Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "http://glossologia.phil.uoa.gr"

Transcript

1 ιαλεκτική παρείσφρηση στον προφορικό και γραπτό λόγο µαθητών τυπικής ανάπτυξης στο Πυργί Χίου και στο Λιτόχωρο Πιερίας: Προς µια τυπολογία της γλωσσικής συµπεριφοράς των διαλεκτόφωνων µαθητών Μαρία Πλαδή, Αρετή Οκαλίδου & Βιργινία Παπαγεωργίου Πανεπιστήµιο Μακεδονίας ABSTRACT This paper, part of an on-going project on bidialectal communities, seeks to describe and quantify the prevalence of the local dialect in the school environment, where only Standard Modern Greek is taught. It also aims at investigating the factors that are related to the use of dialect elements in pupils linguistic performance in the bidialectic environment of Pyrgi in Chios and Litohoro in Northern Greece. Linguistic data from these two different geographic areas were collected and both the oral and written production of students was analyzed. Dialectal interference was measured in terms of phonology, morphology and lexicon. ΛΕΞΕΙΣ-ΚΛΕΙ ΙΑ: διαλεκτική παρείσφρηση/παρεµβολή, διάλεκτος στην εκπαίδευση, διδιαλεκτική εκπαίδευση, προφορικός και γραπτός λόγος 1. Εισαγωγή Οι σύγχρονες ελληνικές διάλεκτοι παρουσιάζουν µεγάλη ποικιλοµορφία. Παρότι υπάρχουν πολλές δηµοσιεύσεις για µεµονωµένες διαλέκτους, ελάχιστες εργασίες που να ασχολούνται µε τις ελληνικές διαλέκτους ως σύνολο έχουν εκπονηθεί και ελάχιστοι χάρτες επιχειρούν να απεικονίσουν τις µείζονες διαιρέσεις και υποδιαιρέσεις των διαλέκτων αυτών (Τζιτζιλής 2000). Η παρούσα µελέτη αποτελεί µια ελάχιστη συµβολή στην έρευνα των διαλέκτων, καθώς σήµερα, δυστυχώς, οι πιο πολλές διάλεκτοι εµφανίζουν έντονα φαινόµενα συρρίκνωσης και εικόνα παρακµής (βλ. Μαλικούτη-Drachman 1996, 1999, 2000). Ταυτόχρονα, στην Ελλάδα υπάρχει έλλειψη εργασιών για τη χρήση των διαλέκτων στο εκπαιδευτικό πλαίσιο, καθώς και για τον τρόπο µε τον οποίο αντιµετωπίζουν οι εκπαιδευτικοί τις διαλεκτικές αποκλίσεις στη γλώσσα του σχολείου, δηλαδή ως λάθη ή όχι. Οι εργασίες που ασχολούνται µε τις γλωσσολογικές, κοινωνιογλωσσολογικές και παιδαγωγικές διαστάσεις των διαλέκτων στην εκπαίδευση προέρχονται κυρίως από την Κύπρο. 1 Σε αυτή την πιλοτική εργασία επιχειρούµε µε εθνογραφική κυρίως µεθοδολογία στη συλλογή των δεδοµένων µία εµπειρική ποσοτικοποίηση της διαλεκτικής παρεµβολής στη γλωσσική χρήση σε µαθητές δηµοτικού σχολείου στο Πυργί της Χίου και στο Λιτόχωρο Πιερίας, όπως καταγράφηκε σε σχολεία της πρωτοβάθµιας εκπαίδευσης. Ως γνωστόν, µέσα στο σχολικό πλαίσιο χρησιµοποιείται η κοινή νεοελληνική. Στο πλαίσιο του σχεδιασµού και του προγραµµατισµού ενός ευρύτερου σχεδίου εργασίας για τις νεοελληνικές διαλέκτους στην εκπαίδευση, που είναι σε εξέλιξη, κατά τη διάρκεια των ετών συλλέξαµε γλωσσικά δεδοµένα από σχολεία πρωτοβάθµιας εκπαίδευσης στο Πυργί Χίου και στο Λιτόχωρο Πιερίας, όπου παρατηρήσαµε διαλεκτικές συµπεριφορές σε παιδιά τυπικής ανάπτυξης. Στην παρούσα µελέτη συσχετίστηκαν µε κάθε ποικιλία οι λειτουργίες και οι τοµείς χρήσης της, οι µεταξύ τους αλληλεπιδράσεις και οι πιθανές νόρµες και αξίες που είναι συνδεδεµένες µε κάθε ποικιλία. Η µεθοδολογία συλλογής των δεδοµένων που υιοθετήσαµε είναι εθνογραφική, καθώς χρησιµοποιήσαµε για τη συλλογή των δεδοµένων τεχνικές όπως η µαγνητοφώνηση της οµιλίας µαθητών, οι ατοµικές συνεντεύξεις των µαθητών και η συµπλήρωση ερωτηµατολογίων από τους δασκάλους. Οι παρατηρήσεις από την επιτόπια έρευνα αξιοποιήθηκαν προκειµένου να διαµορφωθεί ένα ολοκληρωµένο κοινωνιογλωσσολογικό 1 Βλ. λ.χ. Yiakoumetti et al. 2005, Tsiplakou 2007, Yiakoumetti Υποδειγµατική είναι επίσης η εργασία του Drettas (2000) για την αξιοποίηση της ποντιακής διαλέκτου στη διδασκαλία της Κοινής. Γλωσσολογία/Glossologia 19 (2011)

2 24 προφίλ για κάθε µαθητή και να αντληθούν ορισµένα πρώτα συµπεράσµατα για τη χρήση των διαλέκτων στην εκπαίδευση. Επιλέχθηκαν διαφορετικές γεωγραφικές περιοχές, το Πυργί, στα νοτιοανατολικά νησιά του Αιγαίου, και το Λιτόχωρο, στην κυρίως ηπειρωτική χώρα, προκειµένου να προσφέρουν µε τη σύγκρισή τους κάποιες πρώτες ενδείξεις για τυχόν διαφοροποιήσεις ως προς τη σύγχρονη κοινωνιογλωσσολογική κατάσταση, δηλαδή τη θέση της διαλέκτου στην τοπική γλωσσική κοινότητα και τη συνύπαρξή της µε την πρότυπη Κοινή στην εκπαιδευτική διαδικασία. 2. Οι διάλεκτοι στο Πυργί και το Λιτόχωρο Τα δύο χωριά, το Πυργί της Χίου και το Λιτόχωρο Πιερίας, από τα οποία αντλήθηκαν τα δεδοµένα της έρευνας, αποτελούν και τα δύο περίφηµες παραδοσιακές, διδιαλεκτικές κοινότητες, χωριά µε ιστορικό υπόβαθρο. Τα ιδιώµατα που µιλιούνται σε καθένα από αυτά, ωστόσο, ανήκουν σε διαφορετικές διαλεκτικές οµάδες. Το ιδίωµα στο Πυργί ανήκει στις (νοτιο)ανατολικές διαλέκτους και το ιδίωµα του Λιτοχώρου στις βόρειες διαλέκτους. Τα φωνητικά/φωνολογικά χαρακτηριστικά των νεοελληνικών διαλέκτων περιγράφονται σύµφωνα µε τον Newton (1972: 16-17) και τον Trudgill (2003) στον Πίνακα 1: Πίνακας 1. Γενικά χαρακτηριστικά ταξινόµησης των διαλέκτων Newton (1972) Trudgill (2003) 1. Αποβολή των υψηλών φωνηέντων 1. Αποβολή των υψηλών και φωνηέντων κώφωση (high vowel loss and raising) 2. ύψιλον > /u/ 2. Τσιτακισµός (softening) 3. Ουράνωση των υπερωικών 3. ιπλά σύµφωνα (degemination) 4. Τσιτακισµός 4. ηµιουργία ηµιφώνου 5. ιπλά σύµφωνα (glide formation) 6. ιατήρηση του τελικού /n/ 5. [u] για το /ü/ 6. Αποβολή των ηχηρών τριβόµενων (voiced fricative deletion) 7. Αποβολή του τελικού /n/ (final nasal deletion) 8. Ανοµοίωση ως προς τον τρόπο προφοράς (manner dissimilation) 9. Επένθεση του /γ/ στα ρήµατα (/γ/ epenthesis in verbs ) Σύµφωνα µε τις µελέτες για το ιδίωµα του Λιτοχώρου (Πλαδή 1992, 1996, 2001, 2008), προκύπτει ότι από τα χαρακτηριστικά που περιλαµβάνονται στον Πίνακα 1 παρουσιάζονται τα εξής: αποβολή των υψηλών φωνηέντων και κώφωση, δηµιουργία ηµιφώνου, αποβολή του τελικού /n/, ανοµοίωση ως προς τον τρόπο προφοράς. Αναφορικά µε τα φωνητικά/φωνολογικά χαρακτηριστικά των πυργούσικων δεν έχει γίνει επισταµένη γλωσσολογική µελέτη. Βασιζόµενοι στην περιγραφή της διαλέκτου από τη µελέτη του Τσική (2002) και τα αποτελέσµατα της γλωσσικής αποστολής του Ι.Λ.Ν.Ε. της Ακαδηµίας Αθηνών από τον ερευνητή Σ. Κατσουλέα (1991: 800), αναφέρουµε ότι τα φωνητικά/φωνολογικά χαρακτηριστικά των πυργούσικων είναι τα εξής: τσιτακισµός, διπλά σύµφωνα, αποβολή των ηχηρών τριβόµενων, επένθεση του /γ/ στα ρήµατα µε κατάληξη σε -εύω και -βω. Στο Πυργί η συλλαβική αύξηση διατηρείται ακόµη και άτονη, διατηρείται το τελικό -ν σε πολλές λέξεις και ρηµατικούς τύπους, είναι συχνή η κατάληξη -ούσης, επιρρήµατα σε -ι, το θηλυκό άρθρο στην αιτιατική σε τας, στην υποκοριστική κατάληξη -ακιν(ι)ν το -καποβάλλεται κ.ά. Στο Λιτόχωρο, η ονοµαστική του αρσενικού άρθρου είναι /i/ και για τα

3 25 κύρια και για τα προσηγορικά ονόµατα, η γενική πτώση έχει αντικατασταθεί από την προθετική φράση από + γενική, η υποκοριστική κατάληξη είναι -ούλ(ι), τα ρήµατα σε -ίζω µετατρέπονται σε συνηρηµένα, παραδείγµατος χάρη πουτώ (= ποτίζω) κ.ά. Τα λεξιλογικά χαρακτηριστικά των δύο διαλέκτων είναι πολλά, διότι κατ ουσίαν αναφερόµαστε σε σύνολα λέξεων που αντικαθιστούν τις λέξεις της Κοινής και που κάποιες φορές εξαρτώνται υποσυνείδητα από τους τύπους της, ενώ άλλες φορές είναι ιδιωµατικές. Ολοκληρωµένη γλωσσική περιγραφή του ιδιώµατος στο Πυργί και το Λιτόχωρο στο Πλαδή (2008: και 73-90, αντίστοιχα), όπου αναφέρονται τα ειδικά διαλεκτικά χαρακτηριστικά τους. 3. Μεθοδολογία της έρευνας Συγκεντρώθηκαν γλωσσικά δεδοµένα από το Πυργί Χίου και από το Λιτόχωρο Πιερίας και αναλύθηκε ο προφορικός και ο γραπτός λόγος µαθητών από την περιοχή. Η εµφάνιση της διαλεκτικής παρεµβολής/παρείσφρησης (interference) µετρήθηκε σε σχέση µε τη φωνολογία, τη µορφολογία και το λεξιλόγιο. Επιπλέον, χορηγήθηκε ένα ερωτηµατολόγιο στο δάσκαλο, µε σκοπό να περιγραφεί από την εκπαιδευτική σκοπιά η διαλεκτική συµπεριφορά των µαθητών από κάθε χωριό Συµµετέχοντες Συµµετέχοντες στην έρευνα ήταν δύο παιδιά από το Πυργί και δύο παιδιά από το Λιτόχωρο, αγόρια 9 ετών, της ηµοτικού. Καταγράφηκαν τυχαία επιλεγµένοι µαθητές που φοιτούν στη ηµοτικού, µαθητές δηλαδή που έχουν ολοκληρώσει την πρώτη φάση του γραµµατισµού και έχουν τυπικά επαρκή γνώση της δοµής και λειτουργίας της νεοελληνικής Κοινής, σύµφωνα µε το Αναλυτικό Πρόγραµµα ιδασκαλίας της Γλώσσας. 2 Ο Ν. Μ. είναι µαθητής της ηµοτικού, γεννηµένος στο Πυργί της Χίου. Ο πατέρας του είναι γεωργός, απόφοιτος Γυµνασίου, και η µητέρα του ασχολείται µε τα οικιακά και είναι απόφοιτη Λυκείου. Και οι δύο γονείς είναι µόνιµοι κάτοικοι του χωριού. Ο Γ. Κ. είναι επίσης µαθητής της ηµοτικού, γεννηµένος στο Πυργί της Χίου. Ο πατέρας του είναι εστιάτορας, απόφοιτος Γυµνασίου, και η µητέρα ασχολείται µε τα οικιακά και είναι απόφοιτος Γυµνασίου. Ο Μ. Π. είναι µαθητής της ηµοτικού, γεννηµένος στο Λιτόχωρο. Ο πατέρας του είναι γεωργός, απόφοιτος Γυµνασίου, και η µητέρα του ασχολείται µε τα οικιακά και είναι, επίσης, απόφοιτη Γυµνασίου. Και οι δύο γονείς είναι µόνιµοι κάτοικοι του χωριού. Ο Σ. Κ. είναι επίσης µαθητής της ηµοτικού, γεννηµένος στο Λιτόχωρο Πιερίας. Ο πατέρας του είναι υδραυλικός, απόφοιτος Γυµνασίου, και η µητέρα ασχολείται µε τα οικιακά και είναι απόφοιτος Γυµνασίου Υλικό έρευνας και συλλογή δεδοµένων Η άµεση καταγραφή της γλωσσικής συµπεριφοράς των µαθητών έγινε από δύο ερευνήτριες, µία στο Πυργί και µία στο Λιτόχωρο και πήρε τη µορφή: α) συζήτησης και δοµηµένης συνέντευξης ως δείγµατος προφορικού λόγου, β) έκθεσης ως δείγµατος γραπτού λόγου και γ) 2 Η έρευνα αυτή, στηριγµένη σε δείγµα που αποτελεί προϊόν στρωµατοποιηµένης (κατά στρώµατα) τυχαίας δειγµατοληψίας (βλ. Cohen & Manion 1994: 152 κ.εξ.), αποσκοπεί στο να αποτελέσει µελέτη περίπτωσηςπεριπτωσιολογική ανάλυση διαλεκτικών συµπεριφορών δύο παιδιών από κάθε διάλεκτο, δηλαδή περιγραφή φαινοµένων ιδιότυπης παρεµβολής για τις περιπτώσεις δίγλωσσων, διδιαλεκτικών µαθητών που χρησιµοποιούν παράλληλα και τις δύο ποικιλίες, τη διάλεκτο και την κοινή. Αποφεύχθηκε σκόπιµα η επιλογή µαθητικού δείγµατος µικρότερων τάξεων, καθώς θεωρούµε πως τα ιδιαίτερα διαλεκτικά χαρακτηριστικά του ιδιώµατος π.χ. του Πυργιού, το οποίο και αποτελεί µητρική γλωσσική ποικιλία των παιδιών, και ειδικά τα φωνητικά/φωνολογικά, όπως οι τύποι [ka'δrja] καρδιά, εκφερόµενα ίσως από τα παιδιά, θα µπορούσαν ενδεχοµένως στις πρώτες τάξεις του δηµοτικού να δώσουν αρχικά τη λανθασµένη εντύπωση πως πρόκειται για ειδική µαθησιακή δυσκολία στην ανάγνωση ή στην ορθογραφία, όπως λ.χ. δυσλεξία (βλ. ράκος 2003: ).

4 26 ερωτηµατολογίου στη δασκάλα των µαθητών και στην ερευνήτρια, µε δέκα ερωτήσεις ανοικτού τύπου, για την περιγραφή της γλωσσικής συµπεριφοράς των µαθητών καθηµερινά και τη διερεύνηση των παραγόντων που επηρεάζουν τη διαλεκτική χρήση από τους διαλεκτόφωνους (διδιαλεκτικούς) µαθητές. Ο προφορικός λόγος των παιδιών µαγνητοφωνήθηκε κατά τη διάρκεια α) συζήτησης στην τάξη, β) περιγραφής εικόνας και γ) αφήγησης µιας προσωπικής τους ιστορίας. Ως δείγµα του γραπτού λόγου των µαθητών ζητήθηκε από τη δασκάλα τους µία έκθεσή τους που γράφτηκε µέσα στη σχολική τάξη στο πλαίσιο του µαθήµατος της Γλώσσας. Με τα παραπάνω ερευνητικά εργαλεία επιδιώχθηκε η διερεύνηση της διαφοροποίησης της γλωσσικής χρήσης στον προφορικό λόγο σε τρία διαφορετικά γλωσσικά επίπεδα, φωνολογία, µορφολογία-σύνταξη και λεξιλόγιο, προκειµένου να αναδειχθούν πιθανές διαφορές µεταξύ τους στη συχνότητα των διαλεκτικών παρεµβολών ή στην ποικιλοµορφία/ πολυµορφία τους. Έτσι, αναλύθηκε η γλωσσική παρεµβολή από τη µητρική γλώσσα των µαθητών, τα πυργούσικα ή τα λιτοχωρινά, στην Κοινή Νέα Ελληνική. 4. Αποτελέσµατα της έρευνας 4.1. Ποσοτικοποίηση της διαλεκτικής χρήσης στη γλωσσική συµπεριφορά µαθητών από το Πυργί Υπολογίστηκε το σύνολο των διαλεκτικών παρεισφρήσεων για κάθε παιδί και αναλύθηκε σύµφωνα µε το είδος της εκπαιδευτικής γλωσσικής δραστηριότητας και του γλωσσικού επιπέδου, δηλαδή τη φωνολογία, τη µορφολογία-σύνταξη και το λεξιλόγιο. Το σύνολο αυτό διαιρέθηκε µε τον αριθµό των λέξεων που παρήχθησαν (tokens) συνολικά από κάθε παιδί κατά τις ζητούµενες δραστηριότητες, δηλαδή τη συζήτηση, την περιγραφή εικόνας, την αφήγηση και τη γραπτή έκθεση, προκειµένου να υπολογιστεί το συνολικό ποσοστό των διαλεκτικών στοιχείων σε χρήση από κάθε παιδί. Επίσης, υπολογίστηκαν και τα επιµέρους ποσοστά. Στον Πίνακα 2 παραθέτονται ποσοτικά δεδοµένα των διαλεκτικών παρεισφρήσεων για τους µαθητές Ν. Μ. και Γ. Κ. ανά εκπαιδευτική δραστηριότητα και σε σχέση µε τρία επίπεδα γλωσσικής ανάλυσης (φωνολογία, µορφολογία-σύνταξη και λεξιλόγιο), ενώ σε παρένθεση δίνεται και το συνολικό ποσοστό παρείσφρησης σε κάθε εκπαιδευτική δραστηριότητα και ανά επίπεδο γλωσσικής ανάλυσης. Πίνακας 2. Ποσοτικά δεδοµένα διαλεκτικών παρεισφρήσεων ανά µαθητή στο Πυργί Φωνολογικά Μορφολογικά Λεξιλογικά Σύνολο /Συντακτικά Ν. Μ. Συζήτηση /64 (42,18%) Περιγραφή /102 (39,22%) Αφήγηση /94 (31,91%) Έκθεση /100 (4%) Σύνολο 59/360 (16,39%) 15/360 (4,17%) 27/360 (7,50%) 101/360 (28,05%) Γ. Κ. Συζήτηση /38 (36,84%) Περιγραφή /146 (32,19%) Αφήγηση /53 (22,64%) Έκθεση /98 (0 %) Σύνολο 54/335 (16,20%) 8/335 (2,38%) 11/335 (3,28%) 73/335 (21,79%) Σχολιάζοντας τα παραπάνω ποσοτικά δεδοµένα από τα δύο παιδιά, παρατηρούµε αρχικά ότι στον προφορικό λόγο η γλωσσική χρήση του Ν. Μ. έχει περισσότερες διαλεκτικές παρεµβολές από το συµµαθητή του Γ. Κ., το ποσοστό όµως των φωνολογικών διαλεκτικών παρεµβολών είναι παρόµοιο στα δύο παιδιά. Στον γραπτό λόγο στη σχολική τάξη ο Ν. Μ.

5 27 εξακολουθεί να παρουσιάζει ορισµένα διαλεκτικά στοιχεία, ενώ ο Γ. Κ. εκφράζεται χωρίς µείξη κωδίκων γράφοντας καθαρά στην Κοινή. Συµπεραίνεται ότι και οι δύο χρησιµοποιούν µε άνεση τη διάλεκτο, ο Γ. Κ. όµως χρησιµοποιεί µε άνεση και την Κοινή στον γραπτό λόγο και πιθανώς να την κατέχει καλύτερα. Ο αριθµός των διαλεκτικών στοιχείων διαφέρει σηµαντικά ανάλογα µε το επίπεδο γλωσσικής ανάλυσης. Στο προφορικό δείγµα και των δύο παιδιών εµφανίζονται φωνητικά και φωνολογικά διαλεκτικά στοιχεία τα οποία στο σύνολό τους είναι συντριπτικά περισσότερα από τα µορφολογικά και τα λεξιλογικά. Αντίθετα, στο γραπτό δείγµα του Ν. Μ. τα λίγα διαλεκτικά στοιχεία ήταν τόσο φωνολογικά όσο και µορφολογικά-λεξιλογικά. Κάτι τέτοιο ήταν αναµενόµενο, καθώς στον προφορικό λόγο εµφανίζονται φωνητικά διαλεκτικά στοιχεία τα οποία δεν µπορούν να εµφανιστούν στον γραπτό. Συνεπώς, επηρεάστηκε ανάλογα και το αποτέλεσµα της µέτρησης. Ως προς το ύφος του λόγου που συνοδεύει την κάθε εκπαιδευτική γλωσσική δραστηριότητα, διαπιστώθηκε ότι και στα δύο παιδιά κυρίως στη συζήτηση, αλλά και στην περιγραφή, παρουσιάστηκαν πολύ περισσότερα διαλεκτικά στοιχεία, ενώ στην αφήγηση (πρβλ. Tsiplakou 2007: ) η διαλεκτική παρεµβολή ήταν κάπως µικρότερη. Εντός εκπαιδευτικού πλαισίου, οι περιπτώσεις διείσδυσης στοιχείων του ιδιώµατος στο επίπεδο του προφορικού λόγου είναι αρκετά συχνές στους δύο µαθητές. Επικρατούν οι φωνολογικές διαλεκτικές παρεµβολές και σε χαµηλότερη συχνότητα ακολουθούν οι λεξιλογικές διαλεκτικές παρεµβολές και µετέπειτα οι µορφολογικές-συντακτικές. Σε µια ποιοτική ανάλυση της χρήσης διαλεκτικών στοιχείων από τα παιδιά, παρατηρήθηκε πως όλα χρησιµοποιούν πυργούσικο λεξιλόγιο για το παιχνίδι και δεν προσπάθησαν να αποφύγουν λέξεις κοινής χρήσης µε τους συνοµηλίκους, όπως, για παράδειγµα, /xo'stο/ (= κρυφτό), θεωρώντας ίσως πως χρησιµοποιείται και στην Κοινή, άρα «νοµιµοποιείται» η χρήση του στο εκπαιδευτικό επικοινωνιακό πλαίσιο. Συχνή ήταν και η διαλεκτική πραγµάτωση ορισµένων συµφωνικών συµπλεγµάτων, όπως το /rθ/, το οποίο στο ιδίωµα πραγµατώνεται ως [rt] (π.χ. ['irte] = ήρθε), ή το /rx/, το οποίο στο ιδίωµα πραγµατώνεται ως [rk] (π.χ. [ark'iso] = αρχίσω). Τα συγκεκριµένα συµφωνικά συµπλέγµατα απαντούν γενικά και σε τύπους της Κοινής, γι αυτό και οι δύο µαθητές δεν προσπάθησαν να τα αποφύγουν συνειδητά, παρόλο που συχνά αποφεύγουν συνειδητά στο λόγο εντός σχολικού πλαισίου άλλα µαρκαρισµένα και κατεξοχήν στιγµατισµένα φωνολογικά διαλεκτικά χαρακτηριστικά, όπως την πραγµάτωση ως προστριβόµενου [tʃ] του ουρανικού /c/ πριν από e, i (π.χ. [tʃe] και όχι [ce] = και όπως στην Κοινή). Κάτι που πρέπει, επίσης, να σηµειωθεί είναι ότι τα παιδιά συχνά έδειχναν αµηχανία και διστακτικότητα στη χρήση λέξεων που απαντούν µε διακριτούς τύπους στην κοινότητα, τον διαλεκτικό και τον τύπο της Κοινής. Έτσι, επαναλάµβαναν µε δύο ή τρεις διαλεκτικούς τύπους ορισµένες λέξεις, π.χ. [adu'manes], [adu'mates] και [du'mates], [do'mates] (ντοµάτες), [tʃe'ratʃes] και [ta'ratʃes] (ταράτσες), [ka'δr a], [ka'rδja] και [ka'rdʒa] (καρδιά), [fo'θça] και [fo'θca], [fo'tça] (φωτιά), προφέροντας στις επαναλαµβανόµενες προσπάθειές τους διαλεκτικούς τύπους που προσεγγίζουν διαδοχικά την Κοινή. Επιπλέον, η πολυτυπία είναι σύνηθες φαινόµενο σε µια γλώσσα που βρίσκεται σε συρρικνωτική πορεία. Συµπερασµατικά, οι δύο µαθητές δείχνουν πως έχουν επαρκή επίγνωση (γλωσσική συνειδητοποίηση, language awareness) της συµπληρωµατικής κατανοµής διαλέκτου και Κοινής, γεγονός που προλειαίνει το έδαφος και θα µπορούσε να κάνει θεµιτή και αποδεκτή τη διδιαλεκτική εκπαίδευση στο πλαίσιο µιας γλωσσικής κοινότητας µε τόσο θετικές στάσεις απέναντι στα πυργούσικα. Στον γραπτό λόγο, ένας από τους δύο µαθητές, ο Ν. Μ., παρουσίασε διαλεκτικούς τύπους σε µια έκθεσή του. Θυµίζουµε ότι ο Ν. Μ. εµφάνισε τα υψηλότερα ποσοστά διαλεκτικής παρεµβολής στον προφορικό λόγο. Όπως προκύπτει από τις πληροφορίες του ερωτηµατολογίου που συµπλήρωσε η ερευνήτρια, ο συγκεκριµένος µαθητής, ο Ν. Μ., είναι γιος ντόπιου γεωργού, κατοίκου που έχει συνεχή επαφή µε το χωριό

6 28 και τα µέλη της γλωσσικής κοινότητας, ενώ ο άλλος, ο Γ. Κ., έχει συνεχή επαφή µε οµιλητές που δεν είναι ντόπιοι, διότι συχνά επισκέπτεται και βοηθά στο εστιατόριο-ξενοδοχείο του πατέρα του Περιγραφή των διαλεκτικών συµπεριφορών εντός σχολείου Η δασκάλα των δύο παιδιών απαντά στο ερωτηµατολόγιο περιγράφοντας τη γλωσσική συµπεριφορά των παιδιών σε σχέση µε τους δύο κώδικες. Για τον Ν. Μ. αναφέρει ότι ακόµη και µέσα στην τάξη µιλά και γράφει στα πυργούσικα και ότι τον «διορθώνει» τουλάχιστον τρεις φορές την ηµέρα στον γραπτό λόγο. Παρατήρησε ότι µετά τη «διόρθωσή» της ο Ν. Μ. χρησιµοποιεί την Κοινή. Πιστεύει, ωστόσο, ότι ο µαθητής αυτός θέλει να αστειεύεται, διαταράσσοντας τη ροή του µαθήµατος, για να τραβά την προσοχή, ενώ στην πραγµατικότητα γνωρίζει καλά την Κοινή. Αναφέρει επίσης ότι ο Ν. Μ. κάνει συχνά µείξη κωδίκων δίνοντας ένα λεξιλογικό παράδειγµα: ελιές-θρούπες-σπαρτιάτες. Αντίθετα, ο Γ. Κ. δεν χρησιµοποιεί τη διάλεκτο µέσα στην τάξη παρά ελάχιστα, αντιλαµβανόµενος ότι στο µάθηµα χρησιµοποιούν µόνο την Κοινή. Τέλος, η δασκάλα προσθέτει πως όλα τα παιδιά µιλούν µεταξύ τους διαλεκτικά στα διαλείµµατα. Υπογραµµίζει ότι δεν τα διορθώνει στον προφορικό, µόνο στον γραπτό λόγο. Σχετικά µε τη σχέση της σχολικής επίδοσης και της παράλληλης χρήσης των δύο συγκεκριµένων κωδίκων από τους µαθητές, αναφέρει ότι δεν έχουν µειωµένη επίδοση λόγω της χρήσης των δύο κωδίκων. Συνεπώς, συµπεραίνει ότι δεν προκύπτουν προβλήµατα µαθησιακά, αλλά µόνο συµπεριφοράς από τη χρήση διαλεκτικών στοιχείων µέσα στην τάξη. Σχολιάζοντας τις απαντήσεις της δασκάλας, η γλωσσική συµπεριφορά µαθητών εντός του στενού εκπαιδευτικού περιβάλλοντος (παρουσία δασκάλων και οµιλητών της Κοινής) δείχνει ότι γίνεται συνειδητή προσπάθεια από τα παιδιά να προσαρµόσουν τη γλωσσική χρήση στα καθορισµένα πλαίσια του σχολείου και κάτι τέτοιο επιτυγχάνεται µε διορθώσεις και παραινέσεις από τη δασκάλα. Σε ορισµένες περιπτώσεις, η µείξη των δύο γλωσσικών κωδίκων, του ιδιώµατος και της Κοινής, εκλαµβάνεται ως σκόπιµη, «για τη διάσπαση της ροής του µαθήµατος και την πρόκληση του ενδιαφέροντος των συµµαθητών του µαθητή» (µε τα λόγια της δασκάλας) και κρίνεται ως ανεπιθύµητη ή ενοχλητική συµπεριφορά. Ωστόσο, επειδή το δείγµα είναι πολύ µικρό, οποιαδήποτε γενίκευση είναι αθέµιτη. Από το περιεχόµενο της συζήτησης διαπιστώθηκε ότι τα παιδιά από το Πυργί της Χίου υποστηρίζουν ότι είναι υπερήφανα για την καλή κατοχή και χρήση των πυργούσικων. Σύµφωνα µε την ερευνήτρια, χαρακτηριστική είναι η «έπαρση» που επιδεικνύουν, όταν µιλούν ελεύθερα (δηλαδή εκτός σχολείου) και αυθόρµητα τα πυργούσικα, τα οποία διαφοροποιούν ως ποικιλία από τα «ελληνικά», εννοώντας την Κοινή Ποσοτικοποίηση της διαλεκτικής χρήσης στη γλωσσική συµπεριφορά µαθητών από το Λιτόχωρο Για την ποσοτικοποίηση των δεδοµένων από τα λιτοχωρινά, ακολουθήθηκε η ίδια διαδικασία µε αυτή των πυργούσικων. Στον Πίνακα 3 παραθέτονται ποσοτικά δεδοµένα από τις διαλεκτικές παρεισφρήσεις για τους µαθητές Μ. Π. και Σ. Κ. Σε παρένθεση αναγράφεται και το ποσοστό παρείσφρησης σε κάθε εκπαιδευτική δραστηριότητα και ανά επίπεδο γλωσσικής ανάλυσης. 3 Ζήτησαν µάλιστα, αντιλαµβανόµενα το ενδιαφέρον της, να πάρουν το µαγνητόφωνο µετά το τέλος της συνέντευξης και να µιλήσουν «ελεύθερα», δηλαδή χωρίς τους σχολικούς περιορισµούς, στα πυργούσικα.

7 29 Πίνακας 3. Ποσοτικά δεδοµένα διαλεκτικών παρεισφρήσεων ανά µαθητή στο Λιτόχωρο Φωνολογικά Μορφολογικά Λεξιλογικά Σύνολο /Συντακτικά Μ. Π. Συζήτηση /70 (20%) Περιγραφή /102 (14,70%) Αφήγηση /98 (22,44%) Έκθεση /90 (4,44%) Σύνολο 40/360 (11,11%) 2/360 (0,55%) 13/360 (3,61%) 55/360 (15,28%) Σ. Κ. Συζήτηση /81 (19,75%) Περιγραφή /98 (11,22%) Αφήγηση /90 (13,33%) Έκθεση /80 (2,5 %) Σύνολο 29/349 (8,31%) 3/349 (0,86%) 9/349 (2,58%) 41/349 (11,75%) Συνοψίζοντας τα παραπάνω ποσοτικά δεδοµένα από τα δύο παιδιά στο Λιτόχωρο, παρατηρούµε ότι στον προφορικό λόγο η γλωσσική χρήση του Μ. Π. έχει περισσότερες διαλεκτικές παρεµβολές σε σχέση µε το συµµαθητή του, Σ. Κ. Στον γραπτό λόγο, τα δύο παιδιά παρουσιάζουν επίσης ορισµένα, λίγα όµως σε αριθµό, διαλεκτικά στοιχεία. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Μ. Π. εµφάνισε περισσότερα διαλεκτικά στοιχεία στο λόγο του κατά τη συζήτηση και την αφήγηση, ενώ ο Σ. Κ. χρησιµοποίησε περισσότερα διαλεκτικά στοιχεία µόνο στη συζήτηση. Στο προφορικό δείγµα εµφανίζονται φωνολογικά διαλεκτικά στοιχεία συντριπτικά περισσότερα από τα λεξιλογικά και τα µορφολογικά-συντακτικά και ακολουθούν σε χαµηλότερη συχνότητα οι λεξιλογικές διαλεκτικές παρεµβολές. Στο γραπτό δείγµα των παιδιών από το Λιτόχωρο τα λίγα διαλεκτικά στοιχεία είναι φωνολογικά και λεξιλογικά. Κάτι που πρέπει, επίσης, να σηµειωθεί είναι ότι και τα παιδιά του Λιτοχώρου κάποιες φορές έδειξαν αµηχανία και διστακτικότητα να χρησιµοποιήσουν λέξεις που συναντώνται στην κοινότητα µε διαλεκτικό τύπο και τον τύπο της Κοινής. Έτσι, επανέλαβαν µε δύο ή τρεις τύπους κάποιες λέξεις, π.χ. [pata'rʝa] ή [pata'r e a] 4 (= χτύπηµα), [θça] ή [t e ça] (= θειά) Περιγραφή των διαλεκτικών συµπεριφορών εντός σχολείου: απαντήσεις της δασκάλας και της ερευνήτριας στο ερωτηµατολόγιο Η δασκάλα των δύο παιδιών, η οποία κατάγεται από το Λιτόχωρο, απαντά στο ερωτηµατολόγιο περιγράφοντας τη γλωσσική συµπεριφορά των παιδιών σε σχέση µε τους δύο κώδικες. Για τον Μ. Π. αναφέρει ότι µερικές φορές µέσα στην τάξη µιλά και γράφει στα λιτοχωρινά και χρειάζεται τη διόρθωσή της προκειµένου να µιλά χρησιµοποιώντας την Κοινή. Στον προφορικό λόγο είναι πολύ πιο έντονες οι διαλεκτικές παρεµβολές του Μ. Π. και τον «διορθώνει» τουλάχιστον µία φορά την ηµέρα. Ο ίδιος µαθητής χρησιµοποιεί περισσότερα διαλεκτικά στοιχεία όταν µιλά γρήγορα ή µε συναισθηµατική φόρτιση. Κάνει επίσης συχνά µείξη κωδίκων στον προφορικό και τον γραπτό λόγο, παραδείγµατος χάρη, ['iδa mɲa ʃirmata'r e a ston 'tixu ] (= είδα µια ευθεία γραµµή στον τοίχο) ή [n api'ʃɲi t fu'ra] (= την προηγούµενη φορά). Ο Μ. Π. σε µικρότερη ηλικία είχε πρόβληµα στον γραπτό λόγο. Ωστόσο, ο Μ. Π. είναι πιο δηµοφιλής στους συµµαθητές του λόγω της χρήσης του τοπικού ιδιώµατος. Αντίθετα, ο Σ. Κ. µιλά και γράφει ελάχιστα διαλεκτικά µέσα στην τάξη και κάνει µείξη κωδίκων λιγότερο συχνά. Όλα τα παιδιά µιλούν διαλεκτικά στα διαλείµµατα, ιδιαίτερα όταν παίζουν µεταξύ τους. Αναφορικά µε τον τρόπο χειρισµού των διαλεκτικών συµπεριφορών τους, η δασκάλα απαντά 4 Βλ. Πλαδή (1992: 182).

8 30 ότι κατά τη διάρκεια του µαθήµατος τα διορθώνει τόσο στον προφορικό όσο και στο γραπτό λόγο. Επίσης, η ίδια τονίζει συνεχώς στα παιδιά ότι στο µάθηµα χρησιµοποιούν µόνο την Κοινή. Στο ερώτηµα για τη σχέση της σχολικής επίδοσης µε την παράλληλη χρήση των δύο κωδίκων, σηµειώνει ότι τα παιδιά δεν έχουν µειωµένη µαθησιακή επίδοση λόγω της χρήσης των δύο κωδίκων. Η ίδια δηλώνει ότι δεν της αρέσει η διατήρηση της ντοπιολαλιάς και ότι σε µια σύγχρονη κοινότητα τόσο κοντά στη Θεσσαλονίκη δεν της φαίνεται σωστό να µιλά κανείς λιτοχωρινά (λιτοχωρίτικα). Τέλος, προσθέτει πως επιδιώκει να επικεντρώσει το ενδιαφέρον της αποκλειστικά στη διδασκαλία της Κοινής, τα «πολιτικά», όπως τα χαρακτηρίζουν οι ντόπιοι (βλ. Πλαδή 2002). 5. ιάλεκτοι στην εκπαίδευση: Εκτιµήσεις και προβληµατισµοί Η εµπειρική ποσοτικοποίηση της διαλεκτικής παρεµβολής στη γλωσσική χρήση από δύο µαθητές σε εκπαιδευτικό περιβάλλον στο Πυργί έδειξε ότι η διάλεκτος, ως µητρική ποικιλία, παρεµβάλλεται συχνά και µε διαφορετικούς τρόπους στην εκπαιδευτική πράξη, κάνοντας έκδηλη την παρουσία της. Μερικές φορές η ίδια η παρεµβολή δηµιουργεί προβλήµατα στην επικοινωνία των διαλεκτόφωνων µαθητών στην τάξη ή στην ίδια τη µαθησιακή διαδικασία. Αυτό φέρνει σε αµηχανία τους εκπαιδευτικούς σχετικά µε τον καταλληλότερο χειρισµό σε τέτοιες καταστάσεις. Παράλληλα, ο µαθητικός πληθυσµός τρέφει θετικές στάσεις απέναντι στη διάλεκτο. Αντίθετα, στο Λιτόχωρο το ιδίωµα παρουσιάζει λιγότερες διαλεκτικές παρεµβολές, ακούγεται λιγότερο στο σχολικό πλαίσιο και κοινωνιογλωσσολογικά βρίσκεται σε πορεία συρρίκνωσης (Πλαδή 2002: 62). Το δε εκπαιδευτικό περιβάλλον τηρεί συγκεκριµένη στάση: αποθαρρύνει τη διαλεκτική χρήση και είναι αυστηρά προσανατολισµένο στη χρήση της Κοινής. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και για τις δύο διαλέκτους τα δεδοµένα από την ποσοτικοποίηση των παρεισφρήσεων. Στον προφορικό λόγο επικρατούν τα φωνολογικά διαλεκτικά στοιχεία, καθώς σε αυτό το γλωσσικό κανάλι εµφανίζονται οι νεωτερισµοί/αρχαϊσµοί κάθε διαλέκτου. Στο γραπτό κείµενο τα διαλεκτικά στοιχεία είναι ελάχιστα ή ανύπαρκτα. Τα ελάχιστα διαλεκτικά στοιχεία είναι φωνολογικά, µορφολογικάσυντακτικά και λεξιλογικά για το Πυργί, ενώ είναι φωνολογικά και λεξιλογικά για το Λιτόχωρο. Στο σηµείο αυτό πρέπει να επισηµανθεί ότι το δείγµα της έρευνας είναι µικρό, γι αυτό και τα συµπεράσµατά της δεν µπορούν να είναι άµεσα γενικεύσιµα. Συµπερασµατικά, στη µελέτη αυτή διαπιστώθηκε ότι ο διδιαλεκτισµός αποτελεί ζωντανή πραγµατικότητα στο εκπαιδευτικό τοπίο, γεγονός που απαιτεί κατάλληλους χειρισµούς από τους εκπαιδευτικούς, προκειµένου να µην εκλαµβάνονται τα διαλεκτικά στοιχεία ως λάθη της γλώσσας. Κάτι τέτοιο όµως προϋποθέτει τη θέσπιση ενός ευρύτερου θεωρητικού πλαισίου για µια «διδιαλεκτική εκπαίδευση» παράλληλα µε τη διδασκαλία της Κοινής, µε στόχο τη διατήρηση της διαλέκτου και την αναγνώρισή της, σύµφωνα και µε τις σύγχρονες οδηγίες της Ε.Ε. (Skutnabb-Kangas 2002), ως ενός ισότιµου γλωσσικού συστήµατος προφορικής επικοινωνίας (critical language awareness). Βιβλιογραφία Cohen, L. & Manion, L Research Methods in Education. London: Routledge. ράκος, Γ Ειδική παιδαγωγική των προβληµάτων λόγου και οµιλίας. Αθήνα: Ατραπός. Drettas, G H ποντιακή διάλεκτος και η χρησιµότητά της στην παιδαγωγική της σύγχρονης ελληνικής. Στο Α.-Φ. Χριστίδης (επιµ.) Η ελληνική γλώσσα και οι διάλεκτοί της. Αθήνα: ΥΠΕΠΘ & Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, Κατσουλέας, Σ. Γ Συµπεράσµατα από τη γλωσσική αποστολή σε είκοσι τρία χωριά της Χίου. Λεξικογραφικό ελτίο, τόµος ΙΖ. Αθήνα: Εκδόσεις Κέντρου Ερεύνης των Νεοελληνικών ιαλέκτων και Ιδιωµάτων & Ι.Λ.Ν.Ε.,

9 31 Μαλικούτη-Drachman, A ιαλεκτικός λόγος: Μια µορφή ετερότητας που χάνεται. Στο Α.-Φ. Χριστίδης (επιµ.) «Ισχυρές» και «ασθενείς» γλώσσες στην Ευρωπαϊκή Ένωση: Όψεις του γλωσσικού ηγεµονισµού (Πρακτικά Ηµερίδας, 25 Απριλίου 1996, Θεσσαλονίκη). Θεσσαλονίκη: Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, Μαλικούτη-Drachman, A Φαινόµενα δανεισµού και συρρίκνωσης του διαλεκτικού λόγου. Στο Α.-Φ. Χριστίδης (επιµ.) «Ισχυρές» και «ασθενείς» γλώσσες στην Ευρωπαϊκή Ένωση: Όψεις του γλωσσικού ηγεµονισµού. Πρακτικά διεθνούς συνεδρίου, Mάρτιος Θεσσαλονίκη: Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, Μαλικούτη-Drachman, Α Συρρίκνωση διαλεκτικών συστηµάτων. Στο Α.-Φ. Χριστίδης (επιµ.) Η ελληνική γλώσσα και οι διάλεκτοί της. Αθήνα: ΥΠΕΠΘ & Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, Newton, B Τhe Generative Interpretation of Dialect: A Study of Modern Greek Phonology. Cambridge: Cambridge University Press. Πλαδή, Μ Η συνίζηση των ακολουθιών -ea, -eo και -ia, -io στο ιδίωµα του Λιτοχώρου Πιερίας. Μελέτες για την ελληνική γλώσσα. Πρακτικά της 13ης ετήσιας συνάντησης εργασίας του Τοµέα Γλωσσολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ., 7-9 Mαΐου Θεσσαλονίκη: Αφοί Κυριακίδη, Πλαδή, Μ Φωνολογική ανάλυση του ιδιώµατος του Λιτοχώρου Πιερίας. Πρωτεύουσα µεταπτυχιακή εργασία. Α.Π.Θ. Πλαδή, Μ Γλωσσικές στάσεις και διαλεκτική υποχώρηση. Μελέτες για την ελληνική γλώσσα. Πρακτικά της 21ης ετήσιας συνάντησης του Τοµέα Γλωσσολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ., Μαΐου Θεσσαλονίκη: Τοµέας Γλωσσολογίας, Πλαδή, Μ Το ιδίωµα του Λιτοχώρου: Κοινωνιογλωσσική προσέγγιση. ιδακτορική ιατριβή. Τµήµα Φιλολογίας, Α.Π.Θ. Πλαδή, Μ ιαλεκτικές συµπεριφορές σε παιδιά τυπικής ανάπτυξης στο Πυργί της Χίου και στο Λιτόχωρο Πιερίας. Γλωσσικές συµπεριφορές διαλεκτόφωνων παιδιών τυπικής ανάπτυξης σε εκπαιδευτικό περιβάλλον. Μεταπτυχιακή εργασία. Τµήµα Εκπαιδευτικής και Κοινωνικής Πολιτικής, Πανεπιστήµιο Μακεδονίας. Skutnabb-Kangas, T Language policies and education: Τhe role of education in destroying or supporting the world s linguistic diversity. Proceedings of the World Congress on Language Policies, April Barcelona: Linguapax Institute, Τζιτζιλής, Χ Νεοελληνικές διάλεκτοι και νεοελληνική διαλεκτολογία. Στο Α.-Φ. Χριστίδης (επιµ.) Η ελληνική γλώσσα και οι διάλεκτοί της. Αθήνα: ΥΠΕΠΘ & Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, Tσικής, Γ Γλωσσικά από το Πυργί της Χίου. Αθήνα: Σύλλογος Πυργουσών Αττικής «Το Πυργί της Χίου». Tsiplakou, S Language variation in the Cypriot language classroom and its implications for education. In A. Papapavlou & P. Pavlou (eds.) Sociolinguistic and Pedagogical Dimensions of Dialects in Education. Cambridge: Cambridge Scholars Publishing, Trudgill, P Modern Greek dialects. A preliminary classification. Journal of Greek Linguistics 4, Yiakoumetti, A., Evans, M. & Esch, E Language αwareness in a bidialectical setting: The oral performance and language attitudes of urban and rural students in Cyprus. Language Awareness 14 (4), Yiakoumetti, A Choice of classroom language in bidialectal communities: To include or to exclude the dialect? Cambridge Journal of Education 37 (1),

ΔIAΛΕΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΤΥΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΤΟ ΠΥΡΓΙ ΤΗΣ ΧΙΟΥ ΚΑΙ ΣΤΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟ ΠΙΕΡΙΑΣ

ΔIAΛΕΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΤΥΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΤΟ ΠΥΡΓΙ ΤΗΣ ΧΙΟΥ ΚΑΙ ΣΤΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟ ΠΙΕΡΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΤΜΗΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ : ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΔIAΛΕΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΤΥΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΤΟ ΠΥΡΓΙ ΤΗΣ ΧΙΟΥ ΚΑΙ ΣΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Approaches to Research) Δρ ΚΟΡΡΕΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΘΗΝΑ 2013 Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Research

Διαβάστε περισσότερα

Η ενότητα: «Μη ρηματικώς εξαρτώμενοι ή λεξιλογικοί δείκτες» (20.3 κ.ε.) αναφέρεται τόσο σε μορφολογικά όσο και συντακτικά φαινόμενα.

Η ενότητα: «Μη ρηματικώς εξαρτώμενοι ή λεξιλογικοί δείκτες» (20.3 κ.ε.) αναφέρεται τόσο σε μορφολογικά όσο και συντακτικά φαινόμενα. ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η παρούσα διατριβή έχει ως στόχο τη μελέτη ορισμένων δεικτών (γλωσσολογικών χαρακτηριστικών με κανονική κοινωνική κατανομή) της σημερινής κυπριακής διαλέκτου, όπως χρησιμοποιούνται από μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.49-54 ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Ορισμός μαθησιακών διαταραχών Η αδυναμία των μαθητών να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις ενός κανονικού σχολείου. Τα μαθησιακά προβλήματα ΔΕΝ οφείλονται

Διαβάστε περισσότερα

Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ

Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ ηµήτρης Κουτσογιάννης Τµήµα Φιλολογίας Φιλοσοφική Σχολή, Α.Π.Θ. Επιστηµονικός συνεργάτης του ΚΕΓ dkoutsog@lit.auth.gr

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση Υπολογιστή στο Σπίτι από Έφηβους Μαθητές και Μαθήτριες

Χρήση Υπολογιστή στο Σπίτι από Έφηβους Μαθητές και Μαθήτριες Χρήση Υπολογιστή στο Σπίτι από Έφηβους Μαθητές και Μαθήτριες ρ. Κλεοπάτρα Νικολοπούλου kleopatra@internet.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η εργασία αυτή εξετάζει τη χρήση υπολογιστών στο σπίτι από έφηβους µαθητές και µαθήτριες.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ 5 Ο Διεθνές Επιστηµονικό Συνέδριο ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ: ΣΤΟ ΣΤΑΥΡΟΔΡΟΜΙ ΤΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ Πάντειο Πανεπιστήµιο, 8-10 Μαίου 2014 ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΠΡΟΦΙΛ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD)

ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD) 1 APPENDIX I Εισαγωγικό Επίπεδο ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD) ΠΡΟΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΤΟΝΙΣΜΟΣ Η επιτυχία της επικοινωνίας εξαρτάται από την ικανότητα να αντιλαμβάνεται κανείς τον

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές

Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές Πρόγραμμα Εκμάθησης της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας στη Μέση Εκπαίδευση Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές Σεπτέμβριος 2011 {επιμ. παρουσίασης: Μαρία Παπαλεοντίου,

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΙΑΛΕΚΤΟΥ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ. Παύλος Παύλου. Abstract

Η ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΙΑΛΕΚΤΟΥ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ. Παύλος Παύλου. Abstract Χρήση της Κυπριακής ιαλέκτου στην Εκπαίδευση Η ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΙΑΛΕΚΤΟΥ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ Παύλος Παύλου Abstract This paper reviews a number of studies on the issue

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1 Αναστασιάδη-Συμεωνίδη Α. (1984) «-έ: ένα νέο επίθημα της Νέας Ελληνικής», Μελέτες για την Ελληνική Γλώσσα 5, Θεσσαλονίκη: Κυριακίδης, 89-110. 1. ----------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδεσµος Καθηγητών Γαλλικής Γλώσσας 1 Πανεπιστηµιακής Εκπαίδευσηςwww.apf.gr .» ΜΑΡΝΗ 43 104 38 ΑΘΗΝΑ

Σύνδεσµος Καθηγητών Γαλλικής Γλώσσας 1 Πανεπιστηµιακής Εκπαίδευσηςwww.apf.gr .» ΜΑΡΝΗ 43 104 38 ΑΘΗΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΩΝ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΩΝ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗ ΕΥΤΕΡΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Κυριακή 28-1-2007 ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΑ - ΓΕΝΙΚΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ (συντελεστής βαρύτητας 40%) 1. Στο δηµόσιο σχολείο,

Διαβάστε περισσότερα

Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί μου

Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί μου Αρχαία Ελληνική Γλώσσα: η βασική μέθοδος διδασκαλίας της Νεοελληνικής ως ξένης γλώσσας ΤΑΤΙΑ ΜΤΒΑΡΕΛΙΤΖΕ Υποψήφια διδάκτωρ του Ινστιτούτου Κλασσικής Φιλολογίας, Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών του

Διαβάστε περισσότερα

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Χαιρετίζοντας την σημερινή εκδήλωση εκ μέρους του Πανεπιστημίου Κύπρου, θα

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής Ευθύνης για Παιδιά και Νέους Αθήνα, Ιούνιος 2015

Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής Ευθύνης για Παιδιά και Νέους Αθήνα, Ιούνιος 2015 Η Επίδραση της Επαφής και της Διαδραστικής Συνεργασίας με Νέους με Αναπηρίες στη Στάση των Μαθητών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης: Ένα Πιλοτικό Πρόγραμμα Παρέμβασης Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες Διεξαγωγής Έρευνας στα Πρότυπα Πειραματικά Σχολεία

Οδηγίες Διεξαγωγής Έρευνας στα Πρότυπα Πειραματικά Σχολεία Οδηγίες Διεξαγωγής Έρευνας στα Πρότυπα Πειραματικά Σχολεία Τα Πρότυπα Πειραματικά Σχολεία (ΠΠΣ), λόγω της στενής τους συνεργασίας με την Πανεπιστημιακή κοινότητα, αποτελούν συχνά πεδία διεξαγωγής έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος 5 ος ιαβάζει και γράφει λέξεις που περιέχουν δίψηφα φωνήεντα και συνδυασµούς ει, ευ, ου, ια, αυ) π.χ. ευτυχία, ουρανός, αυτός κλπ.

Στόχος 5 ος ιαβάζει και γράφει λέξεις που περιέχουν δίψηφα φωνήεντα και συνδυασµούς ει, ευ, ου, ια, αυ) π.χ. ευτυχία, ουρανός, αυτός κλπ. ΕΝΟΤΗΤΑ 8 η Ι ΑΧΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΓΡΑΦΗΣ Κατά την Φλωράτου (2002) για τη διδαχή της πρώτης ανάγνωσης βάζουµε τους εξής στόχους : Στόχος 1 ος Αναγνωρίζει και γράφει κάθε γράµµα της αλφαβήτας χωρίς δισταγµούς.

Διαβάστε περισσότερα

Οι µαθητές δήλωσαν ολογράφως το σχολείο τους. Τα δεδοµένα κωδικοποιήθηκαν ως εξής : ΠΙΝΑΚΑΣ 1

Οι µαθητές δήλωσαν ολογράφως το σχολείο τους. Τα δεδοµένα κωδικοποιήθηκαν ως εξής : ΠΙΝΑΚΑΣ 1 3 ΙΙ. ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΚΑΙ ΤΑ Ε ΟΜΕΝΑ. Σχολείο Οι µαθητές δήλωσαν ολογράφως το σχολείο τους. Τα δεδοµένα κωδικοποιήθηκαν ως εξής : ΠΙΝΑΚΑΣ 1 Συχνότητα Γυµνάσιο 773 37.93% Λύκειο 1006 49.36% ΤΕΕ 259 12.71%

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες χορήγησης και διόρθωσης κατατακτήριων τεστ. «Ας μιλήσουμε Ελληνικά Ι, ΙΙ, ΙΙΙ»

Οδηγίες χορήγησης και διόρθωσης κατατακτήριων τεστ. «Ας μιλήσουμε Ελληνικά Ι, ΙΙ, ΙΙΙ» Οδηγίες χορήγησης και διόρθωσης κατατακτήριων τεστ «Ας μιλήσουμε Ελληνικά Ι, ΙΙ, ΙΙΙ» Περιεχόμενα Οδηγίες χορήγησης και διόρθωσης γραπτών τεστ... 3 Ας μιλήσουμε Ελληνικά Ι... 5 Μέρος Α : Κατανόηση προφορικού

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015 ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) «Αρχιμήδης ΙΙΙ Ενίσχυση Ερευνητικών ομάδων στην Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.» Υποέργο: 3 Τίτλος: «Σχεδιασμός, Ανάπτυξη και Αξιολόγηση Σεναρίων Μικτής

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ Μέτρο 2.2 Αναµόρφωση Προγραµµάτων Προπτυχιακών Σπουδών ιεύρυνση Τριτοβάθµιας Κατ. Πράξης 2.2.2.α Αναµόρφωση Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. 4.1 Σύνολο νοµού Αργολίδας. 4.1.1 Γενικές παρατηρήσεις

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. 4.1 Σύνολο νοµού Αργολίδας. 4.1.1 Γενικές παρατηρήσεις ΚΕΦΑΛΑΙΟ ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. Σύνολο νοµού Αργολίδας.. Γενικές παρατηρήσεις Γίνεται φανερό από την ανάλυση, που προηγήθηκε, πως η επίδοση των υποψηφίων του νοµού Αργολίδας, αλλά και η κατανοµή της βαθµολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΥΣΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ. Ονοματεπώνυμα: Ηλιάνα Στάμογλου, 4635

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΥΣΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ. Ονοματεπώνυμα: Ηλιάνα Στάμογλου, 4635 ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΥΣΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ Ονοματεπώνυμα: Ηλιάνα Στάμογλου, 4635 Γεωργία Φυντάνη, 4838 Μάθημα: Μαθησιακές Δυσκολίες Διδάσκων:

Διαβάστε περισσότερα

Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον

Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον Άλιμος, 2015 Η Μέθοδος CLIL Ολιστική Εκμάθηση Περιεχομένου και Ξένης Γλώσσας EMILE: L Enseignement d une Matière par

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελµατικές επιλογές: Αποφασίζουν διαφορετικά µαθητές και µαθήτριες

Επαγγελµατικές επιλογές: Αποφασίζουν διαφορετικά µαθητές και µαθήτριες Επαγγελµατικές επιλογές: Αποφασίζουν διαφορετικά µαθητές και µαθήτριες Πηγή: http://www.rc.auth.gr/analekta/articles/4.4.doc Ο παράγοντας φύλο επιδρά στο επάγγελµα που ονειρεύονται αγόρια και κορίτσια

Διαβάστε περισσότερα

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση Ημερίδα για την ενσωμάτωση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση, Λεμεσός 23/2/13

Διαβάστε περισσότερα

Σχολική Επίδοση Δίγλωσσων Μαθητών Αποτίμηση της Κατάστασης και Προτάσεις Βελτίωσης. Ελένη Σκούρτου Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Σχολική Επίδοση Δίγλωσσων Μαθητών Αποτίμηση της Κατάστασης και Προτάσεις Βελτίωσης. Ελένη Σκούρτου Πανεπιστήμιο Αιγαίου Σχολική Επίδοση Δίγλωσσων Μαθητών Αποτίμηση της Κατάστασης και Προτάσεις Βελτίωσης Ελένη Σκούρτου Πανεπιστήμιο Αιγαίου Εισαγωγή Το θέμα της σχολικής επίδοσης σχετίζεται άμεσα με την ικανότητα των μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

Σύνταξη Πτυχιακής & Διπλωματικής Εργασίας

Σύνταξη Πτυχιακής & Διπλωματικής Εργασίας Workshop: Σύνταξη Πτυχιακής & Διπλωματικής Εργασίας Πρακτικές Οδηγίες - Μεθοδολογία Εισηγήτρια: Παναγιωτίδου Σοφία (Σύμβουλος Σταδιοδρομίας, Γραμματέας Συμβουλίου Πανεπιστημίου Μακεδονίας) 1. Γενική Περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΠΜΣ. Αθήνα 08-08-2013

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΠΜΣ. Αθήνα 08-08-2013 Αθήνα 08-08-2013 ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΠΜΣ Το Διατμηματικό Πρόγραμμα Διδασκαλίας της Νέας Ελληνικής ως Ξένης Γλώσσας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών προκηρύσσει για το ακαδ. έτος 2013 2014 δεκαπέντε

Διαβάστε περισσότερα

«ιεθνούς Σχολείου» Ρόδου

«ιεθνούς Σχολείου» Ρόδου Πληθυσµιακή και Γλωσσική Ποικιλότητα «ιεθνούς Σχολείου» Ρόδου στη Ρόδο: Το Παράδειγµα του Κατερίνα Καλογεροπούλου, Φώτης Κοτζαµάνης, Λιάνα Κουµνάκη, Αγάπη Μπίτσκη, Βασιλική Πίνδη, Πάνος Σιώρος, Κωνσταντίνος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 7 ο ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΥ3 ΕΞΑΜΗΝΟΣΠΟΥΔΩΝ Α ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΙΙ ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΕ ΤΥΠΟΥΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΕ ΤΥΠΟΥΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΕ ΤΥΠΟΥΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ ΗΡΑΚΛΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ https://sym.pblogs.gr ΕΙΔΗ ΛΟΓΟΥ ΤΙ ΣΤΟΧΕΥΩ ; ΑΝΑΦΟΡΙΚΟΣ Κειμενικό είδος ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΙΚΟΣ Κειμενικό είδος ΤΙ ΣΤΟΧΕΥΩ ; Αφήγηση, περιγραφή,

Διαβάστε περισσότερα

Αντιλήψεις Νέων Χρηστών Για Τις Σελίδες Κοινωνικής Δικτύωσης

Αντιλήψεις Νέων Χρηστών Για Τις Σελίδες Κοινωνικής Δικτύωσης 6 ο Πανελλήνιο Συνέδριο «Διδακτική της Πληροφορικής» Φλώρινα, 20-22 Απριλίου 2012 Αντιλήψεις Νέων Χρηστών Για Τις Σελίδες Κοινωνικής Δικτύωσης Αναστασία Καππάτου Δασκάλα, Υπ. Διδάκτωρ ΠΤΝ, Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΙ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ ΓΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΚΤΙΡΙΩΝ Εβελίνα Θεμιστοκλέους

Διαβάστε περισσότερα

Προς όλες και όλους τις/τους φοιτήτριες και φοιτητές του Τμήματος

Προς όλες και όλους τις/τους φοιτήτριες και φοιτητές του Τμήματος ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΜΗΜΑ ΙΤΑΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Πρόεδρος: Φοίβος-Βασίλειος Γκικόπουλος Τηλ. 2310-997584 Εmail: ghico@itl.auth.gr ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Πληροφορίες:

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

Σύγκριση Αναλυτικών Προγραμμάτων Σπουδών Πληροφορικής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ελλάδος και Κύπρου

Σύγκριση Αναλυτικών Προγραμμάτων Σπουδών Πληροφορικής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ελλάδος και Κύπρου Σύγκριση Αναλυτικών Προγραμμάτων Σπουδών Πληροφορικής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ελλάδος και Κύπρου Γρ. Δαβράζος 1, Β. Γαλάνης 2 1 Καθηγητής Πληροφορικής ΠΕ19, Μεταπτυχιακός Φοιτητής Τ.Ε.Ε.Α.Π.Η. Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

«-» vasalap@otenet.gr. andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -.

«-» vasalap@otenet.gr. andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -. παιδαγωγικά ρεύµατα στο Αιγαίο Θεωρείο 10 «-» 1 vasalap@otenet.gr 2 andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -. Abstract In the survey we investigated the views of those who

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ. 1.1 Γενικά

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ. 1.1 Γενικά ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1 Γενικά Η γραπτή επίδοση στις Πανελλήνιες εξετάσεις της Β και Γ τάξης Λυκείου έχει πολύ µεγάλη βαρύτητα για την εισαγωγή στην Τριτοβάθµια εκπαίδευση. Αυτό συµβαίνει επειδή ο γραπτός

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Μεθοδολογία:

Διδακτική Μεθοδολογία: Σάββατο 1 Νοεμβρίου 2014, Αθήνα Διδακτική Μεθοδολογία: Σχεδιασμός - Διεξαγωγή και Αξιολόγηση της Διδασκαλίας Εισηγητής: Δρ. Ιγνάτιος Καράμηνας Σχολικός Σύμβουλος ΠΕ Εκπαιδευτής Ενηλίκων Επιστ. Συνεργάτης

Διαβάστε περισσότερα

Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools

Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools SOCRATES-COMENIUS Action Project 226573-CP-1-2005-1-CY-COMENIUS-C21 Διδακτικό Σενάριο 9 Συγγραφική Ομάδα: Universidad

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακές Γλωσσικές ιαταραχές. Ένας σηµαντικός αριθµός παιδιών παρουσιάζουν προβλήµατα

Αναπτυξιακές Γλωσσικές ιαταραχές. Ένας σηµαντικός αριθµός παιδιών παρουσιάζουν προβλήµατα Εισαγωγή Ένας σηµαντικός αριθµός παιδιών παρουσιάζουν προβλήµατα κατά τη γλωσσική ανάπτυξη, καθώς η γλωσσική τους συµπεριφορά δεν είναι η αναµενόµενη για τη χρονολογική τους ηλικία (βλέπε, Schwartz, 2008,

Διαβάστε περισσότερα

Το νηπιαγωγείο ως προνοµιακός χώρος εκµάθησης της ελληνικής γλώσσας από παιδιά που δεν έχουν την ελληνική ως µητρική 1

Το νηπιαγωγείο ως προνοµιακός χώρος εκµάθησης της ελληνικής γλώσσας από παιδιά που δεν έχουν την ελληνική ως µητρική 1 Το νηπιαγωγείο ως προνοµιακός χώρος εκµάθησης της ελληνικής γλώσσας από παιδιά που δεν έχουν την ελληνική ως µητρική 1 Το κοινωνικό πλαίσιο Από τη δεκαετία του 80 σηµαντικές κοινωνικο-οικονοµικές και πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

Δυσλεξία & Δυσαριθμησία:

Δυσλεξία & Δυσαριθμησία: 22-23 Νοεμβρίου 2014 Αθήνα Δυσλεξία & Δυσαριθμησία: θεωρητική προσέγγιση, προγράμματα αξιολόγησης και αντιμετώπισης Εισηγήτρια: Δρ Φουστάνα Αγγελική Ειδική Παιδαγωγός, Επιστημονική συνεργάτης ΕΚΠΑ, Ερευνήτρια

Διαβάστε περισσότερα

«Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη. και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr

«Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη. και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr «Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη εκπαίδευση, στην επιστήμη και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr th 9ο διεθνές συνέδριο «Ελληνική γλώσσα και Ορολογία»

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ Εισαγωγή στο Γραμματισμό Περίγραμμα μαθήματος Μαρία Παπαδοπούλου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ 1.. Ενημέρωση για το μάθημα και Εισαγωγή Θεματικές περιοχές, Σύστημα αξιολόγησης. Το πλαίσιο του γραμματισμού. Γραμματισμός,

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Δροσινού 153, Δρ ψυχολογίας, Πάρεδρος ειδικής αγωγής-μαθησιακών δυσκολιών ε.θ. στο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο

Μαρία Δροσινού 153, Δρ ψυχολογίας, Πάρεδρος ειδικής αγωγής-μαθησιακών δυσκολιών ε.θ. στο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΠΡΟΦΟΡΙΚΟ ΛΟΓΟ ΜΕ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΟΙΜΟΤΗΤΑΣ. ΤΟ ΕΝΤΥΠΟ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΤΗΣ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗΣ. Μαρία Δροσινού 153, Δρ ψυχολογίας, Πάρεδρος ειδικής αγωγής-μαθησιακών δυσκολιών

Διαβάστε περισσότερα

Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools

Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools SOCRATES-COMENIUS Action Project 226573-CP-1-2005-1-CY-COMENIUS-C21 Διδακτικό Σενάριο 7 Συγγραφική Ομάδα: Cyprus College,

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή Επίπεδο *Τιμή

Περιγραφή Επίπεδο *Τιμή MULTIMEDIA ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ - CD ROM για Διαδραστικό Πίνακα Περιγραφή Επίπεδο *Τιμή ΑΚΤΙΝΕΣ v5.0 Πακέτο 112 εκπαιδευτικών προγραμμάτων το οποίο εστιάζει στην υποστήριξη της διδασκαλίας των διαφορετικών

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση. Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com

Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση. Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com Τι είναι Μαθησιακές Δυσκολίες; Καμπύλη Νοημοσύνης Δείκτης Νοημοσύνης ποσοστό % κατηγορία πάνω από

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ Περιεχόµενα 7 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α Η ΠΑΙ ΑΓΩΓΟΥΣΑ Ι ΑΣΚΑΛΙΑ... 17 Το αντικείµενο της Παιδαγωγικής, η παιδαγωγούσα διδασκαλία, ο ρόλος της ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση σχετικά με το περιβάλλον Εκπαίδευση για το περιβάλλον Εκπαίδευση στο περιβάλλον

Εκπαίδευση σχετικά με το περιβάλλον Εκπαίδευση για το περιβάλλον Εκπαίδευση στο περιβάλλον Περιβαλλοντική Εκπαίδευση (ΠΕ) ονομάζεται η διδασκαλία του τρόπου λειτουργίας του οικοσυστήματος και στόχος της είναι η αλλαγή της συμπεριφοράς των ανθρώπων προς μια αειφορική κατεύθυνση Εκπαίδευση σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο: Πιθανή διάρκεια: Διδακτικό υλικό:

Επίπεδο: Πιθανή διάρκεια: Διδακτικό υλικό: Θεωρία: Η διδακτική πρόταση που ακολουθεί επικεντρώνεται στους ήχους /i/ και /e/, οι οποίοι δυσκολεύουν ιδιαίτερα τους αραβόφωνους μαθητές. Ο καθηγητής διδάσκει την προφορά ακολουθώντας τη μέθοδο της Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα: «Βιβλία Γλώσσας Α, Β, Γ ηµοτικού», «Μαθηµατικά Α, Β ηµοτικού»

Θέµατα: «Βιβλία Γλώσσας Α, Β, Γ ηµοτικού», «Μαθηµατικά Α, Β ηµοτικού» 1 ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Για την ενηµέρωση των υποψηφίων συγγραφέων εγχειριδίων Γλώσσας και Μαθηµατικών, κοινοποιούµε απάντηση σε σχετικό ερωτηµατολόγιο που µας είχαν υποβάλει

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΕΡΙΛΗΨΗ επιμέλεια: Γεώργιος Μπαρμπούτης

Η ΠΕΡΙΛΗΨΗ επιμέλεια: Γεώργιος Μπαρμπούτης ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ Η ΠΕΡΙΛΗΨΗ επιμέλεια: Γεώργιος Μπαρμπούτης Α. Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ 1. Διαβάζουμε προσεκτικά ολόκληρο το κείμενο, για να κατανοήσουμε το περιεχόμενό του και να επισημάνουμε το θεματικό του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΓΕΝΙΚΑ Βασικός στόχος είναι η ανατροφοδότηση της εκπαιδευτικής διαδικασίας και ο εντοπισμός των μαθησιακών ελλείψεων με σκοπό τη βελτίωση της παρεχόμενης σχολικής εκπαίδευσης. Ειδικότερα

Διαβάστε περισσότερα

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Παιδαγωγικά ρεύματα στο Αιγαίο Προσκήνιο 1 Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Δημήτρης Σπανός 1 dimitris.spanos@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΥΓΓΡΑΦΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ/ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΥΓΓΡΑΦΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ/ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΥΓΓΡΑΦΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ/ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 Σύμφωνα με τη διεθνώς επικρατούσα ακαδημαϊκή πρακτική, παρατίθενται οι παρακάτω συνοπτικές οδηγίες για τη συγγραφή πτυχιακής ή διπλωματικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ ΚΑΙ Ι ΙΑΙΤΕΡΑ ΓΙΑ ΕΚΕΙΝΟΥΣ ΠΟΥ ΑΠΕΙΛΟΥΝΤΑΙ ΜΕΤΡΟ 1.2 ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 1

ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ ΚΑΙ Ι ΙΑΙΤΕΡΑ ΓΙΑ ΕΚΕΙΝΟΥΣ ΠΟΥ ΑΠΕΙΛΟΥΝΤΑΙ ΜΕΤΡΟ 1.2 ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 1 ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 1 ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ ΚΑΙ Ι ΙΑΙΤΕΡΑ ΓΙΑ ΕΚΕΙΝΟΥΣ ΠΟΥ ΑΠΕΙΛΟΥΝΤΑΙ ΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΜΕΤΡΟΥ Καταπολέµηση της

Διαβάστε περισσότερα

TA ΟΡΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ: ΝΕΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΔΙΑΛΕΚΤΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΑΡΧΕΙΑ ΠΡΟΦΟΡΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ

TA ΟΡΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ: ΝΕΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΔΙΑΛΕΚΤΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΑΡΧΕΙΑ ΠΡΟΦΟΡΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ TA ΟΡΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ: ΝΕΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΔΙΑΛΕΚΤΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΑΡΧΕΙΑ ΠΡΟΦΟΡΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ Χρυσούλα Καραντζή Κέντρο Ερεύνης Νεοελληνικών Διαλέκτων και Ιδιωμάτων της Ακαδημίας Αθηνών karantch@academyofathens.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΨΗΦΙΑΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ MOODLE

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΨΗΦΙΑΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ MOODLE ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΨΗΦΙΑΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ MOODLE Ζωή-Ελένη Σταθάκη, Ευαγγελία Παυλάτου Τομέας Χημικών Επιστημών, Σχολή

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Παγκύ πριο Σύνέ δριο

2 ο Παγκύ πριο Σύνέ δριο 2 ο Παγκύ πριο Σύνέ δριο Διδάσκοντας την Ελληνική ως δεύτερη/ξένη γλώσσα σε ενήλικες: ζητήματα και ζητούμενα στο κυπριακό συγκείμενο Σάββατο, 29 Νοεμβρίου 2014, Ξενοδοχείο Mediterranean, Λεμεσός Περιλήψεις

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ. Δυσλεξία και εκπαιδευτική πράξη

ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ. Δυσλεξία και εκπαιδευτική πράξη ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ Δυσλεξία και εκπαιδευτική πράξη του Κωνσταντίνου Θώδη * Η εικόνα που προβάλλεται και έχει επικρατήσει για το παιδί με «μαθησιακές δυσκολίες» είναι η εικόνα ενός έξυπνου παιδιού, το

Διαβάστε περισσότερα

Organic.Edunet Web portal

Organic.Edunet Web portal Σχεδιασµός Εκπαιδευτικών Σεναρίων µε τη Χρήση Νέων Τεχνολογιών και Εργαλείων Παγκόσµιου Ιστού Πέτρος Λαµέρας Ελληνογερµανική Αγωγή 29 Απριλίου 2010 Τοέργο Organic.Edunet Στόχος να αποκτήσουν εκπαιδευτικοί

Διαβάστε περισσότερα

Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία

Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγικό μέρος 2. Ειδικά λεξιλόγια και λεξικός δανεισμός 2.1.Διδακτικές προτάσεις 3. Παράδειγμα διδακτικής εφαρμογής

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο 1 Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ο ενιαίος ευρωπαϊκός χώρος αποτελεί ήδη πεδίο δραστηριότητας, αλλά και ανταγωνισμού των γλωσσών. Από την εποχή της ίδρυσης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΦΟΡΜΑΓΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΦΟΡΜΑΓΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ, 5 CFU 1. prof. Paola Maria Minucci (6 ιδακτικές ώρες): 1 CFU Α ΜΕΡΟΣ, 0,5 CFU (In data da stabilire) ιδακτική της νεοελληνικής ποίησης 1: Ανάλυση του κειµένου Β ΜΕΡΟΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Μαρίνα Ματθαιουδάκη. Περίληψη

Μαρίνα Ματθαιουδάκη. Περίληψη Μαρίνα Ματθαιουδάκη Περίληψη Τα Ηλεκτρονικά Σώματα Κειμένων (ΗΣΚ) αποτελούνται από σειρά κειμένων (γραπτών ή προφορικών) και είναι αποθηκευμένα σε ηλεκτρονική μορφή και προσβάσιμα με τη χρήση εργαλείων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΩΝ & ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ TMHMA ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Α) Προπτυχιακά 1. Νηπιαγωγικά 2. Δημοτική Εκπαίδευση Β) Μεταπτυχιακά 1. ΜΑ Εκπαιδευτική Ηγεσία 2. ΜΑ Ειδική

Διαβάστε περισσότερα

Η βιβλιοθήκη της Ι.Μ. Ευαγγελισμού της Θεοτόκου

Η βιβλιοθήκη της Ι.Μ. Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Ελένη Γαλιώτου Τμήμα Πληροφορικής, ρ ΤΕΙ Αθήνας 1-10-2010 1 Η βιβλιοθήκη της Ι.Μ. Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Σκιάθου Ψηφιοποίηση Το ερευνητικό έργο «ΠΟΛΥΤΙΜΟ» Πρόσβαση στο περιεχόμενο των ιστορικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Το Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού www.hcc.edu.gr οργανώνει από το 2000 σε σταθερή βάση, κάθε φθινόπωρο, άνοιξη

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Dr Marios Vryonides. Curriculum Vitae I. PERSONAL DETAILS.. 2 II. EDUCATION... 3 III. WORK EXPERIENCE. 4

Dr Marios Vryonides. Curriculum Vitae I. PERSONAL DETAILS.. 2 II. EDUCATION... 3 III. WORK EXPERIENCE. 4 Curriculum Vitae Dr Marios Vryonides I. PERSONAL DETAILS.. 2 II. EDUCATION.... 3 III. WORK EXPERIENCE. 4 IV. PRESENTATIONS IN CONFERENCES AND SEMINARS... 5 V. PUBLICATIONS.... 6-1 - I. PERSONAL DETAILS

Διαβάστε περισσότερα

Γονεϊκές αντιλήψεις για τη δομή της παιδικής προσωπικότητας σε Ελλάδα και Κύπρο

Γονεϊκές αντιλήψεις για τη δομή της παιδικής προσωπικότητας σε Ελλάδα και Κύπρο Γονεϊκές αντιλήψεις για τη δομή της παιδικής προσωπικότητας σε Ελλάδα και Κύπρο Βασίλης Παυλόπουλος Τομέας Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών Ανακοίνωση στο 7 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας, Λευκωσία,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ Β, ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ -----

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Αποτελεσµάτων Έργου SPERO. Παρασκευή Τζούβελη Υποψήφια ιδάκτωρ ΕΜΠ

Παρουσίαση Αποτελεσµάτων Έργου SPERO. Παρασκευή Τζούβελη Υποψήφια ιδάκτωρ ΕΜΠ Παρουσίαση Αποτελεσµάτων Έργου SPERO Παρασκευή Τζούβελη Υποψήφια ιδάκτωρ ΕΜΠ οµή Συστήµατος SPERO Βάση εδοµένων Εκπαιδευτικό Υλικό Στατιστική Ανάλυση Ερωτηµατολόγια Προγραµµατιστές Ειδικοί σε συστήµατα

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Επιμέλεια: Μαρία Λαζαρίδου Σχολική Σύμβουλος 14 ης Περιφέρειας Π.Ε. Θεσσαλονίκης 3 Μαρτίου 2015-13 ο Δημ. Σχολείο Σταυρούπολης Ενεργός συμμετοχή Καλλιέργεια των

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ A ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ)

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ A ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ A ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ) ΑΘΗΝΑ 1998 Οµάδα Σύνταξης Άννα ηµητροκάλη, Φιλόλογος,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΤΩΝ ΗΜΟΓΡΑΦΙΚΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ

ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΤΩΝ ΗΜΟΓΡΑΦΙΚΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΤΩΝ ΗΜΟΓΡΑΦΙΚΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ Τα δηµογραφικά δεδοµένα τα οποία προέρχονται από τις απογραφές πληθυσµού, τις καταγραφές της φυσικής και µεταναστευτικής κίνησης του πληθυσµού

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός διαφοροποιημένης διδασκαλίας

Σχεδιασμός διαφοροποιημένης διδασκαλίας Σχεδιασμός διαφοροποιημένης διδασκαλίας ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΤΩΝ ΖΩΩΝ Ένας λαγός, ένα πουλί, ένα ψάρι, ένας σκίουρος, μια πάπια και διάφορα άλλα ζώα αποφάσισαν να ανοίξουν ένα σχολείο. Συστήθηκε λοιπόν μια επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικά Ερωτήματα

Ερευνητικά Ερωτήματα ΣΤΟΧΟΣ Στόχος της προτεινόμενης έρευνας ήταν η διερεύνηση ύπαρξης διαφορών στην εκπαίδευση των εργαζομένων μεταναστών σε θέματα υγιεινής και ασφάλειας της εργασίας σε σχέση με το πολιτισμικό τους υπόβαθρο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕ ΤΟ ΑΒΑΚΙΟ/E-SLATE

ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕ ΤΟ ΑΒΑΚΙΟ/E-SLATE Θέµα ιερεύνησης: Σχεδιασµός γραµµάτων Μπορώ να φτιάξω το δικό µου επεξεργαστή κειµένου; Στη διερεύνηση αυτή οι µαθητές καλούνται να κατασκευάσουν µια γραµµατοσειρά µε όλα τα κεφαλαία γράµµατα του ελληνικού

Διαβάστε περισσότερα

(c) EΠΑΦΟΣ ΑΘΗΝΑ Νοέµβριος 2013 Απαγορεύεται η αντιγραφή του παρόντος χωρίς την έγγραφη άδεια της ΕΠΑΦΟΣ ΕΠΕ.

(c) EΠΑΦΟΣ ΑΘΗΝΑ Νοέµβριος 2013 Απαγορεύεται η αντιγραφή του παρόντος χωρίς την έγγραφη άδεια της ΕΠΑΦΟΣ ΕΠΕ. (c) EΠΑΦΟΣ ΑΘΗΝΑ Νοέµβριος 2013 Απαγορεύεται η αντιγραφή του παρόντος χωρίς την έγγραφη άδεια της ΕΠΑΦΟΣ ΕΠΕ. 2 4teachers Γρήγορος οδηγός χρήσης (Βασικά βήματα) Για να αρχίσεις κι εσύ να χρησιμοποιείς

Διαβάστε περισσότερα

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education www.xtremepapers.com UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *6301456813* GREEK 0543/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ... Δ/ΝΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ... ΓΡΑΦΕΙΟ... ΔΗΜΟΣ / ΠΕΡΙΟΧΗ ΣΧΟΛΕΙΟΥ...

ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ... Δ/ΝΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ... ΓΡΑΦΕΙΟ... ΔΗΜΟΣ / ΠΕΡΙΟΧΗ ΣΧΟΛΕΙΟΥ... ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Ημερομηνία... Σχ. Έτος:.... Αριθ. Πρωτ.... ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ... Δ/ΝΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ... ΓΡΑΦΕΙΟ.... ΤΗΛ... ΔΗΜΟΣ / ΠΕΡΙΟΧΗ ΣΧΟΛΕΙΟΥ..........

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνικές σχέσεις μαθητών με πολιτισμικές ιδιαιτερότητες σε ελληνικές τάξεις»

«Κοινωνικές σχέσεις μαθητών με πολιτισμικές ιδιαιτερότητες σε ελληνικές τάξεις» Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο «Κοινωνικές σχέσεις μαθητών με πολιτισμικές ιδιαιτερότητες σε ελληνικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΟΗΜΑΤΙΚΗΣ ΩΣ ΜΗΤΡΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΩΝ ΚΩΦΩΝ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΟΗΜΑΤΙΚΗΣ ΩΣ ΜΗΤΡΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΩΝ ΚΩΦΩΝ DEAFVOC ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΟΗΜΑΤΙΚΗΣ ΩΣ ΜΗΤΡΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΩΝ ΚΩΦΩΝ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Π 1. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών Ανάπτυξη µεθόδων και εργαλείων έρευνας Από τα σχολεία που συµµετείχαν στην ΑΕΕ: Οργάνωσε οµάδες εργασίας το 66% Αξιοποίησε σχετική βιβλιογραφία το 66% Συγκέντρωσε δεδοµένα από: τα αρχεία του σχολείου το

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ:Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική Πούλιου Χριστίνα(5543) Κορρέ Πελαγία(5480) Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ:Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική Πούλιου Χριστίνα(5543) Κορρέ Πελαγία(5480) Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ:Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική Πούλιου Χριστίνα(55) Κορρέ Πελαγία(580) Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Εαρινό εξάμηνο 0 Ρέθυμνο, 5/6/0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ:. Εισαγωγή.

Διαβάστε περισσότερα

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΜΕΡΟΣ Α Οι προτεραιότητες στα Νέα Αναλυτικά Προγράμματα Λειτουργική Ανάλυση (copyright: Μαίρη

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικών Μαθησιακών Δυσκολιών σε παιδιά & εφήβους

Ειδικών Μαθησιακών Δυσκολιών σε παιδιά & εφήβους Επιμορφωτικό Σεμινάριο: Προσέγγιση των Ειδικών Μαθησιακών Δυσκολιών σε παιδιά & εφήβους Εισηγήτρια: Δρ Φουστάνα Αγγελική Ειδική Παιδαγωγός, Επιστημονική συνεργάτης ΕΚΠΑ, Ερευνήτρια Katholieke Universiteit

Διαβάστε περισσότερα