Υδρόφιλες φωσφολιπιδικές κεφαλές Φωσφολιπιδική μεμβράνη

Διαβάστε περισσότερα

Αναλογία των ιωδιωμένων ενώσεων στο φυσιολογικό θυρεοειδή στον άνθρωπο. 23% ΜΙΤ 33% DIT 35% T 4 7% T 3 ίχνη RT 3

Αναλογία των ιωδιωμένων ενώσεων στο φυσιολογικό θυρεοειδή στον άνθρωπο. 23% ΜΙΤ 33% DIT 35% T 4 7% T 3 ίχνη RT 3 Αναλογία των ιωδιωμένων ενώσεων στο φυσιολογικό θυρεοειδή στον άνθρωπο 23% ΜΙΤ 33% DIT 35% T 4 7% T 3 ίχνη RT 3 Οι ποσότητες των θυρεοειδικών ορμονών που εκκρίνονται ημερησίως 80μg T 4 4 μg T 3 2 μg RT

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΦΙΓΓΟΛΙΠΙΔΙΩΝ & ΧΟΛΗΣΤΕΡΟΛΗΣ

ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΦΙΓΓΟΛΙΠΙΔΙΩΝ & ΧΟΛΗΣΤΕΡΟΛΗΣ ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΦΙΓΓΟΛΙΠΙΔΙΩΝ & ΧΟΛΗΣΤΕΡΟΛΗΣ ΗΠΑΡ VLDL Ανασκόπηση μεταβολισμού λιπιδίων & λιποπρωτεϊνών ΤΡΟΦΗ ΛΙΠΩΔΗΣ ΙΣΤΟΣ ΗΠΑΡ Κυκλοφορία Χυλομικρά Λιπαρά οξέα HDL LDL VLDL ΗΠΑΡ Τριγλυκερίδια Φωσφολίπιδια Λιπαρά

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ 15-16/ Π.Παπαζαφείρη

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ 15-16/ Π.Παπαζαφείρη ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ 15-16/21-3-2016 Π.Παπαζαφείρη 1. Κυτταρική επικοινωνία: από τη νευρική στην ενδοκρινική σύνδεση 2. Ορμόνες: είδη, υποδοχείς, σηματοδότηση, ρύθμιση 3. Υποθάλαμος Υπόφυση 3α. Ανατομική θέση

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 15 (Ιατρική Γενετική) Προγεννητική διάγνωση

Κεφάλαιο 15 (Ιατρική Γενετική) Προγεννητική διάγνωση Κεφάλαιο 15 (Ιατρική Γενετική) Προγεννητική διάγνωση Η προγεννητική διάγνωση Ενδείξεις: -Προχωρημένη ηλικία μητέρας (πιο συχνό: σύνδρομο Down) -Προγενέστερο παιδί με de novo χρωμοσωμική ανωμαλία -Ύπαρξη

Διαβάστε περισσότερα

Ρύθµιση κυτταρικής λειτουργίας. Μεταγωγή σήµατος

Ρύθµιση κυτταρικής λειτουργίας. Μεταγωγή σήµατος Ρύθµιση κυτταρικής λειτουργίας Μεταγωγή σήµατος 1 Εισαγωγή Η διαδικασία εξέλιξης των πολυκύτταρων οργανισµών (πρίν 2.5 δις χρόνια) άρχισε πολύ πιο αργά από την ύπαρξη των µονοκύτταρων οργανισµών (πρίν

Διαβάστε περισσότερα