Η Ροδόπη αποτελεί την ανατολικότερη γεωτεκτονική ζώνη των Ελληνίδων. οµείται από τεκτονοµεταµορφικά

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η Ροδόπη αποτελεί την ανατολικότερη γεωτεκτονική ζώνη των Ελληνίδων. οµείται από τεκτονοµεταµορφικά"

Transcript

1 2 ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ, ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ & ΓΕΩΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2005 ΣΕΛ ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΑΜΦΙΒΟΛΙΤΙΩΜΕΝΩΝ ΕΚΛΟΓΙΤΩΝ ΚΑΙ ΤΡΟΝΤΙΕΜΙΤΙΚΩΝ ΦΛΕΒΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ OΡΓΑΝΗΣ-KΥΜΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΡΟ ΟΠΗΣ Μπόσκος Ε. και Μπαζιώτης Ι. Τοµέας Γεωλογικών Επιστηµών, Σχολή Μηχανικών Μεταλλείων Μεταλλουργών, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Ηρώων Πολυτεχνείου 9, , Ζωγράφου, Αθήνα, ΠΕΡΙΛΗΨΗ Γρανατούχοι αµφιβολίτες του τεκτονοµεταµορφικού συµπλέγµατος της Κύµης, στην Ανατολική Ροδόπη αποτελούν προϊόντα αµφιβολιτίωσης εκλογιτών που υπέστησαν µεταµόρφωση υπέρ-υψηλών πιέσεων. Η γεωχηµεία των κύριων στοιχείων και ιχνοστοιχείων δείχνει ότι οι πρωτόλιθοι τους ήταν γάββροι, οι οποίοι κρυσταλλώθηκαν από θολεϊτικής σύστασης µάγµα σε περιβάλλον διεύρυνσης. Τα γεωχηµικά χαρακτηριστικά των τροντιεµιτικών φλεβών που τέµνουν τους γρανατούχους αµφιβολίτες, δείχνουν ότι το τροντιεµιτκό µάγµα προήλθε από µερική τήξη των αµφιβολιτιωµένων εκλογιτών. Η συνύπαρξη µαγµατικού κλινοζοϊσίτη µε µοσχοβίτη, χαλαζία και πλαγιόκλαστο (An 14-20%) τεκµηριώνει κρυστάλλωση του µάγµατος σε βάθος ~32-36 km. 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Ροδόπη αποτελεί την ανατολικότερη γεωτεκτονική ζώνη των Ελληνίδων. οµείται από τεκτονοµεταµορφικά συµπλέγµατα τα οποία χαρακτηρίζονται από αλπικής ηλικίας µεταµόρφωση και καλυµµατική τεκτονική (Krohe & Mposkos 2002). Στο ανώτερο τεκτονοµεταµορφικό σύµπλεγµα της Κύµης στην Ανατολική Ροδόπη µεταξύ των επικρατέστερων λιθολογιών συµπεριλαµβάνονται µεταβασίτες οι οποίοι αποτελούνται κατεξοχή από µερικώς ή πλήρως αµφιβολιτιωµένους εκλογίτες, οι οποίοι συχνά τέµνονται από µικρού πάχους λευκοκρατικές φλέβες τροντιεµιτικής σύστασης. Η προέλευση των µαγµάτων τροντιεµιτικής σύστασης αποτέλεσε αντικείµενο πολλών ερευνητών. Για το θέµα αυτό υπάρχουν µελέτες πειραµατικές, µελέτες κατανοµής ιχνοστοιχείων και ισοτοπικές µελέτες. Σε όλες σχεδόν τις περιπτώσεις η γένεση τέτοιων µαγµάτων αποδίδεται είτε σε κλασµατική κρυστάλλωση βασαλτικών µαγµάτων χαµηλής περιεκτικότητας σε Κ (Singer et al. 1992) είτε σε προϊόντα µερικής τήξης υπαλκαλικών µεταβασαλτικών πετρωµάτων (π.χ. Wolf & Willie 1994, Barnes et al. 1996). Στην παρούσα εργασία µελετώνται αµφιβολιτιωµένοι εκλογίτες και φλεβικά πετρώµατα τροντιεµιτικής σύστασης που τέµνουν τους αµφιβολίτες από την περιοχή Οργάνης-Κύµης. Ιδιαίτερη έµφαση δίδεται στη γεωχηµεία των λιθολογιών αυτών µε στόχο να διαπιστωθεί η ενδεχό- µενη προέλευση των τροντιεµιτικής σύστασης τηγµάτων από µερική τήξη των αµφιβολιτιωµένων εκλογιτών 2 ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΣΥΜΠΛΕΓΜΑΤΟΣ ΚΥΜΗΣ Το τεκτονοµεταµορφικό σύµπλεγµα της Κύµης (Σχ. 1) έχει υποστεί µεταµόρφωση υπέρ-υψηλών πιέσεων (Mposkos & Kostopoulos 2001). Aποτελείται από µεταµορφωµένα πετρώµατα ηπειρωτικού φλοιού και πετρώµατα µανδύα. Κυριαρχούν µιγµατιτιωµένοι χαλαζιο-αστριούχοι και πηλιτικοί γνεύσιοι, µάρµαρα και µεγάλα σώµατα αµφιβολιτών, µερικώς αµφιβολιτιωµένων εκλογιτών και ορθογνεύσιων. Στα πετρώµατα µανδυακής προέλευσης συµπεριλαµβάνονται γρανατούχοι-σπινελιούχοι µεταπεριδοτίτες και σπινελιούχοι-γρανατούχοι πυροξενίτες (Mposkos 2002). Μοσχοβιτικοί πηγ- µατίτες τέµνουν όλες τις λιθολογίες. είκτες που τεκµηριώνουν τη µεταµόρφωση υπερ-υψηλών πιέσεων διαπιστώθηκαν µόνο σε πετρώµατα ηπειρωτικού φλοιού. Οι δείκτες αυτοί περιλαµβάνουν (α) πολυκρυσταλλικά συσσωµατώµατα χαλαζία σε ψευδοµόρφωση κατά κοεσίτη, από αµφιβολιτιωµέ- 259

2 νους εκλογίτες, (β) αποµίξεις ράβδων χαλαζία σε κλινοπυρόξενο από µερικώς αµφιβολιτωµένο ε- κλογίτη, (γ) εγκλείσµατα µικροδιαµαντιών σε γρανάτες από γρανατούχους-κυανιτούχους µιγµατιτιωµένους γνεύσιους (Mposkos et al. 2004, Perraki et al. 2004). Η ηλικία της µεταµόρφωσης υπέρυψηλών πιέσεων δεν είναι γνωστή. Ηλικία Sm-Nd γρανάτη-κλινοπυρόξενου ολικού πετρώµατος 119 εκ.χ. από σπινελιούχο-γρανατούχο πυροξενίτη (Wawrzenitz & Mposkos 1997) καταγράφει την ηλικία ενός σταδίου ανάδυσης του συµπλέγµατος Κύµης σε συνθήκες P-T ~16 kbar και ~770 0 C. Η διείσδυση και κρυστάλλωση των µοσχοβιτικών πηγµατιτών έλαβε χώρα µεταξύ 65 και 63 εκ.χ. ό- πως προκύπτει από την ηλικία Rb-Sr 65 εκ.χ. από πηγµατιτικό µοσχοβίτη (Mposkos & Wawrzenitz 1995) και U-Pb από µαγµατικό ζιρκόνιο (Liati et al. 2002). Η επίκλυση ιζηµάτων Ηωκαινικής ηλικίας (Λουτήσιο) στα µεταµορφωµένα πετρώµατα της Κύµης δείχνουν ότι το σύµπλεγµα της Κύµης αναδύθηκε στην επιφάνεια µεταξύ 63 και 48 Εκ.Χ. Σχήµα 1. Γεωτεκτονικός χάρτης της ανατολικής Ροδόπης (από Mposkos 2002). 3 ΠΕΤΡΟΓΡΑΦΙΑ-ΟΡΥΚΤΟΧΗΜΕΙΑ 3.1 Γρανατούχοι αµφιβολίτες (αµφιβολιτιωµένοι εκλογίτες) Μερικώς ή πλήρως αµφιβολιτιωµένοι εκλογίτες σχηµατίζουν φακούς ή διαστρώσεις πάχους ο- ρισµένων µέτρων ή και εκατοντάδων µέτρων στους πηλιτικούς και χαλαζιο-αστριούχους γνευσίους. Στην παρούσα εργασία δίδεται έµφαση σε εκείνους που διατηρούν ακόµη υπολειµµατικές φάσεις και ιστολογικά χαρακτηριστικά του εκλογιτικού σταδίου µεταµόρφωσης Σκαπολιθικός αµφιβολιτιωµένος εκλογίτης Τέσσερα km δυτικά της Σµιγάδας, στο δρόµο προς την Κύµη (Σχ. 1), εµφανίζεται σώµα αµφιβολιτιωµένου εκλογίτη πλούσιου σε γρανάτες, διαστάσεων ~20 Χ 40 µ. σε έντονα µυλονιτιωµένους γνεύσιους. Λευκοκρατικοί θύλακες αποτελούµενοι από χαλαζία + σκαπόλιθο ± πλαγιόκλαστο, φακοειδείς διαστρώσεις αποτελούµενες κυρίως από γρανάτη + σκαπόλιθο + κεροστίλβη, στις οποίες ο σκαπόλιθος και η κεροστίλβη, αντικαθιστούν γρανάτη και κλινοπυρόξενο, αποτυπώνουν ένα µεταεκλογιτικό στάδιο µεταµόρφωσης, η οποία έλαβε χώρα παρουσία ρευστής φάσης υπό οξειδωτικές συνθήκες. Φλεβίδια τροντιεµιτικής σύστασης πάχους 2 έως 3 cm (Σχ. 2 ) καθώς και µια φλέβα µοσχοβιτικού πηγµατίτη πάχους > των 2 m, διεισδύουν στον εκλογίτη. Το ορυκτολογικό άθροισµα του αµφιβολιτιωµένου εκλογίτη της Σµιγάδας είναι: Grt-Cpx-Hbl-Scp- Qtz-Czo-Pl-Kfs-Ab-Rt-Ttn-Py (συντµήσεις κατά Kretz 1983). ιακρίνονται δύο γενιές γρανάτη και κλινοπυρόξενου. Ο γρανάτης-1 (Grt-1) σχηµατίζει µεγάλους κρυστάλλους ( µm) µε διαβρω- µένα κυρίως τα άκρα του. Παρουσιάζει οµοιογενή σύσταση (Grs 24 Alm 47 Prp 29 ), µε εξαίρεση την περιφέρεια του στην οποία παρατηρείται µικρή µείωση του MgO και αύξηση του CaO. Ο γρανάτης-2 (Grt-2) σχηµατίζει ισοκοκκώδεις και ιδιόµορφους κρυστάλλους ( µm) και έχει σύσταση ίδια 260

3 µε εκείνη της περιφέρειας του Grt-1 (Grs 28 Alm 45 Prp 25 Sps 0.1 ). Ο γρανάτης-1 περιέχει σπάνια εγκλείσµατα Κ-ούχου άστριου, χαλαζία, κυανίτη, ρουτιλίου και σύνθετων κόκκων αποτελούµενους από κεροστίλβη + κλινοπυρόξενο. Εγκλείσµατα κυανίτη + χαλαζία δείχνουν ότι ο γρανάτης σχηµατίστηκε σε στάδιο προϊούσας µεταµόρφωσης αντικαθιστώντας πρώην πλαγιόκλαστο. Εγκλείσµατα χαλαζία έχουν αντικατασταθεί µερικώς ή πλήρως από Κ-ούχο άστριο. Ακτινωτές ρωγµατώσεις στο γρανάτη ξεκινούν από τα εγκλείσµατα των Κ-ούχων αστρίων (Σχ. 2Α). Τα εγκλείσµατα αυτά θεωρείται ότι ήταν αρχικά εγκλείσµατα κοεσίτη τα οποία µετατράπηκαν κατά το στάδιο της αποσυµπίεσης σε χαλαζία, προκαλώντας ρωγµατώσεις στον γρανάτη. Κ-ούχα ρευστά διείσδυσαν κατά µήκος των ρωγ- µών, πλήρωσαν τις ρωγµές και αντικατέστησαν τον χαλαζία µε Κ-ούχο άστριο. Ο κλινοπυρόξενος-1 (Cpx-1) σχηµατίζει µεγάλους κρυστάλλους και παρουσιάζει ελαφρά ζωνώδη σύσταση. Η περιεκτικότητα σε ιαδεϊτικό µόριο µειώνεται από το κέντρο (Jd ) προς την άκρη (Jd ). Περιέχει εγκλείσµατα σύνθετων κόκκων οι οποίοι αποτελούνται από κεροστίλβη + χαλαζία + Κ-ούχο άστριο, Κ-ούχο άστριο + αλβίτη και ελασµατοειδείς αποµίξεις χαλαζία (plate 1F σε Mposkos 2002). Οι ελασµατοειδείς αποµίξεις χαλαζία δείχνουν ότι ο κλινοπυρόξενος ήταν υπερπυριτικός και ότι σχηµατίστηκε σε συνθήκες υπέρ-υψηλών πιέσεων (Liou et al. 1998). Ο κλινοπυρόξενος-2 (Cpx-2) σχηµατίζει κρυσταλλικά συσσωµατώµατα µε κόκκους µικρότερου µεγέθους. Η χηµική του σύσταση είναι όµοια µε εκείνη της άκρης του. Εφαρµόζοντας το γεωθερµόµετρο γρανάτη-κλινοπυρόξενου των Ellis & Green (1979) στο ζεύγος Grt-1-Cpx-1 (χηµικές συστάσεις ορυκτών δίδονται στον πίνακα 1) προκύπτουν θερµοκρασίες µεταξύ C για πίεση 60 kbar για το στάδιο της µεταµόρφωσης υπέρ-υψηλών πιέσεων. Ζεύγη από Grt-2 Cpx-2 δίνουν θερµοκρασίες C για πίεση 15 kbar. Η διείσδυση νερού, σε συνδυασµό µε οξειδωτικές συνθήκες, οδήγησαν σε µερική αµφιβολιτίωση του πρώην εκλογίτη µε σχηµατισµό διαβλαστικής κεροστίλβης και σκαπόλιθου, αντικαθιστώντας γρανάτη και κλινοπυρόξενο. Σε ορισµένους λευκοκρατικούς θύλακες του πετρώµατος ο σκαπόλιθος συνυπάρχει µε πλαγιόκλαστο. Ο σκαπόλιθος είναι πλούσιος σε Ca και SO 3 = µε 70-80% µεϊονίτη και 20-30% µαριαλίτη (Πιν. 1), ενώ το συνυπάρχον πλαγιόκλαστο είναι πλούσιο σε Na µε ποσοστό α- νορθίτη 30-35%. Σκαπόλιθος µε την προαναφερθείσα χηµική σύσταση εµφανίζεται συνήθως σε πετρώµατα γρανουλιτικής φάσης υψηλών πιέσεων. Γεωθερµοµετρία γρανάτη-κεροστίλβης (Graham & Powell 1984), έδωσε θερµοκρασίες ~700 0 C για το στάδιο της αµφιβολιτίωσης Γρανατούχοι Αµφιβολίτες Τρία km ανατολικά της Κύµης (Σχ. 1), εµφανίζονται µερικώς αµφιβολιτιωµένοι σκουρόχρωµοι ή ανοικτόχρωµοι συνήθως κυανιτούχοι αµφιβολιτωµένοι εκλογίτες, των οποίων οι εναλλαγές στο χρώµα αποδίδονται σε φαινόµενα διαφοροποίησης κατά την κλασµατική κρυστάλλωση ενός γαββρικής σύστασης µάγµατος. Το ορυκτολογικό άθροισµα των πετρωµάτων αυτών είναι: Grt+Cpx+Pl+Hbl+Kfs+Rt+Ky+Scp+Czo. Χαλαζίας εµφανίζεται µόνο ως εγκλείσµατα σε γρανάτη (Grt-1) µαζί µε κυανίτη (Σχ.2Β). Υπολείµµατα του εκλογιτικού σταδίου είναι εξαιρετικά σπάνια. Μεταξύ αυτών διατηρούνται υπολείµµατα γρανάτη (Grs 17 Alm 36 Prp 46 Sps 01 ) ο οποίος περιέχει µικρά ε- γκλείσµατα κυανίτη (1-5µm) και χαλαζία. Η παραγένεση γρανάτης + κυανίτης + χαλαζίας τεκµηριώνει συνθήκες πίεσης και θερµοκρασίας ενός σταδίου προϊούσας µεταµόρφωσης οι οποίες ξεπέρασαν το πεδίο σταθερότητας του πλαγιοκλάστου. Νεότεροι ιδιόµορφοι κόκκοι γρανάτη (Grt-2) (Grs 22 Alm 41.5 Prp 38 Sps 1.5 ) συνυπάρχουν µε πλαγιόκλαστο (An ), κλινοπυρόξενο (Jd ) και κεροστίλβη. Κελυφυτική κεροστίλβη και πλαγιόκλαστο αντικαθιστούν κλινοπυρόξενο και γρανάτη (Grt- 1).Επειδή από τα ορυκτά της κύριας µάζας απουσιάζουν ο χαλαζίας και το κορούνδιο, ο σχηµατισµός του πλαγιοκλάστου που αντικαθιστά γρανάτη και κλινοπυρόξενο περιορίζεται µεταξύ των α- ντιδράσεων Pl Cpx+Qtz και Cpx+Ky Pl+Cor. Η τοµή των καµπυλών των προαναφερθέντων α- ντιδράσεων µε τη γραµµή που καθορίζει τους συντελεστές κατανοµής (Kd=5,06) Fe-Mg µεταξύ γρανάτη (Grt-2)- κλινοπυρόξενου περιορίζει τις συνθήκες του σταδίου αυτού µεταξύ 11 και 12 kbar και C (Mposkos 2002). 3.2 Τροντιεµίτες Τροντιεµιτικές φλέβες πάχους ορισµένων cm µέχρι > 1m τέµνουν λοξά τη σχιστότητα των γρανατούχων αµφιβολιτών (Σχ. 2Γ, ). Οι φλέβες αυτές δεν παρουσιάζουν παραµόρφωση γεγονός που δείχνει ότι διείσδυσαν σε στάδιο µεταγενέστερο από εκείνο που χαρακτηρίζει τη διαµπερή παρα- µόρφωση των αµφιβολιτών. Η ορυκτολογική τους σύσταση έχει ως εξής: Pl+Qtz+Ms+Czo±Bt ±Grt. 261

4 Κύρια ορυκτά είναι πλαγιόκλαστο (An 14-20%), χαλαζίας και µοσχοβίτης. Ο µοσχοβίτης είναι πλούσιος σε Mg και Fe µε MgO που κυµαίνεται µεταξύ 1,65 και 2,53 και ολικό σίδηρο ως FeO µεταξύ 2,20 και 5,70. Επειδή το άθροισµα των ατόµων Mg+Fe είναι µεγαλύτερο του Si-6 σηµαντικό µέρος του Fe είναι σε τρισθενή µορφή υποκαθιστώντας Al. Ο βιοτίτης είναι σπανιότερος. Έχει λόγο Fe/(Fe+Mg)=0,40 και περιεκτικότητα σε TiO 2 που ανέρχεται µέχρι το 5% (Πιν. 1). Γρανάτης είναι εξαιρετικά σπάνιος µε σύσταση (Grs 28 Alm 47 Prp 24 Sps 2 ). Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η παρουσία του κλινοζοϊσίτη. Η συνύπαρξη του µε µοσχοβίτη προσδιορίζει το βάθος κρυστάλλωσης του τροντιεµιτικού µάγµατος, το οποίο προκύπτει από την τοµή της καµπύλης της αντίδρασης An+Kfs+W Czo+Ms+Qtz µε εκείνη της κρυστάλλωσης γρανιτικού µάγµατος κορεσµένου σε νερό. Η παραπάνω αντίδραση υπολογίστηκε µε το πρόγραµµα TWEEQU (έκδοση 2.02) για συστάσεις πλαγιοκλάστου (An 15-20%). Προέκυψαν πιέσεις κρυστάλλωσης µεταξύ 9-10 kbar. Σχήµα 2. α) Εγκλείσµατα Κ-ούχων αστρίων σε γρανάτη. ιακρίνονται οι ρωγµατώσεις στο γρανάτη που εκκινούν από τα εγκλείσµατα (βλέπε κείµενο). β) Εγκλείσµατα κυανίτη και χαλαζία σε εκλογιτικό γρανάτη (Grt-1). γ) Τροντιεµιτική φλέβα σε γρανατούχο αµφιβολίτη τέµνει λοξά τη γράµµωση. δ) Τροντιεµιτική φλέβα πάχους 1 cm στον σκαπολιθικό αµφιβολιτιωµένο εκλογίτη. 4 ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ Αναλύθηκαν γεωχηµικά δείγµατα πετρωµάτων από το σκαπολιθικό αµφιβολιτιωµένο εκλογίτη, από γρανατούχους αµφιβολίτες και από τροντιεµίτες. Τα κύρια στοιχεία και ιχνοστοιχεία συµπεριλαµβανοµένου και των σπανίων γαιών (REE) αναλύθηκαν µε τις µεθόδους XRF και ICP- MS, στα εργαστήρια του Ινστιτούτου Ορυκτολογίας και Πετρολογίας του πανεπιστηµίου του Graz και στα α- ναλυτικά εργαστήρια της ACME Laboratories στο Βανκούβερ του Καναδά. Αντιπροσωπευτικές αναλύσεις δίνονται στον πίνακα Γρανατούχοι αµφιβολίτες Οι γρανατούχοι αµφιβολίτες παρουσιάζουν γεωχηµικά χαρακτηριστικά τα οποία χαρακτηρίζουν πετρώµατα βασαλτικής σύστασης. Το SiO 2 κυµαίνεται από 47,59-51,98% και το Al 2 O 3 από 14,78-19,44%. Με βάση τις περιεκτικότητες σε FeOtot, MgO και Na 2 O+K 2 O ακολουθούν τη θολεϊτική σειρά µε αριθµό µαγνησίου Mg#=MgO/(MgO+FeOtot) που κυ- µαίνεται από 0,37-0,55. Τα διαγράµµατα των ιχνοστοιχείων κανονικοποιηµένα ως προς τον πρωταρχικό µανδύα (Σχ. 3Α), παρουσιάζουν γεωχηµικά χαρακτηριστικά όµοια µε αυτά των σύγχρονων N-MORB και E-MORB (Sun & McDonough 1989). Σε όλα τα δείγµατα, τα διαγράµµατα δείχνουν ο- ριζόντια κατανοµή των στοιχείων από το Nd µέχρι το Lu ενώ παρατηρείται θετική ανωµαλία στο U και αρνητική στο Τh, Nb και Ti. Η θετική ανωµαλία του U και η αρνητική των Nb και Ti θα µπορούσαν να αποδοθούν καταρχήν σε πιθανή µόλυνση του µάγµατος από υλικά ηπειρωτικού φλοιού ή από ρευστά που προήλθαν από αντιδράσεις αφυδάτωσης σε περιβάλλον υποβύθισης (Rollinson 1993). Είναι δυνατόν επίσης να αποδοθούν στην κρυστάλλωση και διαχωρισµό τιτανιούχου µαγνητίτη, ανεξάρτητα από το τεκτονικό περιβάλλον γένεσης του µάγµατος (Christiansen & Keith 1996). Ο λόγος Zr/Hf (32,44-37,53) και η σχέση των λόγων Y/Nb-Zr/Nb φανερώνουν N-MORB χαρακτήρα των πρωτολίθων (David et al. 2000) (Πιν 2). Οι τιµές των LREE κανονικοποιηµένες ως προς τον χονδρίτη (Σχ. 3Β) είναι εµπλουτισµένες κατά 12 έως 25 φορές ενώ εκείνες των HREE κατά 14 εως16 φορές. Σε ορισµένα δείγµατα οι LREE παρουσιάζουν έκπλυση, µε λόγο (La/Sm)Ν που κυµαίνεται από 0,57-0,86 ενώ σε άλλα, εµπλουτισµό µε λόγο (La/Sm)Ν που κυµαίνεται από 1,01-1,14. Σε όλα τα δείγµατα οι HREE παρουσιάζουν µικρή ελάττωση των τιµών τους από το Gd µέχρι το Yb. Σε Ορισµένα δελιγµατα οι κατανοµές REE είναι όµοιες µε εκείνες των N-MORB και άλλα µε εκείνες των E-MORB, δείχνοντας καταρχήν ότι οι πρωτόλιθοι τους αποτελούν προϊόντα κρυστάλλωσης διαφορετικών µαγµατικών πηγών. Ωστόσο οι 262

5 διαφορές στην κατανοµή των REE των δειγµάτων που αναλύθηκαν είναι δυνατόν να αποδοθούν και σε διαφορετικό βαθµό µερικής τήξης της ίδιας πηγή ή σε διαδικασίες κλασµάτωσης ενός θολεϊτικής σύστασης βασαλτικού µάγµατος. Πίνακας 1. Αντιπροσωπευτικές µικροαναλύσεις* ορυκτών από τους αµφιβολιτιωµένους εκλογίτες της περιοχής Οργάνης-Κύµης στην Αν.Ροδόπη. είγµα Grt-1 Grt-2 Cpx-1 Cpx-2 Hbl Scp Grt-1 Grt-2 Cpx Hbl Ms Bt Czo SiO 2 39,21 39,08 50,95 53,22 44,97 46,48 40,22 39,48 51,93 46,94 45,51 35,46 38,50 TiO ,45 0,35 1, ,40 0,63 1,36 5,04 - Al 2 O 3 22,19 22,07 7,62 4,00 14,01 26,06 22,70 22,27 5,98 12,57 31,32 14,84 29,62 FeO 21,81 20,92 6,56 6,57 10,81 0,05 17,36 19,70 5,33 7,18 3,64 15,21 8,06 ++ MnO - 0,60-0, ,60 0,74-0, MgO 7,68 6,73 12,19 14,13 14,07-12,65 9,50 13,00 17,24 2,90 12,32 - CaO 8,98 10,34 19,75 20,35 11,10 16,90 6,48 8,18 20,94 11, ,05 Na 2 O - - 2,48 0,96 1,18 3, ,70 1,58-0,11 - K 2 O ,28 3, ,25 0,24 10,67 9,70 - tot 99,84 99,74 100,01 99,99 97,94 99,18 100,02 99,89 99,53 98,04 95,40 92,68 98,23 Si 5,998 6,001 1,872 1,951 6,358 6,910 5,980 5,983 1,910 6,544 6,157 5,472 3,01 Ti - - 0,012 0,010 0, ,011 0,067 0,138 0,577 - Al 4,000 3,995 0,330 0,173 2,335 4,570 3,979 3,978 0,259 2,065 4,994 2,695 2,73 Fe 2,791 2,686 0,221 0,202 1,180 0,010 2,159 2,497 0,164 0,753 0,412 1,980 0,53 Mn - 0,078-0,013 0,000-0,076 0,096-0,023 0,584-0 Mg 1,742 1,541 0,668 0,772 2,966-2,759 2,145 0,713 3,583-2,830 0 Ca 1,471 1,701 0,778 0,799 1,682 2,690 1,032 1,328 0,825 1, ,85 Na - - 0,177 0,068 0,324 1, ,121 0,427-0,027 - K ,051 0, ,011 0,043 1,841 1, SO 3 3,04%, S=0.340, ++ σίδηρος ως Fe 2 O 3, *Αναλύσεις 1-6 από σκαπολιθικό αµφιβολιτωµένο εκλογίτη, 7-10: από αµφιβολιτωµένο κυανιτούχο εκλογίτη, 11-13: από τροντιεµίτη. Grt: γρανάτης, Cpx: κλινοπυρόξενος, Hbl: κεροστίλβη, Scp: σκαπόλιθος, Ms: µοσχοβίτης, Bt: βιοτίτης, Czo: κλινοζοϊσίτης Πραγµατοποιώντας µια δεύτερης-τάξης πολυωνυµική παλινδρόµηση των αναλύσεων, φαίνεται να υπάρχει µια συστηµατική συσχέτιση µεταξύ του δείκτη κλασµάτωσης Mg# και των κύριων στοιχείων και ιχνοστοιχείων. Με µείωση του Mg# τα FeOtot, TiO 2, Zr, Y, V, LREE και HREE έχουν θετική συσχέτιση ενώ το Ni και το Cr αρνητική. Οι παραπάνω τάσεις αναµένονται κατά τη διάρκεια των διαδικασιών κλασµάτωσης θολεϊτικού βασαλτικού µάγµατος (Rollinson 1993). Η κλασµάτωση των REE αποδίδεται πιθανώς σε διαδικασίες κλασµατικής κρυστάλλωσης και όχι σε διαφορετικό βαθµό µερικής τήξης της ίδιας πηγής, ή σε µερική τήξη διαφορετικών πηγών. 4.2 Σκαπολιθικός αµφιβολιτιωµένος εκλογίτης Ο σκαπολιθικός αµφιβολιτιωµένος εκλογίτης έχει τιµές κύριων στοιχείων και ιχνοστοιχείων οι οποίες ανταποκρίνονται σε σύσταση γαββρικού πετρώµατος. Οι τιµές του SiO 2 κυµαίνονται από 42,74-47,04%. Σε σύγκριση µε τους γρανατούχους αµφιβολίτες είναι πλουσιότερος σε σίδηρο και φτωχότερος σε µαγνήσιο (Πιν. 2). Ο αριθµός µαγνησίου είναι ιδιαίτερα χαµηλός (Mg#=0,29), χαρακτηρίζοντας αρκετά εξελιγµένο πέτρωµα. Επίσης οι περιεκτικότητες σε Ni και Cr είναι χαµηλές (<15 ppm και <150 ppm αντίστοιχα) (Πιν. 2). Τα διαγράµµατα των ιχνοστοιχείων κανονικοποιηµένα ως προς τον πρωταρχικό µανδύα (Σχ. 3Γ), χαρακτηρίζονται από χαµηλές περιεκτικότητες (1-2 Χ του πρωταρχικού µανδύα). Παρουσιάζουν έντονες θετικές ανωµαλίες Sr και Ti, σε σχέση µε τα Ce και Nd, Sm και Eu, αντίστοιχα. Οι περιεκτικότητες των REE είναι επίσης χαµηλές (1-4 Χ του χονδρίτη). Τα διαγράµµατα των REE κανονικοποιηµένα ως προς τον χονδρίτη (Σχ. 3 ) χαρακτηρίζονται από µικρό εµπλουτισµό σε HREE [(Gd/Yb)N=0,74-0,85] και έκπλυση σε LREE, µε το Eu να παρουσιάζει έντονη θετική ανωµαλία (Eu/Eu*=1,43-1,56). Ο επανεµπλουτισµός σε La και Ce αποδίδεται σε µόλυνση µε ηπειρωτικό υλικό που έλαβε, ενδεχοµένως, χώρα µετά τη µεταµόρφωση της εκλογιτικής φάσης, κατά το στάδιο της σκαπολιθίωσης ή της περαιτέρω αµφιβολιτίωσης (Song et al. 2003). 263

6 Πίνακας 2. Επιλεγµένες αναλύσεις κυριών στοιχείων (κ.β%) και ιχνοστοιχείων (ppm) από τον σκαπολιθικό αµφιβολιτωµένο εκλογίτη (7,97), γρανατούχους αµφιβολίτες (11,80,81,10,19) και τροντιεµίτες (21,94) του µετα- µορφωµένου συµπλέγµατος Κύµης. είγµα SiO 2 47,03 44,89 49,23 49,35 48,94 47,59 48,43 72,05 73,39 TiO 2 1,20 1,12 1,04 0,98 1,41 1,06 1,96 0,14 0,29 Al 2 O 3 15,28 16,27 17,47 18,23 16,93 19,44 14,78 16,14 14,1 Fe 2 O 3t 16,69 18,06 9,18 8,42 9,89 8,79 12,62 0,82 2,01 MnO 0,21 0,22 0,15 0,13 0,15 0,14 0,18 0,01 0,01 MgO 6,97 7,51 9,1 9,21 8,3 8,16 7,6 0,54 0,97 CaO 11,20 11,46 10,49 9,78 10,46 11,64 10,51 3,23 2,14 Na 2 O 0,55 0,51 2,43 2,38 2,64 2,29 2,63 5,81 4,88 K 2 O 0,55 0,15 0,11 0,48 0,35 0,27 0,22 0,52 0,99 P 2 O 5 <0,01 0,01 0,11 0,09 0,19 0,10 0,34 0,08 0,05 LOI 0,30 0,1 0,6 0,9 0,7 0,01 0,6 0,60 1,1 Σύνολο 99,98 100,3 99,91 99,95 99,96 99,49 99,87 99,94 99,93 Mg# 0,29 0,29 0,50 0,52 0,46 0,48 0,38 0,40 0,33 Ba 43,1 81,2 16, ,2 37, ,5 240,3 Hf 0,6 <0,5 2,1 2,1 3,2 2,1 4,4 3,5 3,3 Nb <0,5 <0,5 0,8 1,9 3,1 1,5 6,3 <0,5 <0,5 Rb 8,2 5,5 3,3 11,6 9,6 8,1 2,5 9,4 12,1 Sr 64,6 84,2 53, ,5 527,4 Th <0,1 0,2 0,1 0,3 0,4 1 0,3 3,8 5 U 0,2 0,4 0,5 0,3 0,3 0,2 <0,1 1,7 1,1 V Zr 9,4 11,8 74,5 72, , ,6 107,4 Y 7,8 7,9 26, , ,6 2,9 2,7 Ni 9, , ,4 46,2 5,4 6 Cr (%) 0,018 0,010 0,053 0,050 0,038 0,050 0,054 0,009 0,009 Zr/Hf 15,67-35,48 34,62 37,53 37,29 37,41 29,89 32,55 Y/Nb ,25 12,63 9,06 16,67 8, Zr/Nb ,13 38,26 38,74 52,20 26, TiO 2 /Gd 1,29 1,12 0,30 0,28 0,29 0,29 0,25 0,11 0,30 La 0,5 0,8 2,5 3,4 6,6 5,4 10,5 8,1 9,9 Ce 0,5 1,1 7,9 9,4 17,8 16,5 31,1 16,6 18,5 Pr 0,06 0,19 1,34 1,46 2,61 2,22 4,47 1,75 1,99 Nd 0,6 1,3 7,2 8 13,5 12,2 22,9 5,8 7,3 Sm 0,3 0,5 2,5 2,5 4,1 3,1 5,8 1,5 1,7 Eu 0,27 0,33 1,02 1 1,61 1,22 1,83 0,49 0,45 Gd 0,93 1 3,45 3,45 4,84 3,65 7,9 1,23 0,97 Tb 0,18 0,23 0,67 0,68 0,94 0,62 1,43 0,13 0,12 Dy 1,01 1,36 3,86 3,93 4,99 3,79 7,86 0,59 0,54 Ho 0,29 0,36 0,87 0,87 1,06 0,82 1,66 0,09 0,09 Er 0,82 0,94 2,51 2,52 2,93 2,43 5 0,19 0,26 Tm 0,1 0,16 0,35 0,35 0,42 0,3 0,68 0,05 0,05 Yb 0,9 0,95 2,38 2,21 2,7 2,09 4,76 0,19 0,25 Lu 0,14 0,17 0,37 0,36 0,42 0,32 0,68 0,02 0,04 [Gd/Yb]N 0,85 0,87 1,20 1,29 1,48 1,44 1,37 5,36 3,21 [La/Sm]N 1,08 1,03 0,65 0,88 1,04 1,12 1,17 3,49 3,76 [La/Yb]N 0,40 0,60 0,75 1,10 1,10 1,85 1,58 30,58 28,41 [Eu/Eu*] 1,56 1,43 1,06 1,04 1,04 1,11 0,83 1,10 1,07 ΣREE 6,60 9,39 36,92 40,13 64,52 54,66 106,57 36,73 42,16 <: κάτω από το όριο ανιχνευσιµότητας Το ποσοστό του SiO 2 θα κατέτασσε το πέτρωµα στα υπερβασικά. Ωστόσο, οι χαµηλές περιεκτικότητες σε MgO, Ni και Cr, καθώς και η συνολική χηµική σύσταση, συνηγορούν υπέρ της κατάταξης του ως µέλος µιας σωρειτικής γαββρικής ακολουθίας (Liati et al. 2002). Ο σωρειτικός χαρακτήρας του και η ύπαρξη σωρειτικών συνδρόµων ορυκτών µπορεί να µοντελοποιηθεί µε βάση τον λόγο TiO 2 /Gd. Σε ένα βασαλτικής σύστασης πέτρωµα, το οποίο αποτελείται από ένα µίγµα κλινοπυ- 264

7 ρόξενου, πλαγιοκλάστου και ολιβίνη, το Ti και το Gd έχουν τον ίδιο συντελεστή κατανοµής µόνο στον κλινοπυρόξενο και όχι στο πλαγιόκλαστο και τον ολιβίνη. Ωστόσο, η παρουσία ιλµενίτη και τιτανιούχου µαγνητίτη, αυξάνουν αρκετά την αναλογία TiO 2 /Gd καθώς έχουν υψηλό συντελεστή κατανοµής για το Ti και χαµηλό για το Gd. Η τιµή της αναλογίας TiO 2 /Gd=0,5 έχει καθοριστεί ως όριο για τον χαρακτηρισµό ενός πετρώµατος που έχει σωρειτικά οξείδια (Coogan et al. 2001). Ο σκαπολιθικός αµφιβολιτιωµένος εκλογίτης της Σµιγάδας παρουσιάζει λόγο TiO 2 /Gd>1,12 και εποµένως ανήκει στη κατηγορία των γάββρων µε σωρειτικά οξείδια σε αντίθεση µε τους γρανατούχους αµφιβολίτες στους οποίους ο λόγος TiO 2 /Gd κυµαίνεται από 0,13-0,30. Συγκρίνοντας τις απόλυτες τιµές (Πιν. 2) και τα διαγράµµατα κατανοµής των σπανίων γαιών, µεταξύ των γρανατούχων αµφιβολιτών και του σκαπολιθικού αµφιβολιτιωµένου εκλογίτη, προκύπτει ότι ο δεύτερος ενδεχόµενα να αποτελεί σωρείτη ενός µητρικού µάγµατος µε παρόµοια σύσταση του µάγµατος από το οποίο προήλθαν οι πρωτόλιθοι των γρανατούχων αµφιβολιτών (Beard et al. 1996). 4.3 Τοναλίτες -Τροντιεµίτες Τα όξινα φλεβικά πετρώµατα παρουσιάζουν εύρος τιµών του SiO 2 από 65-75%, µε επικρατέστερες µεταξύ 72-75%. Ακολουθώντας τα κριτήρια του Barker (1979) χαρακτηρίζονται ως τοναλίτες-τροντιεµίτες. Τα περισσότερα από τα δείγµατα που αναλύθηκαν είναι τροντιεµίτες µε υψηλή περιεκτικότητα σε Al. Παρουσιάζουν Al 2 O 3 >15% για SiO 2 ίσο µε 70%, υψηλό Sr (>130 ppm), χαµηλό Υ (<8,2 ppm) και Nb (<10 ppm) και χαµηλό λόγο Rb/Sr (<0,15%). Τα διαγράµµατα των ιχνοστοιχείων κανονικοποιηµένα ως προς τον πρωταρχικό µανδύα (Σχ. 3Ε) παρουσιάζουν αρνητική κλίση και χαρακτηρίζονται από έντονο εµπλουτισµό στα περισσότερο ευκίνητα στοιχεία. Έχουν αρνητικές ανωµαλίες στο Nb και Ti και θετικές στο Sr και Eu. Τα προαναφερθέντα συµφωνούν µε τη γένεση των τηγµάτων αυτών σε ηπειρωτικό περιβάλλον µε το πλαγιόκλαστο να µην αποτελεί υπολειµµατική φάση. Παρουσιάζουν όµοιες κατανοµές των REE, κανονικοποιηµένες ως προς το χονδρίτη (Σχ. 3ΣΤ). Χαρακτηρίζονται από έντονο εµπλουτισµό σε ελαφριές σπάνιες γαίες [(La/Yb)N=10,3-28], χαµηλή περιεκτικότητα σε βαριές σπάνιες γαίες και µικρή θετική ανωµαλία Eu (Eu/Eu*=1,05-1,10), µε εξαίρεση το δείγµα 9 στο οποίο παρατηρείται µικρή αρνητική ανωµαλία Eu (Eu/Eu*=0,86). Τα διαγράµµατα κατανοµής των σπανίων γαιών παρουσιάζουν είτε συνεχή αρνητική κλίση είτε αλλαγή στην κλίση από το Tb µέχρι και το Lu καθώς επίσης και µια θετική ανωµαλία του Tm. Είναι γενικά αποδεκτό, τα τοναλιτικά - τροντιεµιτικά πετρώµατα να προέρχονται από µια πηγή βασαλτικής σύστασης χαµηλής σε Κ, είτε µέσω κλασµατικής κρυστάλλωσης (Singer et al. 1992), είτε µέσω µερικής τήξης ενός υπαλκαλικού µεταβασαλτικού πρωτολίθου. Τα όξινα φλεβικά πετρώµατα τα οποία τέµνουν τους µεταβασίτες της περιοχής Οργάνης-Κύµης χαρακτηρίζονται από χαµηλές περιεκτικότητες σε K 2 O και Rb, οι οποίες δείχνουν ότι προήλθαν από µια πηγή φτωχή σε Κ. Οι µέσες έως υψηλές τιµές του λόγου Sr/Y (64-300) και οι εξαιρετικά χαµηλές τιµές του Y και των HREE αποκλείουν, γενικά, τη γένεση των τροντιεµιτών µε κλασµατική κρυστάλλωση ενός µητρικού µάγµατος µαφικής σύστασης (Martin 1987, Barnes et al. 1996). Στο ίδιο συµπέρασµα οδηγεί και η ασθενής συσχέτιση του SiO 2 µε τα υπόλοιπα µη ανταγωνιστικά στοιχεία. Τήγµατα τα οποία προκύπτουν από την τήξη της υποβυθιζόµενης πλάκας (αδακίτες) χαρακτηρίζονται από υψηλές τιµές Sr/Y (>100), υψηλό ποσοστό Al 2 O 3, από κλασµατωµένα διαγράµµατα REE και χαµηλό βαθµό µερικής τήξης (<5%) (Kay et al. 1993), αφήνοντας ένα γρανατούχο υπόλειµµα (εκλογίτης ή γρανατούχος αµφιβολίτης). Επίσης, έχουν υψηλές τιµές σε MgO, Ni και Cr (Kay et al. 1993), λόγω της αλληλεπίδρασης των ρευστών µε το υπερκείµενο µανδυακό πρίσµα. Τα τοναλιτικά τροντιεµιτικά πετρώµατα της περιοχής Οργάνης-Κύµης έχουν ορισµένα από τα χαρακτηριστικά γένεσης των αδακιτών. Ωστόσο η χαµηλή τους περιεκτικότητα σε MgO, Ni, Cr και Eu αποκλείουν το ενδεχόµενο να σχηµατίστηκαν τα τήγµατα των φλεβικών αυτών πετρωµάτων µε ένα τέτοιο µηχανισµό. 265

8 Σχήµα 3. ιαγράµµατα ιχνοστοιχείων κανονικοποιηµένα ως προς τον πρωταρχικό µανδύα και REE κανονικοποιηµένα ως προς τον χονδρίτη, των αναλυθέντων δειγµάτων από τη περιοχή Οργάνης-Κύµης, στην Ανατολική Ροδόπη. (Α και Β) Γρανατούχοι αµφιβολίτες συγκρινόµενοι µε τις τιµές των N-MORB και E-MORB. (Γ και ) Σκαπολιθικός αµφιβολιτιωµένος εκλογίτης µε τον σωρειτικό χαρακτήρα. (Ε και ΣΤ) Τροντιεµιτικές φλέβες που τέµνουν τους γρανατούχους αµφιβολίτες. Για την κανονικοποίηση των αναλύσεων χρησιµοποιήθηκαν οι τιµές των Sun & McDonough (1989). Ο υψηλός βαθµός κλασµάτωσης των REE, η χαµηλή περιεκτικότητα σε HREE (µέχρι 3,7Χ του χονδρίτη) και οι θετικές ανωµαλίες του Eu και Sr, συνηγορούν υπέρ της γένεσης των τοναλιτικών τροντιεµιτικών µαγµάτων από µερική τήξη µιας πηγής που περιέχει ως υπολειµµατική φάση γρανάτη και αµφίβολο. Η αρνητική ανωµαλία Eu και ο χαµηλός λόγος Sr/Y στο δείγµα 9 δείχνει ότι σε ο- ρισµένες περιπτώσεις στις υπολειµµατικές φάσεις συµπεριλαµβάνεται και πλαγιόκλαστο. Σύµφωνα µε θεωρητικά µοντέλα µερικής τήξης, από µια θολεϊτικής σύστασης πηγή µε υπόλειµµα εκλογιτικής σύστασης, θα προέκυπτε τήγµα µε ελάττωση των HREE σε µεγαλύτερο βαθµό (λόγω κατακράτησης τους από τον γρανάτη) και θα απαιτείτο υψηλό ποσοστό µερικής τήξης (>50%) (Martin 1987). Ταυτόχρονα θα έπρεπε οι τιµές του λόγου Sr/Y να είναι πολύ υψηλότερες µε ταυτόχρονη µείωση του Y (Drummond & Defant 1990) κάτι που δεν συµβαίνει. Το προτεινόµενο µοντέλο για την γένεση των τροντιεµιτικών τηγµάτων είναι σύµφωνο µε τη γένεση των φλεβικών πετρωµάτων της Κύµης µε µερική τήξη (10-30%) µιας βασικής σύστασης πηγής φτωχής σε Κ, η οποία αφήνει ως υπόλειµµα γρανάτη και αµφίβολο (Martin 1987). 5 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Στο τεκτονοµεταµορφικό σύµπλεγµα της Κύµης, στην ανατολική Ροδόπη, στο οποίο ορισµένες λιθολογίες διατηρούν υπολείµµατα µεταµόρφωσης υπέρ-υψηλών πιέσεων (π.χ. µικροδιαµάντια ε- 266

9 γκλεισµένα σε γρανάτες µεταπηλιτών), αµφιβολιτιωµένοι εκλογίτες τέµνονται από λευκοκρατικές φλέβες τροντιεµιτικής σύστασης. Στους αµφιβολιτωµένους εκλογίτες η µεταµόρφωση των υπέρυψηλών πιέσεων τεκµηριώνεται µε εγκλείσµατα χαλαζία σε γρανάτη σε ψευδοµόρφωση κατά κοεσίτη και µε αποµίξεις χαλαζία σε κλινοπυρόξενο. Η αµφιβολιτίωση, η οποία έλαβε χώρα κατά την ε- κταφή σε θερµοκρασίες µεταξύ 650 και C αλλοίωσε τις παραγενέσεις του εκλογιτικού σταδίου και µετέτρεψε τους πρώην εκλογίτες σε γρανατούχους αµφιβολίτες. Η γεωχηµεία των κυρίων στοιχείων και ιχνοστοιχείων δείχνει ότι οι πρωτόλιθοι των γρανατούχων αµφιβολιτών ήταν γάββροι που κρυσταλλώθηκαν από θολεϊτικής σύστασης βασαλτικό µάγµα σε περιβάλλον διεύρυνσης. Οι µεταξύ τους χηµικές διαφορές αποδίδονται σε διαδικασίες διαφοροποίησης µε κλασµατική κρυστάλλωση και όχι σε διαφορετικό βαθµό µερικής τήξης της ίδιας πηγής ή σε µερική τήξη διαφορετικών πηγών. Τα γεωχηµικά χαρακτηριστικά του σκαπολιθικού αµφιβολιτιωµένου εκλογίτη δείχνουν ότι ο πρωτόλιθος του ήταν ένας πλούσιος σε σίδηρο σωρειτικός γάββρος. Οι τροντιεµίτες µε ορυκτολογικό άθροισµα Qtz+Pl+Ms+Czo±Bt±Grt έχουν γεωχηµικά χαρακτηριστικά τα οποία δείχνουν ότι κρυσταλλώθηκαν από µάγµα που προήλθε από µερική τήξη φτωχών σε Κ µεταβασιτών µε υπολειµµατικές φάσεις κυρίως γρανάτη και αµφίβολο. Ως πιθανές πηγές αποτελούν οι αµφιβολιτωµένοι εκλογίτες του συµπλέγµατος Κύµης. Η συνύπαρξη µαγµατικού κλινοζοϊσίτη µε µοσχοβίτη, χαλαζία και πλαγιόκλαστο (An 15-20%) τεκµηριώνει κρυστάλλωση του τροντιεµιτικού µάγµατος σε βάθος ~32-36 km (9-10 kbar). ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Η παρούσα εργασία έγινε στα πλαίσια του Προγράµµατος Πυθαγόρας Ι που συγχρηµατοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταµείο (75%) και από Εθνικούς Πόρους (25%). ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Barker F Trondhjemite: definition, environment and hypotheses of origin. In: Barker (ed.): Trondhjemites, dacites, and related rocks (Developments in Petrology 6). Elsevier, Amsterdam, Barnes C.G., Petersen S.W., Kistler R.W., Murray R. & Kays M.A Source and tectonic implications of tonalite-trondhjemite magmatism in the Klamath Mountains. Con.Min.Pet., 123, Beard B.L., Fraracci K.N., Taylor L.A., Snyder G.A., Clayton R.A., Mayeda T.K. & Sobolev N.V Petrography and geochemistry of eclogites from the Mir kimberlite, Yakutia, Russia. Con.Min.Pet., 125, Christiansen E.H. & Keith J.D Trace element systematics in silicic magmas: a metallogenic perspective. In: Wyman D.A. (ed): Trace Element Geochemistry of Volcanic Rocks: Applications for massive sulphide exploration. Geol.Soc.Can., Short Course Notes, 12, Coogan L.A., MacLeod C.J., Dick H.J.B., Edwards S.J., Kvassnes A., Natland J.H., Robinson P.T., Thompson G. & O`Hara M.J Whole-rock geochemistry of gabbros from the Southwest Indian Ridge: constraints on geochemical fractionations between the upper and lower oceanic crust and magma chamber processes at (very) slow-spreading ridges. Chem.Geol., 178, David K., Schiano P. & Allegre C.J Assessment of the Zr/Hf fractionation in oceanic basalts and continental materials during petrogenetic processes. Earth. Planet. Sci. Lett., 178, Drummond MS. & Defant M A model for trondhjemite-tonalite-dacite genesis and crustal growth via slab melting: Archean to modern comparisons. J.Geophys.Res.. 95, Ellis D.J. & Green D.H An experimental study of the effect of Ca upon garnet-clinopyroxene Fe-Mg exchange equilibria. Con.Min.Pet., 71, Kay S.M., Ramos V.A. & Marquez M Evidence in Cerro Pampa volcanic rocks for slab-melting prior to ridge-trench collision in southern South America. J.Geol., 101, Kretz R Symbols for rock-forming minerals. Am.Miner., 68, Krohe A. & Mposkos E Multiple generations of extensional detachments in the Rhodope Mountains (N.Greece): evidence of episodic exhumation of high-p rocks. In: Blundell D.J., Neubauer G. & Von Quant A. (eds.): The timing and location of major ore deposits in an evolving orogen. Geol.Soc.Spec.Publ., London, 204, Liati A., Gebauer D. & Wysoczanski R U-Pb SHRIMP-dating of zircon domains from UHP garnet-rich mafic rocks and late pegmatoids in the Rhodope zone (N Greece); evidence for Early Cretaceous crystallization and Late Cretaceous metamorphism. Chem.Geol., 184,

10 Liou J.G., Zhang R.Y., Ernst W.G., Rumble D. III & Maruyama S High-pressure minerals from deeply subducted metamorphic rocks. In: Hemley R.J. (ed.): Ultra-high-pressure Mineralogy. Rev.Mineral., 37, Martin H Petrogenesis of Archaean trondhjemites, tonalities and granodiorites from Eastern Finland: Major and trace element geochemistry. J.Petrol., 28(5), Mposkos E. & Wawrzenitz N Metapegmatites and pegmatites bracketing the time of HP-metamorphism in polymetamorphic rocks of the E-Rhodope: Petrological and geochronological constraints. Geol.Soc.Spec.Publ., Greece., 2 (4), Mposkos E. & Kostopoulos D Diamond, former coesite and supersilicic garnet in metasedimentary rocks from the Greek Rhodope: a new ultrahigh-pressure metamorphic province established. Earth. Planet. Sci. Lett., 192, Mposkos E Petrology of the Ultra-high pressure metamorphic Kimi complex in Rhodope (N.E. Greece): A new insight into the alpine geodynamic evolution of the Rhodope Geol.Soc.Greece., XXXIV/6, Perraki M., Proyer A., Mposkos E., Kaindl R., Baziotis I. & Hoinkes G Raman microspectroscopy on diamonds from the Rhodope Metamorphic Province, NE Greece. 32 nd Int.Geol.Con., Abs, 1 [18-13], 105. Rollinson H Using geochemical data: evaluation, presentation interpretation. Longman Group UK Ltd., Oxford, 352p. Singer B.S., Myers J.D. & Frost C.D Mid-Pleistocene lavas from the Seguam volcanic center, central Aleutian arc: closed-system fractional crystallization of a basalt to rhyodacite eruptive suite. Con.Min.Pet., 110, Song S., Yang J., Liou J.G., Wu C., Shi R. & Xu Z Petrology, geochemistry and isotopic ages of eclogites from the Dulan UHPM Terrane, the North Waidam, NW China. Lithos, 70, Sun S.S. & McDonough W.F Chemical and isotopic systematics of oceanic basalt: implications for mantle composition and processes. In: Saunders A.D., Norry M.J. (eds.): Magmatism in the Ocean Basins. Geol.Soc.Spec.Publ., London, 42, Wawrzenitz N. & Mposkos E First evidence for Lower Cretaceous HP/HT metamorphism in the Eastern Rhodope, North Aegean Region, North-East Greece. Eur.J.Mineral., 9, Wolf M.B. & Wyllie P.J Dehydration-melting of amphibolite at 10 kbar: the effects of temperature and time. Con.Min.Pet., 155, ABSTRACT PETROLOGY AND GEOCHEMISTRY OF AMPHIBOLITIZED ECLOGITES AND TRONDHJEMITIC DYKES FROM ORGANI-KIMI AREA OF EASTERN RHODOPE Mposkos E. and Baziotis I. Department of Geological Sciences, School of Mining and Metallurgical Engineering, National Technical University of Athens, 9 Heroon Polytechniou Str., , Zografou, Athens, In the UHP metamorphic Kimi complex of the Rhodope zone, in N Greece, low-k pegmatitic and aplitic rocks, with an intrusion age of 65-63Ma intersect all metamorphic lithologies. Throughout the Kimi complex boudins and layers of amphibolitized eclogites (garnet amphibolites, scapolitebearing amphibolitized eclogite) occur. The total mineral assemblage of the amphibolitized eclogites Grt+Cpx±Ky±Rt±Hbl+Pl+Qtz+Czo±Scp±Kfs±Ttn. The pegmatites and aplites consist of Pl+Qtz+Ms+Czo±Bt±Kfs±Grt. The association of magmatic clinozoisite with muscovite, quartz and plagioclase (An 14-20%) indicates magma crystallization at pressures ~10 kbar. The garnet amphibolites have gabbroic protoliths with SiO 2 ranging from % and Al 2 O 3 from %. REE patterns and trace element contents can be attributed to magmatic fractionation processes of a tholeitic magma in an extension environment. The Scapolite-bearing amphibolitized eclogite is rich in iron and poor in magnesium, nickel and chromium. It shows LREE depletion and slightly lower HREE contents than the garnet amphibolites. The REE patterns and contents of scapolite-bearing amphibolitized eclogite are consistent with an iron rich oxide cumulate formed from a magma similar in composition to that of the garnet amphibolites. The acidic dykes have tonalitic and trondhjemitic compositions. They exhibit characteristics of a high-al trondhjemite, including LREE enrichment, low Y, Nb and Rb/Sr and high Al 2 O 3 and Sr. The fractionated REE patterns, low HREE contents (~ 4 X chondrite) and positive anomalies of Sr and Eu are consistent with an origin by partial melting of a low-k tholeitic source with residual garnet and amphibole. 268

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΙΑΛΥΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΧΗΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΙΑΛΥΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΧΗΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΙΑΛΥΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΧΗΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή στις φασµατοµετρικές τεχνικές ανάλυσης 2. Προετοιµασία δειγµάτων 3. ιαλυτοποίηση δειγµάτων ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΙΑΛΥΜΑΤΩΝ Ατοµική Φασµατοσκοπία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΗΓΕΣ, ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΤΟΥ ΛΕΥΚΟΧΡΥΣΟΥ (PGE( PGE) Από: Μαρία Οικονόμου, Καθηγήτρια

ΠΗΓΕΣ, ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΤΟΥ ΛΕΥΚΟΧΡΥΣΟΥ (PGE( PGE) Από: Μαρία Οικονόμου, Καθηγήτρια ΠΜΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Τμήμα Γεωλογίας & Γεωπεριβάλλοντος ΠΜΣ: ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ Μάθημα: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΟΡΥΚΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΥΛΩΝ ΠΗΓΕΣ, ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ορυκτά και πολύτιμοι λίθοι της Ελλάδας

Ορυκτά και πολύτιμοι λίθοι της Ελλάδας Ορυκτά και πολύτιμοι λίθοι της Ελλάδας Βασίλης Μέλφος Λέκτορας Κοιτασματολογίας-Γεωχημείας Τομέας Ορυκτολογίας, Πετρολογίας, Κοιτασματολογίας Τμήμα Γεωλογίας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης melfosv@geo.auth.gr

Διαβάστε περισσότερα

Ηλιόπουλος Ι. και Καταγάς Χ. Τοµέας Ορυκτών Πρώτων Υλών, Τµήµα Γεωλογίας, Πανεπιστήµιο Πατρών, 265 00 Πάτρα, morel@upatras.gr, c.katagas@upatras.

Ηλιόπουλος Ι. και Καταγάς Χ. Τοµέας Ορυκτών Πρώτων Υλών, Τµήµα Γεωλογίας, Πανεπιστήµιο Πατρών, 265 00 Πάτρα, morel@upatras.gr, c.katagas@upatras. 2 ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ, ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ & ΓΕΩΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2005 ΣΕΛ. 75-84 ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΜΕΤΑΠΗΛΙΤΙΚΩΝ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΕΝΕΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΝΗΣΟ IΚΑΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ & ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΥΠΟΕΡΓΟ: ΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΜΑΡΜΑΡΩΝ ΚΑΙ ΛΟΙΠΩΝ ΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ (ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ)

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ & ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΥΠΟΕΡΓΟ: ΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΜΑΡΜΑΡΩΝ ΚΑΙ ΛΟΙΠΩΝ ΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ (ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ) ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ & ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Γ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΗΚΟΤΗΤΑΣ ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟ ΟΤΟΥΜΕΝΟ ΕΡΓΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ (ΕΤΠΑ) ΕΛΛΑ ΑΣ (ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ) ΕΡΓΟ:ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΥΨΗΛΟΥ ΤΕΧΝΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝΕΡΥΘΡΑΙΛΥ- ΑΠΟΒΛΗΤΟ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ

ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΥΨΗΛΟΥ ΤΕΧΝΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝΕΡΥΘΡΑΙΛΥ- ΑΠΟΒΛΗΤΟ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟ ΕΜΠ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΓΙΑ ΤΑ 170 ΕΤΗ ΕΜΠ ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΥΨΗΛΟΥ ΤΕΧΝΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝΕΡΥΘΡΑΙΛΥ- ΑΠΟΒΛΗΤΟ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποια είναι τα σπουδαιότερα είδη ζωνώδους κατασκευής των πλαγιοκλάστων. Ερµηνεύσατε τον τρόπο δηµιουργίας καθενός α) Κανονική ανάστροφη ζώνωση:

1. Ποια είναι τα σπουδαιότερα είδη ζωνώδους κατασκευής των πλαγιοκλάστων. Ερµηνεύσατε τον τρόπο δηµιουργίας καθενός α) Κανονική ανάστροφη ζώνωση: 1. Ποια είναι τα σπουδαιότερα είδη ζωνώδους κατασκευής των πλαγιοκλάστων. Ερµηνεύσατε τον τρόπο δηµιουργίας καθενός α) Κανονική ανάστροφη ζώνωση: Χαρακτηρίζουν τη γενική τάση της µεταβολής της σύστασης

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΗ ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ Σ' όλα τα επίπεδα και σ' όλα τα περιβάλλοντα, η χηµική αποσάθρωση εξαρτάται οπό την παρουσία νερού καθώς και των στερεών και αερίων

ΧΗΜΙΚΗ ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ Σ' όλα τα επίπεδα και σ' όλα τα περιβάλλοντα, η χηµική αποσάθρωση εξαρτάται οπό την παρουσία νερού καθώς και των στερεών και αερίων ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ Η αποσάθρωση ορίζεται σαν η διάσπαση και η εξαλλοίωση των υλικών κοντά στην επιφάνεια της Γης, µε τοσχηµατισµό προιόντων που είναι σχεδόν σε ισορροπία µε τηνατµόσφαιρα, την υδρόσφαιρα και τη

Διαβάστε περισσότερα

Προπτυχιακών Σπουδών: Τµήµα Γεωλογίας Α.Π.Θ».

Προπτυχιακών Σπουδών: Τµήµα Γεωλογίας Α.Π.Θ». ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΠΙΠΕΡΑ K. ΚΥΡΙΑΚΗ MSc Γεωλόγος Ηµερ. και τόπος γεννήσεως: Ηλεκτρονικό ταχυδροµείο (e-mail): 15/04/1983, Θεσσαλονίκη heraia@geo.auth.gr, piperakyr@gmail.com ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ 2008- Σήµερα Υποψήφια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΒΩΞΙΤΗ, ΜΠΕΝΤΟΝΙΤΗ ΚΑΙ ΠΕΡΛΙΤΗ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΒΩΞΙΤΗ, ΜΠΕΝΤΟΝΙΤΗ ΚΑΙ ΠΕΡΛΙΤΗ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΒΩΞΙΤΗ, ΜΠΕΝΤΟΝΙΤΗ ΚΑΙ ΠΕΡΛΙΤΗ Αύγουστος 1999 Μεθοδολογία Οι δοκιμές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΑΝΙΕΣ ΓΑΙΕΣ Ο «κρυμμένος πλούτος» στα έγκατα της ελληνικής γης

ΣΠΑΝΙΕΣ ΓΑΙΕΣ Ο «κρυμμένος πλούτος» στα έγκατα της ελληνικής γης ΣΠΑΝΙΕΣ ΓΑΙΕΣ Ο «κρυμμένος πλούτος» στα έγκατα της ελληνικής γης Οι σπάνιες γαίες (REE) αποτελούν ένα επίκαιρο θέµα τόσο στον επιστηµονικό όσο και στο βιοµηχανικό χώρο. Πρόκειται για χηµικά στοιχεία, τα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ. ΕΞΑΗΜΕΡΗ ΑΣΚΗΣΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑ ΘΡΑΚΗ ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑ Α - ΘΕΣΣΑΛΙΑ. Εξάµηνο

ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ. ΕΞΑΗΜΕΡΗ ΑΣΚΗΣΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑ ΘΡΑΚΗ ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑ Α - ΘΕΣΣΑΛΙΑ. Εξάµηνο ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ. ΕΞΑΗΜΕΡΗ ΑΣΚΗΣΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑ ΘΡΑΚΗ ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑ Α - ΘΕΣΣΑΛΙΑ Εξάµηνο ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΜΑΪΟΣ 2011 1 ΣΚΟΠΟΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Η εξαήµερη άσκηση υπαίθρου του 2

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΦΩΣΦΟΡΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΣΤΡΑΓΓΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΦΥΔΑΤΩΣΗΣ ΙΛΥΟΣ ΜΕΣΩ ΚΑΤΑΚΡΗΜΝΙΣΗΣ ΣΤΡΟΥΒΙΤΗ

ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΦΩΣΦΟΡΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΣΤΡΑΓΓΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΦΥΔΑΤΩΣΗΣ ΙΛΥΟΣ ΜΕΣΩ ΚΑΤΑΚΡΗΜΝΙΣΗΣ ΣΤΡΟΥΒΙΤΗ ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΦΩΣΦΟΡΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΣΤΡΑΓΓΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΦΥΔΑΤΩΣΗΣ ΙΛΥΟΣ ΜΕΣΩ ΚΑΤΑΚΡΗΜΝΙΣΗΣ ΣΤΡΟΥΒΙΤΗ Αλίκη Κόκκα και Ευάγγελος Διαμαντόπουλος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Πολυτεχνείο Κρήτης PhoReSe: Ανάκτηση Φωσφόρου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΩΝ ΧΑΛΑΖΙΑ ΣΕ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΚΟΖΑΝΗΣ

ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΩΝ ΧΑΛΑΖΙΑ ΣΕ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΚΟΖΑΝΗΣ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΩΝ ΧΑΛΑΖΙΑ ΣΕ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΚΟΖΑΝΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ TOY ΣΤΕΦΑΝΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ XAΛΑΖΙΑΣ Ο χαλαζίας σήμερα βρίσκει πολλές εφαρμογές και έχει μία ευρεία γκάμα χρήσεων,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ

ΧΗΜΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ Εδαφικά κολλοειδή Ανόργανα ορυκτά (άργιλος) ή οργανική ουσία (χούμος) με διάμετρο μικρότερη από 0,001 mm ή 1μ ανήκουν στα κολλοειδή. Ηάργιλος(

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΕΙΕΡΓΕΙΩΝ

ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΕΙΕΡΓΕΙΩΝ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΕΙΕΡΓΕΙΩΝ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΕ ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΣΑΝΤΗΛΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗΣ ΕΔΑΦΩΝ Web: http://www.ismc.gr/ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Υάλου (Glass Technology)

Τεχνολογία Υάλου (Glass Technology) Τεχνολογία Υάλου (Glass Technology) Η παραγωγή υάλου ξεκινά με την ανάμειξη των αρχικών υλικών που αποτελούνται στο μεγαλύτερο μέρος τους από φυσικά ορυκτά ( άμμος ασβεστόλιθος) και σε μικρότερες ποσότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΚΕΣ - ΜΙΚΡΟΘΕΡΜΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΣΕ ΕΦΕΛΚΥΣΤΙΚΕΣ ΙΑΚΛΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΧΑΛΑΖΙΑΚΕΣ ΦΛΕΒΕΣ ΤΗΣ ΝΟΤΙΑΣ

ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΚΕΣ - ΜΙΚΡΟΘΕΡΜΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΣΕ ΕΦΕΛΚΥΣΤΙΚΕΣ ΙΑΚΛΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΧΑΛΑΖΙΑΚΕΣ ΦΛΕΒΕΣ ΤΗΣ ΝΟΤΙΑΣ 2 ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ, ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ & ΓΕΩΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2005 ΣΕΛ. 29-38 ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΚΕΣ - ΜΙΚΡΟΘΕΡΜΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΣΕ ΕΦΕΛΚΥΣΤΙΚΕΣ ΙΑΚΛΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΧΑΛΑΖΙΑΚΕΣ ΦΛΕΒΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Γεωδυναµική

Εισαγωγή στη Γεωδυναµική ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Εισαγωγή στη Γεωδυναµική 1.1 Γεωδυναµική (Geodynamics) και Τεκτονική Γεωλογία (Structural Geology) Η Γη είναι ένας δυναµικός πλανήτης και αποδείξεις γι αυτό υπάρχουν παντού γύρω µας, π. χ. σεισµοί

Διαβάστε περισσότερα

5. ΤΟ ΠΥΡΙΤΙΟ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

5. ΤΟ ΠΥΡΙΤΙΟ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 5. ΤΟ ΠΥΡΙΤΙΟ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να εντοπίζουμε τη θέση του πυριτίου στον περιοδικό πίνακα Να αναφέρουμε τη χρήση του πυριτίου σε υλικά όπως

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΧΗΜΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΓΡΑΝΑΤΟΥΧΩΝ ΙΖΗΜΑΤΟΓΕΝΩΝ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΩΝ ΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΒΕΡΤΙΣΚΟΥ

ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΧΗΜΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΓΡΑΝΑΤΟΥΧΩΝ ΙΖΗΜΑΤΟΓΕΝΩΝ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΩΝ ΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΒΕΡΤΙΣΚΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ - ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ - ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Κ. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ Πτυχιούχος Γεωλογικού Τμήματος Μεταπτυχιακό Δίπλωμα

Διαβάστε περισσότερα

II. ΜΕΤΡΗΣΗ ΕΝΕΡΓΟΤΗΤΑΣ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΚΥΡΙΩΝ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΩΝ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

II. ΜΕΤΡΗΣΗ ΕΝΕΡΓΟΤΗΤΑΣ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΚΥΡΙΩΝ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΩΝ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ II. ΜΕΤΡΗΣΗ ΕΝΕΡΓΟΤΗΤΑΣ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΚΥΡΙΩΝ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΩΝ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Α. Στοιχεία από τη γεωλογία της Κύπρου 1. Εµφάνιση της Κύπρου Η κατάδυση της Αφρικανικής ή άλλης µικρότερης πλάκας κάτω από

Διαβάστε περισσότερα

ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ Δ ΕΞΑΜΗΝΟ ΘΕΩΡΙΑ ΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΠΛΑΚΩΝ ΔΥΝΑΜΙΚΕΣ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΤΗΣ ΓΗΣ. Βασίλης ΚΑΨΙΜΑΛΗΣ

ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ Δ ΕΞΑΜΗΝΟ ΘΕΩΡΙΑ ΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΠΛΑΚΩΝ ΔΥΝΑΜΙΚΕΣ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΤΗΣ ΓΗΣ. Βασίλης ΚΑΨΙΜΑΛΗΣ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ Δ ΕΞΑΜΗΝΟ ΘΕΩΡΙΑ ΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΠΛΑΚΩΝ ΔΥΝΑΜΙΚΕΣ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΤΗΣ ΓΗΣ Βασίλης ΚΑΨΙΜΑΛΗΣ Γεωλόγος-Ωκεανογράφος Κύριος Ερευνητής, ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε. Τηλ. Γραφείου: 22910 76378 Κιν.: 6944 920386

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνα Νικ. Κοτοπούλη. Αχ. Παράσχου 1, 264 42 Πάτρα. Αγγλικά (καλά). Γαλλικά (μέτρια)

Κωνσταντίνα Νικ. Κοτοπούλη. Αχ. Παράσχου 1, 264 42 Πάτρα. Αγγλικά (καλά). Γαλλικά (μέτρια) 1. ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Ονομα: Κωνσταντίνα Νικ. Κοτοπούλη. Τόπος και Χρόνος Γέννησης: Αθήνα, 1941. Διεύθυνση: Ξένες Γλώσσες: Αχ. Παράσχου 1, 264 42 Πάτρα. Αγγλικά (καλά). Γαλλικά (μέτρια) Σπουδές

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία Θερµικών/Μηχανικών Επεξεργασιών και δοµής των Κεραµικών, Γυαλιών

Στοιχεία Θερµικών/Μηχανικών Επεξεργασιών και δοµής των Κεραµικών, Γυαλιών Στοιχεία Θερµικών/Μηχανικών Επεξεργασιών και δοµής των Κεραµικών, Γυαλιών Βασισµένοστο Norman E. Dowling, Mechanical Behavior of Materials, Third Edition, Pearson Education, 2007 1 Κεραµικάκαιγυαλιά Τα

Διαβάστε περισσότερα

«γεωλογικοί σχηματισμοί» - «γεωϋλικά» όρια εδάφους και βράχου

«γεωλογικοί σχηματισμοί» - «γεωϋλικά» όρια εδάφους και βράχου «γεωλογικοί σχηματισμοί» - «γεωϋλικά» έδαφος (soil) είναι ένα φυσικό σύνολο ορυκτών κόκκων που μπορούν να διαχωριστούν με απλές μηχανικές μεθόδους (π.χ. ανακίνηση μέσα στο νερό) όλα τα υπόλοιπα φυσικά

Διαβάστε περισσότερα

5. Να βρείτε τον ατομικό αριθμό του 2ου μέλους της ομάδας των αλογόνων και να γράψετε την ηλεκτρονιακή δομή του.

5. Να βρείτε τον ατομικό αριθμό του 2ου μέλους της ομάδας των αλογόνων και να γράψετε την ηλεκτρονιακή δομή του. Ερωτήσεις στο 2o κεφάλαιο από τράπεζα θεμάτων 1. α) Ποιος είναι ο μέγιστος αριθμός ηλεκτρονίων που μπορεί να πάρει κάθε μία από τις στιβάδες: K, L, M, N. β) Ποιος είναι ο μέγιστος αριθμός ηλεκτρονίων που

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΟΡΥΚΤΑ ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΩΝ ΜΑΓΓΑΝΙΟΥ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΟΡΥΚΤΑ ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΩΝ ΜΑΓΓΑΝΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΟΡΥΚΤΑ ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΩΝ ΜΑΓΓΑΝΙΟΥ ΟΡΥΚΤΟ ΣΥΣΤΑΣΗ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ % Mn ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ Χαουσμανίτης Mn 3 O 4 72,5 4,84 Πυρολουσίτης MnO 2 63 5,15 Μαγγανίτης MnOOH 62,5 4,30 Ψιλομέλα; Mn 2 O 3 2H 2 O 45-60

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές μέθοδοι στρωματογραφίας

Βασικές μέθοδοι στρωματογραφίας Βασικές μέθοδοι στρωματογραφίας ΛΙΘΟΣΤΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ ΒΙΟΣΤΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ ΧΡΟΝΟΣΤΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ Μαγνητοστρωματογραφία Σεισμική στρωματογραφία ΣΥΣΧΕΤΙΣΜΟΣ Παραλληλισμός στρωμάτων από περιοχή σε περιοχή με στόχο

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΘΕΡΜΙΚΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟ TiO2 ΜΕ ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΠΛΑΤΙΝΑΣ

ΦΩΤΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΘΕΡΜΙΚΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟ TiO2 ΜΕ ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΠΛΑΤΙΝΑΣ ΦΩΤΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΘΕΡΜΙΚΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟ Ti ΜΕ ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΠΛΑΤΙΝΑΣ Ε. Πουλάκης, Κ. Φιλιππόπουλος Σχολή Χημικών Μηχανικών, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Ηρώων Πολυτεχνείου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 5 η ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ Ι ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΕΠΙΜΕΤΡHΣΗ ΥΠΟΓΕΙΟΥ ΣΤΕΓΑΝΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΣ ΜΕ ΤΣΙΜΕΝΤΕΝΕΣΕΙΣ

ΑΣΚΗΣΗ 5 η ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ Ι ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΕΠΙΜΕΤΡHΣΗ ΥΠΟΓΕΙΟΥ ΣΤΕΓΑΝΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΣ ΜΕ ΤΣΙΜΕΝΤΕΝΕΣΕΙΣ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ MΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝ. ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ & Υ ΡΟΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΗΡΩΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ 9, 157 80 ΖΩΓΡΑΦΟΥ, ΑΘΗΝΑ NATIONAL TECHNICAL

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΟΧΟΜΕΝΑ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΟΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΟΧΟΜΕΝΑ ΣΕΛ 2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ.ΣΕΛ 3 1 Γεωλογία Αττικο-κυκλαδικής μάζας...σελ 4-7 2 Η μεταμόρφωση στην Αττικο-κυκλαδική μάζα...σελ 8-12 2.1 Τεκτονική επισκόπηση...σελ 13-14 2.2 Γεωλογία Άνδρου...ΣΕΛ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΕΞΑΛΛΟΙΩΣΕΩΝ ΤΩΝ ΥΠΕΡΒΑΣΙΚΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ ΠΟΥ ΦΙΛΟΞΕΝΟΥΝ ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΑ ΜΑΓΝΗΣΙΤΗ ΣΤΗ Β. ΕΥΒΟΙΑ

ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΕΞΑΛΛΟΙΩΣΕΩΝ ΤΩΝ ΥΠΕΡΒΑΣΙΚΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ ΠΟΥ ΦΙΛΟΞΕΝΟΥΝ ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΑ ΜΑΓΝΗΣΙΤΗ ΣΤΗ Β. ΕΥΒΟΙΑ ελτίο της Ελληνικής Γεωλογικής Εταιρίας τοµ. XXXVI, 2004 Πρακτικά 10 ου ιεθνούς Συνεδρίου, Θεσ/νίκη Απρίλιος 2004 Bulletin of the Geological Society of Greece vol. XXXVI, 2004 Proceedings of the 10 th

Διαβάστε περισσότερα

γηγενών στην αγορά εργασίας

γηγενών στην αγορά εργασίας Οι μετανάστες και η θέση των γηγενών στην αγορά εργασίας Ημερίδα Τράπεζας της Ελλάδος με θέμα: Η ελληνική αγορά εργασίας: χαρακτηριστικά, εξελίξεις και προκλήσεις Αθήνα,, 22 Μαρτίου 2010 Κώστας Ν. Κανελλόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

PIAAC GREECE Σχέδιο δειγµατοληψίας Κύριας Έρευνας (MS)

PIAAC GREECE Σχέδιο δειγµατοληψίας Κύριας Έρευνας (MS) PIAAC GREECE Σχέδιο δειγµατοληψίας Κύριας Έρευνας (MS) ΙωάννηςΝικολαΐδης, Ελληνική Στατιστική Αρχή Προϊστάµενος του Τµήµατος Μεθοδολογίας, Ανάλυσης και Μελετών e-mail: giannikol@statistics.gr 1. Ερευνώµενος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΥΔΡΙΤΕΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΗ ΥΛΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ. ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ANAXIMANDER. Από Δρ. Κωνσταντίνο Περισοράτη

ΟΙ ΥΔΡΙΤΕΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΗ ΥΛΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ. ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ANAXIMANDER. Από Δρ. Κωνσταντίνο Περισοράτη ΟΙ ΥΔΡΙΤΕΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΗ ΥΛΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ. ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ANAXIMANDER Από Δρ. Κωνσταντίνο Περισοράτη Οι υδρίτες (εικ. 1) είναι χημικές ενώσεις που ανήκουν στους κλειθρίτες, δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΟΓΡΑΦΙΚΗ ΚΑΙ ΟΡΥΚΤΟΧΗΜΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΛΛΟΦΟΡΙΑΣ ΟΞΕΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΣΟΥΛΦΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ ΞΕΝΙΣΤΩΝ ΤΟΥΣ ΣΤΟ ΟΦΙΟΛΙΘΙΚΟ ΣΥΜΠΛΕΓΜΑ ΤΗΣ ΤΗΝΟΥ

ΠΕΤΡΟΓΡΑΦΙΚΗ ΚΑΙ ΟΡΥΚΤΟΧΗΜΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΛΛΟΦΟΡΙΑΣ ΟΞΕΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΣΟΥΛΦΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ ΞΕΝΙΣΤΩΝ ΤΟΥΣ ΣΤΟ ΟΦΙΟΛΙΘΙΚΟ ΣΥΜΠΛΕΓΜΑ ΤΗΣ ΤΗΝΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΥΛΩΝ ΠΕΤΡΟΓΡΑΦΙΚΗ ΚΑΙ ΟΡΥΚΤΟΧΗΜΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΛΛΟΦΟΡΙΑΣ ΟΞΕΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΣΟΥΛΦΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ ΞΕΝΙΣΤΩΝ ΤΟΥΣ ΣΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Φλόκα Ελενα Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Τομέας Φυσικής Περιβάλλοντος-Μετεωρολογίας Τμήμα Φυσικής Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Φλόκα Ελενα Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Τομέας Φυσικής Περιβάλλοντος-Μετεωρολογίας Τμήμα Φυσικής Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Φλόκα Ελενα Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Τομέας Φυσικής Περιβάλλοντος-Μετεωρολογίας Τμήμα Φυσικής Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών ILATIC Project, Ημερίδα 14 Οκτωβρίου 2014, Λεμεσός Σκοπός Να αποτυπωθούν

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση σκόνης φίλτρων ηλεκτροκαµίνων (EAFD) σε δοµικά κεραµικά υλικά

Αξιοποίηση σκόνης φίλτρων ηλεκτροκαµίνων (EAFD) σε δοµικά κεραµικά υλικά Environmental problem solving, Case study for the steel industry Αξιοποίηση σκόνης φίλτρων ηλεκτροκαµίνων (EAFD) σε δοµικά κεραµικά υλικά «Συστήµατα Περιβαλλοντικής Πιστοποίησης στους τοµείς της κατεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΥΛΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΥΛΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΥΛΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΤΡΓΡΑΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΙΔΙΟΤΗΤΩΝ ΜΑΡΜΑΡΟΦΟΡΩΝ ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΤΩΝ ΝΟΜΩΝ ΔΡΑΜΑΣ ΚΑΙ ΣΕΡΡΩΝ Δηλγεράκη Ζωή Επιβλέπων Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ II ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ 1. ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ ΚΑΤΑ ΕΝΑ ΚΡΙΤΗΡΙΟ 2. ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ ΚΑΤΑ ΔΥΟ ΚΡΙΤΗΡΙΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ II ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ 1. ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ ΚΑΤΑ ΕΝΑ ΚΡΙΤΗΡΙΟ 2. ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ ΚΑΤΑ ΔΥΟ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ II ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ 1. ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ ΚΑΤΑ ΕΝΑ ΚΡΙΤΗΡΙΟ. ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ ΚΑΤΑ ΔΥΟ ΚΡΙΤΗΡΙΑ 1. ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ ΚΑΤΑ ΕΝΑ ΚΡΙΤΗΡΙΟ (One-Way Analyss of Varance) Η ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΏΝ ΠΡΏΤΩΝ ΥΛΏΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΏΝ ΠΡΏΤΩΝ ΥΛΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΏΝ ΠΡΏΤΩΝ ΥΛΏΝ Ο ΓΡΑΝΙΤΗΣ ΤΗΣ ΤΗΝΟΥ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝ ΕΟΜΕΝΟΙ ΜΕ ΑΥΤΟΝ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ SKARN ΑΠΟ ΝΙΚΟΛΑΟ Α. ΜΑΣΤΡΑΚΑ Ι ΑΚΤΟΡΙΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ ΠΑΤΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Γεώσφαιρα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Από τη Συντακτική Ομάδα... 1. Τα φυσικά εμφιαλωμένα νερά 2

Ελληνική Γεώσφαιρα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Από τη Συντακτική Ομάδα... 1. Τα φυσικά εμφιαλωμένα νερά 2 Ινστιτούτο Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (ΙΓΜΕ) Ελληνική Γεώσφαιρα Τόμος 3, Τεύχος 8 Δεκέμβριος 2009 Περιοδική ενημερωτική έκδοση του Ινστιτούτου Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (ΙΓΜΕ) Ν.Π.Ι.Δ.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΙΔΟΑΝΑΓΩΓΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ

ΟΞΕΙΔΟΑΝΑΓΩΓΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΟΞΕΙΔΟΑΝΑΓΩΓΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ Σκοπός Εργαστηριακής Άσκησης Η παρατήρηση και η κατανόηση των μηχανισμών των οξειδοαναγωγικών δράσεων. Θεωρητικό Μέρος Οξείδωση ονομάζεται κάθε αντίδραση κατά την οποία συμβαίνει

Διαβάστε περισσότερα

Προοπτικές CCS στην Ελλάδα

Προοπτικές CCS στην Ελλάδα ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΙΚΤΥΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ-Β ΚΥΚΛΟΣ» ΕΡΓΟ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΥΝΑΜΙΚΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΕΙΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΙΟΞΕΙ ΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ»

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΟΡΓΑΝΗ ΧΗΜΕΙΑ

ΓΕΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΟΡΓΑΝΗ ΧΗΜΕΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΟΡΓΑΝΗ Τµήµατα ΧΗΜΕΙΑ 1. Φυτικής Παραγωγής 2. Επιστ. & Τεχνολ. Τροφίµων Τετάρτη 9.30-10.15 Παρασκευή 11.30 13.15 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Φυτική Παραγωγή Πέµπτη 8.30-12.30 Επιστ. & Τεχνολ. Τροφίµων Τετάρτη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΑ ΠΟΡΦΥΡΙΤΙΚΟΥ ΧΑΛΚΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΑ ΠΟΡΦΥΡΙΤΙΚΟΥ ΧΑΛΚΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΑ ΠΟΡΦΥΡΙΤΙΚΟΥ ΧΑΛΚΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Η καταβύθιση της Αφρικανικής πλάκας κάτω από την Ευρασιατική στο χώρο του Βορείου Αιγαίου κατά το Τριτογενές είχε ως αποτέλεσμα το σχηματισμό μαγματικών πετρωμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες: Χρυσαυγή Χατζηχριστοδούλου Θεσσαλονίκη, 28 Ιουνίου 2011 Π Ρ Ο Κ Η Ρ Υ Ξ Η

Πληροφορίες: Χρυσαυγή Χατζηχριστοδούλου Θεσσαλονίκη, 28 Ιουνίου 2011 Π Ρ Ο Κ Η Ρ Υ Ξ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ Γραμματεία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Πληροφορίες: Χρυσαυγή Χατζηχριστοδούλου Θεσσαλονίκη, 28 Ιουνίου 2011 Τηλ. : 2310 99 8450 Fax:

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ ΜΑΖΩΝ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ

ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ ΜΑΖΩΝ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ ΜΑΖΩΝ Ίσως η τεχνική με τη μεγαλύτερη ποικιλία εφαρμογών και την εντυπωσιακότερη ανάπτυξη την τελευταία δεκαετία. Η τεχνική MS παρέχει πληροφορίες σχετικά με: Τη στοιχειακή σύσταση του δείγματος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΟΣΜΟΧΗΜΕΙΑΣ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΛΑΝΗΤΙΚΩΝ ΦΛΟΙΩΝ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΟΣΜΟΧΗΜΕΙΑΣ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΛΑΝΗΤΙΚΩΝ ΦΛΟΙΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΟΣΜΟΧΗΜΕΙΑΣ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΛΑΝΗΤΙΚΩΝ ΦΛΟΙΩΝ Δρ. ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΓΑΛΟΒΑΣΙΛΗΣ ΓΕΩΛΟΓΟΣ & ΓΕΩΧΗΜΙΚΟΣ MSc ΤΑΚΤΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΟΜΑΔΑΣ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ ΟΡΙΩΝ, ΠΑΤΡΑ 17-2-2010 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Για να δει κανείς πως δημιουργήθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΚΛ ΕΜΠ. Αργό Πετρέλαιο Χαρακτηριστικά Ιδιότητες. Τεχνολογία Πετρελαίου και. Εργαστήριο Τεχνολογίας Καυσίμων Και Λιπαντικών ΕΜΠ

ΕΤΚΛ ΕΜΠ. Αργό Πετρέλαιο Χαρακτηριστικά Ιδιότητες. Τεχνολογία Πετρελαίου και. Εργαστήριο Τεχνολογίας Καυσίμων Και Λιπαντικών ΕΜΠ Φυσικού Αερίου Σύσταση Αργού Πετρελαίου Σύνθετο Μίγμα Υδρογονανθράκων Περιέχει αέρια διαλελυμένα στα υγρά συστατικά Υδρογονάνθρακες C 1 C 90+ Στοιχειακή Ανάλυση: Αρκετά Ομοιόμορφη Στοιχεία Περιεκτικότητα

Διαβάστε περισσότερα

T E S T R E P O R T ΕΥΑ ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΑΣ. Εθν. Αντίστασης 42, Αλεξάνδρεια. Νερά. Waters. Από πελάτη κατά δήλωσή του. As stated by client 24/11/11

T E S T R E P O R T ΕΥΑ ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΑΣ. Εθν. Αντίστασης 42, Αλεξάνδρεια. Νερά. Waters. Από πελάτη κατά δήλωσή του. As stated by client 24/11/11 Εργαστήριο Περιβάλλοντος, Σίνδος Σελ.(page) 1/10 ΕΚΘΕΣΗ ΟΚΙΜΩΝ T E S T R E P O R T Πελάτης Client ιεύθυνση πελάτη Client s address Περιγραφή δειγµάτων Samples description ειγµατοληψία Sampling Ηµεροµηνία

Διαβάστε περισσότερα

1.3 Δομικά σωματίδια της ύλης - Δομή ατόμου - Ατομικός αριθμός - Μαζικός αριθμός - Ισότοπα

1.3 Δομικά σωματίδια της ύλης - Δομή ατόμου - Ατομικός αριθμός - Μαζικός αριθμός - Ισότοπα 1.3 Δομικά σωματίδια της ύλης - Δομή ατόμου - Ατομικός αριθμός - Μαζικός αριθμός - Ισότοπα Θεωρία 3.1. Ποια είναι τα δομικά σωματίδια της ύλης; Τα άτομα, τα μόρια και τα ιόντα. 3.2. SOS Τι ονομάζεται άτομο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΣΥΝΘΕΤΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΕΠΟΞΕΙΔΙΚΗΣ ΡΗΤΙΝΗΣ ΑΝΟΡΓΑΝΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΩΝ ΑΠΟ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΣΥΝΘΕΤΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΕΠΟΞΕΙΔΙΚΗΣ ΡΗΤΙΝΗΣ ΑΝΟΡΓΑΝΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΩΝ ΑΠΟ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΣΥΝΘΕΤΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΕΠΟΞΕΙΔΙΚΗΣ ΡΗΤΙΝΗΣ ΑΝΟΡΓΑΝΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΩΝ ΑΠΟ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ Ν. Κεφαλά, Α. Βασιλάκης, Λ. Ζουμπουλάκης Εργαστηριακή Μονάδα Προηγμένων και Συνθέτων Υλικών, Σχολή Χημικών

Διαβάστε περισσότερα

2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να επισημαίνουμε τη θέση των μετάλλων στον περιοδικό πίνακα των στοιχείων. Να αναφέρουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΑΜΑΤΑ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ Γ.Ν. ΧΑΙΔΕΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΚΡΑΜΑΤΑ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ Γ.Ν. ΧΑΙΔΕΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΚΡΑΜΑΤΑ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ Γ.Ν. ΧΑΙΔΕΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΚΡΑΜΑΤΑ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ Κατηγορίες κραμάτων αλουμινίου Ελατά κράματα Κράματα τα οποία παράγονται σε κολώνες ή πλάκες οι οποίες στη συνέχεια υφίστανται

Διαβάστε περισσότερα

Dr Marios Vryonides. Curriculum Vitae I. PERSONAL DETAILS.. 2 II. EDUCATION... 3 III. WORK EXPERIENCE. 4

Dr Marios Vryonides. Curriculum Vitae I. PERSONAL DETAILS.. 2 II. EDUCATION... 3 III. WORK EXPERIENCE. 4 Curriculum Vitae Dr Marios Vryonides I. PERSONAL DETAILS.. 2 II. EDUCATION.... 3 III. WORK EXPERIENCE. 4 IV. PRESENTATIONS IN CONFERENCES AND SEMINARS... 5 V. PUBLICATIONS.... 6-1 - I. PERSONAL DETAILS

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση λατομείων μαρμάρου και αδρανών υλικών Υπολείμματα Περιβαλλοντικές επιπτώσεις

Διαχείριση λατομείων μαρμάρου και αδρανών υλικών Υπολείμματα Περιβαλλοντικές επιπτώσεις Διαχείριση λατομείων μαρμάρου και αδρανών υλικών Υπολείμματα Περιβαλλοντικές επιπτώσεις ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ Κ. ΚΑΡΓΙΩΤΗΣ Dr. Γεωλόγος - Ορυκτολόγος Καθηγητής ΤΕΙ ΑΜΘ Τμήμα Μηχανικων Τεχνολογίας Πετρελαίου & Φυσικού

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΕΙΑ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑ, ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΟΥΡΑΝΙΟΥ ΚΑΙ ΘΟΡΙΟΥ ΜΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΛΛΑΔΙΚΟ ΧΩΡΟ: ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ

ΦΥΣΙΚΗ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΕΙΑ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑ, ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΟΥΡΑΝΙΟΥ ΚΑΙ ΘΟΡΙΟΥ ΜΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΛΛΑΔΙΚΟ ΧΩΡΟ: ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ-ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΕΙΑ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑ, ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΟΥΡΑΝΙΟΥ ΚΑΙ ΘΟΡΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΙΙ

ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΙΙ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΙΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΜΑΖΑΣ ΑΓΩΓΗ () Νυμφοδώρα Παπασιώπη Φαινόμενα Μεταφοράς ΙΙ. Μεταφορά Θερμότητας και Μάζας

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανικές ιδιότητες υάλων. Διάγραμμα τάσης-παραμόρφωσης (stress-stain)

Μηχανικές ιδιότητες υάλων. Διάγραμμα τάσης-παραμόρφωσης (stress-stain) Μηχανικές ιδιότητες υάλων Η ψαθυρότητα των υάλων είναι μια ιδιότητα καλά γνωστή που εύκολα διαπιστώνεται σε σύγκριση με ένα μεταλλικό υλικό. Διάγραμμα τάσης-παραμόρφωσης (stress-stain) E (Young s modulus)=

Διαβάστε περισσότερα

f = c p + 2 (1) f = 3 1 + 2 = 4 (2) x A + x B + x C = 1 (3) x A + x B + x Γ = 1 3-1

f = c p + 2 (1) f = 3 1 + 2 = 4 (2) x A + x B + x C = 1 (3) x A + x B + x Γ = 1 3-1 ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΦΑΣΕΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΟΛΛΩΝ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΑΜΟΙΒΑΙΑ ΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ Θέµα ασκήσεως Προσδιορισµός καµπύλης διαλυτότητας σε διάγραµµα φάσεων συστήµατος τριών υγρών συστατικών που το ένα ζεύγος παρουσιάζει περιορισµένη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΑΔΡΑΝΗ ΥΛΙΚΑ. Ν. Σαμπατακάκης Καθηγητής Εργαστήριο Τεχνικής Γεωλογίας Παν/μιο Πατρών

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΑΔΡΑΝΗ ΥΛΙΚΑ. Ν. Σαμπατακάκης Καθηγητής Εργαστήριο Τεχνικής Γεωλογίας Παν/μιο Πατρών ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΑΔΡΑΝΗ ΥΛΙΚΑ Αδρανή υλικά είναι τα διαβαθμισμένα, ορυκτής ή βιομηχανικής προέλευσης υλικά, που χρησιμοποιούνται είτε με κάποιο συγκολλητικό μέσο (για παρασκευή κονιαμάτων, σκυροδεμάτων κλπ.)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗΣ 2008

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗΣ 2008 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗΣ 2008 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ: "Μελέτη της χρηματοοικονομικής αποτύπωσης περιβαλλοντικών πληροφοριών, της περιβαλλοντικής διαχείρισης, επίδοσης και αποτελεσματικότητας των ελληνικών επιχειρήσεων"

Διαβάστε περισσότερα

Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 23/04/2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως Α4 να γράψετε στο τετράδιο σας το γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΝΥΣΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΤΙΚΟ ΜΑΡΜΑΡΟ. ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ (%w) Ασβεστίτης 98 Δολομίτης - Quartz 0.5

ΔΙΟΝΥΣΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΤΙΚΟ ΜΑΡΜΑΡΟ. ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ (%w) Ασβεστίτης 98 Δολομίτης - Quartz 0.5 ΔΙΟΝΥΣΟΥ ΔΙΟΝΥΣΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΤΙΚΟ ΛΕΥΚΟ ΔΙΟΝΥΣΟΣ (ΑΤΤΙΚΗ) Ασβεστίτης 98 Quartz 0.5 CaO 54.80 K 2 O 0.09 MgO 1.55 Na 2 O 0.04 SiO 2 1.10 MnO 0.02 Fe 2 O 3 0.14 LOl 43.05 Al 2 O 3 0.20 Φαινόμενη Ειδική Πυκνότητα

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου 1. Το ιόν του νατρίου, 11Νa +, προκύπτει όταν το άτομο του Na προσλαμβάνει ένα ηλεκτρόνιο. Λ, όταν αποβάλλει ένα ηλεκτρόνιο 2. Σε 2 mol NH3

Διαβάστε περισσότερα

Kαρβίδιο πυριτίου, ευγενές κορούνδιο και κανονικό κορούνδιο

Kαρβίδιο πυριτίου, ευγενές κορούνδιο και κανονικό κορούνδιο Kαρβίδιο πυριτίου, ευγενές κορούνδιο και κανονικό κορούνδιο c/o Cerablast GmbH & Co.KG Gerhard-Rummler-Str.2 D-74343 Sachsenheim / Γερμανία Tηλέφωνο: 0049 7147 220824 Τελεφαξ: 0049 7147 220840 E-Mail:

Διαβάστε περισσότερα

Course: Renewable Energy Sources

Course: Renewable Energy Sources Course: Renewable Energy Sources Interdisciplinary programme of postgraduate studies Environment & Development, National Technical University of Athens C.J. Koroneos (koroneos@aix.meng.auth.gr) G. Xydis

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Κατάταξη των στοιχείων (Περιοδικός Πίνακας) - Χρησιμότητα του Περιοδικού Πίνακα

2.2 Κατάταξη των στοιχείων (Περιοδικός Πίνακας) - Χρησιμότητα του Περιοδικού Πίνακα 2.2 Κατάταξη των στοιχείων (Περιοδικός Πίνακας) - Χρησιμότητα του Περιοδικού Πίνακα Θεωρία 9.1. Τι είναι ο περιοδικός πίνακας; Αποτελεί μία από τις σημαντικότερες ανακαλύψεις στης Χημείας. Πρόκειται για

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΟΛΙΚΗ ΡΑΣΗ. Πηγή: Natural Resources Canada - Terrain Sciences Division - Canadian Landscapes.

ΑΙΟΛΙΚΗ ΡΑΣΗ. Πηγή: Natural Resources Canada - Terrain Sciences Division - Canadian Landscapes. ΑΙΟΛΙΚΗ ΡΑΣΗ Πηγή: Natural Resources Canada - Terrain Sciences Division - Canadian Landscapes. ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Αιολική δράση Ο άνεµος, όπως το νερό και ο πάγος, είναι ένας παράγοντας που επιδρά

Διαβάστε περισσότερα

GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING

GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING COMMITTEE BANSKO 26-5-2015 «GREECE BULGARIA» Timeline 02 Future actions of the new GR-BG 20 Programme June 2015: Re - submission of the modified d Programme according

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ Β. Tσιρίδης 1, Π. Σαμαράς 2, Α. Κούγκολος 3 και Γ. Π. Σακελλαρόπουλος 1 1 Τμήμα Χημικών Μηχανικών, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και Ινστιτούτο Τεχνικής Χημικών

Διαβάστε περισσότερα

Συσκευασία Τροφίµων. Μεταλλική Συσκευασία. Εισαγωγή

Συσκευασία Τροφίµων. Μεταλλική Συσκευασία. Εισαγωγή Συσκευασία Τροφίµων Μεταλλική Συσκευασία Εισαγωγή Συνηθέστερα χρησιµοποιούµενα µέταλλα: Σίδηρος (σαν ανοξείδωτος χάλυβας σε σκεύη και εξοπλισµό) Κασσίτερος (λευκοσίδηρος σε συνδυασµό µε σίδηρο στις κονσέρβες

Διαβάστε περισσότερα

Ασβέστιο. Calcium στερεό 40,078. Πυκνότητα. Άνθρακας. Carbon στερεό 3642! 12,0107 3642! Πυκνότητα 18.350. Χλώριο. Chlorine αέριο -101,5 35,453 -34,04

Ασβέστιο. Calcium στερεό 40,078. Πυκνότητα. Άνθρακας. Carbon στερεό 3642! 12,0107 3642! Πυκνότητα 18.350. Χλώριο. Chlorine αέριο -101,5 35,453 -34,04 Αργίλιο Al Aluminium στερεό 13 26,9815386 2,375 As 660,32 74,92160 5,22 5000 10,811 2,08 1,378 C 615! Cl 2076 3927 16.200 3,515 1484 35,453 1,5625 24 51,9961 3810 58,933195 18.350 7,75 Cu -101,5-34,04

Διαβάστε περισσότερα

Sustainable Aggregates Resource Management SARMα

Sustainable Aggregates Resource Management SARMα Sustainable Aggregates Resource Management SARMα Βιώσιμη Διαχείριση Αδρανών Υλικών Καθηγητής Αγιουτάντης Ζαχαρίας Επιστημονικός υπεύθυνος Έργου Πολυτεχνείο Κρήτης Τμήμα Μηχανικών Ορυκτών Πόρων ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Νέα µέθοδος προσδιορισµού κατανοµής µεγέθους πόρων για νανοπορώδη υλικά

Νέα µέθοδος προσδιορισµού κατανοµής µεγέθους πόρων για νανοπορώδη υλικά ΑΚΜΩΝ Νέα µέθοδος προσδιορισµού κατανοµής µεγέθους πόρων για νανοπορώδη υλικά Νέα µέθοδος προσδιορισµού κατανοµής µεγέθους πόρων για νανοπορώδη υλικά Τα πορώδη υλικά αποτελούν µια πολύ σηµαντική κατηγορία

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες και Βασικές Ιδιότητες Θερμοστοιχείων.

Κατηγορίες και Βασικές Ιδιότητες Θερμοστοιχείων. Κεφάλαιο 3 Κατηγορίες και Βασικές Ιδιότητες Θερμοστοιχείων. Υπάρχουν διάφοροι τύποι μετατροπέων για τη μέτρηση θερμοκρασίας. Οι βασικότεροι από αυτούς είναι τα θερμόμετρα διαστολής, τα θερμοζεύγη, οι μετατροπείς

Διαβάστε περισσότερα

Η πλαστική ζώνη διάτμησης του Φελλού

Η πλαστική ζώνη διάτμησης του Φελλού ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΘΑΛΑΣΣΙΑΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΓΕΩΔΥΝΑΜΙΚΗΣ Η πλαστική ζώνη διάτμησης του Φελλού (Ενότητα Κυανοσχιστολίθων, Άνδρος) Μεταπτυχιακή Διατριβή Ειδίκευσης Του Κωνσταντίνου

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΟΙ ΔΕΣΜΟΙ. Να δίδουν τον ορισμό του χημικού δεσμού. Να γνωρίζουν τα είδη των δεσμών. Να εξηγούν το σχηματισμό του ιοντικού ομοιοπολικού δεσμού.

ΧΗΜΙΚΟΙ ΔΕΣΜΟΙ. Να δίδουν τον ορισμό του χημικού δεσμού. Να γνωρίζουν τα είδη των δεσμών. Να εξηγούν το σχηματισμό του ιοντικού ομοιοπολικού δεσμού. ΧΗΜΙΚΟΙ ΔΕΣΜΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Στο τέλος αυτής της διδακτικής ενότητας οι μαθητές θα πρέπει να μπορούν: Να δίδουν τον ορισμό του χημικού δεσμού. Να γνωρίζουν τα είδη των δεσμών Να εξηγούν το σχηματισμό

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΗ ΒΑΣΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ (MgO) ΦΥΣΙΚΗΣ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ ΩΣ ΚΑΤΑΛΥΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΥΡΟΛΥΣΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ

ΧΡΗΣΗ ΒΑΣΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ (MgO) ΦΥΣΙΚΗΣ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ ΩΣ ΚΑΤΑΛΥΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΥΡΟΛΥΣΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΧΡΗΣΗ ΒΑΣΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ (MgO) ΦΥΣΙΚΗΣ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ ΩΣ ΚΑΤΑΛΥΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΥΡΟΛΥΣΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ Σ. Στεφανίδης 1,2, Κ. Καλογιάννης 1, Ε. Ηλιοπούλου 1, Χ. Γιαννουλάκης 3, Θ. Ζαµπετάκης 3, Κ. Τριανταφυλλίδης 1,4, Α.Λάππας

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΚΟΝΙΑΜΑΤΩΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΑΠΟ ΜΝΗΜΕΙΑ

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΚΟΝΙΑΜΑΤΩΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΑΠΟ ΜΝΗΜΕΙΑ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΚΟΝΙΑΜΑΤΩΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΑΠΟ ΜΝΗΜΕΙΑ Σ. Ροκίδη, Π. Γ. Κουτσούκος Τµήµα Χηµικών Μηχανικών, Πανεπιστήµιο Πατρών & Ινστιτούτο Επιστηµών Χηµικής Μηχανικής ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ. Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός για την επιλογή στην 10 η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών - EUSO 2012 Σάββατο 21 Ιανουαρίου 2012.

ΧΗΜΕΙΑ. Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός για την επιλογή στην 10 η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών - EUSO 2012 Σάββατο 21 Ιανουαρίου 2012. Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός για την επιλογή στην 10 η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών - EUSO 2012 Σάββατο 21 Ιανουαρίου 2012 ΧΗΜΕΙΑ Σχολείο: 1) Ονομ/επώνυμα μαθητών: 2)... 3) Το Παγκόσµιο Πείραµα για

Διαβάστε περισσότερα

Παράδειγµα ελέγχου αδρανών σκωρίας σύµφωνα µε ταευρωπαϊκά πρότυπα ΕΝ 12620 και ΕΝ 13242

Παράδειγµα ελέγχου αδρανών σκωρίας σύµφωνα µε ταευρωπαϊκά πρότυπα ΕΝ 12620 και ΕΝ 13242 Παράδειγµα ελέγχου αδρανών σκωρίας σύµφωνα µε ταευρωπαϊκά πρότυπα ΕΝ 12620 και ΕΝ 13242 Ελ. Αναστασίου Πολιτικός Μηχανικός MSc ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ Ο ΟΣΤΡΩΜΑΤΑ ΑΠΟ ΣΚΥΡΟ ΕΜΑ ΟΙ ΡΟΜΟΙ ΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ( για την ανακάλυψη του πυριτίου)

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ( για την ανακάλυψη του πυριτίου) TO ΠΥΡΙΤΙΟ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Στον περιοδικό πίνακα των Χημικών στοιχείων το πυρίτιο βρίσκεται στην 14η ομάδα. Ανακαλύφθηκε το 1823. Εχει ατομικό αριθμό 14, θερμοκρασία τήξης 1414 0C και βρασμού 3265 0C.

Διαβάστε περισσότερα

Μg + 2 HCL MgCl 2 +H 2

Μg + 2 HCL MgCl 2 +H 2 Εργαστηριακή άσκηση 3: Επεξήγηση πειραμάτων: αντίδραση/παρατήρηση: Μέταλλο + νερό Υδροξείδιο του μετάλλου + υδρογόνο Νa + H 2 0 NaOH + ½ H 2 To Na (Νάτριο) είναι αργυρόχρωμο μέταλλο, μαλακό, κόβεται με

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΤΑΘΜΗ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΧΘΕΣ, ΣΗΜΕΡΑ, ΑΥΡΙΟ

Η ΣΤΑΘΜΗ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΧΘΕΣ, ΣΗΜΕΡΑ, ΑΥΡΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΠΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Σίνα 32, Αθήνα 106 72, τηλ.210-3617824, φαξ 210-3643476, e- mails: ellspe@otenet.gr & info@speleologicalsociety.gr website: www.speleologicalsociety.gr ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

All from a Single Source

All from a Single Source All from a Single Source Το PeKacid TM είναι μια νέα, καινοτόμος λύση για τον φώσφορο σε ασβεστούχα εδάφη και νερά με μεγάλη σκληρότητα. Στερεό φωσφορικό οξύ σε σάκους Μονοκρυσταλλικό, με χαμηλό ph (2.2)

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟ ΤΩΝ ΛΙΘΙΝΩΝ ΘΡΑΥΣΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΤΟΥ ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ ΣΤΗ ΝΙΚΟΠΟΛΗ

ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟ ΤΩΝ ΛΙΘΙΝΩΝ ΘΡΑΥΣΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΤΟΥ ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ ΣΤΗ ΝΙΚΟΠΟΛΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΛΙΘΟΥ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διερεύνηση αξιοπιστίας συγκολλήσεων με παράθεση χαλύβων οπλισμού σκυροδέματος

Διερεύνηση αξιοπιστίας συγκολλήσεων με παράθεση χαλύβων οπλισμού σκυροδέματος Διερεύνηση αξιοπιστίας συγκολλήσεων με παράθεση χαλύβων οπλισμού σκυροδέματος Κ. Μηγιάκης Μεταλλουργός Μηχανικός Ε.Μ.Π. I. Νικολάου Δρ. Μεταλλουργός Μηχανικός Ε.Μ.Π., ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΚΗ Α.Ε. Γ.Δ. Παπαδημητρίου

Διαβάστε περισσότερα

Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας. Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας

Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας. Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας Γιάννης Κυριόπουλος, MD, MPH, MSc, PhD Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Εισαγωγή Ως ένα νόσημα με σοβαρό και υψηλό φορτίο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΕΨΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΦΑΡΙΝΑΣ ΤΣΙΜΕΝΤΟΥ ΠΟΥ ΠΕΡΙΕΧΕΙ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΑ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΑ

ΜΕΛΕΤΗ ΕΨΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΦΑΡΙΝΑΣ ΤΣΙΜΕΝΤΟΥ ΠΟΥ ΠΕΡΙΕΧΕΙ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΑ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΑ Πρακτικά ου Πανελληνίου Συνεδρίου για την Αξιοποίηση των Βιομηχανικών Παραπροϊόντων στη Δόμηση, ΕΒΙΠΑΡ, Θεσσαλονίκη, -6 Νοεμβρίου 00 ΜΕΛΕΤΗ ΕΨΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΦΑΡΙΝΑΣ ΤΣΙΜΕΝΤΟΥ ΠΟΥ ΠΕΡΙΕΧΕΙ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΑ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 19 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ A ΛΥΚΕΙΟΥ Κυριακή, 3 Απριλίου, 5 Ώρα: 1: - 13: Προτεινόµενες Λύσεις ΘΕΜΑ 1 (1 µονάδες) (α) Το διάστηµα που διανύει ο κάθε αθλητής είναι: X A = υ Α

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 4η. Προσδιορίζεται ως η ικανότητα εξουδετέρωσης βάσεων

ΑΣΚΗΣΗ 4η. Προσδιορίζεται ως η ικανότητα εξουδετέρωσης βάσεων ΑΣΚΗΣΗ 4η Οξύτητα (Acidity) Θεωρητικό υπόβαθρο Προσδιορίζεται ως η ικανότητα εξουδετέρωσης βάσεων Εκφράζει την ποσοτική ικανότητα του νερού στην εξουδετέρωση ισχυρής βάσεως µέχρι επιθυµητής τιµής ph Οφείλεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΕΥΘ. ΚΑΡΑΟΥΛΗ Πολ. Μηχανικός ΕΜΠ, ΜSc Υγιεινολόγος Μηχ. EPFL, Lausanne ΜSc Υγιεινής & Ασφάλειας Εργασίας RWTH- Aachen Πρ/μένη Δ/νσης Δημόσιας Υγείας Υπ. Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

.Β. Τσικούρας Βιογραφικό Σημείωμα

.Β. Τσικούρας Βιογραφικό Σημείωμα ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ Α. ΤΣΙΚΟΥΡΑΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ 1.1 Σπουδές 1982-1986: Πτυχίο Γεωλογίας, Πανεπιστήμιο Πατρών (Άριστα). 1987-1992: Διδακτορικό Δίπλωμα, Τμήμα Γεωλογίας Πανεπιστημίου Πατρών (Άριστα). 1.2 Ερευνητικές

Διαβάστε περισσότερα

Spatiotemporal footprint of the WNV in Greece 2010 2012: Analysis & Risk Αssessment in a GIS Εnvironment

Spatiotemporal footprint of the WNV in Greece 2010 2012: Analysis & Risk Αssessment in a GIS Εnvironment Integrated surveillance and control programme for West Nile virus and malaria in Greece (MIS 365280) Spatiotemporal footprint of the WNV in Greece 2010 2012: Analysis & Risk Αssessment in a GIS Εnvironment

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΥΜΕΝΗ ΘΕΩΡΙΑ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ

ΓΕΝΙΚΕΥΜΕΝΗ ΘΕΩΡΙΑ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΓΕΝΙΚΕΥΜΕΝΗ ΘΕΩΡΙΑ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ Πολυχρόνης Σ. Καραγκιοζίδης. Σχολικός Σύµβουλος. Ακροπόλεως 49, 54634, Θεσσαλονίκη, τηλέφωνα: 2310205997 6944935177 E-mail: info@polkarag.gr ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όπως είναι

Διαβάστε περισσότερα