ΣΗΜΕΙΑ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΝΗΜΗ Η ΟΝΟΜΑΤΟΘΕΣΙΑ ΤΩΝ ΟΔΩΝ ΩΣ ΛΟΓΟΣ ΚΑΙ ΩΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗ. ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ 1

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΣΗΜΕΙΑ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΝΗΜΗ Η ΟΝΟΜΑΤΟΘΕΣΙΑ ΤΩΝ ΟΔΩΝ ΩΣ ΛΟΓΟΣ ΚΑΙ ΩΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗ. ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ 1"

Transcript

1 Παντελής-Χρήστος Προμπονάς* ΣΗΜΕΙΑ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΝΗΜΗ Η ΟΝΟΜΑΤΟΘΕΣΙΑ ΤΩΝ ΟΔΩΝ ΩΣ ΛΟΓΟΣ ΚΑΙ ΩΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗ. ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ 1 Εισαγωγή Ο χώρος ως έννοια αποτελεί βασική συντεταγμένη της κοινωνικής συγκρότησης. Για πολλά χρόνια, όμως, αποτέλεσε προνομιακό πεδίο επιστημών όπως η αρχιτεκτονική ή η πολεοδομία (Ζαρκιά 1991: 75), στο κυρίαρχο θετικιστικό περιβάλλον των οποίων δεν ήταν, βέβαια, δυνατόν να αποτελέσει ένα αυτοτελές πεδίο έρευνας. Στο ίδιο επιστημολογικό πλαίσιο, άλλωστε, χρησιμοποιήθηκε και από την κλασική κοινωνική ανθρωπολογία ως σκηνή πάνω στην οποία εξελίσσονταν πιο «ενδιαφέροντα» κοινωνικά φαινόμενα (Kopp 1976, Παπαδολαμπάκης 1977, Gupta και Ferguson 1997, Οικονόμου, Σαρηγιάννης και Σερράος 2004). Αυτή η μεταχείριση της έννοιας του χώρου συνδέεται με μια κακώς εννοούμενη πολιτική της χρήση. Στην εποχή της νεωτερικότητας, αποτελούσε κυρίαρχη πρακτική των πολιτικών αναλύσεων να αναφέρονται στα κοινωνικά ζητήματα και τις λύσεις τους, αποσυνδεδεμένα, ωστόσο, από τον τόπο και την ιστορική συγκυρία. Η αντίληψη αυτή, ωστόσο, σταδιακά αναθεωρήθηκε. Στο πλαίσιο της κριτικής του θετικισμού και της νεωτερικότητας, όπου οι απόπει- * Μεταπτυχιακός φοιτητής ΕΜΠ. 1. Το παρόν κείμενο αποτελεί τμήμα μιας ευρύτερης εθνογραφίας με τίτλο «Οι δρόμοι διδάσκουν ιστορία. Χώρος, ταυτότητα, κοινότητα και πολιτική», που κατατέθηκε ως πτυχιακή εργασία στο Τμήμα Ιστορίας και Εθνολογίας.

2 50 / ΠΑΝΤΕΛΗΣ-ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΡΟΜΠΟΝΑΣ ρες ολιστικών ερμηνειών των υπό μελέτη πολιτισμών εγκαταλείπονται (Μαδιανού 1998: 12), γίνεται αντιληπτό ότι «τόσο ο χώρος όσο και ο χρόνος παράγονται κοινωνικά, είναι προϊόντα της ιστορίας, γι αυτό διαφοροποιούνται ιστορικά οι σχετικές αντιλήψεις και στάσεις. Ο άνθρωπος, καθώς οικειοποιείται το χώρο και το χρόνο, τον μετασχηματίζει και αυτό γίνεται με όρους ιστορικούς, δηλαδή με βάση τις συνθήκες παραγωγής και αναπαραγωγής των υλικών και συμβολικών προϋποθέσεων της κοινωνικής ζωής, οι οποίες μεταβάλλονται μέσα στο χρόνο» (Νιτσιάκος 2003: 13). Με αυτό τον τρόπο έρχεται και η τομή στην κοσμοθεωρία της κοινωνικής ανθρωπολογίας που ονομάζουμε «Πολιτισμική Κριτική», 2 η οποία ουσιαστικά σκιαγραφεί ένα διαφορετικό πλαίσιο για την κοινωνική ανθρωπολογία, με δεδομένες διαφοροποιήσεις, νέα θεωρητικά σχήματα και νέες δυνατότητες. Αντίστοιχα επηρεάζεται και η συζήτηση γύρω από την ανθρωπολογία του χώρου. Σ αυτό ακριβώς το σύγχρονο πλαίσιο, τρεις βασικοί όροι που συμπυκνώνουν την ανθρωπολογική οπτική γύρω από το χώρο είναι οι έννοιες χώρος, τόπος και τοπίο. Η έννοια «χώρος» (space) έχει διττή σημασία. Σίγουρα ως χώρο εννοούμε μια γεωγραφική περιοχή, όταν λεκτικά αναφερόμαστε σ αυτή, για παράδειγμα «ελλαδικός χώρος», «βαλκανικός χώρος», μια αναφορά όμως που επιβάλλει στο χώρο έναν πολιτισμικό και ιστορικό επικαθορισμό απο-φυσικοποιώντας τον (Νικολαΐδου 1993: ). Επιπλέον όμως σημαίνει και την πρωτογενή σχέση ανθρώπου-φύσης, το πεδίο όπου δρουν τα υποκείμενα, το πεδίο όπου η οικειοποίηση του φυσικού περιβάλλοντος από την πολιτισμική δραστηριότητα ξεκινάει ένα διάλογο του ανθρώπου με το περιβάλλον στο οποίο ζει, μια ανθρώπινη οικολογία (Lienhardt 1985: 84). «Τόπο» (place), από την άλλη μεριά, ονομάζουμε το βιωμένο ή καλύτερα το σωματοποιημένο περιβάλλον (Μπακαλάκη 2006: 16). Ο τόπος αναφέρεται από τα δρώντα υποκείμενα ως κομμάτι των αναπαραστάσεών τους για τη ζωή τους. «Ο τόπος μου», «το χωριό μου», 2. Συνοπτικά για την Πολιτισμική Κριτική, τη σημασία της και τις αναθεωρήσεις που επέφερε, βλ. Μαδιανού (1998: 11-27), Marcus (1998), αλλά και Marcus και Fisher (1986) και Clifford και Marcus (1986), ως τα κλασικά κείμενα που την εισηγούνται.

3 ΣΗΜΕΙΑ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΝΗΜΗ / 51 «η γειτονιά μου» αποτελούν συνηθισμένες εκφράσεις για να ορίσει κάποιος όχι μόνο το χώρο στον οποίο κατοικεί, αλλά και τις μνήμες, τις εμπειρίες και τις νοηματοδοτήσεις που τον συνοδεύουν. Ο τόπος αποτελεί, επίσης, εξαιρετικά χρήσιμο αναλυτικό εργαλείο για την εθνογραφική έρευνα και χρησιμοποιείται συχνά για να ορίσει το ίδιο το πεδίο, σημεία τα οποία πρέπει να προσέξει ο ερευνητής, πολλές φορές ακόμα και πηγές που ενδείκνυνται να μελετηθούν (Eriksen 2007: ). Η έννοια του «τοπίου» (landscape), τώρα, για την παρούσα μελέτη είναι και η πιο σημαντική. Αρχικά, γιατί επιδέχεται πολλαπλές ερμηνείες και χρήσεις. Θα μπορούσαμε να μιλήσουμε για το αστικό τοπίο (Ρέντζος 2006), για το πολιτισμικό ή για το ιστορικό τοπίο (Τερκενλή 1996, Νιτσιάκος 2003), ακόμα και για ένα εθνικό ή μειονοτικό τοπίο, με την έννοια της διαφορετικής του πρόσληψης από τα υποκείμενα, αλλά και της αλληλεπίδρασης των ανθρώπων με τον τόπο στον οποίο κατοικούν (Lowenthal 1994). Ο Carl Sauer και η σχολή του Berkley ήταν αυτοί που πρώτοι μίλησαν με επιστημονικούς όρους για το πολιτισμικό τοπίο. Η πιο γνωστή έκφραση που γράφτηκε ποτέ για το τοπίο «Culture is the agent, the natural area is the medium, the cultural landscape is the result» ανήκει, όχι τυχαία, σε αυτόν (Sauer 1925: 20). Πέρα από την τεράστια σημασία που είχε για την επιστήμη της γεωγραφίας και τους προσανατολισμούς της, η δουλειά του επηρεάζει βαθιά και τις κοινωνικές προσεγγίσεις σε σχέση με το τοπίο. Ο John Jackson (1984: 24) δίνει τον εξής ορισμό για την πολυδιάστατη οντότητα που αποκαλούμε τοπίο: «Μια σύνθεση χώρων, είτε ανθρωπογενών είτε τροποποιημένων από τον ανθρώπινο παράγοντα, που χρησιμεύει ως υποδομή ή πλαίσιο για τη συλλογική μας διαβίωση». Αυτή την υποκειμενικότητα του τοπίου, την οποία υπαινίσσεται ο Jackson εισάγοντας την έννοια του «υποκειμένου-ανθρώπου» στη συγκρότηση του χώρου, την περιγράφει σαφέστερα ο Donald Meinig, καταθέτοντας ότι «το τοπίο δεν απαρτίζεται μόνο από αυτό που βρίσκεται μπροστά στα μάτια μας, αλλά και από αυτό που βρίσκεται στο μυαλό μας», και προτείνει διάφορες εκδοχές του ίδιου τοπίου: ως φύσης, ως χώρου ζωής, ως ανθρώπινου κατασκευάσματος, ως συστήματος, ως προβλήματος, ως πηγής πλούτου, ως ιδεολογίας, ως ιστορίας και, εντέλει, ως τόπου και ως αισθητικής (Donald Meinig 1979: 2-5).

4 52 / ΠΑΝΤΕΛΗΣ-ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΡΟΜΠΟΝΑΣ Από το χώρο στο πεδίο Στην εθνογραφική έρευνα πεδίου, όπου οι θεωρητικές αφετηρίες κάθε ερευνητικής απόπειρας δοκιμάζονται, επιβεβαιώνονται ή τροποποιούνται, ο ερευνητής σίγουρα έχει συνθέσει στο μυαλό του τις απαιτήσεις του σε ό,τι αφορά το υλικό. Τις περισσότερες φορές, όμως, το πεδίο ανατρέπει τα πλάνα και βάζει τους δικούς του περιορισμούς και κατευθύνσεις. Εδώ ακριβώς βρίσκεται, κατά τη γνώμη μου, και το πιο ελκυστικό σημείο της επιστημονικής μεθόδου της ανθρωπολογίας. Αυτές οι τροπές που μπορεί να πάρει η έρευνα πάντα ετεροκαθορίζουν και τα συμπεράσματά της. 3 Πολύ περισσότερο δε, όταν διεξάγει κανείς την πρώτη του σχετικά συστηματική επιτόπια έρευνα. Θα χαρακτήριζα πρωτογενή πρόκληση για τον εθνογράφο την πρώτη του επαφή με το πεδίο, γιατί δεν αποτελεί απλώς μια εμπειρία όλων του των αισθήσεων μπροστά σε έναν νέο κόσμο, αλλά πολύ περισσότερο κατευθύνει τον ερευνητή να προσλάβει ένα οικείο ή ξένο περιβάλλον με διαφορετικό τρόπο απ ό,τι ο επισκέπτης ή ο κάτοικος (Eriksen 2007: 107). Αυτή η διαδρομή δοκιμάζει τη θετικιστική αντίληψη για την επιστήμη ακόμα και μέσα από τη μεθοδολογική πρακτική της, ενώ σηματοδοτεί και την πολιτική στροφή της ανθρωπολογίας στη μετααποικιοκρατική της διαδρομή. Αν υπάρχει μία πρόκληση για να αναμετρηθεί η ανθρωπολογία στον νέο αιώνα, είναι δίχως άλλο ο προσδιορισμός μιας νέας επιστημονικής ταυτότητας όχι στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης αλλά κυρίως στο πλαίσιο των νέων μεθοδολογικών επιλογών της μελέτης των δικών μας «άλλων», που χαράζουν τα νέα πεδία της εθνογραφι- 3. Εύστοχα η Ε. Σκουτέρη-Διδασκάλου παρατηρεί: «Η ανθρωπολογική παρατήρηση είναι αμφίσημη. Από το ένα μέρος σχετίζεται με ανθρώπους και συσχετίζει ανθρώπους που έχουν κοινωνική και πολιτισμική, δηλαδή ιστορική, ταυτότητα. Από το άλλο ορίζεται η ίδια ιστορική, καθώς επιχειρεί να πραγματευθεί ιστορικές καταστάσεις μέσα σε ιστορικές συνθήκες που την υπερβαίνουν και την επικαθορίζουν. Ακριβώς γιατί είναι πράξη και θεωρία της παρατήρησης, η ανθρωπολογία μπορεί να δεσμεύει και το ίδιο καλά να αποδεσμεύει την ίδια της την αναίρεση. Αυτή που τις περισσότερες φορές κρύβει βαθιά μέσα της κάτω από το επίστρωμα της αντικειμενικότητας» (Σκουτέρη- Διδασκάλου 1998: ).

5 ΣΗΜΕΙΑ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΝΗΜΗ / 53 κής πρακτικής. Ο Lévi-Strauss, ο Boas και ο Malinsowski κατάφεραν από διαφορετικούς δρόμους να αναγνώσουν και να διαγράψουν τις κατευθύνσεις της ανθρωπολογίας σε έναν κόσμο που συγκροτούνταν. Οι νέοι εθνογράφοι καλούμαστε να μελετήσουμε και να ερμηνεύσουμε έναν κόσμο που αποδομείται ή, για την ακρίβεια, αναζητά τις νέες συμβάσεις εξουσίας του και σ αυτό τον κόσμο οι εθνογράφοι δεν χρειάζεται να καταφύγουν σε εξωτικούς προορισμούς για να αντιληφθούν τις διαδικασίες που μελετούν. Οι σύγχρονοι ερευνητές καλούνται πολύ περισσότερο να εξοικειωθούν με το διαφορετικό της διπλανής πόρτας και παράλληλα να εκφραστούν δημόσια γι αυτό, γνωρίζοντας ότι ελέγχονται από ένα ευρύτερο και πιο απαιτητικό ακροατήριο. Σήμερα οι φωνές των υποκειμένων της έρευνας αλληλεπιδρούν ή συμμετέχουν στο εθνογραφικό αποτέλεσμα, ενώ πολλές φορές έχουν και τη δική τους απάντηση σε αυτό (Μαδιανού 1999). Με μια τέτοια οπτική γύρω από την εθνογραφική εμπειρία, θα προσπαθήσω να παρουσιάσω βασικές πτυχές μιας ευρύτερης ανθρωπολογικής μελέτης και παράλληλα να θέσω μερικά βασικά εθνογραφικά ερωτήματα που προέκυψαν από την πορεία της επιτόπιας έρευνας πεδίου. Αν αναγνώριζα έναν κοινό τόπο στην ανθρωπολογία και στις φυσικές επιστήμες, αυτός θα ήταν αναμφίβολα η έννοια του πεδίου. Η φυσική, από την πειραματική της εμπειρία, μας επιβεβαιώνει πως η συνοχή του κόσμου που γνωρίζουμε οφείλεται στην ύπαρξη θετικών ή αρνητικών αλλά πάντοτε φορτισμένων πεδίων. Αυτή η αλήθεια για τη συνοχή του κόσμου διαπερνά και τη σύγχρονη ανθρωπολογική σκέψη. Ο κόσμος που βιώνουμε αποτελεί κατασκευή, καθώς διαμορφώνεται από τον διαφορετικό τρόπο πρόσληψης της πραγματικότητας εκ μέρους των κοινωνικών υποκειμένων (Αθανασίου 2007, Παπαταξιάρχης 2006). Με αυτή την έννοια η ετερότητα, σε όποια όψη της κοινωνικής ζωής και οργάνωσης και αν εμφανίζεται, έχει εξαιρετική σημασία ως έννοια, αφού μας επιτρέπει να διερευνήσουμε τόσο τις σχέσεις εξουσίας όσο και τις στρατηγικές επιβίωσης που εκδηλώνονται από τις κυριαρχικές ή τις υπολειπόμενες ομάδες αντίστοιχα. Στην περίπτωσή μας, το πεδίο διερεύνησης αυτών των φορτισμένων νοημάτων είναι ο δημόσιος χώρος της Κομοτηνής. Η Κομοτηνή, πρωτεύουσα της περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, αποτελεί τμήμα του ελληνικού κράτους από τη Συνθήκη της Λοζάνης,

6 54 / ΠΑΝΤΕΛΗΣ-ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΡΟΜΠΟΝΑΣ η οποία όρισε τα σημερινά σύνορα της επικράτειας το Αποικήθηκε πριν από τον 5ο αιώνα π.χ, ενώ ρωμαϊκά, βυζαντινά, οθωμανικά και βουλγαρικά ίχνη μπορούν να βρεθούν ακόμα και στη σημερινή πολεοδομική της συγκρότηση (Στίλπων Κυριακίδης 1966), με αρχαιολογικό ενδιαφέρον πια. Αριθμεί σήμερα περίπου κατοίκους 4 με ελληνικό πλειονοτικό πληθυσμό (γηγενείς, θρακιώτες και μικρασιάτες πρόσφυγες, μέτοικους από την υπόλοιπη Ελλάδα), αλλά και με ισχυρές μειονοτικές ή εθνοτικές ομάδες. 5 Ανάμεσα στις ομάδες αυτές ηγεμονεύουσα είναι οι τουρκογενείς μουσουλμάνοι, ενώ ακολουθούν οι Πομάκοι, μουσουλμάνοι και αυτοί στο θρήσκευμα, οι Ρομά, μουσουλμάνοι κατά πλειοψηφία, και οι Πόντιοι παλιννοστούντες. Η Κομοτηνή αποκτά τη σημερινή της πολεοδομική συγκρότηση μετά τη δεκαετία του 1960, όταν σταδιακά επιχωματώνεται ο ποταμός που τη διέρρεε, χαράσσεται νέο σχέδιο πόλης, ασφαλτοστρώνονται κεντρικές οδικές αρτηρίες, οικοδομούνται σχεδόν όλα τα σημερινά δημόσια κτίρια (Νοσοκομείο, Νομική Σχολή, Νομαρχία κ.λπ.), ενώ τα θετικά μέτρα ως προς ολόκληρη τη θρησκευτική μειονότητα της πόλης στις αρχές της δεκαετίας του 1990 δίνουν νέα δυναμική στην ανοικοδόμησή της. 6 Τα παραπάνω επιταχύνουν την αστικοποίηση ευρύτερων τμημάτων της αγροτικής κοινωνίας της Θράκης, μια διαδικασία, βέ- 4. Αριθμός που επιβεβαιώνεται και από την τελευταία απογραφή το Το πρόβλημα της ταξινόμησης των ομάδων που κατοικούν στη Θράκη (Τρουμπέτα 2001) αποτελεί ιδιαίτερη θεματική ενότητα που δεν αφορά την παρούσα εργασία. Για την οικονομία της συζήτησης θα αποδεχτούμε όλες τις ομάδες σύμφωνα με τον εθνικό προσδιορισμό που διατυπωμένα επιθυμούν να έχουν. Προφανώς και με μια τέτοια γενίκευση δεν θέλουμε να αγνοήσουμε εσωτερικές και σημαντικές αντιθέσεις στο εσωτερικό αυτών των ομάδων. Χρησιμοποιούνται όμως με τρόπο που και προκύπτει από την εικόνα του ερευνητή από το πεδίο, αλλά και δεν αντιβαίνει στα θεωρητικά εργαλεία και τις μεθοδολογικές επιλογές της εργασίας αυτής. 6. Στις αρχές της δεκαετίας του 1990 δίνεται η δυνατότητα στους μειονοτικούς κατοίκους της πόλης να διαβιβάζουν και να αξιοποιούν τις περιουσίες τους που έως τότε βρίσκονταν σε ένα ιδιότυπο καθεστώς χρησικτησίας. Ωστόσο, για ορισμένους περιορισμούς που ακόμη ισχύουν για τους μουσουλμάνους της Θράκης, ιδίως της πρώην «επιτηρούμενης ζώνης, βλ. Lambrianidis (1999 και 2001) και Κωστόπουλος (2009).

7 ΣΗΜΕΙΑ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΝΗΜΗ / 55 βαια, που καθυστέρησε αρκετά σε σχέση με την αντίστοιχη της υπόλοιπης Ελλάδας. Η τελευταία, χρονικά, ομάδα ανθρώπων που εγκαταστάθηκε στην πόλη, μετά το 1990, είναι οι παλιννοστούντες από την πρώην Σοβιετική Ένωση. Ένας υπό διαμόρφωση αστικός χώρος, όπως αυτός της Κομοτηνής, δίνει την ευκαιρία στην Ελληνική Πολιτεία να ξεδιπλώσει εκούσια ή ακούσια τη λογική της για τη διαχείριση του δημόσιου χώρου σε σχέση με τους κατοίκους της πόλης. Θα μπορούσαμε να εστιάσουμε στα ταξικά όρια που χάραξε αυτή η νέα γεωγραφία (Engels 1987) ή να διαπιστώσουμε την ιδεολογική κατεύθυνση της αστικής συγκρότησης (Althusser 1983). Ωστόσο, είναι απαραίτητο, και αποτελεί και το πρώτο σημείο του τίτλου του κειμένου, να ιδωθεί ολόκληρη η διαδικασία του αστικού μετασχηματισμού και συγκρότησης της Κομοτηνής ως αρθρωμένος λόγος του έθνους-κράτους, άρα και ως στοιχείο των πολιτικών του επιλογών διαχρονικά. Ενός λόγου επίσημου, που προσλαμβάνεται διαφορετικά από τα υποκείμενα που ζουν και εργάζονται στην πόλη (Νικολαΐδου 1993), ενός λόγου όμως που επηρεάζει το πολιτισμικό τοπίο (Νιτσιάκος 2003: 28). Το παράδειγμα μέσα από το οποίο διερευνούμε το πιο πάνω ερώτημα είναι η διαδικασία ονοματοθεσίας των οδών αλλά και τα οδωνύμια τοποθετημένα στον ιστορικό τους χρόνο. Αυτό γιατί η ονοματοθεσία δεν είναι μια ανιστορική διαδικασία, αλλά αντίθετα είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την ιστορική συγκυρία, όπως αποδεικνύουν και προγενέστερες έρευνες κοινωνικών επιστημόνων σχετικά με το θέμα (Αυδίκος 1993, Δαλκαβούκης 2002, Demetriou 2006). Αυτή η μεθοδολογική απόπειρα, ενταγμένη ασφαλώς σε μια ευρύτερη οπτική, αξιοποιεί, ωστόσο, τη μερική αφήγηση, ένα τοπικό παράδειγμα, που επιχειρεί να θέσει ζητήματα όπως η «εθνική καθαρότητα» του δημόσιου χώρου, ο ετεροκαθορισμός των εθνοτικών ομάδων σε σχέση με τον δημόσιο χώρο και η διαχείριση της μνήμης μέσα από τη δημόσια ιστορία. Η ονοματοθεσία στους δρόμους των πόλεων έχει τις ρίζες της στις αναγεννησιακές πόλεις της Δύσης, ενώ και σε αρχαιότερους πληθυσμούς παρατηρείται σποραδικά αυτό το φαινόμενο (Ρέντζος 2006: ). Στην Κομοτηνή το σωζόμενο αρχείο που βρίσκεται στις υπηρεσίες της Δημοτικής Αρχής χρονολογείται από το 1960, θύμα και αυτό των αλλεπάλληλων πολεμικών διενέξεων του πρώτου μισού του

8 56 / ΠΑΝΤΕΛΗΣ-ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΡΟΜΠΟΝΑΣ 20ού αιώνα. Σύμφωνα με τη μαρτυρία ενός παλιού υπεύθυνου του αρχείου, του ανθρώπου με τον οποίο εγώ ήρθα πρώτη φορά σε επαφή τον Νοέμβριο του 2006, η προσπάθεια συστηματοποίησης του αρχείου ήταν ατομική πρωτοβουλία, ενώ παράλληλα ο ίδιος είχε δημιουργήσει και ένα ηλεκτρονικό αρχείο με σύντομα βιογραφικά ή επεξηγηματικά σχόλια των ονομάτων. Μια συζήτηση γύρω από το αρχείο και το ρόλο 7 του στο υπό εξέταση παράδειγμα δεν θα έπρεπε να αφήνει εκτός την πληροφορία πως η συντήρηση της ιστορικής μνήμης δεν ήταν προτεραιότητα των τοπικών αρχών επί δεκαετίες. Αντίθετα, αν δούμε περιπτώσεις πολλαπλών ταυτόχρονων ονοματοθεσιών, όπως στην περίπτωση της γειτονιάς «Εκτενεπόλ» στη νεότερη πλευρά της πόλης, θα μπορούσαμε να καταλάβουμε ότι προτεραιότητα για τις Αρχές αποτέλεσε η επείγουσα ονοματοθεσία των δρόμων. Εδώ θα μπορούσαμε να στοιχειοθετήσουμε την υπόθεση εργασίας ότι η ονοματοθεσία ως επίσημος λόγος αποτελεί μέσο κυριαρχίας και όχι έκφραση συλλογικής ιστορικής μνήμης ή τιμής προς κάποιο πρόσωπο. Με την ίδια λογική, άλλωστε, φαίνεται να συνδέεται και ένα άλλο εθνογραφικό δεδομένο από την επιτόπια έρευνα στο πεδίο, η ανωνυμία μιας σειράς δρόμων γύρω και μέσα από γειτονιές μειονοτικών πληθυσμών. Η ιδεολογική υπεροχή στο συμβολικό επίπεδο εξυπηρετείται είτε από τις σιωπές όπως αυτές εκφράζονται στο χώρο είτε από την επιβολή μιας κυρίαρχης εκδοχής της μνήμης στο χώρο. Ολόκληρα οικοδομικά τετράγωνα με ιδιόκτητες μονοκατοικίες μουσουλμάνων φέρουν τοπωνύμια, όπως θα αναφερθεί πιο κάτω, ενώ οι δρόμοι τους είναι αριθμημένα αδιέξοδα ή μεταφέρουν τις επίσημες μνήμες της ελληνικής υπεροχής στις ελληνοτουρκικές διαμάχες (με οδωνύμια όπως Μιαούλη, Αδριανουπόλεως κ.λπ.). Η αιρετική άποψη του Η. Πε- 7. Στην ελληνική εθνογραφία σήμερα υπάρχουν αρκετοί επιστήμονες οι οποίοι μεταχειρίζονται αρχεία. Πρόκειται για εκλογικούς καταλόγους, αρχεία εργατικών κέντρων, ιστορικά και αρχεία προσωπικά, με πρόσφατο παράδειγμα τα αρχεία που αφορούν τη δεκαετία του Βλ. σχετικά Βαν Μπούσχοτεν, Βερβενιώτη, Βουτυρά, Δαλκαβούκης και Μπάδα (2008), ως το πιο πρόσφατο εκδοτικό εγχείρημα. Ζητήματα που διαπερνούν το πεδίο της αρχειακής εθνογραφίας παρουσιάζει η Δήμητρα Μαδιανού (1999: ).

9 ΣΗΜΕΙΑ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΝΗΜΗ / 57 τρόπουλου πως «οι δρόμοι μας είναι βαφτισμένοι με ονομασίες ρατσιστικού, εθνικιστικού, μιλιταριστικού και ιμπεριαλιστικού περιεχομένου» (Πετρόπουλος 1995: 90), αλλά και η ερευνητική διαπίστωση της Χριστίνας Κουλούρη (1998) πως «οι δρόμοι μιας πόλης αποτελούν υλικά υποστηρίγματα μιας πρωτίστως εθνικής και δευτερευόντως τοπικής μνήμης» προσφέρουν επιπλέον επιστημονική στήριξη στην πιο πάνω υπόθεση. Άλλωστε, από την πλευρά της πλειονότητας αξιοποιούνται σε μια τέτοια κατεύθυνση διαχείρισης του δημόσιου χώρου, και ιδιαίτερα του δρόμου, οι ορθόδοξες λιτανείες αλλά και οι θεσμικές επετειακές παρελάσεις. Αποκομμένες από το ιστορικό τους παρελθόν και φορτισμένες με άλλα νοήματα, τρέπονται σε μια δημόσια εκδήλωση της ελληνικότητας ως εκδοχής του κανονικού. Για τέτοιες εκδηλώσεις χρησιμοποιούνται δρόμοι με ονόματα όπως «Δημοκρατίας» ή «Ηρώων» αλλά και το μνημείο του «Σπαθιού», σε μια απόπειρα να προταχθεί η επίσημη ιστορία της πόλης στο χώρο. Αναφέρομαι στις εκδηλώσεις αυτές επειδή έχουν τη ζωντανή παρουσία των πλειονοτικών πληθυσμών και, πολύ περισσότερο, γιατί μπορούμε να θέσουμε σοβαρά εθνογραφικά ερωτήματα σε σχέση με τα νοήματα, τα συναισθήματα ή ακόμα και τις προσδοκίες τόσο των συμμετεχόντων σ αυτές όσο και των φορέων που τις διοργανώνουν. Παράλληλα, ο μειονοτικός πληθυσμός ωθείται έξω από την ονοματοθεσία, τη χαρτογράφηση, την επίσημη τοπωνυμία, αλλά και στο περιθώριο της δημόσιας εκδήλωσης, αν και στον επίσημο λόγο της κρατικής και της τοπικής εξουσίας η πολυπολιτισμικότητα χρησιμοποιείται από τις Αρχές ως δείγμα πλούτου για την πόλη. Ωστόσο, η

10 58 / ΠΑΝΤΕΛΗΣ-ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΡΟΜΠΟΝΑΣ έννοια «ομοεθνείς» σε ό,τι αφορά τους παλιννοστούντες Ποντίους αποτελεί και αυτή έναν ακόμα τρόπο επισήμανσης της ελληνικότητας. Από την άλλη πλευρά η μουσουλμανική μειονότητα, αποδεχόμενη τη σιωπή γύρω από την ονοματοθεσία, συντηρεί ζωντανά τοπωνύμια γειτονιών, όπως ο «Kir Mahalle» και το «Pos Pos», ενώ δεν είναι λίγοι αυτοί που προσδιορίζουν τον τόπο κατοικίας τους σε σχέση με κάποιο σημαντικό κτίριο, όπως «OTE nin yaninda». Και αν αποτελεί κοινή πρακτική των ανθρώπων να αναφέρονται σε τόπους με βάση κάποιο σημείο αναφοράς, στην περίπτωσή μας (του OTE), αποτελεί επιλογή των μουσουλμάνων κατοίκων, όπως προκύπτει από κάποιες συνεντεύξεις, να εξειδικεύουν την οδηγία ακόμα και αν η γειτονιά διαθέτει επίσημο όνομα (Demetriou 2006). Με αυτή την έννοια θα μπορούσαμε ίσως να αναφερθούμε σε μια «σημειολογία του προσανατολισμού» (Mounin 1980). Αντίστοιχη περίπτωση είναι και η αναφορά από μειονοτικούς κατοίκους της Κομοτηνής στη «Λεωφόρο Ηρώων» ως «Yeni Yol» (Νέος Δρόμος), ονομασία που λειτουργεί εντός του κώδικα της μουσουλμανικής κοινότητας, ενώ στην καθημερινή επαφή με την πλειονότητα χρησιμοποιείται το επίσημο όνομα. Επίσης παρατηρήθηκε πως σε δημόσιες διαδικασίες, όπως στις εκλογές του 2004 και του 2007, χρησιμοποιήθηκαν από τις Αρχές κατά περιπτώσεις τοπωνύμια στην τουρκική γλώσσα για όλους εκείνους οι οποίοι, ενώ εντάσσονται στο εκλογικό σώμα, μιλούν ελάχιστα ή καθόλου τα ελληνικά. Ένα τέτοιο παράδειγμα αποτέλεσαν οι χειρόγραφες πινακίδες στα τουρκικά που ενημέρωναν τους ψηφοφόρους για τον τόπο άσκησης του εκλογικού τους δικαιώματος με όρους που ταιριάζουν στη δική τους πρακτική ονοματοθεσίας του χώρου. Η διαδι-

11 ΣΗΜΕΙΑ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΝΗΜΗ / 59 κασία αυτή θα μπορούσε να στηρίξει την υπόθεση εργασίας ότι ανάμεσα στους θεσμούς και στις μειονοτικές ελίτ υπάρχει ένα είδος «συναλλαγής», στο βαθμό που τόσο οι εκλογές όσο και οι πρακτικές από την πλευρά της μειονότητας, θεσμικά ή ατομικά, εντάσσονται σ ένα ευρύτερο πλαίσιο πελατειακών σχέσεων. Αν πρέπει να καταλήξω σε κάποιο γενικότερο συμπέρασμα, έπειτα από τα ενδεικτικά αυτά εθνογραφικά παραδείγματα και την «πυκνή περιγραφή» τους (Geertz 2003: 15-41), νομίζω πως αυτό δεν θα πρέπει να αφορά ούτε τη θεωρία που προτάχθηκε ούτε την εθνογραφική μέθοδο και οι δύο αυτές παράμετροι δεν μπορεί παρά να έχουν εργαλειακή αξία σε μια εθνογραφική προσέγγιση που, εντέλει, προτάσσει το πεδίο, την Κομοτηνή δηλαδή, που φαίνεται να έχει ανοιχτούς λογαριασμούς όχι μόνο με τις μειονοτικές ομάδες αλλά και με τον πλειονοτικό πληθυσμό της, καθώς και με τον ίδιο της τον εαυτό πολλές φορές. Η Κομοτηνή, ως συνείδηση της Ελλάδας που «ανήκει στη Δύση», αλλά ταυτόχρονα και σε μια εξωτική, πολλές φορές σκληρή και απόλυτη αλλά πάντοτε αφανή, Ανατολή. Μια Κομοτηνή που αρνείται επίμονα να μιλήσει για τον εαυτό της και τους ανθρώπους της, θέλοντας να κρατήσει τις σταθερές ισορροπίες που η ίδια έχτισε, για να διαφυλάξει τις αμφισημίες της. Θυμάμαι την πρώτη ημέρα που έφτασα στην Κομοτηνή, με οδηγία να βρω τον πρώτο σπιτονοικοκύρη μου στην πλατεία. Θυμάμαι τη μυρωδιά του καφέ στο μαγαζί του. Θυμάμαι και την τελευταία μου ημέρα ως μόνιμος κάτοικος λίγους μήνες πριν, όταν πάλι έδωσα ραντεβού στην πλατεία. Δεν θυμάμαι πόσες φορές χρησιμοποίησα ονομασίες δρόμων, σίγουρα όμως οι περισσότερες αναφορές έγιναν στο πλαίσιο αυτής της έρευνας. Δεν θα ήθελα να υποτιμήσω το παράδειγμα ή να μπω στον πειρασμό της γενίκευσης, άλλωστε αυτό αποτελεί προτέρημα όλων εκείνων οι οποίοι θέλουν να προσφέρουν μια αλήθεια. Θέλω όμως να μοιραστώ το ίδιο συναίσθημα που με καταλάμβανε για τέσσερα χρόνια σε αυτή την πόλη, το ίδιο συναίσθημα που καταλαμβάνει εκατομμύρια ανθρώπους, όταν τους φέρνει αντιμέτωπους με τον ξένο. Ένα συναίσθημα που διαρκώς σε δοκιμάζει ηθικά, πολιτικά, συναισθηματικά. Είναι εκείνο που σε σημαδεύει και σε δοκιμάζει και ως ερευνητή και ως άνθρωπο, όχι για να δώσεις μια απάντηση στη συνεχή αντιπαράθεση με την ταυτότητα, την ετερότητα ή την πολλα-

12 60 / ΠΑΝΤΕΛΗΣ-ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΡΟΜΠΟΝΑΣ πλότητα αντίθετα, μήπως και σε φέρει κοντά σε ένα ερώτημα που θα παίξει ρόλο στο να δεις τον εαυτό σου σε σχέση με τους άλλους. Και να θυμίσει την Julia Kristeva (2004: 11), όταν γράφει: «Ο ξένος, σύμπτωμα που κατά κύριο λόγο καθιστά προβληματικό και ίσως ανέφικτο το εμείς, αρχίζει να υπάρχει όταν αναδύεται η συνείδηση της διαφοράς μου και ολοκληρώνεται όταν όλοι μας αναγνωρίζουμε ότι είμαστε ξένοι, απείθαρχοι απέναντι σε δεσμούς και κοινότητες». Βιβλιογραφία Ξενόγλωσση Clifford, J. και Marcus, G. (επιμ.) (1986), Writing Culture: the Poetics and Politics of Ethnography, University of California Press, Berkeley. Demetriou, O. (2006), «Streets not named: Discursive dead ends and the politics of orientation in intercommunal spatial relations in Northern Greece», Cultural Anthropology 21 (2), σσ Gupta, A. και Ferguson, J. (1997), «Beyond Culture : Space, Identity and the Politics of Difference», στο A. Gupta και J. Ferguson (επιμ.), Culture, Power, Place. Explorations in Critical Anthropology, Duke University Press, London, σσ Jackson, J. (1984), Discovering the Vernacular Landscape, Yale University Press, New Heaven. Lambrianidis, L. (1999), «The impact of the Greek Military Surveillance Zone on the Greek side of the Bulgarian Greek borderlands», IBRU Boundary and Security Bulletin 7 (2), σσ Lambrianidis, L. (2001), «Internal frontiers as a Hindrance to Development», European Planning Studies 9 (1), σσ Lowenthal, D. (1994), «European and English Landscapes as national symbols», στο D. Hooson (επιμ.), Geography and national identity, Blackwell, Oxford. Marcus, G. και Fisher, M. (επιμ.) (1986), Anthropology as Cultural Critique: An Experimental Moment in the Human Sciences, The University of Chicago Press, Chicago. Meinig, D. (1979), «The beholding eye: ten visions of the same scene», στο D. Meinig (επιμ.), The interpretation of ordinary landscapes: Geographical Essays, New York Oxford Press, New York.

13 ΣΗΜΕΙΑ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΝΗΜΗ / 61 Mounin, G. (1980), «The semiology of orientation in Urban Space», Current Anthropology 21(4), σσ Sauer, C. O. (1925), «The Morphology of Landscape», University of California Publications in Geography 2, σσ Ελληνόγλωσση Αθανασίου, Α. (2007), «Η πολιτική της ζωής και το οριακό συμβάν της ετερότητας», στο Α. Αθανασίου, Ζωή στο όριο, Εκκρεμές, Αθήνα. Althusser, L. (1983), «Ιδεολογία και ιδεολογικοί μηχανισμοί του κράτους», στο Λ. Αλτουσέρ, Θέσεις, Θεμέλιο, Αθήνα. Αυδίκος, Ε. (1993), «Η αποτύπωση των ιστορικών και κοινωνικών γεγονότων στην ονοματοθεσία των οδών της Πρέβεζας», Η ιστορία της Πρέβεζας, Πρακτικά Α διεθνούς επιστημονικού συνεδρίου, εκδόσεις Δήμου Πρέβεζας, Πρέβεζα, σσ Βαν Μπούσχοτεν, Ρ., Βερβενιώτη, Τ., Βουτυρά, Ε., Δαλκαβούκης, Β. και Μπάδα, Κ. (επιμ.) (2008), Μνήμες και λήθη του ελληνικού εμφυλίου πολέμου, Επίκεντρο, Θεσσαλονίκη. Δαλκαβούκης, Β. (2004), «Τα οδωνύμια της Βέροιας: Προσεγγίσεις στη φυσιογνωμία μιας επαρχιακής πρωτεύουσας στη μεταπολεμική περίοδο», Πολιτιστικά δρώμενα 32, σσ και 33, σσ Engels, F. (1987), Για το ζήτημα της κατοικίας, Σύγχρονη Εποχή, Αθήνα. Eriksen, T. H. (2007), Μικροί τόποι, μεγάλα ζητήματα, Κριτική, Αθήνα. Geertz, C. (2003), Η ερμηνεία των πολιτισμών, Αλεξάνδρεια, Αθήνα. Ζαρκιά, Κ. (1991), «Η συμβολή της ανθρωπολογίας του χώρου», Εθνολογία 1, σσ Kopp, A. (1976), Πόλη και επανάσταση, Νέα Σύνορα-Λιβάνη, Αθήνα. Κουλούρη, Χ. (1998), «Η συλλογική μνήμη των δρόμων», Βήμα (3 Μαΐου). Kristeva, J. (2004), Ξένοι μέσα στον εαυτό μας, Scripta, Αθήνα. Κυριακίδης, Σ. (1966), «Η ιστορία της Κομοτηνής», Θρακικά χρονικά 22 (1), σσ Κωστόπουλος, Τ. (2009), Το «Μακεδονικό» της Θράκης. Κρατικοί σχεδιασμοί για τους Πομάκους ( ), ΚΕΜΟ Βιβλιόραμα, Αθήνα. Lienhardt, G. (1985), Κοινωνική ανθρωπολογία, Gutenberg, Αθήνα. Μαδιανού-Γκέφου, Δ. (1999), Πολιτισμός και εθνογραφία, Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα. Marcus, G. (1998), «Τα μετά την κριτική της εθνογραφίας», στο Δ. Γκέφου-Μαδιανού (επιμ.), Ανθρωπολογική θεωρία και εθνογραφία, Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα, σσ

14 62 / ΠΑΝΤΕΛΗΣ-ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΡΟΜΠΟΝΑΣ Μπακαλάκη, Α. (2006), «Τόποι ενσώματοι, τόποι ενσωματωμένοι, κοινοί τόποι», Σύγχρονα θέματα 93, σσ Νικολαΐδου, Σ. (1993), Η κοινωνική οργάνωση του αστικού χώρου, Παπαζήσης, Αθήνα. Νιτσιάκος, Β. (2003), Χτίζοντας το χώρο και το χρόνο, Οδυσσέας, Αθήνα. Οικονόμου, Δ., Σαρηγιάννης, Γ. και Σερράος, Κ. (επιμ.) (2004), Πόλη και χώρος από τον 20ό στον 21ο αιώνα, συλλογικός τόμος τιμητικός για τον καθ. Αραβαντινό Αθανάσιο, Τμήμα Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ, Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Σύλλογος Ελλήνων Πολεοδόμων και Χωροτακτών, Μέμφις Α.Ε., Αθήνα. Παπαδολαμπάκης, Μ. (1977), Για μια κοινοτική δομή και μια αυτοδιαχείριση του χώρου, Καστανιώτης, Αθήνα. Παπαταξιάρχης, Ε. (επιμ.) (2006), Περιπέτειες της ετερότητας, Αλεξάνδρεια, Αθήνα. Πετρόπουλος, Η. (1995), Η ονοματοθεσία οδών και πλατειών, Πατάκη, Αθήνα. Ρέντζος, Γ. (2006), Ανθρωπογεωγραφίες της πόλης, Τυπωθήτω, Αθήνα. Σκουτέρη-Διδασκάλου, Ε. (1998), «Υπό παρατήρησιν: Κείμενα και υποκείμενα ανθρωπολογικών πρακτικών», στο Δ. Μαδιανού-Γκέφου, Ανθρωπολογική θεωρία και εθνογραφία, Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα, σσ Σταυρίδης, Σ. (2006), «Ο χώρος της τάξης και οι ετεροτοπίες: Ο Φουκώ ως γεωγράφος της ετερότητας», Ουτοπία 72, σσ Τερκενλή, Θ. (1996), Το πολιτισμικό τοπίο, Παπαζήσης, Αθήνα. Τρουμπέτα, Σ. (2001), Κατασκευάζοντας ταυτότητες για τους μουσουλμάνους της Θράκης, ΚΕΜΟ Κριτική, Αθήνα.

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΛΠΟΛ Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό Θεματική Ενότητα ΕΛΠ42

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Τίτλος μαθήματος ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών (ΤΕ) ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΤ1121 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΠΑΡΕΛΘΟΝ ΜΝΗΜΗ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ

ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΠΑΡΕΛΘΟΝ ΜΝΗΜΗ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΠΑΡΕΛΘΟΝ ΜΝΗΜΗ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ ΣΤΑ ΜΟΥΣΕΙΑ Ραγδαία αύξηση μουσείων και κηρυγμένων ιστορικών χώρων Κάθε μουσειακή παρουσίαση συνιστά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ Μυτιλήνη, 15.05.2014 Αρ. Πρ. 765 Το Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτικοί μέθοδοι έρευνας. Μυλωνά Ιφιγένεια

Ποιοτικοί μέθοδοι έρευνας. Μυλωνά Ιφιγένεια Ποιοτικοί μέθοδοι έρευνας Μυλωνά Ιφιγένεια Έρευνες για την απόκτηση πληροφοριών η γνωμών από τους χρήστες Χρησιμοποιήθηκαν από τις κοινωνικές επιστήμες για τη χρήση κοινωνικών φαινομένων Ο όρος «ποιοτική

Διαβάστε περισσότερα

125 Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Παντείου

125 Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Παντείου 125 Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Παντείου Ιστορία και εξέλιξη του Τμήματος Το Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας αποτελεί οργανική εξέλιξη του πρώτου στην ιστορία Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης στη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Η εκπαιδευτική έρευνα και ο σχεδιασμός της Διδάσκων: Νίκος Ανδρεαδάκης ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτική Κοινωνιολογία

Αγροτική Κοινωνιολογία Αγροτική Κοινωνιολογία Θεματική ενότητα 2: Η μελέτη του αγροτικού χώρου στην Ελλάδα Όνομα καθηγητή: Χαράλαμπος Κασίμης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Εκπαιδευτικοί στόχοι Στόχος αυτής της ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικές και πολιτικές διαστάσεις της αστικής ανάπτυξης στην Ελλάδα Διαχρονικές αναγνώσεις

Κοινωνικές και πολιτικές διαστάσεις της αστικής ανάπτυξης στην Ελλάδα Διαχρονικές αναγνώσεις Ε.Μ.Π. ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Διατμηματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Κατεύθυνση: Πολεοδομία και Χωροταξία Κοινωνικές και πολιτικές διαστάσεις της αστικής ανάπτυξης στην Ελλάδα Διαχρονικές αναγνώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ EΝΙΑΙΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΥΕΣ 1987-99 1999-02 6 ΥΕΣ, 1 2002-03 6 ΥΕΣ,

ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ EΝΙΑΙΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΥΕΣ 1987-99 1999-02 6 ΥΕΣ, 1 2002-03 6 ΥΕΣ, ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ EΝΙΑΙΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΥΕΣ (ανά κατεύθυνση) Για τους εισαχθέντες 1987-99 και για τους εισαχθέντες 1999-02 απαιτούνται τουλάχιστον 6 ΥΕΣ, εκ των οποίων, 1 τουλάχιστον από κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Τέχνη Χώρος Όψεις Ανάπτυξης

Τέχνη Χώρος Όψεις Ανάπτυξης Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών Τέχνη Χώρος Όψεις Ανάπτυξης ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης Πειραιώς 211, Ταύρος Σάββατο, 23 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Α Φάση: :Εμείς και η γειτονιά μας. Α φ ά σ η. Α φάση: Εμείς και η γειτονιά μας 53

Α Φάση: :Εμείς και η γειτονιά μας. Α φ ά σ η. Α φάση: Εμείς και η γειτονιά μας 53 1 ο Δημοτικό Σχολείο Αμπελοκήπων Α Φάση: :Εμείς και η γειτονιά μας Α φάση: Εμείς και η γειτονιά μας 53 Οδηγίες για τις δραστηριότητες της Α φάσης Η βασισμένη στον τόπο εκπαίδευση, έχει ως αντικείμενο μελέτης

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119: Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Το μάθημα προφέρει μια συστηματική και

Διαβάστε περισσότερα

II29 Θεωρία της Ιστορίας

II29 Θεωρία της Ιστορίας II29 Θεωρία της Ιστορίας Ενότητα 15: Αντώνης Λιάκος Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας - Αρχαιολογίας Τί κοινό έχουν; 2 Το παρόν στο παρελθόν 1 Raphael Samuel, Theatres of memory. Past and Present in contemporary

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Επιμέλεια Εκθέσεων

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Επιμέλεια Εκθέσεων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Επιμέλεια Εκθέσεων Τάσεις της επιμέλειας ΙΙΙ: Δίνοντας φωνή σε εκθέματα και κοινωνικά υποκείμεν Διδάσκουσα: Επίκουρη Καθηγήτρια Εσθήρ Σ. Σολομών Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ Μυτιλήνη, 18.05.2016 Α.Π: 548 Το Τµήµα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας του Πανεπιστηµίου Αιγαίου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ &

ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ Τι είναι αρχείο; Ποιες είναι οι προϋποθέσεις για να χαρακτηρίσουμε μια πληροφορία ως αρχειακή; Τι είναι αρχειονομία; Ποιος είναι ο αρχειονόμος;

Διαβάστε περισσότερα

Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες

Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες Θεωρητικό πλαίσιο και ανάλυση αποτελεσμάτων της πανελλαδικής ποσοτικής έρευνας VPRC Φεβρουάριος 2007 13106 / Διάγραμμα 1 Γενικοί

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Γιώργος Οικονομάκης geconom@central.ntua.gr Μάνια Μαρκάκη maniam@central.ntua.gr Συνεργασία: Φίλιππος Μπούρας Κομβικό-συστατικό στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

Συνεντεύξεις «πρόσωπο με πρόσωπο (face to face). Κοινές ερωτήσεις για όλους τους συμμετέχοντες.

Συνεντεύξεις «πρόσωπο με πρόσωπο (face to face). Κοινές ερωτήσεις για όλους τους συμμετέχοντες. Κεντρικά ερωτήματα: Ποιες είναι οι διαστάσεις της συζήτησης για την κρίση στο Δημόσιο Διάλογο; Ήταν η υιοθέτηση του πακέτου διάσωσης για την Ελλάδα και η ένταξη της Ελλάδας στο μηχανισμό στήριξης μονόδρομος

Διαβάστε περισσότερα

Εθνική Έρευνα για τη Χρήση ιοικητικών Υπηρεσιών και την Αναγνωρισιµότητα / Ικανοποίηση από τα Κέντρα Εξυπηρέτησης Πολιτών (ΚΕΠ): Βασικά συµπεράσµατα

Εθνική Έρευνα για τη Χρήση ιοικητικών Υπηρεσιών και την Αναγνωρισιµότητα / Ικανοποίηση από τα Κέντρα Εξυπηρέτησης Πολιτών (ΚΕΠ): Βασικά συµπεράσµατα Εθνική Έρευνα για τη Χρήση ιοικητικών Υπηρεσιών και την Αναγνωρισιµότητα / Ικανοποίηση από τα Κέντρα Εξυπηρέτησης Πολιτών (ΚΕΠ): Βασικά συµπεράσµατα 1. Εισαγωγή Η παρούσα έρευνα είχε ως στόχο να διερευνήσει

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Βεμπεριανές απόψεις για την Εκπαίδευση Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 12ο (σελ. 274 282) 2 Max Weber (1864 1920) Βεμπεριανές απόψεις για

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασίες Κοινωνικού Αποκλεισμού στο σύγχρονο αστικό ιστό. Η Ελληνική εμπειρία

Διαδικασίες Κοινωνικού Αποκλεισμού στο σύγχρονο αστικό ιστό. Η Ελληνική εμπειρία ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΜΠ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ- ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΧΩΡΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ : ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ : 2007-2008 Μάθημα : Χωρικές, Κοινωνικές, Οικονομικές και Περιβαλλοντικές

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 3ο (σελ. 67-79) 2 Talcott

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικό διάγραμμα μαθημάτων 1. Ιδεολογία, ταυτότητα: δύο έννοιες σε κρίση ή δύο κρίσιμοι όροι των κοινωνικών

Αναλυτικό διάγραμμα μαθημάτων 1. Ιδεολογία, ταυτότητα: δύο έννοιες σε κρίση ή δύο κρίσιμοι όροι των κοινωνικών APIΣTOTEΛEIO ΠANEΠIΣTHMIO ΘEΣΣAΛONIKHΣ TMHMA ΔHMOΣIOΓPAΦIAΣ & M.M.E. MAΘHMA: Ιδεολογία, κοινωνικές ταυτότητες και ΜΜΕ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Λέκτορας Βασίλης Βαμβακάς Ώρα μαθήματος: Σύνοψη Το μάθημα αυτό εξετάζει τα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Αρ. Φύλλου 3 17 Μαρτίου 2015 Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Εκδίδομε τον ακόλουθο νόμο που ψήφισε η Βουλή: ΝΟΜΟΣ ΥΠ ΑΡΙΘ. 11 Για την ρύθμιση του

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία της Ιστοριογραφίας

Ιστορία της Ιστοριογραφίας Ιστορία της Ιστοριογραφίας Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 2) Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Πολυμέρης Βόγλης Παραδοσιακή ιστοριογραφία Εδραιώνεται τον 19 ο αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε 90-100 λέξεις Ο Μπαμπινιώτης υποστηρίζει ότι η Ενωμένη Ευρώπη διαμορφώνει μια νέα πραγματικότητα που επιβοηθεί τον επαναπροσδιορισμό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ»

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» 1.1 Βασικές κατευθύνσεις Η αξιολόγηση ενός μαθήματος είναι αρχικά θέμα προσδιορισμού και κατανόησης της ταυτότητάς του. Θέματα όπως είναι ο τίτλος του

Διαβάστε περισσότερα

1.3 Σκεπτικό Με τη δραστηριότητα χαρτογράφησης της Ανατολικής Μεσογείου σε µία εποχή έντονων συγκρούσεων για την κυριαρχία στην περιοχή, επιδιώκεται ο

1.3 Σκεπτικό Με τη δραστηριότητα χαρτογράφησης της Ανατολικής Μεσογείου σε µία εποχή έντονων συγκρούσεων για την κυριαρχία στην περιοχή, επιδιώκεται ο 1 Χαρτογραφώντας την κυριαρχία στην ανατολική Μεσόγειο από το 13 ο έως το 18 ο αι. 1.1 Περίληψη Οι µαθητές καλούνται να δηµιουργήσουν χάρτες της Ανατολικής Μεσογείου που να απεικονίζουν τις αλλαγές στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ . Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ Στρατηγικές για την ενίσχυση των μαθητών 2 & 3 Οκτωβρίου 2008 2ο Γυμνάσιο

Διαβάστε περισσότερα

Αυτή ακριβώς η μεταλλαγή είναι το θέμα του παρόντος βιβλίου. Προκειμένου να την προσδιορίσουμε μέσα σε όλο αυτό το ομιχλώδες τοπίο της

Αυτή ακριβώς η μεταλλαγή είναι το θέμα του παρόντος βιβλίου. Προκειμένου να την προσδιορίσουμε μέσα σε όλο αυτό το ομιχλώδες τοπίο της Εισαγωγή Tο βιβλίο αυτό θα μπορούσε να τιτλοφορείται διαφορετικά. Αν θέλαμε να ακολουθήσουμε το ρεύμα των αλλαγών στο χώρο των διεθνών οργανισμών, ο τίτλος του θα ήταν «Εκπαίδευση για την αειφόρο ανάπτυξη».

Διαβάστε περισσότερα

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν 1 Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν Έλενα Κωνσταντινίδου, Επ. Καθηγήτρια ΕΜΠ Σας καλοσωρίζουμε στο μάθημα της «Αρχιτεκτονικής ανάλυσης παραδοσιακού

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ

ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ «Πλάθω τις εικόνες μου χαράζοντας κατευθείαν πάνω στο υλικό μου, όπως ο ζωγράφος σχεδιάζει ή πλάθει τις εικόνες του πάνω στον καμβά.» Η Βίκυ Τσαλαματά γεννήθηκε στην Αθήνα και

Διαβάστε περισσότερα

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική.

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική. ΠΟΛΥΤΕΧΝΟ από το 2000 µέχρι σήµερα ένα εργαστήρι σκηνικής έκφρασης και δηµιουργίας, ή µια πρόταση ασκήσεων δηµιουργικής φαντασίας -------------------------------------------- (α) αντικείµενο και ιστορικό

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Θεατρικό Εργαστήρι: Δημιουργία δραματικών πλαισίων με αφορμή μαθηματικές έννοιες. Ανάπτυξη ικανοτήτων για επικοινωνία μέσω του θεάτρου και του δράματος. Ειδικότερα αναφορικά με τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΠΕΡΙΓΡΑΦΕΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή)

108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή) 108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή) Το Τμήμα ιδρύθηκε το 1990 και άρχισε να λειτουργεί το ακαδημαϊκό έτος 1991-1992. Δέχεται κατ' έτος 200 περίπου φοιτητές. Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι:

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013)

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013) 1 ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013) Κύριε Υπουργέ Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, φίλε Θανάση Τσαυτάρη, Υψηλοί προσκεκλημένοι,

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «Ολοκληρωμένη Ανάπτυξη και Διαχείριση του Αγροτικού Χώρου» Ενότητα 2: Αγροτική Κοινότητα και Αγροτικός Μετασχηματισμός (1/2) 2ΔΩ Διδάσκων:

Διαβάστε περισσότερα

(συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08)

(συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08) (συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08) Φ.Κ.: ας επιστρέψουμε τώρα στο μεγάλο θέμα της ημέρας σε παγκόσμια κλίμακα, της Αμερικάνικές προκριματικές εκλογές. Πήραμε

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαία ελληνική τέχνη: τι είναι και σε τι χρησιμεύει;

Αρχαία ελληνική τέχνη: τι είναι και σε τι χρησιμεύει; ΕΘΝΙΚΟN ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟN ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟN ΑΘΗΝΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα: Ἱστορίης Ἐπίσκεψις Αρχαία ελληνική τέχνη: τι είναι και σε τι χρησιμεύει; Δημήτρης

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας Πρόλογος Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας αποτελεί δημόσιο αγαθό, το οποίο πρέπει να παρέχεται χωρίς περιορισμούς και εμπόδια στα μέλη της κοινωνίας. Οι πολύπλευρα πληροφορημένοι

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Βιογραφικό σημείωμα Ο Πολυμέρης Βόγλης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1964. Σπούδασε στο Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και εκπόνησε τη διατριβή του στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Πολιτικού Λόγου

Ανάλυση Πολιτικού Λόγου ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 9η: Ο λόγος της Πολιτικής Οικολογίας 2 Γιάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΕΘΝΟΛΟΓΙΑΣ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΕΘΝΟΛΟΓΙΑΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΕΘΝΟΛΟΓΙΑΣ Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών με τίτλο: «Σπουδές στην Τοπική Ιστορία Διεπιστημονικές προσεγγίσεις»

Διαβάστε περισσότερα

3. Κριτική προσέγγιση

3. Κριτική προσέγγιση Επιστημολογική προσέγγιση της σχέσης θεωρίας και πράξη 3. Κριτική προσέγγιση Καθηγητής Κώστας Χρυσαφίδης Πανεπιστήμιο Αθηνών ΤΕΑΠΗ e.mail:kchrys@ecd.uoa.gr Θεωρία και Πράξη Κριτική Προσέγγιση Οι θετικιστικές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΚΥΚΛΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΥΚΛΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Βασίλης Καραγιάννης Η παρέμβαση πραγματοποιήθηκε στα τμήματα Β2 και Γ2 του 41 ου Γυμνασίου Αθήνας και διήρκησε τρεις διδακτικές ώρες για κάθε τμήμα. Αρχικά οι μαθητές συνέλλεξαν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ

ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ Δρ. Κατερίνα Αργυροπούλου Η σύγχρονη αγορά εργασίας Η αγορά εργασίας μεταβάλλεται και διευρύνεται Η εργασία οργανώνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΨΕΙΣ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΤΟΠΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΩΡΟ ΠΟΛΗ, ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ

ΟΨΕΙΣ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΤΟΠΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΩΡΟ ΠΟΛΗ, ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο Τ Μ Η Μ Α Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ω Ν Μ Η Χ Α Ν Ι Κ Ω Ν Τ Ο Μ Ε Α Σ Π Ο Λ Ε Ο Δ Ο Μ Ι Α Σ Κ Α Ι Χ Ω Ρ Ο Τ Α Ξ Ι Α Σ ΟΔΟΣ ΠΑΤΗΣΙΩΝ 42 ΤΚ: 106 82 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.

Διαβάστε περισσότερα

Α Φάση Δι.Με.Π.Α. 2ο μάθημα: Μέθοδοι Παρατήρησης της διδασκαλίας

Α Φάση Δι.Με.Π.Α. 2ο μάθημα: Μέθοδοι Παρατήρησης της διδασκαλίας Α Φάση Δι.Με.Π.Α 2ο μάθημα: Μέθοδοι Παρατήρησης της διδασκαλίας Παρατήρηση Πλέγμα παραγόντων οργάνωσης και διεξαγωγής της διδασκαλίας Διαδικασία παρατήρησης έρευνα Περιβάλλον εργαστηρίου Mονοδρομικοί καθρέφτες,

Διαβάστε περισσότερα

Μαθαίνοντας μέσα από τη Συλλογική Μνήμη της Πόλης της Κέρκυρας, το σύστημα CLIO

Μαθαίνοντας μέσα από τη Συλλογική Μνήμη της Πόλης της Κέρκυρας, το σύστημα CLIO Μαθαίνοντας μέσα από τη Συλλογική Μνήμη της Πόλης της Κέρκυρας, το σύστημα CLIO Ελένη Χριστοπούλου Δημήτριος Ρίγγας Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Τμήμα Πληροφορικής Συλλογικές Μνήμες μιας Πόλης στο Χώρο και στο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Άρης Σαπουνάκης Δρ Αρχιτέκτων Πολεοδόμος Αναπληρωτής Καθηγητής του Τμήματος Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης του Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία της πόλης και της πολεοδομίας

Ιστορία της πόλης και της πολεοδομίας Ιστορία της πόλης και της πολεοδομίας Ενότητα 1: Aντικείμενο και εννοιολογικοί προσδιορισμοί Δώρα Μονιούδη-Γαβαλά Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διαχείρισης Πολιτισμικού Περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΗΝ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ: ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΧΕΣ

Η ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΗΝ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ: ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΧΕΣ 1 Η ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΗΝ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ: ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΧΕΣ Η ποιοτική έρευνα έχει επιχειρηθεί να ορισθεί με αρκετούς και διαφορετικούς τρόπους εξαιτίας

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Γ. ΕΡΓΑΣΙΕΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Με βάση τα στοιχεία που παρέχει το κεφάλαιο ΚΒ του σχολικού σας βιβλίου (σσ. 73-119) να συντάξετε έναν χρονολογικό πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

Σκούρτου, Ε. (2011). Η Διγλωσσία στο Σχολείο. Αθήνα: Gutenberg. Γλώσσες και Διγλωσσία στον Κόσμο. Κεφάλαιο Πρώτο

Σκούρτου, Ε. (2011). Η Διγλωσσία στο Σχολείο. Αθήνα: Gutenberg. Γλώσσες και Διγλωσσία στον Κόσμο. Κεφάλαιο Πρώτο Σκούρτου, Ε. (2011). Η Διγλωσσία στο Σχολείο. Αθήνα: Gutenberg. Γλώσσες και Διγλωσσία στον Κόσμο Κεφάλαιο Πρώτο Η διγλωσσία / πολυγλωσσία είναι ένα παλιό φαινόμενο. Πάει χέρι με χέρι με τις μετακινήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η Κοινωνική Αξία της αναστήλωσης του Γεφυριού της Πλάκας υπό το πρίσμα της Πολιτιστικής Οικονομίας

Η Κοινωνική Αξία της αναστήλωσης του Γεφυριού της Πλάκας υπό το πρίσμα της Πολιτιστικής Οικονομίας ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΚΕΝΤΡΟ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Η Κοινωνική Αξία της αναστήλωσης του Γεφυριού της Πλάκας υπό το πρίσμα της Πολιτιστικής Οικονομίας Υπ. Έρευνας: Δ. Καλιαμπάκος, Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307)

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) Ενότητα #4: Λειτουργικός και Κριτικός Γραμματισμός Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

www.themegallery.com LOGO

www.themegallery.com LOGO www.themegallery.com LOGO 1 Δομή της παρουσίασης 1 Σκοπός και στόχοι των νέων ΠΣ 2 Επιλογή των περιεχομένων & Κατανομή της ύλης 3 Ο ρόλος μαθητή - εκπαιδευτικού 4 Η ΚΠΑ στο Δημοτικό & το Γυμνάσιο 5 Η Οικιακή

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Π. Σωτηρόπουλος

Δημήτρης Π. Σωτηρόπουλος ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Πόσο νεωτερικό είναι το ελληνικό κράτος; H αντιφατική πορεία από τον βαλκανικό περίγυρο στο ευρωπαϊκό περιβάλλον * Greece: a modern state? Trajectories from the Balkan milieu to the European

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια

ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια 18 ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια χαρακτηριστικά αποδίδουμε σε ένα πρόσωπο το οποίο λέμε

Διαβάστε περισσότερα

Αρβανίτη Ευγενία, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@aegean.gr

Αρβανίτη Ευγενία, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@aegean.gr ΕΤΕΡΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΑΣΠΟΡΑ Γ έτος: 2. Μορφές Ελληνικής Διασποράς: Ορισμοί, αίτια, οι διαδικασίες/πολιτικές μετανάστευσης, το ταξίδι, η εγκατάσταση Αρβανίτη Ευγενία, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

DPSDbeyond: The font Σκέψεις, παρατηρήσεις, συμπεράσματα

DPSDbeyond: The font Σκέψεις, παρατηρήσεις, συμπεράσματα DPSDbeyond: The font Σκέψεις, παρατηρήσεις, συμπεράσματα Η διαδικασία που ακολουθήθηκε στο ολιγόωρο workshop εκείνου του Σαββάτου (12/11/2011) είχε ως αποτέλεσμα την δημιουργία 59 σχεδίων, ένα (ή και περισσότερα

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: Β4377ΛΡ-Φ4Δ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΡΑΚΤΙΚΟ 25 ο /4-10-2012 ΑΠΟΦΑΣΗ 1078/2012

ΑΔΑ: Β4377ΛΡ-Φ4Δ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΡΑΚΤΙΚΟ 25 ο /4-10-2012 ΑΠΟΦΑΣΗ 1078/2012 ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΡΑΚΤΙΚΟ 25 ο /4-10-2012 ΑΠΟΦΑΣΗ 1078/2012 ΘΕΜΑ: 7 ο Έγκριση συνδιοργάνωσης εκδηλώσεων Π.Ε. Καρδίτσας. ΠΡΟΕΔΡΟΣ: ΑΓΟΡΑΣΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ 33Οι επιπτώσεις της Βιομηχανικής Επανάστασης 33Η ανάπτυξη της εκπαίδευσης 33Τα ανθρώπινα δικαιώματα στην ιστορία της τέχνης 3 3 Η Ευρώπη και ο

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας. Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου

Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας. Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου Ηπόλη, όπως την αντιλαμβανόμαστε, είναι μια ιδέα του Διαφωτισμού Ο Ρομαντισμός την αμφισβήτησε Η Μετανεωτερικότητα την διαπραγματεύεται

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Ενότητα 2: Κοινωνιολογία - πολιτισμός - κουλτούρα. Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

Το Δυτικό 'Παράδειγμα' ως Ιδεολογία Οργάνωσης Μουσείων. Σχεδιασμός Μουσείων και Εκθέσεων

Το Δυτικό 'Παράδειγμα' ως Ιδεολογία Οργάνωσης Μουσείων. Σχεδιασμός Μουσείων και Εκθέσεων Το Δυτικό 'Παράδειγμα' ως Ιδεολογία Οργάνωσης Μουσείων. Σχεδιασμός Μουσείων και Εκθέσεων Στόχος του μαθήματος είναι η διερεύνηση της μορφής του εγχειρήματος του 'Μουσείου', ως προνομιακού πεδίου για την

Διαβάστε περισσότερα

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια Δευτέρα, Ιουνίου 16, 2014 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΞΙΑΣ ΚΡΑΛΛΗ Η Μεταξία Κράλλη είναι ένα από τα δημοφιλέστερα πρόσωπα της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας. Μετά την κυκλοφορία του πρώτου της βιβλίου, "Μια φορά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΠΟΛΕΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΠΟΛΕΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΠΟΛΕΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Άρης Σαπουνάκης Δρ Αρχιτέκτων Πολεοδόμος Αναπληρωτής Καθηγητής του Τμήματος Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης του Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΥΠΑΝΑΠΤΥΞΗΣ : ανέπτυξε τη θεωρία περί «άνισης ανταλλαγής». Η θεωρία του αποτελεί μέρος μιας πιο λεπτομερούς ερμηνείας της μεταπολεμικής

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες Συγγραφής και Μορφοποίησης Κειμένου

Οδηγίες Συγγραφής και Μορφοποίησης Κειμένου Οδηγίες Συγγραφής και Μορφοποίησης Κειμένου Περιεχόμενα 1. Στοιχεία κειμένου 5 2. Διαμόρφωση και διάταξη σελίδας 5 2.1. Έκταση κειμένου 5 2.2. Μορφοποίηση σελίδας 5 2.3. Μορφοποίηση κειμένου 5 2.4. Τίτλοι

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι έρευνας και μεθοδολογικά προβλήματα της παιδαγωγικής επιστήμης

Μέθοδοι έρευνας και μεθοδολογικά προβλήματα της παιδαγωγικής επιστήμης Μέθοδοι έρευνας και μεθοδολογικά προβλήματα της παιδαγωγικής επιστήμης http://users.uoa.gr/~dhatziha Αριθμός: 1 Η εισαγωγή σε μια επιστήμη πρέπει να απαντά σε δύο ερωτήματα: Ποιον τομέα και με ποιους τρόπους

Διαβάστε περισσότερα

228 Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης Θεσσαλίας (Βόλος)

228 Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης Θεσσαλίας (Βόλος) 228 Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης Θεσσαλίας (Βόλος) Σκοπός Το Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης προσανατολίζεται στην αντιμετώπιση των

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΤΕΡΝΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ Φονξιοναλισµός και Κονστρουκτιβισµός

ΜΟΝΤΕΡΝΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ Φονξιοναλισµός και Κονστρουκτιβισµός Ε.Μ.Π. ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΕΤΑΛΛΑΓΕΣ ΤΩΝ Ι ΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΛΗ ΣΤΟΝ 20

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Γεώργιος Κ. Ζάχος Διευθυντής Βιβλιοθήκης Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Δρ. Γεώργιος Κ. Ζάχος Διευθυντής Βιβλιοθήκης Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Ο ρόλος των Δημοσίων Βιβλιοθηκών στην ενίσχυση της Κοινωνικής Συνοχής Δρ. Γεώργιος Κ. Ζάχος Διευθυντής Βιβλιοθήκης Πανεπιστημίου Ιωαννίνων 1 Κύρια σημεία της παρουσίασης Ρόλοι των Δημοσίων Βιβλιοθηκών

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι και κατευθύνσεις στη διαπολιτισμική εκπαίδευση

Στόχοι και κατευθύνσεις στη διαπολιτισμική εκπαίδευση ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Στόχοι και κατευθύνσεις στη διαπολιτισμική εκπαίδευση Ενότητα 1: Η πολυπολιτισμικότητα στην κοινωνία και στο σχολείο Αναστασία Κεσίδου,

Διαβάστε περισσότερα

φιλολογικές σελίδες, ιστορία κατεύθυνσης γ λυκείου

φιλολογικές σελίδες, ιστορία κατεύθυνσης γ λυκείου Το προσφυγικό ζήτημα στην Ελλάδα Δ. Η αποζημίωση των Ανταλλάξιμων και η ελληνοτουρκική προσέγγιση (σελ. 160-162) 1. Η αποζημίωση των Ανταλλάξιμων Σύμβαση Ανταλλαγής προβλέπει την αποζημίωση των προσφύγων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΦΛΩΡΙΝΑ 2014 1 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ : «ΣΕΡΓΙΑΝΙ ΣΤΟΥΣ ΡΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΦΛΩΡΙΝΑΣ» ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΣ : ΠΟΥΓΑΡΙ ΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος του Τμήματος: Οικονομικής & Περιφερειακής Ανάπτυξης (152)

Στόχος του Τμήματος: Οικονομικής & Περιφερειακής Ανάπτυξης (152) Οικονομικής & Περιφερειακής Ανάπτυξης (152) Το Τμήμα: Το Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης ιδρύθηκε το 1989 με αρχική ονομασία «Τμήμα Αστικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης». Ανήκει στην ομάδα

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εθνομεθοδολογία Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 9ο (σελ. 197 207) 2 Η Εθνομεθοδολογία Βασικές Θέσεις Η εθνομεθοδολογία, αποτελεί έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Clements & Sarama, 2009; Sarama & Clements, 2009 Χωρική αντίληψη και σκέψη Προσανατολισμός στο χώρο Οπτικοποίηση (visualization) Νοερή εικονική αναπαράσταση Νοερή

Διαβάστε περισσότερα

Το Αληθινό, το Όμορφο και η απόλυτη σχέση τους με την Νοημοσύνη και τη Δημιουργία Σελ.1

Το Αληθινό, το Όμορφο και η απόλυτη σχέση τους με την Νοημοσύνη και τη Δημιουργία Σελ.1 Το Αληθινό, το Όμορφο και η απόλυτη σχέση τους με την Νοημοσύνη και τη Δημιουργία Σελ.1 (ΕΠΙΦΥΛΛΙΔΑ - ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ) Μια σύνοψη: Κατανοώντας ορισμένες λέξεις και έννοιες προκύπτει μια ανυπολόγιστη αξία διαμορφώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση Πρόγραμμα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης E-Learning Διαπολιτισμική Εκπαίδευση E-learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος Οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η )

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) 1 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ JACKSON POLLOCK ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ WILLIAM WRIGHT ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΟΥ 1950. Το καλοκαίρι του 1950 o δημοσιογράφος William Wright πήρε μια πολύ ενδιαφέρουσα ηχογραφημένη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Δρ. Βασίλης Π. Αγγελίδης Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Δρ. Βασίλης Π. Αγγελίδης Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Δρ. Βασίλης Π. Αγγελίδης Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Περιεχόμενα Επιστημονική έρευνα Σε τι μας βοηθάει η έρευνα Χαρακτηριστικά της επιστημονικής

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά συμπεράσματα. Η πολύπλευρη κρίση που ταλανίζει εδώ και μία δεκαετία τη χώρα μας, έχει πυροδοτήσει μια μαζική θεσμική πολιτική αμφισβήτηση.

Βασικά συμπεράσματα. Η πολύπλευρη κρίση που ταλανίζει εδώ και μία δεκαετία τη χώρα μας, έχει πυροδοτήσει μια μαζική θεσμική πολιτική αμφισβήτηση. Βασικά συμπεράσματα Η πολύπλευρη κρίση που ταλανίζει εδώ και μία δεκαετία τη χώρα μας, έχει πυροδοτήσει μια μαζική θεσμική πολιτική αμφισβήτηση. Πολιτικοί θεσμοί όπως τα πολιτικά κόμματα, το Κοινοβούλιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΛΟΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΛΟΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΠΙΝΑΚΩΝ..................................... 13 ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΣΧΗΜΑΤΩΝ................................... 14 ΠΡΟΛΟΓΟΣ............................................. 15 ΜΕΡΟΣ Α ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτική Κοινωνιολογία

Αγροτική Κοινωνιολογία Αγροτική Κοινωνιολογία Θεματική ενότητα 1: Θεωρητική συγκρότηση της Αγροτικής Κοινωνιολογίας 1/3 Όνομα καθηγητή: Χαράλαμπος Κασίμης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Εκπαιδευτικοί στόχοι Στόχος

Διαβάστε περισσότερα

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης Εκπονώ διπλωματική ερευνητική εργασία στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση: αυτό είναι εκπαιδευτική έρευνα; κι αν ναι, τι έρευνα είναι; Αντώνης Λιοναράκης 7-8 Ιουνίου 2008 Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού

Διαβάστε περισσότερα