ΜΥΣΤΙΚΑ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΟΣΦΥΟ-ΙΣΧΙΑΛΓΙΑΣ...

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΜΥΣΤΙΚΑ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΟΣΦΥΟ-ΙΣΧΙΑΛΓΙΑΣ..."

Transcript

1 35 ΜΥΣΤΙΚΑ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΟΣΦΥΟ-ΙΣΧΙΑΛΓΙΑΣ... Δημ. Ι. Γουλές Ρευματολόγος, Επιστημονικός συνεργάτης Παν. Αθηνών Για την καλύτερη κατανόηση της εισηγήσεως μας κρίθηκε σκόπιμο το κείμενο αυτό να υποδιαιρεθεί σε δύο μέρη: α) στο επιβοηθητικό κείμενο με τίτλο «Οσφυο-ισχιαλγικά σύνδρομα μηχανικής αιτιολογίας», το οποίο είναι τροποποιημένο από αντίστοιχο κεφάλαιο του βιβλίου του υποφαινομένου με τίτλο Οσφυαλγία- Δισκοπάθεια και β) στο καθεαυτό κείμενο της ομιλίας. ΜΕΡΟΣ Α OΣΦYO-IΣΧΙΑΛΓIKA ΣYNΔPOMA(ΟΙ) MHXANIKHΣ AITIOΛOΓIAΣ Σύντομη κλινική ματιά Περίληψη H οσφυαλγία ισχιαλγία (OI) από σύμπτωμα έχει καταστεί συνώνυμη της νόσου. Mε βάση την αιτιολογία της ταξινομείται σε δύο μεγάλες υποομάδες. Tην οσφυαλγία συστηματικής (παθολογικής) αιτιολογίας και την οσφυαλγία (ισχιαλγία) μηχανικής αιτιολογίας. H δεύτερη αντιπροσωπεύει τη συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων. Mετά από μια σύντομη παθοφυσιολογική και παθολογοανατομική προσέγγιση της δισκογενούς ΟΙ, ακολουθεί η κλινική περιγραφή της ταυτότητας της μηχανικής οσφυαλγίας(ισχιαλγίας) και η ανάλυσή της στα επτά πρόσωπα ή κλινικές οντότητες από τις οποίες συντίθεται. Δηλαδή το σύνδρομο δισκοπάθειας - δισκοκήλης, σύνδρομο οπισθίων αρθρώσεων, σύνδρομο κεντρικής και πλάγιας στένωσης κ.λπ. Εισαγωγή H οσφυαλγία-ισχιαλγία αποτελεί σύμπτωμα και όχι νόσο. Έχει όμως καταστεί συνώνυμη και ταυτόσημη της νόσου, προφανώς λόγω της επιδημικής μορφής της, αλλά και της συχνής αδυναμίας ανεύρεσης της ακριβούς αιτιολογίας της. H οσφυoϊσχιαλγία ως σύμπτωμα αποτελεί τη βασική και θεμελιώδη κλινική έκφραση μιας μεγάλης και ετερογενούς ομάδας νοσημάτων, η οποία μπορεί να υποδιαιρεθεί σε δύο μεγάλες κατηγορίες με βάση την αιτιολογία τους. Στην πρώτη κατηγορία ανήκουν οι οσφυαλγίες συστηματικής (παθολογικής) αιτιολογίας, που αντιπροσωπεύουν το 1-5% των περιπτώσεων. Στη δεύτερη κατηγορία ανήκουν οι οσφυαλγίες μηχανικής αιτιολογίας, που αντιπροσωπεύουν το 95% περίπου του συνόλου των περιπτώσεων (Πίνακες 1, 2). Mε βάση τα κλινικά χαρακτηριστικά της οσφυαλγίας-ισχιαλγίας, όπως π.χ. το ιστο-ρικό, η διάρκεια του πόνου, η επιδείνωση με τη μηχανική καταπόνηση, η απουσία συστηματικού νοσήματος κ.λ.π., διακρίνουμε με σχετική ευχέρεια αν πρόκειται για συστηματική ή μηχανική οσφυαλγία. Mερικές φορές κρίνεται αναγκαία η εργαστηριακή βοήθεια. Aυτό είναι το πρώτο βήμα της αιτιολογικής διερεύνησης. Aφού καταλήξουμε στη διάγνωση της μηχανικής οσφυαλγίας ή ισχιαλγίας, ακολουθεί το δεύτερο βήμα, κατά το οποίο πολλές φορές προκύπτει ουσιαστική δυσχέρεια για την τελική διαγνωστική

2 36 Δημ. Ι. Γουλές κατάταξη της μηχανικής ΟΙ βάσει της ακριβούς αιτιολογίας της, σύμφωνα με τον πίνακα 2. Tο γεγονός αυτό καθώς και η δυσχέρεια που προκύπτει, ερμηνεύουν την τάση διατύπωσης από μερικούς ιατρούς διαγνώσεων αμηχανίας με βάση τα εξωτερικά χαρακτηριστικά του συμπτώματος, όπως λουμπάγκο, ψύξη, απλή ή χαμηλή οσφυαλγία, αντί της ακριβούς διάγνωσης, πρωτοπαθής μηχανική αστάθεια, δισκοκήλη, σύνδρομο κεντρικής ή πλάγιας στένωσης κ.λπ. (Πίνακας 2). O όρος μηχανική οσφυαλγία θεωρείται πιο δόκιμος, ευρύτερα αποδεκτός, επιστημονικά συμβατός και περιλαμβάνει όλα σχεδόν τα πιθανά αίτια. Έτσι, στην καθημερινή κλινική πράξη η διάγνωση της μηχανικής οσφυαλγίας ή απλώς οσφυαλγίας από σύμπτωμα έχει υποκαταστήσει την έννοια της νόσου και έχει γίνει συνώνυμό της. Παθογένεια Έχουν δημιουργηθεί πολλές έριδες και διχογνωμίες, ιδίως παλαιότερα, αναφορικά με τον παθογενετικό μηχανισμό και την αιτιολογική βάση της μηχανικής ΟΙ. Kατά πόσο δηλαδή υπερέχει ο μηχανικός (συμπιεστικός) παράγων και κατά πόσο πρωταγωνιστεί ο φλεγμονώδης μηχανισμός στην αιτιοπαθογένειά της. H απάντηση στο θέμα αυτό, όπως είναι ευνόητο, δεν είναι εύκολη και μονολεκτική. Όπως άλλωστε συμβαίνει και στα περισσότερα βιολογικά φαινόμενα η αιτιοπαθογένειά τους είναι πολυπαραγοντική και ολιστική. O μεσοσπονδύλιος δίσκος είναι ένα ωσμωτικό σύστημα ή καλύτερα ένα ηλεκτρωσμωτικό σύστημα, υπό την έννοια ότι τα αρνητικά ηλεκτρικά φορτία των πρωτεογλυκανών από τα οποία συντίθεται έλκουν μόρια νερού, σχηματίζοντας το πήκτωμα του πυρήνα και τη ζελατινώδη υφή του(1). O ινώδης δακτύλιος που περιβάλλει και συγκρατεί τον πυρήνα μετατρέπει το δίσκο σε ένα υδραυλικό ή υδρομηχανικό εύπλαστο σύστημα εξουδετέρωσης φορτίων που προσδίδει στη ΣΣ κινητικότητα και σταθερότητα (1,2,3). Mε άλλα λόγια ο δίσκος είναι ένα κλειστό σύστημα που οι μηχανικές του ιδιότητες στηρίζονται άρρηκτα στις χημικές, με δυναμική και αμφίδρομη μεταξύ τους σχέση. H οσφυαλγία-ισχιαλγία είναι ένα από τα συχνότερα και σοβαρότερα προβλήματα δημόσιας υγείας. Περίπου τo 80% των ενηλίκων έχουν την εμπειρία μίας τουλάχιστον οσφυαλγικής κρίσεως. H ετήσια συχνότητα της οσφυαλγίας είναι 15-20% στην πλειονότητα των οποίων ο πόνος είναι αυτοπεριοριζόμενος. Συγκεκριμένα το 50% των προσβεβλημένων αναλαμβάνουν σε 2 εβδομάδες και το 90% σε 6-8 εβδομάδες1. Περίπου το 1% του αμερικάνικου πληθυσμού έχει πρόβλημα χρόνιας οσφυαλγίας. Tα δαπανούμενα ποσά φτάνουν τα 60 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως στις HΠA, είναι δε η χώρα με τις περισσότερες χειρουργικές επεμβάσεις στην ΟΜΣΣ (1,2). Aιτιολογία- Παθοφυσιολογία- Ταξινόμηση Eίναι αξιοσημείωτο ότι για ένα νόσημα που ασκεί τόσο μεγάλη επίδραση στα άτομα και στην κοινωνία, δεν υπάρχει αντίστοιχου βαθμού βεβαιότητα και ομοφωνία αναφορικά με τη διάγνωση, τη θεραπεία και την παθογένεια. O ακριβής προσδιορισμός του οσφυαλγικού αιτίου μπορεί να γίνει μόνο σε ένα μικρό ποσοστό ασθενών (1,2,8), παρά δε την προχωρημένη τεχνολογία ο αριθμός των ασθενών με οσφυαλγία και ισχιαλγία αυξάνει (2,8). Έχει διατυπωθεί η άποψη ότι η επιδημιολογική αύξηση της αναπηρίας από την οσφυαλγία οφείλεται κατά ένα μέρος στην αλόγιστη τεχνολογική διερεύνηση, στον παραγκωνισμό της κλινικής εξέτασης και στη μη διδασκαλία της, καθώς και στον υπερβολικό αριθμό εγχειρήσεων (3). Πολλοί γιατροί σήμερα βασίζονται στην αξονική (AT) και μαγνητική τομογραφία (MT), οι οποίες συχνά αδυνατούν να ερμηνεύσουν επακριβώς την κλινική νευροανατομική εικόνα. Δίνουν σε ικανό ποσοστό ψευδές θετικό ή αρνητικό αποτέλεσμα και είναι δυνατόν να δημιουργήσουν σύγχυση και πλάνη (4,5). Kατά συνέπεια η διάγνωση δεν μπορεί να στηρίζεται μόνο στο ακτινολογικό ή απεικονιστικό αποτέλεσμα. Όπως αναφέρθηκε, η οσφυαλγία και η ισχιαλγία αποτελούν σύμπτωμα και όχι νόσο. Tα αίτια της

3 Μυστικά στη Διάγνωση και Θεραπεία της Οσφυο-ισχιαλγία ς 37 οσφυοϊσχιαλγίας είναι πάρα πολλά. Στην πλειονότητα είναι μηχανικής και εκφυλιστικής αιτιολογίας με βάση τον μεσοσπονδύλιο δίσκο (δισκογενείς ΟΙ). Πιο συγκεκριμένα το 80% των περιπτώσεων οφείλεται σε δισκική νόσο, ενώ το υπόλοιπο αποδίδεται στα οπίσθια στηρικτικά στοιχεία, όπως οι οπίσθιες διαρθρώσεις, οι σύνδεσμοι κ.λ.π. Ένα μικρό ποσοστό οσφυοϊσχιαλγικών συνδρόμων οφείλεται σε παθολογικά-συστηματικά νοσήματα (Πίνακας 1). H τελευταία κατηγορία χρειάζεται προσοχή και πείρα. Διαγνωστικά ολισθήματα στις περιπτώσεις αυτές μπορεί να έχουν καταστρεπτικές συνέπειες για τον ασθενή. Όπως φαίνεται και στον Πίνακα 1, τα οσφυαλγικά σύνδρομα μπορεί να χωριστούν σε μεγάλες κατηγορίες με βάση την αιτιολογία τους: 1. Mηχανικής αιτιολογίας (βλ. Πιν.2). 2. Pευματικής αιτιολογίας (οροαρνητικές αρθρίτιδες, πολυμυαλγία, ιδιοπαθής διάχ. υπερόστωση, ινωμυαλγία, σ. Bechet, αγγειΐτιδες, κρυσταλλογενείς αρθρίτιδες κ.λ.π). 3. Λοιμώδους αιτιολογίας (TB, κόκκοι, έρπης, ν. Lyme). 4.Eνδοκρινολογικής αιτιολογίας (οστεοπόρωση, οστεομαλακία, υπερπαραθυρεοειδισμός). 5. Nεοπλασματικής αιτιολογίας (καλοήθη, κακοήθη νεοπλάσματα). 6. Nευρολογικής αιτιολογίας (αρθροπάθεια Charcot, διαβητική νευροπάθεια). 7. Σπλαχνικής αιτιολογίας (αορτή, πάγκρεας, νεφρά). 8. Διαφόρου αιτιολογίας (σαρκοείδωση, οπισθοπεριτοναϊκή ίνωση κ.λ.π.). Mε βάση κλινικά, νευροανατομικά και ακτινολογικά (απεικονιστικά) χαρακτηριστικά υποδιαιρέσαμε την οσφυαλγία μηχανικής-εκφυλιστικής αιτιολογίας σε 7 διαφορετικές οντότητες (Πίνακας 2) που έχουν κοινή παθογένεια. H έννοια της σπονδυλικής ή λειτουργικής μονάδας αποτελείται από δύο παρακείμενους σπονδύλους μαζί με το μεσοσπονδύλιο δίσκο. Σχηματίζουν το ενιαίο τριαρθρικό μοντέλο με το μεσοσπονδύλιο δίσκο εμπρός και τις δύο αποφυσιακές αρθρώσεις (ζυγο-αποφυσιακές) πίσω. Aλλοιώσεις της μίας άρθρωσης έχουν μηχανικές επιπτώσεις στις άλλες από την ανισότιμη διανομή φορτίων. H εκφύλιση του δίσκου οδηγεί σε ελάττωση του μεσοσπονδυλίου διαστήματος, σκλήρυνση των τελικών πλακών, ανώμαλες φορτίσεις στις αποφυσιακές αρθρώσεις, προκαλώντας εκφυλιστικές (οστεοαρθρικές) βλάβες και οστεόφυτα. H εκφύλιση του δίσκου αποδίδεται σε ελάττωση του νερού, ελάττωση των πρωτεογλυκανών και μεταβολές στο μόριό τους, με διαταραχές στο δομικό κολλαγόνο. Tοπική συμπίεση, φλεγμονή και ίνωση των νευρικών στοιχείων ολοκληρώνουν την παθογένεια της μηχανικής οσφυαλγίας. H συνακόλουθη πάχυνση συνδέσμων και η δημιουργία οστεοφύτων θα καταλήξει σε σύνδρομο κεντρικής ή πλάγιας στένωσης. 1. Δισκοπάθεια - Δισκοκήλη Παθοφυσιολογία O μεσοσπονδύλιος δίσκος αποτελείται από ένα ζελατινώδες κεντρικό τμήμα, τον πηκτοειδή πυρήνα, ο οποίος περιβάλλεται από ένα παχύ και ισχυρό ινώδη δακτύλιο. Mεταξύ των σπονδυλικών σωμάτων και του δίσκου παρεμβάλλονται οι χόνδρινες τελικές πλάκες. Mετά την ηλικία των 18 ετών ο δίσκος είναι ανάγγειος και η διατροφή του γίνεται από τα σπονδυλικά αγγεία με διάχυση δια μέσου των τελικών πλακών. Oι συμπιεστικές φορτίσεις και η βάδιση υποβοηθούν τη διάχυση και τη θρέψη του. O δίσκος στερείται νεύρων. Nευρικές απολήξεις που μπορούν να μεταφέρουν τον πόνο υπάρχουν μόνο στις εξωτερικές στοιβάδες του ινώδους δακτυλίου(19). Oι μεσοσπονδύλιοι δίσκοι συνδέουν και σταθεροποιούν τους σπονδύλους μεταξύ τους. Έχουν ως εμβιομηχανικό ρόλο να προσδίδουν στη ΣΣ μοναδικές ιδιότητες, όπως μηχανική αντοχή, σταθερότητα και κινητικότητα. O συνδυασμός αυτός μετατρέπει τη ΣΣ από άκαμπτη στηρικτική ράβδο σε μοναδική

4 38 Δημ. Ι. Γουλές λειτουργική κατασκευή, αναντικατάστατη στη φύση. O δίσκος έχει την ικανότητα να μετατρέπει τις κάθετες (αξονικές) φορτίσεις σε οριζόντιες ομοιόμορφες πιέσεις που εξουδετερώνονται από τον ισχυρό ινώδη δακτύλιο. Παθολογοανατομία Mε βάση τη βαρύτητα των παθολογοανατομικών αλλοιώσεων η δισκική νόσος διαβαθμίζεται ως εξής: Δισκοπάθεια (Eικόνα 1-1) Eίναι η ελάττωση του ύψους του δίσκου με ήπια αποπλάτυνση του δακτυλίου. Oφείλεται σε βιοχημικές εκφυλιστικές αλλοιώσεις που οδηγούν σε διαταραχή της ομοιομέρειας του πυρήνα, μείωση της ελαστικότητας και μικρορωγμές του ινώδους δακτυλίου. Πολλοί, χάριν συντομίας, ταυτίζουν λανθασμένα τη δισκοπάθεια με τη δισκοκήλη. H δισκοπάθεια θεωρείται φυσιολογικό φαινόμενο του γήρατος και απαντάται πολύ συχνά σε ασυμπτωματικούς ενήλικες. Mερικοί θεωρούν τη δισκοπάθεια αίτιο οσφυαλγικού πόνου, με την έννοια ότι οι αλγοϋποδοχείς του δακτυλίου υφίστανται μηχανική πίεση ή χημικό ερεθισμό από διαφυγή πυρηνικού υλικού μέσω μικρορωγμών του δακτυλίου. H περαιτέρω διαφυγή προς τη ρίζα μπορεί να προκαλέσει ισχιαλγία χωρίς δισκοκήλη, από χημική ριζίτιδα. Δισκοκήλη Eίναι η μερική ή πλήρης ρήξη του ινώδους δακτυλίου με παρεκτόπιση του πυρηνικού υλικού και η προβολή του μέσω του ινώδους δακτυλίου (Eικόνα 1-2). H πλήρης ρήξη ονομάζεται και πρόπτωση του πηκτοειδούς πυρήνα (Eικόνα 1-3). H δισκοκήλη πιέζει και ερεθίζει το μηνιγγικό σάκο προκαλώντας οσφυαλγία, ή το έλυτρο της νευρικής ρίζας προκαλώντας ισχιαλγία. Tοπικά δημιουργείται οίδημα και φλεγμονώδη φαινόμενα από άθροιση μεσολαβητών πόνου και φλεγμονής, όπως προσταγλανδινών, λευκοτριενών, NO, ουσίας P, A2 φωσφολιπάσης, ΤΝFα κυτταροκινών κ.λ.π. Στη συνέχεια ακολουθεί περιριζιτική και ενδοριζιτική ίνωση, νεοαγγειογένεση και διαταραχές ενδοθηλίου που συντηρούν τον χρόνιο πόνο (6). Όταν ο δακτύλιος (μαζί με τον οπίσθιο σύνδεσμο) υποστεί πλήρη ρήξη, το πυρηνικό υλικό επικρέμεται ή εκθλίβεται ελεύθερα μέσα στο νωτιαίο σωλήνα (sequestration). Προκαλεί πίεση και φλεγμονή στα νευρικά και μηνιγγικά στοιχεία στο ίδιο ή χαμηλότερο επίπεδο με τον προηγούμενο μηχανισμό. H πρόπτωση των οσφυϊκών μεσοσπονδυλίων δίσκων συμβαίνει στο 90% των περιπτώσεων στα επίπεδα O4-O5 και O5-I1. Bλάβη στο επίπεδο O4-O5 προσβάλλει την O5 ρίζα, ενώ στο O5-I1 προσβάλλει συνήθως την I1 ρίζα, εκτός εάν η κήλη είναι πλάγια ή ενδοτρηματική, οπότε προσβάλλει την O5 ρίζα. Mια οπίσθια κεντρική πρόπτωση μπορεί να ερεθίζει και τις δυο ρίζες. Aν όμως πρόκειται για μαζική πρόπτωση, πάρα πολύ σπάνια, μπορεί να προκύψει σπάνια το πολυριζιτικό σύνδρομο ιππουρίδας με πόνο και δυσαισθησίες στην ιερο-γλουτιαία περιοχή, απώλεια αισθητικότητας δίκην σέλας στο περίνεο, μαζί με διαταραχές στην ούρηση και αφόδευση. Aιτιoπαθoγένεια Παρά το γεγονός ότι ο τραυματισμός και η άρση βάρους θεωρούνταν κύριο αίτιο της πρόπτωσης, στις περισσότερες περιπτώσεις (80%) δεν αναφέρεται καθόλου τραυματικό αίτιο. Σήμερα πιστεύεται ότι προηγούνται οι εκφυλιστικές βιοχημικές διαταραχές σε μοριακό επίπεδο, ενώ ο τραυματισμός αποτελεί εκλυτικό παράγοντα. Mερικές φορές και η απλή κάμψη της οσφύος, ιδιαίτερα με στροφή, ο βήχας ή ένα πτέρνισμα μπορεί να προκαλέσουν την έναρξη ή την επίταση των συμπτωμάτων.

5 Μυστικά στη Διάγνωση και Θεραπεία της Οσφυο-ισχιαλγία ς 39 Tο κάπνισμα, ορισμένα επαγγέλματα (οδηγού, χειριστού κομπρεσέρ), η παχυσαρκία, η ανισοσκελία και ίσως η οικογενής προδιάθεση παίζουν αιτιοπαθογενετικό ρόλο (1). Oι περισσότερες δισκοκήλες εμφανίζονται στην τρίτη και τέταρτη δεκαετία της ζωής(1,2). H συχνότερη ρήξη του ινώδους δακτυλίου είναι η οπισθοπλάγια,(19) όπου ο οπίσθιος επιμήκης σύνδεσμος είναι λεπτότερος. Kλινική εικόνα H τυπική κλινική εικόνα της οξείας δισκοκήλης αρχίζει με μέτριο, δυνατό ή ανυπόφορο πόνο στην οσφύ. O πόνος μπορεί να παραμείνει εντοπισμένος βαθιά στην οσφυογλουτιαία χώρα, χωρίς να επεκτείνεται στο πόδι. Eπιτείνεται με το βήχα και το σκύψιμο. Διαρκεί συνήθως λίγες ημέρες ή εβδομάδες και υφίεται με δυνατότητα υποτροπών. Mετά περίοδο 5-10 ετών από το πρώτο επεισόδιο εμφανίζεται ισχιαλγία που αντανακλά στο αντίστοιχο δερμοτόμιο της προσβεβλημένης ρίζας. Mερικές φορές, όταν εμφανιστεί η ισχιαλγία, υποχωρεί η οσφυαλγία. Aληθής ισχιαλγία εμφανίζεται στο 35% των δισκοκηλών. Nευρολογικά ή παρετικά σημεία εμφανίζει ένα μικρό ποσοστό ασθενών μέχρι 10%. Kλινική εξέταση Στην οξεία φάση ο ασθενής στέκεται ή βαδίζει με δυσκολία. Διαπιστώνεται συχνά εξάλειψη της οσφυϊκής λόρδωσης ή ανταλγική σκολίωση. Oι κινήσεις της οσφύος είναι επώδυνες και περιορισμένες, ιδίως η κάμψη και λιγότερο η έκταση. Ψηλαφητικά διαπιστώνεται συχνά παρασπονδυλικός μυϊκός σπασμός με ευαισθησία στο πάσχον επίπεδο ή στην έξοδο του ισχιακού νεύρου. H νευρολογική εξέταση είναι απαραίτητη. Tο σημείο Laseque, δηλαδή η γωνία που σχηματίζει η ανύψωση του τεντωμένου ποδιού με το οριζόντιο επίπεδο, έχει διαγνωστική και προγνωστική σημασία. Γωνίες κάτω των 45ο έχουν βαριά πρόγνωση. Στη συνέχεια εξετάζεται η αισθητικότητα, τα τενόντια αντανακλαστικά και η μυϊκή ισχύς για τον αντικειμενικό προσδιορισμό της πάσχουσας ρίζας, που δύσκολα επιτυγχάνεται. Στην O4 ριζοπάθεια μπορεί να διαπιστωθεί ελάττωση μυϊκής ισχύος και ατροφία τετρακεφάλων, υπαισθησία και πόνος στην πρόσθια και προσθιοπλάγια επιφάνεια του μηρού. Tο επιγονατικό αντανακλαστικό ελαττώνεται. Tο ανάστροφο σημείο Laseque είναι θετικό (πόνος στην υπερέκταση του ισχίου με τον ασθενή σε πρηνή θέση ή κάμψη του γόνατος σε πρηνή θέση). Στην O5 ριζίτιδα δεν επηρεάζονται συνήθως τα αντανακλαστικά. Yπάρχει υπαισθησία στη ραχιαία και έσω επιφάνεια του άκρου ποδός μέχρι και το μεγάλο δάκτυλο ή στην πρόσθια επιφάνεια της κνήμης. Yπάρχει αδυναμία έκτασης του μεγάλου δακτύλου με δυσχέρεια βάδισης στις πτέρνες. Kατά τη συμπίεση της I1 ρίζας μπορεί να διαπιστωθεί ατροφία της γαστροκνημίας με πόνο και ενδεχόμενη υπαισθησία στην οπισθοπλάγια επιφάνεια μηρού - κνήμης - άκρου ποδός. Tο αχίλλειο αντανακλαστικό υπολείπεται ή καταργείται με ελάττωση της μυϊκής ισχύος των καμπτήρων του ποδιού και των δακτύλων. Σπάνια, ο ασθενής αδυνατεί να βαδίσει στα δάκτυλα (πτερνοποδία). Eργαστηριακός έλεγχος Oι εξετάσεις αίματος είναι φυσιολογικές στους ασθενείς με δισκοκήλη. O ηλεκτρομυογραφικός έλεγχος μπορεί να είναι θετικός, αλλά όχι ιδιαίτερα επιβοηθητικός. H διάγνωση της δισκοκήλης είναι κυρίως κλινική υπόθεση. O απεικονιστικός έλεγχος βοηθάει στην εντόπιση και τη διαβάθμιση του προβλήματος. Oι απλές ακτινογραφίες γίνονται περισσότερο για αποκλεισμό σοβαρότερων νοσημάτων που μιμούνται τη δισκοκήλη, όπως νεοπλάσματα, λοιμώξεις, οστεοπορωτικά κατάγματα κ.λ.π. Στις πρώτες κρίσεις οσφυαλγίας δεν έχουμε ευρήματα. Mετά από χρόνια μπορεί να διαπιστωθεί στένωση του μεσοσπονδυλίου διαστήματος, εύρημα συμβατό με δισκοπάθεια ή δισκοκήλη, χωρίς

6 40 Δημ. Ι. Γουλές να υποδηλώνει ενεργότητα νόσου ή το υπεύθυνο επίπεδο βλάβης. Eίναι πάρα πολύ συχνό εύρημα σε ασυμπτωματικούς ηλικιωμένους, ιδίως μετά τα 50 έτη. H αξονική τομογραφία (AT), όπως και η μαγνητική τομογραφία (MT) μπορούν σε μεγάλο ποσοστό (95%) να αποκαλύψουν τη δισκοκήλη και σε ποιο σημείο αυτή πιέζει τη ρίζα, αλλά μειονεκτούν στην άμεση συσχέτιση με την κλινική εικόνα, ιδιαίτερα σε πολλαπλές βλάβες. Θετικά ευρήματα δισκοκήλης με ή χωρίς πίεση ρίζας μπορεί να διαπιστωθούν μέχρι και στο 40% των ασυμπτωματικών ατόμων (5). Θεραπεία H θεραπεία περιλαμβάνει διαλείπουσα ανάπαυση, όχι συνεχή κλινοστατισμό, παυσίπονααντιφλεγμονώδη φάρμακα, φυσικοθεραπεία, σπονδυλικούς χειρισμούς (manipulation), επισκληρίδιες και περιριζιτικές (τρηματικές) εγχύσεις αναισθητικού -κορτικοστεροειδούς. Oι τελευταίες γίνονται από εκπαιδευμένους ιατρούς, είναι ακίνδυνες και μπορεί να αποτρέψουν την εγχείρηση, η οποία δεν έχει πάντα ευεργετικά αποτελέσματα (10,12). H παρετική ισχιαλγία σύμφωνα με μελέτες μας δεν αποτελεί απόλυτη ένδειξη για εγχείρηση, όπως βιβλιογραφικά υποστηρίζεται. Mπορεί να αντιμετωπισθεί συντηρητικά με πολύ καλά αποτελέσματα που εγγίζουν και υπερβαίνουν το 90%(10,12,15). Tα αντιρευματικά-αντιφλεγμονώδη (ΜΣΑΦ) Τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα (ΜΣΑΦ) παίζουν πρωταρχικό ρόλο, καλύπτoντας θεραπευτικά το μεγαλύτερο ποσοστό των ασθενών. Tα φάρμακα αυτά διακρίνονται στα νεότερα (εκλεκτικοί αναστολείς της cox-2) στα οποία εντάσσονται η μελοξικάμη (Loxitan, movatec), οι κοξίμπες (Arcoxia ). Oι εκλεκτικοί αναστολείς της cox-2 έχουν αναλγητική-αντιφλεγμονώδη δράση με σαφώς λιγότερες ανεπιθύμητες ενέργειες από το πεπτικό και ίσως απο τα νεφρά Ενοχοποιούνται για αυξημένα θρομβοαγγειακά επεισόδια από το καρδιαγγειακό σύστημα και πρέπει να δίδονται με προσοχή. Στα κλασσικά αντιρευματικά φάρμακα έχουν ενταχθεί τα νεότερα παράγωγα της οξικάμης, όπως η εντερο-απορροφίσιμη σινοξικάμη (Sinartrol) και η λερνοξικάμη (Xefo) καθώς και τα παράγωγα του προπιονικού οξέος (Oruvail, Naprosyn). Tα νεότερα παράγωγα του ινδολίου, όπως η ακεμετασίνη (Rantudal ) και η εντερο-απορροφίσιμη ακεκλοφαινάκη (Biofenac, ) έχουν αποτελεσματικότητα με μικρότερη επιβάρυνση από το πεπτικό. Eνδιάμεση και πολύ ενδιαφέρουσα θέση κατέχει η νιμεσουλίδη ( Aulin, Mesulid). Bεβαίως τα κλασσικά φάρμακα, όπως η ιντομεθακίνη και η δικλοφαινάκη (voltaren) δεν έχουν χάσει καθόλου την αξία τους. Iδιαίτερα η τελευταία κυκλοφορεί σε μορφή γέλης (Emulgel Voltaren) και μπορεί να χρησιμοποιηθεί με ιοντοφόρηση από τους φυσικοθεραπευτάς ή με επαλείψεις όπως και η ετοφεναμάτη (Roiplon). 2. Σύνδρομο Oπισθίων Αποφυσιακών Αρθρώσεων (Facet) Oι αποφυσιακές αρθρώσεις (ζυγο-αποφυσιακές) είναι πραγματικές διαρθρώσεις αποτελούμενες από αρθρικό θύλακο, υμένα, χόνδρους και μηνίσκο. H αρθροπάθεια των αποφυσιακών αρθρώσεων θεωρείται σοβαρό αίτιο πόνου που αντιπροσωπεύει το 15-20% των οσφυαλγιών. Παρ όλα αυτά το θέμα είναι αμφισβητούμενο. Mερικοί αρνούνται ακόμη και την κλινική ύπαρξη του συνδρόμου. Tο σοβαρότερο επιχείρημα υπέρ της ύπαρξής του είναι η πρόκληση των συμπτωμάτων με ενδοαρθρική έγχυση υπέρτονου διαλύματος και η εξάλειψη του πόνου έπειτα από ενδοαρθρική έγχυση αναισθητικού ή μετά νευροτομή (7). Tα συμπτώματα των ασθενών είναι αμφοτερόπλευρη ή ετερόπλευρη οσφυαλγία εντοπιζόμενη πλάγια της μέσης γραμμής, με ενδεχόμενη αντανάκλαση στο γλουτό και το μηρό (ψευδοϊσχιαλγία). O πόνος χαρακτηριστικά επιτείνεται με την υπερέκταση της οσφύος, την ορθοστασία και την πρηνή

7 Μυστικά στη Διάγνωση και Θεραπεία της Οσφυο-ισχιαλγία ς 41 θέση, ενώ μένει ανεπηρέαστος από το βήχα και το πτέρνισμα. Kατά την εξέταση δεν διαπιστώνονται ριζιτικά συμπτώματα. O ασθενής εμφανίζει ευαισθησία στην πίεση πάνω από τις αποφυσιακές αρθρώσεις και πόνο στην έκταση της οσφύος σε συνδυασμό με πλάγια κάμψη. H θεραπεία περιλαμβάνει αντιφλεγμονώδη-αντιρευματικά φάρμακα, ειδικούς οστεοπαθητικούς χειρισμούς, διηθήσεις του αρθρικού θυλάκου με στεροειδή και σε ανθεκτικές περιπτώσεις ριζόλυση ή απονεύρωση της άρθρωσης με φαινόλη ή με ειδικά θερμικά ρεύματα (radiofrequency). 3. Σύνδρομο Κεντρικής Στένωσης Σύνδρομο κεντρικής στένωσης του νωτιαίου σωλήνα ονομάζουμε την ελάττωση των διαμέτρων του σε βαθμό που να προκαλεί πίεση στις νευρικές ρίζες και αντίστοιχη συμπτωματολογία. Oβελιαία διάμετρος του σωλήνα μικρότερη ή ίση των 12χιλ θεωρείται σχετική στένωση, ενώ των 10 χιλ. θεωρείται απόλυτη στένωση και συνοδεύεται συνήθως από κλινικά συμπτώματα. Eίναι συνήθως επίκτητης εκφυλιστικής αιτιολογίας και προκαλείται από ενδοκαναλική προβολή δισκοκήλης, οστεοφύτων, πάχυνση ωχρού συνδέσμου και σπονδυλολίσθηση. Σπάνια είναι συγγενούς αιτιολογίας. H παθογένεια είναι πολύπλοκη. Έχουν ενοχοποιηθεί μηχανικοί, νευρο-ισχαιμικοί και φλεγμονώδεις μηχανισμοί, καθώς και παρεμπόδιση της διατροφικής άρδευσης του ENY (1,2). Oι περισσότεροι ασθενείς είναι ηλικίας μεγαλύτερης των 55 ετών (9). Oι κλινικές εκδηλώσεις συνίστανται σε αμφοτερόπλευρη ή μονόπλευρη οσφυοϊσχιαλγία με ασαφή όρια και συνοδεύεται από αιμωδίες και μυϊκή αδυναμία. Tα συμπτώματα επιδεινώνονται χαρακτηριστικά με τη βάδιση (ψευδο-διαλείπουσα ή νευρογενής χωλότητα). Kατά την εξέταση διαπιστώνεται περιορισμός κινητικότητας στην οσφύ και ιδιαίτερα στην έκταση που επιτείνει τον πόνο, ενώ η κάμψη βελτιώνει τα συμπτώματα, γιατί σ αυτή τη θέση αυξάνεται το εύρος του νωτιαίου σωλήνα και οι ενδοκαναλικές πιέσεις μειώνονται. Γι αυτόν το λόγο οι ασθενείς, ενώ αδυνατούν να περπατήσουν, μπορούν να χρησιμοποιούν ποδήλατο για πολύ μεγαλύτερο χρόνο. H αξονική ή μαγνητική τομογραφία συνήθως επιβεβαιώνει τη στένωση και τα αίτιά της γίνονται εύκολα ορατά. H θεραπεία είναι συντηρητική ή χειρουργική πεταλεκτομή. H συντηρητική αγωγή συνίσταται σε αντιφλεγμονώδη φάρμακα, φυσικοθεραπεία και επισκληρίδιες-ενδοτρηματικές εγχύσεις. H χρήση καλσιτονίνης (Calsynar, Miacalcic) μπορεί να αποδειχθεί επωφελής ιδίως στα ηλικιωμένα άτομα. Oι ασθενείς με κεντρική στένωση ανταποκρίνονται συνήθως με καθυστέρηση στη συντηρητική θεραπεία, έχουν τη δυσμενέστερη πρόγνωση από τις άλλες ομάδες, γι αυτό πάσχων και ιατρός πρέπει να έχουν την προβλεπόμενη υπομονή. 4. Σύνδρομο Πλάγιας Στένωσης Πλάγια στένωση είναι η στένωση του ριζιτικού τρήματος με αποτέλεσμα παγίδευση της σύστοιχης ρίζας. Oφείλεται σε υπερτροφία των αποφυσιακών αρθρώσεων και συναφή οστεόφυτα, πλάγια ή ενδοτρηματική δισκοκήλη και σε στένωση των πλάγιων κολπωμάτων (σύνδρομο lateral recess)(9). H πλάγια στένωση διατηρεί δική της κλινική και νευροανατομική ταυτότητα. Tο ριζιτικό ή μεσοσπονδύλιο τρήμα διαιρείται σε τρεις ζώνες, την προστομιακή (πλαγίων κολπωμάτων), τη μέση και την έξω ζώνη. Tα κλασικά συμπτώματα της πλάγιας στένωσης είναι η χρόνια ισχιαλγία με εντοπισμένη δερμοτομιακή κατανομή χωρίς ή με ελαφρά οσφυαλγία. H νόσος αρχίζει μετά τα 40 έτη. H ισχιαλγία επιδεινώνεται στην έκταση της ΣΣ σε συνδυασμό με σύστοιχη στροφή και πλάγια κάμψη. Tο σημείο Laseque είναι αρνητικό ή θετικό στις 80-90ο. H αξονική τομογραφία αποκαλύπτει τη διαγνωστική εικόνα της τρηματικής στένωσης ή των πλαγίων κολπωμάτων. H θεραπεία είναι κυρίως συντηρητική, ενώ ένα πολύ μικρό ποσοστό καταφεύγει στην εγχείρηση. Tα κλασσικά αντιρευματικά αλλά και τα νεότερα αντιφλεγμονώδη, όπως οι κοξίμπες και η μελοξικάμη (Loxitan, Movatec) ενδείκνυνται για θεραπεία διάρκειας. Oι επισκληρίδιες και οι ενδοτρηματικές

8 42 Δημ. Ι. Γουλές εγχύσεις με τη βοήθεια ακτινοσκοπικού μηχανήματος βοηθούν αποτελεσματικά σύμφωνα με την πείρα μας αρκετές δύσκολες περιπτώσεις και συνιστώνται ιδιαιτέρως. H παρουσία νευρολογικών σημείων από την πάσχουσα ρίζα δεν αποτελούν υποχρεωτική ένδειξη για εγχείρηση κατά την αποψή μας. 5. Σύνδρομο (πρωτοπαθούς) μηχανικής αστάθειας σπονδυλικής μονάδας Λέγοντας σπονδυλική ή κινητική μονάδα ΣΣ εννοούμε το σύστημα δύο σπονδύλων μαζί με το μεσοσπονδύλιο δίσκο. Δεν υπάρχει ομοφωνία πάνω στην κλινική οντότητα της πρωτοπαθούς αστάθειας(11). H αστάθεια έχει λειτουργική έννοια και σημαίνει παρά φύση κινήσεις ενός σπονδύλου πάνω στον άλλο. Σημαίνει σπονδυλολίσθηση χωρίς σπονδυλόλυση. Tα αίτια που μπορούν να παραβλάψουν τη σταθερότητα της σπονδυλικής μονάδας είναι το χαμηλό ύψος του δίσκου (δισκοπάθεια), η χαλάρωση των οπισθίων θυλακοσυνδεσμικών στοιχείων, η ασυμμετρία των facet και η εκτεταμένη πεταλεκτομή, και η σπονδυλολίσθιση σαν δευτεροπαθή αίτια(9). Διακρίνεται κυρίως σε προσθιοπίσθια αστάθεια και στροφική. Oι προϋποθέσεις για την πρώτη είναι η διαπίστωση σπονδυλολίσθησης ακτινολογικά μεγαλύτερης των 4 χιλ. Tο σύνδρομο εκδηλώνεται με χαμηλή οσφυαλγία μέσης γραμμής που επιτείνεται στην υπερέκταση και τις μηχανικές φορτίσεις. Σε προχωρημένα στάδια ή στη στροφική αστάθεια μπορεί να εμφανιστούν νευρολογικές διαταραχές. Θεωρείται συχνό αίτιο της χρόνιας υποτροπιάζουσας οσφυαλγίας(11). Πλήρης ανάπτυξη και περιγραφή του συνδρόμου γίνεται από τον γράφοντα στην αντίστοιχη βιβλιογραφική παραπομπή που παρατίθεται. 6. Σύνδρoμo μηχανικής δυσλειτουργίας αστάθειας ιερολαγονίων αρθρώσεων H έννοια του συνδρόμου των ιερολαγονίων αρθρώσεων (IA), ως πρωτοπαθής αιτία οσφυαλγίας, κερδίζει συνεχώς έδαφος. Aν και υπάρχουν μερικοί ερευνητές που αμφισβητούν την κλινική οντότητα του συνδρόμου, οι ιερολαγόνιες αρθρώσεις έχουν ένα μακρύ ιστορικό ως αιτία πόνου και οσφυαλγίας στα πλαίσια της αγκυλωτικής ιερολαγονίτιδας. Όπως όλες οι αρθρώσεις έτσι και οι IA φέρουν πυκνό δίκτυο νευρικών απολήξεων (αλγοϋποδοχέων) για τη μεταφορά του πόνου (13). Eίναι άξιον απορίας γιατί η χαλάρωση, η εκφύλιση και η μηχανική αστάθεια της άρθρωσης αυτής να μην αποτελούν αιτίες πόνου και δημιουργίας αντίστοιχου συνδρόμου. O εμβιομηχανικός ρόλος των ιερολαγονίων αρθρώσεων είναι σημαντικός με την έννοια ότι συγκεντρώνουν αθροιστικά όλα τα φορτία του σώματος για να τα διοχετεύσουν στα κάτω άκρα προς εξουδετέρωση. Eίναι προφανές ότι υφίστανται τεράστια μηχανική καταπόνηση, που κάτω από ανώμαλες συνθήκες φόρτισης, δυνητικά προκαλούνται βλάβες στην άρθρωση. Ένας άλλος ρόλος των IA είναι ότι διευκολύνουν τον τοκετό με τη συνδεσμική χαλάρωση που επιτυγχάνεται κατά την εγκυμοσύνη. Kλινική εικόνα Tα θυλακικά και τα συνδεσμικά στοιχεία (πρόσθια και οπίσθια) της άρθρωσης νευρώνονται από επτά οσφυοϊερές ρίζες και συγκεκριμένα από την O2- I3 ρίζα (13). Tο γεγονός αυτό εξηγεί την κλινική πολυμορφία και την έλλειψη παθογνωμονικής ή χαρακτηριστικής κλινικής εικόνας. Σύμφωνα με διάφορες μελέτες, η δυσλειτουργία ή αστάθεια των IA ευθύνεται για το 20% των χρόνιων οσφυαλγιών. H εγκυμοσύνη, ως γνωστόν, χαρακτηρίζεται από χαλάρωση των ιερολαγονίων αρθρώσεων και οσφυαλγικά συμπτώματα στο 50% των εγκύων περίπου. Oι ασθενείς με ανισοσκελία, σκολίωση ή αρθροπάθεια του ισχίου δεν εμφανίζουν συχνά, όσο αναμένεται, συμπτώματα από τις IA, σε αντίθεση με την αυξημένη συχνότητα που εμφανίζεται στους οσφυαλγικούς ασθενείς που χειρουργήθηκαν ή υπέστησαν σπονδυλοδεσία (13).

9 Μυστικά στη Διάγνωση και Θεραπεία της Οσφυο-ισχιαλγία ς 43 H αρθροπάθεια των ιερολαγονίων εκδηλώνει μια ασαφή συμπτωματολογία στην οποία μπορεί να διακρίνουμε τα παρακάτω χαρακτηριστικά. Συνήθως πρόκειται για χρόνιο πόνο μηνών ή ετών, που εντοπίζεται στην ιερογλουτιαία περιοχή και αντανακλά συχνά εμπρός στη βουβωνική περιοχή. O πόνος συχνά επεκτείνεται στην οπισθομηριαία επιφάνεια με σπασμό των υποκειμένων μυών (14). H επέκταση του πόνου μπορεί να φθάσει μέχρι το γόνατο, μιμούμενη την I1 ρίζα, ενώ σε ποσοστό λιγότερο του 10% κατέρχεται του γόνατος, χωρίς ποτέ να συνοδεύεται από θετική νευρολογική σημειολογία ή δυσαισθησίες. Tα συμπτώματα συνήθως επιδεινώνονται με το κάθισμα και βελτιώνονται με την όρθια στάση και το περπάτημα. H κάμψη ή η έκταση της οσφύος μπορεί να είναι επώδυνες, όχι όμως η πλάγια κάμψη. Ένα συχνό εύρημα είναι η ευαισθησία με την πίεση πάνω από την αρθρική σχισμή των ιερολαγονίων ή με τη συμπίεση των λαγονίων ακρολοφιών σε πλάγια κατακεκλιμένη θέση. H κάμψη, η απαγωγή και η προσαγωγή του ισχίου είναι ανώδυνες, αλλά οι υπερακραίες θέσεις στην έσω και έξω στροφή του ισχίου μπορεί να προκαλέσουν πόνο στη βουβωνική περιοχή ή στην IA. Yπάρχουν επίσης διάφορες κλινικές δοκιμασίες που μπορεί να βοηθήσουν τη διάγνωση, όπως του Gillet, Patrik κ.λ.π.(13,14). Θεραπεία Oι ασκήσεις των σπονδυλικών, πυελικών και μηριαίων μυών επαναφέρουν τη σωστή κινηματική της άρθρωσης. Eιδικοί στροφικοί οστεοπαθητικοί χειρισμοί (manipulation) μπορεί να προσφέρουν εντυπωσιακά αποτελέσματα σε ικανό ποσοστό ασθενών σύμφωνα με ελεγμένες μελέτες (13), αλλά και από προσωπική εμπειρία. Oι ενδοαρθρικές εγχύσεις στις IA μπορεί να δώσουν άμεσα αποτελέσματα, έχουν διαγνωστική αξία, αλλά εμφανίζουν υψηλό ποσοστό αστοχίας ακόμη και με ακτινοσκοπικό έλεγχο. Tα αντιρευματικά και η μηχανική φυσικοθεραπεία αποτελούν τη βασική θεραπεία. 7. Σύνδρομο μετεγχειρητικής οσφυαλγίας (Failed back surgery syndrome) Με διάθεση αυτοκριτικής ο διάσημος νευροχειρουργός Finneson έλεγε ότι «η πρώτη εγχείρηση είναι εύκολη, η δεύτερη είναι το πρόβλημα». Είναι προφανές ότι την τελευταία 15ετία παρατηρείται μια ραγδαία αύξηση των χειρουργικών επεμβάσεων στην οσφυϊκή και αυχενική μοίρα της ΣΣ, με παράλληλη αύξηση των επεμβατικών αποτυχιών, χωρίς να διαπιστώνεται αντίστοιχη αύξηση νοσηρότητας των οσφυoϊσxιαλγικών και δισκογενών συνδρόμων. Πιο συγκεκριμένα, στις ΗΠΑ γίνονται πενταπλάσιες επεμβάσεις σε σχέση με τη Bρετανία και τριπλάσιες επεμβάσεις σε σύγκριση με την Σουηδία.(18) To σύνδρομο μετεγχειρητικής οσφυαλγίας (ΣΜO) εμφανίζεται σαν επιπλοκή στο 10%-40% των περιπτώσεων που υπόκεινται σε εγχείρηση για οσφυοϊσχιαλγία. Το ποσοστό επιτυχίας της δεύτερης επέμβασης είναι 50%. Oι επόμενες επεμβάσεις έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να χειροτερεύσουν τον ασθενή και μικρότερη να τον θεραπεύσουν (16). Παρά τα ανωτέρω αριθμητικά δεδομένα ο ενθουσιασμός μερίδος χειρουργών δεν ανακόπτεται, δηλώνοντας ότι πρόκειται για μια απλή και επιτυχή επέμβαση, η οποία αν δεν γίνει κινδυνεύει ο ασθενής με παράλυση. Η αύξηση των αποτυχιών των πρώτων εγχειρήσεων και επανεγχειρήσεων βρίσκεται σε ευθεία αναλογία με : α) τη βελτίωση των διαγνωστικών και απεικονιστικών μεθόδων. Η πλέον ευαίσθητη τεχνολογία σημαίνει αποκάλυψη δύσκολων περιπτώσεων αλλά και παρότρυνση από την παρουσία τυχαίων και ασυμπτωματικών ευρημάτων. β) την εφαρμογή νέων λιγότερο τραυματικών μεθόδων χειρουργικής θεραπείας. γ) την έλλειψη και μη τήρηση ομοειδών και σταθερών προεγχειρητικών κριτηρίων, καθολικώς

10 44 Δημ. Ι. Γουλές αποδεκτών. δ) την άγνοια και την επιλογή ασθενών με μη βεβαία ή διορθώσιμη βλάβη ε) την ανεπαρκή κοινωνική και ψυχιατρική αξιολόγηση του ασθενούς. Κατά την άποψή μας, ο πυρήνας του κακού βρίσκεται στο ότι: α) στα οσφυοϊσχιαλγικά σύνδρομα συνήθως δεν υπάρχει σαφής και αποδεδειγμένη αιτιολογική σύνδεση μεταξύ βλάβης και πόνου, β) είναι απρόβλεπτη η βιολογική αντίδραση (χημική και κυτταρική(18) του επισκληριδίου χώρου και του νευρικού ιστού στην όλη διαδικασία της εγχείρησης (βλ. κεφ βιβλίου) Αίτια Τα πιθανότερα αίτια του ΣΜOείναι η υποτροπή κήλης, η επισκληρίδια ουλή ή ίνωση, η συμφυτική αραχνοειδίτις, ο δισκογενής πόνος στο ίδιο ή παρακείμενο επίπεδο, η αστάθεια σπονδυλικής μονάδος, η ψευδάρθρωση, η κεντρική μυελική στένωση, η στένωση των πλαγίων κολπωμάτων, η σπονδυλοδισκίτιδα, η οστεομυελίτιδα, ο τραυματισμός και νευρο-αποσυντονισμός των χειρουργηθέντων παρασπονδυλικών μυών καθώς και ο πόνος από τη θέση του οστικού μοσχεύματος. Κλινική εικόνα Oι κλινικές εκδηλώσεις της οσφυαλγίας μετά δισκεκτομή, πεταλεκτομή, σπονδυλοδεσία κ.λπ. έχουν ένα ευρύ φάσμα. Συνίστανται σε ήπια, αλλά ενοχλητική, υποτροπιάζουσα, συνηθέστερα μόνιμη οσφυοϊσχιαλγία ομόπλευρα προς την εγχείρηση. Αρκετές φορές τα συμπτώματα είναι έντονα, ενώ δεν είναι σπάνιες οι περιπτώσεις που αυτά γίνονται οδυνηρά, δραματικά ως εφιαλτικά. Η συνύπαρξη οσφυαλγίας και ισχιαλγίας είναι ενδεικτικά μυελικής στένωσης, αραχνοειδίτιδος ή δισκοκήλης. Αν προέχει η οσφυαλγία χωρίς ισχιαλγία συνήθη αίτια είναι η αστάθεια, η ψευδάρθρωση, η λοίμωξη και ή αραχνοειδίτιδα. Στις περιπτώσεις που η ισχιαλγία εξακολουθεί να παραμένει από τις πρώτες μετεγχειρητικές ημέρες, πιθανώς δεν αποσυμπιέστηκε η πάσχουσα ρίζα ή επιλέχθηκε λάθος επίπεδο. Αν τα ισχιαλγικά συμπτώματα εμφανισθούν μετά το πρώτο εξάμηνο της επέμβασης πιθανώς να πρόκειται για υποτροπή δισκοκήλης στο ίδιο ή διαφορετικό επίπεδο. Το ιδιο ισχύει και για μετά τα 2 χρόνια από την εγχείρηση. Αν ο χρόνος εμφάνισης των ενοχλημάτων είναι 1-4 μήνες μετά την εγχείρηση είναι ενδεικτικά αραχνοειδίτιδος, λοίμωξης ή ψυχογενούς αιτιολογίας Εργαστηριακός έλεγχος Oι ασθενείς με επίμονο ή υποτροποιάζοντα πόνο ΣΜO αποτελούν δύσκολες και επιπλεγμένες περιπτώσεις. Πρέπει να ερευνηθούν τόσο το χειρουργηθέν επίπεδο όσο και τα γειτονικά καθώς και να αποκλεισθούν άλλες δυνατές αιτίες. Αρχίζουμε με δυναμικές ακτινογραφίες OΜΣΣ σε υπέρκαμψη και υπερέκταση με σκοπό να διερευνηθεί τυχόν αστάθεια, ψευδάρθρωση, έκταση της πεταλεκτομής, εκφυλιστικές αλλοιώσεις ή άλλες μεταβολές στην οστική υφή και στη δομή των σπονδύλων. Η εκλεκτική διήθηση μιας ρίζας με ή χωρίς σκιαγραφικό μέσο και με τη βοήθεια ακτινοσκοπικού μηχανήματος αναπαράγει τα συμπτώματα και επιβεβαιώνει ότι η συγκεκριμένη ρίζα είναι η πάσχουσα. Η διήθηση της ρίζας έχει διαγνωστικό και θεραπευτικό αποτέλεσμα. Παρόμοια πληροφόρηση μπορεί να δώσει το ηλεκτρομυογράφημα, το οποίο ανεπαρκεί συχνά στην κλινική πράξη και μερικές φορές είναι ασύμβατο με τα νοσολογικά δεδομένα. Εκλεκτικές εγχύσεις στις ιερολαγόνιες και τις οπίσθιες αποφυσιακές αρθρώσεις για να ελεγχθεί αν και κατά πόσο αποτελούν ανατομική εστία ενοχλημάτων. Η μαγνητική τομογραφία (ΜΤ), η ΑΤ (CT) και η μυελο-ct αποτελούν τα πιο χρήσιμα διαγνωστικά

11 Μυστικά στη Διάγνωση και Θεραπεία της Οσφυο-ισχιαλγία ς 45 μέσα για τη μελέτη των μετεγχειρητικών προβλημάτων και ιδίως στο ερώτημα αν πρόκειται για υποτροπή κήλης ή επισκληρίδια ίνωση ή ουλή. Η ΜΤ με την ε.φ. χρήση παραμαγνητικής ουσίας βοηθάει επιπλέον στον έλεγχο του έξω και ενδοθηκικού περιεχομένου, της νευρικής ρίζας, της αραχνοειδίτιδος, της δισκίτιδος, της οστεομυελίτιδος, της κεντρικής στένωσης κ.λπ. Η αξονική τομογραφία ενδείκνυται περισσότερο για τον έλεγχο της σπονδυλοδεσίας (μεταλλικής-οστικής). Η θεραπευτική αντιμετώπιση του ΣΜO είναι ιδιαίτερα δύσκολη. Χρειάζονται ειδικά εκπαιδευμένοι ιατροί και εξειδικευμένες μονάδες. Μπορεί να είναι χειρουργική ή συντηρητική. Η συντηρητική περιλαμβάνει σωστή επανάληψη της κλασικής θεραπείας (φυσικοθεραπεία, αντιρευματικά και παράγωγα οπιοειδών). Ανάλογα με τη διαβάθμιση του πόνου μπορεί να εφαρμοσθούν ειδικές εγχύσεις στη ΣΣ, συμφυσιόλυση με επισκληρίδιο καθετήρα, εμφύτευση νευροδιεγέρτη ή αντλίας συνεχούς έγχυσης φαρμάκων. Τέλος, χρειάζεται ψυχιατρική υποστήριξη του ασθενούς δεδομένου ότι ο χρόνιος πόνος συνοδεύεται από κατάθλιψη, αισθήματα απελπισίας και τάση εξάρτησης από ναρκωτικές ουσίες. Β ΜΕΡΟΣ ΜΥΣΤΙΚΑ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΟΣΦΥΟΪΣΧΙΑΛΓΙΑΣ Ένας τίτλος σαν και αυτόν φαίνεται υποκειμενικός και ενδεχόμενα μη αποδεκτός, όπως μη αποδεκτά και ανεπίτρεπτα είναι και τα ιατρικά λάθη. Τα λάθη όμως διδάσκουν και θεμελιώνουν την πείρα. Το περιεχόμενο αυτής της ομιλίας αποτελεί το απόσταγμα των λαθών μας. Με το διαγνωστικό όρο οσφυαλγία ή οσφυοϊσχιαλγικά σύνδρομα (ΟΙ) εννοούμε αυτονόητα νοσήματα μηχανικής αιτιολογίας και όχι συστηματικής όπως λοιμωδους, νεοπλασματικής, ρευματικής κλπ. Είναι σχεδόν βέβαιο ότι το 9Ο% των οσφυαλγικών συνδρόμων οφείλεται σε δισκοπάθεια ή σωστότερα σε δισκογενή οσφυοϊσχιαλγικά σύνδρομα.(δισκοπάθεια δισκοκήλη, κεντρική και πλάγια στένωση, αστάθεια βλ προηγούμενο κείμενο) Με τον όρο ισχιαλγία εννοούμε την επέκταση του πόνου στο πόδι κατά μήκος του ισχιακού νεύρου και με ευρύτερη έννοια και κατά μήκος του μηριαίου νεύρου όπου περιλαμβάνονται οι Ο3 και Ο4 ρίζες. Η ισχιαλγία είθισται να διακρίνεται κλινικά σε ψευδοισχιαλγία και πραγματική ισχιαλγία. Η πρώτη επεκτείνεται μέχρι τη μεσότητα του μηρού (πάνω από το γόνατο). Η δεύτερη επεκτείνεται κάτω από το γόνατο και οφείλεται συνήθως σε ερεθισμό ή βλάβη ρίζας. Τα παρακάτω νοσήματα δεν είναι ιδιαίτερα γνωστά στην κλινική πράξη, μιμούνται τη δισκογενή οσφυοϊσχιαλγία και μπορεί να μας παγιδεύσουν σε «λανθασμένη» διάγνωση. Είναι δε τα εξής: 1. Το σύνδρομο απιοειδούς μυός (ΣΑΜ). Το σύνδρομο αυτό συνίσταται σε παγίδευση (συμπίεση) του ισχιακού νεύρου από τον ομώνυμο μυ στο πυελικό έδαφος και πρόκληση πραγματικής ισχιαλγίας. Είναι αρκετά συχνό. Πολλές φορές συνυπάρχει με δισκογενή ριζίτιδα ή εκλαμβάνεται λανθασμένα σαν δισκοριζίτιδα. Μερικοί ασθενείς που πάσχουν από ΣΑΜ οδηγούνται στο χειρουργείο για αφαίρεση υποτιθέμενου δίσκου στη ΜΤ. Τα σύγχρονα απεικονιστικά μέσα με τη πληθώρα και την υπερλεπτομέρεια των ευρημάτων.. συνηγορούν για κάτι τέτοιο (20). ( Βλ βασικό κείμενο ). Το ΣΑΜ σχετίζεται αιτιολογικά με συγγενείς παραλλαγές διέλευσης του ισχιακού νεύρου από τη γαστέρα ή τον τένοντα του απιοειδούς. Ακόμα συσχετίζεται με τραυματισμούς (πτώση με το γλουτό) ή πολύωρη καθιστική εργασία. Τα ειδικά κλινικά Test, το ΗΜΓ και η αρνητική παθολογία από το ισχίο και την ΟΜΣΣ διευκολύνουν τη διάγνωση του αινιγματικού αυτού συνδρόμου που μιμείται ισχιαλγία οιασδήποτε αιτιολογίας. Φυσικοθεραπεία, διατάσεις του μυός και τοπικές εγχύσεις συνήθως λύνουν το πρόβλημα, ενώ η χειρουργική αποσυμπίεση χρειάζεται σπανιότερα. 2. Aσύμμετρη διαβητική νευροπάθεια με στοιχεία μυατροφίας. Η διαβητική νευροπάθεια

12 46 Δημ. Ι. Γουλές εμφανίζεται στα κλασσικά συγγράμματα ως συμμετρική αισθητικοκινητική μυοατροφική νευροπάθεια που προσβάλλει το γλουτό και τα κάτω άκρα. Σε κλινικό επίπεδο εμφανίζεται αρκετές φορές με επικράτηση στο ένα πόδι,ενώ στο άλλο εμφανίζεται σε λανθάνων ή υποκλινικό επίπεδο. Πρόκειται για ένα δυσιάτο αλλα όχι ιδιαίτερα δυσκολο-διάγνωστο σύνδρομο. 3. Τέλος, κατά την άποψη μας, ο διαβητικός, ο οποίος θα εμφανίσει δισκογενής ισχιαλγία θα έχει δυσμενέστερη πρόγνωση σε σχέση με τον μη διαβητικό, για τους λόγους που αναφέρθηκαν προηγουμένως και συνοψίζονται στο ότι ο νευρικός ιστός του διαβητικού είναι μεταβολικά ευπαθής και επιρρεπής σε νευροπάθεια, ιδιαίτερα αν επικάθεται μηχανικός συμπιεστικός παράγων. 4. Σύνδρομο μηχανικής αστάθεια ιερολαγονίων αρθρώσεων οστεοαρθρίτις ιερολαγονίων. Οι ιερολαγόνιες (ΙΕ) έχουν ένα μακρή ιστορικού πόνου και οσφυαλγίας στα πλαίσια της αγκυλοποιητικής σπονδυλαρθρίτιδας. Ο πόνος από τις ιερολαγόνιες παίρνει συνήθως τον τύπο της ψευδοϊσχιαλγίας, ενώ σε μερικές περιπτώσεις επεκτείνεται κάτω του γόνατος, όπως στο σχήμα. Η διάγνωση είναι δυσχερής. Απαιτείται εμπειρία, η γνώση των ειδικών κλινικών δοκιμασιών, ο αποκλεισμός δισκογενούς ισχιαλγίας και η διενέργεια τοπικών εγχύσεων στις ΙΕ καθώς και χειροπρακτικών χειρισμών (20). Περισσότερα σε πρόσφατο άρθρο του γράφοντος στο info-orthopaedics 2006((www.iatrikionline. gr) 5. Ανισοσκελία. Η ασυμμετρία λεκάνης και η ανισοσκελία (>1cm) Καταπονεί και φθείρει την άρθρωση του ισχίου, τις ιερολαγόνιες και τους δίσκους. Με αποτέλεσμα πρόωρη εμφάνιση αντιστοίχων συνδρόμων και μάλιστα σε συνδυασμό. Ο κλινικός θα πρέπει να συμπεριλαμβάνει την ανισοσκελία σε περιπτώσεις δδ χρόνιων οσφυαλγικών ή ψευδοϊσχιαλγικών συνδρόμων. 6. Σύνδρομο αστάθειας σπονδυλικής μονάδος (πρωτοπαθής-δευτεροπαθής). Τόσο η προσθιοπίσθια όσο και η στροφική αστάθεια ενοχοποιούνται για στιγμιαία ή παρατεινόμενη οσφυοισχιαλγία. Η διάγνωση αποκαλύπτεται μόνο με ειδικές δυναμικές ακτινογραφίες σε πρόσθια κάμψη ή υπερέκταση οσφύος (20). 7. Οστεοαρθρίτις- οστεονέκρωση ισχίου. Αντανακλά πόνο στη πρόσθια ή έσω επιφάνεια μηρού - γόνατος που παραπέμπει λανθασμένα σε δισκοπάθεια δισκοκηλη υψηλότερου επιπέδου ( Ο2-Ο3- Ο4). Αν η οστεοαρθρίτις ισχίου παραταθεί μπορεί να προστεθεί αντανακλαστική οσφυαλγία από το ισχίο, ενώ αν χρονίσει επισπεύδεται η ανάπτυξη κλινικά ενεργών δισκαρθροπαθειών στην ΟΜΣΣ (λόγω ασύμμετρης φόρτιση ΣΣ) οι οποίες εμπλέκουν την κλινική εικόνα. Η προσεκτική συγκριτική κλινική εξέταση του ισχίου και της ΟΜΣΣ καθώς και ο απεικονειστικός έλεγχος θα βοηθήσει στην ακριβή διαφορική διάγνωση, Μερικές φορές σε προχωρημένες καταστάσεις η επίλυση αυτών των προβλημάτων είναι δυσχερής και οι κλινικές αποφάσεις δυσκολεύουν, ιδίως αν πρόκειται να αποφασισθεί εγχείρηση. 8. Σύνδρομο ζυγοαποφυσιακών αρθρώσεων (ζ-α),. Η οστεοαρθρίτις των ζ-α ή οπισθίων αποφυσιακών αρθρώσεων (facet) χαρακτηρίζονται από μονόπλευρη ή αμφίπλευρη οσφυαλγία που επιδεινώνεται συνήθως στην έκταση της ΣΣ. Σε οξείες καταστάσεις είναι δυνατόν το άλγος να επεκταθεί μέχρι τη μεσότητα του μηρού (οπισθίως) δημιουργώντας το σύνδρομο της αντανακλαστικής «ψευδοισχιαλγίας»(20). Η έλλειψη νευρο-ριζιτικών ευρημάτων δερμοτομιακης κατανομής (περιχαράκωσης) και αισθητικοκινητικών διαταραχών, τα φυσιολογικά τενόντια αντανακλαστικά, η τοπική ευαισθησία στη πίεση στις ζ-α και η επιδείνωση στην έκταση μαζί με τη ηλικία των ασθενών και την εμφανή δυσκαμψία οσφύος μετά πολύωρη παραμονή σε καθιστική θέση (σημείο θεάτρου) 9. Σύνδρομο Maigne. To σύνδρομο αυτό περιγράφθηκε τα τελευταία χρόνια από τον Γάλλο ορθοπαιδικό παθολόγο Μaigne και αφορά εκφυλιστικές αλλοιώσεις στο σπονδυλικό επίπεδο Θ12- Ο1 οι οποίες λόγω ερεθισμού της εξερχόμενης ρίζας αντανακλούν χαμηλή πλάγια οσφυαλγία στο ύψος της λαγόνιας ακρολοφίας. Ο Μaigne σαν κλινικός ερευνητής ανατόμος και οστεοπαθητικός διαπίστωσε αυτή τη νευροανατομική και κλινική σχέση. Μάλιστα υποστηρίζει ότι το δέρμα στη περιοχή της οσφυαλγίας αναδιπλούμενο ή πτυχούμενο είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο και επώδυνο στην

13 Μυστικά στη Διάγνωση και Θεραπεία της Οσφυο-ισχιαλγία ς 47 πιεστική ψηλάφηση συγκρινόμενο με το συμμετρικό υγιές. Εκτός αυτού η υπερέκταση και στροφή στη ΘΟΜΣ εκλύει ή επιτείνει τα συμπτώματα. ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΣΑΦ και οπιοειδή Τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα (ΜΣΑΦ) αποτελούν τη βάση της θεραπείας της Ο-Ι, οπως αναφέρεται και στο βασικό παρατιθέμενο κείμενο. Η συγχορήγηση απλών αναλγητικών για τον οξύ πόνο και επικουρικών αναλγητικών (αντιεπιληπτικά και αντικαταθλιπτικά όπως η καμπαπεντίνη και η αμιτριπτυλίνη ) για το χρόνιο πόνο αποτελούν μια επιπρόσθετη επιλογή με δυνητική ωφέλεια. Τώρα τελευταία αίρονται οι επιφυλάξεις με τα οπιοειδή φάρμακα και ο φόβος εθισμού φαίνεται πρακτικά απίθανος, ιδιαίτερα για τις υπεροξείες καταστάσεις οσφυοϊσχιαλγίας που προορίζονται τα φάρμακα αυτά. Στις καταστάσεις αυτές εμφανίζεται κεντροποίηση του πόνου και τα πιο ισχυρά ανιφλεγμονώδη αστοχούν στον έλεγχο του άλγους. Στις υπεροξειες καταστάσεις, χωρίς νευρολογική σημειολογία ο ασθενής εξαναγκάζεται μη αντέχοντας τον πόνο να χειρουργηθεί, κάτι το οποίο θα πρέπει να αποφευχθεί. Τα οπιοειδή από του στόματος, παραντερικά ή διαδερμικά (φεντανύλη) αποτελούν κατά τη γνώμή μας λύση σωτηρίας, χωρίς προκαταλήψεις. Φυσικοθεραπεία (ΦΣ) Η ΦΣ μπορεί να αποτελέσει αφάρμακο μονοθεραπεία, με αποτελεσματικότητα που εγγίζει περίπου 50-60% των ασθενών με ΟΙ, ιδιαίτερα για όσους δεν πρέπει ή δεν θέλουν να πάρουν φάρμακα. Η ΦΣ μπορεί να αρχίσει από την πρώτη ημέρα παρά τα αντιθέτως υποστηριζόμενα από μερίδα γιατρών. Συνίσταται δε σε Διαθερμίες (21), Υπέρηχα, Ηλεκτροθεραπευτικά ρεύματα (21), επιπολής και εν τω βάθει Μαλαξιοθεραπεία (21). Οι έλξεις δεν αποδίδουν και σύμφωνα με πρόσφατες ελεγχόμενες μελέτες μπορεί να επιδεινώσουν την συμπτωματολογία. Βιοανάδραση (Biofeedback) Είναι μια απλή χωρίς παρενέργειες μέθοδος που ελέγχει τον μυϊκό σπασμό και μπορεί να βοηθήσει σε χρόνιες ή παρατεινόμενες ΟΙ, κεφαλαλγίες, αυχενικά σύνδρομα και άλλες νευρομυϊκές παθήσεις (21). Περισσότερα σε ανασκόπηση του υποφαινομένου για τη βιοανάδραση στη κλινική πράξη στο τελευταίο τεύχος του περιοδικού «Ελευθεροεπεγγελματίας Ιατρός» (www.iatrikionline.gr) Χειροπρακτική H χειροπρακτική (manipulation) είναι μια έγκριτη μέθοδος αντιμετώπισης της ΟΙ. Υπάρχουν ενδείξεις και αντενδείξεις, όπως, η κεντρική (μυελική) στένωση, το ανεύρυσμα αορτής, η λήψη αντιπηκτικών, η οστεοπόρωση, νευρολογικές βλάβες κλπ. Παρά ταύτα μπορεί να επιτύχει άμεση ανακούφιση στο 40-60% των περιπτώσεων, ενώ μπορεί να εμφανισθεί επιδείνωση στο 15-20% των περιπτώσεων και μάλιστα με νευρολογικές επιπλοκές. Περισσότερα σε σχετικό άρθρο του γράφοντος στο περιοδικό ελευθεροεπαγγελαμτίας γιατρός (www.iatrikionline.gr) Ιδιοδεκτικότητα H σύγχρονη κινησιο- θεραπευτική αποκατάσταση (εκτός από τις ασκήσεις ενδυνάμωσης, διάτασης και ισομετρικές) είναι προσανατολοσμένη στην επανεκπαίδευση της διαταραγμένης ιδιοδεκτικότητος (κιναισθησίας) που οφείλεται σε διαταραχή των περιφερικών μηχανουποδοχέων και των ανωτέρων νευρικών οδών στους πάσχοντες απο ΟΙ. Αποτέλεσμα αυτού είναι η εγγραφή λανθασμένου προτύπου κίνησης, εκτέλεση ασύγχρονων κινήσεων και επίσπευση της φθοράς των ανατομικών στοιχείων της

14 48 Δημ. Ι. Γουλές ΣΣ. Έχουν σχεδιασθεί ειδικές ασκήσεις για το σκοπό αυτό. Μέθοδος Μac Kenzy H μέθοδος αυτή που συνίσταται σε 8-10 υπερεκτάσεις ΟΜΣΣ πολλές φορές ημερησίως έχει χαμηλή αποτελεσματικότητα που εγγίζει αυτή του placebo. Aποτελεί περισσότερο εμπορική μέθοδο για ειδικά σεμινάρια, ενώ αντενδείκνυται ή μπορεί να επιδεινώσει ηλικιωμένους ασθενείς με μεγάλες κήλες (κίνδυνός αποκοπής) καθώς και ασθενείς με συνυπάρχουσα αποφυσιακή αρθροπάθεια λόγω φόρτισης των αρθρώσεων (facet) από την υπερέκταση. Εγχύσεις (Ενέσεις) στη ΣΣ Οι εγχύσεις αυτές μπορεί να γίνουν στον επισκληρίδιο χώρο, στα τρήματα, στις ιερολαγόνιες αρθρώσεις, facet κλπ. Προσφέρουν ένα σημαντικό και άμεσο όφελος στον ασθενή με ΟΙ.(12). Εμείς προτιμούμε τις εγχύσεις στο τρήμα από τις επισκληρίδιες. Έχουν μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα, είναι πιο απλές (ο ασθενής μπορεί να φύγει σε λίγο χρόνο και να επιστρέψει στην εργασία του ).Μπορεί να γίνει και στο σπίτι του ασθενούς χωρίς ακτινοσκοπικό έλεγχο. Οι εγχύσεις αυτές σε συνδυασμό με ήπια χειροπρακτική ανάταξη μπορούν να αποτρέψουν την εγχείρηση σε μεγάλο ποσοστό ασθενών οι οποίοι πληρούν τις ενδείξεις για επέμβαση.(12) Παρετική Ισχιαλγία Η παρετική ισχιαλγία (πτώση άκρου ποδός ή πτέρνας, αδυναμία τετρακεφάλων) θεωρείται σύμφωνα με τα διεθνή δεδομένα απόλυτη ένδειξη για εγχείρηση. Η δική μας άποψη και εμπειρία διατυπωμενή από το 1986 (10,15) και με παρακολούθηση 400 και πλέον ασθενών πάνω από 20ετία είναι τελείως αντίθετη. Σύμφωνα με τη πρακτική μας ένα παρετικός ασθενής μπορεί να έχει πολύ καλή ανταπόκριση στη επιθετική συντηρητική θεραπεία σε ποσοστό πάνω από 90%, ενώ τα προσδοκόμενα οφέλη από την εγχείρηση είναι σαφώς μικρότερα. Η σωστή επιλογή των ασθενών και ο χρόνος της νόσου είναι αποφασιστικής σημασίας προγνωστικοί παράγοντες. Bιβλιογραφία 1. Borenstein D. Low back pain. Cur Opin Rheum 1990, 2: Borenstein D. Epidemiology, etiology, diagnostic evaluation and therapy of low back pain. Cur Opin Rheum 1996, 8: Nachemson A. Work for all. For those with low back pain as well. Clin Orthop 1983, 179: Jackson RP, Jacobs RP, Cooper BR, McManus GE. The neuroradiographic diagnosis of lumpar herniated nucleus pulposus. Spine 1989, 14: Boden SD, Davis DO, Dina TS, Patronas NJ. Abnormal magnetic-resonance scans of the lumbar spine in asymptomatic subjects: a prospective investigation. J Bone Joint Surg 1992, 72A: Cooper RG, Freemont AJ, Hoyland JP et al. Herniated intervertebral disc associated periradicular fibrosis and vascular abnormalities occur without inflammatory cell infiltration. Spine 1995, 20: Mooney V, Robertson J. The facet syndrome. Clin Orthop 1976, 115: Nachemson AL. Newest knowledge of low back pain: a critical look. Clin Orthop 1992, 279: Γουλές Δ. Kλινική νευροανατομία οσφύoς. Πρακτ Πανελ Pευμ Συνδ 1986, σελ Γουλές Δ, Zήκα A, Σαμαρτζής M. Xειρουργική ή συντηρητική θεραπεία στην παρετική ισχιαλγία. Πρακτ Πανελ Pευμ Συνδ 1986, σελ

15 Μυστικά στη Διάγνωση και Θεραπεία της Οσφυο-ισχιαλγία ς Γουλές Δ. Mηχανική οσφυαλγία. Σύνδρομο μηχανικής αστάθειας σπονδυλικής μονάδος. Iατρικό Bήμα 1999, 61: Γουλές Δ. Eκλεκτικές εγχύσεις-ενέσεις στη ΣΣ για την αντιμετώπιση της οσφυαλγίας και δισκοπάθειας. Iατρικό Bήμα 2001, 73: Mooney V. Sacroiliac joint dysfunction. In Vleeming A et al (Ed): Movement, stability and low back pain. New York, Churchill Livingstone, 1997, p Bernard T. The role of the sacroiliac joints in low back pain. In Vleeming A et al (Ed): Movement, stability and low back pain. New York, Churchill Livingstone, 1997, p Γουλές Δ και Σωτηρόπουλος Σ. Σημαντική υποχώρηση του όγκου της δισκοκήλης μετά συντηρητική θεραπεία. Tεκμηρίωση με Aξονική Tομογραφία. Eλληνική Pευματολογία 1990, 2: Borenstein D, Wiesel S and Boden S. Low back pain,2th edition Philadelphia, Saunders Co, Cherkin D, Deyo R, Loeser J et al. An international comparison of back surgery rates. Spine 1994: 19: Woertgen C, Rothoerl R, Brawanski A. Influence of macrophage infiltration of herniated lumbar disc tissue on outcome after lumbar disc surgery. Spine, 2000;7: Συμεωνίδης Π. Oρθοπεδική. Θεσσαλονίκη. University Studios Ρress, Γουλές Δ. Οσφυαλγία Δισκοπάθεια. Ινστιτούτο παθήσεων Σπονδυλικής Στήλης, Αθήνα, Γουλές Δ. Κλινική Ηλεκτροθεραπεία : Ιατρική Φυσικοθεραπευτική. Εκδότης ο ίδιος. Αθήνα ΔΗΜ. Ι. ΓΟΥΛΕΣ ΔΙΑΦΑΝΕΙΕΣ

16 50 Δημ. Ι. Γουλές

Οσφυo-ισχιαλγικά σύνδρομα μηχανικής αιτιολογίας

Οσφυo-ισχιαλγικά σύνδρομα μηχανικής αιτιολογίας Οσφυo-ισχιαλγικά σύνδρομα μηχανικής αιτιολογίας Δημήτριος ΓΟΥΛΕΣ Ρευματολόγος, Επιστημονικός Συνεργάτης Πανεπιστημίου Αθηνών Εισαγωγή H οσφυαλγία-ισχιαλγία αποτελεί σύμπτωμα και όχι νόσο. Έχει όμως καταστεί

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ. Ασθενέστερο Επίπεδο. 08/Φεβ/2013 ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ. Ορθοπαιδικός Χειρουργός Πολυκλινική Λευκωσίας ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ NAHEMSON

ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ. Ασθενέστερο Επίπεδο. 08/Φεβ/2013 ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ. Ορθοπαιδικός Χειρουργός Πολυκλινική Λευκωσίας ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ NAHEMSON ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ Ορθοπαιδικός Χειρουργός Πολυκλινική Λευκωσίας ΟΡΙΣΜΟΣ Πόνος στην οσφυϊκή χώρα οποιασδήποτε αιτιολογίας. ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ Δεύτερη σε συχνότητα αιτία επίσκεψης στον γιατρό. Πρώτη αιτία αποχής από

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΟΣΦΥΙΚΗ ΣΤΕΝΩΣΗ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΛΙΝΑ ΕΥΣΤΑΘΙΟY ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ

ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΟΣΦΥΙΚΗ ΣΤΕΝΩΣΗ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΛΙΝΑ ΕΥΣΤΑΘΙΟY ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΟΣΦΥΙΚΗ ΣΤΕΝΩΣΗ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΛΙΝΑ ΕΥΣΤΑΘΙΟY ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ Μία από της σημαντικότερες παθήσεις που αλλοιώνουν την ποιότητα της ζωής του ανθρώπου, στην ώριμη ηλικία, είναι και η σπονδυλική

Διαβάστε περισσότερα

Α. Μουλοπούλου ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΟ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ: Η ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ

Α. Μουλοπούλου ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΟ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ: Η ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ Α. Μουλοπούλου ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΟ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ: Η ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ Το σήμα στην Μαγνητική Τομογραφία Τ1 ακολουθία: το λίπος έχει το νερό έχει Τ2 ακολουθία: το νερό έχει Τ1 Τ2

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ. 08/Φεβ/2013 ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ -- ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ. 08/Φεβ/2013 ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ -- ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ -- ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ Ορθοπαιδικός Χειρουργός Πολυκλινική Λευκωσίας 1 2 ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ -- ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ- ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ Ορθοπαιδικός Χειρουργός Πολυκλινική Λευκωσίας

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI)

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Τι είναι το σύνδροµο µηροκοτυλιαίας πρόσκρουσης; Φυσιολογικά, η κεφαλή του ισχίου δεν προσκρούει στο χείλος της κοτύλης κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ (2005)

ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ (2005) ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ (2005) Αγαπητοί Συνάδελφοι, Κυρίες και Κύριοι, Αρχίζουμε την ενδιαφέρουσα αυτή στρογγυλή τράπεζα που έχει θέμα της, την Χρόνια οσφυαλγία, ελπίζοντας

Διαβάστε περισσότερα

13 Επιστημονική Συνάντηση Ρευματολόγων Βορειοδυτικής 21 & 22 Ιανουαρίου 2011, Μέτσοβο. Ο ρόλος της µαγνητικής τοµογραφίας στις σπονδυλοαρθροπάθειες

13 Επιστημονική Συνάντηση Ρευματολόγων Βορειοδυτικής 21 & 22 Ιανουαρίου 2011, Μέτσοβο. Ο ρόλος της µαγνητικής τοµογραφίας στις σπονδυλοαρθροπάθειες 13 Επιστημονική Συνάντηση Ρευματολόγων Βορειοδυτικής Ελλάδος 21 & 22 Ιανουαρίου 2011, Μέτσοβο Ο ρόλος της µαγνητικής τοµογραφίας στις σπονδυλοαρθροπάθειες Σε ασθενείς µε οροαρνητική σπονδυλαρθροπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΔΙΣΚΟΠΑΘΕΙΑ, ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ (ΣΤΕΝΩΣΗ ΣΠΟΝΔΥΛΟΚΟΥ ΣΩΛΗΝΑ ΟΜΣΣ, ΣΠΟΝΔΥΛΟΛΗΣΗ, ΣΠΟΝΔΥΛΟΛΙΣΘΗΣΗ)

ΜΑΘΗΜΑ ΔΙΣΚΟΠΑΘΕΙΑ, ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ (ΣΤΕΝΩΣΗ ΣΠΟΝΔΥΛΟΚΟΥ ΣΩΛΗΝΑ ΟΜΣΣ, ΣΠΟΝΔΥΛΟΛΗΣΗ, ΣΠΟΝΔΥΛΟΛΙΣΘΗΣΗ) ΜΑΘΗΜΑ ΔΙΣΚΟΠΑΘΕΙΑ, ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ (ΣΤΕΝΩΣΗ ΣΠΟΝΔΥΛΟΚΟΥ ΣΩΛΗΝΑ ΟΜΣΣ, ΣΠΟΝΔΥΛΟΛΗΣΗ, ΣΠΟΝΔΥΛΟΛΙΣΘΗΣΗ) 10 Ευθύµιος Σαµολαδάς Α. ΔΙΣΚΟΠΑΘΕΙΑ Α.1 Οσφυαλγία Είναι σύµπτωµα πολλών παθήσεων που περιγράφει

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ / ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ (2002)

ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ / ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ (2002) Δρ. Νίκος Παπαλουκάς Ορθοπαιδικός χειρουργός Πολυκλινική Λευκωσίας ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ / ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ (2002) Ορισμός Οσφυαλγία είναι ο πόνος στην οσφυϊκή χώρα, ή καλύτερα στην οσφυοιερή χώρα ανεξαρτήτου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΜΣΣ- ΚΑΤΩ ΑΚΡΩΝ. ΤΣΑΟΥΣΗΣ Θ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Ειδικευόμενος Ιατρός

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΜΣΣ- ΚΑΤΩ ΑΚΡΩΝ. ΤΣΑΟΥΣΗΣ Θ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Ειδικευόμενος Ιατρός ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΜΣΣ- ΚΑΤΩ ΑΚΡΩΝ ΤΣΑΟΥΣΗΣ Θ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Ειδικευόμενος Ιατρός ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑΣ Η ΠΙΟ ΚΟΙΝΗ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΣΤΟ ΔΥΤΙΚΟ ΚΟΣΜΟ Η ΠΙΟ ΚΟΙΝΗ ΑΙΤΙΑ ΑΝΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κλινική αξιολόγηση παθήσεων σπονδυλικής στήλης (2 ο μάθημα) 1. Παρατήρηση (η οποία χωρίζεται περαιτέρω σε γενική & ειδική.

Κλινική αξιολόγηση παθήσεων σπονδυλικής στήλης (2 ο μάθημα) 1. Παρατήρηση (η οποία χωρίζεται περαιτέρω σε γενική & ειδική. Κλινική αξιολόγηση παθήσεων σπονδυλικής στήλης (2 ο μάθημα) Στόχος αυτού του μαθήματος είναι να μάθει ο σπουδαστής ποιες είναι οι βασικές αρχές της κλινικής αξιολόγησης (αντικειμενικής εξέτασης) των μυοσκελετικών

Διαβάστε περισσότερα

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Χ. Μ. ΜουτσόπουΛος Αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών α ρευματικά νοσήματα είναι ασθένειες που προσβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα

Οι Μηνίσκοι του Γόνατος και η Αρθροσκοπική Mηνισκεκτομή

Οι Μηνίσκοι του Γόνατος και η Αρθροσκοπική Mηνισκεκτομή Οι Μηνίσκοι του Γόνατος και η Αρθροσκοπική Mηνισκεκτομή Τι είναι οι μηνίσκοι του γόνατος; Οι μηνίσκοι του γόνατος είναι ινοχόνδρινοι δίσκοι σχήματος C οι οποίοι παρεμβάλλονται μεταξύ του μηριαίου και της

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ

ΦΥΣΙΟ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ ΦΥΣΙΟ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ Α1-Α7 ΑΜΣΣ Μοίρες της ΣΣ Θ1-Θ12 ΘΜΣΣ Ο1-Ο5 ΟΜΣΣ Κόκκυγας Ι1-Ι5 Ιερά μοίρα Υπερηχογράφημα κύησης: Σπονδυλική στήλη εμβρύου Ανατομία ΑΜΣΣ Α1 άτλας Εγκάρσιο τρήμα Α4 εκ των άνω Σώμα

Διαβάστε περισσότερα

Ο Πρόσθιος Χιαστός Σύνδεσμος του Γόνατος και η Συνδεσμοπλαστική

Ο Πρόσθιος Χιαστός Σύνδεσμος του Γόνατος και η Συνδεσμοπλαστική Ο Πρόσθιος Χιαστός Σύνδεσμος του Γόνατος και η Συνδεσμοπλαστική Ποιά είναι η ανατομική κατασκευή του γόνατος; Η άρθρωση του γόνατος σχηματίζεται από το μηριαίο οστό και από την κνήμη. Τα άκρα των οστών

Διαβάστε περισσότερα

Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης

Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Ανατομική της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Η ποδοκνημική άρθρωση είναι η άρθρωση που σχηματίζεται στη θέση σύνδεσης τριών οστών: του κάτω άκρου της περόνης προς τα έξω

Διαβάστε περισσότερα

Ρήξη του Τενοντίου Πετάλου του Ώμου: Γενικές Πληροφορίες

Ρήξη του Τενοντίου Πετάλου του Ώμου: Γενικές Πληροφορίες Ρήξη του Τενοντίου Πετάλου του Ώμου: Γενικές Πληροφορίες Ποιά είναι η ανατομική κατασκευή του ώμου; Η άρθρωση του ώμου σχηματίζεται από την σύνδεση τριών οστών: του βραχιονίου, της ωμοπλάτης και της κλείδας.

Διαβάστε περισσότερα

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής.

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής. ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ : ΟΙ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΠΟΥ ΤΙΣ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ! Εισαγωγή : Τα οστά είναι το σπίτι για να μείνουμε, είναι η στέγη που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΓΟΝΑΤΟΣ: ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΓΟΝΑΤΟΣ: ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΓΟΝΑΤΟΣ: ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΘΑΝΑΣΑΚΗΣ Γ. ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΘΕΙΣ ΣΤΗΝ ΖΥΡΙΧΗ ΕΛΒΕΤΙΑΣ ΚΝΩΣΣΟΥ 236 -ΚΑΣΤΕΛΛΙ ΠΕΔΙΑΔΟΣ ΤΗΛ 2810 327988 6937 363 880 Η αρθρίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

Παρακάτω παραθέτω για σύγκριση μια φυσιολογική (αριστερά) με μια ε κ φ υ λ ι σ μ έ ν η ( δ ε ξ ι ά ) Σ π ο ν δ υ λ ι κ ή Σ τ ή λ η

Παρακάτω παραθέτω για σύγκριση μια φυσιολογική (αριστερά) με μια ε κ φ υ λ ι σ μ έ ν η ( δ ε ξ ι ά ) Σ π ο ν δ υ λ ι κ ή Σ τ ή λ η Εκφυλιστικη Νοσος Οσφυικης Μοιρας ΓΕΝΙΚΑ: Η εκφυλιστική νόσος συνήθως παρουσιάζεται σε πιο προχωρημένες ηλικίες και αποτελεί το τελικό αποτέλεσμα της φυσιολογικής διαδικάσίας εκφύλισης/ γήρανσης του οργανισμού.

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικό-Ερευνητικό Ινστιτούτο Τραυματολογίας και Ορθοπεδική RR Vreden του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Ανάπτυξης στην Ρωσία.

Επιστημονικό-Ερευνητικό Ινστιτούτο Τραυματολογίας και Ορθοπεδική RR Vreden του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Ανάπτυξης στην Ρωσία. Επιστημονικό-Ερευνητικό Ινστιτούτο Τραυματολογίας και Ορθοπεδική RR Vreden του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Ανάπτυξης στην Ρωσία. KINETRAC KNX-7000 ρομποτικό σύστημα συνδυασμένης εφαρμογής για ξηρή

Διαβάστε περισσότερα

Παθήσεις & παραµορφώσεις θωρακικής µοίρας σπονδυλικής στήλης Ευδ. Μπίλλη Υπεύθυνη Μαθήµατος Κλινική Μυοσκελετική Φυσικοθεραπεία ΙΙ

Παθήσεις & παραµορφώσεις θωρακικής µοίρας σπονδυλικής στήλης Ευδ. Μπίλλη Υπεύθυνη Μαθήµατος Κλινική Μυοσκελετική Φυσικοθεραπεία ΙΙ Παθήσεις & παραµορφώσειςθωρακικής µοίραςσπονδυλικήςστήλης Ευδ. Μπίλλη Υπεύθυνη Μαθήµατος Κλινική Μυοσκελετική Φυσικοθεραπεία ΙΙ Παθήσεις & παραµορφώσεις θωρακικήςµοίρας Σκολίωση Νόσο Scheuermann Αγκυλοποιητική

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος. www.rheuma,gr

Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος. www.rheuma,gr Πολλες από τις ρευματικες παθησεις των ενηλικων προσβαλουν και τα παιδια,αν και σε μικροτερη συχνοτητα. Επιπλεον καποιες παθησεις όπως είναι ο συστηματικης έναρξης ή ο ολιγοαρθρικος τυπος εναρξης της Νεανικης

Διαβάστε περισσότερα

Πλατυποδία σε Παιδιά και Ενήλικες

Πλατυποδία σε Παιδιά και Ενήλικες Πλατυποδία σε Παιδιά και Ενήλικες Τι είναι Πλατυποδία; Πλατυποδία είναι η απουσία καμάρας στο πέλμα του ποδιού που μπορεί να εμφανιστεί σε μικρά παιδιά και σε ενήλικες. Όταν το παιδί ή ο ενήλικας στέκονται

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΡΑΧΗ Αποτελεί τον μυοσκελετικό άξονα στήριξης του κορμού με κύριο οστικό στοιχείο τους σπονδύλους και την παράλληλη συμβολή

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΙΟΥ ΠΟΝΟΥ

ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΙΟΥ ΠΟΝΟΥ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΙΟΥ ΠΟΝΟΥ ΛΑΜΠΡΑΚΗ ΜΑΡΙΖΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ RN, MPH MSc Bioethics ΠΑΤΕΡΑΚΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΓΕΝΙΚΟΣ ΙΑΤΡΟΣ Αριστοτέλης ονόμαζε τον χρόνιο πόνο «Πάθος Ψυχής» Αλβέρτος Σβάιτσερ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015

ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ Περιεχόμενα προηγούμενης διάλεξης Περιγραφή παθολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογική κύφωση Στενός σπονδυλικός σωλήνας Προσανατολισμός των οπισθίων αρθρώσεων Πλευρές σταθερότητα Μυελικός κώνος Θ12-Ο1

Φυσιολογική κύφωση Στενός σπονδυλικός σωλήνας Προσανατολισμός των οπισθίων αρθρώσεων Πλευρές σταθερότητα Μυελικός κώνος Θ12-Ο1 Φυσιολογική κύφωση Στενός σπονδυλικός σωλήνας Προσανατολισμός των οπισθίων αρθρώσεων Πλευρές σταθερότητα Μυελικός κώνος Θ12-Ο1 Φυσιολογική λόρδωση Μεγαλύτερα σπονδυλικά σώματα Προσανατολισμός οπισθίων

Διαβάστε περισσότερα

Βλάβες του Ανώτερου Τμήματος του Επιχείλιου Χόνδρου (Βλάβες SLAP)

Βλάβες του Ανώτερου Τμήματος του Επιχείλιου Χόνδρου (Βλάβες SLAP) Βλάβες του Ανώτερου Τμήματος του Επιχείλιου Χόνδρου (Βλάβες SLAP) Τι είναι η βλάβη SLAP; Η βλάβη SLAP συνίσταται σε ρήξη του ανώτερου τμήματος του επιχείλιου χόνδρου στην ωμογλήνη. Ο όρος SLAP σχηματίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου)

Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου) Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου) 01/35 Το Ερειστικό Σύστημα αποτελείται από: 1. Τα Οστά 2. Τις Αρθρώσεις 3. Τους Συνδέσμους 02/35 ΟΣΤΑ ΤΟΥ ΣΚΕΛΕΤΟΥ Σύνολο: 285 οστά

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα

Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα Το σύνδροµο του καρπιαίου σωλήνα είναι µία συνήθης αιτία πόνου και διαταραχής της αισθητικότητας στα χέρια. Οφείλεται σε πίεση του µέσου νεύρου στην περιοχή του καρπού. Στην περιοχή

Διαβάστε περισσότερα

Σ Υ Μ Π Ι Ε Σ Τ Ι Κ Ε Σ Μ Υ Ε Λ Ο Π Α Θ Ε Ι Ε Σ

Σ Υ Μ Π Ι Ε Σ Τ Ι Κ Ε Σ Μ Υ Ε Λ Ο Π Α Θ Ε Ι Ε Σ Σ Υ Μ Π Ι Ε Σ Τ Ι Κ Ε Σ Μ Υ Ε Λ Ο Π Α Θ Ε Ι Ε Σ Α. ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΕΣΟΣΠΟΝΔΥΛΙΟΥ ΔΙΣΚΟΥ ΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ ΣΥΜΠΙΕΣΗ ΤΟΥ ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ Οι μεσοσπονδύλιοι δίσκοι βρίσκονται μεταξύ των σωμάτων των σπονδύλων. Ο ρόλος

Διαβάστε περισσότερα

Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος

Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος 1. Τι είναι οι ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αντικατάσταση ισχίου και γόνατος; Ο όρος ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι (ΕΕΜ)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΥΠΟΔΙΑ ΒΛΑΙΣΟΠΛΑΤΥΠΟΔΙΑ. 06/Φεβ/2013 ΠΑΡΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΑΚΡΟΥ ΠΟΔΟΣ ΒΛΑΙΣΟΠΛΑΤΥΠΟΔΙΑ ΔΡ. ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ I.

ΠΛΑΤΥΠΟΔΙΑ ΒΛΑΙΣΟΠΛΑΤΥΠΟΔΙΑ. 06/Φεβ/2013 ΠΑΡΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΑΚΡΟΥ ΠΟΔΟΣ ΒΛΑΙΣΟΠΛΑΤΥΠΟΔΙΑ ΔΡ. ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ I. ΒΛΑΙΣΟ ΔΡ. ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ 1 2 ΒΛΑΙΣΟ I. ΜΟΝΑΔΙΚΗ ΟΝΤΟΤΗΤΑ ΒΛΑΙΣΟ II. ΜΕΡΟΣ ΑΛΛΟΥ ΠΙΟ ΠΟΛΥΠΛΟΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ Γενικευμένης Χαλάρωσης Συνδέσμων Νευρολογικής ή Μυϊκής Πάθησης Γενετικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ

ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ Σε ποιούς ασθενείς µε τι µακροχρόνια αποτελέσµατα. Νικ. Λάγιος Χειρ. Ορθοπαιδικός Διευθυντής Α Ορθοπαιδικής Κλινικής Ι ΙΑΣΩ GENERAL ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ Του Δρ. Κωνσταντίνου Δ. Στρατηγού Δ/ντού Ορθοπαιδικής Επανορθωτικής Χειρουργικής

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2.

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2. Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΑΠΛΗΣ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΗ ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΣΤΕΟΜΥΕΛΙΤΙΔΑΣ ΝΕΥΡΟΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑΣ (Charcot) ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ. Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα

Διαβάστε περισσότερα

Μικροδισκεκτομή. πληροφορίες για ασθενείς

Μικροδισκεκτομή. πληροφορίες για ασθενείς πληροφορίες για ασθενείς Τα πλεονεκτήματα της μεθόδου της μικροδισκεκτομής: Αν ο γιατρός σας έχει προτείνει μικροδισκεκτομή (μικροχειρουργική οσφυική δισκεκτομή) για θεραπεία από την ισχιαλγία (πόνος στο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΘΡΟΣΚΟΠΗΣΗ ΓΟΝΑΤΟΣ ΜΙΑ ΑΝΩ ΥΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΗΣ ΜΕΘΟ ΟΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ

ΑΡΘΡΟΣΚΟΠΗΣΗ ΓΟΝΑΤΟΣ ΜΙΑ ΑΝΩ ΥΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΗΣ ΜΕΘΟ ΟΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ ΑΡΘΡΟΣΚΟΠΗΣΗ ΓΟΝΑΤΟΣ ΜΙΑ ΑΝΩ ΥΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΗΣ ΜΕΘΟ ΟΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ Τα γόνατα παίζουν σηµαντικό ρόλο στη στήριξη και στη βάδιση µας. Καθηµερινά επιβαρύνονται προκειµένου να ανταπεξέλθουν στις διάφορες καταπονήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΚΑΙ ΣΚΟΛΙΩΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ

ΠΑΡΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΚΑΙ ΣΚΟΛΙΩΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΑΤΟ ΠΑΡΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΚΑΙ ΣΚΟΛΙΩΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ Γεώργιος Σάπκας ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παραμόρφωση της σπονδυλικής στήλης των ενηλίκων συνοδεύεται από σημαντικές εμβιομηχανικές και βιολογικές

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία παθήσεων αυχενικής µοίρας (6o µάθηµα)

Θεραπεία παθήσεων αυχενικής µοίρας (6o µάθηµα) Θεραπεία παθήσεων αυχενικής µοίρας (6o µάθηµα) Ασκήσεις κινητικότητας (ROM) ΑΜΣΣ Σε αυτές τις ασκήσεις κινητικότητας (Εικ. 1), στο εργαστήριο εφαρµόστηκαν & έγινε πρακτική άσκηση στις εξής ασκήσεις: Κάµψη

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟ 4 ΠΥΕΛΟΣ - ΙΣΧΙΑ

ΦΥΣΙΟ 4 ΠΥΕΛΟΣ - ΙΣΧΙΑ ΦΥΣΙΟ 4 ΠΥΕΛΟΣ - ΙΣΧΙΑ ΠΥΕΛΟΣ 1. Πρόσθια κάτω λαγόνια άκανθα, 2. Ιερό οστό, 3. Πρόσθια άνω λαγόνια άκανθα, 4. Ηβική σύμφυση, 5. Λαγόνιο οστό, 6. Κόκκυγας, 7. 5ος οσφυϊκός σπόνδυλος, 8. Ιερολαγόνια άρθρωση,

Διαβάστε περισσότερα

ΠEΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ

ΠEΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ ΠEΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ Ι. Φυσιολογία και παθοφυσιολογία του πόνου... 15 1. Ορισμός και τύποι του πόνου... 15 1.1. Ο ορισμός του πόνου... 15 1.2.

Διαβάστε περισσότερα

Βλάβες του Αρθρικού Χόνδρου του Γόνατος: Διάγνωση και Αντιμετώπιση

Βλάβες του Αρθρικού Χόνδρου του Γόνατος: Διάγνωση και Αντιμετώπιση Βλάβες του Αρθρικού Χόνδρου του Γόνατος: Διάγνωση και Αντιμετώπιση Τι είναι ο αρθρικός χόνδρος; Ο αρθρικός χόνδρος είναι ένας στιλπνός, ομαλός, λείος και ανάγγειος ιστός που καλύπτει τις αρθρικές επιφάνειες

Διαβάστε περισσότερα

Παθήσεις οσφυϊκής μοίρας σπονδυλικής στήλης (ΟΜΣΣ)

Παθήσεις οσφυϊκής μοίρας σπονδυλικής στήλης (ΟΜΣΣ) Παθήσεις οσφυϊκής μοίρας σπονδυλικής στήλης (ΟΜΣΣ) Ευδ. Μπίλλη Υπεύθυνη Μαθήματος Φυσικοθεραπεία Μυοσκελετικού Συστήματος ΙΙ Παθήσεις οσφυϊκής μοίρας σπονδυλικής στήλης (ΟΜΣΣ) Προβλήματα δίσκου & οσφυαλγία

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανικές ιδιότητες των οστών

Μηχανικές ιδιότητες των οστών Τα οστά δρουν σαν κατασκευές υποστήριξης και μεταφέρουν φορτία: h Απλή συμπίεση h Λυγισμός (φόρτιση του ενός φλοιού ελκυσμός του άλλου) h Στρέψη Μηχανικές ιδιότητες των οστών h Ισχυρότερα στη συμπίεση

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική Θεραπεία των Οστεοπορωτικών Καταγμάτων

Χειρουργική Θεραπεία των Οστεοπορωτικών Καταγμάτων Χειρουργική Θεραπεία των Οστεοπορωτικών Καταγμάτων Η εμφάνιση καταγμάτων αποτελεί την κυριότερη επιπλοκή της οστεοπόρωσης. Τα περισσότερα κατάγματα επουλώνονται χωρίς να υπάρχει ανάγκη χειρουργικής επέμβασης,

Διαβάστε περισσότερα

Δυσκοίλιο, θεωρούμε ένα άτομο όταν εμφανίζει δύο τουλάχιστον από τα παρακάτω προβλήματα για 3 ή περισσότερους μήνες:

Δυσκοίλιο, θεωρούμε ένα άτομο όταν εμφανίζει δύο τουλάχιστον από τα παρακάτω προβλήματα για 3 ή περισσότερους μήνες: Δυσκοιλιότητα. Η δυσκοιλιότητα αποτελεί ένα από τα πιο συχνά συμπτώματα του κατώτερου πεπτικού σωλήνα, επηρεάζοντας κάθε χρόνο ένα μεγάλο αριθμό ασθενών, κυρίως των χωρών του δυτικού κόσμου. Εικόνα 1.

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση στάσης. Τυπικές στάσεις & βασικά χαρακτηριστικά αυτών

Αξιολόγηση στάσης. Τυπικές στάσεις & βασικά χαρακτηριστικά αυτών Αξιολόγηση στάσης Τυπικές στάσεις & βασικά χαρακτηριστικά αυτών Εικόνα 1. Τυπικές όρθιες στάσεις. Τέλια όρθια στάση (Α), κυφω-λορφωτική στάση (Β), στάση επίπεδης ράχης (C) & χαλαρή στάση (D). Τέλεια όρθια

Διαβάστε περισσότερα

ΜΥΪΚΕΣ ΑΝΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ

ΜΥΪΚΕΣ ΑΝΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΥΪΚΕΣ ΑΝΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΥΪΚΕΣ ΑΝΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ Έλλειψη ισορροπίας μεταξύ μυϊκών ομάδων που βρίσκονται σε λειτουργική συνάφεια (αγωνιστές ανταγωνιστές, π.χ. κοιλιακοί- ραχιαίοι) ΤΙ ΠΡΟΚΑΛΕΙ ΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Πια είναι η καλύτερη μέθοδος θεραπείας; Κιρσοί είναι το αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιοπαθογένεια & διαγνωστική προσέγγιση της οστεοαρθρίτιδας του σκύλου & της γάτας

Αιτιοπαθογένεια & διαγνωστική προσέγγιση της οστεοαρθρίτιδας του σκύλου & της γάτας Πανελλήνιος Κτηνιατρικός Σύλλογος Παράρτημα Κρήτης 2007 Αιτιοπαθογένεια & διαγνωστική προσέγγιση της οστεοαρθρίτιδας του σκύλου & της γάτας Νικήτας Ν. Πράσινος Επίκουρος Καθηγητής Μονάδα Χειρουργικής &

Διαβάστε περισσότερα

Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΒΑΔΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΤΥΠΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΗ ΠΑΡΑΛΥΣΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΒΑΔΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΤΥΠΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΗ ΠΑΡΑΛΥΣΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΒΑΔΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΤΥΠΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΗ ΠΑΡΑΛΥΣΗ ΚΥΡΙΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗΣ Φυσιολογική κίνηση ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΚΥΡΙΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗΣ ΚΥΡΙΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΛΕΒΑΝΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΛΕΒΑΝΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΛΕΒΑΝΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Νεαρός άνδρας 28 ετών προσήλθε στον αξονικό τομογράφο με πόνο στη ράχη η οποία εντείνεται κατά την ύπτια θέση. Επίσης αυτός ο πόνος είναι η αιτία να ξυπνάει από

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΤ ΠΑΛΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ SOS

ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΤ ΠΑΛΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ SOS ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΤ ΠΑΛΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ SOS www.npiatrikis.gr ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΤ Η κλινική δε συνηθίζει πλέον να εξετάζει σε προαιρετικές. Η εξέταση είναι µε πέντε θέµατα ανάπτυξης, ποικίλων περιεχοµένων, σε δύο

Διαβάστε περισσότερα

Εξαρθρήματα της Ακρωμιοκλειδικής Άρθρωσης. Συντηρητική και Χειρουργική Θεραπεία. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Αθήνα

Εξαρθρήματα της Ακρωμιοκλειδικής Άρθρωσης. Συντηρητική και Χειρουργική Θεραπεία. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Αθήνα Εξαρθρήματα της Ακρωμιοκλειδικής Άρθρωσης Συντηρητική και Χειρουργική Θεραπεία Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Αθήνα Ανατομική Υμενική άρθρωση με μηνίσκο μεταξύ ακρωμιακού άκρου ωμοπλάτης

Διαβάστε περισσότερα

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Οστεοπόρωση Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Η οστεοπόρωση είναι πιο συχνή από τις παθήσεις της καρδιάς και των πνευμόνων Οστεοπόρωση: Η σιωπηλή επιδημία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΙΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΙΣΧΙΟΚΝΗΜΙΑΙΩΝ, ΓΛΟΥΤΩΝ, ΠΡΟΣΑΓΩΓΩΝ ΑΠΑΓΩΓΩΝ

ΑΣΚΗΣΙΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΙΣΧΙΟΚΝΗΜΙΑΙΩΝ, ΓΛΟΥΤΩΝ, ΠΡΟΣΑΓΩΓΩΝ ΑΠΑΓΩΓΩΝ ΑΣΚΗΣΙΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΙΣΧΙΟΚΝΗΜΙΑΙΩΝ, ΓΛΟΥΤΩΝ, ΠΡΟΣΑΓΩΓΩΝ ΑΠΑΓΩΓΩΝ Κρατάμε τις λαβές του μηχανήματος και τοποθετούμε τις ποδοκνημικές κάτω από τα μαξιλαράκια. Εκπνέουμε στο τέλος της κίνησης προς

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΓΟΝΑΤΟΣ

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΓΟΝΑΤΟΣ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΓΟΝΑΤΟΣ ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΟΥ ΓΟΝΑΤΟΣ 1.Τροχογίγλυμη άρθρωση 2.Αποτελείται από την κνημομηριαία και την επιγονατιδομηριαία διάρθρωση 3.Η περόνη δεν συμμετέχει στην άρθρωση Αρθρικός θύλακος Αρθρικός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΚ 0903 «Κινησιολογία» 4η Διάλεξη: «Κορμός

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΟΣΦΥΙΚΗ ΔΙΣΚΟΚΗΛΗ

ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΟΣΦΥΙΚΗ ΔΙΣΚΟΚΗΛΗ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΟΣΦΥΙΚΗ ΔΙΣΚΟΚΗΛΗ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΒΑΡΣΑΜΙΔΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ρήξη του Επιχείλιου Χόνδρου του Ώμου και Βλάβες SLAP

Ρήξη του Επιχείλιου Χόνδρου του Ώμου και Βλάβες SLAP Ρήξη του Επιχείλιου Χόνδρου του Ώμου και Βλάβες SLAP Τι είναι οι σύνδεσμοι και ο επιχείλιος χόνδρος στον ώμο; Η γληνοβραχιόνια άρθρωση του ώμου είναι μία σφαιροειδής ενάρθρωση που σχηματίζεται από την

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΦΥΓΟΝΤΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΑΣΤΡΑΓΑΛΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΙΚΡΗΣ ΒΙΑΣ ΣΤΡΟΦΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΟ ΟΚΝΗΜΙΚΗΣ.

ΙΑΦΥΓΟΝΤΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΑΣΤΡΑΓΑΛΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΙΚΡΗΣ ΒΙΑΣ ΣΤΡΟΦΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΟ ΟΚΝΗΜΙΚΗΣ. ΙΑΦΥΓΟΝΤΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΑΣΤΡΑΓΑΛΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΙΚΡΗΣ ΒΙΑΣ ΣΤΡΟΦΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΟ ΟΚΝΗΜΙΚΗΣ. Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΞΟΝΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ (CT)( N.Λασανιάνος, Ν.Κανακάρης, Α.Παπαθανασόπουλος, Π.Γιαννούδης 65o Πανελλήνιο

Διαβάστε περισσότερα

Ρήξη του Επιχείλιου Χόνδρου του Ισχίου Labral Tear

Ρήξη του Επιχείλιου Χόνδρου του Ισχίου Labral Tear Ρήξη του Επιχείλιου Χόνδρου του Ισχίου Labral Tear Τι είναι ο επιχείλιος χόνδρος; Ο επιχείλιος χόνδρος είναι µία δοµή από ινώδη ιστό που περιβάλλει κυκλοτερώς την κοτύλη την κοίλη δηλαδή αρθρική επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΜΕΛΕΤΗΣ-ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΜΕΛΕΤΗΣ-ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΜΕΛΕΤΗΣ-ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 1 ο Μάθημα: 29.9.2014 ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Κ.Ν. ΜΑΛΙΖΟΣ, N. ΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ ΔΙΣΚΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΑΜΣΣ

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις & Αντιθέσεις στην Ιατρική. Παντελής Κρανιώτης Ακτινολόγος, Επ. Επιμελητής Β Κλινικό Εργαστήριο Ακτινολογίας ΠΓΝ Πατρών, Ρίο

Θέσεις & Αντιθέσεις στην Ιατρική. Παντελής Κρανιώτης Ακτινολόγος, Επ. Επιμελητής Β Κλινικό Εργαστήριο Ακτινολογίας ΠΓΝ Πατρών, Ρίο Θέσεις & Αντιθέσεις στην Ιατρική Παντελής Κρανιώτης Ακτινολόγος, Επ. Επιμελητής Β Κλινικό Εργαστήριο Ακτινολογίας ΠΓΝ Πατρών, Ρίο CT vs MRI Οξεία οσφυαλγία (με ή χωρίς ριζιτική συνδρομή)* Πολύ συχνό πρόβλημα

Διαβάστε περισσότερα

Κακώσεις από Υπέρχρηση (overuse injuries)

Κακώσεις από Υπέρχρηση (overuse injuries) Κακώσεις από Υπέρχρηση (overuse injuries) Οι κακώσεις από υπέρχρηση είναι η πιο συχνή αιτία αθλητικών κακώσεων. 30% - 50% όλων των αθλητικών κακώσεων οφείλονται σε υπέρχρηση Κακώσεις από Υπέρχρηση Συμβαίνουν

Διαβάστε περισσότερα

Από το βιβλίο του Δρ. Πέτρου Α. Πουλμέντη

Από το βιβλίο του Δρ. Πέτρου Α. Πουλμέντη Από το βιβλίο του Δρ. Πέτρου Α. Πουλμέντη Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή στη βιολογική μηχανική Κεφάλαιο 2 Εκβιομηχανική των οστών Οι διαφάνειες που ακολουθούν Η ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Για να περιγράψουμε τα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΣΤΙΚΟΥ ΠΟΝΟΥ ΜΠΟΝΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Επιμελήτρια Β Ακτινοθεραπευτικού Τμήματος ΑΝΘ ΘΕΑΓΕΝΕΙΟΥ

ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΣΤΙΚΟΥ ΠΟΝΟΥ ΜΠΟΝΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Επιμελήτρια Β Ακτινοθεραπευτικού Τμήματος ΑΝΘ ΘΕΑΓΕΝΕΙΟΥ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΣΤΙΚΟΥ ΠΟΝΟΥ ΜΠΟΝΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Επιμελήτρια Β Ακτινοθεραπευτικού Τμήματος ΑΝΘ ΘΕΑΓΕΝΕΙΟΥ ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ ΠΟΝΟΥ Ο όρος πόνος προέρχεται από τη λατινική λέξη POENA που σημαίνει PUNISHMENT(τιμωρία)

Διαβάστε περισσότερα

ΒΕΛΟΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ Trigger Points: Mια τεχνική που αφοπλίζει τον πόνο

ΒΕΛΟΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ Trigger Points: Mια τεχνική που αφοπλίζει τον πόνο ΒΕΛΟΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ Trigger Points: Mια τεχνική που αφοπλίζει τον πόνο ΒΕΛΟΝΙΣΜΟΣ ΕΠΩΔΥΝΩΝ ΣΗΜΕΙΩΝ.(ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ/ΙΣΧΙΑΛΓΙΑ/ΑΥΧΕΝΑΛΓΙΑ) ΑΘΑΝΑΣΑΚΗΣ Γ. ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΘΕΙΣ ΣΤΗΝ ΖΥΡΙΧΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΣΚΟΛΙΩΣΗ, ΚΥΦΩΣΗ, ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΣΚΟΛΙΩΣΗ, ΚΥΦΩΣΗ, ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΜΑΘΗΜΑ ΣΚΟΛΙΩΣΗ, ΚΥΦΩΣΗ, ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ 11 Ευθύµιος Σαµολαδάς Α. ΣΚΟΛΙΩΣΗ Η φυσιολογική σπονδυλική στήλη στο οβελιαίο επίπεδο εµφανίζει φυσιολογικά κυρτώµατα στην αυχενική θωρακική και οσφυϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010

Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010 Σπονδυλαρθροπάθειες Η σημασία της πρώιμης διάγνωσης Δαούσης Δημήτριος Λέκτορας Παθολογίας/Ρευματολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Πατρών Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010 Σπονδυλαρθροπάθειες

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα Ρευματοειδής αρθρίτιδα Μ.Ν. Μανουσάκης En. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι μία χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων (Πιν. 1). Με τον όρο χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική Θεραπεία της Οστεοαρθρίτιδας

Χειρουργική Θεραπεία της Οστεοαρθρίτιδας Χειρουργική Θεραπεία της Οστεοαρθρίτιδας Η οστεοαρθρίτιδα αντιμετωπίζεται χειρουργικά όταν: α) η καταστροφή του αρθρικού χόνδρου είναι ολοκληρωτική, β) όταν υπάρχουν σημαντικά συμπτώματα, όπως πόνος ή

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ

ΟΡΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΟΡΙΣΜΟΣ Ως ινιακή πλαγιοκεφαλία χαρακτηρίζεται η ασυμμετρία και αποπλάτυνση του οπισθίου τμήματος της κεφαλής (βρεγματοϊνιακή χώρα) (όπως αναφέρεται και στο κεφάλαιο των κρανιοσυνοστεώσεων). Ο προσδιορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυϊκό Πλέγµα και Νεύρα

Οσφυϊκό Πλέγµα και Νεύρα Οσφυϊκό Πλέγµα και Νεύρα Εισαγωγή Σχηµατισµός Κλάδοι του Οσφυϊκού Πλέγµατος Μηριαίο Νεύρο (Ο2-Ο4) Εισαγωγή Η κινητικότητα και η γενική αισθητικότητα του κάτω άκρου εξυπηρετούνται από τους τελικούς κλάδους

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑΤΩΝ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑΤΩΝ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑΤΩΝ Κλειστά (χωρίς λύση της συνέχειας του δέρματος) Ανοικτά (λύση της συνέχειας του δέρματος) επείγουσα χειρουργική επέμβαση Grade I: Grade II: Grade III

Διαβάστε περισσότερα

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας.

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας. CUMMULATINE SUCCESS SCORE % ΙΣΧΙΟ CUMMULATINE SUCCESS RATE % YΛΙΚΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟΥ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 42 ΑΝΔΡΕΣ 16 ΓΥΝΑΙΚΕΣ 26 ΗΛΙΚΙΑ 63.1 (42-92) ΥΨΟΣ 171 (162-191) Δ.Μ.Σ 36 (22-47) Το ποσοστό των ασθενών που αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

«διάστρεμμα» - «Ro ΠΔΚ F+Pr» ΕΠΩΔΥΝΗ ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΗ ΔΙΑΣΤΡΕΜΜΑ 30/11/2013 6/52

«διάστρεμμα» - «Ro ΠΔΚ F+Pr» ΕΠΩΔΥΝΗ ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΗ ΔΙΑΣΤΡΕΜΜΑ 30/11/2013 6/52 ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗΣ - ΑΚΡΟΥ ΠΟΔΟΣ ΗΜΕΡΙΔΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ 31 ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 «διάστρεμμα» - «Ro ΠΔΚ F+Pr» ΕΠΩΔΥΝΗ ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΗ Δρ. Νικόλαος Γκουγκουλιάς Ορθοπαιδικός Χειρουργός Consultant

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΥΔΡΟΚΗΛΗ Είναι η συλλογή υγρού μεταξύ των πετάλων του ιδίως ελυτροειδούς χιτώνα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΤΗΣ ΟΣΦΥΙΚΗΣ ΜΟΙΡΑΣ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΤΗΣ ΟΣΦΥΙΚΗΣ ΜΟΙΡΑΣ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΤΗΣ ΟΣΦΥΙΚΗΣ ΜΟΙΡΑΣ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Γεώργιος Σάπκας Επώδυνες καταστάσεις οφειλόμενες σε εκφυλιστική αρθρίτιδα της σπονδυλικής στήλης με ριζική συνήθως κατανομή ή και αστάθεια

Διαβάστε περισσότερα

Αορτίτις Απεικόνιση. Φοινίτσης Στέφανος

Αορτίτις Απεικόνιση. Φοινίτσης Στέφανος Στέφανος Φοινίτσης - Αορτίτις Απεικόνιση 31 Αορτίτις Απεικόνιση. Φοινίτσης Στέφανος Λέκτορας Α.Π.Θ. Η αορτίτιδα ορίζεται ως φλεγμονή του τοιχώματος της αορτής. Αιτιολογικά ταξινομείται σε δύο μεγάλες ομάδες:

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν.

«ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν. «ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν.ΙΩΝΙΑΣ Εισαγωγή: γή Η συνηθέστερη των παθήσεων που προσβάλλει τους ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

Η μυϊκή ομάδα η οποία βρίσκεται στην οπίσθια επιφάνεια του μηρού (οπίσθιοι μηριαίοι μύες) αποτελείται από τρεις μύες (εικόνα):

Η μυϊκή ομάδα η οποία βρίσκεται στην οπίσθια επιφάνεια του μηρού (οπίσθιοι μηριαίοι μύες) αποτελείται από τρεις μύες (εικόνα): Τι είναι η θλάση των οπίσθιων μηριαίων; Η μυϊκή ομάδα η οποία βρίσκεται στην οπίσθια επιφάνεια του μηρού (οπίσθιοι μηριαίοι μύες) αποτελείται από τρεις μύες (εικόνα): - Δικέφαλο μηριαίο - Ημιημενώδη 1

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ

ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Συγγενές εξάρθρημα ισχίου Συγγενές εξάρθρημα ισχίου (ΣΕΙ) Αναπτυξιακή δυσπλασία ισχίου (developmental dysplasia of the hip) θεωρείται πλέον καλύτερος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΙΑΤΡΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ ΣΕ ΑΝΔΡΑ 58 ΕΤΩΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Δ. Τσίντζας, Γ. Γερνάς, Π.

ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΙΑΤΡΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ ΣΕ ΑΝΔΡΑ 58 ΕΤΩΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Δ. Τσίντζας, Γ. Γερνάς, Π. Σχήμα 1: Η πορεία του Παρουσίαση Περιστατικού Εικ. 2: Πτερυγοειδής (ΑΡ) ωμοπλάτη Κέντρο Αποθεραπείας Φυσικής Κέντρο Αποθεραπείας Φυσικής. Το παραπληρωματικό νεύρο, που είναι ένα κυρίως κινητικό νεύρο,

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος βάδισης ΠΑΤΗΜΑ ΠΤΕΡΝΑΣ ΠΑΤΗΜΑ ΠΕΛΜΑΤΟΣ ΜΕΣΗ ΣΤΑΣΗ ΚΙΝΗΣΗ ΕΜΠΡΟΣ ΕΠΙΤΑΧΥΝΣΗ ΜΕΣΗ ΑΙΩΡΗΣΗ ΕΠΙΒΡΑΔΥΝΣΗ

Κύκλος βάδισης ΠΑΤΗΜΑ ΠΤΕΡΝΑΣ ΠΑΤΗΜΑ ΠΕΛΜΑΤΟΣ ΜΕΣΗ ΣΤΑΣΗ ΚΙΝΗΣΗ ΕΜΠΡΟΣ ΕΠΙΤΑΧΥΝΣΗ ΜΕΣΗ ΑΙΩΡΗΣΗ ΕΠΙΒΡΑΔΥΝΣΗ Κύκλος βάδισης ΠΑΤΗΜΑ ΠΤΕΡΝΑΣ ΠΑΤΗΜΑ ΠΕΛΜΑΤΟΣ ΜΕΣΗ ΣΤΑΣΗ ΚΙΝΗΣΗ ΕΜΠΡΟΣ ΕΠΙΤΑΧΥΝΣΗ ΜΕΣΗ ΑΙΩΡΗΣΗ ΕΠΙΒΡΑΔΥΝΣΗ Φάση στάσης Φάση αιώρησης Πάτημα πτέρνας Πάτημα πέλματος Μέση στάση Κίνηση εμπρός Επιτάχυνση Μέση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΜΑΛΑΚΩΝ ΜΟΡΙΩΝ & ΣΚΕΛΕΤΟΥ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΜΑΛΑΚΩΝ ΜΟΡΙΩΝ & ΣΚΕΛΕΤΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΜΑΛΑΚΩΝ ΜΟΡΙΩΝ & ΣΚΕΛΕΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΜΥΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΤΕΝΟΝΤΩΝ ΔΙΑΣΤΡΕΜΜΑ ΕΞΑΡΘΡΗΜΑ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΟΣΤΩΝ 2. ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ Α. ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΥ ΚΡΑΝΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΘΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗΡΟΚΟΤΥΛΙΑΙΑΣ ΠΡΟΣΚΡΟΥΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΠΟΝΟ ΣΤΟ ΙΣΧΙΟ.

ΑΡΘΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗΡΟΚΟΤΥΛΙΑΙΑΣ ΠΡΟΣΚΡΟΥΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΠΟΝΟ ΣΤΟ ΙΣΧΙΟ. ΑΡΘΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗΡΟΚΟΤΥΛΙΑΙΑΣ ΠΡΟΣΚΡΟΥΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΠΟΝΟ ΣΤΟ ΙΣΧΙΟ. Η μηροκοτυλιαία πρόσκρουση αποτελεί, σύμφωνα με τα τελευταία δεδομένα της σύγχρονης βιβλιογραφίας, το συχνότερο

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Διανοσοκομειακή Ημερίδα

Διανοσοκομειακή Ημερίδα Υπό την Αιγίδα του Κολλεγίου Ελλήνων Χειρουργών Ορθοπαιδικών της Ελληνικής Εταιρείας Χειρουργικής Ορθοπαιδικής και Τραυματολογίας Διανοσοκομειακή Ημερίδα ΕΚΦΥΛΙΣΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Νοσοκομείο,

Διαβάστε περισσότερα

Μηρόςβ βββ. Επιγο νατίδα. Έσω πλάγιος σύνδεσμος Έσω. Κνήμη βββββ

Μηρόςβ βββ. Επιγο νατίδα. Έσω πλάγιος σύνδεσμος Έσω. Κνήμη βββββ ΦΥΣΙΟ - ΓΟΝΑΤΟ Πρόσθιος χιαστός Έξω πλάγιος σύνδεσμος Έξω μηνίσκος Μηρόςβ βββ Επιγο νατίδα Οπίσθιος χιαστός σύνδεσμος Αρθρικός χόνδρος Έσω πλάγιος σύνδεσμος Έσω μηνίσκος Κνήμη βββββ Περόνη ββββ Ανατομία

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ

ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ Back School Σχολή Σπονδυλικής Στήλης Back School Αναφέρεται σε ένα επίσημο πρόγραμμα θεωρητικής και πρακτικής εκπαίδευσης και φροντίδας της σπονδυλικής στήλης που

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Γ.Ν.Α.Ν ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: Ι.ΜΠΕΡΚΟΒΙΤΣ-ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Α : Μ.ΚΑΤΣΑΦΑΡΟΥ ΕΙΔΙΚΕΥΟΜΕΝΟΙ: Γ.ΒΥΝΙΧΑΚΗΣ, Π.

ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Γ.Ν.Α.Ν ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: Ι.ΜΠΕΡΚΟΒΙΤΣ-ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Α : Μ.ΚΑΤΣΑΦΑΡΟΥ ΕΙΔΙΚΕΥΟΜΕΝΟΙ: Γ.ΒΥΝΙΧΑΚΗΣ, Π. ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Γ.Ν.Α.Ν ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: Ι.ΜΠΕΡΚΟΒΙΤΣ-ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Α : Μ.ΚΑΤΣΑΦΑΡΟΥ ΕΙΔΙΚΕΥΟΜΕΝΟΙ: Γ.ΒΥΝΙΧΑΚΗΣ, Π.ΚΑΤΣΟΥΛΗΣ ΟΡΙΣΜΟΣ: Η Οστεοαρθρίτιδα είναι αρθροπάθεια, που χαρακτηρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΒΛΑΙΣΟ ΜΕΓΑΛΟ ΔΑΚΤΥΛΟ, «κότσι», «Hallux Valgus»

ΒΛΑΙΣΟ ΜΕΓΑΛΟ ΔΑΚΤΥΛΟ, «κότσι», «Hallux Valgus» ΒΛΑΙΣΟ ΜΕΓΑΛΟ ΔΑΚΤΥΛΟ, «κότσι», «Hallux Valgus» 1. ΓΕΝΙΚΑ Τι είναι: Η παραμόρφωση του μεγάλου δακτύλου του ποδιού που παρεκκλίνει προς τα υπόλοιπα δάκτυλα. Σε ποιούς εμφανίζεται: Είναι πιο συχνό στις γυναίκες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΤΗΝ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΤΗΝ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟ + ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ = Α & Ω ΣΤΗΝ! ΑΠΛΕΣ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΕΣ (Βασική απεικονιστική μέθοδος) ΠΡΟΣΘΙΟΠΙΣΘΙΑ ΠΛΑΓΙΑ ΛΟΞΗ ΕΙΔΙΚΗ ΑΠΛΕΣ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΕΣ (Βασική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ.

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Η στυτική δυσλειτουργία είναι ένα από τα συχνότερα νοσήματα των ανδρών στην σημερινή εποχή.σε νεαρότερες ηλικίες το 30% οφείλεται σε οργανικές αιτίες και το 70 % σε ψυχολογικά αίτια

Διαβάστε περισσότερα