Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "http://glossologia.phil.uoa.gr"

Transcript

1 ιαλεκτική παρείσφρηση στον προφορικό και γραπτό λόγο µαθητών τυπικής ανάπτυξης στο Πυργί Χίου και στο Λιτόχωρο Πιερίας: Προς µια τυπολογία της γλωσσικής συµπεριφοράς των διαλεκτόφωνων µαθητών Μαρία Πλαδή, Αρετή Οκαλίδου & Βιργινία Παπαγεωργίου Πανεπιστήµιο Μακεδονίας ABSTRACT This paper, part of an on-going project on bidialectal communities, seeks to describe and quantify the prevalence of the local dialect in the school environment, where only Standard Modern Greek is taught. It also aims at investigating the factors that are related to the use of dialect elements in pupils linguistic performance in the bidialectic environment of Pyrgi in Chios and Litohoro in Northern Greece. Linguistic data from these two different geographic areas were collected and both the oral and written production of students was analyzed. Dialectal interference was measured in terms of phonology, morphology and lexicon. ΛΕΞΕΙΣ-ΚΛΕΙ ΙΑ: διαλεκτική παρείσφρηση/παρεµβολή, διάλεκτος στην εκπαίδευση, διδιαλεκτική εκπαίδευση, προφορικός και γραπτός λόγος 1. Εισαγωγή Οι σύγχρονες ελληνικές διάλεκτοι παρουσιάζουν µεγάλη ποικιλοµορφία. Παρότι υπάρχουν πολλές δηµοσιεύσεις για µεµονωµένες διαλέκτους, ελάχιστες εργασίες που να ασχολούνται µε τις ελληνικές διαλέκτους ως σύνολο έχουν εκπονηθεί και ελάχιστοι χάρτες επιχειρούν να απεικονίσουν τις µείζονες διαιρέσεις και υποδιαιρέσεις των διαλέκτων αυτών (Τζιτζιλής 2000). Η παρούσα µελέτη αποτελεί µια ελάχιστη συµβολή στην έρευνα των διαλέκτων, καθώς σήµερα, δυστυχώς, οι πιο πολλές διάλεκτοι εµφανίζουν έντονα φαινόµενα συρρίκνωσης και εικόνα παρακµής (βλ. Μαλικούτη-Drachman 1996, 1999, 2000). Ταυτόχρονα, στην Ελλάδα υπάρχει έλλειψη εργασιών για τη χρήση των διαλέκτων στο εκπαιδευτικό πλαίσιο, καθώς και για τον τρόπο µε τον οποίο αντιµετωπίζουν οι εκπαιδευτικοί τις διαλεκτικές αποκλίσεις στη γλώσσα του σχολείου, δηλαδή ως λάθη ή όχι. Οι εργασίες που ασχολούνται µε τις γλωσσολογικές, κοινωνιογλωσσολογικές και παιδαγωγικές διαστάσεις των διαλέκτων στην εκπαίδευση προέρχονται κυρίως από την Κύπρο. 1 Σε αυτή την πιλοτική εργασία επιχειρούµε µε εθνογραφική κυρίως µεθοδολογία στη συλλογή των δεδοµένων µία εµπειρική ποσοτικοποίηση της διαλεκτικής παρεµβολής στη γλωσσική χρήση σε µαθητές δηµοτικού σχολείου στο Πυργί της Χίου και στο Λιτόχωρο Πιερίας, όπως καταγράφηκε σε σχολεία της πρωτοβάθµιας εκπαίδευσης. Ως γνωστόν, µέσα στο σχολικό πλαίσιο χρησιµοποιείται η κοινή νεοελληνική. Στο πλαίσιο του σχεδιασµού και του προγραµµατισµού ενός ευρύτερου σχεδίου εργασίας για τις νεοελληνικές διαλέκτους στην εκπαίδευση, που είναι σε εξέλιξη, κατά τη διάρκεια των ετών συλλέξαµε γλωσσικά δεδοµένα από σχολεία πρωτοβάθµιας εκπαίδευσης στο Πυργί Χίου και στο Λιτόχωρο Πιερίας, όπου παρατηρήσαµε διαλεκτικές συµπεριφορές σε παιδιά τυπικής ανάπτυξης. Στην παρούσα µελέτη συσχετίστηκαν µε κάθε ποικιλία οι λειτουργίες και οι τοµείς χρήσης της, οι µεταξύ τους αλληλεπιδράσεις και οι πιθανές νόρµες και αξίες που είναι συνδεδεµένες µε κάθε ποικιλία. Η µεθοδολογία συλλογής των δεδοµένων που υιοθετήσαµε είναι εθνογραφική, καθώς χρησιµοποιήσαµε για τη συλλογή των δεδοµένων τεχνικές όπως η µαγνητοφώνηση της οµιλίας µαθητών, οι ατοµικές συνεντεύξεις των µαθητών και η συµπλήρωση ερωτηµατολογίων από τους δασκάλους. Οι παρατηρήσεις από την επιτόπια έρευνα αξιοποιήθηκαν προκειµένου να διαµορφωθεί ένα ολοκληρωµένο κοινωνιογλωσσολογικό 1 Βλ. λ.χ. Yiakoumetti et al. 2005, Tsiplakou 2007, Yiakoumetti Υποδειγµατική είναι επίσης η εργασία του Drettas (2000) για την αξιοποίηση της ποντιακής διαλέκτου στη διδασκαλία της Κοινής. Γλωσσολογία/Glossologia 19 (2011)

2 24 προφίλ για κάθε µαθητή και να αντληθούν ορισµένα πρώτα συµπεράσµατα για τη χρήση των διαλέκτων στην εκπαίδευση. Επιλέχθηκαν διαφορετικές γεωγραφικές περιοχές, το Πυργί, στα νοτιοανατολικά νησιά του Αιγαίου, και το Λιτόχωρο, στην κυρίως ηπειρωτική χώρα, προκειµένου να προσφέρουν µε τη σύγκρισή τους κάποιες πρώτες ενδείξεις για τυχόν διαφοροποιήσεις ως προς τη σύγχρονη κοινωνιογλωσσολογική κατάσταση, δηλαδή τη θέση της διαλέκτου στην τοπική γλωσσική κοινότητα και τη συνύπαρξή της µε την πρότυπη Κοινή στην εκπαιδευτική διαδικασία. 2. Οι διάλεκτοι στο Πυργί και το Λιτόχωρο Τα δύο χωριά, το Πυργί της Χίου και το Λιτόχωρο Πιερίας, από τα οποία αντλήθηκαν τα δεδοµένα της έρευνας, αποτελούν και τα δύο περίφηµες παραδοσιακές, διδιαλεκτικές κοινότητες, χωριά µε ιστορικό υπόβαθρο. Τα ιδιώµατα που µιλιούνται σε καθένα από αυτά, ωστόσο, ανήκουν σε διαφορετικές διαλεκτικές οµάδες. Το ιδίωµα στο Πυργί ανήκει στις (νοτιο)ανατολικές διαλέκτους και το ιδίωµα του Λιτοχώρου στις βόρειες διαλέκτους. Τα φωνητικά/φωνολογικά χαρακτηριστικά των νεοελληνικών διαλέκτων περιγράφονται σύµφωνα µε τον Newton (1972: 16-17) και τον Trudgill (2003) στον Πίνακα 1: Πίνακας 1. Γενικά χαρακτηριστικά ταξινόµησης των διαλέκτων Newton (1972) Trudgill (2003) 1. Αποβολή των υψηλών φωνηέντων 1. Αποβολή των υψηλών και φωνηέντων κώφωση (high vowel loss and raising) 2. ύψιλον > /u/ 2. Τσιτακισµός (softening) 3. Ουράνωση των υπερωικών 3. ιπλά σύµφωνα (degemination) 4. Τσιτακισµός 4. ηµιουργία ηµιφώνου 5. ιπλά σύµφωνα (glide formation) 6. ιατήρηση του τελικού /n/ 5. [u] για το /ü/ 6. Αποβολή των ηχηρών τριβόµενων (voiced fricative deletion) 7. Αποβολή του τελικού /n/ (final nasal deletion) 8. Ανοµοίωση ως προς τον τρόπο προφοράς (manner dissimilation) 9. Επένθεση του /γ/ στα ρήµατα (/γ/ epenthesis in verbs ) Σύµφωνα µε τις µελέτες για το ιδίωµα του Λιτοχώρου (Πλαδή 1992, 1996, 2001, 2008), προκύπτει ότι από τα χαρακτηριστικά που περιλαµβάνονται στον Πίνακα 1 παρουσιάζονται τα εξής: αποβολή των υψηλών φωνηέντων και κώφωση, δηµιουργία ηµιφώνου, αποβολή του τελικού /n/, ανοµοίωση ως προς τον τρόπο προφοράς. Αναφορικά µε τα φωνητικά/φωνολογικά χαρακτηριστικά των πυργούσικων δεν έχει γίνει επισταµένη γλωσσολογική µελέτη. Βασιζόµενοι στην περιγραφή της διαλέκτου από τη µελέτη του Τσική (2002) και τα αποτελέσµατα της γλωσσικής αποστολής του Ι.Λ.Ν.Ε. της Ακαδηµίας Αθηνών από τον ερευνητή Σ. Κατσουλέα (1991: 800), αναφέρουµε ότι τα φωνητικά/φωνολογικά χαρακτηριστικά των πυργούσικων είναι τα εξής: τσιτακισµός, διπλά σύµφωνα, αποβολή των ηχηρών τριβόµενων, επένθεση του /γ/ στα ρήµατα µε κατάληξη σε -εύω και -βω. Στο Πυργί η συλλαβική αύξηση διατηρείται ακόµη και άτονη, διατηρείται το τελικό -ν σε πολλές λέξεις και ρηµατικούς τύπους, είναι συχνή η κατάληξη -ούσης, επιρρήµατα σε -ι, το θηλυκό άρθρο στην αιτιατική σε τας, στην υποκοριστική κατάληξη -ακιν(ι)ν το -καποβάλλεται κ.ά. Στο Λιτόχωρο, η ονοµαστική του αρσενικού άρθρου είναι /i/ και για τα

3 25 κύρια και για τα προσηγορικά ονόµατα, η γενική πτώση έχει αντικατασταθεί από την προθετική φράση από + γενική, η υποκοριστική κατάληξη είναι -ούλ(ι), τα ρήµατα σε -ίζω µετατρέπονται σε συνηρηµένα, παραδείγµατος χάρη πουτώ (= ποτίζω) κ.ά. Τα λεξιλογικά χαρακτηριστικά των δύο διαλέκτων είναι πολλά, διότι κατ ουσίαν αναφερόµαστε σε σύνολα λέξεων που αντικαθιστούν τις λέξεις της Κοινής και που κάποιες φορές εξαρτώνται υποσυνείδητα από τους τύπους της, ενώ άλλες φορές είναι ιδιωµατικές. Ολοκληρωµένη γλωσσική περιγραφή του ιδιώµατος στο Πυργί και το Λιτόχωρο στο Πλαδή (2008: και 73-90, αντίστοιχα), όπου αναφέρονται τα ειδικά διαλεκτικά χαρακτηριστικά τους. 3. Μεθοδολογία της έρευνας Συγκεντρώθηκαν γλωσσικά δεδοµένα από το Πυργί Χίου και από το Λιτόχωρο Πιερίας και αναλύθηκε ο προφορικός και ο γραπτός λόγος µαθητών από την περιοχή. Η εµφάνιση της διαλεκτικής παρεµβολής/παρείσφρησης (interference) µετρήθηκε σε σχέση µε τη φωνολογία, τη µορφολογία και το λεξιλόγιο. Επιπλέον, χορηγήθηκε ένα ερωτηµατολόγιο στο δάσκαλο, µε σκοπό να περιγραφεί από την εκπαιδευτική σκοπιά η διαλεκτική συµπεριφορά των µαθητών από κάθε χωριό Συµµετέχοντες Συµµετέχοντες στην έρευνα ήταν δύο παιδιά από το Πυργί και δύο παιδιά από το Λιτόχωρο, αγόρια 9 ετών, της ηµοτικού. Καταγράφηκαν τυχαία επιλεγµένοι µαθητές που φοιτούν στη ηµοτικού, µαθητές δηλαδή που έχουν ολοκληρώσει την πρώτη φάση του γραµµατισµού και έχουν τυπικά επαρκή γνώση της δοµής και λειτουργίας της νεοελληνικής Κοινής, σύµφωνα µε το Αναλυτικό Πρόγραµµα ιδασκαλίας της Γλώσσας. 2 Ο Ν. Μ. είναι µαθητής της ηµοτικού, γεννηµένος στο Πυργί της Χίου. Ο πατέρας του είναι γεωργός, απόφοιτος Γυµνασίου, και η µητέρα του ασχολείται µε τα οικιακά και είναι απόφοιτη Λυκείου. Και οι δύο γονείς είναι µόνιµοι κάτοικοι του χωριού. Ο Γ. Κ. είναι επίσης µαθητής της ηµοτικού, γεννηµένος στο Πυργί της Χίου. Ο πατέρας του είναι εστιάτορας, απόφοιτος Γυµνασίου, και η µητέρα ασχολείται µε τα οικιακά και είναι απόφοιτος Γυµνασίου. Ο Μ. Π. είναι µαθητής της ηµοτικού, γεννηµένος στο Λιτόχωρο. Ο πατέρας του είναι γεωργός, απόφοιτος Γυµνασίου, και η µητέρα του ασχολείται µε τα οικιακά και είναι, επίσης, απόφοιτη Γυµνασίου. Και οι δύο γονείς είναι µόνιµοι κάτοικοι του χωριού. Ο Σ. Κ. είναι επίσης µαθητής της ηµοτικού, γεννηµένος στο Λιτόχωρο Πιερίας. Ο πατέρας του είναι υδραυλικός, απόφοιτος Γυµνασίου, και η µητέρα ασχολείται µε τα οικιακά και είναι απόφοιτος Γυµνασίου Υλικό έρευνας και συλλογή δεδοµένων Η άµεση καταγραφή της γλωσσικής συµπεριφοράς των µαθητών έγινε από δύο ερευνήτριες, µία στο Πυργί και µία στο Λιτόχωρο και πήρε τη µορφή: α) συζήτησης και δοµηµένης συνέντευξης ως δείγµατος προφορικού λόγου, β) έκθεσης ως δείγµατος γραπτού λόγου και γ) 2 Η έρευνα αυτή, στηριγµένη σε δείγµα που αποτελεί προϊόν στρωµατοποιηµένης (κατά στρώµατα) τυχαίας δειγµατοληψίας (βλ. Cohen & Manion 1994: 152 κ.εξ.), αποσκοπεί στο να αποτελέσει µελέτη περίπτωσηςπεριπτωσιολογική ανάλυση διαλεκτικών συµπεριφορών δύο παιδιών από κάθε διάλεκτο, δηλαδή περιγραφή φαινοµένων ιδιότυπης παρεµβολής για τις περιπτώσεις δίγλωσσων, διδιαλεκτικών µαθητών που χρησιµοποιούν παράλληλα και τις δύο ποικιλίες, τη διάλεκτο και την κοινή. Αποφεύχθηκε σκόπιµα η επιλογή µαθητικού δείγµατος µικρότερων τάξεων, καθώς θεωρούµε πως τα ιδιαίτερα διαλεκτικά χαρακτηριστικά του ιδιώµατος π.χ. του Πυργιού, το οποίο και αποτελεί µητρική γλωσσική ποικιλία των παιδιών, και ειδικά τα φωνητικά/φωνολογικά, όπως οι τύποι [ka'δrja] καρδιά, εκφερόµενα ίσως από τα παιδιά, θα µπορούσαν ενδεχοµένως στις πρώτες τάξεις του δηµοτικού να δώσουν αρχικά τη λανθασµένη εντύπωση πως πρόκειται για ειδική µαθησιακή δυσκολία στην ανάγνωση ή στην ορθογραφία, όπως λ.χ. δυσλεξία (βλ. ράκος 2003: ).

4 26 ερωτηµατολογίου στη δασκάλα των µαθητών και στην ερευνήτρια, µε δέκα ερωτήσεις ανοικτού τύπου, για την περιγραφή της γλωσσικής συµπεριφοράς των µαθητών καθηµερινά και τη διερεύνηση των παραγόντων που επηρεάζουν τη διαλεκτική χρήση από τους διαλεκτόφωνους (διδιαλεκτικούς) µαθητές. Ο προφορικός λόγος των παιδιών µαγνητοφωνήθηκε κατά τη διάρκεια α) συζήτησης στην τάξη, β) περιγραφής εικόνας και γ) αφήγησης µιας προσωπικής τους ιστορίας. Ως δείγµα του γραπτού λόγου των µαθητών ζητήθηκε από τη δασκάλα τους µία έκθεσή τους που γράφτηκε µέσα στη σχολική τάξη στο πλαίσιο του µαθήµατος της Γλώσσας. Με τα παραπάνω ερευνητικά εργαλεία επιδιώχθηκε η διερεύνηση της διαφοροποίησης της γλωσσικής χρήσης στον προφορικό λόγο σε τρία διαφορετικά γλωσσικά επίπεδα, φωνολογία, µορφολογία-σύνταξη και λεξιλόγιο, προκειµένου να αναδειχθούν πιθανές διαφορές µεταξύ τους στη συχνότητα των διαλεκτικών παρεµβολών ή στην ποικιλοµορφία/ πολυµορφία τους. Έτσι, αναλύθηκε η γλωσσική παρεµβολή από τη µητρική γλώσσα των µαθητών, τα πυργούσικα ή τα λιτοχωρινά, στην Κοινή Νέα Ελληνική. 4. Αποτελέσµατα της έρευνας 4.1. Ποσοτικοποίηση της διαλεκτικής χρήσης στη γλωσσική συµπεριφορά µαθητών από το Πυργί Υπολογίστηκε το σύνολο των διαλεκτικών παρεισφρήσεων για κάθε παιδί και αναλύθηκε σύµφωνα µε το είδος της εκπαιδευτικής γλωσσικής δραστηριότητας και του γλωσσικού επιπέδου, δηλαδή τη φωνολογία, τη µορφολογία-σύνταξη και το λεξιλόγιο. Το σύνολο αυτό διαιρέθηκε µε τον αριθµό των λέξεων που παρήχθησαν (tokens) συνολικά από κάθε παιδί κατά τις ζητούµενες δραστηριότητες, δηλαδή τη συζήτηση, την περιγραφή εικόνας, την αφήγηση και τη γραπτή έκθεση, προκειµένου να υπολογιστεί το συνολικό ποσοστό των διαλεκτικών στοιχείων σε χρήση από κάθε παιδί. Επίσης, υπολογίστηκαν και τα επιµέρους ποσοστά. Στον Πίνακα 2 παραθέτονται ποσοτικά δεδοµένα των διαλεκτικών παρεισφρήσεων για τους µαθητές Ν. Μ. και Γ. Κ. ανά εκπαιδευτική δραστηριότητα και σε σχέση µε τρία επίπεδα γλωσσικής ανάλυσης (φωνολογία, µορφολογία-σύνταξη και λεξιλόγιο), ενώ σε παρένθεση δίνεται και το συνολικό ποσοστό παρείσφρησης σε κάθε εκπαιδευτική δραστηριότητα και ανά επίπεδο γλωσσικής ανάλυσης. Πίνακας 2. Ποσοτικά δεδοµένα διαλεκτικών παρεισφρήσεων ανά µαθητή στο Πυργί Φωνολογικά Μορφολογικά Λεξιλογικά Σύνολο /Συντακτικά Ν. Μ. Συζήτηση /64 (42,18%) Περιγραφή /102 (39,22%) Αφήγηση /94 (31,91%) Έκθεση /100 (4%) Σύνολο 59/360 (16,39%) 15/360 (4,17%) 27/360 (7,50%) 101/360 (28,05%) Γ. Κ. Συζήτηση /38 (36,84%) Περιγραφή /146 (32,19%) Αφήγηση /53 (22,64%) Έκθεση /98 (0 %) Σύνολο 54/335 (16,20%) 8/335 (2,38%) 11/335 (3,28%) 73/335 (21,79%) Σχολιάζοντας τα παραπάνω ποσοτικά δεδοµένα από τα δύο παιδιά, παρατηρούµε αρχικά ότι στον προφορικό λόγο η γλωσσική χρήση του Ν. Μ. έχει περισσότερες διαλεκτικές παρεµβολές από το συµµαθητή του Γ. Κ., το ποσοστό όµως των φωνολογικών διαλεκτικών παρεµβολών είναι παρόµοιο στα δύο παιδιά. Στον γραπτό λόγο στη σχολική τάξη ο Ν. Μ.

5 27 εξακολουθεί να παρουσιάζει ορισµένα διαλεκτικά στοιχεία, ενώ ο Γ. Κ. εκφράζεται χωρίς µείξη κωδίκων γράφοντας καθαρά στην Κοινή. Συµπεραίνεται ότι και οι δύο χρησιµοποιούν µε άνεση τη διάλεκτο, ο Γ. Κ. όµως χρησιµοποιεί µε άνεση και την Κοινή στον γραπτό λόγο και πιθανώς να την κατέχει καλύτερα. Ο αριθµός των διαλεκτικών στοιχείων διαφέρει σηµαντικά ανάλογα µε το επίπεδο γλωσσικής ανάλυσης. Στο προφορικό δείγµα και των δύο παιδιών εµφανίζονται φωνητικά και φωνολογικά διαλεκτικά στοιχεία τα οποία στο σύνολό τους είναι συντριπτικά περισσότερα από τα µορφολογικά και τα λεξιλογικά. Αντίθετα, στο γραπτό δείγµα του Ν. Μ. τα λίγα διαλεκτικά στοιχεία ήταν τόσο φωνολογικά όσο και µορφολογικά-λεξιλογικά. Κάτι τέτοιο ήταν αναµενόµενο, καθώς στον προφορικό λόγο εµφανίζονται φωνητικά διαλεκτικά στοιχεία τα οποία δεν µπορούν να εµφανιστούν στον γραπτό. Συνεπώς, επηρεάστηκε ανάλογα και το αποτέλεσµα της µέτρησης. Ως προς το ύφος του λόγου που συνοδεύει την κάθε εκπαιδευτική γλωσσική δραστηριότητα, διαπιστώθηκε ότι και στα δύο παιδιά κυρίως στη συζήτηση, αλλά και στην περιγραφή, παρουσιάστηκαν πολύ περισσότερα διαλεκτικά στοιχεία, ενώ στην αφήγηση (πρβλ. Tsiplakou 2007: ) η διαλεκτική παρεµβολή ήταν κάπως µικρότερη. Εντός εκπαιδευτικού πλαισίου, οι περιπτώσεις διείσδυσης στοιχείων του ιδιώµατος στο επίπεδο του προφορικού λόγου είναι αρκετά συχνές στους δύο µαθητές. Επικρατούν οι φωνολογικές διαλεκτικές παρεµβολές και σε χαµηλότερη συχνότητα ακολουθούν οι λεξιλογικές διαλεκτικές παρεµβολές και µετέπειτα οι µορφολογικές-συντακτικές. Σε µια ποιοτική ανάλυση της χρήσης διαλεκτικών στοιχείων από τα παιδιά, παρατηρήθηκε πως όλα χρησιµοποιούν πυργούσικο λεξιλόγιο για το παιχνίδι και δεν προσπάθησαν να αποφύγουν λέξεις κοινής χρήσης µε τους συνοµηλίκους, όπως, για παράδειγµα, /xo'stο/ (= κρυφτό), θεωρώντας ίσως πως χρησιµοποιείται και στην Κοινή, άρα «νοµιµοποιείται» η χρήση του στο εκπαιδευτικό επικοινωνιακό πλαίσιο. Συχνή ήταν και η διαλεκτική πραγµάτωση ορισµένων συµφωνικών συµπλεγµάτων, όπως το /rθ/, το οποίο στο ιδίωµα πραγµατώνεται ως [rt] (π.χ. ['irte] = ήρθε), ή το /rx/, το οποίο στο ιδίωµα πραγµατώνεται ως [rk] (π.χ. [ark'iso] = αρχίσω). Τα συγκεκριµένα συµφωνικά συµπλέγµατα απαντούν γενικά και σε τύπους της Κοινής, γι αυτό και οι δύο µαθητές δεν προσπάθησαν να τα αποφύγουν συνειδητά, παρόλο που συχνά αποφεύγουν συνειδητά στο λόγο εντός σχολικού πλαισίου άλλα µαρκαρισµένα και κατεξοχήν στιγµατισµένα φωνολογικά διαλεκτικά χαρακτηριστικά, όπως την πραγµάτωση ως προστριβόµενου [tʃ] του ουρανικού /c/ πριν από e, i (π.χ. [tʃe] και όχι [ce] = και όπως στην Κοινή). Κάτι που πρέπει, επίσης, να σηµειωθεί είναι ότι τα παιδιά συχνά έδειχναν αµηχανία και διστακτικότητα στη χρήση λέξεων που απαντούν µε διακριτούς τύπους στην κοινότητα, τον διαλεκτικό και τον τύπο της Κοινής. Έτσι, επαναλάµβαναν µε δύο ή τρεις διαλεκτικούς τύπους ορισµένες λέξεις, π.χ. [adu'manes], [adu'mates] και [du'mates], [do'mates] (ντοµάτες), [tʃe'ratʃes] και [ta'ratʃes] (ταράτσες), [ka'δr a], [ka'rδja] και [ka'rdʒa] (καρδιά), [fo'θça] και [fo'θca], [fo'tça] (φωτιά), προφέροντας στις επαναλαµβανόµενες προσπάθειές τους διαλεκτικούς τύπους που προσεγγίζουν διαδοχικά την Κοινή. Επιπλέον, η πολυτυπία είναι σύνηθες φαινόµενο σε µια γλώσσα που βρίσκεται σε συρρικνωτική πορεία. Συµπερασµατικά, οι δύο µαθητές δείχνουν πως έχουν επαρκή επίγνωση (γλωσσική συνειδητοποίηση, language awareness) της συµπληρωµατικής κατανοµής διαλέκτου και Κοινής, γεγονός που προλειαίνει το έδαφος και θα µπορούσε να κάνει θεµιτή και αποδεκτή τη διδιαλεκτική εκπαίδευση στο πλαίσιο µιας γλωσσικής κοινότητας µε τόσο θετικές στάσεις απέναντι στα πυργούσικα. Στον γραπτό λόγο, ένας από τους δύο µαθητές, ο Ν. Μ., παρουσίασε διαλεκτικούς τύπους σε µια έκθεσή του. Θυµίζουµε ότι ο Ν. Μ. εµφάνισε τα υψηλότερα ποσοστά διαλεκτικής παρεµβολής στον προφορικό λόγο. Όπως προκύπτει από τις πληροφορίες του ερωτηµατολογίου που συµπλήρωσε η ερευνήτρια, ο συγκεκριµένος µαθητής, ο Ν. Μ., είναι γιος ντόπιου γεωργού, κατοίκου που έχει συνεχή επαφή µε το χωριό

6 28 και τα µέλη της γλωσσικής κοινότητας, ενώ ο άλλος, ο Γ. Κ., έχει συνεχή επαφή µε οµιλητές που δεν είναι ντόπιοι, διότι συχνά επισκέπτεται και βοηθά στο εστιατόριο-ξενοδοχείο του πατέρα του Περιγραφή των διαλεκτικών συµπεριφορών εντός σχολείου Η δασκάλα των δύο παιδιών απαντά στο ερωτηµατολόγιο περιγράφοντας τη γλωσσική συµπεριφορά των παιδιών σε σχέση µε τους δύο κώδικες. Για τον Ν. Μ. αναφέρει ότι ακόµη και µέσα στην τάξη µιλά και γράφει στα πυργούσικα και ότι τον «διορθώνει» τουλάχιστον τρεις φορές την ηµέρα στον γραπτό λόγο. Παρατήρησε ότι µετά τη «διόρθωσή» της ο Ν. Μ. χρησιµοποιεί την Κοινή. Πιστεύει, ωστόσο, ότι ο µαθητής αυτός θέλει να αστειεύεται, διαταράσσοντας τη ροή του µαθήµατος, για να τραβά την προσοχή, ενώ στην πραγµατικότητα γνωρίζει καλά την Κοινή. Αναφέρει επίσης ότι ο Ν. Μ. κάνει συχνά µείξη κωδίκων δίνοντας ένα λεξιλογικό παράδειγµα: ελιές-θρούπες-σπαρτιάτες. Αντίθετα, ο Γ. Κ. δεν χρησιµοποιεί τη διάλεκτο µέσα στην τάξη παρά ελάχιστα, αντιλαµβανόµενος ότι στο µάθηµα χρησιµοποιούν µόνο την Κοινή. Τέλος, η δασκάλα προσθέτει πως όλα τα παιδιά µιλούν µεταξύ τους διαλεκτικά στα διαλείµµατα. Υπογραµµίζει ότι δεν τα διορθώνει στον προφορικό, µόνο στον γραπτό λόγο. Σχετικά µε τη σχέση της σχολικής επίδοσης και της παράλληλης χρήσης των δύο συγκεκριµένων κωδίκων από τους µαθητές, αναφέρει ότι δεν έχουν µειωµένη επίδοση λόγω της χρήσης των δύο κωδίκων. Συνεπώς, συµπεραίνει ότι δεν προκύπτουν προβλήµατα µαθησιακά, αλλά µόνο συµπεριφοράς από τη χρήση διαλεκτικών στοιχείων µέσα στην τάξη. Σχολιάζοντας τις απαντήσεις της δασκάλας, η γλωσσική συµπεριφορά µαθητών εντός του στενού εκπαιδευτικού περιβάλλοντος (παρουσία δασκάλων και οµιλητών της Κοινής) δείχνει ότι γίνεται συνειδητή προσπάθεια από τα παιδιά να προσαρµόσουν τη γλωσσική χρήση στα καθορισµένα πλαίσια του σχολείου και κάτι τέτοιο επιτυγχάνεται µε διορθώσεις και παραινέσεις από τη δασκάλα. Σε ορισµένες περιπτώσεις, η µείξη των δύο γλωσσικών κωδίκων, του ιδιώµατος και της Κοινής, εκλαµβάνεται ως σκόπιµη, «για τη διάσπαση της ροής του µαθήµατος και την πρόκληση του ενδιαφέροντος των συµµαθητών του µαθητή» (µε τα λόγια της δασκάλας) και κρίνεται ως ανεπιθύµητη ή ενοχλητική συµπεριφορά. Ωστόσο, επειδή το δείγµα είναι πολύ µικρό, οποιαδήποτε γενίκευση είναι αθέµιτη. Από το περιεχόµενο της συζήτησης διαπιστώθηκε ότι τα παιδιά από το Πυργί της Χίου υποστηρίζουν ότι είναι υπερήφανα για την καλή κατοχή και χρήση των πυργούσικων. Σύµφωνα µε την ερευνήτρια, χαρακτηριστική είναι η «έπαρση» που επιδεικνύουν, όταν µιλούν ελεύθερα (δηλαδή εκτός σχολείου) και αυθόρµητα τα πυργούσικα, τα οποία διαφοροποιούν ως ποικιλία από τα «ελληνικά», εννοώντας την Κοινή Ποσοτικοποίηση της διαλεκτικής χρήσης στη γλωσσική συµπεριφορά µαθητών από το Λιτόχωρο Για την ποσοτικοποίηση των δεδοµένων από τα λιτοχωρινά, ακολουθήθηκε η ίδια διαδικασία µε αυτή των πυργούσικων. Στον Πίνακα 3 παραθέτονται ποσοτικά δεδοµένα από τις διαλεκτικές παρεισφρήσεις για τους µαθητές Μ. Π. και Σ. Κ. Σε παρένθεση αναγράφεται και το ποσοστό παρείσφρησης σε κάθε εκπαιδευτική δραστηριότητα και ανά επίπεδο γλωσσικής ανάλυσης. 3 Ζήτησαν µάλιστα, αντιλαµβανόµενα το ενδιαφέρον της, να πάρουν το µαγνητόφωνο µετά το τέλος της συνέντευξης και να µιλήσουν «ελεύθερα», δηλαδή χωρίς τους σχολικούς περιορισµούς, στα πυργούσικα.

7 29 Πίνακας 3. Ποσοτικά δεδοµένα διαλεκτικών παρεισφρήσεων ανά µαθητή στο Λιτόχωρο Φωνολογικά Μορφολογικά Λεξιλογικά Σύνολο /Συντακτικά Μ. Π. Συζήτηση /70 (20%) Περιγραφή /102 (14,70%) Αφήγηση /98 (22,44%) Έκθεση /90 (4,44%) Σύνολο 40/360 (11,11%) 2/360 (0,55%) 13/360 (3,61%) 55/360 (15,28%) Σ. Κ. Συζήτηση /81 (19,75%) Περιγραφή /98 (11,22%) Αφήγηση /90 (13,33%) Έκθεση /80 (2,5 %) Σύνολο 29/349 (8,31%) 3/349 (0,86%) 9/349 (2,58%) 41/349 (11,75%) Συνοψίζοντας τα παραπάνω ποσοτικά δεδοµένα από τα δύο παιδιά στο Λιτόχωρο, παρατηρούµε ότι στον προφορικό λόγο η γλωσσική χρήση του Μ. Π. έχει περισσότερες διαλεκτικές παρεµβολές σε σχέση µε το συµµαθητή του, Σ. Κ. Στον γραπτό λόγο, τα δύο παιδιά παρουσιάζουν επίσης ορισµένα, λίγα όµως σε αριθµό, διαλεκτικά στοιχεία. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Μ. Π. εµφάνισε περισσότερα διαλεκτικά στοιχεία στο λόγο του κατά τη συζήτηση και την αφήγηση, ενώ ο Σ. Κ. χρησιµοποίησε περισσότερα διαλεκτικά στοιχεία µόνο στη συζήτηση. Στο προφορικό δείγµα εµφανίζονται φωνολογικά διαλεκτικά στοιχεία συντριπτικά περισσότερα από τα λεξιλογικά και τα µορφολογικά-συντακτικά και ακολουθούν σε χαµηλότερη συχνότητα οι λεξιλογικές διαλεκτικές παρεµβολές. Στο γραπτό δείγµα των παιδιών από το Λιτόχωρο τα λίγα διαλεκτικά στοιχεία είναι φωνολογικά και λεξιλογικά. Κάτι που πρέπει, επίσης, να σηµειωθεί είναι ότι και τα παιδιά του Λιτοχώρου κάποιες φορές έδειξαν αµηχανία και διστακτικότητα να χρησιµοποιήσουν λέξεις που συναντώνται στην κοινότητα µε διαλεκτικό τύπο και τον τύπο της Κοινής. Έτσι, επανέλαβαν µε δύο ή τρεις τύπους κάποιες λέξεις, π.χ. [pata'rʝa] ή [pata'r e a] 4 (= χτύπηµα), [θça] ή [t e ça] (= θειά) Περιγραφή των διαλεκτικών συµπεριφορών εντός σχολείου: απαντήσεις της δασκάλας και της ερευνήτριας στο ερωτηµατολόγιο Η δασκάλα των δύο παιδιών, η οποία κατάγεται από το Λιτόχωρο, απαντά στο ερωτηµατολόγιο περιγράφοντας τη γλωσσική συµπεριφορά των παιδιών σε σχέση µε τους δύο κώδικες. Για τον Μ. Π. αναφέρει ότι µερικές φορές µέσα στην τάξη µιλά και γράφει στα λιτοχωρινά και χρειάζεται τη διόρθωσή της προκειµένου να µιλά χρησιµοποιώντας την Κοινή. Στον προφορικό λόγο είναι πολύ πιο έντονες οι διαλεκτικές παρεµβολές του Μ. Π. και τον «διορθώνει» τουλάχιστον µία φορά την ηµέρα. Ο ίδιος µαθητής χρησιµοποιεί περισσότερα διαλεκτικά στοιχεία όταν µιλά γρήγορα ή µε συναισθηµατική φόρτιση. Κάνει επίσης συχνά µείξη κωδίκων στον προφορικό και τον γραπτό λόγο, παραδείγµατος χάρη, ['iδa mɲa ʃirmata'r e a ston 'tixu ] (= είδα µια ευθεία γραµµή στον τοίχο) ή [n api'ʃɲi t fu'ra] (= την προηγούµενη φορά). Ο Μ. Π. σε µικρότερη ηλικία είχε πρόβληµα στον γραπτό λόγο. Ωστόσο, ο Μ. Π. είναι πιο δηµοφιλής στους συµµαθητές του λόγω της χρήσης του τοπικού ιδιώµατος. Αντίθετα, ο Σ. Κ. µιλά και γράφει ελάχιστα διαλεκτικά µέσα στην τάξη και κάνει µείξη κωδίκων λιγότερο συχνά. Όλα τα παιδιά µιλούν διαλεκτικά στα διαλείµµατα, ιδιαίτερα όταν παίζουν µεταξύ τους. Αναφορικά µε τον τρόπο χειρισµού των διαλεκτικών συµπεριφορών τους, η δασκάλα απαντά 4 Βλ. Πλαδή (1992: 182).

8 30 ότι κατά τη διάρκεια του µαθήµατος τα διορθώνει τόσο στον προφορικό όσο και στο γραπτό λόγο. Επίσης, η ίδια τονίζει συνεχώς στα παιδιά ότι στο µάθηµα χρησιµοποιούν µόνο την Κοινή. Στο ερώτηµα για τη σχέση της σχολικής επίδοσης µε την παράλληλη χρήση των δύο κωδίκων, σηµειώνει ότι τα παιδιά δεν έχουν µειωµένη µαθησιακή επίδοση λόγω της χρήσης των δύο κωδίκων. Η ίδια δηλώνει ότι δεν της αρέσει η διατήρηση της ντοπιολαλιάς και ότι σε µια σύγχρονη κοινότητα τόσο κοντά στη Θεσσαλονίκη δεν της φαίνεται σωστό να µιλά κανείς λιτοχωρινά (λιτοχωρίτικα). Τέλος, προσθέτει πως επιδιώκει να επικεντρώσει το ενδιαφέρον της αποκλειστικά στη διδασκαλία της Κοινής, τα «πολιτικά», όπως τα χαρακτηρίζουν οι ντόπιοι (βλ. Πλαδή 2002). 5. ιάλεκτοι στην εκπαίδευση: Εκτιµήσεις και προβληµατισµοί Η εµπειρική ποσοτικοποίηση της διαλεκτικής παρεµβολής στη γλωσσική χρήση από δύο µαθητές σε εκπαιδευτικό περιβάλλον στο Πυργί έδειξε ότι η διάλεκτος, ως µητρική ποικιλία, παρεµβάλλεται συχνά και µε διαφορετικούς τρόπους στην εκπαιδευτική πράξη, κάνοντας έκδηλη την παρουσία της. Μερικές φορές η ίδια η παρεµβολή δηµιουργεί προβλήµατα στην επικοινωνία των διαλεκτόφωνων µαθητών στην τάξη ή στην ίδια τη µαθησιακή διαδικασία. Αυτό φέρνει σε αµηχανία τους εκπαιδευτικούς σχετικά µε τον καταλληλότερο χειρισµό σε τέτοιες καταστάσεις. Παράλληλα, ο µαθητικός πληθυσµός τρέφει θετικές στάσεις απέναντι στη διάλεκτο. Αντίθετα, στο Λιτόχωρο το ιδίωµα παρουσιάζει λιγότερες διαλεκτικές παρεµβολές, ακούγεται λιγότερο στο σχολικό πλαίσιο και κοινωνιογλωσσολογικά βρίσκεται σε πορεία συρρίκνωσης (Πλαδή 2002: 62). Το δε εκπαιδευτικό περιβάλλον τηρεί συγκεκριµένη στάση: αποθαρρύνει τη διαλεκτική χρήση και είναι αυστηρά προσανατολισµένο στη χρήση της Κοινής. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και για τις δύο διαλέκτους τα δεδοµένα από την ποσοτικοποίηση των παρεισφρήσεων. Στον προφορικό λόγο επικρατούν τα φωνολογικά διαλεκτικά στοιχεία, καθώς σε αυτό το γλωσσικό κανάλι εµφανίζονται οι νεωτερισµοί/αρχαϊσµοί κάθε διαλέκτου. Στο γραπτό κείµενο τα διαλεκτικά στοιχεία είναι ελάχιστα ή ανύπαρκτα. Τα ελάχιστα διαλεκτικά στοιχεία είναι φωνολογικά, µορφολογικάσυντακτικά και λεξιλογικά για το Πυργί, ενώ είναι φωνολογικά και λεξιλογικά για το Λιτόχωρο. Στο σηµείο αυτό πρέπει να επισηµανθεί ότι το δείγµα της έρευνας είναι µικρό, γι αυτό και τα συµπεράσµατά της δεν µπορούν να είναι άµεσα γενικεύσιµα. Συµπερασµατικά, στη µελέτη αυτή διαπιστώθηκε ότι ο διδιαλεκτισµός αποτελεί ζωντανή πραγµατικότητα στο εκπαιδευτικό τοπίο, γεγονός που απαιτεί κατάλληλους χειρισµούς από τους εκπαιδευτικούς, προκειµένου να µην εκλαµβάνονται τα διαλεκτικά στοιχεία ως λάθη της γλώσσας. Κάτι τέτοιο όµως προϋποθέτει τη θέσπιση ενός ευρύτερου θεωρητικού πλαισίου για µια «διδιαλεκτική εκπαίδευση» παράλληλα µε τη διδασκαλία της Κοινής, µε στόχο τη διατήρηση της διαλέκτου και την αναγνώρισή της, σύµφωνα και µε τις σύγχρονες οδηγίες της Ε.Ε. (Skutnabb-Kangas 2002), ως ενός ισότιµου γλωσσικού συστήµατος προφορικής επικοινωνίας (critical language awareness). Βιβλιογραφία Cohen, L. & Manion, L Research Methods in Education. London: Routledge. ράκος, Γ Ειδική παιδαγωγική των προβληµάτων λόγου και οµιλίας. Αθήνα: Ατραπός. Drettas, G H ποντιακή διάλεκτος και η χρησιµότητά της στην παιδαγωγική της σύγχρονης ελληνικής. Στο Α.-Φ. Χριστίδης (επιµ.) Η ελληνική γλώσσα και οι διάλεκτοί της. Αθήνα: ΥΠΕΠΘ & Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, Κατσουλέας, Σ. Γ Συµπεράσµατα από τη γλωσσική αποστολή σε είκοσι τρία χωριά της Χίου. Λεξικογραφικό ελτίο, τόµος ΙΖ. Αθήνα: Εκδόσεις Κέντρου Ερεύνης των Νεοελληνικών ιαλέκτων και Ιδιωµάτων & Ι.Λ.Ν.Ε.,

9 31 Μαλικούτη-Drachman, A ιαλεκτικός λόγος: Μια µορφή ετερότητας που χάνεται. Στο Α.-Φ. Χριστίδης (επιµ.) «Ισχυρές» και «ασθενείς» γλώσσες στην Ευρωπαϊκή Ένωση: Όψεις του γλωσσικού ηγεµονισµού (Πρακτικά Ηµερίδας, 25 Απριλίου 1996, Θεσσαλονίκη). Θεσσαλονίκη: Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, Μαλικούτη-Drachman, A Φαινόµενα δανεισµού και συρρίκνωσης του διαλεκτικού λόγου. Στο Α.-Φ. Χριστίδης (επιµ.) «Ισχυρές» και «ασθενείς» γλώσσες στην Ευρωπαϊκή Ένωση: Όψεις του γλωσσικού ηγεµονισµού. Πρακτικά διεθνούς συνεδρίου, Mάρτιος Θεσσαλονίκη: Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, Μαλικούτη-Drachman, Α Συρρίκνωση διαλεκτικών συστηµάτων. Στο Α.-Φ. Χριστίδης (επιµ.) Η ελληνική γλώσσα και οι διάλεκτοί της. Αθήνα: ΥΠΕΠΘ & Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, Newton, B Τhe Generative Interpretation of Dialect: A Study of Modern Greek Phonology. Cambridge: Cambridge University Press. Πλαδή, Μ Η συνίζηση των ακολουθιών -ea, -eo και -ia, -io στο ιδίωµα του Λιτοχώρου Πιερίας. Μελέτες για την ελληνική γλώσσα. Πρακτικά της 13ης ετήσιας συνάντησης εργασίας του Τοµέα Γλωσσολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ., 7-9 Mαΐου Θεσσαλονίκη: Αφοί Κυριακίδη, Πλαδή, Μ Φωνολογική ανάλυση του ιδιώµατος του Λιτοχώρου Πιερίας. Πρωτεύουσα µεταπτυχιακή εργασία. Α.Π.Θ. Πλαδή, Μ Γλωσσικές στάσεις και διαλεκτική υποχώρηση. Μελέτες για την ελληνική γλώσσα. Πρακτικά της 21ης ετήσιας συνάντησης του Τοµέα Γλωσσολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ., Μαΐου Θεσσαλονίκη: Τοµέας Γλωσσολογίας, Πλαδή, Μ Το ιδίωµα του Λιτοχώρου: Κοινωνιογλωσσική προσέγγιση. ιδακτορική ιατριβή. Τµήµα Φιλολογίας, Α.Π.Θ. Πλαδή, Μ ιαλεκτικές συµπεριφορές σε παιδιά τυπικής ανάπτυξης στο Πυργί της Χίου και στο Λιτόχωρο Πιερίας. Γλωσσικές συµπεριφορές διαλεκτόφωνων παιδιών τυπικής ανάπτυξης σε εκπαιδευτικό περιβάλλον. Μεταπτυχιακή εργασία. Τµήµα Εκπαιδευτικής και Κοινωνικής Πολιτικής, Πανεπιστήµιο Μακεδονίας. Skutnabb-Kangas, T Language policies and education: Τhe role of education in destroying or supporting the world s linguistic diversity. Proceedings of the World Congress on Language Policies, April Barcelona: Linguapax Institute, Τζιτζιλής, Χ Νεοελληνικές διάλεκτοι και νεοελληνική διαλεκτολογία. Στο Α.-Φ. Χριστίδης (επιµ.) Η ελληνική γλώσσα και οι διάλεκτοί της. Αθήνα: ΥΠΕΠΘ & Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, Tσικής, Γ Γλωσσικά από το Πυργί της Χίου. Αθήνα: Σύλλογος Πυργουσών Αττικής «Το Πυργί της Χίου». Tsiplakou, S Language variation in the Cypriot language classroom and its implications for education. In A. Papapavlou & P. Pavlou (eds.) Sociolinguistic and Pedagogical Dimensions of Dialects in Education. Cambridge: Cambridge Scholars Publishing, Trudgill, P Modern Greek dialects. A preliminary classification. Journal of Greek Linguistics 4, Yiakoumetti, A., Evans, M. & Esch, E Language αwareness in a bidialectical setting: The oral performance and language attitudes of urban and rural students in Cyprus. Language Awareness 14 (4), Yiakoumetti, A Choice of classroom language in bidialectal communities: To include or to exclude the dialect? Cambridge Journal of Education 37 (1),

ΔIAΛΕΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΤΥΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΤΟ ΠΥΡΓΙ ΤΗΣ ΧΙΟΥ ΚΑΙ ΣΤΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟ ΠΙΕΡΙΑΣ

ΔIAΛΕΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΤΥΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΤΟ ΠΥΡΓΙ ΤΗΣ ΧΙΟΥ ΚΑΙ ΣΤΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟ ΠΙΕΡΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΤΜΗΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ : ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΔIAΛΕΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΤΥΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΤΟ ΠΥΡΓΙ ΤΗΣ ΧΙΟΥ ΚΑΙ ΣΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ιδιοσυγκρασιακά Φωνολογικά Χαρακτηριστικά της Κρητικής Διαλέκτου. Ιωάννα Κάππα Πανεπιστήμιο Κρήτης

Ιδιοσυγκρασιακά Φωνολογικά Χαρακτηριστικά της Κρητικής Διαλέκτου. Ιωάννα Κάππα Πανεπιστήμιο Κρήτης Ιδιοσυγκρασιακά Φωνολογικά Χαρακτηριστικά της Κρητικής Διαλέκτου Ιωάννα Κάππα Πανεπιστήμιο Κρήτης Σημερινή χρήση της Κρητικής διαλέκτου Ø Ø στην Κρήτη από ελληνόφωνους μουσουλμανικούς πληθυσμούς: Τουρκία:

Διαβάστε περισσότερα

Πως ιαλεκτικοί Θησαυροί ζωντανεύουν στο Ελληνικό Σχολείο: η χρήση του Ψηφιακού Μουσείου Ελληνικής Προφορικής Ιστορίας στην Ελληνική Εκπαίδευση

Πως ιαλεκτικοί Θησαυροί ζωντανεύουν στο Ελληνικό Σχολείο: η χρήση του Ψηφιακού Μουσείου Ελληνικής Προφορικής Ιστορίας στην Ελληνική Εκπαίδευση Πως ιαλεκτικοί Θησαυροί ζωντανεύουν στο Ελληνικό Σχολείο: η χρήση του Ψηφιακού Μουσείου Ελληνικής Προφορικής Ιστορίας στην Ελληνική Εκπαίδευση Πατσιάς, Α., Α. Σφακιανάκη, Γ. Κλειδής, Στ. Τσιγδινός & Μ.

Διαβάστε περισσότερα

2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1.

2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1. 2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1. : - :. : : ( /,, ) :...., -, -.,,... 1.,, 2,,,....,,,...,, 2008 1. 2. - : On Demand 1. 9 2. 9 2.1 9 2.2 11 2.3 14 3. 16 3.1 16 3.1.1 16 3.1.1. 16 3.1.1. 25 3.1.2 26

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Approaches to Research) Δρ ΚΟΡΡΕΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΘΗΝΑ 2013 Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Research

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 1 η ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ (ΑΛΛΗΛΟ-)ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2012-2013. Διοργάνωση: Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Β. Καλοκύρη Παρασκευή 14 - Σάββατο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ Στην ενότητα αυτή θα παρουσιαστεί η µεθοδολογία της έρευνας και η διαδικασία µε την οποία διεξήχθη η συλλογή των ερωτηµατολογίων. 3.1 Μεθοδολογία Έρευνας & ειγµατοληπτική Τεχνική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.49-54 ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιολόγηση ως μηχανισμός ανατροφοδότησης της εκπαιδευτικής διαδικασίας

Η αξιολόγηση ως μηχανισμός ανατροφοδότησης της εκπαιδευτικής διαδικασίας Η αξιολόγηση ως μηχανισμός ανατροφοδότησης της εκπαιδευτικής διαδικασίας Δρ Ειρήνη Ροδοσθένους, ΕΜΕ Φιλολογικών Μαθημάτων Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Αξιολόγηση του μαθητή Βασικός στόχος της αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009)

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το πρόβλημα του λειτουργικού αναλφαβητισμού στην Κύπρο στις ηλικίες των 12 με 15 χρόνων

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση.

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Γραμματισμός: έννοια-παιδαγωγικές συνέπειες Σήμερα, στην αναπτυγμένη τεχνολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ

Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Δρ Ειρήνη Ροδοσθένους, Λειτουργός Π.Ι. ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ Επικοινωνιακή διδασκαλία της γλώσσας: η ίδια η γλώσσα συνιστά και ορίζεται ως κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές

Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές Πρόγραμμα Εκμάθησης της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας στη Μέση Εκπαίδευση Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές Σεπτέμβριος 2011 {επιμ. παρουσίασης: Μαρία Παπαλεοντίου,

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Εκπαιδευτικής Ερευνας στη ΜΕ

Μεθοδολογία Εκπαιδευτικής Ερευνας στη ΜΕ Μεθοδολογία Εκπαιδευτικής Ερευνας στη ΜΕ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΣΑΚΟΝΙΔΗΣ, ΔΠΘ ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΤΖΕΚΑΚΗ, ΑΠΘ Α ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ 201 6-2017 2 ο παραδοτέο Περιεχόμενο 1. Εισαγωγή: το θέμα και η σημασία του, η σημασία διερεύνησης του

Διαβάστε περισσότερα

þÿ ÀÌ Ä º± µä À ¹ ¼ ½

þÿ ÀÌ Ä º± µä À ¹ ¼ ½ Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2016 þÿ ÀÌ Ä º± µä À ¹ ¼ ½ þÿµºà±¹ µåä¹ºì ¹ ¹º ĹºÌ ÃÍÃÄ ¼± þÿãä ½ º±Ä±½µ¼

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΠΙ ΟΣΗΣ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΥΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΕΝΟΣ ΑΕΙ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΠΙ ΟΣΗΣ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΥΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΕΝΟΣ ΑΕΙ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 17 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2), σελ. 11-1 ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΠΙ ΟΣΗΣ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΥΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΕΝΟΣ ΑΕΙ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η διδασκαλία των νεοελληνικών διαλέκτων στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση: θεωρητικές προσεγγίσεις και διδακτικές εφαρμογές

Η διδασκαλία των νεοελληνικών διαλέκτων στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση: θεωρητικές προσεγγίσεις και διδακτικές εφαρμογές ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Η διδασκαλία των νεοελληνικών διαλέκτων στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση: θεωρητικές προσεγγίσεις και διδακτικές εφαρμογές 09.00: Έναρξη χαιρετισμοί

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα ως σύστημα και ως χρήση. Ασπασία Χατζηδάκη, Επίκουρη καθηγήτρια ΠΤΔΕ

Η γλώσσα ως σύστημα και ως χρήση. Ασπασία Χατζηδάκη, Επίκουρη καθηγήτρια ΠΤΔΕ Η γλώσσα ως σύστημα και ως χρήση Ασπασία Χατζηδάκη, Επίκουρη καθηγήτρια ΠΤΔΕ 2009-10 Τι είναι γλώσσα; Γλώσσα είναι το σύστημα ήχων ( φθόγγων ) και εννοιών που χρησιμοποιούν οι ανθρώπινες κοινότητες για

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ 5 Ο Διεθνές Επιστηµονικό Συνέδριο ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ: ΣΤΟ ΣΤΑΥΡΟΔΡΟΜΙ ΤΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ Πάντειο Πανεπιστήµιο, 8-10 Μαίου 2014 ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΠΡΟΦΙΛ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ TIMSS 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS Τι είναι η Έρευνα TIMSS; Η Έρευνα Trends in International Mathematics and Science Study (TIMSS) του Διεθνούς Οργανισμού για την Αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

«Δοκιμασία Εκφραστικού Λεξιλογίου σε τυπικά αναπτυσσόμενα παιδιά ηλικίας 6 8 ετών»

«Δοκιμασία Εκφραστικού Λεξιλογίου σε τυπικά αναπτυσσόμενα παιδιά ηλικίας 6 8 ετών» «Δοκιμασία Εκφραστικού Λεξιλογίου σε τυπικά αναπτυσσόμενα παιδιά ηλικίας 6 8 ετών» Γλώσσα: Το φυσικό εκείνο σύστημα επικοινωνίας που χρησιμοποιείται από τον άνθρωπο και έχει ως βάση του τον έναρθρο λόγο.

Διαβάστε περισσότερα

Μετρήσεις - Ερωτηµατολόγια & συνεντεύξεις ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. Συγκέντρωση πληροφοριών. Συνέντευξη

Μετρήσεις - Ερωτηµατολόγια & συνεντεύξεις ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. Συγκέντρωση πληροφοριών. Συνέντευξη ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ιάλεξη 6. Μετρήσεις - Ερωτηµατολόγια & συνεντεύξεις

Διαβάστε περισσότερα

Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ

Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ ηµήτρης Κουτσογιάννης Τµήµα Φιλολογίας Φιλοσοφική Σχολή, Α.Π.Θ. Επιστηµονικός συνεργάτης του ΚΕΓ dkoutsog@lit.auth.gr

Διαβάστε περισσότερα

Η ενότητα: «Μη ρηματικώς εξαρτώμενοι ή λεξιλογικοί δείκτες» (20.3 κ.ε.) αναφέρεται τόσο σε μορφολογικά όσο και συντακτικά φαινόμενα.

Η ενότητα: «Μη ρηματικώς εξαρτώμενοι ή λεξιλογικοί δείκτες» (20.3 κ.ε.) αναφέρεται τόσο σε μορφολογικά όσο και συντακτικά φαινόμενα. ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η παρούσα διατριβή έχει ως στόχο τη μελέτη ορισμένων δεικτών (γλωσσολογικών χαρακτηριστικών με κανονική κοινωνική κατανομή) της σημερινής κυπριακής διαλέκτου, όπως χρησιμοποιούνται από μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

1. Σκοπός της έρευνας

1. Σκοπός της έρευνας Στατιστική ανάλυση και ερμηνεία των αποτελεσμάτων των εξετάσεων πιστοποίησης ελληνομάθειας 1. Σκοπός της έρευνας Ο σκοπός αυτής της έρευνας είναι κυριότατα πρακτικός. Η εξέταση των δεκτικών/αντιληπτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ.

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. Είδαμε πως το 4.2% των μαθητών στο δείγμα μας δεν έχουν ελληνική καταγωγή. Θα μπορούσαμε να εξετάσουμε κάποια ειδικά χαρακτηριστικά αυτών των ξένων μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεκτος. [Θέματα ιστορίας της ελληνικής γλώσσας] Μαρία Κακριδή-Φερράρι (2007)

Διάλεκτος. [Θέματα ιστορίας της ελληνικής γλώσσας] Μαρία Κακριδή-Φερράρι (2007) [Θέματα ιστορίας της ελληνικής γλώσσας] Διάλεκτος Μαρία Κακριδή-Φερράρι (2007) Ο όρος διάλεκτος αναφέρεται συνήθως σε παραλλαγές μιας γλώσσας που χρησιμοποιούνται από ομιλητές μιας συγκεκριμένης γεωγραφικής

Διαβάστε περισσότερα

(δ) Ο Μαθητής γίνεται «γλωσσοµαθής». Αποκτά επάρκεια στη χρήση προφορικά και γραπτά τουλάχιστον µιας ξένης γλώσσας και σε δεύτερη φάση δυο ξένων

(δ) Ο Μαθητής γίνεται «γλωσσοµαθής». Αποκτά επάρκεια στη χρήση προφορικά και γραπτά τουλάχιστον µιας ξένης γλώσσας και σε δεύτερη φάση δυο ξένων (δ) Ο Μαθητής γίνεται «γλωσσοµαθής». Αποκτά επάρκεια στη χρήση προφορικά και γραπτά τουλάχιστον µιας ξένης γλώσσας και σε δεύτερη φάση δυο ξένων γλωσσών που τον εξοικειώνουν µε άλλες κουλτούρες, ευνοούν

Διαβάστε περισσότερα

Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Η δημιουργική γραφή στο δημοτικό σχολείο είναι μια προσπάθεια να ξυπνήσουμε στο παιδί τα συναισθήματα και τις σκέψεις του,

Διαβάστε περισσότερα

Πώς μαθαίνουν οι μαθητές;

Πώς μαθαίνουν οι μαθητές; Τεχνικές για την καλλιέργεια δεξιοτήτων ανάγνωσης και γραφής Ευγενία Νιάκα Σχολική Σύμβουλος Πώς μαθαίνουν οι μαθητές; Οι μαθητές δεν απορροφούν «σαν σφουγγάρια», ούτε αποδέχονται άκριτα κάθε νέα πληροφορία.

Διαβάστε περισσότερα

Υπουργείο Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας

Υπουργείο Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας ΠΡΑΞΗ: "ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ: ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ/ΕΚΜΑΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ/ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ" Υπουργείο Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

12 Σταθμισμένα διερευνητικά ανιχνευτικά εργαλεία κριτήρια μαθησιακών δυσκολιών

12 Σταθμισμένα διερευνητικά ανιχνευτικά εργαλεία κριτήρια μαθησιακών δυσκολιών 12 Σταθμισμένα διερευνητικά ανιχνευτικά εργαλεία κριτήρια μαθησιακών δυσκολιών Διαδικασίες διαχείρισης περίπτωσης Στάδιο 1 Εντοπισμός Στάδιο 2 Αξιολόγηση Στάδιο 3 Παρέμβαση Στάδιο 4 Υποστήριξη Παρακολούθηση

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής Ευθύνης για Παιδιά και Νέους Αθήνα, Ιούνιος 2015

Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής Ευθύνης για Παιδιά και Νέους Αθήνα, Ιούνιος 2015 Η Επίδραση της Επαφής και της Διαδραστικής Συνεργασίας με Νέους με Αναπηρίες στη Στάση των Μαθητών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης: Ένα Πιλοτικό Πρόγραμμα Παρέμβασης Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT)

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ (QUALITATIVE APPROACHES TO RESEARCH) 2 Ποιοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Qualitative Research Approaches) Τα τελευταία χρόνια υπάρχει μια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ -----

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ & ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Π.Ε. ΤΜΗΜΑ Α ΣΠΟΥΔΩΝ & ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Λεωνίδας Κυριακίδης Αναστασία

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό σεμινάριο. Διδάσκοντας σε πολύγλωσση τάξη: Θεωρητικές προσεγγίσεις και πρακτικές εφαρμογές ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Επιμορφωτικό σεμινάριο. Διδάσκοντας σε πολύγλωσση τάξη: Θεωρητικές προσεγγίσεις και πρακτικές εφαρμογές ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ Έργο: Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο) Επιμορφωτικό σεμινάριο Διδάσκοντας σε πολύγλωσση τάξη: Θεωρητικές προσεγγίσεις και πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Έχουν σα στόχο να αξιολογήσουν με ποιοτικά κυρίως κριτήρια την επίδοση του μαθητή/τριας. Έχουν σα στόχο να «μετρήσουν» την επίδοση του μαθητή/τριας

Έχουν σα στόχο να αξιολογήσουν με ποιοτικά κυρίως κριτήρια την επίδοση του μαθητή/τριας. Έχουν σα στόχο να «μετρήσουν» την επίδοση του μαθητή/τριας ΤΥΠΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Έχουν σα στόχο να «μετρήσουν» την επίδοση του μαθητή/τριας Δίνεται έμφαση κυρίως στις γραπτές δοκιμασίες Το ενδιαφέρον στρέφεται κυρίως στο αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015)

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015) Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Οκτώβριος 2014 Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015) Γλωσσική Εκπαίδευση - Εκπαίδευση στον Γραμματισμό:

Διαβάστε περισσότερα

ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ Ε. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ

ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ Ε. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ Ε. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Σχολικός Σύμβουλος Φιλολόγων Πιερίας ΑΤΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Ημερομηνία γέννησης: 31-1-1958 Οικογενειακή κατάσταση: Έγγαμος με τέσσερα (4) παιδιά Δ/νση κατοικίας:

Διαβάστε περισσότερα

Στάσεις σπουδαστών με Γ1 την Τουρκική προς τη γραμματική της Νέας Ελληνικής και η διδασκαλία αυτής ως ΞΓ

Στάσεις σπουδαστών με Γ1 την Τουρκική προς τη γραμματική της Νέας Ελληνικής και η διδασκαλία αυτής ως ΞΓ Κομοτηνή, 2 Οκτωβρίου 2016 Η Νέα Ελληνική Γλώσσα στον Παρευξείνιο Χώρο και στα Βαλκάνια Στάσεις σπουδαστών με Γ1 την Τουρκική προς τη γραμματική της Νέας Ελληνικής και η διδασκαλία αυτής ως ΞΓ Χασάν Καϊλή

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικό Πρόγραμμα Αξιολόγησης των Εσπερινών Σχολών Μέσης Γενικής και Μέσης Τεχνικής Εκπαίδευσης (2007-2008)

Ερευνητικό Πρόγραμμα Αξιολόγησης των Εσπερινών Σχολών Μέσης Γενικής και Μέσης Τεχνικής Εκπαίδευσης (2007-2008) Ερευνητικό Πρόγραμμα Αξιολόγησης των Εσπερινών Σχολών Μέσης Γενικής και Μέσης Τεχνικής Εκπαίδευσης (2007-2008) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Ο Τομέας Έρευνας του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, μετά από οδηγία του

Διαβάστε περισσότερα

1 Blumenthal, M., & Julien, M. (2000). Geen diagnose zonder anamnese meertaligheid. Logopedie & Foniatrie, 1, 13-17.

1 Blumenthal, M., & Julien, M. (2000). Geen diagnose zonder anamnese meertaligheid. Logopedie & Foniatrie, 1, 13-17. Ιστορικό Πολύγλωσσων Παιδιών Οµάδα µελέτης πολύγλωσσων παιδιών Η λίστα µε τα διαθέσιµα ιστορικά βρίσκεται στην ιστοσελίδα www.sig-net.be σε µορφή PDF. Πρώτη έκδοση 2006 εύτερη έκδοση 2011 Sig vzw Kerkham

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ Το σχολείο, ως ένας κατεξοχήν κοινωνικός θεσμός, δεν μπορεί να παραμείνει αναλλοίωτο μπροστά στις ραγδαίες

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας:

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Συστηματική περιγραφή και κατανόηση των ψυχολογικών φαινομένων. Η ψυχολογική έρευνα χρησιμοποιεί μεθόδους συστηματικής διερεύνησης για τη συλλογή, την ανάλυση και την ερμηνεία

Διαβάστε περισσότερα

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση Ημερίδα για την ενσωμάτωση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση, Λεμεσός 23/2/13

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΕΡΟΣ 1.ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ

Α ΜΕΡΟΣ 1.ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ Οι αντιλήψεις - θέσεις των εκπαιδευτικών για την ειδική εκπαίδευση όπως αυτή προσφέρεται σήμερα στα συνηθισμένα σχολεία : πραγματικότητα, δυνατότητες, εμπόδια και προοπτικές ΠΕΡΙΛΗΨΗ: Βασικός σκοπός της

Διαβάστε περισσότερα

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Α/ Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Απλή Αν κάνετε αναζήτηση µιας λέξης σε ένα αρχαιοελληνικό σώµα κειµένων, αυτό που θα λάβετε ως αποτέλεσµα θα είναι: Μια καταγραφή όλων των εµφανίσεων της λέξης στο συγκεκριµένο

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΜΒΑΣΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2009-2010 ΣΟ ΧΟΛΕΙΟ ΜΑ

ΠΑΡΕΜΒΑΣΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2009-2010 ΣΟ ΧΟΛΕΙΟ ΜΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2009-2010 ΣΟ ΧΟΛΕΙΟ ΜΑ ΣΟΠΟΘΕΙΑ Αγροτική, ημιορεινή περιοχή. Εξυπηρετεί 9 κοινότητεσ. Κατά τη φετινή ςχολική χρονιά φοιτοφν ςτο ςχολείο 95 μαθητζσ. Σο χολείο λειτουργεί πιλοτικά ωσ

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκοντας την ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στη Δημοτική Εκπαίδευση

Διδάσκοντας την ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στη Δημοτική Εκπαίδευση Επιμορφωτικό Σεμινάριο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου 21-22/3/2014, Λευκωσία 16-17/5/2014, Λεμεσός Διδάσκοντας την ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στη Δημοτική Εκπαίδευση Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη Ομότιμη Καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

Διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας

Διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας Διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας Όλγα Μούσιου-Μυλωνά Σχολική Σύμβουλος Π.Ε. Στόχος του μαθήματος «Διδασκαλία της Νεοελληνικής γλώσσας» είναι να προσφέρει στους φοιτητές και τις φοιτήτριες τις βασικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. 3. Πτυχίο του Τµήµατος Ελληνικής Φιλολογίας.

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. 3. Πτυχίο του Τµήµατος Ελληνικής Φιλολογίας. ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Ονοµ/νυµο: Αµβράζης Νικόλαος Πατρώνυµο: Παύλος Έτος Γέννησης: 1971 Διεύθυνση: Αγ. Μαρίνας 61 ΤΚ: 54 351 Θεσσαλονίκη Επικοινωνία: amvrazis@smg.auth.gr Σπουδές: 1. Διδακτορικό δίπλωµα

Διαβάστε περισσότερα

Ευθύς και πλάγιος λόγος. Μια εναλλακτική πρόταση για τη διδασκαλία τους στο δημοτικό σχολείο μέσω των κόμικς

Ευθύς και πλάγιος λόγος. Μια εναλλακτική πρόταση για τη διδασκαλία τους στο δημοτικό σχολείο μέσω των κόμικς Ευθύς και πλάγιος λόγος. Μια εναλλακτική πρόταση για τη διδασκαλία τους στο δημοτικό σχολείο μέσω των κόμικς Αμαραντίδου Κυριακή, Εκπαιδευτικός ΠΕ70, υποψ. PhD Πουγαρίδου Παρασκευή, Εκπαιδευτικός ΠΕ70,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD)

ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD) 1 APPENDIX I Εισαγωγικό Επίπεδο ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD) ΠΡΟΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΤΟΝΙΣΜΟΣ Η επιτυχία της επικοινωνίας εξαρτάται από την ικανότητα να αντιλαμβάνεται κανείς τον

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Έθιμα γάμου διαφορετικών πολιτισμικών κοινοτήτων Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ

ποδράσηη Έθιμα γάμου διαφορετικών πολιτισμικών κοινοτήτων Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Εθνολογικό Μουσείο Θράκης «Αγγελική Γιαννακίδου» 3ο Εσπερινό ΕΠΑΛ Αλεξανδρούπολης Έθιμα γάμου διαφορετικών

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Αποτελεσµάτων Έργου SPERO. Παρασκευή Τζούβελη Υποψήφια ιδάκτωρ ΕΜΠ

Παρουσίαση Αποτελεσµάτων Έργου SPERO. Παρασκευή Τζούβελη Υποψήφια ιδάκτωρ ΕΜΠ Παρουσίαση Αποτελεσµάτων Έργου SPERO Παρασκευή Τζούβελη Υποψήφια ιδάκτωρ ΕΜΠ οµή Συστήµατος SPERO Βάση εδοµένων Εκπαιδευτικό Υλικό Στατιστική Ανάλυση Ερωτηµατολόγια Προγραµµατιστές Ειδικοί σε συστήµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά)

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά) ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Διεξαγωγή μικρής έρευνας στο Γυμνάσιο Β' Γυμνασίου Διδάσκουσα: Ασπράκη Γαβριέλλα Νεοελληνική Γλώσσα email: gabby.aspraki@gmail.com ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Λεωνίδας Κυριακίδης Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο Κύπρου ΕΙΣΑΓΩΓΗ H δημιουργία εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Προκλήσεις κατά την ένταξή τους

Προκλήσεις κατά την ένταξή τους Προκλήσεις κατά την ένταξή τους Από τη Χρυσάνθη Σταύρου Β.Δ.Σχολής Κωφών Συντονίστρια Προγράμματος Στήριξης Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Εκπαίδευση Εισαγωγή Βαρήκοα παιδιά, παιδιά μα κοχλιακά εμφυτεύματα

Διαβάστε περισσότερα

ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης

ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης Η σύγχρονη εκπαίδευση στοχεύει στην ολόπλευρη ανάπτυξη του µαθητή τόσο σε ατοµικό όσο και σε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΟΝΕΩΝ. Ονοματεπώνυμο Μαθητή/τριας:... Τάξη Φοίτησης:... Συμπληρώνεται από τον/την:... Ημερομηνία:... ΓΕΝΙΚΑ: ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ:

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΟΝΕΩΝ. Ονοματεπώνυμο Μαθητή/τριας:... Τάξη Φοίτησης:... Συμπληρώνεται από τον/την:... Ημερομηνία:... ΓΕΝΙΚΑ: ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ: ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΟΝΕΩΝ Ονοματεπώνυμο Μαθητή/τριας:... Τάξη Φοίτησης:... Συμπληρώνεται από τον/την:... Ημερομηνία:... ΓΕΝΙΚΑ: 1) Η γλωσσική του ανάπτυξη έγινε φυσιολογικά; 2) Η κινητική του ανάπτυξη ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΓΕΝΝΗΣΗ 6 ΕΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ

Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΓΕΝΝΗΣΗ 6 ΕΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΓΕΝΝΗΣΗ 6 ΕΤΩΝ ΗΛΙΚΙΑ γέννηση ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Αναγνωρίζει και προτιμά τη φωνή της μητέρας καθώς και ήχους της γλώσσας. Μιμείται ήχους της γλώσσας. 2 μηνών Συνδυάζει

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Κων/νος Καλέμης, Άννα Κωσταρέλου, Μαρία Αγγελική Καλέμη Εισαγωγή H σύγχρονη τάση που επικρατεί

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΟΥ EΠIΠEΔOΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟΥΣ ΝΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΓΡΑΦΗ ΤΟΥ 2001

Η ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΟΥ EΠIΠEΔOΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟΥΣ ΝΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΓΡΑΦΗ ΤΟΥ 2001 Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.351-356 Η ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΟΥ EΠIΠEΔOΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟΥΣ ΝΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΓΡΑΦΗ ΤΟΥ 2001 Στέφος Ευστάθιος

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Ορισμός μαθησιακών διαταραχών Η αδυναμία των μαθητών να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις ενός κανονικού σχολείου. Τα μαθησιακά προβλήματα ΔΕΝ οφείλονται

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Δομή παρουσίασης Εισαγωγή Έννοια της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Γιατί διαφοροποίηση διδασκαλίας; Θετικά αποτελέσματα από την εφαρμογή της διαφοροποιημένης

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδεσµος Καθηγητών Γαλλικής Γλώσσας 1 Πανεπιστηµιακής Εκπαίδευσηςwww.apf.gr .» ΜΑΡΝΗ 43 104 38 ΑΘΗΝΑ

Σύνδεσµος Καθηγητών Γαλλικής Γλώσσας 1 Πανεπιστηµιακής Εκπαίδευσηςwww.apf.gr .» ΜΑΡΝΗ 43 104 38 ΑΘΗΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΩΝ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΩΝ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗ ΕΥΤΕΡΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Κυριακή 28-1-2007 ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΑ - ΓΕΝΙΚΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ (συντελεστής βαρύτητας 40%) 1. Στο δηµόσιο σχολείο,

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Α Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ενότητα: Το Παραπρόγραμμα ή κρυφό Αναλυτικό Πρόγραμμα Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

(Δεκέμβριος 2015) 1. Ταυτότητα της έρευνας

(Δεκέμβριος 2015) 1. Ταυτότητα της έρευνας Αξιολόγηση των Προεπαγγελματικών Προγραμμάτων που Εφαρμόζονται στα Ειδικά Σχολεία και στις Ειδικές Μονάδες Μέσης και Μέσης Τεχνικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης (Δεκέμβριος 2015) 1. Ταυτότητα της έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

Το Μάθημα της Γλώσσας στο Δημοτικό του Κολλεγίου Αθηνών

Το Μάθημα της Γλώσσας στο Δημοτικό του Κολλεγίου Αθηνών Το Μάθημα της Γλώσσας στο Δημοτικό του Κολλεγίου Αθηνών 1 η Τάξη Στόχοι Τα παιδιά: Αναπτύσσουν, σε κάθε ευκαιρία, τον προφορικό λόγο. Ως ομιλητές απαντούν σε απλές ερωτήσεις, ανακοινώνουν, περιγράφουν,

Διαβάστε περισσότερα

Προσέγγιση των Μαθησιακών Δυσκολιών και Εφαρμογή του Τεστ Αθηνά

Προσέγγιση των Μαθησιακών Δυσκολιών και Εφαρμογή του Τεστ Αθηνά Παρουσίαση Πτυχιακής Εργασίας με θέμα: Προσέγγιση των Μαθησιακών Δυσκολιών και Εφαρμογή του Τεστ Αθηνά Ιωάννινα Νοέμβριος2012 Επόπτης καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος Εκπονήτριες: Αρμυριώτη Βασιλική (11071)

Διαβάστε περισσότερα

Απόψεις εκπαιδευτικών για τις ερευνητικές εργασίες στο Λύκειο με θέματα Περιβάλλοντος και Αειφόρου Ανάπτυξης

Απόψεις εκπαιδευτικών για τις ερευνητικές εργασίες στο Λύκειο με θέματα Περιβάλλοντος και Αειφόρου Ανάπτυξης Απόψεις εκπαιδευτικών για τις ερευνητικές εργασίες στο Λύκειο με θέματα Περιβάλλοντος και Αειφόρου Ανάπτυξης Γωγάκη Ηλιάννα 1, Παπαβασιλείου Βασίλης 2 1.Εκπαιδευτικός, απόφοιτη του ΠΜΣ «Περιβαλλοντική

Διαβάστε περισσότερα

Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον

Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον Άλιμος, 2015 Η Μέθοδος CLIL Ολιστική Εκμάθηση Περιεχομένου και Ξένης Γλώσσας EMILE: L Enseignement d une Matière par

Διαβάστε περισσότερα

W.P.1 - ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ 1 : Τεύχος αποτελεσμάτων έρευνας

W.P.1 - ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ 1 : Τεύχος αποτελεσμάτων έρευνας 5. 4. ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ 4 Σκοπός του Ερωτηµατολογίου 4 Ο σκοπός του ερωτηµατολογίου αυτού είναι η καταγραφή των δεξιοτήτων επαγγελµατικής εκπαίδευσης επιλεγµένου δείγµατος διανοµέων, προκειµένου µετά από

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2011-2012 ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» Διδάσκων: Κ. Χρήστου

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργατικές Τεχνικές

Συνεργατικές Τεχνικές Καταιγισμός ιδεών, Παιχνίδι ρόλων, Ομάδες Εργασίας, Συζήτηση με διάταξη δύο κύκλων, Δομημένη Συζήτηση - Debate Μέθοδος σχεδίων εργασίας ΚΕΣΥΠ ΚΙΛΚΙΣ Καταιγισμός ιδεών Είναι η εξέταση ενός ζητήματος μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α ΝΕΟ βιβλιο_layout 1 23/9/2016 4:25 μμ Page 7 Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α Πρόλογος... 13 Ευχαριστίες... 17 Εισαγωγή... 19 ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ ΚΕφαλαιΟ 1 Διαθεματικότητα και η διαθεματική προσέγγιση της γνώσης 1.1. Ενιαιοποιημένα

Διαβάστε περισσότερα

Δίγλωσση εκπαίδευση: Η περίπτωση των προγραμμάτων εμβάπτισης του Καναδά. Ανδρονίκη Χατζηαποστόλου Γιούλη Βαϊοπούλου Ευγενία Τσιουπλή

Δίγλωσση εκπαίδευση: Η περίπτωση των προγραμμάτων εμβάπτισης του Καναδά. Ανδρονίκη Χατζηαποστόλου Γιούλη Βαϊοπούλου Ευγενία Τσιουπλή Δίγλωσση εκπαίδευση: Η περίπτωση των προγραμμάτων εμβάπτισης του Καναδά Ανδρονίκη Χατζηαποστόλου Γιούλη Βαϊοπούλου Ευγενία Τσιουπλή Bilingual education: The case of immersion classes in Canada Androniki

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΙΑΛΕΚΤΟΥ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ. Παύλος Παύλου. Abstract

Η ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΙΑΛΕΚΤΟΥ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ. Παύλος Παύλου. Abstract Χρήση της Κυπριακής ιαλέκτου στην Εκπαίδευση Η ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΙΑΛΕΚΤΟΥ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ Παύλος Παύλου Abstract This paper reviews a number of studies on the issue

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ48 / Ελληνική Γλώσσα και Γλωσσολογία

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ48 / Ελληνική Γλώσσα και Γλωσσολογία Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ48 / Ελληνική Γλώσσα και Γλωσσολογία Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΛΠ Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό Θεματική Ενότητα ΕΛΠ48 Ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Δυσλεξία και διδασκαλία αγγλικής γλώσσας. Γουλέτη Κατερίνα, Κοκκώνη Ανθή, Περικλεους Κατερίνα ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Δυσλεξία και διδασκαλία αγγλικής γλώσσας. Γουλέτη Κατερίνα, Κοκκώνη Ανθή, Περικλεους Κατερίνα ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΟΜΙΛΙΕΣ 09.30 Προσέλευση 10.00-11.15 Ο υποτιτλισμός ως εργαλείο εκμάθησης ξένων γλωσσών, Γουλέτη Κατερίνα 11.15-11.45 Διάλειμμα 11.45-13.00 Προσεγγίζοντας τα αγγλικά για μαθητές με δυσλεξία,

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307)

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) Ενότητα #4: Λειτουργικός και Κριτικός Γραμματισμός Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα και επικοινωνιακές δραστηριότητες στα νέα βιβλία της γλώσσας: μια κριτική εξέταση

Κείμενα και επικοινωνιακές δραστηριότητες στα νέα βιβλία της γλώσσας: μια κριτική εξέταση Κείμενα και επικοινωνιακές δραστηριότητες στα νέα βιβλία της γλώσσας: μια κριτική εξέταση Στόχος της ανακοίνωσης είναι να εξεταστούν κριτικά οι προσεγγίσεις που χρησιμοποιούνται στα νέα βιβλία της γλώσσας,

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση Υπολογιστή στο Σπίτι από Έφηβους Μαθητές και Μαθήτριες

Χρήση Υπολογιστή στο Σπίτι από Έφηβους Μαθητές και Μαθήτριες Χρήση Υπολογιστή στο Σπίτι από Έφηβους Μαθητές και Μαθήτριες ρ. Κλεοπάτρα Νικολοπούλου kleopatra@internet.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η εργασία αυτή εξετάζει τη χρήση υπολογιστών στο σπίτι από έφηβους µαθητές και µαθήτριες.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΕ ΤΥΠΟΥΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΕ ΤΥΠΟΥΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΕ ΤΥΠΟΥΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ ΗΡΑΚΛΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ https://sym.pblogs.gr ΕΙΔΗ ΛΟΓΟΥ ΤΙ ΣΤΟΧΕΥΩ ; ΑΝΑΦΟΡΙΚΟΣ Κειμενικό είδος ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΙΚΟΣ Κειμενικό είδος ΤΙ ΣΤΟΧΕΥΩ ; Αφήγηση, περιγραφή,

Διαβάστε περισσότερα

Γεωµετρία Γ' Γυµνασίου: Παραλληλία πλευρών, αναλογίες γεωµετρικών µεγεθών, οµοιότητα

Γεωµετρία Γ' Γυµνασίου: Παραλληλία πλευρών, αναλογίες γεωµετρικών µεγεθών, οµοιότητα Σενάριο 3. Τα µέσα των πλευρών τριγώνου Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Γ' Γυµνασίου: Παραλληλία πλευρών, αναλογίες γεωµετρικών µεγεθών, οµοιότητα τριγώνων, τριγωνοµετρικοί αριθµοί περίµετρος και εµβαδόν.

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακό Μουσείο Ελληνικής Προφορικής Ιστορίας: πώς ένας βιωματικός θησαυρός γίνεται ερευνητικό και εκπαιδευτικό εργαλείο στα χέρια μαθητών

Ψηφιακό Μουσείο Ελληνικής Προφορικής Ιστορίας: πώς ένας βιωματικός θησαυρός γίνεται ερευνητικό και εκπαιδευτικό εργαλείο στα χέρια μαθητών Μ. Τζακώστα, Α. Σφακιανάκη & Α. Πατσιάς Ψηφιακό Μουσείο Ελληνικής Προφορικής Ιστορίας: πώς ένας βιωματικός θησαυρός γίνεται ερευνητικό και εκπαιδευτικό εργαλείο στα χέρια μαθητών Abstract In this paper

Διαβάστε περισσότερα

Georgiou, Styliani. Neapolis University. þÿ ±½µÀ¹ÃÄ ¼¹ µ À»¹Â Æ Å

Georgiou, Styliani. Neapolis University. þÿ ±½µÀ¹ÃÄ ¼¹ µ À»¹Â Æ Å Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2015 þÿ É ÃÇ»¹ºÌ µà±³³µ»¼±ä¹ºìâ þÿàá ñ½±Ä»¹Ã¼Ì Ãż²»»µ¹ þÿ±½ ÀÄž

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτικοί μέθοδοι έρευνας. Μυλωνά Ιφιγένεια

Ποιοτικοί μέθοδοι έρευνας. Μυλωνά Ιφιγένεια Ποιοτικοί μέθοδοι έρευνας Μυλωνά Ιφιγένεια Έρευνες για την απόκτηση πληροφοριών η γνωμών από τους χρήστες Χρησιμοποιήθηκαν από τις κοινωνικές επιστήμες για τη χρήση κοινωνικών φαινομένων Ο όρος «ποιοτική

Διαβάστε περισσότερα

Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools

Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools SOCRATES-COMENIUS Action Project 226573-CP-1-2005-1-CY-COMENIUS-C21 Διδακτικό Σενάριο 7 Συγγραφική Ομάδα: Cyprus College,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (1) ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ, ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΕΥ017 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Ζ (ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ) ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο Ένα Επίπεδο 1 Στόχοι και Περιεχόμενο

Κεφάλαιο Ένα Επίπεδο 1 Στόχοι και Περιεχόμενο Κεφάλαιο Ένα Επίπεδο 1 Στόχοι και Περιεχόμενο 1.1 Στόχοι Οι σπουδαστές στο Επίπεδο 1 του ICCLE είναι ικανοί να κατανοούν βασικά γλωσσικά στοιχεία που σχετίζονται με συνήθη καθημερινά θέματα. Είναι ικανοί

Διαβάστε περισσότερα