Μετά τη λιτότητα Οι επιπτώσεις της πρότασης της εγγυηµένης απασχόλησης για την Ελλάδα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Μετά τη λιτότητα Οι επιπτώσεις της πρότασης της εγγυηµένης απασχόλησης για την Ελλάδα"

Transcript

1 Levy Economics Institute of Bard College Νο. 138, 2014 Μετά τη λιτότητα Οι επιπτώσεις της πρότασης της εγγυηµένης απασχόλησης για την Ελλάδα Των Rania Antonopoulos, Sophia Adam, Kijong Kim, Thomas Masterson και Dimitri B. Papadimitriou Εισαγωγή Για την ενεργοποίηση-κινητοποίηση του σοβαρά υποαπασχολούµενου εργατικού δυναµικού στην Ελλάδα και την αντιµετώπιση των κοινωνικών και οικονοµικών κινδύνων που πηγάζουν µέσα από τη επίµονη ανεργία, προτείνουµε την άµεση εφαρµογή ενός προγράµµατος άµεσης δηµιουργίας θέσεων κοινωφελούς, δηλαδή ένα ελληνικό «New Deal». Η υλοποίηση ενός προγράµµατος εγγυηµένης απασχόλησης θα προσφέρει εργασία στους ανέργους, µε τον κατώτατο µισθό, για έργα παροχής δηµόσιων αγαθών και υπηρεσιών. Η πολιτική αυτή θα έχει σηµαντικές θετικές επιπτώσεις στην οικονοµία από την άποψη της παραγωγής και της απασχόλησης. Επίσης, αν ληφθεί υπόψη ότι Παρατηρητήριο Οικονοµικών και Κοινωνικών Εξελίξεων, Ινστιτούτο Εργασίας, ΓΣΕΕ Ευχαριστούµε θερµά τους Γιώργο Αργείτη και Βασίλη Παπαδόγαµβρο για το ενδιαφέρον και την βοήθεια που µας προσέφεραν. Η παρούσα έρευνα εν µέρει χρηµατοδοτήθηκε από το Ευρωπαικό Κοινoτικό Ταµείο και το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράµµατος «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναµικού» Copyright 2014 Levy Economics Institute of Bard College

2 2 από τη δηµιουργία νέων θέσεων εργασίας θα δηµιουργηθούν νέα φορολογικά έσοδα, που θα µειώσουν σηµαντικά το καθαρό κόστος της υλοποίησης του προγράµµατος εγγυηµένης απασχόλησης, η πρόταση αποτελεί ένα συγκριτικά ήπιο µέτρο δηµοσιονοµικής τόνωσης. Με ένα καθαρό κόστος της τάξης του 1% περίπου ή του 1,2% του ΑΕΠ (ανάλογα µε το επίπεδο του προσφερόµενου µισθού), ένα πρόγραµµα εγγυηµένης απασχόλησης µέσης εµβέλειας που θα περιλαµβάνει την άµεση δηµιουργία θέσεων εργασίας έχει τη δυνατότητα να µειώσει τον πληθυσµό των ανέργων κατά το ένα τρίτο ή και περισσότερο, από τη στιγµή που λαµβάνονται υπόψη τα έµµεσα αποτελέσµατα της απασχόλησης. Και η έρευνά µας δείχνει ότι η πρόταση θα πετύχει όλα αυτά ενώ θα µειώσει την αναλογία του δηµόσιου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ, αφήνοντας έτσι ελάχιστα περιθώρια για δικαιολογίες. Στο παρόν κείµενο πολιτικής τεκµηριώνουµε τα αποτελέσµατα της έρευνας που πραγµατοποιήσαµε σε συνεργασία µε το Παρατηρητήριο Οικονοµικών και Κοινωνικών Εξελίξεων του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ κατά τη διάρκεια του [1] Εξηγούµε γιατί είναι αναγκαία η προσέγγιση της εγγυηµένης απασχόλησης και σε ποια κλίµακα, διαδίδουµε τα αποτελέσµατα των προσοµοιώσεών µας από τις επιπτώσεις της εφαρµογής του προγράµµατος σε διάφορα επίπεδα, και αναφέρουµε πόσες θέσεις εργασίας θα δηµιουργηθούν ως αποτέλεσµα των άµεσων και έµµεσων επιπτώσεων της πολιτικής αυτής, καθώς και το συνολικό και καθαρό κόστος του προγράµµατος όταν ληφθούν υπόψη τα έσοδα από την αύξηση της απασχόλησης και της οικονοµικής δραστηριότητας. Πριν προχωρήσουµε περαιτέρω, θα θέλαµε να προσθέσουµε µια προειδοποίηση. Οι υποθέσεις και τα βασικά στοιχεία της πρότασης που περιγράφονται παρακάτω δεν πρέπει να ερµηνευθούν ως ένα πρότυπο σχεδιασµού για ένα πρόγραµµα εγγυηµένης απασχόλησης. Αντίθετα, τα σενάρια που παρουσιάζονται είναι απόλυτα εστιασµένα στην παροχή ποσοτικών εκτιµήσεων προκειµένου να εξακριβώσουν ποια θα ήταν τα µακροοικονοµικά αποτελέσµατα και τα αποτελέσµατα στην απασχόληση αν είχε εφαρµοστεί ένα πρόγραµµα εγγυηµένης απασχόλησης σε µεγάλη κλίµακα το Οι συγκεκριµένες υποθέσεις αναφοράς για ένα πρόγραµµα εγγυηµένης απασχόλησης υιοθετήθηκαν για τους σκοπούς της παρούσας ανάλυσης, αλλά το µοντέλο αναπτύχθηκε για να διευκολύνει µια ποικιλία σεναρίων µε την τροποποίηση βασικών µεταβλητών (π.χ., τη διάρκεια της απασχόλησης, την κατανοµή του κόστους σε µισθούς, τις εισροές, τη διαχείριση, το είδος των έργων που αναλήφθηκαν και ούτω καθεξής). Οι ιδιαιτερότητες του σχεδιασµού και η υλοποίηση ενός προγράµµατος εγγυηµένης απασχόλησης θα πρέπει να αποφασιστούν µέσω µιας ανοιχτής και δηµοκρατικής διαδικασίας, που θα περιλαµβάνει τους κοινωνικούς εταίρους, την ακαδηµαϊκή κοινότητα και, πάνω απ' όλα, τους ίδιους τους ανέργους.

3 3 Μια ιστορική κρίση απασχόλησης Η Ελλάδα αποκλείστηκε από τις χρηµατοπιστωτικές αγορές το 2010 και, προκειµένου να αποφύγει την πτώχευση, η κυβέρνησή της επεδίωξε να στηρίξει το δηµόσιο χρέος της χώρας µέσω µιας δανειακής συµφωνίας στην οποία τα συµβαλλόµενα µέρη ήταν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) και το Διεθνές Νοµισµατικό Ταµείο γνωστά και ως τρόικα. Για να τεθούν υπό έλεγχο η αναλογία του χρέους και του ελλείµµατος ως προς το ΑΕΠ, έτσι ώστε η Ελλάδα να ανακτήσει την πρόσβαση στις χρηµατοπιστωτικές αγορές, η τρόικα επέβαλε λιτότητα, αυξήσεις στους φόρους και εσωτερική υποτίµηση. Αυτή η πολιτική συνταγή ήταν καταστροφική για την ελληνική οικονοµία, µε αποτέλεσµα να προκαλέσει, µεταξύ άλλων, µαζική ανεργία που έχει ξεπεράσει σε βάθος και σε διάρκεια ακόµη και τα επίπεδα που επικρατούσαν στις Ηνωµένες Πολιτείες κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Ύφεσης, Παράλληλα µε τη µείωση της παραγωγής κατά 25%, πράγµα πρωτοφανές στην πρόσφατη ιστορία των δυτικών οικονοµιών, η ανεργία στην Ελλάδα έχει αυξηθεί µε καταιγιστικό ρυθµό από την έναρξη της κρίσης. Το ποσοστό ανεργίας αυξήθηκε από 7,7% το 2008 σε πάνω από 27,8% τον Οκτώβριο του 2013, µε περισσότερα από τα τρία τέταρτα της απώλειας των θέσεων εργασίας να λαµβάνει χώρα το διάστηµα στο οποίο η ελληνική πολιτική ήταν υπό τον έλεγχο της τρόικας ( ). Ωστόσο, στην πραγµατικότητα τα ποσοστά της ανεργίας δεν υπογραµµίζουν επαρκώς πόσο σοβαρό είναι το πρόβληµα. Το ποσοστό της αθέλητης ή ακούσιας ανεργίας στην Ελλάδα είναι το υψηλότερο µεταξύ των Ευρωπαϊκών χωρών, κυρίως για οικονοµικούς λόγους: το 63% των υποαπασχολούµενων δηλώνει ότι επιθυµεί εργασία πλήρους απασχόλησης. Οι αντίστοιχοι µέσοι όροι για την ευρωζώνη και την ΕΕ των 27 κρατών µελών είναι 26% και 28%, αντίστοιχα. Ακόµη πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι η συντριπτική πλειοψηφία των ελλήνων ανέργων είναι µακροπρόθεσµα άνεργοι: το 71% από τους ανέργους (σε µια χώρα περίπου 10 εκατοµµυρίων ανθρώπων) έχει µείνει εκτός αγοράς εργασίας για περισσότερο από ένα χρόνο, τουλάχιστον µέχρι και το τρίτο τρίµηνο του Στην πραγµατικότητα, κατά τη διάρκεια του 2013, κατά µέσο όρο άτοµα, σχεδόν το 17% του συνόλου των ανέργων, είχαν µείνει εκτός αγοράς εργασίας για περισσότερο από τέσσερα χρόνια. Όπως γνωρίζουµε, η µακροχρόνια ανεργία, η οποία επιδεινώνεται στην Ελλάδα κατά τα τελευταία πέντε χρόνια, τελικά γίνεται διαρθρωτική, καθώς η αναγκαστική αδράνεια οδηγεί σε απώλεια δεξιοτήτων και στη συνολική υποβάθµιση του ανθρώπινου κεφαλαίου. [2] Τέλος, τα άτοµα που είναι αρκετά τυχερά να βρουν µια θέση εργασίας είναι ενταγµένα σε µια αγορά εργασίας όπου συντελούνται ανησυχητικές αλλαγές. Το ποσοστό των εργοδοτών και των µη αµειβόµενων µελών της οικογένειας έχει συρρικνωθεί τα τελευταία τρία χρόνια σε συνδυασµό µε την αναλογία των µισθωτών εργαζοµένων Όλη η διαφορά απορροφήθηκε από την κατηγορία των «αυτοαπασχολούµενων χωρίς προσωπικό», αλλιώς γνωστή ως εργαζόµενοι για ίδιο λογαριασµό. [3] Το µερίδιο των

4 4 εργαζοµένων σε µια συνεχώς συρρικνωµένη αγορά απασχόλησης αυξήθηκε από 21% το 2008 σε 26% το Ο εργαζόµενοι για ίδιο λογαριασµό προσδιορίζονται από τη Διεθνή Οργάνωση Εργασίας (ΔΟΕ) ως το πιο ευάλωτο κοµµάτι των εργαζοµένων (µαζί µε τα µη αµειβόµενα µέλη της οικογένειας), επειδή δεν έχουν πρόσβαση στις παροχές και την κοινωνική ασφάλιση ή σε παροχές υγείας, και η απασχόληση για ίδιο λογαριασµό πάσχει από αβεβαιότητα και έλλειψη προβλεψιµότητας όσον αφορά τις ώρες εργασίας και τις απολαβές. Αν και οι υψηλόµισθοι επαγγελµατίες περιλαµβάνονται στην κατηγορία αυτή, κατά τη διάρκεια της κρίσης η διόγκωση της απασχόλησης για ίδιο λογαριασµό συνδέεται συνήθως µε την ανεπισηµότητα και επισφαλείς µορφές υπεργολαβίας. Η απασχόληση για ίδιο λογαριασµό είναι καλύτερα κατανοητή ως µια στρατηγική αντιµετώπισης καταστάσεων και ως µια µορφή δυσχερούς απασχόλησης αντί ως µια µορφή αυξηµένης επιχειρηµατικής δραστηριότητας. Εάν αυτή η τάση συνεχιστεί, µπορεί να είµαστε µάρτυρες της αρχής µιας ασυνήθιστης [4] µεταβολής διαρθρωτικού χαρακτήρα, µε περισσότερα άτοµα σε ηλικία εργασίας να αναγκάζονται να επιλέξουν ανάµεσα στην µακροχρόνια ανεργία ή σε µια δυσχερή κατάσταση απασχόλησης για ίδιο λογαριασµό. Γιατί η Ελλάδα χρειάζεται ένα πρόγραµµα εγγυηµένης απασχόλησης Η ισχύουσα πολιτική συνεχίζει να επιδεινώνει την ήδη δύσκολη κατάσταση. Η λιτότητα και η «εσωτερική υποτίµηση» δεν έχουν οδηγήσει στα αποτελέσµατα της ανάπτυξης και της απασχόλησης που υποσχέθηκαν τρεις διαδοχικές κυβερνήσεις που εφαρµόζουν αυτές τις πολιτικές από την έναρξη της κρίσης. Αντίθετα, αυτές οι πολιτικές έχουν προκαλέσει µια τεράστια οικονοµική και κοινωνική καταστροφή στην Ελλάδα. Για τη µείωση των ελλειµµάτων, οι δαπάνες της Γενικής Κυβέρνησης µειώθηκαν κατά 20%, συµπεριλαµβανοµένων των κονδυλίων για την υγεία, την εκπαίδευση, τις κοινωνικές µεταβιβάσεις και τις συντάξεις γήρατος, µε ζοφερές συνέπειες για την εγχώρια ζήτηση και το βιοτικό επίπεδο του γενικού πληθυσµού. Από την πλευρά των εσόδων, οι µεγάλες αυξήσεις των φόρων επί των ακινήτων, η ειδική εισφορά αλληλεγγύης που επιβλήθηκε στα εισοδήµατα και η αύξηση του ΦΠΑ (ακόµη και σε βασικά προϊόντα διατροφής), συµπεριλαµβανοµένου του ακόµη υψηλότερου ειδικού φόρου κατανάλωσης στο πετρέλαιο θέρµανσης, µείωσαν το διαθέσιµο εισόδηµα κατά περίπου 19%, συµβάλλοντας στην απότοµη πτώση της εγχώριας ζήτησης, της παραγωγής και, όπως ήταν αναµενόµενο, των φορολογικών εσόδων. Ενώ η βίαιη διαδικασία της εσωτερικής υποτίµησης µείωσε το µισθολογικό κόστος της παραγωγής κατά περισσότερο από 25% (σχεδόν διπλάσιο από εκείνο το επίπεδο µείωσης που προέβλεπε η τρόικα), οι καθαρές εξαγωγές δεν παρουσίασαν καµία ιδιαίτερη βελτίωση. Η όποια βελτίωση προήλθε από τη µείωση των εισαγωγών που προκάλεσε η ύφεση και όχι από την αύξηση των εξαγωγών. Οι εξαγωγές των διυλισµένων πετρελαϊκών προϊόντων, οι οποίες αυξήθηκαν, αποτελούν τη µόνη εξαίρεση σε µια κατά τα άλλα καταθλιπτική απόδοση των εξαγωγών, αλλά αυτό οφείλεται στις υψηλές διεθνείς τιµές των βασικών εµπορευµάτων και όχι στους χαµηλούς µισθούς που

5 5 επικρατούν στην εγχώρια οικονοµία (Papadimitriou et al. 2014a). [5] Τα δήθεν κέρδη που προέκυψαν για την Ελλάδα από την αύξηση της ανταγωνιστικότητας εµπορεύσιµων αγαθών έχουν αντισταθµιστεί από νοµοθετηµένες µειώσεις στον µηνιαίο κατώτατο µισθό στον ιδιωτικό τοµέα, από 751 ευρώ σε 586 ευρώ για τα άτοµα ηλικίας 25 ετών και άνω (µείωση της τάξης του 22%) και σε 511 ευρώ για τα άτοµα ηλικίας ετών (µείωση της τάξης του 32%), και από περικοπές στους µισθούς των δηµοσίων υπαλλήλων άνω του 20%. Συνολικά, το αποτέλεσµα ήταν µια δραµατική πτώση της τάξης του 21% στην καταναλωτική δαπάνη των νοικοκυριών. Πρέπει να τονίσουµε, ωστόσο, ότι δεν αρκεί ένα οριστικό τέλος στη λιτότητα για έξοδο από την κρίση. Ακόµη και αν θα καταφέρει µε κάποιο τρόπο η Ελλάδα να επιστρέψει στα επίπεδα οικονοµικής ανάπτυξης που απολάµβανε πριν από την κρίση (κατά µέσο όρο περίπου στο 4% ανά έτος), πράγµα που δεν είναι καθόλου πιθανό να συµβεί στο εγγύς µέλλον, θα χρειαστούν περισσότερα από 14 χρόνια για να φτάσει στα προ κρίσης επίπεδα απασχόλησης, δεδοµένης της τάσης ανάκαµψης στην αγορά εργασίας να υστερεί της ανάκαµψης του ΑΕΠ. [6] Αν αυτό είναι το σενάριο καλύτερης περίπτωσης για την Ελλάδα στην εποχή µετά τη λιτότητα, χρειάζονται επειγόντως περαιτέρω δράσεις πολιτικής. Ο ανθρώπινος πόνος που συνοδεύει την παρατεταµένη και βαθιά ανεργία είναι ήδη εµφανής. Η αύξηση της φτώχειας και της επισιτιστικής ανασφάλειας, η έλλειψη στέγης και οι αυτοκτονίες, η απελπισία και η αγωνία της µετανάστευσης, η εγκληµατικότητα και η ενδοοικογενειακή βία και η άνοδος µιας εξτρεµιστικής ιδεολογίας που τροφοδοτείται από αντι- µεταναστευτικό συναίσθηµα είναι φαινόµενα της κατακλυσµικής οικονοµικής και κοινωνικής κρίσης που βρίσκεται σε εξέλιξη τα τελευταία τεσσεράµισι χρόνια. Χρειαζόµαστε µια πολιτική που να ταιριάζει µε το µέγεθος της κρίσης και να αντιµετωπίζει κατά µέτωπο το πρόβληµα της ανεργίας. Οι λεγόµενες ενεργητικές πολιτικές για την αγορά εργασίας (ΕΠΑΕ) που έχουµε δει να εφαρµόζονται µέχρι τώρα έχουν σχεδιαστεί για λιγότερο ταραγµένες εποχές και στοχεύουν στη βελτίωση της «απασχολησιµότητας»: εκπαίδευση για την απόκτηση δεξιοτήτων ή για την αναβάθµιση των υφιστάµενων δεξιοτήτων και επιδοτήσεις σε επιχειρήσεις για την πρόσληψη ατόµων, στο πλαίσιο των προγραµµάτων µαθητείας, που εισέρχονται για πρώτη φορά στην αγορά εργασίας. Αυτές οι παρεµβάσεις αντιµετωπίζουν προβλήµατα που σχετίζονται µε τη βελτίωση της προσφοράς εργασίας και εντοπίζουν το πρόβληµα της ανεργίας στους ίδιους τους ανέργους (δηλαδή, οι άνεργοι δεν διαθέτουν τα ποιοτικά χαρακτηριστικά απασχόλησης που απαιτούνται στην αγορά). Αν και αυτό µπορεί να ισχύει σε ορισµένες περιπτώσεις, η σηµερινή πρόκληση σχετίζεται µε την έλλειψη ζήτησης εργασίας. Άλλες παρεµβάσεις στο πλαίσιο των ενεργητικών πολιτικών απασχόλησης περιστρέφονται γύρω από την επιδότηση των µισθών που επιτρέπουν νέες προσλήψεις ή δίνουν κίνητρα σε εταιρίες και επιχειρήσεις µικρού µεγέθους να διατηρήσουν τους εργαζοµένους τους. Με αυτά τα µέτρα εκτιµάται ότι απετράπη σε ένα επιπλέον 7% των εργαζοµένων από το να χάσουν τη δουλειά τους (OAED 2912). Όµως, σε µια οικονοµία

6 6 που βρίσκεται σε ύφεση, µε πολλές επιχειρήσεις στα πρόθυρα της κατάρρευσης, η ικανότητα και η προθυµία των επιχειρήσεων να συµµετέχουν σε αυτές τις πολιτικές, χωρίς να µπουν στον πειρασµό να αντικαταστήσουν τους εργαζόµενους µε άλλους επιδοτούµενους εργαζόµενους, είναι περιορισµένη. Το βασικό πρόβληµα παραµένει: παρά τη λήψη αυτών των µέτρων, η ανεργία παραµένει πεισµατικά υψηλή. Απαιτείται επειγόντως, πέρα από το πεδίο των σηµερινών ΕΠΑΕ, µια παρέµβαση µεγάλης κλίµακας για την ανάσχεση της ανεργίας. Εγγυηµένη απασχόληση ιστορικό και φιλοσοφία Η πρόταση για εγγυηµένη απασχόληση διαµορφώθηκε στο πρότυπο της ιδέας του «εργοδότη ύστατης καταφυγής» που ανέπτυξε ο διακεκριµένος µελετητής του Levy Institute Χάιµαν Μίνσκι. Η ιδέα του Μίνσκι, που αναπτύχθηκε περαιτέρω από άλλους µελετητές του Levy Institute (Forstater 1999, Papadimitriou 1998, 2009, Wray 1997, Antonopoulos 2008, 2009, Antonopoulos, Papadimitriou και Toay 2011), οραµατίστηκε το κράτος να είναι αυτό που αναλαµβάνει την ευθύνη για την αύξηση της ζήτησης για εργασία κατά τη διάρκεια περιόδων οικονοµικής ύφεσης ή περιόδων διαρθρωτικής ανεργίας, δηλαδή κάτι ανάλογο µε το ρόλο της κεντρικής τράπεζας ως δανειστής της ύστατης καταφυγής (όπου η κεντρική τράπεζα εγγυάται την παροχή ρευστότητας προς τις τράπεζες όταν η αγορά αδυνατεί να το κάνει). Το κράτος αναλαµβάνει την ευθύνη για την παροχή αµειβόµενων θέσεων εργασίας προβλέψιµης διάρκειας και ενός προκαθορισµένου κατώτατου µισθού σε έργα που έχουν επιλεγεί προσεκτικά µε σκοπό να αποφέρουν δηµόσιο όφελος. Η δηµιουργία αυτών των θέσεων απασχόλησης δεν προτείνονται ως µόνιµες δηµόσιες θέσεις εργασίας, αλλά ως αναπόσπαστο µέρος µίας αντικυκλικής πολιτικής. Με τη σταδιακή ανάκαµψη της οικονοµίας και τη βελτίωση της ζήτησης εργασίας από τον ιδιωτικό, δηµόσιο και κοινωνικό τοµέα της οικονοµίας, η διαθεσιµότητα των άλλων επιλογών απασχόλησης και οι υψηλότερα αµειβόµενες θέσεις εργασίας θα µειώσουν αναλογικά τους στόχους παροχής απασχόλησης του προγράµµατος. Κατά µια έννοια, το κράτος γίνεται διαµορφωτής της αγοράς εργασίας µε τη δηµιουργία ενός «ρυθµιστικού αποθέµατος εργασίας», καθώς είναι έτοιµο να «αγοράσει» όλο το άνεργο εργατικό δυναµικό σε µια σταθερή τιµή (µισθός) ή να το «πουλήσει» δηλαδή να το παρέχει στον ιδιωτικό τοµέα σε µια υψηλότερη τιµή (µισθός) (Mitchell 1998). Όπως συµβαίνει σε όλα τα συστήµατα ρυθµιστικού αποθέµατος, το εµπόρευµα που χρησιµοποιείται ως ρυθµιστικό απόθεµα είναι πάντα πλήρως απασχολούµενο και έχει πάντα µια σταθερή τιµή, που δεν αποκλίνει πολύ από το εύρος των τιµών «αγοράς» και «πώλησης» που καθιέρωσε το κράτος. Αυτό το χαρακτηριστικό της πρότασης εξασφαλίζει πλήρη απασχόληση µε σταθερούς µισθούς και τιµές. Οι πτυχές του ρυθµιστικού αποθέµατος αυτού του προγράµµατος δηµιουργούν «χαλαρές» αγορές εργασίας ακόµη και ενώ διασφαλίζουν την πλήρη απασχόληση. Η ιδέα του Μίνσκι για τον εργοδότη ύστατης καταφυγής ήταν εµπνευσµένη από τα προγράµµατα του «New Deal» που δηµιουργήθηκαν στις Ηνωµένες Πολιτείες για την

7 7 αντιµετώπιση της Μεγάλης Ύφεσης στις αρχές της δεκαετίας του 1930 δηλαδή την τελευταία φορά που µια δυτική οικονοµία αντιµετώπισε µια κρίση συγκρίσιµη µε αυτή που βιώνει σήµερα η Ελλάδα. Ωστόσο, δεν χρειάζεται να κοιτάξουµε προς την κατεύθυνση του αµερικανικού «New Deal» για να εντοπίσουµε ένα ιστορικό προηγούµενο όσον αφορά την πρόταση για άµεση δηµιουργία θέσεων εργασίας. Παρόµοια προγράµµατα για την αντιµετώπιση της πρόσφατης παγκόσµιας κρίσης εφαρµόστηκαν µε επιτυχία σε διαφορετικές χώρες όπως είναι η Κίνα, η Ινδονησία, οι Ηνωµένες Πολιτείες και η Χιλή. Και η ίδια η Ελλάδα είχε κάποια πρόσφατη εµπειρία µε την άµεση δηµιουργία θέσεων εργασίας, αν και σε πολύ µικρή κλίµακα: ένα Πρόγραµµα Κοινωφελούς Εργασίας εφαρµόστηκε το Ωστόσο, παρά το γεγονός ότι το πρόγραµµα αυτό εµπνεύστηκε από την ιδέα του εργοδότη ύστατης καταφυγής, δεν πρέπει να θεωρηθεί ότι αντιπροσωπεύει ένα κατάλληλο πρόγραµµα εγγυηµένης απασχόλησης λόγω του µικρού µεγέθους του (σχεδιάστηκε για να προσφέρει θέσεις εργασίας) και της περιορισµένης διάρκειας που είχε (απασχόληση µε ανώτατο όριο τους πέντε µήνες). Ακόµη, το πρόγραµµα δεν ήταν πλήρως συµµορφωµένο µε τα νοµικά εργασιακά δικαιώµατα (οι συµµετέχοντες δεν είχαν δικαίωµα στις παροχές ανεργίας µετά τη λήξη της σύµβασης). Παρ' όλα αυτά, η επέκταση και η βελτίωση της βασικής προσέγγισης των προγραµµάτων κοινωφελούς εργασίας και η εµπειρία που έχει αποκτηθεί από τα εν λόγω προγράµµατα είναι απαραίτητα συστατικά και αναγκαίες προϋποθέσεις αν θέλουµε να αποφύγουµε µια «χαµένη δεκαετία» (ή δύο) από την κατάρρευση της αγοράς εργασίας και τα πετσοκοµµένα εισοδήµατα. Σενάρια εγγυηµένης απασχόλησης για την Ελλάδα Το πρόγραµµα εγγυηµένης απασχόλησης που προτείνουµε θα παρέχει αµειβόµενη απασχόληση για 12 µήνες σε έργα ανάπτυξης που έχουν επιλεγεί µέσα από µια διαδικασία διαβούλευσης σε επίπεδο κοινότητας και τα οποία ανήκουν στους ακόλουθους τοµείς: δηµόσιες υποδοµές, περιβαλλοντικές παρεµβάσεις, παροχή κοινωνικών υπηρεσιών, εκπαιδευτικά προγράµµατα και πολιτιστικός πλούτος. Οι θέσεις απασχόλησης θα έχουν πλήρη εργασιακά δικαιώµατα και η επιλεξιµότητα θα επεκτείνεται προς όλους τους ανέργους, µε ένα σύστηµα σηµείων που θα δηµιουργεί µια σειρά κατάταξης µεταξύ των υποψηφίων. Προτεραιότητα θα δίνεται σε µακροχρόνιους άνεργους, σε άτοµα από νοικοκυριά µε χαµηλό εισόδηµα, σε µέλη νοικοκυριών στα οποία όλοι οι ενήλικες είναι άνεργοι και, τέλος, σε εργαζόµενους άνω των 30 ετών. Το τελευταίο κριτήριο δικαιολογείται µε βάση τα ποσοστά της ηλικιακής σύνθεσης των ανέργων. [7] Το 60% του κόστους του προγράµµατος κατευθύνεται στους µισθούς και το 40% σε έµµεσα κόστη (ενδιάµεσοι συντελεστές και διοίκηση). Για να µετρήσουµε τον αντίκτυπο του προγράµµατος εγγυηµένης απασχόλησης, προσοµοιώσαµε τις επιδράσεις τεσσάρων σεναρίων, που αντιστοιχούν σε µια αυξανόµενη κλίµακα άµεσης δηµιουργίας θέσεων απασχόλησης: , , και θέσεις εργασίας. Τα σενάρια επιλέχθηκαν µε βάση την στατιστική

8 8 αντιστοίχιση της έρευνας για το εργατικό δυναµικό της χώρας (ΕΕΔ) από την Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) µε δεδοµένα των αιτούντων από το Πρόγραµµα Κοινωφελούς Εργασίας του Για κάθε στόχο άµεσης δηµιουργίας θέσεων εργασίας, µετρήσαµε την επίδραση της καθιέρωσης των µισθών για την εγγυηµένη απασχόληση σε δύο διαφορετικά επίπεδα: στον σηµερινό κατώτατο µισθό των 586 ευρώ και στον κατώτατο µισθό των 751 ευρώ, που υπήρχε πριν από το Χρησιµοποιήσαµε στοιχεία από την έρευνα Εισοδήµατος και Συνθηκών Διαβίωσης της ΕΕ και στοιχεία της ΕΕΔ της ΕΛΣΤΑΤ και, αντί να κάνουµε αυθαίρετες υποθέσεις για το ποια άτοµα είναι πιθανό να συµµετάσχουν σε ένα διευρυµένο πρόγραµµα εγγυηµένης απασχόλησης, αντλήσαµε στοιχεία από τις περίπου αιτήσεις που έγιναν για ένταξη στο Πρόγραµµα Κοινωφελούς Εργασίας του Για να εκτιµήσουµε το «πολλαπλασιαστικό αποτέλεσµα» της εγγυηµένης απασχόλησης την έµµεση δηµιουργία θέσεων εργασίας και την αύξηση της παραγωγής που θα προκύψουν από µια συγκεκριµένη δαπάνη σε προγράµµατα εγγυηµένης απασχόλησης χρησιµοποιήσαµε µια ανάλυση εισροών-εκροών, που προέρχονται από τους πίνακες εισροών-εκροών για την Ελλάδα το Εξετάσαµε τις επιπτώσεις των νέων µισθών που προέκυψαν από τα προγράµµατα εγγυηµένης απασχόλησης στην αύξηση της ζήτησης σε όλο το σκέλος της οικονοµίας και τις διασυνδέσεις στην αύξηση της παραγωγής µεταξύ των βιοµηχανιών: καθώς η αυξανόµενη ζήτηση αυξάνει την παραγωγή ενός βιοµηχανικού κλάδου, η ζήτηση για ενδιάµεσες εισροές αυξάνει τη ζήτηση για τα αγαθά και τις υπηρεσίες των άλλων βιοµηχανιών, οδηγώντας στην επέκταση της παραγωγής και της δηµιουργίας θέσεων εργασίας. [8] Αρκετοί εννοιολογικοί και τεχνικοί όροι απαιτούν διευκρινίσεις πριν προχωρήσουµε περαιτέρω. Το πρώτο ζήτηµα αφορά το πώς ορίζουµε το κόστος του προγράµµατος εγγυηµένης απασχόλησης. Η ανάλυσή µας περιλαµβάνει δύο ορισµούς του κόστους: το «all-inclusive κόστος» και «το κόστος του προγράµµατος». Το «all-inclusive κόστος» αντιπροσωπεύει το σύνολο των απαιτούµενων επενδύσεων. Αυτό αποτελείται από τις µηνιαίες αποδοχές των συµµετεχόντων στο πρόγραµµα εγγυηµένης απασχόλησης και τις πληρωµές για την ενδιάµεση κατανάλωση (δηλαδή, τις εισροές που απαιτούνται για την παραγωγή ενός δρόµου, το βάψιµο ενός σχολείου, κλπ). Το «all-inclusive κόστος» περιλαµβάνει επίσης τις εισφορές κοινωνικής ασφάλισης (εργοδότη και εργαζόµενου) και τις διοικητικές δαπάνες. Ωστόσο, για τους σκοπούς των προσοµοιώσεών µας, χρησιµοποιούµε το «κόστος του προγράµµατος». Το κόστος του προγράµµατος δεν περιλαµβάνει τις εισφορές εργοδότη και εργαζόµενου ή τις διοικητικές δαπάνες. Το κόστος του προγράµµατος είναι, ως εκ τούτου, µικρότερος και, συνεπώς, πιο συντηρητικός αριθµός από το «all-inclusive κόστος». Χρησιµοποιούµε το κόστος του προγράµµατος, προκειµένου να προσφέρουµε µια εκτίµηση µε βάση τα ποσά που θα προστεθούν στην οικονοµία στο βραχυπρόθεσµο χρονικό διάστηµα. Τα ποσά που περιλαµβάνονται στο «all-inclusive κόστος» θα διοχετευθούν τελικά στην οικονοµία, ωστόσο περιλαµβάνουν πληρωµές που µπορεί να µην διοχετευθούν ως φρέσκο χρήµα στην οικονοµία στο βραχυπρόθεσµο χρονικό διάστηµα. Έτσι, προκειµένου να δώσουµε τις πιο δυνατές και λιγότερο αµφιλεγόµενες

9 9 εκτιµήσεις των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του προγράµµατος, επιλέξαµε να σφάλουµε από την πλευρά της υποτίµησης των οφελών της εγγυηµένης απασχόλησης. [9] Το δεύτερο ζήτηµα αφορά τον ορισµό της παραγωγής, ο οποίος είναι κρίσιµος για την πραγµατική εκτίµηση του «πολλαπλασιαστικού αποτελέσµατος» (δηλαδή, την αύξηση που προκύπτει στην παραγωγή από την επένδυση στην εγγυηµένη απασχόληση). Το κόστος του προγράµµατος, όπως εξηγήσαµε παραπάνω, περιλαµβάνει τους µισθούς που επιστρέφουν στην οικονοµία µε τη µορφή των δαπανών και τις επιπλέον δαπάνες για τις ενδιάµεσες εισροές που απαιτούνται για την υλοποίηση των έργων. Και οι δύο µορφές των δαπανών δηµιουργούν πολλαπλασιαστικό αποτέλεσµα για τη ζήτηση και την παραγωγή που επηρεάζει το σύνολο της οικονοµίας. Έτσι, ο υπολογισµός του «πολλαπλασιαστή» των εκροών εξαρτάται από το πως ορίζουµε την παραγωγή. Δύο διαφορετικές έννοιες σχετίζονται µε την ανάλυσή µας. Πρώτον, η ακαθάριστη προστιθέµενη αξία (ΑΠΑ) αντιπροσωπεύει τη συνολική προστιθέµενη αξία σε όλους τους κλάδους, εξαιρουµένους τους φόρους και τις επιδοτήσεις των προϊόντων. Δεύτερον, το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (ΑΕΠ) είναι το άθροισµα της ακαθάριστης προστιθέµενης αξίας, των φόρων και των επιδοτήσεων. Η κατανοµή των φόρων στις κατάλληλες βιοµηχανίες δεν είναι εύκολη υπόθεση, καθώς οι πηγές των φόρων µείον τις επιδοτήσεις, οι περισσότεροι εκ των οποίων προέρχονται από φόρους τύπου προστιθέµενης αξίας, δεν είναι απλές. Εξαιτίας αυτών των περιορισµών, τα στοιχεία για τις εκροές σε επίπεδο βιοµηχανίας που χρησιµοποιούνται στον πίνακα εισροών-εκροών είναι διαθέσιµα ως ΑΠΑ, αλλά όχι ως ΑΕΠ. Ωστόσο, σε συνολικό επίπεδο, η ΑΠΑ ως ποσοστό του ΑΕΠ είναι σχετικά σταθερή. Στην περίπτωση της Ελλάδας, η ΑΠΑ ως ποσοστό του ΑΕΠ ήταν περίπου στο 88% για την περίοδο και στο 88,2% το Για τη διευκόλυνση του αναγνώστη, ιδίως όσον αφορά τους σιωπηρούς πολλαπλασιαστές, µετατρέψαµε την ΑΠΑ προς το ΑΕΠ πολλαπλασιάζοντας την ΑΠΑ µε την αντίστροφη συνάρτηση (100 / ). Ως εκ τούτου, στα αποτελέσµατά µας παρέχουµε δύο µετρήσεις: τον πολλαπλασιαστή ΑΠΑ, µε βάση την ανάλυση εισροώνεκροών, και τον περισσότερο γνωστό πολλαπλασιαστή ΑΕΠ. Τέλος, τα ποσά της κρατικής επένδυσης στην εγγυηµένη απασχόληση που χρησιµοποιούνται για τη δηµιουργία δύο πολλαπλασιαστών είναι το κόστος του προγράµµατος, για τους λόγους που εξηγήσαµε παραπάνω. [10] Τα αποτελέσµατα από τις προσοµοιώσεις της εγγυηµένης απασχόλησης Δηµιουργία εκροών και θέσεις απασχόλησης Οι εκτιµήσεις µας βασίζονται σε προσοµοιώσεις για το τι θα είχε συµβεί αν είχε εφαρµοστεί ένα πρόγραµµα εγγυηµένης απασχόλησης το Αν και το παρελθόν δεν µπορεί να ξαναγραφτεί, τα ευρήµατά µας είναι περισσότερο επίκαιρα από ποτέ, όπως επιβεβαιώνει η συνεχιζόµενη κρίση ανεργίας.

10 10 Υπάρχουν σηµαντικά θετικά πολλαπλασιαστικά αποτελέσµατα που συνδέονται µε το πρόγραµµα εγγυηµένης απασχόλησης. Για κάθε 100 ευρώ που δαπανώνται για την εγγυηµένη απασχόληση, προστίθενται περίπου 230 ευρώ στην ελληνική οικονοµία. Και µε τον σηµερινό µηνιαίο κατώτατο µισθό (586 ευρώ), για κάθε 320 θέσεις εργασίας που δηµιουργούνται άµεσα (θέσεις εγγυηµένης απασχόλησης), δηµιουργούνται άλλες 100 θέσεις πλήρους απασχόλησης (κυρίως εξειδικευµένων θέσεων εργασίας) στον ιδιωτικό τοµέα. Με κατώτατο µηνιαίο µισθό τα 751 ευρώ, θα χρειαστούν µόνο 250 θέσεις εγγυηµένης απασχόλησης για να δηµιουργηθούν 100 θέσεις εργασίας σε άλλα µέρη της οικονοµίας. Table 1 Reduction of Unemployment Impact of the JG Total Job Unemployment Job Target Creation Reduction (%) Case A: , ,000 Case B: , Case A: , ,000 Case B: , Case A: , ,000 Case B: , Case A: , ,000 Case B: , Source: Authors calculations Στο κάτω άκρο της προσοµοιωµένης κλίµακας για την εγγυηµένη απασχόληση ( θέσεις εργασίας µε τον µηνιαίο µισθό των 586 ευρώ), αυτό θα σήµαινε συνολική αύξηση της απασχόλησης κατά θέσεις εργασίας και αύξηση του ΑΕΠ της τάξης των 5.4 δις ευρώ (2,8%). Στην κορυφή της κλίµακας ( θέσεις εγγυηµένης απασχόλησης µε τον µηνιαίο µισθό των 751 ευρώ), η συνολική επίδραση της απασχόλησης θα σήµαινε την προσθήκη νέων θέσεων εργασίας (άµεσες και έµµεσες) και αύξηση του ΑΕΠ κατά 18.9 δις ευρώ (9,8%). Λαµβάνοντας υπόψη το µέγεθος του πληθυσµού των ανέργων, οι επιδράσεις αυτές είναι σηµαντικές: το 2012, το πρόγραµµα εγγυηµένης απασχόλησης θα είχε δηµιουργήσει αρκετές νέες θέσεις εργασίας (άµεσες και έµµεσες) που θα µείωναν τη συνολική ανεργία στην Ελλάδα κατά 22% και 64% (Πίνακας 1). Για να θέσουµε την επίδραση της εγγυηµένης απασχόλησης στις σωστές της διαστάσεις, οι αριθµοί των άµεσων και έµµεσων θέσεων εργασίας είναι σηµαντικοί ακόµη και υπό τις σηµερινές συνθήκες: η άµεση δηµιουργία θέσεων εργασίας κυµαίνεται από 5,6% σε 15,3% της συνολικής απασχόλησης στην Ελλάδα µέχρι το δεύτερο τρίµηνο του Η έµµεση δηµιουργία θέσεων εργασίας από την αύξηση της ενδιάµεσης και της τελικής ζήτησης κυµαίνεται από 1,7% σε 6,1% της συνολικής απασχόλησης µέχρι το δεύτερο

11 11 τρίµηνο του Συνολικά, το πρόγραµµα θα δηµιουργήσει νέες θέσεις εργασίας µεταξύ του 7,3% και του 21,4% της συνολικής τρέχουσας απασχόλησης. Συνολικό και καθαρό κόστος Το συνολικό (ή το «all-inclusive») κόστος του προγράµµατος (συµπεριλαµβανοµένων των µισθών και των έµµεσων δαπανών για τις εισροές και τη διοίκηση) θα κυµαίνεται από 3 δις ευρώ έως 10.5 δις ευρώ ή µεταξύ του 1,5% και του 5,4% του ονοµαστικού ΑΕΠ του 2012 (193.7 δις ευρώ). Σε µια µεσαία κλίµακα παρέµβασης, το πρόγραµµα άµεσης δηµιουργίας θέσεων εργασίας θα έχει συνολικό κόστος µεταξύ 4.5 δις ευρώ και 5.7 δις ευρώ, ανάλογα µε το επίπεδο των µισθών, που αναλογεί από 2,3% έως 3% του ΑΕΠ. Ωστόσο, λόγω των προαναφερθέντων πολλαπλασιαστικών αποτελεσµάτων, το κόστος της εφαρµογής του προγράµµατος θα αποτελεί µόνο ένα κλάσµα του συνολικού κόστους εξαιτίας των αυξήσεων των φορολογικών εσόδων και των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης, που θα προκύψουν από την αύξηση της απασχόλησης. Οι προσοµοιώσεις µας διαπίστωσαν ότι το 59% των δαπανών θα ανακτηθεί µέσω της αύξησης των φορολογικών εσόδων (κοινωνικές εισφορές, φόροι προστιθέµενης αξίας και άµεσοι φόροι). Αν εξαιρέσουµε από τον υπολογισµό τις υποχρεωτικές κοινωνικές εισφορές που συνοδεύουν τους µισθούς του προγράµµατος εγγυηµένης απασχόλησης, σχεδόν το 40% ακόµη ανακτάται από τις υπόλοιπες πηγές φορολογικών εσόδων. Table 2 Costs and Benefits of the Job Guarantee Job Target 200,000 Jobs 300,000 Jobs 440,000 Jobs 550,000 Jobs Case A Case B Case A Case B Case A Case B Case A Case B Monthly Gross Wage All-inclusive cost (million ) 2,988 3,829 4,482 5,743 6,573 8,424 8,216 10,529 Total number of new jobs 262, , , , , , , ,421 JG direct jobs 200, , , , , , , ,000 Indirect jobs 62,268 79,790 93, , , , , ,421 in output (GDP, million ) 5,364 6,873 8,064 10,310 11,800 15,121 14,750 18,901 in tax revenue (million ) 1,769 2,267 2,653 3,400 3,892 4,987 4,864 6,233 Net cost (million ) 1,219 1,562 1,828 2,343 2,681 3,437 3,352 4,296 Source: Authors estimates based on I-O simulation results Ως ποσοστό του ονοµαστικού ΑΕΠ το 2012, το καθαρό κόστος της εγγυηµένης απασχόλησης (συνολικό κόστος µείον φορολογικά έσοδα) θα κυµαίνεται από περίπου 0,6% του ΑΕΠ (1.2 δις ευρώ) σε 2,2% του ΑΕΠ (4.3 δις ευρώ), για τη δηµιουργία

12 και θέσεων εργασίας, αντίστοιχα. Αν διαιρέσουµε το καθαρό κόστος από το συνολικό αριθµό των θέσεων εργασίας, το µηνιαίο κόστος του κράτους για κάθε νέα θέση εργασίας που δηµιουργείται θα κυµαίνεται, στην πραγµατικότητα, από 387 ευρώ µέχρι 465 ευρώ. Στη µεσαία κλίµακα παρέµβασης, το πρόγραµµα θέσεων εγγυηµένης απασχόλησης θα έχει καθαρό κόστος µεταξύ 0,95% και 1,21% του ΑΕΠ του 2012 ή από 1.8 δις ευρώ µέχρι 2.3 δις ευρώ. Βλέπε Πίνακα 2 για µια περίληψη του κόστους (συνολικό και καθαρό) και τα οφέλη από όλα τα ενδιάµεσα σενάρια. Πώς θα χρηµατοδοτηθεί η εγγυηµένη απασχόληση Το ζήτηµα της χρηµατοδότησης για µια τέτοια πρωτοβουλία παραµένει. Έχουµε υποστηρίξει αλλού τη δηµιουργία ενός Εθνικού Ταµείου για την Απασχόληση που θα χρηµατοδοτείται από µια ποικιλία πηγών, συµπεριλαµβανοµένων κεφαλαίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Antonopoulos 2013). Ο Επίτροπος της ΕΕ για την Απασχόληση, τις Κοινωνικές Υποθέσεις και την Κοινωνική Ένταξη László Andor (2013), έχει δηλώσει την επιθυµία της δηµιουργίας ενός «Ευρωπαϊκού Ταµείου κατά της Ανεργίας», που θα αφιερώνει ένα ποσοστό των ευρωπαϊκών κονδυλίων στα κράτη-µέλη της ΕΕ, σύµφωνα µε τα αντίστοιχα ποσοστά της ανεργίας τους. Με άλλα λόγια, πρόκειται για µια ανοιχτή παραδοχή ότι οι τρέχουσες κατανοµές των κονδυλίων του προϋπολογισµού της ΕΕ είναι ανεπαρκείς και ότι η Ελλάδα θα πρέπει να είναι στην πρώτη γραµµή αυτών των προσπαθειών. Άλλες εναλλακτικές λύσεις χρηµατοδότησης περιλαµβάνουν τα εξής: Η επαναδιαπραγµάτευση του χρέους που θα συνδέεται µε µια συγκεκριµένη πρόταση για τη στήριξη του Εθνικού Ταµείου για την Απασχόληση. Η Ελλάδα δαπανά επί του παρόντος πάνω από 7.5 δις ευρώ ετησίως για την εξυπηρέτηση του δηµόσιου χρέους της (Papadimitriou, Nikiforos, and Zezza 2014a). Η αναστολή στις πληρωµές των τόκων για ένα µόνο χρόνο θα πληρώσει για το καθαρό κόστος της δηµιουργίας θέσεων εγγυηµένης απασχόλησης για τρία χρόνια (µε κατώτατο µηνιαίο µισθό τα 586 ευρώ). Σαφώς, το κόστος µιας τέτοιας πολιτικής είναι ελάχιστο και ίσως και να αποτελεί και µια πολιτική πρόταση σε τιµή ευκαιρίας αν λάβουµε υπόψη ότι µια τέτοια πρωτοβουλία δεν θα προσφέρει µόνο µια σανίδα σωτηρίας για πολλούς ανθρώπους κατά τη διάρκεια των τριών ετών, αλλά θα ξαναβάλει τη χώρα στο δρόµο της ανάκαµψης. Ο δανεισµός από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων για έργα αφιερωµένα στην ανάπτυξη. Ένα στοιχείο εκτός ισολογισµού είναι µια άλλη εναλλακτική χρηµατοδότηση, στόχος της οποίας θα είναι να υποστηρίξει έργα που συµβάλλουν σηµαντικά στην ανάπτυξη, την απασχόληση, την οικονοµική και κοινωνική συνοχή και την περιβαλλοντική βιωσιµότητα. Τα οµόλογα µε τη στήριξη φόρων, χωρίς επιτόκιο [11] θα µπορούσαν να προσφερθούν ως µια µορφή αναµενόµενης πληρωµής των φόρων, που θα εκδίδονται από την

13 13 ελληνική κεντρική τράπεζα. Τα οµόλογα αυτά θα είναι µεταβιβάσιµα και αέναα (δηλαδή δεν απαιτούν επαναπληρωµή από το Δηµόσιο). Τα µακροχρόνια οµόλογα ειδικού σκοπού. Τα οµόλογα ειδικού σκοπού θα εκδίδονται από την ελληνική κεντρική τράπεζα σε συνεργασία µε την ΕΚΤ και θα προσφέρονται για αγορά προς διάφορους πελάτες, συµπεριλαµβανοµένων και των διεθνών ιδρυµάτων ανάπτυξης και εκείνων που υποστηρίζουν ενεργά αυτές τις πρωτοβουλίες σε διεθνές επίπεδο, συµπεριλαµβανοµένων των Ελλήνων οµογενών. Τελευταίο αλλά όχι έσχατο, θα πρέπει να διαπραγµατευθεί µια συµφωνία για τη χρησιµοποίηση του πρόσφατα ανακοινωθέντος και «απροσδόκητου» πρωτογενούς πλεονάσµατος, προκειµένου να ξεκινήσει µια µεγάλης κλίµακας πρωτοβουλία γύρω από την εγγυηµένη απασχόληση. Εξ άλλου, ο πρωθυπουργός ανέφερε ότι εντός των παραµέτρων του µνηµονίου µε την τρόικα, το 70% του πρωτογενούς πλεονάσµατος θα επιστραφεί στην κοινωνία για να διορθωθούν οι αδικίες. Αν η χρηµατοδότηση της εγγυηµένης απασχόλησης βασιστεί αποκλειστικά στον δηµόσιο δανεισµό, που είναι και η λιγότερο επιθυµητή εναλλακτική, το συνολικό κόστος της επένδυσης στο πρόγραµµα θα αυξήσει αναµφίβολα την αναλογία του ελλείµµατος προς το ΑΕΠ: κατά 1,2 ποσοστιαίες µονάδες για τις θέσεις εγγυηµένης απασχόλησης και κατά 4,1 ποσοστιαίες µονάδες για τις θέσεις εγγυηµένης απασχόλησης. Table 3 Contributions of JG Program Scenarios to Public Deficit and Debt, 2012 (unit: million) Job Target 200, , , ,000 Monthly Gross Wage Case A: 586 Case B: 751 Case A: 586 Case B: 751 Case A: 586 Case B: 751 Case A: 586 Case B: 751 Nominal GDP 193,700 Deficit 17,414 (9.0 percent of GDP) Sovereign Debt 303,928 (156.9 percent of GDP) All-inclusive cost 2,988 3,829 4,482 5,743 6,574 8,424 8,217 10,529 Increase in GDP 5,364 6,873 8,046 10,310 11,800 15,121 14,750 18,901 Deficit (as a percentage of GDP) Debt (as a percentage of GDP) Ωστόσο, επειδή η οικονοµική ανάπτυξη θα αυξάνεται µε ταχύτερο ρυθµό από ό, τι το δηµόσιο χρέος, η εφαρµογή ενός προγράµµατος εγγυηµένης απασχόλησης θα καταφέρει στην πραγµατικότητα να κάνει κάτι που η λιτότητα δεν έχει ακόµη καταφέρει να πετύχει: να µειώσει την αναλογία του χρέους προς το ΑΕΠ. Αυτό είναι το αποτέλεσµα ενός λογικού πολλαπλασιαστή (2.3) που απορρέει από τα αποτελέσµατά µας. Στην πραγµατικότητα, όσο µεγαλύτερη είναι στις προσοµοιώσεις µας η κλίµακα της εγγυηµένης απασχόλησης τόσο περισσότερο µειώνεται η αναλογία του δηµόσιου χρέους (βλέπε Πίνακα 3): το 2012, το πρόγραµµα θα είχε µειώσει την αναλογία, που τότε ήταν στο 156,9% του ΑΕΠ, µεταξύ 2,7 και 9 ποσοστιαίων µονάδων (για τις θέσεις εγγυηµένης απασχόλησης και τις θέσεις εγγυηµένης απασχόλησης, αντίστοιχα).

14 14 Το γεγονός ότι ο συνολικός αριθµός των ανέργων στην Ελλάδα θα µπορούσε να µειωθεί από ένα τέταρτο µέχρι και δύο τρίτα ενώ θα µείωνε ελαφρά την αναλογία του χρέους προς το ΑΕΠ ένας φαινοµενικός στόχος της πολιτικής της τρόικας δείχνει ότι δεν υπάρχει δικαιολογία για να αγνοηθεί η συγκεκριµένη επιλογή. Τα αποτελέσµατα των προσοµοιώσεων αποκαλύπτουν επίσης την τρέλα της λιτότητας. Η λιτότητα έχει αποδεχθεί καταστροφική µε δύο τρόπους: έχει µειώσει µέχρι στιγµής την παραγωγή και την απασχόληση τόσο πολύ, που η παραγωγή είναι ακόµα σε αρνητικό έδαφος (-3.9 τοις εκατό για το 2013), και, ως εκ τούτου, ακόµη και µε ένα σταθερό ποσό του χρέους, η αντιαναπτυξιακή δυναµική που εµπεριέχει θα συνεχίσει να ωθεί προς τα πάνω την αναλογία του χρέους προς το ΑΕΠ. Η προώθηση της απασχόλησης σήµερα θα θέσει τη χώρα σε µια σταθερή πορεία προς την ανάκαµψη ενώ θα µειώσει την αναλογία του δηµόσιου χρέους στο άµεσο µέλλον. Συµπέρασµα Στη µεσαία κλίµακα παρέµβασης του δυνητικού προγράµµατος της εγγυηµένης απασχόλησης που προτείνουµε θέσεις εργασίας η Ελλάδα θα χρειαστεί µια ετήσια επένδυση της τάξης του 2,3% του ΑΕΠ (ή περίπου το 1% του ΑΕΠ σε καθαρό κόστος). Όπως και να το δει κανείς (συνολικό ή καθαρό κόστος), πρόκειται, δεδοµένων των περιστάσεων, για µια σχετικά µικρή δαπάνη δηµοσιονοµικής τόνωσης. Αντιµετωπίζοντας οικονοµικά προβλήµατα που δεν είχαν καµία σχέση µε το επίπεδο καταστροφής που βιώνει η ελληνική οικονοµία, πολλές χώρες, ως απάντηση στην αντιµετώπιση της παγκόσµιας χρηµατοπιστωτικής κρίσης, επένδυσαν σε προγράµµατα δηµοσιονοµικής τόνωσης που ήταν συγκρίσιµα ή ακόµα και πολύ µεγαλύτερα, όπως η Γερµανία και η Βραζιλία (4% του ΑΕΠ), οι Ηνωµένες Πολιτείες (5% του ΑΕΠ για τη διετία) και η Κίνα (13% του ΑΕΠ) (UNCTAD 2011). Επιπλέον, η έρευνά µας δείχνει ότι η πραγµατοποίηση αυτής της επένδυσης θα συρρικνώσει την αναλογία του χρέους της Ελλάδας (από 4 έως 5 ποσοστιαίες µονάδες το 2012 για µια µεσαίας κλίµακας παρέµβαση µε προγράµµατα εγγυηµένης απασχόλησης). Παρά το γεγονός ότι η απαιτούµενη δαπάνη δεν παρεκκλίνει από τις δηµοσιονοµικές αντιδράσεις άλλων χωρών, η εγγυηµένη απασχόληση θα συµβάλλει σε µεγάλο βαθµό στην αποφυγή µιας πολύ βαθύτερης οικονοµική κρίσης στην Ελλάδα. Μια µεσαία κλίµακας παρέµβαση µε προγράµµατα εγγυηµένης απασχόλησης θα είχε προσφέρει το 2013 αµειβόµενη εργασία στο δηµόσιο και τον ιδιωτικό τοµέα για πάνω από το ένα τρίτο των 1,2 εκατοµµυρίων ανέργων. Σίγουρα, η πρόταση δεν θα έλυνε όλα τα οικονοµικά προβλήµατα της Ελλάδας ακόµη και αν ενεργοποιείτο ένα πρόγραµµα εγγυηµένης απασχόλησης στο µεγαλύτερο άκρο της κλίµακας (η ανεργία του 2012 θα µειωνόταν κατά 64%). Αλλά αυτό είναι ένα κρίσιµο στοιχείο σε µια προσέγγιση οικονοµικής πολιτικής που επιθυµεί να αντιµετωπίσει τους πραγµατικούς διαρθρωτικούς κινδύνους της ελληνικής οικονοµίας: ένα επίµονο και διαδεδοµένο έλλειµµα θέσεων εργασίας. Ορισµένοι υποστηρίζουν ότι η πολιτική της εγγυηµένης απασχόλησης θα προκαλέσει διαταραχές στο βαθµό που οι εν λόγω πολιτικές παρεµβαίνουν µε τις αγορές εργασίας.

15 15 Πιστεύουµε ότι οι επικριτές έχουν δίκιο όταν εκφράζουν αυτό το φόβο, αλλά εµείς καλωσορίζουµε αυτές τις λεγόµενες «διαταραχές». Η πρόταση της εγγυηµένης απασχόλησης θα βάλει φρένο στην ελεύθερη πτώση των µισθών και θα επιβραδύνει την τάση των επισφαλών συνθηκών εργασίας, οι οποίες εξελίσσονται µε ανησυχητικούς ρυθµούς στην Ελλάδα. Η ανάγκη για δράση είναι επιτακτική. Ευελπιστούµε πως το παρόν κείµενο πολιτικής θα τονώσει τη συζήτηση σχετικά µε τα ζητήµατα της ανάπτυξης και την αντιµετώπιση της ανεργίας στην Ελλάδα. Για να ανακάµψει η Ελλάδα, η πολιτική απασχόλησης, συγκεκριµένα η εγγυηµένη απασχόληση, θα πρέπει να είναι στο επίκεντρο της συζήτησης. Σηµειώσεις 1. Για το πλήρες κείµενο της επιστηµονικής έκθεσης, βλ., Antonopoulos et al. (2014). 2. Βλ., για παράδειγµα, Valletta (2013), Ghayad και Dickens (2012), Acemoglu (1995) και το κείµενο αναφοράς από τους Heckman και Borjas (1980). 3. Η επίσηµη διεθνής ταξινόµηση της κατάστασης στην απασχόληση ξεχωρίζει τους «µισθωτούς» σε τέσσερις διαφορετικές οµάδες: (1) απασχολούµενοι ή µισθωτοί, (2) εργοδότες, οι αυτοαπασχολούµενοι που προσλαµβάνουν άλλους εργαζόµενους, (3) εργαζόµενοι για ίδιο λογαριασµό, οι αυτοαπασχολούµενοι που εργάζονται µόνοι τους, χωρίς την πρόσληψη άλλων εργαζοµένων και (4) οι εργαζόµενοι που συνεισφέρουν ως µέλη οικογένειας, οι οποίοι κατέχουν θέσεις αυτοαπασχόλησης σε µια επιχείρηση που τη λειτουργεί κάποιο συγγενικό πρόσωπο, χωρίς καµία οικονοµική αποζηµίωση και µε πολύ µικρή συµµετοχή στη λειτουργία της επιχείρησης ώστε να θεωρείται συνέταιροι. Η κατανοµή των εργαζοµένων κατά µήκος της παραπάνω ταξινόµησης αντανακλά τη δοµή της απασχόλησης, αλλά δηµιουργεί αρνητικές επιπτώσεις στα δηµόσια οικονοµικά. Για παράδειγµα, οι λιγότερο ανεπτυγµένες οικονοµίες τείνουν να έχουν µια µικρότερη τάξη µισθωτών, περισσότερες οµάδες µη αµειβόµενων µελών οικογένειας και σηµαντικά ποσοστά εργαζοµένων για ίδιο λογαριασµό. Αντίστοιχα, οι εισφορές των εργαζοµένων και των εργοδοτών συγκροτούν ένα µικρότερο ποσοστό της γενικής φορολογίας. 4. Επειδή η κατανοµή της εργασίας µε την ιδιότητα του εργαζόµενου αντανακλά τη δοµή της οικονοµίας, ακόµα και µικρές κινήσεις στα όρια της επίσηµης διεθνούς ταξινόµησης της κατάστασης στην απασχόληση τείνουν να λαµβάνουν χώρα σταδιακά και σε παρατεταµένες χρονικές περιόδους. Αυτό, ωστόσο, δεν ίσχυε στην περίπτωση της Ελλάδας. 5. Όσον αφορά τον τουρισµό, ο οποίος έχει πράγµατι συµβάλει στην µείωση του χάσµατος του ελλείµµατος του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, η µεταβλητότητα και η αστάθεια που χαρακτηρίζουν τον συγκεκριµένο τοµέα αποτελεί λόγο για ανησυχία. Βλ., Papadimitriou, Nikiforos και Zezza (2014b).

16 16 6. Με βάση τα στοιχεία της Eurostat και της ΕΕΔ, υπολογίσαµε ένα µέσο ετήσιο ρυθµό αύξησης θέσεων εργασίας για την περίοδο και θέσεων εργασίας για την περίοδο Με βάση τα επίπεδα απασχόλησης για την περίοδο µεταξύ του πρώτου τριµήνου του 1998 και του τέταρτου τριµήνου του 2007, οι Dedoussopoulos et al., σε µια έκθεση που εκδόθηκε από τη Διεθνή Οργάνωση Εργασίας το 2013, εκτίµησαν τον αριθµό της δηµιουργίας θέσεων εργασίας να ανέρχεται σε ετησίως. Κοιτάζοντας προς το µέλλον, βρήκαν ότι, αν η ελληνική οικονοµία, αρχής γενοµένης από το τρίτο τρίµηνο του 2012, επέστρεψε στα προ κρίσης επίπεδα (1998Q1 2007Q4) προσθέτοντας θέσεις εργασίας ετησίως, θα ανακτούσε το επίπεδο απασχόλησης του πρώτου τριµήνου του 2009 στο δεύτερο τρίµηνο του 2027, δηλαδή σε περίπου 14,5 χρόνια. 7. Σύµφωνα µε τη Eurostat, το 2012 υπήρχαν 3,4 εκατοµµύρια άνεργοι ηλικίας ετών στην ευρωζώνη (ΕΕ-17), αλλά περίπου τέσσερις φορές περισσότεροι άνεργοι (12,6 εκατοµµύρια) µεταξύ των ηλικιών Στην Ελλάδα, οι αριθµοί ήταν και , αντίστοιχα. Οι άνεργοι νέοι αποτελούν ένα σχετικά µικρό ποσοστό της µεγαλύτερης κατηγορίας όλων των ανέργων στην Ελλάδα: το 2012, το µερίδιο των νέων στη συνολική ανεργία ήταν 14,4%. Οι χαράκτες πολιτικής για την απασχόληση πρέπει να είναι γνώστες αυτής της πραγµατικότητας. 8. Η ανάλυση µας συνδυάζει δύο διαφορετικές ποσοτικές µεθόδους. Σε µακροοικονοµικό επίπεδο, χρησιµοποιούµε πίνακες εισροών-εκροών και την ανάλυση του πολλαπλασιαστή, ενώ σε µικρο-επίπεδο χρησιµοποιούµε τεχνικές που µας επιτρέπουν να παράγουµε τα απαραίτητα µικροστοιχεία για τα διάφορα σενάρια µας. Η ανάλυση εισροών-εκροών επιτρέπει τον υπολογισµό των µεταβολών στη συνολική απασχόληση στην µακροοικονοµία (άµεση και έµµεση δηµιουργία θέσεων εργασίας), δυνητική αύξηση του ΑΕΠ, επέκταση φορολογικών εσόδων. Για να εκτιµηθεί η δηµιουργία θέσεων απασχόλησης µέσω δεσµών στους βιοµηχανικούς κλάδους, χρησιµοποιούµε τους πίνακες εισροών-εκροών 2010 για την Ελλάδα, που προσφέρουν µια λογιστική όλων των συναλλαγών παραγωγής και κατανάλωσης στην οικονοµία. Το σύνολο των µικροστοιχείων είναι απαραίτητο, καθώς παρέχει την πληροφοριακή βάση που απαιτείται για τον προσδιορισµό της κλίµακας για τα σηµεία αναφοράς των τεσσάρων εναλλακτικών. Επιπλέον, το µοντέλο προσοµοίωσης επιλέγει τα άτοµα µεταξύ των ανέργων που είναι πιο πιθανό (σύµφωνα µε ένα σύνολο κριτηρίων) να υποβάλουν αίτηση για εργασία στο πρόγραµµα της εγγυηµένης απασχόλησης. Για την παραγωγή των µικροστοιχείων και την ανάληψη της µικροπροσοµοιωτικής άσκησης, χρησιµοποιούµε τις στατιστικές της ΕΕ για το Εισόδηµα και τις Συνθήκες Σιαβίωσης και της ΕΕΔ της ΕΛΣΤΑΤ µαζί µε τα πρωταρχικά κοινωνικοοικονοµικά και δηµογραφικά δεδοµένα (π.χ., το εισόδηµα των νοικοκυριών, το φύλο, την ηλικία, τη διάρκεια της ανεργίας, τον αριθµό των εξαρτώµενων ατόµων, κλπ), µε βάση τα στοιχεία των αιτούντων που αναζήτησαν θέσεις εργασίας µέσω του Προγράµµατος Κοινωφελούς Εργασίας του Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά µε τη µεθοδολογία, βλέπε Antonopoulos et al. (2014).

17 17 9. Το σκεπτικό γι αυτή την απόφαση είναι ότι αν και οι εισφορές κοινωνικής ασφάλισης διανέµονται τελικά προς τα νοικοκυριά, είναι ασαφές ως προς το πότε διανέµονται. Επιλέξαµε να µην υποθέσουµε ότι αυτά τα κεφάλαια φθάνουν στα νοικοκυριά τόσο γρήγορα όσο οι µισθοί από την εγγυηµένη απασχόληση. Πότε και κατά πόσο επηρεάζουν οι εισφορές µισθοδοσίας και τα διοικητικά κόστη της εγγυηµένης απασχόλησης τις τρέχουσες αγορές κατά τη σχετική περίοδο είναι αβέβαιο. Το διοικητικό κόστος, ως µέρος της εισροής στην οικονοµία, αποτελεί µια πρόκληση από την άποψη της συσσωρευµένης προκατάληψης. Παρά το γεγονός ότι η δηµόσια διοίκηση φαίνεται µια φυσική επιλογή για την ανάθεση αυτού του έργου, αθροίζεται µαζί µε άλλους κρατικούς κλάδους στον πίνακα εισροών-εκροών. Ως εκ τούτου, η συσσωµάτωση αποκρύπτει την πραγµατική σύνθεση των εισροών του καναλιού της δηµόσιας διοίκησης µέσω του οποίου λαµβάνουν χώρα οι πολλαπλασιαστικές επιδράσεις, µε αποτέλεσµα να προκύπτει µια προκατειληµµένη εκτίµηση. Αντί να παρέχουµε ανακριβείς εκτιµήσεις των επιπτώσεων, επιλέξαµε να αφήσουµε εκτός τα δύο στοιχεία και να υποτιµήσουµε τη θετική επίπτωση του προγράµµατος της εγγυηµένης απασχόλησης. Έτσι, η εκτίµησή µας για τις θετικές πολλαπλασιαστικές επιπτώσεις στην παραγωγή και την απασχόληση γίνεται µε τον λιγότερο δυνατό αµφιλεγόµενο τρόπο. 10. Οι σιωπηροί πολλαπλασιαστές υπολογίζονται ως η µεταβολή στην παραγωγή διαιρούµενη µε τη µεταβολή στις δαπάνες που τονώνει την παραγωγή των περισσότερων εκροών. Υπάρχουν, ως εκ τούτου, διαφορετικοί σιωπηροί πολλαπλασιαστές που µπορούν να αναφερθούν στη βάση αυτής της µελέτης: πρώτον, την αλλαγή στην ΑΠΑ, όταν λάβουµε υπόψη ότι το «all-inclusive κόστος», το οποίο παρέχει την πιο συντηρητική απόδοση από την επένδυση στο πρόγραµµα της εγγυηµένης απασχόλησης. Δεύτερον, την αλλαγή στην ΑΠΑ µε βάση το κόστος του προγράµµατος, το οποίο αποδεικνύεται ότι είναι ίσο µε έναν πολλαπλασιαστή της τάξης του 2,05. Και τρίτον, τη µεταβολή του ΑΕΠ µε βάση το κόστος του προγράµµατος, το οποίο παρέχει έναν σιωπηρό πολλαπλασιαστή της τάξης του 2, Βλ., Pilkington και Mosler (2012).

18 18 Πηγές Acemoglu, D Public Policy in a Model of Long-Term Unemployment. Economica 62(246): Andor, László The Challenge of Unemployment. Conference on The Eurozone Crisis, Greece, and the Experience of Austerity, organized by the Levy Economics Institute of Bard College, Athens, Greece, November 9. Antonopoulos, R Joint Project of UNDP and Levy Institute on Public Employment. Research Project Report No. 34. Annandale-on-Hudson, N.Y.: Levy Economics Institute of Bard College. January Promoting Gender Equality through Stimulus Packages and Public Job Creation. Public Policy Brief No Annandale-on-Hudson, N.Y.: Levy Economics Institute of Bard College. June The Challenge of Unemployment. Conference on The Eurozone Crisis, Greece, and the Experience of Austerity, organized by the Levy Economics Institute of Bard College, Athens, Greece, November 9. Antonopoulos, R., S. Adam, K. Kim, T. Masterson, and D. B. Papadimitriou Responding to the Unemployment Challenge: A Job Guarantee Proposal for Greece. Research Project Report, prepared for the Observatory of Economic and Social Developments, INE/GSEE. Annandale-on- Hudson, N.Y.: Levy Economics Institute of Bard College. April. Antonopoulos, R., D. B. Papadimitriou, and T. Toay Direct Job Creation for Turbulent Times in Greece. Research Project Report, prepared for the Observatory of Economic and Social Developments, INE/GSEE. Annandale-on- Hudson, N.Y.: Levy Economics Institute of Bard College. December. Dedoussopoulos, A., V. Aranitou, F. Koutentakis, and M. Maropoulou Assessing the Impact of the Memoranda on Greek Labour Market and Labour Relations: Governance and Tripartism. Working Paper No. 58. Geneva: ILO. Forstater, M Public Employment and Economic Flexibility. Public Policy Brief No. 50. Annandale-on-Hudson, N.Y.: Levy Economics Institute of Bard College. February. Ghayad, R., and W. Dickens What Can We Learn by Disaggregating the Unemployment-Vacancy Relationship? Policy Brief Federal Reserve Bank of Boston.

19 19 Heckman, J. J., and G. J. Borjas Does Unemployment Cause Future Unemployment? Definitions, Questions and Answers from a Continuous Time Model of Heterogeneity and State Dependence. Economica 47(187): Mitchell, W. F The Buffer Stock Employment Model and the NAIRU: The Path to Full Employment. Journal of Economic Issues 32(2): OAED (Manpower Employment Organization of Greece) Implementation Progress of Programs (Employment Agency) & Plans to Open Submission. Press Release. Athens: OAED. August 27. Papadimitriou, D. B (Full) Employment: Theory and Practice. Working Paper No Annandale-on-Hudson, N.Y.: Levy Economics Institute of Bard College. December Promoting Economic Growth and Development through an Employment of Last Resort Policy. Bulletin of Political Economy 3(2): Papadimitriou, D. B., M. Nikiforos, and G. Zezza. 2014a. Prospects and Policies for the Greek Economy. Strategic Analysis. Annandale-on-Hudson, N.Y.: Levy Economics Institute of Bard College. February b. Will Tourism Save Greece? Strategic Analysis. Annandale-on-Hudson, N.Y.: Levy Economics Institute of Bard College. August. Pilkington, P., and W. Mosler Tax-backed Bonds A National Solution to the European Debt Crisis. Policy Note 2012/4. Annandale-on-Hudson, N.Y.: Levy Economics Institute of Bard College. April. UNCTAD (United Nations Conference on Trade and Development) Trade and Development Report. New York: United Nations. Valletta, R Long-Term Unemployment: What Do We Know? FRBSF Economic Letter (February 4). Wray, L. R Government as Employer of Last Resort: Full Employment without Inflation. Working Paper No Annandale-on-Hudson, N.Y.: Levy Economics Institute of Bard College. November.

20 20 Συγγραφείς Η Rania Antonopoulos είναι Ανώτερη Ερευνήτρια στο Levy Economics Institute και διευθύντρια του προγράµµατος Ισότητα των Φύλων και η Οικονοµία. Η Sophia Adam είναι ερευνήτρια στο Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ. Ο Kijong Kim είναι ερευνητής στο πρόγραµµα Ισότητας των Φύλων και η Oικονοµία στο Levy Economics Institute και µέλος της οµάδας για την εφαρµογή του «Levy Institute Measure of Time and Income Poverty» στη µελέτη της φτώχειας στην Κορέα. Ο Thomas Masterson είναι διευθυντής του εφαρµοσµένου micro modeling και ερευνητής στα οικονοµικά τη ευηµερίας στο Levy Economics Institute. Ο Dimitri B. Papadimitriou είναι πρόεδρος του Levy Economics Institute. Levy Economics Institute of Bard College Blithewood PO Box 5000 Annadale-on-Hudson, NY

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Ιστορική κρίση της αγοράς εργασίας ύψος της ανεργίας χωρίς ιστορικό προηγούμενο (22.6%) πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ Oι συναλλαγές μιας χώρας με τον υπόλοιπο κόσμο, συμπεριλαμβανομένων τόσο των εμπορικών όσο και των χρηματοοικονομικών ροών, καταγράφονται στο ισοζύγιο διεθνών πληρωμών. Oι συναλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά του Τουρισμού & του Πολιτισμού

Οικονομικά του Τουρισμού & του Πολιτισμού Οικονομικά του Τουρισμού & του Πολιτισμού Μακροοικονομικά Υπεύθυνοι μαθήματος Κ αθηγητής Μιχαήλ Ζ ουμπουλάκης Επίκουρος Καθηγητής Θεόδωρος Μεταξάς ΑΕΠ Το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν ή ΑΕΠ (Gross Domestic

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ Η κατάσταση έλλειψης εργασίας, κατά την οποία υπάρχει δυσαρμονία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, προσφέρονται λίγες θέσεις εργασίας, ενώ υπάρχουν πάρα πολλοί ενδ9ιαφερόμενοι. Είναι έννοια

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Οκτώβριος 2010 1. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις τις τελευταίες δεκαετίες. Κύρια χαρακτηριστικά της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

Αναδιαρθρώσεις Επιχειρηματικών Χαρτοφυλακίων. Γιώργος Βλάχος

Αναδιαρθρώσεις Επιχειρηματικών Χαρτοφυλακίων. Γιώργος Βλάχος Αναδιαρθρώσεις Επιχειρηματικών Χαρτοφυλακίων Γιώργος Βλάχος Οκτώβριος 15, 2015 Περιεχόμενα 01 Το Προβληματικό Οικονομικό Περιβάλλον 02 Οι Τράπεζες 03 Οι Επιχειρήσεις 04 Η Τράπεζα Πειραιώς 05 Τύποι Ρυθμίσεων

Διαβάστε περισσότερα

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Το διεθνές περιβάλλον επιδεινώνεται 2011 Νέα επιβράδυνση ανάπτυξης παγκόσµιας οικονοµίας στο δ τρίµηνο του

Διαβάστε περισσότερα

2009-2011: ΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ - ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ

2009-2011: ΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ - ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ 2009-2011: ΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ - ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ Σύνοψη και συμπέρασμα Αντώνης Τορτοπίδης, οικονομολόγος 1 Φεβρουάριος 2009 Η σημερινή ύφεση της οικοδομικής

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΑΓΩΓΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ TAP ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Ο ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΑΓΩΓΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ TAP ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τ. Καρατάσσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 T. Karatassou Str., 117

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής

Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής Ηλίας Κικίλιας Διευθυντής Ερευνών Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ;

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Από την έναρξη της παγκόσμιας οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με χαμηλά επίπεδα επενδύσεων. Απαιτούνται

Διαβάστε περισσότερα

1.1 Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν (Α.Ε.Π.) - Καθαρό Εθνικό Προϊόν

1.1 Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν (Α.Ε.Π.) - Καθαρό Εθνικό Προϊόν ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ : ΑΡΓΥΡΏ ΜΟΥΔΑΤΣΟΥ 1. ΕΘΝΙΚΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ 1.0 Γενικά Αντικείµενο της Μακροοικονοµικής είναι ο καθορισµός (υπολογισµός) των συνολικών µεγεθών της οικονοµίας, πχ. της συνολικής

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

Μια πρόταση διεξόδου από την κρίση στην απασχόληση και από την ύφεση

Μια πρόταση διεξόδου από την κρίση στην απασχόληση και από την ύφεση ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ ΜΑΡΤΙΟΣ 2015 Κείμενα Πολιτικής (Policy Briefs) / 8 Μια πρόταση διεξόδου από την κρίση στην απασχόληση και από την ύφεση ΓΙΩΡΓΟΣ ΙΩΑΝΝIΔΗΣ KAI ΧΡΗΣΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση δυνητικών συνεπειών capital controls στην τοπική οικονομία

Αξιολόγηση δυνητικών συνεπειών capital controls στην τοπική οικονομία Αξιολόγηση δυνητικών συνεπειών capital controls στην τοπική οικονομία Η ενίσχυση του κλίματος αβεβαιότητας σε σχέση με τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας και η επιβολή περιορισμών στην κίνηση κεφαλαίων

Διαβάστε περισσότερα

Levy Economics Institute of Bard College. Θα σώσει ο τουρισμός την Ελλάδα; Των Δημήτρη Β. Παπαδημητρίου, Μιχάλη Νικηφόρου και Gennaro Zezza

Levy Economics Institute of Bard College. Θα σώσει ο τουρισμός την Ελλάδα; Των Δημήτρη Β. Παπαδημητρίου, Μιχάλη Νικηφόρου και Gennaro Zezza Levy Economics Institute of Bard College Levy Economics Institute of Bard College Στρατηγική Ανάλυση Αύγουστος 2014 Θα σώσει ο τουρισμός την Ελλάδα; Των Δημήτρη Β. Παπαδημητρίου, Μιχάλη Νικηφόρου και Gennaro

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Πολιτικής (Policy Briefs) / 7 ΡΑΝΙΑ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΥ, ΣΟΦΙΑ ΑΔΑΜ KAI ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

Κείμενα Πολιτικής (Policy Briefs) / 7 ΡΑΝΙΑ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΥ, ΣΟΦΙΑ ΑΔΑΜ KAI ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2014 Κείμενα Πολιτικής (Policy Briefs) / 7 Η πρόταση της εγγυημένης απασχόλησης για την Ελλάδα Βασικά συμπεράσματα της μελέτης Ανταποκρινόμενοι

Διαβάστε περισσότερα

Μια δεκαετία πτωτικής τάσης των µισθών: Από το κακό στο χειρότερο

Μια δεκαετία πτωτικής τάσης των µισθών: Από το κακό στο χειρότερο 215 / 3 Μια δεκαετία πτωτικής τάσης των µισθών: Από το κακό στο χειρότερο Του Fernando Rios-Avila Έχει αναφερθεί ευρέως ότι οι πραγµατικοί µισθοί στις ΗΠΑ καταγράφουν πτωτική τάση εδώ και δεκαετίες. Σε

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 14 και 15 Νοεμβρίου 2013. Τοποθέτηση του Προέδρου της Ο.Κ.Ε. κ. Χρ. Πολυζωγόπουλου. στην 2 η Συνεδρία με θέμα:

Αθήνα, 14 και 15 Νοεμβρίου 2013. Τοποθέτηση του Προέδρου της Ο.Κ.Ε. κ. Χρ. Πολυζωγόπουλου. στην 2 η Συνεδρία με θέμα: ΕΤΗΣΙΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΕΔΡΩΝ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΩΝ ΓΡΑΜΜΑΤΕΩΝ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΤΡΟΠΩΝ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΗΣ ΕΕ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Αθήνα, 14 και 15 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 152 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III Η εκ των προτέρων αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του 3 ου ΚΠΣ µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τρόπους οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Χωρίζεται σε δύο μεγάλες περιοχές: -ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ -ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Η συμπεριφορά της οικονομικής μονάδας (καταναλωτής, νοικοκυριό, επιχείρηση, αγορά). Εξετάζει θέματα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Κεφάλαιο 15 Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί Συνολικές δηµόσιες δαπάνες: τρειςκατηγορίεςδηµοσίων δαπανών ηµόσιες δαπάνες (G) Μεταβιβαστικές πληρωµές

Διαβάστε περισσότερα

- Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών

- Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών - Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών Σύμφωνα με προσωρινά στοιχεία, το δ τρίμηνο 2014, το βουλγαρικό ΑΕΠ ενισχύθηκε κατά 1,3% σε ετήσια βάση και κατά 0,4% σε τριμηνιαία βάση. Σε ό,τι αφορά το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ. ΠΥΛΑΙΑΣ-ΧΟΡΤΙΑΤΗ Απρίλιος 2012 Ανάλυση της Τοπικής Αγοράς Εργασίας 1. Περιγραφή των βασικών χαρακτηριστικών της περιοχής παρέμβασης στην οποία θα εφαρμοστεί το προτεινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική. Ενότητα 2: Η μέτρηση των Βασικών Μακροοικονομικών Αγαθών. Σόρμας Αστέριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη)

Μακροοικονομική. Ενότητα 2: Η μέτρηση των Βασικών Μακροοικονομικών Αγαθών. Σόρμας Αστέριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Μακροοικονομική Ενότητα 2: Η μέτρηση των Βασικών Μακροοικονομικών Αγαθών Σόρμας Αστέριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Δευτέρα 4 Φεβρουαρίου 2013. Συνέντευξη Τύπου. Για την παρουσίαση της μελέτης του κ. Ρερρέ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ

Δευτέρα 4 Φεβρουαρίου 2013. Συνέντευξη Τύπου. Για την παρουσίαση της μελέτης του κ. Ρερρέ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ Δευτέρα 4 Φεβρουαρίου 2013 Συνέντευξη Τύπου Για την παρουσίαση της μελέτης του κ. Ρερρέ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ Ο ελληνικός τουρισμός παραμένει διεθνώς ανταγωνιστικός και είναι σε

Διαβάστε περισσότερα

ΗΕλλάδαΣήμερα, η ΕλλάδαΑύριο. ΕΕΔΕ 11 Δεκεμβρίου 2012

ΗΕλλάδαΣήμερα, η ΕλλάδαΑύριο. ΕΕΔΕ 11 Δεκεμβρίου 2012 ΗΕλλάδαΣήμερα, η ΕλλάδαΑύριο ΕΕΔΕ 11 Δεκεμβρίου 2012 Τρία καίρια ερωτήματα Από που θα έρθει η ανάκαμψη; Ποιες είναι οι απόψεις των επενδυτών γιατοεπιχειρηματικόπεριβάλλον στην Ελλάδα; Πως μπορούμε να μετατρέψουμε

Διαβάστε περισσότερα

Eurochambers Economic Survey 2011. Οκτώβριος 2010. TNS ICAP 154A, Sevastoupoleos St., Athens 11526 T: (+30)210 7260600 E: tnsicap@tnsicap.

Eurochambers Economic Survey 2011. Οκτώβριος 2010. TNS ICAP 154A, Sevastoupoleos St., Athens 11526 T: (+30)210 7260600 E: tnsicap@tnsicap. 1 Eurochambers Economic Survey 2011 Οκτώβριος 2010 TNS ICAP 154A, Sevastoupoleos St., Athens 11526 T: (+30)210 7260600 E: tnsicap@tnsicap.gr GALLUP INTERNATIONAL ASSOCIATION 2 ΠΙΚΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1. Η

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ Οι κυριότερες οικονοµικές εξελίξεις την περίοδο που διανύουµε σχετίζονται µε την ψήφιση του Μεσοπρόθεσµου προγράµµατος καθώς και µε τις συζητήσεις για το νέο

Διαβάστε περισσότερα

Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας

Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ (008) ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας 12 10 8 6 4 2 0-2 % 1999 Η δυναµική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

(Πολιτική. Οικονομία ΙΙ) Τμήμα ΜΙΘΕ. Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος. Αρχές Οικονομικής ΙΙ. 14/6/2011Εαρινό Εξάμηνο 2010-2011. (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1

(Πολιτική. Οικονομία ΙΙ) Τμήμα ΜΙΘΕ. Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος. Αρχές Οικονομικής ΙΙ. 14/6/2011Εαρινό Εξάμηνο 2010-2011. (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1 Αρχές Οικονομικής ΙΙ (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος Τμήμα ΜΙΘΕ Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος 2010-2011 Αρχές Οικονομικής ΙΙ (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1 Θεματικές Ενότητες Επισκόπηση της Μακροοικονομικής-Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΔΟΣΗ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΟΜΟΛΟΓΩΝ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΦΟΡΩΝ ΜΙΑ ΕΘΝΙΚΗ ΛΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΧΡΕΟΥΣ

ΕΚΔΟΣΗ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΟΜΟΛΟΓΩΝ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΦΟΡΩΝ ΜΙΑ ΕΘΝΙΚΗ ΛΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΧΡΕΟΥΣ 2012 / 4 ΕΚΔΟΣΗ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΟΜΟΛΟΓΩΝ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΦΟΡΩΝ ΜΙΑ ΕΘΝΙΚΗ ΛΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΧΡΕΟΥΣ του Philip Pilkington και Warren Mosler Εισαγωγή Ο σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να προσφέρει µια

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Οι μακροοικονομικές προβλέψεις για την ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας έχουν αναθεωρηθεί σημαντικά προς τα κάτω τόσο για το 2012 όσο και για το

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη

Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη «Μεταρρυθμίσεις και Οικονομική Ανάπτυξη» 20 Μαρτίου 2014 Ευθύμιος Ο. Βιδάλης Αντιπρόεδρος Δ.Σ. ΣΕΒ

Διαβάστε περισσότερα

και Πολιτική Απασχόλησης

και Πολιτική Απασχόλησης Αγορά Εργασίας και Πολιτική Απασχόλησης Μαρίνα Ρήγου Παπαμηνά Παρατηρητήριο Αγοράς Εργασίας, Τμήμα Εργασίας, ΥΕΠΚΑ Οργανόγραμμα Τμήματος Τμήμα Εργασίας Υπηρεσία Αλλοδαπών Συντονισμός ΔΥΑ, Μηχανογραφική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ. ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ-ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ Απρίλιος 2012 Ανάλυση της Τοπικής Αγοράς Εργασίας 1. Περιγραφή των βασικών χαρακτηριστικών της περιοχής παρέμβασης στην οποία θα εφαρμοστεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 2010

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 2010 ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ Διεύθυνση Στρατηγικής και Οικονομικής Ανάλυσης ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 1 Η οικοδομή έχει εισέλθει σε περίοδο σημαντικής διόρθωσης Η οικοδομική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΦΥΛΩΝ Β. Η ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΛΕΝΗ ΝΙΝΑ-ΠΑΖΑΡΖΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΦΥΛΩΝ Β. Η ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΛΕΝΗ ΝΙΝΑ-ΠΑΖΑΡΖΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΦΥΛΩΝ Β. Η ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΛΕΝΗ ΝΙΝΑ-ΠΑΖΑΡΖΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΑΘΗΝΑ 2004 1 2 Απασχόληση και ανεργία των γυναικών: το χάσμα

Διαβάστε περισσότερα

Το υπόδειγµα της κοινωνικής επιχείρησης για εγγυηµένη απασχόληση στις Ηνωµένες Πολιτείες

Το υπόδειγµα της κοινωνικής επιχείρησης για εγγυηµένη απασχόληση στις Ηνωµένες Πολιτείες 2014 / 1 Το υπόδειγµα της κοινωνικής επιχείρησης για εγγυηµένη απασχόληση στις Ηνωµένες Πολιτείες Της Pavlina R. Tcherneva Η πρόταση για εγγυηµένη απασχόληση συµβάλλει στη µακροοικονοµική σταθερότητα και

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ» -15/1/2014 www.sate.gr

«Η ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ» -15/1/2014 www.sate.gr Μέτρα 65 δισ. ευρώ για το «πείραµα» της τρόικας Ποιες ήταν οι πραγµατικές επιπτώσεις από την ύφεση στον παραγωγικό ιστό, τον τοµέα της εργασίας και την κοινωνία - Αναλυτές: Χώρα που εξέρχεται από πόλεµο

Διαβάστε περισσότερα

Απασχόληση, χρηματοπιστωτική σταθερότητα και οικονομική ανάπτυξη: Υπάρχει ελπίδα για την Ελλάδα

Απασχόληση, χρηματοπιστωτική σταθερότητα και οικονομική ανάπτυξη: Υπάρχει ελπίδα για την Ελλάδα ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2012 Κείμενα Πολιτικής (Policy Briefs) / 4 Απασχόληση, χρηματοπιστωτική σταθερότητα και οικονομική ανάπτυξη: Υπάρχει ελπίδα για την Ελλάδα ΓΕΩΡΓΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1 Ομάδα Α Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Η συνολική παραγωγή µιας χώρας µελετάται από τη µικροοικονοµία.

Διαβάστε περισσότερα

Η Δυναμική του Ελληνικού Δημοσίου Χρέους και η Ιδεολογία της

Η Δυναμική του Ελληνικού Δημοσίου Χρέους και η Ιδεολογία της Η Δυναμική του Ελληνικού Δημοσίου Χρέους και η Ιδεολογία της Θεόδωρος Μαριόλης και Κώστας Παπουλής * Στο παρόν άρθρο διερευνούμε τη μακροχρόνια μεταβολή ή, αλλιώς, «δυναμική» του ελληνικού δημοσίου χρέους

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Αικατερίνη Γριμάνη Αρχές Οικονομικής ΙΙ

Δρ. Αικατερίνη Γριμάνη Αρχές Οικονομικής ΙΙ Δρ. Αικατερίνη Γριμάνη Αρχές Οικονομικής ΙΙ Μέτρηση οικονομικής επιτυχίας Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ): μετρά συγχρόνως (α) το συνολικό εισόδημα που έχει αποκτηθεί από την παραγωγή του μέσα στην οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

1 Δεκεµβρίου 2012: Ωριµάζει, λήγει, οµόλογο αξίας 250 εκατοµµυρίων Ευρώ.

1 Δεκεµβρίου 2012: Ωριµάζει, λήγει, οµόλογο αξίας 250 εκατοµµυρίων Ευρώ. ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΠΟΥ ΕΠΙΤΕΥΧΘΗΚΕ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΩΝ ΕΤΑΙΡΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΔΝΤ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΣΤΙΣ 26 27 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2012 Α. Οι δόσεις θα καταβληθούν στις 13 Δεκεµβρίου 2012. Οι δόσεις που θα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012 Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012 Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών Τον Οκτώβριο του 2012 το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών παρουσίασε έλλειµµα το οποίο διαµορφώθηκε

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών 3 Ισοζύγιο πληρωµών 3.1 Εισαγωγή ιεθνή οικονοµία Ύφεση στην Γερµανία οικονοµίες του Ευρώ Αυξηση των αµερικανικών επιτοκίων διεθνή επιτόκια και δολάριο($) Χρηµατοοικονοµική κρίση στην Ασία Ανοιχτή οικονοµία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ. Α. Μπαρτζώκας 29 Μαρτίου 2009

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ. Α. Μπαρτζώκας 29 Μαρτίου 2009 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ Α. Μπαρτζώκας 29 Μαρτίου 2009 ΣΤΟΧΟΙ Το γνωστικό αντικείµενο της Αναπτυξιακής Οικονοµικής ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΓΟΡΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ Βασικές πηγές στατιστικών στοιχείων σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα, 6 Ιουνίου 2011

Διαβάστε περισσότερα

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013.

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013. Είναι Πράγματι οι Γερμανοί Φτωχότεροι από τους Έλληνες, in DEEP ANALYSIS Ενέργεια Παγκόσμιες Ενεργειακές Ανάγκες της Περιόδου 2010-2040 του Ιωάννη Γατσίδα και της Θεοδώρας Νικολετοπούλου in DEEP ANALYSIS

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσφατες οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία

Πρόσφατες οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πρόσφατες οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Σύμφωνα με το πιο πρόσφατο ενημερωτικό δελτίο του αρμόδιου Υπουργείου Οικονομικών (web: http://www.minfin.bg/en/page/542) και τα ενημερωμένα στατιστικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Τριπλό Αλληλοτροφοδοτούμενο Έλλειμμα

Τριπλό Αλληλοτροφοδοτούμενο Έλλειμμα Τριπλό Αλληλοτροφοδοτούμενο Έλλειμμα Χρήστος Α. Ιωάννου Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Ημερίδα Ε.Ι.Ε.Α.Δ. «Η Αγορά Εργασίας σε Κρίση» Η αγορά εργασίας σε κρίση ; Κρίση είναι επιεικής χαρακτηρισμός. Κρίση ήταν όταν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ (RSAI, ERSA) Οικονομική Κρίση και Πολιτικές Ανάπτυξης και Συνοχής 10ο Τακτικό Επιστημονικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο Ιανουάριος Σεπτέμβριος 2008 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Π. ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ

Ε.Π. ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ Ε.Π. ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 01: «ΜΈΣΟ-ΜΑΚΡΟΠΡΌΘΕΣΜΗ ΣΤΉΡΙΞΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΏΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΎ ΠΟΥ ΥΦΊΣΤΑΤΑΙ ΤΙΣ ΣΥΝΈΠΕΙΕΣ ΑΠΡΌΒΛΕΠΤΩΝ ΤΟΠΙΚΏΝ Ή ΤΟΜΕΑΚΏΝ ΚΡΊΣΕΩΝ ΠΟΥ ΣΥΝΔΈΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5.

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5. ΤΙΤΑΝ Α.Ε. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΟΜΙΛΟ Η ΤΙΤΑΝ Α.Ε. είναι ένας Όμιλος εταιριών με μακρόχρονη πορεία στη βιομηχανία τσιμέντου. Ιδρύθηκε το 1902 και η έδρα του βρίσκεται στα Άνω Πατήσια. Ο Όμιλος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ. Ενότητα 11: Η σχέση πληθωρισμού και ανεργίας. Γεώργιος Μιχαλόπουλος Τμήμα Λογιστικής-Χρηματοοικονομικής

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ. Ενότητα 11: Η σχέση πληθωρισμού και ανεργίας. Γεώργιος Μιχαλόπουλος Τμήμα Λογιστικής-Χρηματοοικονομικής Ενότητα 11: Η σχέση πληθωρισμού και ανεργίας Τμήμα Λογιστικής-Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Ε.Σ.Ε.Ε. (ΙΝ.ΕΜ.Υ.) ΜΑΡΤΙΟΣ 2015 Πηγές Στοιχείων : Ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Δευτέρα, 3 Ιουνίου 2013

Διαβάστε περισσότερα

03/03/2015. Ι. Το Εξωτερικό Περιβάλλον της Επιχείρησης. Το Περιβάλλον της Επιχείρησης. Οργάνωση & Διοίκηση Επιχειρήσεων

03/03/2015. Ι. Το Εξωτερικό Περιβάλλον της Επιχείρησης. Το Περιβάλλον της Επιχείρησης. Οργάνωση & Διοίκηση Επιχειρήσεων ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ακαδηµαϊκό έτος 2014-2015, Εαρινό Εξάµηνο Οργάνωση & Διοίκηση Επιχειρήσεων Μάθηµα 2ο Το Περιβάλλον της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ - ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ - ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ - ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΜΕΣΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗ: Άννα Διανά ΑΡΙΘΜΟΣ ΔΕΛΤΙΟΥ: 3 ΑΘΗΝΑ 6/11/2015 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΡΓΙΑ ΚΑΙ ΕΜΒΑΘΥΝΣΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ (2008-2014)

ΑΝΕΡΓΙΑ ΚΑΙ ΕΜΒΑΘΥΝΣΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ (2008-2014) ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ Κ. Κούνεβα Ευρωβουλευτής ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Τομέας ΑΚΕΔ, Σπουδαστήριο Οικονομίας ΑΝΕΡΓΙΑ ΚΑΙ ΕΜΒΑΘΥΝΣΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ (2008-2014)

Διαβάστε περισσότερα

www.onlineclassroom.gr ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών

www.onlineclassroom.gr ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Β.1 Διαπράττουμε το σφάλμα της σύνθεσης όταν θεωρούμε ότι: α. αυτό που ισχύει για ένα άτομο ισχύει μερικές φορές και για το σύνολο β. αυτό που ισχύει για ένα άτομο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Τµήµα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών (ΔΕΣ) Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Ειδίκευσης στις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές Εργασία στο µάθηµα «Γεωπολιτική των

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή Στρατηγική για την κοινωνική ένταξη (ΠΕΣΚΕ) Μονάδα Α1 Προγραμματισμού & Αξιολόγησης Προγράμματος

Περιφερειακή Στρατηγική για την κοινωνική ένταξη (ΠΕΣΚΕ) Μονάδα Α1 Προγραμματισμού & Αξιολόγησης Προγράμματος Περιφερειακή Στρατηγική για την κοινωνική ένταξη (ΠΕΣΚΕ) Μονάδα Α1 Προγραμματισμού & Αξιολόγησης Προγράμματος Δημήτρης Κοντογιαννόπουλος τι είναι η ΠΕΣΚΕ; προώθηση κοινωνικής ένταξης καταπολέμηση της φτώχειας

Διαβάστε περισσότερα

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Στην Ελλάδα η μη ρεαλιστική πρόβλεψη του ταμειακού ελλείμματος κατά το έτος 2009, εξαιτίας της υπερεκτίμησης των εσόδων και της αύξησης των

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακά προβλήματα της Ελληνικής Οικονομίας πριν και κατά την κρίση

Αναπτυξιακά προβλήματα της Ελληνικής Οικονομίας πριν και κατά την κρίση Αναπτυξιακά προβλήματα της Ελληνικής Οικονομίας πριν και κατά την κρίση Αντώνης Γεωργόπουλος Καθηγητής Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Πανεπιστήμιο Πατρών Main literature on Investment Development Path RAJNEESH

Διαβάστε περισσότερα

Προτάσεις πολιτικής για τη διαχείριση προβληµατικών χαρτοφυλακίων δανείων

Προτάσεις πολιτικής για τη διαχείριση προβληµατικών χαρτοφυλακίων δανείων Προτάσεις πολιτικής για τη διαχείριση προβληµατικών χαρτοφυλακίων δανείων Κερασίνα Ραυτοπούλου Σύµβουλος Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης στον Χρηµατοπιστωτικό Τοµέα 1 Εισαγωγή Στην Ελλάδα η οικονοµική κρίση

Διαβάστε περισσότερα

Εισηγητής: Β. Μπέτσης Αναλογιστής

Εισηγητής: Β. Μπέτσης Αναλογιστής Εισηγητής: Β. Μπέτσης Αναλογιστής Αθήνα, 07/07/2014 1 Εισηγητής oβασίλης Μπέτσης, Αναλογιστής o BSc in Statistics o MSc in Applied Finance o PhDc in Demography and Social Insurance o Εξειδίκευση σε Κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ 2014-2020

ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ 2014-2020 1 ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ 2014-2020 Μαρία Κασωτάκη Προϊσταμένη ΕΔΑ Περιφέρειας Κρήτης ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2013 ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ, ΑΠΟ ΤΑ ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΑ ΤΑΜΕΙΑ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕ ΡΙΟ «Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση»

ΣΥΝΕ ΡΙΟ «Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση» ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΗΜΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ ΣΥΝΕ ΡΙΟ «Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση» Εισήγηση θέμα : Απασχόληση και Τοπική Αυτοδιοίκηση ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2013 Γιάννης Γούπιος ιευθυντής Ανάπτυξης και Οικονομικών

Διαβάστε περισσότερα

Συναθροιστική ζήτηση και προσφορά

Συναθροιστική ζήτηση και προσφορά Συναθροιστική ζήτηση και Κεφάλαιο 31 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας. Βραχυχρόνιες οικονομικές διακυμάνσεις Η οικονομική δραστηριότητα παρουσιάζει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ YΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΩΤΕΡΑ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΑ Ι ΡΥΜΑΤΑ Μάθηµα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ηµεροµηνία και ώρα

Διαβάστε περισσότερα

10 Δεκεμβρίου 2009. Πανεπιστήμιο Κύπρου

10 Δεκεμβρίου 2009. Πανεπιστήμιο Κύπρου Η οικονομική κρίση και το μέλλον της Κυπριακής οικονομίας 10 Δεκεμβρίου 2009 Πανεπιστήμιο Κύπρου Δημόσια Οικονομικά 2009 Έσοδα 2009 2008 2009 2009 εκ. εκ. 2008 εκ. 2008 (%) ΤΕΠ 1.460,0 1.718,5 258,5 15,0

Διαβάστε περισσότερα

Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008

Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008 Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας Γραφείο Οικονομικών & Εμπορικών

Διαβάστε περισσότερα

Ε Λ Λ Α Σ Ε Θ Ν Ι ΚΟ Ι Λ Ο Γ Α Ρ Ι Α Σ Μ Ο Ι

Ε Λ Λ Α Σ Ε Θ Ν Ι ΚΟ Ι Λ Ο Γ Α Ρ Ι Α Σ Μ Ο Ι ΙΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤ Ε Λ Λ Α Σ Ε Θ Ν Ι ΚΟ Ι Λ Ο Γ Α Ρ Ι Α Σ Μ Ο Ι Πειραιασ, αυγουστοσ 2011 EΛΛΗΝιΚΗ στατιστικη αρχη ΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Τρέχουσες τιμές, σε εκατομμύρια ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΕΓΧΩΡΙΟ ΠΡΟΪΟΝ, 2000 2010 2000 2001 2002

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 7: Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Θεωρία

Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 7: Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Θεωρία Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 7: Καθηγητής: Κώστας Τσεκούρας Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Σκοποί ενότητας Στην παρούσα ενότητα παρουσιάζονται και αναλύονται

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : Οικονοµικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πορεία διµερών οικονοµικών και εµπορικών σχέσεων, κατά το α 6µηνο 2008 (προσωρινά στοιχεία)

ΘΕΜΑ : Οικονοµικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πορεία διµερών οικονοµικών και εµπορικών σχέσεων, κατά το α 6µηνο 2008 (προσωρινά στοιχεία) ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ ΣΤΗ ΣΟΦΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ EMBASSY OF GREECE IN SOFIA OFFICE FOR ECONOMIC & COMMERCIAL AFFAIRS Evlogi Georgiev 103, Sofia 1504, Bulgaria, tel.: (003592) 9447959,

Διαβάστε περισσότερα

Made in Greece: τι σημαίνει το Ελληνικό προϊόν για τους καταναλωτές και την εθνική οικονομία. Γεώργιος Μπάλτας Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Made in Greece: τι σημαίνει το Ελληνικό προϊόν για τους καταναλωτές και την εθνική οικονομία. Γεώργιος Μπάλτας Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Made in Greece: τι σημαίνει το Ελληνικό προϊόν για τους καταναλωτές και την εθνική οικονομία Γεώργιος Μπάλτας Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Βραβεία Made in Greece Για προϊόντα και επιχειρήσεις που παράγουν

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Ομιλία του Αναπληρωτή Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Γιώργου Κουτρουμάνη, στο 2 ο Συνέδριο Κοινωνικής Ασφάλισης του Economist

Θέμα: Ομιλία του Αναπληρωτή Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Γιώργου Κουτρουμάνη, στο 2 ο Συνέδριο Κοινωνικής Ασφάλισης του Economist ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ημερομηνία: Δευτέρα, 20 Δεκεμβρίου 2010 Θέμα: Ομιλία του Αναπληρωτή Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Γιώργου Κουτρουμάνη,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ 14 Οκτωβρίου 2011 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ

ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ 14 Οκτωβρίου 2011 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ 14 Οκτωβρίου 2011 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ Η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ), στο πλαίσιο ενός ολοκληρωμένου στατιστικού σχεδίου δράσης

Διαβάστε περισσότερα

Τα όρια της λιτότητας

Τα όρια της λιτότητας Τα όρια της λιτότητας The missed target was mainly the result of the deeper-than-anticipated recession of the Greek economy... Economic growth has fallen short of forecasts, while the government has faced

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 22. Μικροοικονομική

Κεφάλαιο 22. Μικροοικονομική Μέτρηση του Εθνικού Εισοδήματος Κεφάλαιο 22 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Μικροοικονομική Μικροοικονομική είναι η μελέτη του τρόπου με τον

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012 Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012 Κεφαλαιακή Επάρκεια: Ο συνολικός δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας διαμορφώνεται στο 8,1% μετά την καταβολή από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας κεφαλαιακής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΧΕ ΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ

ΠΡΟΣΧΕ ΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ Η επιβράδυνση του ρυθµού ανάπτυξης της παγκόσµιας οικονοµίας επηρεάζει άµεσα και τις χρηµαταγορές, οι οποίες χαρακτηρίζονται από έντονη µεταβλητότητα παρά τα αυστηρά δη- µοσιονοµικά µέτρα

Διαβάστε περισσότερα

Η Μεγάλη Μεγάλη Ύφεση Ύφεση

Η Μεγάλη Μεγάλη Ύφεση Ύφεση Η Μεγάλη Ύφεση παρακίνησε πολλούς οικονοµολόγους να να αναρωτηθούν σχετικά µε µε την την εγκυρότητα της της Κλασικής Οικονοµικής Θεωρίας. Τότε Τότε δηµιουργήθηκε η πεποίθηση ότι ότι ένα ένα καινούριο υπόδειγµα

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012 Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012 Ανακεφαλαιοποίηση 4δισ. από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας με το Δείκτη Συνολικής Κεφαλαιακής Επάρκειας να διαμορφώνεται στο 9,0% και αντίστοιχη βελτίωση της ρευστότητας

Διαβάστε περισσότερα

Οι εκτιμήσεις της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου στo πλαίσιο της συζήτησης του κρατικού προϋπολογισμού για το 2015.

Οι εκτιμήσεις της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου στo πλαίσιο της συζήτησης του κρατικού προϋπολογισμού για το 2015. Οι εκτιμήσεις της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου στo πλαίσιο της συζήτησης του κρατικού προϋπολογισμού για το 2015. Δήλωση της κυρίας Χρυστάλλας Γιωρκάτζη, Διοικητού της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, στη

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2. Ποσοτικές µετρήσεις και διάρθρωση της εθνικής οικονοµίας

Κεφάλαιο 2. Ποσοτικές µετρήσεις και διάρθρωση της εθνικής οικονοµίας Κεφάλαιο 2 Ποσοτικές µετρήσεις και διάρθρωση της εθνικής οικονοµίας Περίγραµµα κεφαλαίου Εθνικοί λογαριασµοί εισοδήµατος: Οι µετρήσεις του προϊόντος, του εισοδήµατος και της δαπάνης Ακαθάριστο εγχώριο

Διαβάστε περισσότερα

2 Χρόνια Διακυβέρνηση ΠΑΣΟΚ Τα επιτεύγματα της πολιτικής του. Χρήστος Σταϊκούρας Βουλευτής Φθιώτιδας Ν.Δ. Αν. Υπεύθυνος Τομέα Οικονομίας

2 Χρόνια Διακυβέρνηση ΠΑΣΟΚ Τα επιτεύγματα της πολιτικής του. Χρήστος Σταϊκούρας Βουλευτής Φθιώτιδας Ν.Δ. Αν. Υπεύθυνος Τομέα Οικονομίας 2 Χρόνια Διακυβέρνηση ΠΑΣΟΚ Τα επιτεύγματα της πολιτικής του Χρήστος Σταϊκούρας Βουλευτής Φθιώτιδας Ν.Δ. Αν. Υπεύθυνος Τομέα Οικονομίας Βασικά Μεγέθη της Οικονομίας Η ύφεση βάθυνε Η χώρα έχει εισέλθει

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΠΟΨΕΙΣ ΤΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ

ΟΙ ΑΠΟΨΕΙΣ ΤΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ Οικονομικό Επιμελητήριο της Ελλάδος ΟΙ ΑΠΟΨΕΙΣ ΤΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΜΕΣΩ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. 30, ΙΟΥΝΙΟΣ 2010 ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Σύμφωνα με την έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΜΕΣΟΠΡΟΘΕΣΜΗ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΜΕΧΡΙ ΤΟ 2020 ΚΥΡΙΟΤΕΡΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Η ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΜΕΣΟΠΡΟΘΕΣΜΗ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΜΕΧΡΙ ΤΟ 2020 ΚΥΡΙΟΤΕΡΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ EL Η ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΜΕΣΟΠΡΟΘΕΣΜΗ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΜΕΧΡΙ ΤΟ ΚΥΡΙΟΤΕΡΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Μετά τη Λισσαβόνα: προς μια κοινωνία της γνώσης Η δομή των επαγγελματικών προσόντων αλλάζει Από τη μεσοπρόθεσμη

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 Μάθηµα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ηµεροµηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα 9 Ιουνίου 2008 7:30-10:00

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Κεφάλαιο 2o (συνέχεια) b) Υπολογισμός των βασικών Μακροοικονομικών μεγεθών Συνολικό εισόδημα και συνολική δαπάνη! Για μια οικονομία συνολικά, το εισόδημα πρέπει να είναι ίσο

Διαβάστε περισσότερα

Tεύχος 122 30 Απριλίου 2015

Tεύχος 122 30 Απριλίου 2015 ISSN:2241 4878 Tεύχος 122 30 Απριλίου 2015 Στυλιανός Γ. Γώγος Οικονομικός Αναλυτής sgogos@eurobank.gr Όλγα Κοσμά Οικονομικός Αναλυτής okosma@eurobank.gr Αρκαδία Κωνσταντoπούλου Βοηθός Ερευνητικής Ομάδας

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Κεφάλαιο 5 Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Περίγραμμα κεφαλαίου Ισοζύγιο Πληρωμών Ισορροπία της αγοράς αγαθών σε μια ανοικτή οικονομία Αποταμίευση και επένδυση σε μια μικρή ανοικτή οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Α. ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Α. ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦ. 2 ο : Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - 2.1.: ΤΟ ΑΕΠ & Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΥΗΜΕΡΙΑ Α. ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Η οικονομική ανάλυση διακρίνεται σε μικροοικονομική

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα