ΧΑΤΖΗΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ Ν

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΧΑΤΖΗΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ Ν"

Transcript

1 Ο κινηματογράφος ως μέσο ανάπτυξης της Δημιουργικής γραφής στους μαθητές του Δημοτικού Σχολείου: «Γράφοντας από την κάμερα τον Εμφύλιο» - Το παράδειγμα του Π. Βούλγαρη, Ψυχή βαθιά ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΕΛΕΝΗ Δασκάλα - Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια, ΠΜΣ Δημιουργικής Γραφής, Τμήμα Νηπιαγωγών, Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας ΠΑΤΑΡΙΔΟΥ ΕΛΕΝΗ Δασκάλα - Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια, ΠΜΣ Δημιουργικής Γραφής, Τμήμα Νηπιαγωγών, Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας ΧΑΤΖΗΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ Ν Νηπιαγωγός - Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια, ΠΜΣ Δημιουργικής Γραφής, Τμήμα Νηπιαγωγών, Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας sch. gr Περίληψη Κεντρικός άξονας της εισήγησης είναι ο προσδιορισμός της σχέσης της Τέχνης, μέσα από ομάδες Ανάγνωσης και Δημιουργικά Εργαστήρια Γραφής στο Δημοτικό σχολείο και της εκπαιδευτικής διεργασίας, για την προαγωγή της δημιουργικής γραφής των μαθητών/τριών του Δημοτικού σχολείου μέσα από τον Κινηματογράφο. Είναι χρήσιμο να αντιληφθούν οι μαθητές/τριες από τις μικρές ακόμη τάξεις τη σχέση του λόγου με τις εικαστικές τέχνες. Η ώσμωση μεταξύ των διαφορετικών μορφών Τέχνης μπορεί ν αποτελέσει πρόκληση για πειραματισμούς στη δημιουργική γραφή. Σύμφωνα με την παιδαγωγική του εγγραμματισμού και την εφαρμογή της στο «Παράλληλο 1

2 σχολείο» δίνεται έμφαση, στην επαφή των μαθητών/τριών με την Τέχνη του κινηματογράφου, ώστε το δυναμικό του επίσημου σχολείου να αναπτύξει την κριτική εγγραμματοσύνη ως πολιτισμική πρακτική. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να αναδειχτεί η διαλεκτική σχέση του κινηματογράφου και της δημιουργικής γραφής ως αποτέλεσμα το ένα του άλλου και η συμβολή και των δυο στη διαμόρφωση της προσωπικότητας των παιδιών μας. Με τη διεύρυνση της έννοιας του κειμένου (πολυσημία-πολυτροπικότητα), οι κινούμενες εικόνες από το έργο: «ΨΥΧΗ ΒΑΘΙΑ» (2009, Π. Βούλγαρη), χρησιμοποιούνται ως ερεθίσματα παραγωγής λόγου και γραφής, σύμφωνα με τις αρχές της λειτουργικής και επικοινωνιακής χρήσης της γλώσσας. Καλούνται να επεξεργαστούν το κινηματογραφικό έργο ως ιστορική πηγή εννοιολογικού χαρακτήρα, επικοινωνώντας τόσο με την εποχή που αναφέρει-εμφύλιος - όσο και με τη δική τους. Η κριτική ανάγνωση του παραπάνω έργου θα επιτρέψει στους μαθητές να αποκτήσουν κριτική στάση απέναντι στη διαφορετικότητα του Εμφύλιου αλλά και του Άλλου, να παράγουν τα δικά τους έργα, συνομιλώντας δημιουργικά με την εποχή τους. Λέξεις κλειδιά: κριτική εγγραμματοσύνη, «παράλληλο σχολείο», κινηματογράφος, δημιουργική γραφή. Εισαγωγή Η διδακτική προσέγγιση της Δημιουργικής Ανάγνωσης και Γραφής είναι μία κοινωνική πράξη, που για να δώσει ίσες ευκαιρίες για ακαδημαϊκή πρόοδο σε όλα τα παιδιά θα πρέπει να λαμβάνει σοβαρά υπόψη το μορφωτικό και πολιτισμικό κεφάλαιο τους. Η Τέχνη και ειδικά του Κινηματογράφου μπορεί να αποτελέσει το εκπαιδευτικό υλικό για να προσεγγίσουν, να μάθουν τα παιδιά την Ιστορία του Εμφυλίου μέσα από μια ταινία που δε μιλάει απλά για τον Εμφύλιο αλλά παρουσιάζει μια ανθρώπινη ιστορία μέσα στον Εμφύλιο και να πλουτίσουν το μορφωτικό και πολιτισμικό κεφάλαιο τους ενώ την μαθαίνουν. Η εργασία αυτή αναφέρεται σε μία σειρά μαθημάτων-διδακτικών προσεγγίσεων Δημιουργικής ανάγνωσης και γραφής - τα οποία έγιναν με παράλληλο στόχο την ενίσχυση του ιστορικού γεγονότος και την παραγωγή λόγου από τα παιδιά για τα τελευταία 2 χρόνια του Εμφυλίου( ), μιας που τα επίσημα βιβλία 2

3 Ιστορίας δεν αναφέρονται σε αυτό. Η ενίσχυση της αυταξίας και της αυτοεκτίμησης μαθητών, μέσα από την ενίσχυση της ιστορικής και πολιτισμικής τους ταυτότητας, πιστεύεται ότι βοηθά την ακαδημαϊκή επιτυχία τους αίροντας κοινωνικές ανισότητες, που απορρέουν από την πολιτική καταγωγή τους. Βασικό εκπαιδευτικό υλικό ήταν η ταινία του Παντελή Βούλγαρη«ΨΥΧΗ ΒΑΘΙΑ». Ο σχεδιασμός και η υλοποίηση των μαθημάτων στηρίχθηκαν στα Αναλυτικά Προγράμματα Σπουδών ΑΠΣ και στις θεωρίες των Dewey, Vygotsky,Mercer, Bruner, Halliday, Cummins, Eisner, Efland. Που θα ταξιδέψουν οι μικροί μαθητές της ΣΤ Τάξης μαζί με τον Π. Βούλγαρη; Μα φυσικά στην Καστοριά, στο Γράμμο και το Βίτσι, παρέα με τους Αντάρτες και τον Εθνικό Στρατό. Στα βουνά της Δυτικής Μακεδονίας με γεγονότα και βόμβες με τραγούδια και αποχωρισμούς μιας άλλης εποχής. Πώς όμως μπορεί να ταξιδέψει ένα μικρό παιδί στο όνειρο και από κει στη συνειδητότητα (Eisner, 2002);Πώς μπορεί να ενισχυθεί η αυτοεκτίμηση του μέσα από την ενίσχυση της πολιτισμικής και ιστορικής του ταυτότητας ενώ μαθαίνει για ιστορίες που τα αρχεία τους δεν έχουν ακόμα ανοίξει; Πώς μπορεί να κατανοήσει τη λειτουργία των εμφύλιων συγκρούσεων, «αδερφός να σκοτώνει αδερφό;» να αποκτήσει συναίσθηση και να γίνει ενεργός χρήστης της γλώσσας της ιστορίας(cummins 2002); Με την ιστορική εγγραμματοσύνη και την ιστορική δημιουργικότητα, την ολιστική ιστορική συνείδηση και την ιστορικοποίηση του παρόντος «διαβάζοντας και γράφοντας τον Εμφύλιο», μέσα από την Τέχνη. Μέσα από ένα εικαστικό παραμύθι με λόγο και μουσική, την τέχνη του κινηματογράφου. Μία Τέχνη που περικλείει μέσα της πολλές τέχνες, και απελευθερώνει δυνάμεις για τη δημιουργία άλλων (Eisner, 2002);ΨΥΧΗ ΒΑΘΙΑ, ποίημα του Αιμίλιου Βεάκη, μουσική του Γιάννη Αγγελάκα, ταινία του Παντελή Βούλγαρη, σύνθημα ευχή και κατάρα των Ανταρτών του ΔΕΣ, επιτακτική ανάγκη, ουσία του καιρού μας. Η εργασία αυτή προσπαθεί να απαντήσει σ αυτά τα ερωτήματα μέσα από την ακαδημαϊκή θεωρία και τη διδακτική πράξη. Είναι φανερό ότι το ζήτημα της αναμόρφωσης της κινηματογραφικής παιδείας στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση απαιτεί ένα συνολικό αναπροσδιορισμό τόσο του περιεχομένου της όσο και των στόχων και των μεθόδων της. Έναν αναπροσδιορισμό που πρέπει να βασιστεί τόσο στην κατανόηση της ιδιόμορφης 3

4 κινηματογραφικής κουλτούρας που χαρακτηρίζει την εποχή μας, της μεσοκρατίας και της πολυπολιτισμικότητας, όσο και την αναζήτηση ενός νέου παιδαγωγικού ρόλου μέσα σε αυτήν, ο οποίος να ανταποκρίνεται αποτελεσματικά στα προβλήματα που αυτή θέτει, αλλά και στις δυνατότητες που δημιουργεί. Είναι στο πλαίσιο αυτής της αναζήτησης που θα θέλαμε με την παρούσα ανακοίνωση να προτείνουμε ενδεικτικούς τρόπους προσέγγισης μιας κινηματογραφικής ταινίας «ΨΥΧΗ ΒΑΘΙΑ» (2009, Π. Βούλγαρη), για μια νέα κριτική αγωγή στην παραγωγή κειμένου δημιουργικής γραφής. Με αυτήν την έννοια η κινηματογραφική εγγραμματοσύνη δεν αφορά ούτε το εύρος της κινηματογραφικής ενημέρωσης, ούτε την ευκρίνεια της κινηματογραφικής μνήμης(μπόρντουελ & Τόμσον, 2006:37-38). Δεν πρόκειται για μια αναμνηστική ή ανακλητική δυνατότητα αλλά για μια αναγνωστική και ανακριτική ικανότητα. Πιο συγκεκριμένα πρόκειται για την ικανότητα κριτικής ανάγνωσης και αναστοχασμού πάνω στα διαφορετικά μέσα, τις μορφές, τις τεχνικές και τις συμβάσεις του αναδυόμενου εγγραμματισμού (Ματσαγγούρας, 2004:34). Είναι φανερό ότι η απόκτηση κινηματογραφικής εγγραμματοσύνης αποτελεί προϋπόθεση τόσο για την κριτική κατανόηση της ταινίας, όσο και για την καλλιέργεια μιας κριτικής στάσης και συνείδησης μέσα στην σύγχρονη κινηματογραφική κουλτούρα. Κοινωνικοπολιτισμικό Πλαίσιο και Κινηματογραφική Αγωγή Η παρουσία των οπτικών ντοκουμέντων (φωτογραφίες, έργα τέχνης, πίνακες ζωγραφικής, κινούμενες και ακίνητες εικόνες και κάθε πηγή με τη μορφή εικόνας για διδακτική χρήση) σ ένα πρόγραμμα διδασκαλίας της γλώσσας για την παραγωγή δημιουργικού λόγου, εντάσσονται στη μεγάλη οικογένεια των ιστορικών πηγών (Ρεπούση, 2004:355)που προσφέρονται για διδακτική αξιοποίηση στο μάθημα της γλώσσας και όχι μόνο. Στη διδακτική της γλώσσας, η προτεινόμενη αξιοποίηση των κινούμενων οπτικών ντοκουμέντων (κινηματογραφικές ταινίες, βίντεο, διαδικτυακοί τόποι, σλάιντς, τηλεόραση) απαιτεί τόσο την παρατήρηση όσο και τη δημιουργική ανάγνωσή τους(rice:1992;4). Η παρατήρησή τους σχετίζεται με μια πρώτη λειτουργία τους, δημιουργεί μια εντύπωση. Η ανάγνωσή τους περιλαμβάνει τη σχέση με το/τη 4

5 δημιουργό τους και τη σχέση με τον αξιοποιητή- την αξιοποιήτρια του (δάσκαλο/α, μαθητή/τρια).τα ερωτήματα που τίθενται στα οπτικά ντοκουμέντα-στην κινηματογραφική ταινία για τη δική μας μελέτη περίπτωσηςσχετίζονται με τα μορφολογικά χαρακτηριστικά τους αλλά και με το περιεχόμενό τους. Η διερεύνηση του περιεχομένου τους, αναφέρεται στην τοποθέτησή τους στον ιστορικό χρόνο και τόπο, σαν αναζήτηση πληροφοριών σε σχέση με το θέμα της μελέτης, στη σύγκριση ιστορικών πληροφοριών με άλλες πολιτισμικές πληροφορίες και στην επικοινωνιακή τους χρήση, στη γλωσσική λειτουργία. Η όλη αυτή επεξεργασία των οπτικών ντοκουμέντων-κινούμενη εικόνα- οδηγεί στην εξαγωγή συμπερασμάτων. Η μαρτυρία τους, στο πλαίσιο δραστηριοτήτων της γλώσσας, καλό είναι να τοποθετείται στα «συμφραζόμενα» ή καλύτερα σε μια σειρά από συμφραζόμενα (πολιτισμικά, πολιτικά, υλικά) συμπεριλαμβανομένων και των καλλιτεχνικών συμβάσεων, των ενδιαφερόντων του/της δημιουργού και της προοριζόμενης λειτουργίας του(ρεπούση, 2004:321). Η προτεινόμενη ένταξή τους στο διδακτικό πρόγραμμα εκφοράς δημιουργικής γραφής βασίζεται σε 2 κύριες αρχές: 1.Την αναγνώριση του ρόλου και της σημασίας της οπτικής επικοινωνίας στο σύγχρονο πολιτισμό και συνεπώς τη συνειδητοποίηση της ανάγκης για την καλλιέργεια της οπτικής εγγραμματοσύνης μέσα από μια μορφή τέχνης όπως είναι ο κινηματογράφος. 2.Τον αποστιγματισμό, την αποδόμηση των συγκεκριμένων έργων τέχνης ως προϊόντων κουλτούρας μόνο για λίγους. Άλλωστε αποτελούν ένα ιδιόμορφο είδος «κειμένου», όπου η αφηγηματική λειτουργία διεκπεραιώνεται κυρίως μέσω της εικόνας, ενώ η γραφή περιορίζεται σε δευτερεύουσες λειτουργίες: στην παροχή πληροφοριών (π.χ. χρόνου, τόπου) και στο διάλογο. Συνδυάζοντας εικόνα, λόγο και μουσική, τα εικονικά και λεκτικά στοιχεία της κινηματογραφικής ταινίας, προσφέρονται με τέτοιο δημιουργικό τρόπο, ώστε να κατανοηθούν οι τρόποι συνεργασίας τους με την κατασκευή και την ερμηνεία της αφήγησης. 5

6 Έρευνες σχετικά με τη διδακτική επάρκεια των εικόνων (Levie & Lentz, 1982) αποδεικνύουν ότι οι εικόνες μπορούν να ωθήσουν καταλυτικά τη μάθηση. Η διδακτική χρήση των εικόνων έχει αποδειχτεί αποτελεσματικότερη όταν η διδασκαλία είναι συνδεδεμένη με τη χρήση μέσων όπως το διαδίκτυο, τη χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών και τον κινηματογράφο(kress, 2005). Οι γνωστικές και γλωσσικές δεξιότητες εμφανίζονται σε δύο επίπεδα: στο κοινωνικό και στο ψυχολογικό(efland,2002). Η σχέση της ανθρώπινης συνείδησης και της γλώσσας είναι τόσο στενή, ώστε η κάθε λέξη ξεχωριστά να αποτελεί «ένα μικρόκοσμο της ανθρώπινης συνείδησης»(vygotsky,1986,1994).για να επιτευχθεί η επικοινωνία χρειάζεται να γίνουν κατανοητά η σκέψη και τα κίνητρα των συνομιλητών και όχι μόνον οι λέξεις που εκφέρουν. (Vygotsky, 1986, 1994). Οι γλώσσες δεν μπορούν να διδάσκονται ως νεκρά συστήματα, που αποτελούνται από λέξεις και συντακτικές δομές, αλλά ως ζωντανά κοινωνικοπολιτισμικά συστήματα, που μπορούν να γίνουν κατανοητά μέσα από πράξεις νοήματος (Bruner,1994,1997), οι οποίες αποτελούν μέρος της ανθρώπινης εμπειρίας (Dewey, 1938). Η εμπειρία είναι κοινωνική από τη φύση της και διαμορφώνεται μέσα από την επαφή και την επικοινωνία. Στα παιδιά αρέσει να αναπτύσσουν κοινωνικές σχέσεις και η μάθηση μέσω της εμπειρίας συμβάλλει ως κινητήρια δύναμη στη γνωστική και ψυχοσωματική ανάπτυξη τους, γιατί τους δίνει πρωτοβουλίες, στόχους και τους καλλιεργεί την επιθυμία να εφαρμόσουν στο μέλλον αυτά που μαθαίνουν στο παρόν. Η εκπαίδευση που έχει ως στόχο τη νοητική ανάπτυξη και ωρίμανση του ατόμου πρέπει πάντα να συντελείται στο παρόν και να βλέπει στο μέλλον. Να εμπλέκει τις αισθήσεις μας μέσα από τις οποίες αποκτούμε την εμπειρία για το περιβάλλον μας και τον κόσμο (Dewey, 1938). Η Τέχνη μπορεί να αποτελέσει το μέσον της βιωματικής μάθησης, γιατί ενεργοποιεί τους αισθητηριακούς πόρους (όραση, αφή, ακοή) τους οποίους χρησιμοποιούμε για να αποκτήσουμε την εμπειρία μας για τον κόσμο (Eisner, 2002) και να εγγράψουμε τις εμπειρίες μας από τη ζωή. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει εδώ η διερεύνηση της παραστατικής, δραματικής και εκφραστικής λειτουργίας της εικόνας, και της γραφής, ανάλογα της οποίας βρίσκουμε και στα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων. Καθώς η συγκεκριμένη ταινία είναι φορέας αξιών, προσφέρεται ιδιαίτερα για την ανάλυση 6

7 των κοινωνικών και ιστορικών στερεότυπων, αξιών, σχέσεων και συμπεριφορών μέσω των οποίων οι νεαροί αναγνώστες τους καλούνται να συλλάβουν και να καταλάβουν την ιστορία του Εμφυλίου και τον εαυτό τους. Η σημαντικότερη επισήμανση που μπορούμε να κάνουμε για τον τρόπο αντιμετώπισης της είναι ότι ο εκπαιδευτικός πρέπει να δείχνει εκτίμηση και γνώση γι αυτή, και όχι συγκατάβαση ή περιφρόνηση. Επίσης, πρέπει να αποφευχθεί μία διάκριση σε «καλά» ή «κακά» έργα τέχνης, όπου τα πρώτα είναι αυτά που αρέσουν σε εκπαιδευτικούς και τα δεύτερα στους μαθητές ξεκινώντας πάντα από αυτά που τους είναι περισσότερο οικεία (Γρόσδος,&Ντάγιου,2003:18-20). Ο ρόλος του εκπαιδευτικού είναι η δημιουργία συνθηκών, οι οποίες υποστηρίζουν και προωθούν κρίση και τη διάκριση των εικόνων (κινούμενων ή μη, ποιοτικών ή μη) από την πλευρά των μαθητών, καθώς ο αυξανόμενος αριθμός διαφορετικών οπτικών ερεθισμάτων οδηγεί συχνά τους μαθητές να συγχέουν την πραγματικότητα με την πραγματικότητα των οργανωμένων οπτικών αναπαραστάσεων, κυρίως των ηλεκτρονικών υπολογιστών(joly,2005),(σμυρναίος, 2008).Είναι επομένως αναγκαία η καλλιέργεια και διδασκαλία ενός αισθητικού, κριτικού οπτικού εγγραμματισμού στο σύγχρονο μαθητή αλλά και στο σύγχρονο πολίτη. Στα πλαίσια μιας πολυτροπικής αγωγής της εικόνας, σημαντική είναι και η διδακτική προσέγγιση μέσω του κινηματογράφου, η κινηματογραφική αγωγή (Jacqinot,1977). Ο κινηματογράφος και οι κινούμενες εικόνες, επιλεγμένες και διαμορφωμένες σε κατάλληλα αμφίδρομα διδακτικά πλαίσια, μπορούν να αποτελέσουν την αφορμή για πολλαπλές διδακτικές δραστηριότητες με παράλληλη ανάλυση εικόνας και κειμένου, για την προώθηση πολλαπλών επικοινωνιακών αλλά και αισθητηριακών αλληλεπιδράσεων των μαθητών μέσα στην τάξη (Régis, 2009). Η πολυτροπική κινηματογραφική αγωγή είναι απαραίτητη για την κατανόηση και την ερμηνεία του σύγχρονου πολυμεσικού κόσμου. Με αυτόν τον τρόπο οι υποστηρικτές της πολυτροπικής διδασκαλίας, εισηγούνται μια συνδυασμένη αλλά αρμονική διδασκαλία, που εμπεριέχει τη διδασκαλία εικόνας ήχου- κειμένου εκφράσεων-χώρου μέσα σε ένα ανάλογα σταθμισμένο μαθησιακό περιβάλλον. Η πολυτροπική κινηματογραφική διδασκαλία έχοντας ως βάση την εικόνα προωθεί την ικανότητα: Αξιοποίησης και χρήσης του 7

8 ανεξάντλητου απεικονιστικού υλικού. Ανάγνωσης, κρίσης και αποκωδικοποίησης της πολλαπλής χρονικότητας του οπτικού υλικού. Ορθολογικής χρήσης και αξιοποίησης των ηλεκτρονικών εργαλείων και οπτικών μέσων για τη συγκέντρωση και αξιοποίηση των πληροφοριών. Αξιοποίησης των εφαρμογών των πολυμέσων για τη δημιουργία πολυτροπικών συνθέσεων (εικόνα- κείμενοήχος). Δυνατότητας δημοσίευσης και επικοινωνιακής προβολής και παρουσίασης της κινηματογραφικής σύνθεσης(γακουμάτου2006 Σεμόγλου 2005 The New London Group). Αν και υπάρχουν ισχυρές αντιρρήσεις για την ανάπτυξη ενός ισχυρού και εξεζητημένου κριτηρίου κατανόησης της οπτικής επικοινωνίας από τους μαθητές(barthes 1977 Baudinet Mondzain 1990), η ανάγκη για περαιτέρω προώθηση αυτού του είδους της διδακτικής αλληλεπίδρασης είναι αναγκαία στη σύγχρονη εποχή. Στην εποχή μας βέβαια γίνεται προσπάθεια για τη δημιουργία ενός αναλυτικού προγράμματος που εντάσσεται σε ένα πληροφοριακά πλούσιο περιεχόμενο και δίδει μεγάλη βαρύτητα στην καλλιέργεια μεταγνωστικών ικανοτήτων(π.ι. 1998). Δεδομένου ότι η ανάπτυξη του διαδικτύου έχει δώσει πρόσβαση στους μαθητές σε μια αστείρευτη πηγή οπτικών ή μη πληροφοριών με τον κίνδυνο της σύγχυσης ανάμεσα στην έγκυρη γνώση και στην πληροφορία, είναι άμεσα απαραίτητη η καλλιέργεια μιας οπτικής αισθητικής κριτικής αγωγής που να αποτελεί μέρος των σύγχρονων αναλυτικών προγραμμάτων (Barnett, 2000 Gonnet). Αυτή η πρόταση που βασίζεται καίρια στον αφηγηματικό λόγο και, ως εκ τούτου, περιμένουμε να εμφανιστούν πιθανές δυσκολίες, είναι ένας άλλος τρόπος διδακτικής προσέγγισης. Είναι μια σχεδία-μια βάρκα στις τόσες και τόσες δυσκολίες που αντιμετωπίζουμε καθημερινά στην τάξη στο ερώτημα: «αφού σκέφτονται γιατί δεν γράφουν;» Η Τέχνη ως κοινωνικοπολιτισμικό πλαίσιο στοχαστικής ενεργοποίησης Στην παρούσα ενότητα δε μπορούμε φυσικά να εμβαθύνουμε στις πολιτικές διαστάσεις του έργου τέχνης αλλά μπορούμε ασφαλώς να βοηθήσουμε τους μαθητές να δουν το οπτικό ντοκουμέντο έργο τέχνης με μια υποψιασμένη ματιά, ως μέσον κατασκευής μιας άλλης πραγματικότητας στην οποία οι μαθητές δοκιμάζουν τις δυνάμεις τους και τις γνώσεις τους. Μπορούμε να αναγνωρίσουμε 8

9 τη σχέση μας με την τέχνη, αφού στην ανάγνωση των οπτικών ντοκουμέντων χρησιμοποιούμε συμβάσεις χρόνου και χώρου, κανόνες, υποδυόμαστε ρόλους. Συνδέουν το έργο τέχνης με άλλα μείζονα ζητήματα που τους απασχολούν, όπως οι σχέσεις τους με τους ενήλικες και την Επίσημη Ιστορία. Διαβάζοντας και συνοδευτικά κείμενα (Ψυχή Βαθιά, ποίημα του Α. Βεάκη και το ομώνυμο μουσικό κομμάτι του Αγγελάκα), αποκωδικοποιούν τις ιστορικές πληροφορίες ασχολημένοι με παιγνιώδεις δραστηριότητες γύρω από κινηματογραφική ταινία Δεν επιζητούμε να προσφέρουμε έναν Τσελεμεντέ για δημιουργικές ιστορίες, γραφής αλλά ένα αποτελεσματικό και χρήσιμο εργαλείο για όποιον πιστεύει στην ανάγκη που έχει η φαντασία στην εκπαίδευση ιδιαίτερα η δημιουργική, σ όποιον ξέρει την απελευθερωτική δύναμη που μπορεί να χει ο λόγος. Άλλωστε η διαδικασία της κινηματογραφικής ανάγνωσης, του κινούμενου οπτικού ντοκουμέντου είναι διαφορετική σε κάθε παιδική ιδιοσυγκρασία. Ισχύει δηλαδή η γενική παραδοχή της Παιδείας για τα Μέσα: «Δεν υπάρχει ένας τρόπος για τη σωστή ανάγνωση στα μέσα, υπάρχει ο δικός μας τρόπος».(μπόρντουελ, & Τόμσον, 2006:232). Η δημιουργικότητα τόσο του συγγραφέα μέσα από μια ομάδα ανάγνωσης όσο και του αναγνώστη μέσα από ένα δημιουργικό εργαστήριο γραφής θεωρείται από τις πιο αξιόλογες ιδιότητες του πνεύματος. Οι σκέψεις αυτές θυμίζουν στην εκπαιδευτική κοινότητα πως το σύγχρονο σχολείο πρέπει να επινοεί τρόπους διδασκαλίας, με τους οποίους οι μαθητές να ανακαλύπτουν τρόπους έκφρασης με στόχο την καλλιέργεια της δημιουργικότητάς τους και του εγγραμματισμού τους( Παυλίδου,2005: ).Σήμερα οι κοινωνίες στηρίζονται στους κριτικά και δημιουργικά σκεπτόμενους πολίτες. Σήμερα παρά ποτέ οι πολίτες ζουν για μεγάλο χρονικό διάστημα στην αβεβαιότητα και την αμφισημία. Τελικά, αν η εκπαίδευση στοχεύει στην ανάπτυξη ηθικά ακέραιων ατόμων, κριτικά και δημιουργικά σκεπτόμενων και ευαισθητοποιημένων ως προς τα κοινά, μπορεί η κριτική ανάγνωση της Τέχνης μπορεί να παίξει κάποιο ρόλο και ποιο; Σύμφωνα με τους Οlson(2000:35-38) και Gardner (1990:11-13),τα Τεχνήματα αποτελούν έκφραση πανανθρώπινων ιδεών. Αρχικά ο Dewey αναφέρεται αναλυτικά στο δυναμικό ρόλο της τέχνης στην εκπαίδευση στο έργο του Art as Experience. Πολύ αργότερα, ο Gardner γνωστός στους εκπαιδευτικούς κύκλους 9

10 για τη θεωρία της Πολλαπλής νοημοσύνης αναφέρει χαρακτηριστικά μιλώντας για την τέχνη ότι: «Η τέχνη είναι μια διανοητική δραστηριότητα που απαιτεί τη χρήση ποικίλων συμβολικών συστημάτων, όχι απαραίτητα γλωσσικών. Στο πλαίσιο της παρούσας εισήγησης θα εστιάσουμε σε τεχνικές ενεργοποίησης του στοχασμού μέσα από την Τέχνη του κινηματογράφου. Κυρίως θα ασχοληθούμε με ένα ερευνητικό project που εστιάζει την ανάγνωσηπαρατήρηση των έργων τέχνης-ταινιών στον πυρήνα της διεργασίας της μάθησης, Artful Thinking με ειδικές στρατηγικές καλλιέργειας του στοχασμού μέσα από την παρατήρηση-ανάγνωση των ταινιών της (Perkins,2003:23). Ένα έργο τέχνης είναι ένα πολυτροπικό κείμενο που αποτελεί ένα ευέλικτο εκπαιδευτικό υλικό για διαφοροποιημένη διδασκαλία (Tomlinson, 2004). Μπορεί να απευθυνθεί και να ενεργοποιήσει στην διαδικασία της μάθησης όλες τις διαφορετικές ευφυΐες (Gardner σε παράθεση από τον Smith, 2002, 2008) και τα μαθησιακά στυλ (Kolb σε παράθεση από τον Smith 1996, 2001), που υπάρχουν σε μία τάξη. Η ανάπτυξη μιας γλώσσας, με την οποία θα μπορούμε να μιλάμε για αυτά που βλέπουμε και νιώθουμε σε ένα έργο τέχνης, αποτελεί γλωσσολογικό και νοητικό επίτευγμα (Eisner, 2002). Η κινηματογραφική ταινία έχει όλα τα πλεονεκτήματα που προσφέρει ένα έργο τέχνης για τη βιωματική εκμάθηση μίας δημιουργικής ανάγνωσης και γραφής. Με κοινωνιολογλωσσικούς όρους αποτελεί από μόνη της μία αυτοτελή γλώσσα που περικλείει μέσα της πολλές άλλες αυτοτελείς γλώσσες(σενάριο, μουσική, φωτογραφία κ.α.).(turner,1994 Graddol, 1994).Τα παραγλωσσικά στοιχεία (τόνος φωνής, εκφράσεις προσώπου, στάσεις σώματος κ.α.) δημιουργούν το πλαίσιο μέσα στο οποίο νοηματοδοτείται η αφήγηση και διευκολύνεται η πρόσληψη των μηνυμάτων. Το σενάριο ως προφορικός λόγος έχει όλα τα χαρακτηριστικά της προσωδίας και ως γραπτός λόγος όλα τα χαρακτηριστικά του γραπτού, μαθαίνουν τη γλώσσα ως προφορικό και γραπτό κοινωνικό λόγο. Το ίδιο συμβαίνει και με τις άλλες γλώσσες τέχνες που υπάρχουν μέσα σε μία ταινία. Όλες μπορούν να εκφραστούν με λέξεις και γραμματικοσυντακτικές δομές αλλά καμιά δεν θα είχε νόημα, αν δεν ήταν πομπός μηνυμάτων μέσα σε ένα κοινωνικοπολιτισμικό πλαίσιο (Dewey, 1938 Vygotsky, 1986, 1994 Malinowsky, 1994 Halliday, 1994 Eisner, 2002 Efland, 2002). 10

11 Τα παιδιά δεν είναι παθητικοί θεατές. Είναι ενεργητικοί θεατές που διερμηνεύουν τα μηνύματα που παίρνουν ανάλογα με τα συναισθήματα που νιώθουν(palmer, 1994). Μέσα από μία ταινία επιτυγχάνεται η πολυαισθητηριακή προσέγγιση της διδασκαλίας της γλώσσας και η εκμάθηση της για αποτελεσματική επικοινωνία ανάλογα με την κοινωνική περίσταση (Malinowsky, 1994 ). Εξίσου σημαντική όμως είναι και η δυνατότητα που δίνεται στα παιδιά να μάθουν μέσα από τη γλώσσα (Halliday,1994) να αναπτύξουν κριτική σκέψη (Fairclough, 1989 ) και να διαμορφώσουν κοινωνικές αντιλήψεις, στάσεις και συμπεριφορές που θα τα βοηθήσουν να εξελιχθούν σε ψυχοσωματικά υγιείς ενήλικες (ΑΠΣ & ΔΕΠΠΣ). Κινηματογραφική Ταινία στην υπηρεσία της Δημιουργικής Γραφής Η εργασία άντλησε την οργανωτική της δομή από τη θεωρία του κινηματογράφου (film theory) στην εκπαίδευση, η οποία θεωρεί την κινηματογραφική ταινία ως εξαιρετικό μέσο επικοινωνιακής πρακτικής με μοναδική ποιότητα (Champoux, 1999; Stam, 2000). Ο κινηματογράφος θεωρείται σε παγκόσμια κλίμακα εκτός από πολιτισμικό προϊόν ύψιστης αισθητικής καλλιέργειας και μια εκπαιδευτική δύναμη επίτευξης διαφόρων και συγκεκριμένων αποτελεσμάτων (Ζήσιμος,2009). Στην Αμερική, από τη δεκαετία του 70 οι εκπαιδευτικοί άρχισαν να χρησιμοποιούν ενεργά τον κινηματογράφο ως διδακτικό εργαλείο και αυτό υιοθετήθηκε κι από άλλους επαγγελματίες (Culkin, 1970; Maynard, 1977). Ο Wegner(1977) θεωρείται πρωτοπόρος στη χρήση του εργαλείου αυτού. Πολλοί άλλοι αναφέρουν την επιτυχημένη χρήση του κινηματογράφου στη διδασκαλία μιας σειράς επιστημονικών αντικειμένων ή μαθημάτων. Στοιχεία αποδεικνύουν ότι οι άνθρωποι μαθαίνουν αφηρημένες και νέες ιδέες/ έννοιες πιο εύκολα όταν αυτές παρουσιάζονται με λεκτικές και οπτικές φόρμες (Salomon, 1979). Η κινηματογραφική ταινία μπορεί να παρουσιάσει μια ολιστική και ρεαλιστική άποψη των σχετικών εννοιών, πιο φυσικά κι από τα σχολικά εγχειρίδια (Bluestone, 2000). Η ταινία είναι ένα δυνητικά ισχυρό εκπαιδευτικό εργαλείο, διότι μπορεί να προσφέρει μια κοινή βάση εμπειρίας για όλους τους μαθητές/τριες, ακόμη και για εντελώς άγνωστα θέματα. Μια 11

12 κινηματογραφική ταινία μπορεί να παρουσιάζει, επίσης, έννοιες και να επιτρέπει στους μαθητές/τριες να δουν τη θεωρία στην πράξη. Όσον αφορά τη διδακτική της δημιουργικής γραφής οι σκηνές μιας κινηματογραφικής ταινίας μπορούν να προσφέρουν μια πιο ολοκληρωμένη ίσως απεικόνιση αφηρημένων εννοιών ή ιδεών κάνοντας αυτές πιο προσιτές και ρεαλιστικές μέσα από κατάλληλη χρήση σε ανάλογες περιστάσεις. Οι Koolstra & Beentjes (1999) ισχυρίζονται ότι οι κινηματογραφικές ταινίες παρέχουν ένα πλούσιο πλαίσιο για την εκμάθηση μιας γλώσσας. Παρέχουν ανοίγματα προς την πραγματική γλώσσα σε αυθεντικές καταστάσεις επικοινωνίας αλλά και προς τον πολιτισμό της γλώσσας αυτής (Stempleski, 1992; Telatnik & Kruse, 1982). Επιπλέον, οι ταινίες βοηθούν στην ικανότητα κατανόησης των μαθητών, επιτρέποντάς τους να εντοπίζουν εκφράσεις του προσώπου και χειρονομίες που συνοδεύουν αντίστοιχα κομμάτια του λεξιλογίου (Allan, 1985) και οι οποίες ενισχύουν τις ιδέες που εμπεριέχονται στις συνομιλίες των ταινιών. Ένα άλλο όφελος σχετίζεται με τα κίνητρα για μάθηση αφού τα θέματα των ταινιών προσελκύουν το ενδιαφέρον των μαθητών και μπορεί να τους επηρεάσουν θετικά προς τη μάθηση του λεξιλογίου(stempleski, 1992; Allan, 1985). Σύμφωνα με τους Guildea, Miller & Wurtenberg (1990) οι μαθητές/τριες που παρακολούθησαν ταινίες ήταν σε θέση να παράγουν υψηλότερο ποσοστό σωστών προτάσεων χρησιμοποιώντας πιο δύσκολες λέξεις από ό, τι οι μαθητές/τριες που διάβασαν μόνο αφηγήσεις ή ορισμούς. Ενδεικτικές δραστηριότητες δημιουργικής γραφής 1. Προσωπικό ημερολόγιο ανάγνωσης. Χρησιμεύει ως ένα αρχείο της αναγνωστικής εμπειρίας και καλλιεργεί την αυτονομία του μαθητή. Προσωπικό ημερολόγιο κατά τη διάρκεια παρακολούθησης της ταινίας Αλφαβήτα της ταινίας-γλωσσάρι του βιβλίου με νοηματικό και συναισθηματικό υπόβαθρο: Ανταρτόπουλο, Βουνά, Βίτσι, Γράμμος, ΔΕΣ. ΕΘΝΙΚΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ. Οι λέξεις ανταποκρίνονται σε λέξεις-κλειδιά της κάθε σκηνής, όπως αυτές προσεγγίστηκαν μέσα από τις προηγούμενες δραστηριότητες. Βάζουν σε αλφαβητική σειρά τις λέξεις. Ανατρέχουν στο λεξικό για τη σημασία τους. Εικονογραφούν την κάθε λέξη. Την επεξεργάζονται με την «Πέτρα στη λίμνη» (Ροντάρι, 1993:25-28).ΨΥΧΗ 12

13 ΒΑΘΙΑ(ΨΕΜΑΤΑ, ΥΜΝΟΙ, ΧΑΡΑ, ΗΤΤΑ, ΒΙΤΣΙ, ΑΔΕΡΦΙΑ, ΘΑΝΑΤΟΣ, ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ, ΑΡΙΣΤΕΡΟΣ) 2. Συμπλήρωση κομμένων λέξεων. Η άσκηση αυτή τονίζει τις υφολογικές ιδιότητες του κειμένου και ενθαρρύνει συζητήσεις πάνω στις δυνατότητες επιλογής λέξεων, της κατασκευής και της δομής του σεναρίου της ταινίας ή τη δημιουργική γραφή μιας ιστορίας. Διαβάζω το σημείωμα του σκηνοθέτη από το πρόγραμμα της ταινίας. Μελετώ την εργογραφία του, τη δική του οπτική γωνία για τη μυθοπλαστική αυτή κατασκευή. 13

14 3. Οι μαθητές καλούνται να προβλέψουν τι θα γίνει παρακάτω. Ασκείται η διαίσθηση και η λογική τους. 4. Διατύπωση ερωτήσεων στην ιστορία. Ποια προβλήματα θέτει; 5. Διαγράμματα των χαρακτήρων ή των γεγονότων, ιεραρχήσεις ανάλογα με τη σπουδαιότητα τους στην πλοκή της ταινίας. Σχέσεις μεταξύ τους. 6. Χαρτογράφηση των τόπων και των χώρων της ιστορίας (βουνοκορφές του Γράμμου και του Βίτσιου). 7. Ανίχνευση της λειτουργίας του χρόνου.η ιστορία εξελίσσεται γραμμικά ή γίνονται φλας μπακ. Υπάρχει αιτιατή χρονική σχέση στην εξέλιξη της. Φτιάχνω με κόκκινο νήμα τη γραμμή του χρόνου σημειώνοντας χρονολογικά γεγονότα και πρόσωπα(αρχίζοντας από την Κατοχή και την Αντίσταση). 8. Διαφήμιση του βιβλίου ή της ταινίας. Τι αφίσα θα βγάζαμε; Τι συνέντευξη θα παίρναμε από τον σκηνοθέτη, από τον συνθέτη της μουσικής της ταινία; Η δραστηριότητα αυτή βοηθά στην κριτική ανάγνωση καθώς προκαλεί την ανίχνευση συμβόλων και εικόνων από την ταινία, το κείμενο και τη μουσική. 9. Εικονογράφηση ενός πολυτροπικού κειμένου συνδυαστικά με το ποίημα του Α. Βεάκη αλλά και το άρθρο του Μ. Θεοδωράκη «για το τι έγινε τότε». ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΤΟΥ ΜΙΚΗ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗ «Ποιος δεν θέλει την ιστορική μνήμη;»δημοσιευθηκε: Δευτέρα 26 Οκτωβρίου 2009(παρατίθεται στο φάκελο του μαθητή). Μια μικρή φράση ή πρόταση που μπορεί να είναι και η αρχή για την αφήγηση μιας νέας ιστορίας αλλάζει την αρχική. Μια ιστορία αρχίζει. Τι βρίσκει τους ήρωες στο τέλος; 14

15 10. Ταύτιση με κάποιον χαρακτήρα του κειμένου. Ταύτιση με κάποιον ήρωα της ταινίας. Σύγκριση του εσωτερικού του λόγου με όσα λέει ή κάνει; Κάτι χάνει κάτι κερδίζει: συγκεντρώνουν τα θετικά και τα αρνητικά από τις πράξεις των ηρώων. Ο Βούλγαρης στηρίζει την αφήγησή του σε δύο νεαρούς ήρωες, δυο αδέρφια, χωριατόπαιδα, που η «μοίρα» ρίχνει τον έναν στη μεριά του κυβερνητικού στρατού και τον άλλον στην απέναντι πλευρά. Όχι μόνο η ηλικία αλλά και τα πρόσωπα των αγοριών (τα οποία ο φακός του Βούλγαρη καδράρει συστηματικά) υποδηλώνουν την «αθωότητα», θεμελιώδη αντίθεση στο σφαγείο της εμφύλιας σύγκρουσης. Ο σκηνοθέτης θέτει εξ αρχής τα δύο στρατόπεδα σε κατάσταση «ισοτιμίας». Όχι απόλυτης. Άλλωστε, ενδεικτικά, ο τίτλος είναι παρμένος από το σύνθημα των ανταρτών. Όμως, σαφώς, η οπτική του σκηνοθέτη δεν είναι με κάποια από τις δύο πλευρές αλλά ταυτίζεται με εκείνη της μάνας Ζαχαρούλας ή του τραγικού παππού που έχασε τον εγγονό του (Θανάσης Βέγγος), δύο χαρακτήρες που καλούνται να συνενώσουν τα διεστώτα,. Κάνουμε ένα πίνακα προβλημάτων στη σχέση των ηρώων όπως αυτά προκύπτουν μέσα από την ανάγνωση. Ποιος φταίει για την κατάσταση των ηρώων; Οι ήρωες και οι πράξεις τους: Τι κάνουν οι ήρωες για να ξεπεράσουν τα προβλήματά τους; Τι απασχόληση έχει ο ήρωάς μας που τον ευχαριστεί την εποχή που αντιμετωπίζει το πρόβλημα; Διαλέγω σκηνές που αναπαριστούν γεγονότα σχετικά με τα συναισθήματα των παιδιών. Μήπως κάποιος μέσα στην ταινία μας χρειάζεται; Πώς καταλαβαίνουμε ότι ο ήρωας υποφέρει; Τι θα έκανες εσύ στη θέση του; Γράφω ένα γράμμα στον ήρωα κλειδί της υπόθεσης και προτείνω λύσεις για να τον βοηθήσω να ξεπεράσει τα προβλήματα του. Συγκρίνω και μαθαίνω μέσα από τις επιλογές των ηρώων με το δικό μου παράδειγμα καθημερινότητας. Τι στοιχεία θα μπορούσα να προσθέσω ή να αναιρέσω στην αυτοπροσωπογραφία μου ενισχύοντας έτσι την προσωπικότητά μου; Η συζήτηση μέσα στην τάξη κατά το γλωσσικό μάθημα καθώς και οι τεχνικές ταύτισης με καταστάσεις των ηρώων στις ρεαλιστικές ιστορίες αποτελεί μέθοδο της θεραπευτικής προσέγγισης η οποία χαρακτηρίζεται από 3 στάδια: 15

16 αναγνώριση, κάθαρση, κατανόηση (Stuart & Bram, 2003:344)-τόσο χρήσιμη για την ανάγνωση του Εμφυλίου. 11. Αλλαγή αφηγητή. Πώς θα ήταν η ιστορία της αν την αφηγούταν ένας άλλος αφηγητής; Παιχνίδι με τις οπτικές γωνίες. Τι θα άλλαζε; Ποιο θα ήταν το τέλος; Ζητώ να μου αφηγηθούν μια ιστορία από τον Εμφύλιο συγγενικά μου πρόσωπα. Με μια απλή κάμερα, «γράφω» κι εγώ τον Εμφύλιο. Τι αλλάζει; 12. Εντοπισμός των κοινωνικών ζητημάτων που περιέχονται στο κείμενο. Εντοπισμός των κοινωνικών και ιστορικών ζητημάτων που θέτει όπως την εγκατάλειψη, το θάνατο από χέρι αδερφικό, την απουσία και το κενό στα Επίσημα βιβλία Ιστορίας, το γιατί πολεμήσανε Πώς θα άλλαζε η ιστορία, αν στο σχολείο μας είχαμε τον Βλάσση, τον Ανέστη, τον Π. Βούλγαρη; Πώς θα ξαναγράφαμε εμείς αυτόν τον Πόλεμο; Γράφω τη δική μου εκδοχή για την ιστορία συνεχίζοντας από εκεί που ο σεναριογράφος σταμάτησε. Πολιτισμικά συμφραζόμενα όπως οι χαρακτήρες, ο τρόπος ζωής,τα επαγγέλματά τους, οι επιδιώξεις, οι χώροι στους οποίους κινούνται οι ήρωες μας όπως ορίζονται κοινωνικά. Πώς θα άλλαζαν τη ιστορία και γιατί αν συνέβαινε εδώ στον μικρό μας τόπο το 2013; Αξιολόγηση - Αποτελέσματα Κοιτάζουμε την ταινία του ελκυόμενοι βαθιά. Ο πόνος του πολέμου, η λαλιά της εφηβικής τρυφερότητας ο τρόμος, φανερωμένος με τα σύνεργα ενός σοφού και αγίου, με τη διονυσιακή ύλη καμωμένος ένας ζωγραφικός κόσμος ποίησης και ένας πόλεμος ο Εμφύλιος. Πλάσματα ευαίσθητα φαντάσματα μιας μικρής ηλικίας, με την πλούσια ερημιά της χυμώδους αυθαιρεσίας του ονείρου. Πλάσματα που μας θυμίζουν εμάς, εσάς, τον Άλλον μέσα από εκείνο το περιεχόμενο της έννοιας που σηματοδοτεί την καλλιτεχνική πράξη-τη μόνη αισιόδοξη σταθερά σε έναν ασταθή κόσμο. Έναν κόσμο που για να τον καταλάβεις, ίσως μάλιστα και για να τον αλλάξεις κάποτε θα πρέπει πρώτα να τον αγαπήσεις, έπειτα να τον γνωρίσεις και ύστερα να ασκήσεις τις μορφοπλαστικές συνδυνάμεις, προκειμένου να συλλαβίσεις κάποτε κάποιες τουλάχιστον από τις υποχρεώσεις των μελλοντικών προοπτικών. Τότε ίσως 16

17 αναδυθεί ο εγγραμματισμός η κριτική εγγραμματοσύνη ως μια μορφή τέχνης με τη δική της τεχνική (Χατζησαββίδης, 2007:19). Άλλωστε μας ενδιαφέρει η δημιουργία κειμένων που παράγουν οι μικροί μαθητές μας από την περιγραφή των οπτικών ντοκουμέντων της ταινίας με τους ήχους της μουσικής, με έννοιες και όρους που ανταποκρίνονται στις γλωσσικές και επικοινωνιακές τους ικανότητες. Δεν θα επιμείνουμε να εκφράσουν επιτυχώς ιδέες και καταστάσεις. Επιπλέον σε ατομική βάση μπορούν να γράψουν ένα άρθρο που να παρουσιάζει το έργο του Π. Βούλγαρη αλλά και να πουν τη γνώμη τους για την ταινία και να το δώσουν στις εφημερίδες. Μπορούν να εκφράσουν τις διαφωνίες τους με την ταινία αλλά εκείνο που θα πρέπει να τονίσουμε σε όλες τις φάσεις επεξεργασίας της ταινίας είναι να εργάζονται σε ομάδες, να ανταλλάσουν απόψεις, ιδέες και να διατυπώνουν τις προσωπικές τους και συλλογικές προτάσεις σχετικά με τα νοήματα της ταινίας. Ο εκπαιδευτικός μεθοδεύει την ανταπόκριση των μαθητών, κατευθύνοντας στα θέματα και τα νοήματα που επιδιώκει να εξετάσουν και ταυτόχρονα αξιοποιεί τις ιδέες τους συμμετέχοντας και ο ίδιος στην ομάδα. Μπορεί να επεμβαίνει «παίζοντας» ο ίδιος το δικό του ρόλο, άλλοτε επιβραδύνοντας και άλλοτε επιταχύνοντας τη διαδικασία όπου χρειάζεται ενθαρρύνοντας τα παιδιά ή βλέποντας από διαφορετικές οπτικές στάσεις την όλη δραστηριότητα. Η χρησιμοποίηση του κινηματογράφου στη δημιουργική γραφή έκανε τους μαθητές/τριες να προσέχουν περισσότερο στο μάθημα, προκάλεσε το ενδιαφέρον τους και δημιούργησε ευχάριστο κλίμα μάθησης. Επιπλέον, οι μαθητές/τριες μπόρεσαν να απολαύσουν την ταινία, να απαλλαγούν από το άγχος και να διαμορφώσουν ανοιχτό μυαλό για να μάθουν και να αντιληφθούν το λεξιλόγιο της. Επιπλέον, οι μαθητές/τριες ωφελήθηκαν πολύ από τη διεύρυνση της επικοινωνίας τους σε φράσεις και εκφράσεις αφού είχαν την ευκαιρία να ακούσουν διάφορους φυσικούς ομιλητές και βελτίωσαν την προφορά τους στο νέο λεξιλόγιο πολύ χρόνο να τις εξηγήσουν και να τις γράψουν. Γενικά, κατά την παρέμβαση αυτή δημιουργήθηκαν επικοινωνιακές συνθήκες, στις οποίες οι μαθητές/τριες ένιωσαν την ανάγκη να χρησιμοποιήσουν τη γλώσσα και να γράψουν κι αυτά δημιουργικά τη δική τους ιστορία για τον Εμφύλιο. Κυρίως, όμως, έκαναν τα παιδιά να αισθάνονται ευχάριστα και να 17

18 δουλεύουν με κέφι για ένα θέμα που πρώτη φορά μελετούσαν-δύσκολο και δύσθυμο ομολογουμένως, κατάσταση του παραδοσιακού γλωσσικού μαθήματος. Με την ταινία ΨΥΧΗ ΒΑΘΙΑ τα παιδιά ταξίδεψαν σε άλλες εποχές, δύσκολες, μ ένα τρόπο μαγικό αλλά και ρεαλιστικό αφού η αφήγηση αναφέρεται σε πραγματικά γεγονότα. Έτσι εύκολα πήρε η εκπαιδευτικός τη σκυτάλη από τον παππού Θ. Βέγγο για να τη δώσει στους μαθητές της για να ενδυναμώσει το συναίσθημα της αυταξίας τους μέσα από τη ενίσχυση της ιστορικοπολιτισμικής τους ταυτότητας (Cummins, 2002) και να αναρωτηθούν και αυτοί : «Ποιος νίκησε τελικά;». Στα μαθήματα που έγιναν τα παιδιά εξέφρασαν τα συναισθήματα που ένιωσαν βλέποντας την ταινία με ζωγραφιές και λόγια (Eisner, 2002 Efland, 2002). Κατανόησαν τον Εμφύλιο ως ιστορική και χρονική έννοια και ασκήθηκαν στη δημιουργική γραφή και στη δεξιότητα της Διαμεσολάβησης (ΑΠΣ, 2003 CEFR, 2001).Συνεργάστηκαν σε ομάδες για να γράψουν βιογραφίες-χαρακτηρογραφίες καλλιεργώντας κοινωνικές δεξιότητες (Ματσαγγούρας, 2000 ΑΠΣ, 2003). Αξιολόγησαν την δουλειά τους αναπτύσσοντας μεταγνωστικές ικανότητες και κριτική σκέψη (ΑΠΣ, 2003). Στο βαθμό που η υλικοτεχνική υποδομή του σχολείου το επέτρεψε, κάποια από τα παιδιά κατέγραψαν τις χειρόγραφες βιογραφίες σε power-point για το τελικό προϊόν, ένα CD που έχει τον τίτλο: «Γράφοντας από την κάμερα τον Εμφύλιο» ως δικό τους πνευματικό δημιούργημα. Θα χρειαστούν πολλές επαναλήψεις της ιστορικής έννοιας του Εμφυλίου που διδάχθηκαν σε αυτή τη σειρά μαθημάτων με διαφορετικούς βιωματικούς τρόπους προκειμένου οι μικροί μαθητές να αποκτήσουν επίγνωση τούτης της έννοιας. Εν είδει κατακλείδας Επίλογος Η ανάγνωση της ταινίας: «ΨΥΧΗ ΒΑΘΙΑ» είναι μια κοινωνική λειτουργία σε μια λειτουργική κοινωνία. Δε διαβάζεται μονοσήμαντα. Πλέκει θέματα που ο αναγνώστης-θεατής μπορεί να επεξεργαστεί σε βάθος χρόνου (Dominique, 2003:28-29). Είναι ιδιαίτερος ο τρόπος που χειρίζεται διαχρονικές αξίες, την ανθρωπιά, την αποδοχή του Άλλου, την ελευθερία της σκέψης, αλλά και τον Εμφύλιο, τον αδερφικό πόλεμο. Στην «ΨΥΧΗ ΒΑΘΙΑ» ο Ανέστης και ο Βλάσης μέσα από τα περάσματα του θανάτου, τα δασωμένα του φόβου και τα υψώματα του ηρωισμού γίνονται σήμερα, 60 τόσα χρόνια μετά, και δικοί μας οδηγοί μνήμης 18

19 και ώριμου στοχασμού για την τριετία που αφάνισε χιλιάδες νέους και σημάδεψε βαριά την χώρα χωρίς ποτέ να μας πει το γιατί. Επιπλέον η ευρηματικότητα των εικονιστικών τεχνασμάτων του πολυτροπικού κειμένου αφυπνίζει τον αναγνώστη και συμβάλλει στην πολύπλευρη ανάπτυξη των επικοινωνιακών του δυνατοτήτων εγκαινιάζοντας το εσωτερικό διάλογο με το κείμενο. Επιγραμματικά, εκείνο που αντιπροτείνεται εδώ είναι μια κινηματογραφική παιδεία που επιδιώκει τη διάδοση και διάχυση των εννοιών, των κριτηρίων και των τρόπων κρίσης και ερμηνείας της ως επιστημονικού και κοινωνικού λόγου, καθώς και των μεθόδων ελέγχου και παραγωγής της γνώσης, με σκοπό αφενός την κριτική και δημιουργική συμμετοχή στη σύγχρονη κουλτούρα και αφετέρου την καλλιέργεια μιας διερευνητικής αναστοχαστικής κινηματογραφικής συνείδησης, βασισμένης στην ολιστική κατανόηση του ανθρώπινου γίγνεσθαι. Η κινηματογραφική παιδεία θα πρέπει επιτέλους να συνδεθεί ουσιαστικά και συστηματικά με τη σύγχρονη κοινωνική μορφή του εγγραμματισμού, ενός εγγραμματισμού που χαρακτηρίζεται(αποστολίδου, Καπλάνη, Χοντολίδου, 2002: ) από μια πρωτοφανή πολυμορφία, πολυφωνία, και πολυπαραδειγματικότητα, καθώς και από έναν εντυπωσιακό πολλαπλασιασμό των εικόνων, των χρήσεων και των ερμηνειών. Μόνον έτσι μπορεί το μάθημα της γλώσσας, της δημιουργικής γραφής, να γίνει χρήσιμο όχι αφηρημένα, σαν ένα απαραίτητο γνωστικό αντικείμενο, αλλά πρακτικά, στοχεύοντας, όπως έχει τονίσει εδώ και αιώνες ο Νίτσε, στο «να υπηρετήσουμε τη ζωή, σπάζοντας τα αυτιά των ανθρώπων, ώστε να μάθουν να ακούν με τα μάτια», (Νίτσε, 1993:25), εγγράφοντας κάθε φορά σημεία, φωνές, έννοιες. Γιατί όταν η ιστορία φεύγει από τα αρχεία με τις διαταγές και τους αριθμούς, και «γράφεται» πάνω σε ζωντανά πρόσωπα και κορμιά μιλάει διαχρονικά, θυμίζει, προβληματίζει. Γιατί η τέχνη αντλεί από την ανθρώπινη περιπέτεια εγγράφοντας εντός μας. Με ΨΥΧΗ ΒΑΘΙΑ λοιπόν για τα παρακάτω της ζωής,του σινεμά και της γραφής. 19

20 ΒΙΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Άρθρα σε περιοδικά: Ζήσιμος, Α. Δ. (2009). Κινηματογράφος και παιδί, ετερότητα και εκπαίδευση: μια κριτική επισκόπηση. Στο International Conference Proceedings Paideia,Polity, Demoi of I.A.I.E. Athens, June 2009 (CD-ROM). Athens: IAIE/IMEPO. Βιβλία: ΑΠΣ & ΔΕΠΠΣ ( 2003) Αθήνα: ΦΕΚ Αποστολίδου, Β., Καπλάνη Β., Χοντολίδου Ε., (2002). Διαβάζοντας λογοτεχνία στο σχολείο - μια νέα πρόταση διδασκαλίας. Αθήνα: Τυπωθήτω, Γ. Δάρδανος Γκοτοβός, Α. (2003). Εκπαίδευση και ετερότητα. Αθήνα: Μεταίχμιο Γρόσδος, Σ., Ντάγιου, Ε., (2003). Γλώσσα και τέχνη. Θεσ/νίκη: Εκδόσεις Πανεπιστημίου Μακεδονίας. Ματσαγγούρας, Η., (2004). Σχολικός εγγραμματισμός. Αθήνα: Γρηγόρης. Μπόρντουελ, Ν., Τόμσον, Κ., (2006). Εισαγωγή στην Τέχνη του Κινηματογράφου. Αθήνα: Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης. Νίτσε, Φ., (1993). Ιστορία και Ζωή, μτφρ. Ν. Μ. Σκουτερόπουλος. Αθήνα: Γνώση. Παιδαγωγικό Ινστιτούτο (1998). Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών. Αθήνα: αυτοέκδοση. Ρεπούση, Μ., (2004). Μαθήματα Ιστορίας: από την Ιστορία στην ιστορική εκπαίδευση. Αθήνα: Καστανιώτη Ροντάρι, Τζ., (1993). Γραμματική της Φαντασίας. Πώς να φτιάχνουμε ιστορίες για παιδιά, μτφρ. Βερτσάνη-Κοκόλη, Μ., & Αγγουρίδου-Στρίντζη, Λ. Αθήνα: Τεκμήριο Σεμόγλου, Ο.Κ. (2005). Εικόνα και παιδί. Αθήνα: Εκδόσεις Πανεπιστημίου Μακεδονίας. Χαραλαμπόπουλος, Α., Χατζησαββίδης, Σ., (1997). Η διδασκαλία της λειτουργικής χρήσης της γλώσσας: Θεωρία και πρακτική εφαρμογή. Θεσ/νίκη: Κώδικας 20

21 Χατζησαββίδης, Σ., (2007). «Ο γλωσσικός γραμματισμός και η παιδαγωγική του γραμματισμού: θεωρητικές συνιστώσες και δεδομένα από τη διδακτική πράξη», στα Πρακτικά του 6ου Πανελλήνιου Συνεδρίου της ΟΜΕΡ. Πάτρα, 1-3 Ιουνίου 2007, (ηλεκτρονική μορφή). Barnett, R. (2000). Realizing the university in an age of super-complexity. Buckingham: SRHE/OU Barthes, R. (1977) Rhetoric of the image. NewYork: Hill and Wang. Bruner, J. (1997). Πράξεις Νοήματος. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα Cummins, J. (1999). Ταυτότητες υπό Διαπραγμάτευση. Αθήνα: Gutenberg Dewey, J. (1938) Experience and Education, New York: Touchstone. Edward, S., (1996). Οριενταλισμός, μτφρ. Τερζάκης, Φ. Αθήνα: Νεφέλη. Efland, A (2002). Art and Cognition. New York & London: Teachers College Press Columbia University. Eisner, E. (2002). Arts and the Creation of Mind. New Haven & London: Yale University Press Halliday, M. (1994). Spoken and Written Modes of Meaning. In D. Graddol & O.B. Barret ( eds) Media Texts: Authors and Readers. Bridgend: the Open University Harmer, J. (2004). How to Teach Writing. Essex: Longman Jacquinot, G. (1977). Image et pedagogie : Analyse semiologique du film a intention didactique. Paris : Presse Universitaires de France. Malinowski, B. ( 1994). The Problem of Meaning in Primitive Languages. In J. Maybin ( ed). Mercer, N. (1994). Neo-Vygotskian Theory and Classroom Education. In B.Stierer & Maybin J (eds). Propp, V., (1987). Οι διαφορετικοί τρόποι εισόδου νέων δρώντων προσώπων στην πορεία της δράσης. Αθήνα: Νεοελληνική Παιδεία. Salomon, G. (1979). Interaction of media, cognition, and learning: An exploration of how symbolic forms cultivate mental skills and affect knowledge acquisition. San Francisco: Jossey-Bass Publishers. Vygotsky L ( 1994). Extracts from Thought and Language and Mind in Society. In B. Stierer & Maybin J (eds) Language, Literacy and Learning in 21

22 Educational Practice. Bridgend: the Open University Wegner, H. (1977). Teaching with film. Κεφάλαια σε συλλογικούς τόμους: Γακουμάτου, Τ. (2006). Διδάσκοντας Ιστορία την εποχή του διαδικτύου. Φιλολογική, 97, Σπύρου, Δ., (2004). «Κυριακάτικα απογεύματα στο σινέ Φιλίπ», στο Σχολείο και Κινηματογράφος, 3, Bluestone, C.(2000).Feature films as a teaching tool. College Teaching, 48, Levie, W. H. & Lentz, R. (1982). Effects of text illustrations: a review of research. Educational Communication and Technology Journal, 30, , Sage Publications, New York. Régis, C. (2009). La lecture de l image nes improvise pas. Les français dans le monde, 364, Ηλεκτρονικές Πηγές: Common European Framework of Reference for Languages: Learning, Teaching, Assessment (CEFR) (2001) Council of Europe retrieved November 13, 2010 from Smith, Μ. (2002, 2008). howard gardner, multiple intelligences and education. In the the encyclopaedia of informal education retrieved December 12, 2010 from Qualifications & Curriculum Authority (QCA) (2000). Supplementary and mothertongue schools. Retrieved October, 20, 2009, from 22

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να:

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΡΟΠΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Ανταποκρίνονται στην ακρόαση του προφορικού

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μαρία ημάση Μακρίνα Ζαφείρη Γρηγορία-Καρολίνα Κωνσταντινίδου Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Πλυτροπικότητα: η έννοια Ως πολυτροπικότητα, multimodality, ορίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου»

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» 6/Θ ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΡΟΥΣ ΠΙΕΡΙΑΣ Μαρία Υφαντή (ΠΕ 11) Δαμιανός Τσιλφόγλου (ΠΕ 20) Θέμα: Μύθοι Αισώπου και διδαχές του Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ: Προπαίδεια - Πίνακας Πολλαπλασιασμού του 6 ΕΠΙΜΟΡΦOYMENH: ΠΗΛΕΙΔΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ. Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ

ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ. Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ Οι αποτελεσματικοί εκπαιδευτικοί γνωρίζουν: - Τους μαθητές - Το γνωστικό αντικείμενο - Τις θεωρίες μάθησης - Αποτελεσματικές πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά)

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά) ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Διεξαγωγή μικρής έρευνας στο Γυμνάσιο Β' Γυμνασίου Διδάσκουσα: Ασπράκη Γαβριέλλα Νεοελληνική Γλώσσα email: gabby.aspraki@gmail.com ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση.

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Γραμματισμός: έννοια-παιδαγωγικές συνέπειες Σήμερα, στην αναπτυγμένη τεχνολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Καρτσιώτου Θωμαϊς M.Sc. Δασκάλα Δ.Σ. Παληού Καβάλας tzoymasn@hol.gr. Περίληψη

Καρτσιώτου Θωμαϊς M.Sc. Δασκάλα Δ.Σ. Παληού Καβάλας tzoymasn@hol.gr. Περίληψη 33 Πρόταση διδασκαλίας με τη χρήση των ΤΠΕ στο μάθημα της Μελέτης Περιβάλλοντος της Δ τάξης Δημοτικού: Μαθαίνω για τα σημαντικά έργα που υπάρχουν στην Ελλάδα μέσα από το google earth Καρτσιώτου Θωμαϊς

Διαβάστε περισσότερα

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ «Ο ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ» Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Α. ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ Σκοπός του Νηπιαγωγείου είναι να βοηθήσει τα παιδιά να αναπτυχθούν σωματικά, συναισθηματικά,

Διαβάστε περισσότερα

1.. 2. , 3. : 4. 1. 2. 3. . 5. 1. ( inspiration). 2. ( GoogleEarth ). 3. ( powerpoint ). 4. (word ). 5. ( HotPotatoes).

1.. 2. , 3. : 4. 1. 2. 3. . 5. 1. ( inspiration). 2. ( GoogleEarth ). 3. ( powerpoint ). 4. (word ). 5. ( HotPotatoes). ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο Μέγας Αλέξανδρος και τις εκστρατείες του» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα ΔΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΑΞΟΝΑΣ της ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ στο ψηφιακό μουσικό ανθολόγιο ΕΥΤΕΡΠΗ ΜΑΙΗ ΚΟΚΚΙΔΟΥ

Ο ΑΞΟΝΑΣ της ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ στο ψηφιακό μουσικό ανθολόγιο ΕΥΤΕΡΠΗ ΜΑΙΗ ΚΟΚΚΙΔΟΥ Ο ΑΞΟΝΑΣ της ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ στο ψηφιακό μουσικό ανθολόγιο ΕΥΤΕΡΠΗ ΜΑΙΗ ΚΟΚΚΙΔΟΥ Διαθεματικότητα -Ιδανικό της ολιστικής γνώσης -Διασυνδέσεις με νόημα μεταξύ γνωστικών περιοχών -Μελέτη σύνθετων ερωτημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Επιμέλεια: Μαρία Λαζαρίδου Σχολική Σύμβουλος 14 ης Περιφέρειας Π.Ε. Θεσσαλονίκης 3 Μαρτίου 2015-13 ο Δημ. Σχολείο Σταυρούπολης Ενεργός συμμετοχή Καλλιέργεια των

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ 1) Τίτλος διδακτικού σεναρίου: «Παιχνίδι με τα γράμματα και τα ζώα» 2) Θέμα : Διαθεματική δραστηριότητα για επανάληψη και τον διαχωρισμό των γραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης

Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Ελένη - Φαίη Σταµάτη ιευθύντρια Μουσείου Ελληνικής Παιδικής Τέχνης email: contact@childrensartmuseum.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Πρόγραμμα. Θέμα: «Δημιουργική Γραφή στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Ανακαλύπτοντας την απόλαυση της γραφής»

1 ο Πρόγραμμα. Θέμα: «Δημιουργική Γραφή στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Ανακαλύπτοντας την απόλαυση της γραφής» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Α/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ 1 ο και 2 ο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ταχ.

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών. Πρακτική Άσκηση. Ενότητα 1: Εισαγωγικά

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών. Πρακτική Άσκηση. Ενότητα 1: Εισαγωγικά Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Πρακτική Άσκηση Ενότητα 1: Εισαγωγικά Αν. Καθηγήτρια: Σοφία Αυγητίδου E-mail: saugitidoy@uowm.gr Μέντορες: Βάσω Αλεξίου, Λίζα Θεοδωρίδου, Αγάπη Κοσκοσίδου Παιδαγωγικό Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ»

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» Σκοπός της εκπόνησης του Προγράμματος Αγωγής Υγείας ήταν Να γνωρίσουν τα παιδιά το σώμα τους και βασικές του λειτουργίες. Nα γνωρίσουν

Διαβάστε περισσότερα

Όμιλος Παραμύθι και Αφήγηση. Βασιλική Αντωνογιάννη Δασκάλα. Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας. bantonog@yahoo.gr

Όμιλος Παραμύθι και Αφήγηση. Βασιλική Αντωνογιάννη Δασκάλα. Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας. bantonog@yahoo.gr Όμιλος Παραμύθι και Αφήγηση Βασιλική Αντωνογιάννη Δασκάλα Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας bantonog@yahoo.gr Εισαγωγή Τίτλος: «Παραμύθι και Αφήγηση» Υλοποίηση: στο πλαίσιο του νέου θεσμού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Τίτλος προγράμματος: «Ταξίδι στην Παραμυθοχώρα» Τάξη: Α Εκπαιδευτικός: Βασιλική Αντωνογιάννη Σχολικό έτος: 2013-14 Σύνολο μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά ερωτήματα- άξονες σχεδιασμού της διδ/λίας (α)

Βασικά ερωτήματα- άξονες σχεδιασμού της διδ/λίας (α) Βασικά ερωτήματα- άξονες σχεδιασμού της διδ/λίας (α) Ποιους καλούμαι να διδάξω και ποιες παραδοχές θα πρέπει να λάβω υπόψη σε σχέση με αυτό; ποιες οι ομάδες-στόχοι ως προς την προέλευση και τα επίπεδα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α τάξη Γενικού Λυκείου και Α τάξη Εσπερινού Γενικού Λυκείου Το Π.Σ. για το μάθημα της Λογοτεχνίας στην Α Λυκείου επιδιώκει να δώσει νέες κατευθύνσεις στη διδασκαλία της Λογοτεχνίας

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις Λοΐζος Σοφός Οι 5 φάσεις του διδακτικού μετασχηματισμού 1. Εμπειρική σύλληψη ενός σεναρίου μιντιακής δράσης και χαρτογράφηση της

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Προλογικό σημείωμα της Επιμελήτριας... 11 Εισαγωγή... 13

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Προλογικό σημείωμα της Επιμελήτριας... 11 Εισαγωγή... 13 βιβλιο_layout 1 20/6/2014 4:43 πμ Page 5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Προλογικό σημείωμα της Επιμελήτριας... 11 Εισαγωγή... 13 ΚΕφAλαιο 1: Ένα μοντέλο αναγνωστικής κατανόησης Η εξέλιξη της έννοιας «αναγνωστική κατανόηση»...

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ Β, ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ -----

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού

Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού Μ. Χρήστου Στο Δημοτικό Σχολείο, τα σχολικά εγχειρίδια που χρησιμοποιούνται τα τελευταία χρόνια είναι εμπλουτισμένα με

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Κων/νος Καλέμης, Άννα Κωσταρέλου, Μαρία Αγγελική Καλέμη Εισαγωγή H σύγχρονη τάση που επικρατεί

Διαβάστε περισσότερα

Η διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας

Η διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας Η διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας Εισαγωγικά Μαρία Παπαλεοντίου, Φιλόλογος Π.Ι.Κ. Προβληματιζόμαστε... Τι εννοούμε με τον όρο Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνίας (Τ.Π.Ε.) και τι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η τάξη µου» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Τίτλος: Ιστορίες δωματίων Βαθμίδα: 2 Τάξη: Ε Διάρκεια: 6 Χ 80 Περιγραφή Ενότητας Οι μαθητές και οι μαθήτριες μέσα από διάφορες δραστηριότητες που αφορούν στο δωμάτιό τους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2006 ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδος: ΠΕ 60 ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ (Γνωστικό αντικείμενο) Σάββατο 27-1-2007

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6 πρώτο δεύτερο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I ΓΑΛ 170 e-french ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής ΓΑΛ 104 Γραπτός λόγος II ΓΑΛ 111 Φωνητική ΓΑΛ 1 Από

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ. Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ

Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ. Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Οι ερωτήσεις στη διδασκαλία Α) Η ερώτηση του εκπαιδευτικού Β) Η ερώτηση του μαθητή Α) Η

Διαβάστε περισσότερα

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Είδος διδακτικής πρακτικής: project, ομαδοσυνεργατική διδασκαλία Προτεινόμενη διάρκεια: 20 ώρες Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η διδακτική ενότητα «Τα φύλα στη λογοτεχνία»

Διαβάστε περισσότερα

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Σμαράγδα Τσιραντωνάκη, ΠΕ70 ΣΧΟΛΕΙΟ Ιδιωτικά Εκπαιδευτήρια Θεοδωρόπουλου Χανιά Μάϊος 2015 Σελίδα 1 από 10 1. Συνοπτική περιγραφή της καλής πρακτικής Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

Το σενάριο αφορά τις γνωστικές περιοχές της Μελέτης Περιβάλλοντος και της Γλώσσας. 1.3. Τάξεις στις οποίες μπορεί να απευθύνεται

Το σενάριο αφορά τις γνωστικές περιοχές της Μελέτης Περιβάλλοντος και της Γλώσσας. 1.3. Τάξεις στις οποίες μπορεί να απευθύνεται ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ 1. Συνοπτική παρουσίαση του σεναρίου 1.1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου Ακολουθώντας. το λύκο και τη μέλισσα. Από τη δασκάλα: Πονηρού Άννα 1.2. Εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές Το σενάριο

Διαβάστε περισσότερα

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα.

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα. Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν δημιουργικά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ)

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ) Αντιμετώπιση των ΜΔ δια των ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ Σωτηρία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή:

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή: ΕΥΤΕΡΑ * Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό, είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να αναπτύσσονται,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

Έχουν σα στόχο να αξιολογήσουν με ποιοτικά κυρίως κριτήρια την επίδοση του μαθητή/τριας. Έχουν σα στόχο να «μετρήσουν» την επίδοση του μαθητή/τριας

Έχουν σα στόχο να αξιολογήσουν με ποιοτικά κυρίως κριτήρια την επίδοση του μαθητή/τριας. Έχουν σα στόχο να «μετρήσουν» την επίδοση του μαθητή/τριας ΤΥΠΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Έχουν σα στόχο να «μετρήσουν» την επίδοση του μαθητή/τριας Δίνεται έμφαση κυρίως στις γραπτές δοκιμασίες Το ενδιαφέρον στρέφεται κυρίως στο αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

Ο μαγικός πίνακας ως εκπαιδευτικό εργαλείο στο νηπιαγωγείο

Ο μαγικός πίνακας ως εκπαιδευτικό εργαλείο στο νηπιαγωγείο Ο μαγικός πίνακας ως εκπαιδευτικό εργαλείο στο νηπιαγωγείο Μαρία Στρατογιαννάκου Βάσια Γαρταγάνη Ιδιωτικό Νηπιαγωγείο Ε.Κοκκώνη Ητεχνολογίακηανάπτυξητου παιδιού Τα παιδιά χρειάζονται τη διαμεσολάβηση νοητικών

Διαβάστε περισσότερα

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Γιατί ακόμα και όταν η αγάπη είναι δεδομένη, η επικοινωνία είναι κάτι που μαθαίνεται* *Προγράμματα βασισμένα στην «Επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Δομή παρουσίασης Εισαγωγή Έννοια της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Γιατί διαφοροποίηση διδασκαλίας; Θετικά αποτελέσματα από την εφαρμογή της διαφοροποιημένης

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΗΔομή του Εκπαιδευτικού Υλικού Για τη διδασκαλία της Γλώσσας στην Γ τάξη του Δημοτικού χρησιμοποιείται το παρακάτω υλικό: Βιβλίο του Μαθητή, 3 τεύχη (240

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015*

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΔΕΥΤΕΡΑ 19/1 ΤΡΙΤΗ 20/1 ΤΕΤΑΡΤΗ 21/1 ΠΕΜΠΤΗ 22/1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 23/1 ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΕΥΓΕΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης

Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Νεοελληνική Γλώσσα Ε Δημοτικού Τίτλος: «Μουσική» Συγγραφή:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό λογισμικό: Αβάκιο Χελωνόκοσμος Δραστηριότητα 1: «Διερευνώντας τα παραλληλόγραμμα»

Εκπαιδευτικό λογισμικό: Αβάκιο Χελωνόκοσμος Δραστηριότητα 1: «Διερευνώντας τα παραλληλόγραμμα» Εκπαιδευτικό λογισμικό: Αβάκιο Χελωνόκοσμος Δραστηριότητα 1: «Διερευνώντας τα παραλληλόγραμμα» Φύλλο δασκάλου 1.1 Ένταξη δραστηριότητας στο πρόγραμμα σπουδών Τάξη: Ε και ΣΤ Δημοτικού. Γνωστικά αντικείμενα:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π.Ε. & Δ.Ε. ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ 20.06.2014 Δ/ΝΣΗ Π.Ε. Ν.ΚΕΦΑΛΛΗΝΙΑΣ Ταχ. Δ/νση(προσωρινή): Ηλία Ζερβού 10 Ταχ. Κώδικας : 28100

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel Advanced Interactive Graphic Novels on Mobile Touchscreen Devices ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel (ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ ΝΟ 23) Τίτλος

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές κάρτες

Επαγγελματικές κάρτες Επαγγελματικές κάρτες Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Θεματική: Τα επαγγέλματα των γονιών της τάξης μας ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΤΕΧΝΗ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ» Βασιλική Μπρίνια και Μαρία Καγιαβή

«Η ΤΕΧΝΗ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ» Βασιλική Μπρίνια και Μαρία Καγιαβή «Η ΤΕΧΝΗ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ» Βασιλική Μπρίνια και Μαρία Καγιαβή ΤΙ ΣΥΝΕΙΣΦΕΡΕΙ Η ΕΠΑΦΗ ΜΕ ΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ Υποκινεί τη σκέψη, το συναίσθημα, τη φαντασία. Έτσι το άτομο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΜΑΘΗΣΗ

ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΜΑΘΗΣΗ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΜΑΘΗΣΗ Γιάννης Ιωάννου Β.Δ. MSc, MA 1 Θεωρητικό Υπόβαθρο Φιλοσοφία & Γνωστική Ψυχολογία Το Μεταμοντέρνο κίνημα Αποδοχή της διαφορετικότητας Αντίσταση στις συγκεντρωτικές

Διαβάστε περισσότερα

Το μουσείο ζωντανεύει με ταξίδι σχολικό! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ποδράσηη

Το μουσείο ζωντανεύει με ταξίδι σχολικό! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ποδράσηη ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 5 ποδράσηη Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Μουσείο Επιστημών και Τεχνολογίας Πανεπιστημίου Πατρών 2ο Δημοτικό Σχολείο Ακράτας Δημοτικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ξένων Γλωσσών

Κέντρο Ξένων Γλωσσών Κέντρο Ξένων Γλωσσών Αυτή η περίοδος για τους κηδεμόνες των μαθητών/τριών είναι περίοδος σχολαστικής αναζήτησης και έρευνας. Είναι περίοδος άγχους ποιο Κέντρο Ξένων Γλωσσών θα διαλέξουν προκειμένου τα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

Είμαστε όλοι διαφορετικοί μεταξύ μας. είμαστε όμως ίσοι. και άξιοι να μας σέβονται. Στέφανος Τόκα Δ τάξη

Είμαστε όλοι διαφορετικοί μεταξύ μας. είμαστε όμως ίσοι. και άξιοι να μας σέβονται. Στέφανος Τόκα Δ τάξη Είμαστε όλοι διαφορετικοί μεταξύ μας είμαστε όμως ίσοι Στέφανος Τόκα Δ τάξη και άξιοι να μας σέβονται Ζήτημα: Διαφορετικότητα Μάθημα: Εικαστική Αγωγή Θεματικές Περιοχές: -Tαυτότητα -Πολιτισμός της Εικόνας

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές)

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Ενδεικτικές τεχνικές διδασκαλίας: 1. Εισήγηση ή διάλεξη ή Μονολογική Παρουσίαση 2. Συζήτηση ή διάλογος 3. Ερωταποκρίσεις 4. Χιονοστιβάδα 5. Καταιγισμός Ιδεών 6. Επίδειξη

Διαβάστε περισσότερα

Όταν κοιτάς από ψηλά Σχήµα-Ανάγλυφο της Γης

Όταν κοιτάς από ψηλά Σχήµα-Ανάγλυφο της Γης ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η γη από το διάστηµα» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Πώς και γιατί μετακινούμαστε;

Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Διδακτική πρόταση 1: Συνοπτικό πλαίσιο μετακίνησης και εγκατάστασης Ερωτήματα-κλειδιά Γιατί και πώς μετακινούμαστε από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Πού μένουμε από τα

Διαβάστε περισσότερα

Τα ταξίδια και οι περιπέτειες του Μεγάλου Αλεξάνδρου

Τα ταξίδια και οι περιπέτειες του Μεγάλου Αλεξάνδρου ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο Μέγας Αλέξανδρος και τις εκστρατείες του» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών

Διαβάστε περισσότερα

Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ

Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Συντονισμός χεριού-ματιού Βοηθούν στην ανάπτυξη των κινητικών δεξιοτήτων του παιδιού. Παίζω με τους κύβους

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία

Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία Ενότητα 6: Βασικές κατευθύνσεις για τη διδασκαλία του χορού στο πλαίσιο της εκπαίδευσης. Δημιουργική μέθοδος Γαλάνη Μαρία (Μάρω) PhD Παιδαγωγικό

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

www.themegallery.com LOGO

www.themegallery.com LOGO www.themegallery.com LOGO 1 Δομή της παρουσίασης 1 Σκοπός και στόχοι των νέων ΠΣ 2 Επιλογή των περιεχομένων & Κατανομή της ύλης 3 Ο ρόλος μαθητή - εκπαιδευτικού 4 Η ΚΠΑ στο Δημοτικό & το Γυμνάσιο 5 Η Οικιακή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΜΑΣ: Στο Γυμνάσιο γίνεται η πρώτη και καθοριστικής σημασίας επαφή των μαθητών με τα Αρχαία Ελληνικά Στο Γυμνάσιο πρέπει να καταφέρουμε να

Διαβάστε περισσότερα

Ο συμπεριφορισμός ή το μεταδοτικό μοντέλο μάθησης. Η πραγματικότητα έχει την ίδια σημασία για όλους. Διδάσκω με τον ίδιο τρόπο όλους τους μαθητές

Ο συμπεριφορισμός ή το μεταδοτικό μοντέλο μάθησης. Η πραγματικότητα έχει την ίδια σημασία για όλους. Διδάσκω με τον ίδιο τρόπο όλους τους μαθητές Ο συμπεριφορισμός ή το μεταδοτικό μοντέλο μάθησης Βασικές παραδοχές : Η πραγματικότητα έχει την ίδια σημασία για όλους Διδάσκω με τον ίδιο τρόπο όλους τους μαθητές Αυτοί που δεν καταλαβαίνουν είναι ανίκανοι,

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν Οργανωσιακή μάθηση Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν 1 Μάθηση είναι: Η δραστηριοποίηση και κατεύθυνση δυνάμεων για την όσο το δυνα-τόν καλύτερη προσαρμογή στο φυσικό και ιστορικό περιβάλλον. Η απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα