Η Ροδόπη αποτελεί την ανατολικότερη γεωτεκτονική ζώνη των Ελληνίδων. οµείται από τεκτονοµεταµορφικά

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η Ροδόπη αποτελεί την ανατολικότερη γεωτεκτονική ζώνη των Ελληνίδων. οµείται από τεκτονοµεταµορφικά"

Transcript

1 2 ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ, ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ & ΓΕΩΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2005 ΣΕΛ ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΑΜΦΙΒΟΛΙΤΙΩΜΕΝΩΝ ΕΚΛΟΓΙΤΩΝ ΚΑΙ ΤΡΟΝΤΙΕΜΙΤΙΚΩΝ ΦΛΕΒΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ OΡΓΑΝΗΣ-KΥΜΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΡΟ ΟΠΗΣ Μπόσκος Ε. και Μπαζιώτης Ι. Τοµέας Γεωλογικών Επιστηµών, Σχολή Μηχανικών Μεταλλείων Μεταλλουργών, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Ηρώων Πολυτεχνείου 9, , Ζωγράφου, Αθήνα, ΠΕΡΙΛΗΨΗ Γρανατούχοι αµφιβολίτες του τεκτονοµεταµορφικού συµπλέγµατος της Κύµης, στην Ανατολική Ροδόπη αποτελούν προϊόντα αµφιβολιτίωσης εκλογιτών που υπέστησαν µεταµόρφωση υπέρ-υψηλών πιέσεων. Η γεωχηµεία των κύριων στοιχείων και ιχνοστοιχείων δείχνει ότι οι πρωτόλιθοι τους ήταν γάββροι, οι οποίοι κρυσταλλώθηκαν από θολεϊτικής σύστασης µάγµα σε περιβάλλον διεύρυνσης. Τα γεωχηµικά χαρακτηριστικά των τροντιεµιτικών φλεβών που τέµνουν τους γρανατούχους αµφιβολίτες, δείχνουν ότι το τροντιεµιτκό µάγµα προήλθε από µερική τήξη των αµφιβολιτιωµένων εκλογιτών. Η συνύπαρξη µαγµατικού κλινοζοϊσίτη µε µοσχοβίτη, χαλαζία και πλαγιόκλαστο (An 14-20%) τεκµηριώνει κρυστάλλωση του µάγµατος σε βάθος ~32-36 km. 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Ροδόπη αποτελεί την ανατολικότερη γεωτεκτονική ζώνη των Ελληνίδων. οµείται από τεκτονοµεταµορφικά συµπλέγµατα τα οποία χαρακτηρίζονται από αλπικής ηλικίας µεταµόρφωση και καλυµµατική τεκτονική (Krohe & Mposkos 2002). Στο ανώτερο τεκτονοµεταµορφικό σύµπλεγµα της Κύµης στην Ανατολική Ροδόπη µεταξύ των επικρατέστερων λιθολογιών συµπεριλαµβάνονται µεταβασίτες οι οποίοι αποτελούνται κατεξοχή από µερικώς ή πλήρως αµφιβολιτιωµένους εκλογίτες, οι οποίοι συχνά τέµνονται από µικρού πάχους λευκοκρατικές φλέβες τροντιεµιτικής σύστασης. Η προέλευση των µαγµάτων τροντιεµιτικής σύστασης αποτέλεσε αντικείµενο πολλών ερευνητών. Για το θέµα αυτό υπάρχουν µελέτες πειραµατικές, µελέτες κατανοµής ιχνοστοιχείων και ισοτοπικές µελέτες. Σε όλες σχεδόν τις περιπτώσεις η γένεση τέτοιων µαγµάτων αποδίδεται είτε σε κλασµατική κρυστάλλωση βασαλτικών µαγµάτων χαµηλής περιεκτικότητας σε Κ (Singer et al. 1992) είτε σε προϊόντα µερικής τήξης υπαλκαλικών µεταβασαλτικών πετρωµάτων (π.χ. Wolf & Willie 1994, Barnes et al. 1996). Στην παρούσα εργασία µελετώνται αµφιβολιτιωµένοι εκλογίτες και φλεβικά πετρώµατα τροντιεµιτικής σύστασης που τέµνουν τους αµφιβολίτες από την περιοχή Οργάνης-Κύµης. Ιδιαίτερη έµφαση δίδεται στη γεωχηµεία των λιθολογιών αυτών µε στόχο να διαπιστωθεί η ενδεχό- µενη προέλευση των τροντιεµιτικής σύστασης τηγµάτων από µερική τήξη των αµφιβολιτιωµένων εκλογιτών 2 ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΣΥΜΠΛΕΓΜΑΤΟΣ ΚΥΜΗΣ Το τεκτονοµεταµορφικό σύµπλεγµα της Κύµης (Σχ. 1) έχει υποστεί µεταµόρφωση υπέρ-υψηλών πιέσεων (Mposkos & Kostopoulos 2001). Aποτελείται από µεταµορφωµένα πετρώµατα ηπειρωτικού φλοιού και πετρώµατα µανδύα. Κυριαρχούν µιγµατιτιωµένοι χαλαζιο-αστριούχοι και πηλιτικοί γνεύσιοι, µάρµαρα και µεγάλα σώµατα αµφιβολιτών, µερικώς αµφιβολιτιωµένων εκλογιτών και ορθογνεύσιων. Στα πετρώµατα µανδυακής προέλευσης συµπεριλαµβάνονται γρανατούχοι-σπινελιούχοι µεταπεριδοτίτες και σπινελιούχοι-γρανατούχοι πυροξενίτες (Mposkos 2002). Μοσχοβιτικοί πηγ- µατίτες τέµνουν όλες τις λιθολογίες. είκτες που τεκµηριώνουν τη µεταµόρφωση υπερ-υψηλών πιέσεων διαπιστώθηκαν µόνο σε πετρώµατα ηπειρωτικού φλοιού. Οι δείκτες αυτοί περιλαµβάνουν (α) πολυκρυσταλλικά συσσωµατώµατα χαλαζία σε ψευδοµόρφωση κατά κοεσίτη, από αµφιβολιτιωµέ- 259

2 νους εκλογίτες, (β) αποµίξεις ράβδων χαλαζία σε κλινοπυρόξενο από µερικώς αµφιβολιτωµένο ε- κλογίτη, (γ) εγκλείσµατα µικροδιαµαντιών σε γρανάτες από γρανατούχους-κυανιτούχους µιγµατιτιωµένους γνεύσιους (Mposkos et al. 2004, Perraki et al. 2004). Η ηλικία της µεταµόρφωσης υπέρυψηλών πιέσεων δεν είναι γνωστή. Ηλικία Sm-Nd γρανάτη-κλινοπυρόξενου ολικού πετρώµατος 119 εκ.χ. από σπινελιούχο-γρανατούχο πυροξενίτη (Wawrzenitz & Mposkos 1997) καταγράφει την ηλικία ενός σταδίου ανάδυσης του συµπλέγµατος Κύµης σε συνθήκες P-T ~16 kbar και ~770 0 C. Η διείσδυση και κρυστάλλωση των µοσχοβιτικών πηγµατιτών έλαβε χώρα µεταξύ 65 και 63 εκ.χ. ό- πως προκύπτει από την ηλικία Rb-Sr 65 εκ.χ. από πηγµατιτικό µοσχοβίτη (Mposkos & Wawrzenitz 1995) και U-Pb από µαγµατικό ζιρκόνιο (Liati et al. 2002). Η επίκλυση ιζηµάτων Ηωκαινικής ηλικίας (Λουτήσιο) στα µεταµορφωµένα πετρώµατα της Κύµης δείχνουν ότι το σύµπλεγµα της Κύµης αναδύθηκε στην επιφάνεια µεταξύ 63 και 48 Εκ.Χ. Σχήµα 1. Γεωτεκτονικός χάρτης της ανατολικής Ροδόπης (από Mposkos 2002). 3 ΠΕΤΡΟΓΡΑΦΙΑ-ΟΡΥΚΤΟΧΗΜΕΙΑ 3.1 Γρανατούχοι αµφιβολίτες (αµφιβολιτιωµένοι εκλογίτες) Μερικώς ή πλήρως αµφιβολιτιωµένοι εκλογίτες σχηµατίζουν φακούς ή διαστρώσεις πάχους ο- ρισµένων µέτρων ή και εκατοντάδων µέτρων στους πηλιτικούς και χαλαζιο-αστριούχους γνευσίους. Στην παρούσα εργασία δίδεται έµφαση σε εκείνους που διατηρούν ακόµη υπολειµµατικές φάσεις και ιστολογικά χαρακτηριστικά του εκλογιτικού σταδίου µεταµόρφωσης Σκαπολιθικός αµφιβολιτιωµένος εκλογίτης Τέσσερα km δυτικά της Σµιγάδας, στο δρόµο προς την Κύµη (Σχ. 1), εµφανίζεται σώµα αµφιβολιτιωµένου εκλογίτη πλούσιου σε γρανάτες, διαστάσεων ~20 Χ 40 µ. σε έντονα µυλονιτιωµένους γνεύσιους. Λευκοκρατικοί θύλακες αποτελούµενοι από χαλαζία + σκαπόλιθο ± πλαγιόκλαστο, φακοειδείς διαστρώσεις αποτελούµενες κυρίως από γρανάτη + σκαπόλιθο + κεροστίλβη, στις οποίες ο σκαπόλιθος και η κεροστίλβη, αντικαθιστούν γρανάτη και κλινοπυρόξενο, αποτυπώνουν ένα µεταεκλογιτικό στάδιο µεταµόρφωσης, η οποία έλαβε χώρα παρουσία ρευστής φάσης υπό οξειδωτικές συνθήκες. Φλεβίδια τροντιεµιτικής σύστασης πάχους 2 έως 3 cm (Σχ. 2 ) καθώς και µια φλέβα µοσχοβιτικού πηγµατίτη πάχους > των 2 m, διεισδύουν στον εκλογίτη. Το ορυκτολογικό άθροισµα του αµφιβολιτιωµένου εκλογίτη της Σµιγάδας είναι: Grt-Cpx-Hbl-Scp- Qtz-Czo-Pl-Kfs-Ab-Rt-Ttn-Py (συντµήσεις κατά Kretz 1983). ιακρίνονται δύο γενιές γρανάτη και κλινοπυρόξενου. Ο γρανάτης-1 (Grt-1) σχηµατίζει µεγάλους κρυστάλλους ( µm) µε διαβρω- µένα κυρίως τα άκρα του. Παρουσιάζει οµοιογενή σύσταση (Grs 24 Alm 47 Prp 29 ), µε εξαίρεση την περιφέρεια του στην οποία παρατηρείται µικρή µείωση του MgO και αύξηση του CaO. Ο γρανάτης-2 (Grt-2) σχηµατίζει ισοκοκκώδεις και ιδιόµορφους κρυστάλλους ( µm) και έχει σύσταση ίδια 260

3 µε εκείνη της περιφέρειας του Grt-1 (Grs 28 Alm 45 Prp 25 Sps 0.1 ). Ο γρανάτης-1 περιέχει σπάνια εγκλείσµατα Κ-ούχου άστριου, χαλαζία, κυανίτη, ρουτιλίου και σύνθετων κόκκων αποτελούµενους από κεροστίλβη + κλινοπυρόξενο. Εγκλείσµατα κυανίτη + χαλαζία δείχνουν ότι ο γρανάτης σχηµατίστηκε σε στάδιο προϊούσας µεταµόρφωσης αντικαθιστώντας πρώην πλαγιόκλαστο. Εγκλείσµατα χαλαζία έχουν αντικατασταθεί µερικώς ή πλήρως από Κ-ούχο άστριο. Ακτινωτές ρωγµατώσεις στο γρανάτη ξεκινούν από τα εγκλείσµατα των Κ-ούχων αστρίων (Σχ. 2Α). Τα εγκλείσµατα αυτά θεωρείται ότι ήταν αρχικά εγκλείσµατα κοεσίτη τα οποία µετατράπηκαν κατά το στάδιο της αποσυµπίεσης σε χαλαζία, προκαλώντας ρωγµατώσεις στον γρανάτη. Κ-ούχα ρευστά διείσδυσαν κατά µήκος των ρωγ- µών, πλήρωσαν τις ρωγµές και αντικατέστησαν τον χαλαζία µε Κ-ούχο άστριο. Ο κλινοπυρόξενος-1 (Cpx-1) σχηµατίζει µεγάλους κρυστάλλους και παρουσιάζει ελαφρά ζωνώδη σύσταση. Η περιεκτικότητα σε ιαδεϊτικό µόριο µειώνεται από το κέντρο (Jd ) προς την άκρη (Jd ). Περιέχει εγκλείσµατα σύνθετων κόκκων οι οποίοι αποτελούνται από κεροστίλβη + χαλαζία + Κ-ούχο άστριο, Κ-ούχο άστριο + αλβίτη και ελασµατοειδείς αποµίξεις χαλαζία (plate 1F σε Mposkos 2002). Οι ελασµατοειδείς αποµίξεις χαλαζία δείχνουν ότι ο κλινοπυρόξενος ήταν υπερπυριτικός και ότι σχηµατίστηκε σε συνθήκες υπέρ-υψηλών πιέσεων (Liou et al. 1998). Ο κλινοπυρόξενος-2 (Cpx-2) σχηµατίζει κρυσταλλικά συσσωµατώµατα µε κόκκους µικρότερου µεγέθους. Η χηµική του σύσταση είναι όµοια µε εκείνη της άκρης του. Εφαρµόζοντας το γεωθερµόµετρο γρανάτη-κλινοπυρόξενου των Ellis & Green (1979) στο ζεύγος Grt-1-Cpx-1 (χηµικές συστάσεις ορυκτών δίδονται στον πίνακα 1) προκύπτουν θερµοκρασίες µεταξύ C για πίεση 60 kbar για το στάδιο της µεταµόρφωσης υπέρ-υψηλών πιέσεων. Ζεύγη από Grt-2 Cpx-2 δίνουν θερµοκρασίες C για πίεση 15 kbar. Η διείσδυση νερού, σε συνδυασµό µε οξειδωτικές συνθήκες, οδήγησαν σε µερική αµφιβολιτίωση του πρώην εκλογίτη µε σχηµατισµό διαβλαστικής κεροστίλβης και σκαπόλιθου, αντικαθιστώντας γρανάτη και κλινοπυρόξενο. Σε ορισµένους λευκοκρατικούς θύλακες του πετρώµατος ο σκαπόλιθος συνυπάρχει µε πλαγιόκλαστο. Ο σκαπόλιθος είναι πλούσιος σε Ca και SO 3 = µε 70-80% µεϊονίτη και 20-30% µαριαλίτη (Πιν. 1), ενώ το συνυπάρχον πλαγιόκλαστο είναι πλούσιο σε Na µε ποσοστό α- νορθίτη 30-35%. Σκαπόλιθος µε την προαναφερθείσα χηµική σύσταση εµφανίζεται συνήθως σε πετρώµατα γρανουλιτικής φάσης υψηλών πιέσεων. Γεωθερµοµετρία γρανάτη-κεροστίλβης (Graham & Powell 1984), έδωσε θερµοκρασίες ~700 0 C για το στάδιο της αµφιβολιτίωσης Γρανατούχοι Αµφιβολίτες Τρία km ανατολικά της Κύµης (Σχ. 1), εµφανίζονται µερικώς αµφιβολιτιωµένοι σκουρόχρωµοι ή ανοικτόχρωµοι συνήθως κυανιτούχοι αµφιβολιτωµένοι εκλογίτες, των οποίων οι εναλλαγές στο χρώµα αποδίδονται σε φαινόµενα διαφοροποίησης κατά την κλασµατική κρυστάλλωση ενός γαββρικής σύστασης µάγµατος. Το ορυκτολογικό άθροισµα των πετρωµάτων αυτών είναι: Grt+Cpx+Pl+Hbl+Kfs+Rt+Ky+Scp+Czo. Χαλαζίας εµφανίζεται µόνο ως εγκλείσµατα σε γρανάτη (Grt-1) µαζί µε κυανίτη (Σχ.2Β). Υπολείµµατα του εκλογιτικού σταδίου είναι εξαιρετικά σπάνια. Μεταξύ αυτών διατηρούνται υπολείµµατα γρανάτη (Grs 17 Alm 36 Prp 46 Sps 01 ) ο οποίος περιέχει µικρά ε- γκλείσµατα κυανίτη (1-5µm) και χαλαζία. Η παραγένεση γρανάτης + κυανίτης + χαλαζίας τεκµηριώνει συνθήκες πίεσης και θερµοκρασίας ενός σταδίου προϊούσας µεταµόρφωσης οι οποίες ξεπέρασαν το πεδίο σταθερότητας του πλαγιοκλάστου. Νεότεροι ιδιόµορφοι κόκκοι γρανάτη (Grt-2) (Grs 22 Alm 41.5 Prp 38 Sps 1.5 ) συνυπάρχουν µε πλαγιόκλαστο (An ), κλινοπυρόξενο (Jd ) και κεροστίλβη. Κελυφυτική κεροστίλβη και πλαγιόκλαστο αντικαθιστούν κλινοπυρόξενο και γρανάτη (Grt- 1).Επειδή από τα ορυκτά της κύριας µάζας απουσιάζουν ο χαλαζίας και το κορούνδιο, ο σχηµατισµός του πλαγιοκλάστου που αντικαθιστά γρανάτη και κλινοπυρόξενο περιορίζεται µεταξύ των α- ντιδράσεων Pl Cpx+Qtz και Cpx+Ky Pl+Cor. Η τοµή των καµπυλών των προαναφερθέντων α- ντιδράσεων µε τη γραµµή που καθορίζει τους συντελεστές κατανοµής (Kd=5,06) Fe-Mg µεταξύ γρανάτη (Grt-2)- κλινοπυρόξενου περιορίζει τις συνθήκες του σταδίου αυτού µεταξύ 11 και 12 kbar και C (Mposkos 2002). 3.2 Τροντιεµίτες Τροντιεµιτικές φλέβες πάχους ορισµένων cm µέχρι > 1m τέµνουν λοξά τη σχιστότητα των γρανατούχων αµφιβολιτών (Σχ. 2Γ, ). Οι φλέβες αυτές δεν παρουσιάζουν παραµόρφωση γεγονός που δείχνει ότι διείσδυσαν σε στάδιο µεταγενέστερο από εκείνο που χαρακτηρίζει τη διαµπερή παρα- µόρφωση των αµφιβολιτών. Η ορυκτολογική τους σύσταση έχει ως εξής: Pl+Qtz+Ms+Czo±Bt ±Grt. 261

4 Κύρια ορυκτά είναι πλαγιόκλαστο (An 14-20%), χαλαζίας και µοσχοβίτης. Ο µοσχοβίτης είναι πλούσιος σε Mg και Fe µε MgO που κυµαίνεται µεταξύ 1,65 και 2,53 και ολικό σίδηρο ως FeO µεταξύ 2,20 και 5,70. Επειδή το άθροισµα των ατόµων Mg+Fe είναι µεγαλύτερο του Si-6 σηµαντικό µέρος του Fe είναι σε τρισθενή µορφή υποκαθιστώντας Al. Ο βιοτίτης είναι σπανιότερος. Έχει λόγο Fe/(Fe+Mg)=0,40 και περιεκτικότητα σε TiO 2 που ανέρχεται µέχρι το 5% (Πιν. 1). Γρανάτης είναι εξαιρετικά σπάνιος µε σύσταση (Grs 28 Alm 47 Prp 24 Sps 2 ). Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η παρουσία του κλινοζοϊσίτη. Η συνύπαρξη του µε µοσχοβίτη προσδιορίζει το βάθος κρυστάλλωσης του τροντιεµιτικού µάγµατος, το οποίο προκύπτει από την τοµή της καµπύλης της αντίδρασης An+Kfs+W Czo+Ms+Qtz µε εκείνη της κρυστάλλωσης γρανιτικού µάγµατος κορεσµένου σε νερό. Η παραπάνω αντίδραση υπολογίστηκε µε το πρόγραµµα TWEEQU (έκδοση 2.02) για συστάσεις πλαγιοκλάστου (An 15-20%). Προέκυψαν πιέσεις κρυστάλλωσης µεταξύ 9-10 kbar. Σχήµα 2. α) Εγκλείσµατα Κ-ούχων αστρίων σε γρανάτη. ιακρίνονται οι ρωγµατώσεις στο γρανάτη που εκκινούν από τα εγκλείσµατα (βλέπε κείµενο). β) Εγκλείσµατα κυανίτη και χαλαζία σε εκλογιτικό γρανάτη (Grt-1). γ) Τροντιεµιτική φλέβα σε γρανατούχο αµφιβολίτη τέµνει λοξά τη γράµµωση. δ) Τροντιεµιτική φλέβα πάχους 1 cm στον σκαπολιθικό αµφιβολιτιωµένο εκλογίτη. 4 ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ Αναλύθηκαν γεωχηµικά δείγµατα πετρωµάτων από το σκαπολιθικό αµφιβολιτιωµένο εκλογίτη, από γρανατούχους αµφιβολίτες και από τροντιεµίτες. Τα κύρια στοιχεία και ιχνοστοιχεία συµπεριλαµβανοµένου και των σπανίων γαιών (REE) αναλύθηκαν µε τις µεθόδους XRF και ICP- MS, στα εργαστήρια του Ινστιτούτου Ορυκτολογίας και Πετρολογίας του πανεπιστηµίου του Graz και στα α- ναλυτικά εργαστήρια της ACME Laboratories στο Βανκούβερ του Καναδά. Αντιπροσωπευτικές αναλύσεις δίνονται στον πίνακα Γρανατούχοι αµφιβολίτες Οι γρανατούχοι αµφιβολίτες παρουσιάζουν γεωχηµικά χαρακτηριστικά τα οποία χαρακτηρίζουν πετρώµατα βασαλτικής σύστασης. Το SiO 2 κυµαίνεται από 47,59-51,98% και το Al 2 O 3 από 14,78-19,44%. Με βάση τις περιεκτικότητες σε FeOtot, MgO και Na 2 O+K 2 O ακολουθούν τη θολεϊτική σειρά µε αριθµό µαγνησίου Mg#=MgO/(MgO+FeOtot) που κυ- µαίνεται από 0,37-0,55. Τα διαγράµµατα των ιχνοστοιχείων κανονικοποιηµένα ως προς τον πρωταρχικό µανδύα (Σχ. 3Α), παρουσιάζουν γεωχηµικά χαρακτηριστικά όµοια µε αυτά των σύγχρονων N-MORB και E-MORB (Sun & McDonough 1989). Σε όλα τα δείγµατα, τα διαγράµµατα δείχνουν ο- ριζόντια κατανοµή των στοιχείων από το Nd µέχρι το Lu ενώ παρατηρείται θετική ανωµαλία στο U και αρνητική στο Τh, Nb και Ti. Η θετική ανωµαλία του U και η αρνητική των Nb και Ti θα µπορούσαν να αποδοθούν καταρχήν σε πιθανή µόλυνση του µάγµατος από υλικά ηπειρωτικού φλοιού ή από ρευστά που προήλθαν από αντιδράσεις αφυδάτωσης σε περιβάλλον υποβύθισης (Rollinson 1993). Είναι δυνατόν επίσης να αποδοθούν στην κρυστάλλωση και διαχωρισµό τιτανιούχου µαγνητίτη, ανεξάρτητα από το τεκτονικό περιβάλλον γένεσης του µάγµατος (Christiansen & Keith 1996). Ο λόγος Zr/Hf (32,44-37,53) και η σχέση των λόγων Y/Nb-Zr/Nb φανερώνουν N-MORB χαρακτήρα των πρωτολίθων (David et al. 2000) (Πιν 2). Οι τιµές των LREE κανονικοποιηµένες ως προς τον χονδρίτη (Σχ. 3Β) είναι εµπλουτισµένες κατά 12 έως 25 φορές ενώ εκείνες των HREE κατά 14 εως16 φορές. Σε ορισµένα δείγµατα οι LREE παρουσιάζουν έκπλυση, µε λόγο (La/Sm)Ν που κυµαίνεται από 0,57-0,86 ενώ σε άλλα, εµπλουτισµό µε λόγο (La/Sm)Ν που κυµαίνεται από 1,01-1,14. Σε όλα τα δείγµατα οι HREE παρουσιάζουν µικρή ελάττωση των τιµών τους από το Gd µέχρι το Yb. Σε Ορισµένα δελιγµατα οι κατανοµές REE είναι όµοιες µε εκείνες των N-MORB και άλλα µε εκείνες των E-MORB, δείχνοντας καταρχήν ότι οι πρωτόλιθοι τους αποτελούν προϊόντα κρυστάλλωσης διαφορετικών µαγµατικών πηγών. Ωστόσο οι 262

5 διαφορές στην κατανοµή των REE των δειγµάτων που αναλύθηκαν είναι δυνατόν να αποδοθούν και σε διαφορετικό βαθµό µερικής τήξης της ίδιας πηγή ή σε διαδικασίες κλασµάτωσης ενός θολεϊτικής σύστασης βασαλτικού µάγµατος. Πίνακας 1. Αντιπροσωπευτικές µικροαναλύσεις* ορυκτών από τους αµφιβολιτιωµένους εκλογίτες της περιοχής Οργάνης-Κύµης στην Αν.Ροδόπη. είγµα Grt-1 Grt-2 Cpx-1 Cpx-2 Hbl Scp Grt-1 Grt-2 Cpx Hbl Ms Bt Czo SiO 2 39,21 39,08 50,95 53,22 44,97 46,48 40,22 39,48 51,93 46,94 45,51 35,46 38,50 TiO ,45 0,35 1, ,40 0,63 1,36 5,04 - Al 2 O 3 22,19 22,07 7,62 4,00 14,01 26,06 22,70 22,27 5,98 12,57 31,32 14,84 29,62 FeO 21,81 20,92 6,56 6,57 10,81 0,05 17,36 19,70 5,33 7,18 3,64 15,21 8,06 ++ MnO - 0,60-0, ,60 0,74-0, MgO 7,68 6,73 12,19 14,13 14,07-12,65 9,50 13,00 17,24 2,90 12,32 - CaO 8,98 10,34 19,75 20,35 11,10 16,90 6,48 8,18 20,94 11, ,05 Na 2 O - - 2,48 0,96 1,18 3, ,70 1,58-0,11 - K 2 O ,28 3, ,25 0,24 10,67 9,70 - tot 99,84 99,74 100,01 99,99 97,94 99,18 100,02 99,89 99,53 98,04 95,40 92,68 98,23 Si 5,998 6,001 1,872 1,951 6,358 6,910 5,980 5,983 1,910 6,544 6,157 5,472 3,01 Ti - - 0,012 0,010 0, ,011 0,067 0,138 0,577 - Al 4,000 3,995 0,330 0,173 2,335 4,570 3,979 3,978 0,259 2,065 4,994 2,695 2,73 Fe 2,791 2,686 0,221 0,202 1,180 0,010 2,159 2,497 0,164 0,753 0,412 1,980 0,53 Mn - 0,078-0,013 0,000-0,076 0,096-0,023 0,584-0 Mg 1,742 1,541 0,668 0,772 2,966-2,759 2,145 0,713 3,583-2,830 0 Ca 1,471 1,701 0,778 0,799 1,682 2,690 1,032 1,328 0,825 1, ,85 Na - - 0,177 0,068 0,324 1, ,121 0,427-0,027 - K ,051 0, ,011 0,043 1,841 1, SO 3 3,04%, S=0.340, ++ σίδηρος ως Fe 2 O 3, *Αναλύσεις 1-6 από σκαπολιθικό αµφιβολιτωµένο εκλογίτη, 7-10: από αµφιβολιτωµένο κυανιτούχο εκλογίτη, 11-13: από τροντιεµίτη. Grt: γρανάτης, Cpx: κλινοπυρόξενος, Hbl: κεροστίλβη, Scp: σκαπόλιθος, Ms: µοσχοβίτης, Bt: βιοτίτης, Czo: κλινοζοϊσίτης Πραγµατοποιώντας µια δεύτερης-τάξης πολυωνυµική παλινδρόµηση των αναλύσεων, φαίνεται να υπάρχει µια συστηµατική συσχέτιση µεταξύ του δείκτη κλασµάτωσης Mg# και των κύριων στοιχείων και ιχνοστοιχείων. Με µείωση του Mg# τα FeOtot, TiO 2, Zr, Y, V, LREE και HREE έχουν θετική συσχέτιση ενώ το Ni και το Cr αρνητική. Οι παραπάνω τάσεις αναµένονται κατά τη διάρκεια των διαδικασιών κλασµάτωσης θολεϊτικού βασαλτικού µάγµατος (Rollinson 1993). Η κλασµάτωση των REE αποδίδεται πιθανώς σε διαδικασίες κλασµατικής κρυστάλλωσης και όχι σε διαφορετικό βαθµό µερικής τήξης της ίδιας πηγής, ή σε µερική τήξη διαφορετικών πηγών. 4.2 Σκαπολιθικός αµφιβολιτιωµένος εκλογίτης Ο σκαπολιθικός αµφιβολιτιωµένος εκλογίτης έχει τιµές κύριων στοιχείων και ιχνοστοιχείων οι οποίες ανταποκρίνονται σε σύσταση γαββρικού πετρώµατος. Οι τιµές του SiO 2 κυµαίνονται από 42,74-47,04%. Σε σύγκριση µε τους γρανατούχους αµφιβολίτες είναι πλουσιότερος σε σίδηρο και φτωχότερος σε µαγνήσιο (Πιν. 2). Ο αριθµός µαγνησίου είναι ιδιαίτερα χαµηλός (Mg#=0,29), χαρακτηρίζοντας αρκετά εξελιγµένο πέτρωµα. Επίσης οι περιεκτικότητες σε Ni και Cr είναι χαµηλές (<15 ppm και <150 ppm αντίστοιχα) (Πιν. 2). Τα διαγράµµατα των ιχνοστοιχείων κανονικοποιηµένα ως προς τον πρωταρχικό µανδύα (Σχ. 3Γ), χαρακτηρίζονται από χαµηλές περιεκτικότητες (1-2 Χ του πρωταρχικού µανδύα). Παρουσιάζουν έντονες θετικές ανωµαλίες Sr και Ti, σε σχέση µε τα Ce και Nd, Sm και Eu, αντίστοιχα. Οι περιεκτικότητες των REE είναι επίσης χαµηλές (1-4 Χ του χονδρίτη). Τα διαγράµµατα των REE κανονικοποιηµένα ως προς τον χονδρίτη (Σχ. 3 ) χαρακτηρίζονται από µικρό εµπλουτισµό σε HREE [(Gd/Yb)N=0,74-0,85] και έκπλυση σε LREE, µε το Eu να παρουσιάζει έντονη θετική ανωµαλία (Eu/Eu*=1,43-1,56). Ο επανεµπλουτισµός σε La και Ce αποδίδεται σε µόλυνση µε ηπειρωτικό υλικό που έλαβε, ενδεχοµένως, χώρα µετά τη µεταµόρφωση της εκλογιτικής φάσης, κατά το στάδιο της σκαπολιθίωσης ή της περαιτέρω αµφιβολιτίωσης (Song et al. 2003). 263

6 Πίνακας 2. Επιλεγµένες αναλύσεις κυριών στοιχείων (κ.β%) και ιχνοστοιχείων (ppm) από τον σκαπολιθικό αµφιβολιτωµένο εκλογίτη (7,97), γρανατούχους αµφιβολίτες (11,80,81,10,19) και τροντιεµίτες (21,94) του µετα- µορφωµένου συµπλέγµατος Κύµης. είγµα SiO 2 47,03 44,89 49,23 49,35 48,94 47,59 48,43 72,05 73,39 TiO 2 1,20 1,12 1,04 0,98 1,41 1,06 1,96 0,14 0,29 Al 2 O 3 15,28 16,27 17,47 18,23 16,93 19,44 14,78 16,14 14,1 Fe 2 O 3t 16,69 18,06 9,18 8,42 9,89 8,79 12,62 0,82 2,01 MnO 0,21 0,22 0,15 0,13 0,15 0,14 0,18 0,01 0,01 MgO 6,97 7,51 9,1 9,21 8,3 8,16 7,6 0,54 0,97 CaO 11,20 11,46 10,49 9,78 10,46 11,64 10,51 3,23 2,14 Na 2 O 0,55 0,51 2,43 2,38 2,64 2,29 2,63 5,81 4,88 K 2 O 0,55 0,15 0,11 0,48 0,35 0,27 0,22 0,52 0,99 P 2 O 5 <0,01 0,01 0,11 0,09 0,19 0,10 0,34 0,08 0,05 LOI 0,30 0,1 0,6 0,9 0,7 0,01 0,6 0,60 1,1 Σύνολο 99,98 100,3 99,91 99,95 99,96 99,49 99,87 99,94 99,93 Mg# 0,29 0,29 0,50 0,52 0,46 0,48 0,38 0,40 0,33 Ba 43,1 81,2 16, ,2 37, ,5 240,3 Hf 0,6 <0,5 2,1 2,1 3,2 2,1 4,4 3,5 3,3 Nb <0,5 <0,5 0,8 1,9 3,1 1,5 6,3 <0,5 <0,5 Rb 8,2 5,5 3,3 11,6 9,6 8,1 2,5 9,4 12,1 Sr 64,6 84,2 53, ,5 527,4 Th <0,1 0,2 0,1 0,3 0,4 1 0,3 3,8 5 U 0,2 0,4 0,5 0,3 0,3 0,2 <0,1 1,7 1,1 V Zr 9,4 11,8 74,5 72, , ,6 107,4 Y 7,8 7,9 26, , ,6 2,9 2,7 Ni 9, , ,4 46,2 5,4 6 Cr (%) 0,018 0,010 0,053 0,050 0,038 0,050 0,054 0,009 0,009 Zr/Hf 15,67-35,48 34,62 37,53 37,29 37,41 29,89 32,55 Y/Nb ,25 12,63 9,06 16,67 8, Zr/Nb ,13 38,26 38,74 52,20 26, TiO 2 /Gd 1,29 1,12 0,30 0,28 0,29 0,29 0,25 0,11 0,30 La 0,5 0,8 2,5 3,4 6,6 5,4 10,5 8,1 9,9 Ce 0,5 1,1 7,9 9,4 17,8 16,5 31,1 16,6 18,5 Pr 0,06 0,19 1,34 1,46 2,61 2,22 4,47 1,75 1,99 Nd 0,6 1,3 7,2 8 13,5 12,2 22,9 5,8 7,3 Sm 0,3 0,5 2,5 2,5 4,1 3,1 5,8 1,5 1,7 Eu 0,27 0,33 1,02 1 1,61 1,22 1,83 0,49 0,45 Gd 0,93 1 3,45 3,45 4,84 3,65 7,9 1,23 0,97 Tb 0,18 0,23 0,67 0,68 0,94 0,62 1,43 0,13 0,12 Dy 1,01 1,36 3,86 3,93 4,99 3,79 7,86 0,59 0,54 Ho 0,29 0,36 0,87 0,87 1,06 0,82 1,66 0,09 0,09 Er 0,82 0,94 2,51 2,52 2,93 2,43 5 0,19 0,26 Tm 0,1 0,16 0,35 0,35 0,42 0,3 0,68 0,05 0,05 Yb 0,9 0,95 2,38 2,21 2,7 2,09 4,76 0,19 0,25 Lu 0,14 0,17 0,37 0,36 0,42 0,32 0,68 0,02 0,04 [Gd/Yb]N 0,85 0,87 1,20 1,29 1,48 1,44 1,37 5,36 3,21 [La/Sm]N 1,08 1,03 0,65 0,88 1,04 1,12 1,17 3,49 3,76 [La/Yb]N 0,40 0,60 0,75 1,10 1,10 1,85 1,58 30,58 28,41 [Eu/Eu*] 1,56 1,43 1,06 1,04 1,04 1,11 0,83 1,10 1,07 ΣREE 6,60 9,39 36,92 40,13 64,52 54,66 106,57 36,73 42,16 <: κάτω από το όριο ανιχνευσιµότητας Το ποσοστό του SiO 2 θα κατέτασσε το πέτρωµα στα υπερβασικά. Ωστόσο, οι χαµηλές περιεκτικότητες σε MgO, Ni και Cr, καθώς και η συνολική χηµική σύσταση, συνηγορούν υπέρ της κατάταξης του ως µέλος µιας σωρειτικής γαββρικής ακολουθίας (Liati et al. 2002). Ο σωρειτικός χαρακτήρας του και η ύπαρξη σωρειτικών συνδρόµων ορυκτών µπορεί να µοντελοποιηθεί µε βάση τον λόγο TiO 2 /Gd. Σε ένα βασαλτικής σύστασης πέτρωµα, το οποίο αποτελείται από ένα µίγµα κλινοπυ- 264

7 ρόξενου, πλαγιοκλάστου και ολιβίνη, το Ti και το Gd έχουν τον ίδιο συντελεστή κατανοµής µόνο στον κλινοπυρόξενο και όχι στο πλαγιόκλαστο και τον ολιβίνη. Ωστόσο, η παρουσία ιλµενίτη και τιτανιούχου µαγνητίτη, αυξάνουν αρκετά την αναλογία TiO 2 /Gd καθώς έχουν υψηλό συντελεστή κατανοµής για το Ti και χαµηλό για το Gd. Η τιµή της αναλογίας TiO 2 /Gd=0,5 έχει καθοριστεί ως όριο για τον χαρακτηρισµό ενός πετρώµατος που έχει σωρειτικά οξείδια (Coogan et al. 2001). Ο σκαπολιθικός αµφιβολιτιωµένος εκλογίτης της Σµιγάδας παρουσιάζει λόγο TiO 2 /Gd>1,12 και εποµένως ανήκει στη κατηγορία των γάββρων µε σωρειτικά οξείδια σε αντίθεση µε τους γρανατούχους αµφιβολίτες στους οποίους ο λόγος TiO 2 /Gd κυµαίνεται από 0,13-0,30. Συγκρίνοντας τις απόλυτες τιµές (Πιν. 2) και τα διαγράµµατα κατανοµής των σπανίων γαιών, µεταξύ των γρανατούχων αµφιβολιτών και του σκαπολιθικού αµφιβολιτιωµένου εκλογίτη, προκύπτει ότι ο δεύτερος ενδεχόµενα να αποτελεί σωρείτη ενός µητρικού µάγµατος µε παρόµοια σύσταση του µάγµατος από το οποίο προήλθαν οι πρωτόλιθοι των γρανατούχων αµφιβολιτών (Beard et al. 1996). 4.3 Τοναλίτες -Τροντιεµίτες Τα όξινα φλεβικά πετρώµατα παρουσιάζουν εύρος τιµών του SiO 2 από 65-75%, µε επικρατέστερες µεταξύ 72-75%. Ακολουθώντας τα κριτήρια του Barker (1979) χαρακτηρίζονται ως τοναλίτες-τροντιεµίτες. Τα περισσότερα από τα δείγµατα που αναλύθηκαν είναι τροντιεµίτες µε υψηλή περιεκτικότητα σε Al. Παρουσιάζουν Al 2 O 3 >15% για SiO 2 ίσο µε 70%, υψηλό Sr (>130 ppm), χαµηλό Υ (<8,2 ppm) και Nb (<10 ppm) και χαµηλό λόγο Rb/Sr (<0,15%). Τα διαγράµµατα των ιχνοστοιχείων κανονικοποιηµένα ως προς τον πρωταρχικό µανδύα (Σχ. 3Ε) παρουσιάζουν αρνητική κλίση και χαρακτηρίζονται από έντονο εµπλουτισµό στα περισσότερο ευκίνητα στοιχεία. Έχουν αρνητικές ανωµαλίες στο Nb και Ti και θετικές στο Sr και Eu. Τα προαναφερθέντα συµφωνούν µε τη γένεση των τηγµάτων αυτών σε ηπειρωτικό περιβάλλον µε το πλαγιόκλαστο να µην αποτελεί υπολειµµατική φάση. Παρουσιάζουν όµοιες κατανοµές των REE, κανονικοποιηµένες ως προς το χονδρίτη (Σχ. 3ΣΤ). Χαρακτηρίζονται από έντονο εµπλουτισµό σε ελαφριές σπάνιες γαίες [(La/Yb)N=10,3-28], χαµηλή περιεκτικότητα σε βαριές σπάνιες γαίες και µικρή θετική ανωµαλία Eu (Eu/Eu*=1,05-1,10), µε εξαίρεση το δείγµα 9 στο οποίο παρατηρείται µικρή αρνητική ανωµαλία Eu (Eu/Eu*=0,86). Τα διαγράµµατα κατανοµής των σπανίων γαιών παρουσιάζουν είτε συνεχή αρνητική κλίση είτε αλλαγή στην κλίση από το Tb µέχρι και το Lu καθώς επίσης και µια θετική ανωµαλία του Tm. Είναι γενικά αποδεκτό, τα τοναλιτικά - τροντιεµιτικά πετρώµατα να προέρχονται από µια πηγή βασαλτικής σύστασης χαµηλής σε Κ, είτε µέσω κλασµατικής κρυστάλλωσης (Singer et al. 1992), είτε µέσω µερικής τήξης ενός υπαλκαλικού µεταβασαλτικού πρωτολίθου. Τα όξινα φλεβικά πετρώµατα τα οποία τέµνουν τους µεταβασίτες της περιοχής Οργάνης-Κύµης χαρακτηρίζονται από χαµηλές περιεκτικότητες σε K 2 O και Rb, οι οποίες δείχνουν ότι προήλθαν από µια πηγή φτωχή σε Κ. Οι µέσες έως υψηλές τιµές του λόγου Sr/Y (64-300) και οι εξαιρετικά χαµηλές τιµές του Y και των HREE αποκλείουν, γενικά, τη γένεση των τροντιεµιτών µε κλασµατική κρυστάλλωση ενός µητρικού µάγµατος µαφικής σύστασης (Martin 1987, Barnes et al. 1996). Στο ίδιο συµπέρασµα οδηγεί και η ασθενής συσχέτιση του SiO 2 µε τα υπόλοιπα µη ανταγωνιστικά στοιχεία. Τήγµατα τα οποία προκύπτουν από την τήξη της υποβυθιζόµενης πλάκας (αδακίτες) χαρακτηρίζονται από υψηλές τιµές Sr/Y (>100), υψηλό ποσοστό Al 2 O 3, από κλασµατωµένα διαγράµµατα REE και χαµηλό βαθµό µερικής τήξης (<5%) (Kay et al. 1993), αφήνοντας ένα γρανατούχο υπόλειµµα (εκλογίτης ή γρανατούχος αµφιβολίτης). Επίσης, έχουν υψηλές τιµές σε MgO, Ni και Cr (Kay et al. 1993), λόγω της αλληλεπίδρασης των ρευστών µε το υπερκείµενο µανδυακό πρίσµα. Τα τοναλιτικά τροντιεµιτικά πετρώµατα της περιοχής Οργάνης-Κύµης έχουν ορισµένα από τα χαρακτηριστικά γένεσης των αδακιτών. Ωστόσο η χαµηλή τους περιεκτικότητα σε MgO, Ni, Cr και Eu αποκλείουν το ενδεχόµενο να σχηµατίστηκαν τα τήγµατα των φλεβικών αυτών πετρωµάτων µε ένα τέτοιο µηχανισµό. 265

8 Σχήµα 3. ιαγράµµατα ιχνοστοιχείων κανονικοποιηµένα ως προς τον πρωταρχικό µανδύα και REE κανονικοποιηµένα ως προς τον χονδρίτη, των αναλυθέντων δειγµάτων από τη περιοχή Οργάνης-Κύµης, στην Ανατολική Ροδόπη. (Α και Β) Γρανατούχοι αµφιβολίτες συγκρινόµενοι µε τις τιµές των N-MORB και E-MORB. (Γ και ) Σκαπολιθικός αµφιβολιτιωµένος εκλογίτης µε τον σωρειτικό χαρακτήρα. (Ε και ΣΤ) Τροντιεµιτικές φλέβες που τέµνουν τους γρανατούχους αµφιβολίτες. Για την κανονικοποίηση των αναλύσεων χρησιµοποιήθηκαν οι τιµές των Sun & McDonough (1989). Ο υψηλός βαθµός κλασµάτωσης των REE, η χαµηλή περιεκτικότητα σε HREE (µέχρι 3,7Χ του χονδρίτη) και οι θετικές ανωµαλίες του Eu και Sr, συνηγορούν υπέρ της γένεσης των τοναλιτικών τροντιεµιτικών µαγµάτων από µερική τήξη µιας πηγής που περιέχει ως υπολειµµατική φάση γρανάτη και αµφίβολο. Η αρνητική ανωµαλία Eu και ο χαµηλός λόγος Sr/Y στο δείγµα 9 δείχνει ότι σε ο- ρισµένες περιπτώσεις στις υπολειµµατικές φάσεις συµπεριλαµβάνεται και πλαγιόκλαστο. Σύµφωνα µε θεωρητικά µοντέλα µερικής τήξης, από µια θολεϊτικής σύστασης πηγή µε υπόλειµµα εκλογιτικής σύστασης, θα προέκυπτε τήγµα µε ελάττωση των HREE σε µεγαλύτερο βαθµό (λόγω κατακράτησης τους από τον γρανάτη) και θα απαιτείτο υψηλό ποσοστό µερικής τήξης (>50%) (Martin 1987). Ταυτόχρονα θα έπρεπε οι τιµές του λόγου Sr/Y να είναι πολύ υψηλότερες µε ταυτόχρονη µείωση του Y (Drummond & Defant 1990) κάτι που δεν συµβαίνει. Το προτεινόµενο µοντέλο για την γένεση των τροντιεµιτικών τηγµάτων είναι σύµφωνο µε τη γένεση των φλεβικών πετρωµάτων της Κύµης µε µερική τήξη (10-30%) µιας βασικής σύστασης πηγής φτωχής σε Κ, η οποία αφήνει ως υπόλειµµα γρανάτη και αµφίβολο (Martin 1987). 5 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Στο τεκτονοµεταµορφικό σύµπλεγµα της Κύµης, στην ανατολική Ροδόπη, στο οποίο ορισµένες λιθολογίες διατηρούν υπολείµµατα µεταµόρφωσης υπέρ-υψηλών πιέσεων (π.χ. µικροδιαµάντια ε- 266

9 γκλεισµένα σε γρανάτες µεταπηλιτών), αµφιβολιτιωµένοι εκλογίτες τέµνονται από λευκοκρατικές φλέβες τροντιεµιτικής σύστασης. Στους αµφιβολιτωµένους εκλογίτες η µεταµόρφωση των υπέρυψηλών πιέσεων τεκµηριώνεται µε εγκλείσµατα χαλαζία σε γρανάτη σε ψευδοµόρφωση κατά κοεσίτη και µε αποµίξεις χαλαζία σε κλινοπυρόξενο. Η αµφιβολιτίωση, η οποία έλαβε χώρα κατά την ε- κταφή σε θερµοκρασίες µεταξύ 650 και C αλλοίωσε τις παραγενέσεις του εκλογιτικού σταδίου και µετέτρεψε τους πρώην εκλογίτες σε γρανατούχους αµφιβολίτες. Η γεωχηµεία των κυρίων στοιχείων και ιχνοστοιχείων δείχνει ότι οι πρωτόλιθοι των γρανατούχων αµφιβολιτών ήταν γάββροι που κρυσταλλώθηκαν από θολεϊτικής σύστασης βασαλτικό µάγµα σε περιβάλλον διεύρυνσης. Οι µεταξύ τους χηµικές διαφορές αποδίδονται σε διαδικασίες διαφοροποίησης µε κλασµατική κρυστάλλωση και όχι σε διαφορετικό βαθµό µερικής τήξης της ίδιας πηγής ή σε µερική τήξη διαφορετικών πηγών. Τα γεωχηµικά χαρακτηριστικά του σκαπολιθικού αµφιβολιτιωµένου εκλογίτη δείχνουν ότι ο πρωτόλιθος του ήταν ένας πλούσιος σε σίδηρο σωρειτικός γάββρος. Οι τροντιεµίτες µε ορυκτολογικό άθροισµα Qtz+Pl+Ms+Czo±Bt±Grt έχουν γεωχηµικά χαρακτηριστικά τα οποία δείχνουν ότι κρυσταλλώθηκαν από µάγµα που προήλθε από µερική τήξη φτωχών σε Κ µεταβασιτών µε υπολειµµατικές φάσεις κυρίως γρανάτη και αµφίβολο. Ως πιθανές πηγές αποτελούν οι αµφιβολιτωµένοι εκλογίτες του συµπλέγµατος Κύµης. Η συνύπαρξη µαγµατικού κλινοζοϊσίτη µε µοσχοβίτη, χαλαζία και πλαγιόκλαστο (An 15-20%) τεκµηριώνει κρυστάλλωση του τροντιεµιτικού µάγµατος σε βάθος ~32-36 km (9-10 kbar). ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Η παρούσα εργασία έγινε στα πλαίσια του Προγράµµατος Πυθαγόρας Ι που συγχρηµατοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταµείο (75%) και από Εθνικούς Πόρους (25%). ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Barker F Trondhjemite: definition, environment and hypotheses of origin. In: Barker (ed.): Trondhjemites, dacites, and related rocks (Developments in Petrology 6). Elsevier, Amsterdam, Barnes C.G., Petersen S.W., Kistler R.W., Murray R. & Kays M.A Source and tectonic implications of tonalite-trondhjemite magmatism in the Klamath Mountains. Con.Min.Pet., 123, Beard B.L., Fraracci K.N., Taylor L.A., Snyder G.A., Clayton R.A., Mayeda T.K. & Sobolev N.V Petrography and geochemistry of eclogites from the Mir kimberlite, Yakutia, Russia. Con.Min.Pet., 125, Christiansen E.H. & Keith J.D Trace element systematics in silicic magmas: a metallogenic perspective. In: Wyman D.A. (ed): Trace Element Geochemistry of Volcanic Rocks: Applications for massive sulphide exploration. Geol.Soc.Can., Short Course Notes, 12, Coogan L.A., MacLeod C.J., Dick H.J.B., Edwards S.J., Kvassnes A., Natland J.H., Robinson P.T., Thompson G. & O`Hara M.J Whole-rock geochemistry of gabbros from the Southwest Indian Ridge: constraints on geochemical fractionations between the upper and lower oceanic crust and magma chamber processes at (very) slow-spreading ridges. Chem.Geol., 178, David K., Schiano P. & Allegre C.J Assessment of the Zr/Hf fractionation in oceanic basalts and continental materials during petrogenetic processes. Earth. Planet. Sci. Lett., 178, Drummond MS. & Defant M A model for trondhjemite-tonalite-dacite genesis and crustal growth via slab melting: Archean to modern comparisons. J.Geophys.Res.. 95, Ellis D.J. & Green D.H An experimental study of the effect of Ca upon garnet-clinopyroxene Fe-Mg exchange equilibria. Con.Min.Pet., 71, Kay S.M., Ramos V.A. & Marquez M Evidence in Cerro Pampa volcanic rocks for slab-melting prior to ridge-trench collision in southern South America. J.Geol., 101, Kretz R Symbols for rock-forming minerals. Am.Miner., 68, Krohe A. & Mposkos E Multiple generations of extensional detachments in the Rhodope Mountains (N.Greece): evidence of episodic exhumation of high-p rocks. In: Blundell D.J., Neubauer G. & Von Quant A. (eds.): The timing and location of major ore deposits in an evolving orogen. Geol.Soc.Spec.Publ., London, 204, Liati A., Gebauer D. & Wysoczanski R U-Pb SHRIMP-dating of zircon domains from UHP garnet-rich mafic rocks and late pegmatoids in the Rhodope zone (N Greece); evidence for Early Cretaceous crystallization and Late Cretaceous metamorphism. Chem.Geol., 184,

10 Liou J.G., Zhang R.Y., Ernst W.G., Rumble D. III & Maruyama S High-pressure minerals from deeply subducted metamorphic rocks. In: Hemley R.J. (ed.): Ultra-high-pressure Mineralogy. Rev.Mineral., 37, Martin H Petrogenesis of Archaean trondhjemites, tonalities and granodiorites from Eastern Finland: Major and trace element geochemistry. J.Petrol., 28(5), Mposkos E. & Wawrzenitz N Metapegmatites and pegmatites bracketing the time of HP-metamorphism in polymetamorphic rocks of the E-Rhodope: Petrological and geochronological constraints. Geol.Soc.Spec.Publ., Greece., 2 (4), Mposkos E. & Kostopoulos D Diamond, former coesite and supersilicic garnet in metasedimentary rocks from the Greek Rhodope: a new ultrahigh-pressure metamorphic province established. Earth. Planet. Sci. Lett., 192, Mposkos E Petrology of the Ultra-high pressure metamorphic Kimi complex in Rhodope (N.E. Greece): A new insight into the alpine geodynamic evolution of the Rhodope Geol.Soc.Greece., XXXIV/6, Perraki M., Proyer A., Mposkos E., Kaindl R., Baziotis I. & Hoinkes G Raman microspectroscopy on diamonds from the Rhodope Metamorphic Province, NE Greece. 32 nd Int.Geol.Con., Abs, 1 [18-13], 105. Rollinson H Using geochemical data: evaluation, presentation interpretation. Longman Group UK Ltd., Oxford, 352p. Singer B.S., Myers J.D. & Frost C.D Mid-Pleistocene lavas from the Seguam volcanic center, central Aleutian arc: closed-system fractional crystallization of a basalt to rhyodacite eruptive suite. Con.Min.Pet., 110, Song S., Yang J., Liou J.G., Wu C., Shi R. & Xu Z Petrology, geochemistry and isotopic ages of eclogites from the Dulan UHPM Terrane, the North Waidam, NW China. Lithos, 70, Sun S.S. & McDonough W.F Chemical and isotopic systematics of oceanic basalt: implications for mantle composition and processes. In: Saunders A.D., Norry M.J. (eds.): Magmatism in the Ocean Basins. Geol.Soc.Spec.Publ., London, 42, Wawrzenitz N. & Mposkos E First evidence for Lower Cretaceous HP/HT metamorphism in the Eastern Rhodope, North Aegean Region, North-East Greece. Eur.J.Mineral., 9, Wolf M.B. & Wyllie P.J Dehydration-melting of amphibolite at 10 kbar: the effects of temperature and time. Con.Min.Pet., 155, ABSTRACT PETROLOGY AND GEOCHEMISTRY OF AMPHIBOLITIZED ECLOGITES AND TRONDHJEMITIC DYKES FROM ORGANI-KIMI AREA OF EASTERN RHODOPE Mposkos E. and Baziotis I. Department of Geological Sciences, School of Mining and Metallurgical Engineering, National Technical University of Athens, 9 Heroon Polytechniou Str., , Zografou, Athens, In the UHP metamorphic Kimi complex of the Rhodope zone, in N Greece, low-k pegmatitic and aplitic rocks, with an intrusion age of 65-63Ma intersect all metamorphic lithologies. Throughout the Kimi complex boudins and layers of amphibolitized eclogites (garnet amphibolites, scapolitebearing amphibolitized eclogite) occur. The total mineral assemblage of the amphibolitized eclogites Grt+Cpx±Ky±Rt±Hbl+Pl+Qtz+Czo±Scp±Kfs±Ttn. The pegmatites and aplites consist of Pl+Qtz+Ms+Czo±Bt±Kfs±Grt. The association of magmatic clinozoisite with muscovite, quartz and plagioclase (An 14-20%) indicates magma crystallization at pressures ~10 kbar. The garnet amphibolites have gabbroic protoliths with SiO 2 ranging from % and Al 2 O 3 from %. REE patterns and trace element contents can be attributed to magmatic fractionation processes of a tholeitic magma in an extension environment. The Scapolite-bearing amphibolitized eclogite is rich in iron and poor in magnesium, nickel and chromium. It shows LREE depletion and slightly lower HREE contents than the garnet amphibolites. The REE patterns and contents of scapolite-bearing amphibolitized eclogite are consistent with an iron rich oxide cumulate formed from a magma similar in composition to that of the garnet amphibolites. The acidic dykes have tonalitic and trondhjemitic compositions. They exhibit characteristics of a high-al trondhjemite, including LREE enrichment, low Y, Nb and Rb/Sr and high Al 2 O 3 and Sr. The fractionated REE patterns, low HREE contents (~ 4 X chondrite) and positive anomalies of Sr and Eu are consistent with an origin by partial melting of a low-k tholeitic source with residual garnet and amphibole. 268

Είναι μίγματα ορυκτών φάσεων Οι ορυκτές φάσεις μπορεί να είναι ενός είδους ή περισσότερων ειδών Μάρμαρο

Είναι μίγματα ορυκτών φάσεων Οι ορυκτές φάσεις μπορεί να είναι ενός είδους ή περισσότερων ειδών Μάρμαρο Ηλίας Χατζηθεοδωρίδης, 2011 Είναι μίγματα ορυκτών φάσεων Οι ορυκτές φάσεις μπορεί να είναι ενός είδους ή περισσότερων ειδών Μάρμαρο Πολλοί κρύσταλλοι ασβεστίτη Γρανίτης Κρύσταλλοι χαλαζία, πλαγιοκλάστου,

Διαβάστε περισσότερα

Μαγματικά, πλουτώνια πετρώματα ΓΡΑΝΙΤΕΣ ΚΑΙ ΓΡΑΝΙΤΟΕΙΔΗ ΡΥΟΛΙΘΟΣ

Μαγματικά, πλουτώνια πετρώματα ΓΡΑΝΙΤΕΣ ΚΑΙ ΓΡΑΝΙΤΟΕΙΔΗ ΡΥΟΛΙΘΟΣ Ηλίας Χατζηθεοδωρίδης, 2011 Μαγματικά, πλουτώνια πετρώματα ΓΡΑΝΙΤΕΣ ΚΑΙ ΓΡΑΝΙΤΟΕΙΔΗ ΡΥΟΛΙΘΟΣ Καλιούχος Άστριος ή Πλαγιόκλαστο Χαλαζίας Βιοτίτης ή Κεροστίλβη + Μοσχοβίτης (όχι με Κεροστλίβη) + Μαγνητίτης

Διαβάστε περισσότερα

Γένεση μάγματος στον ηπειρωτικό φλοιό. 1. Γενικά 2. Τήξη αφυδάτωσης 3. Υπολειμματικό υλικό στην πηγή 4. Μετανάστευση των υγρών

Γένεση μάγματος στον ηπειρωτικό φλοιό. 1. Γενικά 2. Τήξη αφυδάτωσης 3. Υπολειμματικό υλικό στην πηγή 4. Μετανάστευση των υγρών M1 Γένεση μάγματος στον ηπειρωτικό φλοιό 1. Γενικά 2. Τήξη αφυδάτωσης 3. Υπολειμματικό υλικό στην πηγή 4. Μετανάστευση των υγρών 5. Διαχωρισμός του μερικούτήγματος από την πηγή 1 1. Γενικά Η γένεση μάγματος

Διαβάστε περισσότερα

ΓΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΑΝ. Εικόνα 1. Φωτογραφία του γαλαξία μας (από αρχείο της NASA)

ΓΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΑΝ. Εικόνα 1. Φωτογραφία του γαλαξία μας (από αρχείο της NASA) ΓΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΑΝ Φύση του σύμπαντος Η γη είναι μία μονάδα μέσα στο ηλιακό μας σύστημα, το οποίο αποτελείται από τον ήλιο, τους πλανήτες μαζί με τους δορυφόρους τους, τους κομήτες, τα αστεροειδή και τους μετεωρίτες.

Διαβάστε περισσότερα

Η δομή και η σύσταση της γης. Χριστίνα Στουραϊτη Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος

Η δομή και η σύσταση της γης. Χριστίνα Στουραϊτη Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος Η δομή και η σύσταση της γης Χριστίνα Στουραϊτη Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος 10-3-2015 Γιατί μελετάμε τα πυριγενή πετρώματα? Τι θέλουμε να μάθουμε από την Γεωχημεία-Πετρολογία των πυριγενών πετρωμάτων?

Διαβάστε περισσότερα

Τα Fe-Ni-ούχα λατεριτικά μεταλλεύματα της Ελλάδας. Συμβολή της Ορυκτολογίας- Πετρολογίας στην αξιοποίησή τους. Ευριπίδης Μπόσκος, Καθηγητής

Τα Fe-Ni-ούχα λατεριτικά μεταλλεύματα της Ελλάδας. Συμβολή της Ορυκτολογίας- Πετρολογίας στην αξιοποίησή τους. Ευριπίδης Μπόσκος, Καθηγητής Τα Fe-Ni-ούχα λατεριτικά μεταλλεύματα της Ελλάδας. Συμβολή της Ορυκτολογίας- Πετρολογίας στην αξιοποίησή τους. Ευριπίδης Μπόσκος, Καθηγητής Στον Τομέα Γεωλογικών Επιστημών η Ορυκτολογία-Πετρολογία που

Διαβάστε περισσότερα

3.4 ΠΕΤΡΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΕΠΑΡΧΙΕΣ ΚΑΙ ΣΕΙΡΕΣ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ

3.4 ΠΕΤΡΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΕΠΑΡΧΙΕΣ ΚΑΙ ΣΕΙΡΕΣ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ 3.4 ΠΕΤΡΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΕΠΑΡΧΙΕΣ ΚΑΙ ΣΕΙΡΕΣ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ Το σύνολο των πετρωµάτων µιας περιοχής, τα οποία παρουσιάζουν κοινά πετρογραφικά και χηµικά γνωρίσµατα και είναι συγγενή µεταξύ τους, δηλαδή, προέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι. Πηγή του υλικού Μάγμα Τήξη πετρωμάτων στο θερμό κάτω φλοιό ή άνω μανδύα. ιαδικασία γένεσης Κρυστάλλωση (στερεοποίηση μάγματος)

Τι είναι. Πηγή του υλικού Μάγμα Τήξη πετρωμάτων στο θερμό κάτω φλοιό ή άνω μανδύα. ιαδικασία γένεσης Κρυστάλλωση (στερεοποίηση μάγματος) Πυριγενή πετρώματα Τι είναι Πηγή του υλικού Μάγμα Τήξη πετρωμάτων στο θερμό κάτω φλοιό ή άνω μανδύα. ιαδικασία γένεσης Κρυστάλλωση (στερεοποίηση μάγματος) Είδη πυριγενών πετρωμάτων Ηφαιστειακά ή εκρηξιγενή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ

ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ MΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝ. ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ & Υ ΡΟΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΗΡΩΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ 9, 157 80 ΖΩΓΡΑΦΟΥ, ΑΘΗΝΑ NATIONAL TECHNICAL

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Γεωτεχνολογίας & Περιβάλλοντος

Τμήμα Γεωτεχνολογίας & Περιβάλλοντος Τμήμα Γεωτεχνολογίας & Περιβάλλοντος Ολιβινικά βιομηχανικά πετρώματα στο Βούρινο της υτικής Μακεδονίας Σπουδάστρια : Κουζέλη Ευλαμπία Επιβλέπων : Επίκ. Καθ. Ανδρέας Ιορδανίδης Γενικά χαρακτηριστικά του

Διαβάστε περισσότερα

3 ΜΑΓΜΑ ΚΑΙ ΚΡΥΣΤΑΛΛΩΣΗ ΤΟΥ

3 ΜΑΓΜΑ ΚΑΙ ΚΡΥΣΤΑΛΛΩΣΗ ΤΟΥ 3 ΜΑΓΜΑ ΚΑΙ ΚΡΥΣΤΑΛΛΩΣΗ ΤΟΥ 3.1 ΦΥΣΗ ΤΟΥ ΜΑΓΜΑΤΟΣ 3.1.1 ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΜΑΓΜΑΤΟΣ Μάγµα είναι ένα φυσικό διάπυρο πυριτικό τήγµα, το οποίο περιέχει διαλυµένα αέρια ή και στερεά υλικά (π.χ. κρυστάλλους).

Διαβάστε περισσότερα

9 ΛΑΜΠΡΟΦΥΡΕΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΒΑΣΙΚΑ ΠΕΤΡΩΜΑΤΑ ΑΚΡΑΙΑΣ ΣΥΣΤΑΣΕΩΣ

9 ΛΑΜΠΡΟΦΥΡΕΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΒΑΣΙΚΑ ΠΕΤΡΩΜΑΤΑ ΑΚΡΑΙΑΣ ΣΥΣΤΑΣΕΩΣ 9 ΛΑΜΠΡΟΦΥΡΕΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΒΑΣΙΚΑ ΠΕΤΡΩΜΑΤΑ ΑΚΡΑΙΑΣ ΣΥΣΤΑΣΕΩΣ Εκτός από τα πετρώµατα τα οποία αναφέρθηκαν µέχρι τώρα, υπάρχουν και άλλα, τα οποία, αν και γενικά δεν είναι πολύ διαδεδοµένα, παρουσιάζουν ιδιαίτερο

Διαβάστε περισσότερα

Mοντέλα Γένεσης Κοιτασμάτων

Mοντέλα Γένεσης Κοιτασμάτων Mοντέλα Γένεσης Κοιτασμάτων Ενότητα 1: Γένεση Κοιτασμάτων με Μαγματικές Διεργασίες Μαρία Οικονόμου Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος Μοντέλα Γένεσης Κοιτασμάτων Κοιτάσματα Μαγματικών

Διαβάστε περισσότερα

Το άτομο του Υδρογόνου

Το άτομο του Υδρογόνου Το άτομο του Υδρογόνου Δυναμικό Coulomb Εξίσωση Schrödinger h e (, r, ) (, r, ) E (, r, ) m ψ θφ r ψ θφ = ψ θφ Συνθήκες ψ(, r θφ, ) = πεπερασμένη ψ( r ) = 0 ψ(, r θφ, ) =ψ(, r θφ+, ) π Επιτρεπτές ενέργειες

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Χατζηθεοδωρίδης, Απρίλιος 2007 ΠΥΡΙΤΙΚΆ ΟΡΥΚΤΆ

Ηλίας Χατζηθεοδωρίδης, Απρίλιος 2007 ΠΥΡΙΤΙΚΆ ΟΡΥΚΤΆ Ηλίας Χατζηθεοδωρίδης, Απρίλιος 2007 ΠΥΡΙΤΙΚΆ ΟΡΥΚΤΆ 92% των ορυκτών του φλοιού της γης είναι πυριτικά 39% 12% 12% 11% 5% 5% 5% 3% 8% Πλαγιόκλαστα Αλκαλικοί άστριοι Χαλαζίας Πυρόξενοι Αμφίβολοι Μαρμαρυγίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΩΜΑΤΑ. Πετρολογικός κύκλος

ΠΕΤΡΩΜΑΤΑ. Πετρολογικός κύκλος ΠΕΤΡΩΜΑΤΑ Εκρηξιγενή - Μεταµορφωµένα - Ιζηµατογενή πετρώµατα Πετρολογικός κύκλος ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Πετρώµατα Πετρώµατα είναι φυσικά στερεά υλικά σε συµπαγή ή χαλαρή µορφή, που π αποτελούνται από

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΑΠΘ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ-ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ

ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΑΠΘ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ-ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΑΠΘ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ-ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΣΚΗΣΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ: ΣΤΡΑΤΩΝΙ ΕΞΑΜΗΝΟ: Α ΜΑΘΗΜΑ: ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΜΕΙΚΤΑ ΘΕΙΟΥΧΑ ΟΡΥΚΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Αναχώρηση με λεωφορείο

Διαβάστε περισσότερα

Αλληλεπίδραση ακτίνων-χ με την ύλη

Αλληλεπίδραση ακτίνων-χ με την ύλη Άσκηση 8 Αλληλεπίδραση ακτίνων-χ με την ύλη Δ. Φ. Αναγνωστόπουλος Τμήμα Μηχανικών Επιστήμης Υλικών Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Ιωάννινα 2013 Άσκηση 8 ii Αλληλεπίδραση ακτίνων-χ με την ύλη Πίνακας περιεχομένων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΗΓΕΣ, ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΤΟΥ ΛΕΥΚΟΧΡΥΣΟΥ (PGE( PGE) Από: Μαρία Οικονόμου, Καθηγήτρια

ΠΗΓΕΣ, ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΤΟΥ ΛΕΥΚΟΧΡΥΣΟΥ (PGE( PGE) Από: Μαρία Οικονόμου, Καθηγήτρια ΠΜΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Τμήμα Γεωλογίας & Γεωπεριβάλλοντος ΠΜΣ: ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ Μάθημα: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΟΡΥΚΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΥΛΩΝ ΠΗΓΕΣ, ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΙΑΛΥΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΧΗΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΙΑΛΥΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΧΗΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΙΑΛΥΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΧΗΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή στις φασµατοµετρικές τεχνικές ανάλυσης 2. Προετοιµασία δειγµάτων 3. ιαλυτοποίηση δειγµάτων ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΙΑΛΥΜΑΤΩΝ Ατοµική Φασµατοσκοπία

Διαβάστε περισσότερα

Ορυκτά και πολύτιμοι λίθοι της Ελλάδας

Ορυκτά και πολύτιμοι λίθοι της Ελλάδας Ορυκτά και πολύτιμοι λίθοι της Ελλάδας Βασίλης Μέλφος Λέκτορας Κοιτασματολογίας-Γεωχημείας Τομέας Ορυκτολογίας, Πετρολογίας, Κοιτασματολογίας Τμήμα Γεωλογίας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης melfosv@geo.auth.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΗ ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ ΚΑΙ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ

ΧΗΜΙΚΗ ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ ΚΑΙ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ ΧΗΜΙΚΗ ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ ΚΑΙ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Χημική αποσάθρωση Διάσπαση και εξαλλοίωση υλικών κοντά στην επιφάνεια της γης Σχηματισμός προϊόντων κοντά σε κατάσταση χημικής ισορροπίας με την ατμόσφαιρα,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ & ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΥΠΟΕΡΓΟ: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΜΑΡΜΑΡΩΝ ΚΑΙ ΛΟΙΠΩΝ ΔΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ (ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ)

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ & ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΥΠΟΕΡΓΟ: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΜΑΡΜΑΡΩΝ ΚΑΙ ΛΟΙΠΩΝ ΔΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ (ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ) ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ & ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Γ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΟΥΜΕΝΟ ΕΡΓΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ (ΕΤΠΑ) ΕΛΛΑΔΑΣ (ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ) ΕΡΓΟ:ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

Μάγμα. Το μάγμα, όπως είναι γνωστό, είναι το μητρικό υλικό των πυριγενών πετρωμάτων και το τμήμα του που εκχύνεται σαν λάβα από τα ηφαίστεια είναι

Μάγμα. Το μάγμα, όπως είναι γνωστό, είναι το μητρικό υλικό των πυριγενών πετρωμάτων και το τμήμα του που εκχύνεται σαν λάβα από τα ηφαίστεια είναι ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΤΩΝ ΠΥΡΙΓΕΝΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ. Μάγμα. Το μάγμα, όπως είναι γνωστό, είναι το μητρικό υλικό των πυριγενών πετρωμάτων και το τμήμα του που εκχύνεται σαν λάβα από τα ηφαίστεια είναι προσιτό στην άμεση

Διαβάστε περισσότερα

τροχιακά Η στιβάδα καθορίζεται από τον κύριο κβαντικό αριθµό (n) Η υποστιβάδα καθορίζεται από τους δύο πρώτους κβαντικούς αριθµούς (n, l)

τροχιακά Η στιβάδα καθορίζεται από τον κύριο κβαντικό αριθµό (n) Η υποστιβάδα καθορίζεται από τους δύο πρώτους κβαντικούς αριθµούς (n, l) ΑΤΟΜΙΚΑ ΤΡΟΧΙΑΚΑ Σχέση κβαντικών αριθµών µε στιβάδες υποστιβάδες - τροχιακά Η στιβάδα καθορίζεται από τον κύριο κβαντικό αριθµό (n) Η υποστιβάδα καθορίζεται από τους δύο πρώτους κβαντικούς αριθµούς (n,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ. Ενότητα 12: Περιροδοπική- Σερβομακεδονική Ζώνη. Ιωάννης Κουκουβέλας, Καθηγητής Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας

ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ. Ενότητα 12: Περιροδοπική- Σερβομακεδονική Ζώνη. Ιωάννης Κουκουβέλας, Καθηγητής Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ Ενότητα 12: Περιροδοπική- Σερβομακεδονική Ζώνη Ιωάννης Κουκουβέλας, Καθηγητής Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας Άδειες Χρήσης Το παρόν υλικό διατίθεται με τους όρους της άδειας χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΗ ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ Σ' όλα τα επίπεδα και σ' όλα τα περιβάλλοντα, η χηµική αποσάθρωση εξαρτάται οπό την παρουσία νερού καθώς και των στερεών και αερίων

ΧΗΜΙΚΗ ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ Σ' όλα τα επίπεδα και σ' όλα τα περιβάλλοντα, η χηµική αποσάθρωση εξαρτάται οπό την παρουσία νερού καθώς και των στερεών και αερίων ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ Η αποσάθρωση ορίζεται σαν η διάσπαση και η εξαλλοίωση των υλικών κοντά στην επιφάνεια της Γης, µε τοσχηµατισµό προιόντων που είναι σχεδόν σε ισορροπία µε τηνατµόσφαιρα, την υδρόσφαιρα και τη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΜΕΝΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΜΕΝΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΜΕΝΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ & ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΥΠΟΕΡΓΟ: ΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΜΑΡΜΑΡΩΝ ΚΑΙ ΛΟΙΠΩΝ ΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ (ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ)

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ & ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΥΠΟΕΡΓΟ: ΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΜΑΡΜΑΡΩΝ ΚΑΙ ΛΟΙΠΩΝ ΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ (ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ) ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ & ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Γ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΗΚΟΤΗΤΑΣ ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟ ΟΤΟΥΜΕΝΟ ΕΡΓΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ (ΕΤΠΑ) ΕΛΛΑ ΑΣ (ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ) ΕΡΓΟ:ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

ECOELASTIKA ΑΕ ΕΚΕΤΑ/ΙΔΕΠ

ECOELASTIKA ΑΕ ΕΚΕΤΑ/ΙΔΕΠ Μελέτη για τον προσδιορισμό του ποσοστού σύρματος, της συγκέντρωση τέφρας και της σύσταση τέφρας σε κύρια στοιχεία και ιχνοστοιχεία, για ελαστικά τα οποία χρησιμοποιούνται στην τσιμεντοβιομηχανία ECOELASTIKA

Διαβάστε περισσότερα

Ηλιόπουλος Ι. και Καταγάς Χ. Τοµέας Ορυκτών Πρώτων Υλών, Τµήµα Γεωλογίας, Πανεπιστήµιο Πατρών, 265 00 Πάτρα, morel@upatras.gr, c.katagas@upatras.

Ηλιόπουλος Ι. και Καταγάς Χ. Τοµέας Ορυκτών Πρώτων Υλών, Τµήµα Γεωλογίας, Πανεπιστήµιο Πατρών, 265 00 Πάτρα, morel@upatras.gr, c.katagas@upatras. 2 ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ, ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ & ΓΕΩΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2005 ΣΕΛ. 75-84 ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΜΕΤΑΠΗΛΙΤΙΚΩΝ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΕΝΕΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΝΗΣΟ IΚΑΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποια είναι τα σπουδαιότερα είδη ζωνώδους κατασκευής των πλαγιοκλάστων. Ερµηνεύσατε τον τρόπο δηµιουργίας καθενός α) Κανονική ανάστροφη ζώνωση:

1. Ποια είναι τα σπουδαιότερα είδη ζωνώδους κατασκευής των πλαγιοκλάστων. Ερµηνεύσατε τον τρόπο δηµιουργίας καθενός α) Κανονική ανάστροφη ζώνωση: 1. Ποια είναι τα σπουδαιότερα είδη ζωνώδους κατασκευής των πλαγιοκλάστων. Ερµηνεύσατε τον τρόπο δηµιουργίας καθενός α) Κανονική ανάστροφη ζώνωση: Χαρακτηρίζουν τη γενική τάση της µεταβολής της σύστασης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ & ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ & ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ & ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ 4. Πετρολογία Διδάσκων: Μπελόκας Γεώργιος Επίκουρος

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ-ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΕΜΠ

ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ-ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΕΜΠ MΑΡΙΑ ΠΕΡΡΑΚΗ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ-ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΕΜΠ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Προσωπικές πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΒΩΞΙΤΕΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΒΩΞΙΤΩΝ Το 1844 ο Γάλλος επιστήμονας Dufrenoy χαρακτήρισε το ορυκτό που μελετήθηκε το 1821 απο το Γάλλο χημικός Berthier στο χωριό Les Baux, της Ν. Γαλλίας ως

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ - ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ - ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ. ΤΕΤΡΑΗΜΕΡΗ ΑΣΚΗΣΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗ.

ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ - ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ - ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ. ΤΕΤΡΑΗΜΕΡΗ ΑΣΚΗΣΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗ. ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ - ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ - ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ. ΤΕΤΡΑΗΜΕΡΗ ΑΣΚΗΣΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗ Δ Εξάμηνο ΚΟΡΩΝΑΙΟΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΑΝΤΗΡΑΝΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΛΟΥΤΩΝΙΤΗΣ ΤΗΣ ΣΕΡΙΦΟΥ, Η ΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΗ ΜΕ ΑΥΤΟΝ ΜΕΤΑΛΛΟΦΟΡΙΑ ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Ο ΠΛΟΥΤΩΝΙΤΗΣ ΤΗΣ ΣΕΡΙΦΟΥ, Η ΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΗ ΜΕ ΑΥΤΟΝ ΜΕΤΑΛΛΟΦΟΡΙΑ ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΥΛΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ: Γεωεπιστήμες & Περιβάλλον ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: Ορυκτές Πρώτες Υλες & Περιβάλλον Διπλωματική

Διαβάστε περισσότερα

Σκιερές ζώνες Ανισοτροπία Στρώµα D

Σκιερές ζώνες Ανισοτροπία Στρώµα D Σκιερές ζώνες Ανισοτροπία Στρώµα D Φυσική της Λιθόσφαιρας Κεφάλαιο 2 Καθ. Αναστασία Κυρατζή Α. Κυρατζή "Φυσική της Λιθόσφαιρας" 1 Α. Κυρατζή "Φυσική της Λιθόσφαιρας" 2 ιάδοση κυµάτων σε επιφάνειες ασυνέχειας

Διαβάστε περισσότερα

Λειαντικά είναι φυσικά ή τεχνητά υλικά με κατάλληλη σκληρότητα, ανθεκτικότητα, σχήμα κόκκων, σχισμό και ο θραυσμό, ώστε με κρούση ή τριβή να

Λειαντικά είναι φυσικά ή τεχνητά υλικά με κατάλληλη σκληρότητα, ανθεκτικότητα, σχήμα κόκκων, σχισμό και ο θραυσμό, ώστε με κρούση ή τριβή να ΛΕΙΑΝΤΙΚΑ ΥΛΙΚΑ Λειαντικά είναι φυσικά ή τεχνητά υλικά με κατάλληλη σκληρότητα, ανθεκτικότητα, σχήμα κόκκων, σχισμό και ο θραυσμό, ώστε με κρούση ή τριβή να προκαλούν τη δημιουργία ομαλής επιφάνειας. Σημαντικά

Διαβάστε περισσότερα

Προπτυχιακών Σπουδών: Τµήµα Γεωλογίας Α.Π.Θ».

Προπτυχιακών Σπουδών: Τµήµα Γεωλογίας Α.Π.Θ». ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΠΙΠΕΡΑ K. ΚΥΡΙΑΚΗ MSc Γεωλόγος Ηµερ. και τόπος γεννήσεως: Ηλεκτρονικό ταχυδροµείο (e-mail): 15/04/1983, Θεσσαλονίκη heraia@geo.auth.gr, piperakyr@gmail.com ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ 2008- Σήµερα Υποψήφια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΒΩΞΙΤΗ, ΜΠΕΝΤΟΝΙΤΗ ΚΑΙ ΠΕΡΛΙΤΗ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΒΩΞΙΤΗ, ΜΠΕΝΤΟΝΙΤΗ ΚΑΙ ΠΕΡΛΙΤΗ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΒΩΞΙΤΗ, ΜΠΕΝΤΟΝΙΤΗ ΚΑΙ ΠΕΡΛΙΤΗ Αύγουστος 1999 Μεθοδολογία Οι δοκιμές

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΦΑΡΙΝΑΣ ΤΣΙΜΕΝΤΟΥ ΑΠΟ ΑΝΑΚΥΚΛΩΜΕΝΑ ΥΛΙΚΑ ΚΑΤΕ ΑΦΙΣΗΣ ΚΤΙΡΙΩΝ

ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΦΑΡΙΝΑΣ ΤΣΙΜΕΝΤΟΥ ΑΠΟ ΑΝΑΚΥΚΛΩΜΕΝΑ ΥΛΙΚΑ ΚΑΤΕ ΑΦΙΣΗΣ ΚΤΙΡΙΩΝ ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΦΑΡΙΝΑΣ ΤΣΙΜΕΝΤΟΥ ΑΠΟ ΑΝΑΚΥΚΛΩΜΕΝΑ ΥΛΙΚΑ ΚΑΤΕ ΑΦΙΣΗΣ ΚΤΙΡΙΩΝ Χ.-Τ. Γκαλµπένης 1, Κ. Τσακαλάκης 2, Σ. Τσίµας 1 1 Σχολή Χηµικών Μηχανικών, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Ηρώων Πολυτεχνείου 9,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΥΨΗΛΟΥ ΤΕΧΝΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝΕΡΥΘΡΑΙΛΥ- ΑΠΟΒΛΗΤΟ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ

ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΥΨΗΛΟΥ ΤΕΧΝΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝΕΡΥΘΡΑΙΛΥ- ΑΠΟΒΛΗΤΟ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟ ΕΜΠ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΓΙΑ ΤΑ 170 ΕΤΗ ΕΜΠ ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΥΨΗΛΟΥ ΤΕΧΝΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝΕΡΥΘΡΑΙΛΥ- ΑΠΟΒΛΗΤΟ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Υπόγειες μεταλλευτικές εκμεταλλεύσεις στην Ελλάδα

Υπόγειες μεταλλευτικές εκμεταλλεύσεις στην Ελλάδα Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Μηχανικών Μεταλλείων Μεταλλουργών Υπόγειες μεταλλευτικές εκμεταλλεύσεις στην Ελλάδα Ανδρέας Μπενάρδος Δρ. Μηχανικός Μεταλλείων Μεταλλουργός Ε.Μ.Π. Αρχαίες Υπόγειες Εκμεταλλεύσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΟΠΤΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΠΕΤΡΟΓΕΝΕΤΙΚΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ

ΟΠΤΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΠΕΤΡΟΓΕΝΕΤΙΚΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ-ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΟΠΤΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΠΕΤΡΟΓΕΝΕΤΙΚΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ Ε. ΜΠΟΣΚΟΣ Καθηγητής Α. ΟΡΦΑΝΟΥ ΑΚΗ Επ. Καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ-ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΣΚΗΣΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ ΞΑΝΘΗ. Β Εξάμηνο.

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ-ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΣΚΗΣΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ ΞΑΝΘΗ. Β Εξάμηνο. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ-ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΣΚΗΣΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ ΞΑΝΘΗ Β Εξάμηνο Θεσσαλονίκη ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚ ΡΟΜΗΣ 1η ΗΜΕΡΑ Ξάνθη. Βολλαστονίτης (Σχ.

Διαβάστε περισσότερα

'Οταν είναι γνωστή η ταυτότητα των σταθερών ορυκτολογικών ειδών και των διαλυτών ιοντικών φάσεων είναι δυνατό να υπολογίσουµε τη σχετική διαλυτότητα

'Οταν είναι γνωστή η ταυτότητα των σταθερών ορυκτολογικών ειδών και των διαλυτών ιοντικών φάσεων είναι δυνατό να υπολογίσουµε τη σχετική διαλυτότητα Γεωχηµική Ευκινησία Ευκινησία κάτω από επιφανειακές συνθήκες Η ευκινησία των στοιχείων στο επιφανειακό περιβάλλον κυριαρχείται από τη µεταφορά σε υδάτινα διαλύµατα. 'Ένας κατά προσέγγιση οδηγός στην ευκινησία

Διαβάστε περισσότερα

Κοιτασματολογία Ενότητα 3: Διαδικασίες σχηματισμού, περιεχόμενο και εμφανίσεις κοιτασμάτων

Κοιτασματολογία Ενότητα 3: Διαδικασίες σχηματισμού, περιεχόμενο και εμφανίσεις κοιτασμάτων Κοιτασματολογία Ενότητα 3: Διαδικασίες σχηματισμού, περιεχόμενο και εμφανίσεις κοιτασμάτων Γεώργιος Χαραλαμπίδης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος & Μηχανικών Αντιρρύπανσης ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Μεταλλουργικά προιόντα Μεταλλουργικές πρώτες ύλες Ιδιότητες Μετάλλων

Μεταλλουργικά προιόντα Μεταλλουργικές πρώτες ύλες Ιδιότητες Μετάλλων ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ - ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΛΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΑΣ 157 80 ΖΩΓΡΑΦΟΥ Παραγωγικές Διεργασίες Eξαγωγική Μεταλλουργία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΑΝΙΕΣ ΓΑΙΕΣ Ο «κρυμμένος πλούτος» στα έγκατα της ελληνικής γης

ΣΠΑΝΙΕΣ ΓΑΙΕΣ Ο «κρυμμένος πλούτος» στα έγκατα της ελληνικής γης ΣΠΑΝΙΕΣ ΓΑΙΕΣ Ο «κρυμμένος πλούτος» στα έγκατα της ελληνικής γης Οι σπάνιες γαίες (REE) αποτελούν ένα επίκαιρο θέµα τόσο στον επιστηµονικό όσο και στο βιοµηχανικό χώρο. Πρόκειται για χηµικά στοιχεία, τα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ. ΕΞΑΗΜΕΡΗ ΑΣΚΗΣΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑ ΘΡΑΚΗ ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑ Α - ΘΕΣΣΑΛΙΑ. Εξάµηνο

ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ. ΕΞΑΗΜΕΡΗ ΑΣΚΗΣΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑ ΘΡΑΚΗ ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑ Α - ΘΕΣΣΑΛΙΑ. Εξάµηνο ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ. ΕΞΑΗΜΕΡΗ ΑΣΚΗΣΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑ ΘΡΑΚΗ ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑ Α - ΘΕΣΣΑΛΙΑ Εξάµηνο ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΜΑΪΟΣ 2011 1 ΣΚΟΠΟΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Η εξαήµερη άσκηση υπαίθρου του 2

Διαβάστε περισσότερα

Κοιτασματολογία Ενότητα 1: Κίνηση των λιθοσφαιρικών Πλακών Γεωλογικά Φαινόμενα

Κοιτασματολογία Ενότητα 1: Κίνηση των λιθοσφαιρικών Πλακών Γεωλογικά Φαινόμενα Κοιτασματολογία Ενότητα 1: Κίνηση των λιθοσφαιρικών Πλακών Γεωλογικά Φαινόμενα Γεώργιος Χαραλαμπίδης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος & Μηχανικών Αντιρρύπανσης ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

FLUXANA GmbH & Co.KG FLUXANA Reference Materials for Industrial FXMM-0015-04 02.04.2012 3. Ores, concentrates, sulfides Page Cement, raw meal, clinker

FLUXANA GmbH & Co.KG FLUXANA Reference Materials for Industrial FXMM-0015-04 02.04.2012 3. Ores, concentrates, sulfides Page Cement, raw meal, clinker FLUXANA GmbH & Co.KG FLUXANA Reference Materials for Industrial FXMM-0015-04 02.04.2012 3 Content Rocks, soils, clays, sediments Page Ores, concentrates, sulfides Page Cement, raw meal, clinker 01.01.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΦΩΣΦΟΡΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΣΤΡΑΓΓΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΦΥΔΑΤΩΣΗΣ ΙΛΥΟΣ ΜΕΣΩ ΚΑΤΑΚΡΗΜΝΙΣΗΣ ΣΤΡΟΥΒΙΤΗ

ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΦΩΣΦΟΡΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΣΤΡΑΓΓΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΦΥΔΑΤΩΣΗΣ ΙΛΥΟΣ ΜΕΣΩ ΚΑΤΑΚΡΗΜΝΙΣΗΣ ΣΤΡΟΥΒΙΤΗ ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΦΩΣΦΟΡΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΣΤΡΑΓΓΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΦΥΔΑΤΩΣΗΣ ΙΛΥΟΣ ΜΕΣΩ ΚΑΤΑΚΡΗΜΝΙΣΗΣ ΣΤΡΟΥΒΙΤΗ Αλίκη Κόκκα και Ευάγγελος Διαμαντόπουλος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Πολυτεχνείο Κρήτης PhoReSe: Ανάκτηση Φωσφόρου

Διαβάστε περισσότερα

Σημειώσεις Εργαστηρίου ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑΣ

Σημειώσεις Εργαστηρίου ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Σημειώσεις Εργαστηρίου ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑΣ του ΙΟΡ ΑΝΙ Η ΑΝ ΡΕΑ Επίκουρου Καθηγητή Κοζάνη, 2007 Περιεχόμενα Πρόλογος.2 Εισαγωγή.3 Εργαστήριο 1ο - Αναλυτική Γεωχημεία.7

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΥΔΡΟΘΕΡΜΙΚΩΝ ΕΞΑΛΛΟΙΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΠΙΘΕΡΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΛΛΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΟ ΚΑΛΟΤΥΧΟ ΞΑΝΘΗΣ

ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΥΔΡΟΘΕΡΜΙΚΩΝ ΕΞΑΛΛΟΙΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΠΙΘΕΡΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΛΛΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΟ ΚΑΛΟΤΥΧΟ ΞΑΝΘΗΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΥΔΡΟΘΕΡΜΙΚΩΝ ΕΞΑΛΛΟΙΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΠΙΘΕΡΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΛΛΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΟ ΚΑΛΟΤΥΧΟ ΞΑΝΘΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ Λ. ΣΤΕΡΓΙΟΥ Επιβλέπων Καθηγητής Λέκτορας Βασίλειος Μέλφος Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΦΩΤΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ

ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΦΩΤΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΦΩΤΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ Ε. Πουλάκης, Α. Ζέρβα, Κ. Φιλιππόπουλος Σχολή Χημικών Μηχανικών, Ε.Μ.Π., Ηρώων Πολυτεχνείου 9, 157 80 Αθήνα ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η φωτοκαταλυτική επεξεργασία

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 8 ο. Ισοτοπική Γεωχημεία. 1. Βασικές αρχές

Μάθημα 8 ο. Ισοτοπική Γεωχημεία. 1. Βασικές αρχές Μάθημα 8 ο Ισοτοπική Γεωχημεία 1. Βασικές αρχές Επικ. Καθ. Χ. Στουραϊτη Τομέας Οικονομικής Γεωλογίας - Γεωχημείας Θεωρία - Ισότοπα - Ραδιενέργεια - Ο φασματογράφος μάζας Περιεχόμενα Βασικές αρχές ραδιοχρονολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ - ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ - ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ. ΤΡΙΗΜΕΡΗ ΑΣΚΗΣΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗ.

ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ - ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ - ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ. ΤΡΙΗΜΕΡΗ ΑΣΚΗΣΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗ. ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ - ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ - ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ. ΤΡΙΗΜΕΡΗ ΑΣΚΗΣΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗ Εξάμηνο ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΜΑΪΟΣ 2009 1 ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Η άσκηση υπαίθρου

Διαβάστε περισσότερα

ΖΩΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΠΗΛΙΟ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΥΜΒΟΛΟΜΕΤΡΙΑΣ ΜΟΝΙΜΩΝ ΣΚΕΔΑΣΤΩΝ

ΖΩΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΠΗΛΙΟ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΥΜΒΟΛΟΜΕΤΡΙΑΣ ΜΟΝΙΜΩΝ ΣΚΕΔΑΣΤΩΝ EΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΕΙΟ Τμήμα Μηχανικών Μεταλλείων-Μεταλλουργών ΖΩΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΤΗΤΑΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΥΜΒΟΛΟΜΕΤΡΙΑΣ ΜΟΝΙΜΩΝ ΣΚΕΔΑΣΤΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Κιτσάκη Μαρίνα

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ

ΧΗΜΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ Εδαφικά κολλοειδή Ανόργανα ορυκτά (άργιλος) ή οργανική ουσία (χούμος) με διάμετρο μικρότερη από 0,001 mm ή 1μ ανήκουν στα κολλοειδή. Ηάργιλος(

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ Νο 56 ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ Νο 56 ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ Νο 56 ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΜΑΡΙΟΛΑΚΟΣ, Η., ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΣ, Ι., ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, Τ., ΦΟΥΝΤΟΥΛΗΣ, Ι. (1999). - Γεωμορφολογική δομή της πόλγης της Πολιανής (Ν. Μεσσηνίας) με

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή και σκοπός πτυχιακής εργασίας... 4

1. Εισαγωγή και σκοπός πτυχιακής εργασίας... 4 1 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η παρούσα πτυχιακή εργασία πραγματεύεται την χαρτογράφηση και την κινηματική ανάλυση του τεκτονικού καλύμματος των κυανοσχιστολίθων της νήσου Σίφνου και συγκεκριμένα της ευρύτερης περιοχής της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Τομέας Περιβαλλοντικής Υδραυλικής και Γεωπεριβαλλοντικής Μηχανικής (III) Εργαστήριο Γεωπεριβαλλοντικής Μηχανικής TECHNICAL UNIVERSITY OF CRETE SCHOOL of

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΒΡΩΣΗΑΝΑΣΚΑΦΙΚΩΝ ΓΥΑΛΙΝΩΝΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ

ΙΑΒΡΩΣΗΑΝΑΣΚΑΦΙΚΩΝ ΓΥΑΛΙΝΩΝΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ ΙΑΒΡΩΣΗΑΝΑΣΚΑΦΙΚΩΝ ΓΥΑΛΙΝΩΝΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΦΘΟΡΑΣ ΤΟΥ ΓΥΑΛΙΟΥ Eνδογενείς και εξωγενείς. Eνδογενείς: Η σύσταση του γυαλιού. Υλικά που σχηµατίζουν το δίκτυο του γυάλινου υλικού. ιοξείδιο του πυριτίου

Διαβάστε περισσότερα

Ορυκτά είναι όλα τα ομογενή, κρυσταλλικά υλικά, με συγκεκριμένη μοριακή δομή και σύσταση

Ορυκτά είναι όλα τα ομογενή, κρυσταλλικά υλικά, με συγκεκριμένη μοριακή δομή και σύσταση Ορυκτά - πετρώματα Ορυκτά είναι όλα τα ομογενή, κρυσταλλικά υλικά, με συγκεκριμένη μοριακή δομή και σύσταση Πετρώματα είναι οι μεγάλες μονάδες υλικών, που αποτελούν το στερεό συνεκτικό σύνολο από ένα ανακάτωμα

Διαβάστε περισσότερα

ΝΗΣΟΠΥΡΙΤΙΚΑ X 3 Y 2 (SiO 4 ) 3 (X=Mg,Fe,Mn,Ca) (Y=Al,Cr,Fe Y=Al,Cr,Fe) Κυβικό τα πόλωσης Σχισμός Γενικά άχρωμο, γκριζωπό. Υψηλό έως πολύ υψηλό θετικό. Ιδιόμορφες εξαπλευρικές ή οκταπλευρικές τομές. Aποστρογγυλεμένοι

Διαβάστε περισσότερα

4. ΤΕΧΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ

4. ΤΕΧΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ Κεφάλαιο 4: Τεχνική συµπεριφορά πετρωµάτων 4.1 4. ΤΕΧΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ 4.1 ΓΕΝΙΚΑ Στα επόµενα γίνεται παρουσίαση της τεχνικής συµπεριφοράς των πετρωµάτων, που συνήθως αναπτύσσονται στον Ελλαδικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΩΝ ΧΑΛΑΖΙΑ ΣΕ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΚΟΖΑΝΗΣ

ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΩΝ ΧΑΛΑΖΙΑ ΣΕ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΚΟΖΑΝΗΣ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΩΝ ΧΑΛΑΖΙΑ ΣΕ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΚΟΖΑΝΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ TOY ΣΤΕΦΑΝΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ XAΛΑΖΙΑΣ Ο χαλαζίας σήμερα βρίσκει πολλές εφαρμογές και έχει μία ευρεία γκάμα χρήσεων,

Διαβάστε περισσότερα

Ορυκτολογία. Μάθημα 1 ο Εισαγωγικές έννοιες και ιστορικά στοιχεία

Ορυκτολογία. Μάθημα 1 ο Εισαγωγικές έννοιες και ιστορικά στοιχεία Ορυκτολογία Μάθημα 1 ο Εισαγωγικές έννοιες και ιστορικά στοιχεία Ηλίας Χατζηθεοδωρίδης 2007/2010/2011 Τι περιλαμβάνει το μάθημα της Ορυκτολογίας Η φύση αποτελείται από ύλη (matter). Η ύλη αποτελείται από

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΣΕΙΣ. 1. Χαρακτηρίστε τα παρακάτω στοιχεία ως διαµαγνητικά ή. Η ηλεκτρονική δοµή του 38 Sr είναι: 1s 2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 6 3d 10 4s 2 4p 6 5s 2

ΛΥΣΕΙΣ. 1. Χαρακτηρίστε τα παρακάτω στοιχεία ως διαµαγνητικά ή. Η ηλεκτρονική δοµή του 38 Sr είναι: 1s 2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 6 3d 10 4s 2 4p 6 5s 2 ΛΥΣΕΙΣ 1. Χαρακτηρίστε τα παρακάτω στοιχεία ως διαµαγνητικά ή παραµαγνητικά: 38 Sr, 13 Al, 32 Ge. Η ηλεκτρονική δοµή του 38 Sr είναι: 1s 2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 6 3d 10 4s 2 4p 6 5s 2 Η ηλεκτρονική δοµή του

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ CLIMATOLOGY

ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ CLIMATOLOGY 10 ο COMECAP 2010, Πρακτικά Συνεδρίου, Πάτρα 10 th COMECAP 2010, Proceedings, Patras, Greece ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ CLIMATOLOGY ΥΧΡΟΥΡΟΝΗΚΖ ΓΗΑΚΤΜΑΝΖ ΣΧΝ ΖΛΔΚΣΡΗΚΧΝ ΔΚΚΔΝΧΔΧΝ ΣΖΝ ΔΛΛΑΓΑ ΓΗΑ ΣΖΝ ΥΡΟΝΗΚΖ ΠΔΡΗΟΓΟ 1998-2007

Διαβάστε περισσότερα

Εγχειρίδιο χρήσης του FLIRE DSS

Εγχειρίδιο χρήσης του FLIRE DSS Action D1: On-line Dissemination Εγχειρίδιο χρήσης του FLIRE DSS 31/07/2015 Project location Greece Attiki region Project starting date: 01/10/2012 Project ending date: 30/09/2015 Coordinating Beneficiary

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΣΙΜΕΝΤΟΥ ΚΑΙ ΣΚΥΡΟΔΕΜΑΤΟΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΤΟΥ ΜΕΙΓΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΥΛΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΚΛΙΝΚΕΡ ΤΣΙΜΕΝΤΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΣΙΜΕΝΤΟΥ ΚΑΙ ΣΚΥΡΟΔΕΜΑΤΟΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΤΟΥ ΜΕΙΓΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΥΛΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΚΛΙΝΚΕΡ ΤΣΙΜΕΝΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΣΙΜΕΝΤΟΥ ΚΑΙ ΣΚΥΡΟΔΕΜΑΤΟΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΤΟΥ ΜΕΙΓΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΥΛΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΚΛΙΝΚΕΡ ΤΣΙΜΕΝΤΟΥ Ε.Μ.Π., 2010 1 Μεθοδολογία προσδιορισμού της αναλογίας των πρώτων

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολή ορισμένων περιοδικών ιδιοτήτων

Μεταβολή ορισμένων περιοδικών ιδιοτήτων Μεταβολή ορισμένων περιοδικών ιδιοτήτων 1. Ερώτηση: Ποια θεωρούνται θεμελιώδη χαρακτηριστικά του ατόμου και γιατί; Θεμελιώδη χαρακτηριστικά του ατόμου είναι: η ατομική ακτίνα, η ενέργεια ιοντισμού και

Διαβάστε περισσότερα

1 E I Σ Α Γ Ω Γ Η 1.1 ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ

1 E I Σ Α Γ Ω Γ Η 1.1 ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ 1 E I Σ Α Γ Ω Γ Η 1.1 ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ Η Πετρολογία είναι ο κλάδος των γεωλογικών επιστηµών που ασχολείται µε τη µελέτη των πετρωµάτων. Ερευνά την προέλευσή τους, τον τύπο εµφάνισής τους,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΙΔΗΡΟΥΧΑ & ΚΛΑΣΤΙΚΑ ΙΖΗΜΑΤΟΓΕΝΗ ΙΖΗΜΑΤΑ. Αριάδνη Αργυράκη

ΣΙΔΗΡΟΥΧΑ & ΚΛΑΣΤΙΚΑ ΙΖΗΜΑΤΟΓΕΝΗ ΙΖΗΜΑΤΑ. Αριάδνη Αργυράκη 1 ΣΙΔΗΡΟΥΧΑ & ΚΛΑΣΤΙΚΑ ΙΖΗΜΑΤΟΓΕΝΗ ΙΖΗΜΑΤΑ Αριάδνη Αργυράκη Περιεχόμενα 2 Χαρακτηριστικά και ορυκτολογία σιδηρούχων ιζημάτων Διεργασίες FeR και SR Ταινιωτοί σιδηρούχοι σχηματισμοί (BIF) Λεπτόκοκκα κλαστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΣΗ ΝΑΝΟΣΩΛΗΝΩΝ ΑΝΘΡΑΚΑ ΜΕΣΩ ΘΕΡΜΟΛΥΣΗΣ ΟΡΓΑΜΟΜΕΤΑΛΛΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΕ ΣΤΕΡΕΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

ΣΥΝΘΕΣΗ ΝΑΝΟΣΩΛΗΝΩΝ ΑΝΘΡΑΚΑ ΜΕΣΩ ΘΕΡΜΟΛΥΣΗΣ ΟΡΓΑΜΟΜΕΤΑΛΛΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΕ ΣΤΕΡΕΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΝΑΝΟΣΩΛΗΝΩΝ ΑΝΘΡΑΚΑ ΜΕΣΩ ΘΕΡΜΟΛΥΣΗΣ ΟΡΓΑΜΟΜΕΤΑΛΛΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΕ ΣΤΕΡΕΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ Α.Μ. Νέτσου 1, Ε. Χουντουλέση 1, Μ.Περράκη 2, Α.Ντζιούνη 1, Κ. Κορδάτος 1 1 Σχολή Χημικών Μηχανικών, ΕΜΠ 2 Σχολή

Διαβάστε περισσότερα

Εικ.IV.7: Μορφές Κυψελοειδούς αποσάθρωσης στη Νάξο, στην περιοχή της Στελίδας.

Εικ.IV.7: Μορφές Κυψελοειδούς αποσάθρωσης στη Νάξο, στην περιοχή της Στελίδας. ii. Μορφές Διάβρωσης 1. Μορφές Κυψελοειδούς Αποσάθρωσης-Tafoni Ο όρος Tafoni θεσπίστηκε ως γεωμορφολογικός από τον A. Penck (1894), εξαιτίας των γεωμορφών σε περιοχή της Κορσικής, που φέρει το όνομα αυτό.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΥΝΑΤΟΤΗΤΑΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΟΥ ΠΕ ΙΟΥ ΘΕΡΜΩΝ ΝΙΓΡΙΤΑΣ (Ν. ΣΕΡΡΩΝ)

ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΥΝΑΤΟΤΗΤΑΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΟΥ ΠΕ ΙΟΥ ΘΕΡΜΩΝ ΝΙΓΡΙΤΑΣ (Ν. ΣΕΡΡΩΝ) ελτίο της Ελληνικής Γεωλογικής Εταιρίας τοµ. XXXVI, 2004 Πρακτικά 10 ου ιεθνούς Συνεδρίου, Θεσ/νίκη Απρίλιος 2004 Bulletin of the Geological Society of Greece vol. XXXVI, 2004 Proceedings of the 10 th

Διαβάστε περισσότερα

Τήξη Στερεών Πρώτων Υλών. Εξαγωγική Μεταλλουργία

Τήξη Στερεών Πρώτων Υλών. Εξαγωγική Μεταλλουργία Τήξη Στερεών Πρώτων Υλών Εξαγωγική Μεταλλουργία Τήξη Πρώτων Υλών και Μεταλλευμάτων Σκοπός της Τήξης (smelting) είναι η παραγωγή ρευστού μετάλλου, κράματος, χλωριούχου ένωσης ή matte. Η τήξη είναι μια διεργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ Τομέας Ορυκτολογίας Πετρολογίας Κοιτασματολογίας ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ

ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ Τομέας Ορυκτολογίας Πετρολογίας Κοιτασματολογίας ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ Τομέας Ορυκτολογίας Πετρολογίας Κοιτασματολογίας ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ Ανέστης Α. Φιλιππίδης Καθηγητής Ορυκτολογίας-Κοιτασματολογίας Βασίλης

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση σκωριών EAFS ως πρόσθετο υλικό για την παραγωγή τσιμέντων τύπου Portland

Αξιοποίηση σκωριών EAFS ως πρόσθετο υλικό για την παραγωγή τσιμέντων τύπου Portland Πρακτικά 3ου Πανελληνίου Συνεδρίου για την Αξιοποίηση των Βιομηχανικών Παραπροϊόντων στη Δόμηση, ΕΒΙΠΑΡ, Θεσσαλονίκη 24-25 Σεπτεμβρίου 2012 Αξιοποίηση σκωριών EAFS ως πρόσθετο υλικό για την παραγωγή τσιμέντων

Διαβάστε περισσότερα

Κατανομες μεταλλων στα ιζηματα του υφαλοκρηπιδικου συστηματος της βορειοδυτικης Μαυρης Θαλασσας. xgaroufalia@hotmail.com 2

Κατανομες μεταλλων στα ιζηματα του υφαλοκρηπιδικου συστηματος της βορειοδυτικης Μαυρης Θαλασσας. xgaroufalia@hotmail.com 2 8ο Πανελλήνιο Συμποσιο Ωκεανογραφίας & Αλιείας 203 Κατανομες μεταλλων στα ιζηματα του υφαλοκρηπιδικου συστηματος της βορειοδυτικης Μαυρης Θαλασσας Γαρουφαλιά Χ., 1 Αναγνώστου Χ., 2 Παπαγεωργίου Α. 3 1

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ραδιενέργειας Περιβάλλοντος ΙΠΤΑ ΕΚΕΦΕ Δ. Στοιχειακή ανάλυση ατμοσφαιρικού αερολύματος. Καταμερισμός των πηγών εκπομπής

Εργαστήριο Ραδιενέργειας Περιβάλλοντος ΙΠΤΑ ΕΚΕΦΕ Δ. Στοιχειακή ανάλυση ατμοσφαιρικού αερολύματος. Καταμερισμός των πηγών εκπομπής Στοιχειακή ανάλυση ατμοσφαιρικού αερολύματος Καταμερισμός των πηγών εκπομπής Δρ. Αγγελική Καρανάσιου Επιβάρυνση της Ατμόσφαιρας Αυξημένες συγκεντρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων (Α.Σ.) Υπερβάσεις των θεσπισμένων

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΕΙΕΡΓΕΙΩΝ

ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΕΙΕΡΓΕΙΩΝ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΕΙΕΡΓΕΙΩΝ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΕ ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΣΑΝΤΗΛΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗΣ ΕΔΑΦΩΝ Web: http://www.ismc.gr/ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

P.G.M. ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ : ΚΑΖΑΚΗΣ ΝΕΡΑΝΤΖΗΣ 3396 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2006. Μέταλλα της ομάδας του Λευκόχρυσου

P.G.M. ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ : ΚΑΖΑΚΗΣ ΝΕΡΑΝΤΖΗΣ 3396 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2006. Μέταλλα της ομάδας του Λευκόχρυσου P.G.M. Μέταλλα της ομάδας του Λευκόχρυσου ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ : ΚΑΖΑΚΗΣ ΝΕΡΑΝΤΖΗΣ 3396 ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΒΑΒΕΛΙΔΗΣ ΜΙΧΑΗΛ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 06 ΛΕΞΕΙΣ-ΦΡΑΣΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ Ευγενή μέταλλα Πολύτιμα μέταλλα Υγρομαγματικά κοιτάσματα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΤΟΓΕΝΗΣ ΗΦΑΙΣΤΕΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΣΑΜΟΘΡΑΚΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝ Ε ΕΜΕΝΑ ΜΕ ΑΥΤΗΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ ΟΡΥΚΤΑ (ΖΕΟΛΙΘΟΙ, Κ-ΑΣΤΡΙΟΙ)

ΤΡΙΤΟΓΕΝΗΣ ΗΦΑΙΣΤΕΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΣΑΜΟΘΡΑΚΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝ Ε ΕΜΕΝΑ ΜΕ ΑΥΤΗΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ ΟΡΥΚΤΑ (ΖΕΟΛΙΘΟΙ, Κ-ΑΣΤΡΙΟΙ) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ-ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ- ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΡΙΘΜ. 83 ΜΑΡΙΑΣ ΒΛΑΧΟΥ ΓΕΩΛΟΓΟΥ ΤΡΙΤΟΓΕΝΗΣ ΗΦΑΙΣΤΕΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Υ ΡΟΓΕΩΛΟΓΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΥΠΟΓΕΙΩΝ ΝΕΡΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΜΕΣΣΗΝΗΣ, Ν.ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ

Υ ΡΟΓΕΩΛΟΓΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΥΠΟΓΕΙΩΝ ΝΕΡΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΜΕΣΣΗΝΗΣ, Ν.ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ ελτίο της Ελληνικής Γεωλογικής Εταιρίας τοµ. XXXVI, 2004 Πρακτικά 10 ου ιεθνούς Συνεδρίου, Θεσ/νίκη Απρίλιος 2004 Bulletin of the Geological Society of Greece vol. XXXVI, 2004 Proceedings of the 10 th

Διαβάστε περισσότερα

6. οµές σε Χώρους ιεύρυνσης (Dilatation Sites) Πορφυροβλάστες (Porphyroblasts)

6. οµές σε Χώρους ιεύρυνσης (Dilatation Sites) Πορφυροβλάστες (Porphyroblasts) σελ. 101 6. οµές σε Χώρους ιεύρυνσης (Dilatation Sites) Πορφυροβλάστες (Porphyroblasts) 6.1 Γενικά Στο κεφάλαιο αυτό θα δοθούν ορισµένα στοιχεία τα οποία χρησιµοποιούνται στη Μικροτεκτονική για τη µελέτη

Διαβάστε περισσότερα

AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ

AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΙΕΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ Υ ΡΟΓΕΩΛΟΓΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΣΤΗΝ ΛΕΚΑΝΗ ΠΟΤΑΜΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΛΛΗΛΟΕΠΙ ΡΑΣΗ ΤΟΥ Υ ΑΤΙΚΟΥ ΚΑΘΕΣΤΩΤΟΣ ΜΕ ΤΗ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΗ ΛΙΓΝΙΤΙΚΗ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΑΣΣΟΝΑ

ΟΙ Υ ΡΟΓΕΩΛΟΓΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΣΤΗΝ ΛΕΚΑΝΗ ΠΟΤΑΜΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΛΛΗΛΟΕΠΙ ΡΑΣΗ ΤΟΥ Υ ΑΤΙΚΟΥ ΚΑΘΕΣΤΩΤΟΣ ΜΕ ΤΗ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΗ ΛΙΓΝΙΤΙΚΗ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΑΣΣΟΝΑ ελτίο της Ελληνικής εωλογικής Εταιρίας τοµ. XXXVI, 2004 Πρακτικά 10 ου ιεθνούς Συνεδρίου, Θεσ/νίκη Απρίλιος 2004 Bulletin of the Geological Society of Greece vol. XXXVI, 2004 Proceedings of the 10 th International

Διαβάστε περισσότερα

Ο σίδηρος είναι ένα από τα πιο ανθεκτικά και σκληρά μέταλλα που χρησιμοποιεί ο άνθρωπος από αρχαιοτάτων χρόνων

Ο σίδηρος είναι ένα από τα πιο ανθεκτικά και σκληρά μέταλλα που χρησιμοποιεί ο άνθρωπος από αρχαιοτάτων χρόνων ΣΙΔΗΡΟΣ Ο σίδηρος είναι ένα από τα πιο ανθεκτικά και σκληρά μέταλλα που χρησιμοποιεί ο άνθρωπος από αρχαιοτάτων χρόνων Ο σίδηρος έχει πλήθος εφαρμογών σήμερα. Μεταξύ των βαρέων μετάλλων είναι το πιο διαδεδομένο

Διαβάστε περισσότερα

5. ΤΟ ΠΥΡΙΤΙΟ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

5. ΤΟ ΠΥΡΙΤΙΟ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 5. ΤΟ ΠΥΡΙΤΙΟ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να εντοπίζουμε τη θέση του πυριτίου στον περιοδικό πίνακα Να αναφέρουμε τη χρήση του πυριτίου σε υλικά όπως

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Υάλου (Glass Technology)

Τεχνολογία Υάλου (Glass Technology) Τεχνολογία Υάλου (Glass Technology) Η παραγωγή υάλου ξεκινά με την ανάμειξη των αρχικών υλικών που αποτελούνται στο μεγαλύτερο μέρος τους από φυσικά ορυκτά ( άμμος ασβεστόλιθος) και σε μικρότερες ποσότητες

Διαβάστε περισσότερα

Πρασινοσχιστόλιθος. Χλωρίτης. Επίδοτο

Πρασινοσχιστόλιθος. Χλωρίτης. Επίδοτο ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑ Πρασινοσχιστόλιθος Χλωρίτης Επίδοτο Γρανίτης Χαλαζίας Άστριος Ασβεστίτης Ασβεστόλιθος Αντικείμενο της Ορυκτολογίας Το αντικείμενο της Ορυκτολογίας είναι η μελέτη των φυσικών κρυσταλλικών σωμάτων

Διαβάστε περισσότερα

5. Να βρείτε τον ατομικό αριθμό του 2ου μέλους της ομάδας των αλογόνων και να γράψετε την ηλεκτρονιακή δομή του.

5. Να βρείτε τον ατομικό αριθμό του 2ου μέλους της ομάδας των αλογόνων και να γράψετε την ηλεκτρονιακή δομή του. Ερωτήσεις στο 2o κεφάλαιο από τράπεζα θεμάτων 1. α) Ποιος είναι ο μέγιστος αριθμός ηλεκτρονίων που μπορεί να πάρει κάθε μία από τις στιβάδες: K, L, M, N. β) Ποιος είναι ο μέγιστος αριθμός ηλεκτρονίων που

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΛΟΓΙΚΟΙ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΙΑΚΡΙΣΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ

ΓΕΩΛΟΓΙΚΟΙ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΙΑΚΡΙΣΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟΙ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΙΑΚΡΙΣΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΟΡΙΣΜΟΙ Οι γεωλογικοί σχηµατισµοί που δοµούν το στερεό φλοιό της γης διακρίνονται από τεχνικογεωλογικής πλευράς σε εδαφικούς και βραχώδεις. Οι βραχώδεις προϋπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία Θερµικών/Μηχανικών Επεξεργασιών και δοµής των Κεραµικών, Γυαλιών

Στοιχεία Θερµικών/Μηχανικών Επεξεργασιών και δοµής των Κεραµικών, Γυαλιών Στοιχεία Θερµικών/Μηχανικών Επεξεργασιών και δοµής των Κεραµικών, Γυαλιών Βασισµένοστο Norman E. Dowling, Mechanical Behavior of Materials, Third Edition, Pearson Education, 2007 1 Κεραµικάκαιγυαλιά Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ Δ ΕΞΑΜΗΝΟ ΘΕΩΡΙΑ ΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΠΛΑΚΩΝ ΔΥΝΑΜΙΚΕΣ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΤΗΣ ΓΗΣ. Βασίλης ΚΑΨΙΜΑΛΗΣ

ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ Δ ΕΞΑΜΗΝΟ ΘΕΩΡΙΑ ΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΠΛΑΚΩΝ ΔΥΝΑΜΙΚΕΣ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΤΗΣ ΓΗΣ. Βασίλης ΚΑΨΙΜΑΛΗΣ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ Δ ΕΞΑΜΗΝΟ ΘΕΩΡΙΑ ΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΠΛΑΚΩΝ ΔΥΝΑΜΙΚΕΣ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΤΗΣ ΓΗΣ Βασίλης ΚΑΨΙΜΑΛΗΣ Γεωλόγος-Ωκεανογράφος Κύριος Ερευνητής, ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε. Τηλ. Γραφείου: 22910 76378 Κιν.: 6944 920386

Διαβάστε περισσότερα