Παγκοσμιοποίηση, κοινωνία της γνώσης και δια βίου εκπαίδευση. Οι νέες ορίζουσες του εκπαιδευτικού έργου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Παγκοσμιοποίηση, κοινωνία της γνώσης και δια βίου εκπαίδευση. Οι νέες ορίζουσες του εκπαιδευτικού έργου"

Transcript

1 1 Παγκοσμιοποίηση, κοινωνία της γνώσης και δια βίου εκπαίδευση. Οι νέες ορίζουσες του εκπαιδευτικού έργου Ματθαίου Δημήτρης Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών Καθώς ο 20ος αιώνας γέρνει στη δύση του και μια καινούργια χιλιετία χαράζει, ένα τεράστιο όσο και ετερόκλητο πλήθος συνωστίζεται, όλο και πιο πυκνό, στο μεροβίγλι της ιστορίας, αναζητώντας τα σημάδια ενός αύριο που επελαύνει ορμητικό. Για τους ανθρώπους που έφερε εκεί η αγάπη και η αγωνία για την εκπαίδευση, τα ερωτήματα καταιγιστικά, απορημένα, φορτισμένα με άγχος και αμφιβολία. Όλο και πιο συχνά, μέσα από το βουητό της συζήτησης ξεχωρίζουν, ξανά και ξανά, οι ίδιες σημαδιακές λέξεις και φράσεις : Τεχνολογική έκρηξη, αγορά εργασίας, ανεργία, μετα-νεωτερικότητα, παγκοσμιοποίηση, δια-βίου εκπαίδευση, κοινωνία της γνώσης, ποιότητα, πολυπολιτισμικότητα, εθνική ταυτότητα, αξιακός σχετικισμός. Το κείμενο αυτό φιλοδοξεί να αποτελέσει μια μικρή συμβολή στο γενικευμένο αυτό προβληματισμό. Να βάλει σε τάξη επιχειρήματα και απόψεις. Να ψηλαφίσει τα σημάδια και να αναζητήσει τα ίχνη μιας πορείας, που έχει ήδη αρχίσει μετά το τέλος αυτής της πολυκύμαντης περιόδου που ο Hobsbawm ονόμασε Σύντομο 20ο Αιώνα. Να καταγράψει τάσεις και να αφουγκραστεί προβλήματα και εντάσεις στον ευαίσθητο χώρο της εκπαίδευσης. Η γένεση και ανάπτυξη του δημόσιου καταβολές και θεσμικά χαρακτηριστικά. σχολείου στην Ευρώπη. Ιδεολογικές Το σημερινό σχολείο, λοιπόν, είναι το υπερήλικο πια τέκνο του Καιρού και. της Παράδοσης δύο γεννητόρων σφριγηλών, αλλά και αντίμαχων, που συναντήθηκαν κάπου εκεί, στις αρχές του 19 ου αιώνα, και έδωσαν σάρκα και οστά σε ένα θεσμό, που κουβαλάει έκτοτε αναλλοίωτο το γονιδιακό του υλικό, αν και ο χρόνος και η ιδιαιτερότητά των κατά τόπους συνθηκών έχουν σμιλέψει ανάλογα τα βασικά του χαρακτηριστικά. Όταν δημιουργήθηκε το δημόσιο σχολείο, η μοναρχία, παρά τους τριγμούς και τις μεταμφιέσεις της, δέσποζε στην πολιτική ζωή των χωρών της Ευρώπης. Μονάρχες και ευγενείς είχαν συχνά διαφορετική εθνική καταγωγή από τους υπηκόους τους, μιλούσαν άλλη απ' αυτούς γλώσσα, ανήκαν σε διαφορετικό θρησκευτικό δόγμα, αγνοούσαν και πολλές φορές περιφρονούσαν τις τοπικές πολιτιστικές παραδόσεις. Τα όρια της ηγεμονίας τους ρύθμιζαν συνοικέσια και γάμοι, δωροδοκίες και προσωπικά συμφέροντα, γεωπολιτικές επιδιώξεις και παιχνίδια ισορροπιών, που προκλητικά παρέβλεπαν τους μύχιους πόθους και τις ανάγκες των λαών. Υπερεθνικές δυνάμεις αποτελούσαν το συνεκτικό ιστό της πολιτικής, της κοινωνικής και της πολιτιστικής ζωής στην Ευρώπη. Η καθολική εκκλησία όριζε ελέω θεού αυτοκράτορες, επικύρωνε νομοθετήματα, στελέχωνε την κρατική γραφειοκρατία, φρόντιζε για την ηθική και την πνευματική υγεία των νέων. Η Η εργασία αυτή παρουσιάστηκε στο Θ Διεθνές Παιδαγωγικό Συνέδριο, Βόλος

2 2 λατινική ήταν ακόμη η γλώσσα της επιστήμης και των γραμμάτων. Η κοινωνία ήταν αυστηρά ιεραρχική και η κρατούσα τάξη πραγμάτων θεόθεν καθορισμένη και αμετάβλητη. Κάθε αμφισβήτηση ήταν ταυτόσημη με αμφισβήτηση της θείας βούλησης και γι' αυτό ο καθένας ήταν υποχρεωμένος να αποδέχεται και να υπομένει αδιαμαρτύρητα τη μοίρα του. Και η μοίρα αυτή δεν προέβλεπε τον φωτισμό του πνεύματος των πολλών, ενώ και για τους λίγους η πνευματική δίαιτα ήταν επίσης αυστηρά καθορισμένη από το λιτό μενού του trivium και του quadrivium. Και ενώ η παράδοση έμοιαζε εφησυχασμένη να απολαμβάνει τη σταθερότητα, αλλά και την ανανεωτική αύρα της Αναγέννησης, εισέβαλλε ορμητικά ο καιρός. Οι άνεμοι του Διαφωτισμού, της Νεωτερικότητας και του Εθνικισμού ήρθαν απειλητικοί να ανατρέψουν την κατεστημένη τάξη, πριν συναντηθούν διαλεκτικά και γονιμοποιήσουν την παράδοση. Νέες ιδέες και ιδανικά ξεχύθηκαν διάπυρα από τη σκέψη των εγκυκλοπαιδιστών και τα οδοφράγματα της Γαλλικής επανάστασης. Ελευθερία, δικαιοσύνη, ανθρώπινα δικαιώματα, έθνος, πατριωτισμός, Γενική Θέληση, Κοινωνικό Συμβόλαιο, φυσική κατάσταση του ανθρώπου, ιδέες ανατρεπτικές και ζωογόνες αναμιγνύονται αξεδιάλυτα με την αισιοδοξία από τη δημιουργική δύναμη των θετικών επιστημών, την αποκάλυψη των νόμων της φύσης, την καθυπόταξη των δυνάμεών της. αναμιγνύονται με την απόλαυση της προσδοκίας για βελτίωση του βιοτικού επιπέδου, που δίνουν η ανάπτυξη της τεχνολογίας, τα εργοστάσια, τα νέα μέσα συγκοινωνίας και επικοινωνίας, οι ανακαλύψεις στην υγεία. Η συγκρότηση του έθνους- κράτους, με συγκεκριμένη όσο και μοναδική πολιτισμική ταυτότητα, ενιαίες συλλογικές παραδόσεις και πεπρωμένα, με σαφώς οριοθετημένα σύνορα και με ανεξάρτητη κρατική υπόσταση, αποκτά απόλυτη προτεραιότητα. Για να ευδοκιμήσει και να αναπτυχθεί, το νέο πολιτικό μόρφωμα θα πρέπει να είναι ταυτόχρονα οικονομικά εύρωστο και οργανωτικά αρτιμελές και λειτουργικό. Θα πρέπει να διαθέτει τους υλικούς και θεσμικούς πόρους και πάνω απ' όλα το ανθρώπινο κεφάλαιο, που θα αξιοποιήσει τους πόρους αυτούς. Το επόμενο λογικό - αν και όχι αναγκαστικά εύκολο - βήμα είναι η δημιουργία του δημόσιου σχολείου. Ενός θεσμού που θα υπηρετεί τις προτεραιότητες της εποχής και που, εκ των πραγμάτων, δεν μπορεί παρά να αντανακλά, εκτός από την γενική ιστορική συγκυρία, και τις ιδιαίτερες συνθήκες, τους συσχετισμούς και τις εντάσεις της κάθε κοινωνίας ξεχωριστά. Παραμερίζοντας τις ιδιαιτερότητες, το δημόσιο σχολείο στην Ευρώπη έχει λοιπόν ορισμένα κοινά χαρακτηριστικά. Η πίεση του εθνικισμού αποτυπώνεται στον εθνοκεντρισμό, την εσωστρέφεια και τον αμυντικό του χαρακτήρα. Πρωταρχικό του μέλημα είναι η ανάδειξη και προβολή των ιστορικών περγαμηνών του έθνους: Των αγώνων που δόθηκαν για την εθνική ανεξαρτησία, των ηρώων που με τη θυσία τους κατόρθωσαν το ακατόρθωτο, της εθνικής συμβολής - πραγματικής ή πολύ συχνά εικαζόμενης - στον παγκόσμιο πολιτισμό. Είναι άλλωστε η εποχή που όλες οι πολιτιστικές δυνάμεις κάθε τόπου έχουν επιδοθεί στο έργο της οριοθέτησης της εθνικής ταυτότητας: Η δημοτική μουσική γίνεται ο πυρήνας της εθνικής μουσικής σχολής. Οι λαϊκοί μύθοι και δοξασίες αποτελούν την πρώτη ύλη της εθνικής λογοτεχνίας και ενός νέου γνωστικού κλάδου, της λαογραφίας. Ιδιαίτερη είναι η φροντίδα για τη γλώσσα: Την αποκάθαρσή της από ξένες επιρροές και προσμίξεις. τη δομική της συγκρότηση και τον λεξιλογικό της εμπλουτισμό. την ανάδειξη των μορφολογικών της ιδιαιτεροτήτων, κυρίως εκείνων που τη διαφοροποιούν από τις γλώσσες όμορων λαών. την αποκάλυψη της ιστορικής της συνέχειας και διάρκειας. Την ίδια διάρκεια και συνέχεια της διαμονής στο γεωγραφικό χώρο που κατέχει ή

3 3 που διεκδικεί το εθνικό κράτος, καλείται να υπηρετήσουν επίσης η ιστορία και η γεωγραφία. Το σχολείο γίνεται αναγκαστικά εσωστρεφές. Επιχειρεί να τακτοποιήσει τα του οίκου του, να ομογενοποιήσει τον πληθυσμό του, να αφομοιώσει το μειονοτικό στοιχείο. Παίρνει γι αυτό στάση αμυντική απέναντι στις δυνάμεις που αμφισβήτησαν στο παρελθόν ή που μπορεί να αμφισβητήσουν στο μέλλον την εθνική ενότητα. Και οι δυνάμεις αυτές δεν είναι μόνο εξωτερικές. Περιλαμβάνουν επίσης τις εσωτερικές δυνάμεις. τις δυνάμεις της κοινωνικής αμφισβήτησης, που συνειδητοποιούν την εποχή αυτή το ρόλο τους και βρίσκονται σε διαρκή κινητοποίηση. Πλάι στα αμιγώς «εθνικά» ευδοκιμούν τα φρονηματιστικά μαθήματα. Εδώ ο ρόλος της παράδοσης είναι ιδιαίτερα ενεργός. Οι θρησκευτικές και ηθικές αξίες, τα παραδεδεγμένα κοινωνικά ήθη και κώδικες συμπεριφοράς, η θαυμαστική αναπόληση του πολιτιστικού παρελθόντος, με τη διαχρονική του ποιότητα και ζωντάνια, έρχονται, με την αποδοχή τους από την εκπαίδευση, να συμπληρώσουν και να ενισχύσουν τον εθνοκεντρικό της χαρακτήρα. Τα παραδείγματα εθνογενετικού ρόλου της εκπαίδευσης αφθονούν. Το ίδιο και η ποικιλία των προσεγγίσεων που ακολουθούνται. Στις Η.Π.Α. η εκπαίδευση αναλαμβάνει, δίκην χωνευτηρίου πολιτισμικών παραδόσεων και ψυχών, την ομογενοποίηση ενός ετερόκλητου πλήθους μεταναστών, με μια ευρύτατη ποικιλία αξιών, γλωσσών, θρησκειών, επιδιώξεων και προσδοκιών και τη δημιουργία ενός πολίτη με μια νέα εντελώς εθνική ταυτότητα και μιας δημοκρατίας με θεσμική συγκρότηση διάφορη από την ευρωπαϊκή. Αποκεντρωμένη και διαχειριστικά θεμελιωμένη στην ατομική πρωτοβουλία, η πολιτική της εθνικής ομογενοποίησης διά της εκπαίδευσης ακολουθείται συστηματικά, σχεδόν μέχρι τις πρώτες μεταπολεμικές δεκαετίες. Στη Βρετανία η εκπαίδευση συμβάλλει, στο βαθμό που της αναλογεί και που της επιτρέπει η πολιτική laisser faire, στη συγκρότηση του βρετανικού έθνους, μέσα από τις αυθύπαρκτες και ιστορικά ευδιάκριτες εθνότητες των Άγγλων, των Σκώτων και των Ουαλών. Συμβάλλει όμως κυρίως στην απορρόφηση των κοινωνικών κραδασμών και στη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής, που διαταράσσεται από τη σαρωτική εισβολή της εκβιομηχάνισης και της αστικοποίησης του πληθυσμού. Στη Γαλλία του Guizot, αλλά και στη Γαλλία του Jule Ferry, στη θρησκευτική - αστική, δηλαδή εκδοχή της και στη λαϊκή - δημοκρατική αντίστοιχα, η εκπαίδευση αναλαμβάνει να στηρίξει το εθνικό κράτος. να εμπνεύσει με τρόπο άμεσο και ρητό και υπό την καθοδήγηση πάντα της Παρισινής κυβέρνησης, τον πατριωτισμό και το σεβασμό προς τη Γαλλική κουλτούρα, που είναι και τα δύο απαραίτητα για την απόκρουση της διαρκούς απειλής κατά της εθνικής ανεξαρτησίας και για τη διασφάλιση της πολιτικής και κοινωνικής ομαλότητας στη χώρα. Και το ίδιο ασφαλώς θα μπορούσε να λεχθεί και για τις χώρες των οποίων η εθνική συγκρότηση ήρθε συγκριτικά καθυστερημένα, όπως η Γερμανία ή η Ιταλία. Είναι χαρακτηριστική εν προκειμένω η ετοιμότητα με την οποία η Ιταλική εκπαίδευση ανταποκρίθηκε στο προσκλητήριο του Massimo d' Azeglio από το βήμα της πρώτης Βουλής της Νέας Ιταλίας: «Τώρα που φτιάξαμε την Ιταλία», είχε διακηρύξει, «είναι ώρα να αρχίσουμε να δημιουργούμε και τους Ιταλούς». Παράλληλα με την οικοδόμηση του έθνους - κράτους, η εκπαίδευση καλείται να συνδράμει στην ομαλή μετάβαση από τη γεωργική στη βιομηχανική κοινωνία, στην απόκτηση γνώσεων και δεξιοτήτων, αλλά και στην υιοθέτηση στάσεων και συμπεριφορών που προσιδιάζουν στη νέα μορφή της παραγωγικής διαδικασίας. Η νέα βιομηχανική κουλτούρα χαρακτηρίζεται για τη μαζικότητά της και τη συγκέντρωση της εργατικής δύναμης σε ένα χώρο, για το μηχανιστικό χαρακτήρα της παραγωγής, για την ιεραρχική δομή και οργάνωσή της, για το υψηλό αρχικό επενδυτικό της

4 4 κόστος και για τη μακροπρόθεσμη απόσβεση του κεφαλαιουχικού της εξοπλισμού. Τα σύμβολά της, τα ογκώδη μηχανήματα και οι θεόρατες καμινάδες αποπνέουν ένα αίσθημα ισχύος και μια υπερφίαλη βεβαιότητα για τις δυνατότητες του ανθρώπινου πνεύματος να κυριαρχεί στη φύση. Από κοντά, η εκπαίδευση αντανακλά, συχνά παραμορφωτικά, την κουλτούρα της βιομηχανικής νεωτερικότητας. Γίνεται κι αυτή μαζική - αρχικά στην πρωτοβάθμια και πολύ αργότερα στη δευτεροβάθμια - με επίκεντρο τη σχολική μονάδα. Είναι και αυτή ιεραρχικά οργανωμένη, με εμφανή τα μηχανιστικά στοιχεία στη διδακτική και μαθησιακή διαδικασία, ενώ οι επενδύσεις σε κεφαλαιουχικό εξοπλισμό, κυρίως όμως σε ανθρώπινους πόρους γίνονται όλο και περισσότερο απαιτητικές. Υπάρχουν ασφαλώς διαφορές από χώρα σε χώρα και από εποχή σε εποχή, αφού η νεωτερικότητα κατακτά σταδιακά και με διαφορετικό βηματισμό τις διάφορες περιοχές στον κόσμο. Όπως υπάρχουν και διαφορές ανάμεσα στα επίπεδα εκπαίδευσης. Περισσότερο πιστή στη μητέρα παράδοση, η δευτεροβάθμια και η ανώτερη εκπαίδευση διατηρούν τον ελιτίστικο, ουμανιστικό και εν πολλοίς κλασικό τους χαρακτήρα, προετοιμάζοντας τους λίγους εκλεκτούς για τα ελευθέρια επαγγέλματα και για τις θέσεις της κρατικής γραφειοκρατίας. Όμως, πίσω από τις διαφορές στα μορφολογικά χαρακτηριστικά και τις ιδεολογικές αφετηρίες, είναι χρήσιμο να διακρίνουμε τις κοινές παραδοχές και συναινέσεις, που διαμορφώνονται υπό την πίεση των συγκυριών στα σημεία συνάντησης του νεωτερικού με την παράδοση. Σε ό,τι αφορά το υποκείμενο της εκπαίδευσης, τον άνθρωπο, ο πληθυσμός - στόχος έχει σαφή συγκρότηση και δεδομένη σύνθεση. Αποτελείται αποκλειστικά από νέους, που έρχονται στο σχολείο για να αποκτήσουν τα εφόδια, που για την υπόλοιπη ζωή τους θα τους διασφαλίσουν επαγγελματικά και θα τους αναδείξουν κοινωνικά. Το τεράστιο μέγεθος της αρχικής επένδυσης κάνει βαριά τα βήματα της αλλαγής στην παραγωγή και σταθερή την αγορά εργασίας, ενώ η δύναμη της παράδοσης επιβάλλει τη σταθερότητα και τη μακροημέρευση των κοινωνικών δομών και συμβάσεων. Γι' αυτό και τα εκπαιδευτικά εφόδια έχουν σταθερή "αγοραστική αξία". μπορεί να αξιοποιηθούν σε βάθος χρόνου που ξεπερνά τον προσδόκιμο χρόνο ζωής του κατόχου τους. Όμως η γνώση που προσφέρει το σχολείο δεν έχει κατά βάση άμεσα χρηστικό χαρακτήρα. Έχει ένα σαφές αξιακό περιεχόμενο και γι' αυτό συμβάλλει κυρίως στη διαμόρφωση ηθικού χαρακτήρα και πνευματικά ολοκληρωμένης προσωπικότητας. Απόδειξη περίτρανη η πρωτοκαθεδρία της δευτεροβάθμιας, της "γνήσιας" εκπαίδευσης, απέναντι στη στοιχειώδη, την πρακτική, την απονευρωμένη από υψηλές αξίες και φιλόδοξους στόχους εκπαίδευση, που απευθύνεται στους πολλούς, σ' αυτούς που η θεία πρόνοια έταξε να υπηρετούν τους εκλεκτούς και να αποτελούν το έρμα στη σταθερή πορεία της κοινωνίας. Απόδειξη επίσης και οι αγώνες δεκαετιών να αναβαθμιστεί η στοιχειώδης εκπαίδευση, με την υιοθέτηση από το δημοτικό σχολείο των μαθημάτων, των διδακτικών πρακτικών και παιδαγωγικής κουλτούρας του δευτεροβάθμιου σχολείου. Ακόμη και το Αμερικάνικο σχολείο, με τον απ' αρχής πραγματιστικό προσανατολισμό του, επιφυλάσσει στη γνήσια ανθρωπιστική γνώση μια ιδιαίτερη θέση, αφού οι κάτοχοί της απολαμβάνουν τα προνόμια της κοινωνικής αναγνώρισης και κυρίως την προοπτική ανάδειξής τους σε θέσεις πολιτικής ισχύος. Η πραγματική γνώση αποτελεί συνεπώς κτήμα των ολίγων εκλεκτών και αίτημα των πολλών. Ένα είδος μυστικής θεότητας που έχει την ικανότητα να ανυψώνει τον άνθρωπο σε σφαίρες πνευματικότητας, ηθικής τελείωσης και κοινωνικής αποδοχής. Και ο ναός της θεότητας αυτής είναι τα εκπαιδευτικά ιδρύματα. Δημόσια ή ιδιωτικά, εκκλησιαστικά ή λαϊκά, σχολεία και πανεπιστήμια έχουν το μονοπώλιο της γνώσης.

5 5 Και η γνώση αυτή εμφανίζεται ενιαία. Υφαίνεται γύρω από τις ανθρωπιστικές αξίες του διαφωτισμού, που συνέχουν επιμέρους επιστημονικούς κλάδους και θεματικές περιοχές. Υπηρετεί τις ανάγκες της νεωτερικότητας, που για δεκαετίες εξακολουθεί να διατηρεί το ανθρωπιστικό της πρόσωπο, που βλέπει στην επιστημονική και τεχνολογική ανάπτυξη την κοινωνική πρόοδο και προοπτική. Και διακονείται από ένα σώμα πιστών, που μοιάζει να απολαμβάνει την αποστασιοποίησή του από τους περισπασμούς της καθημερινότητας και της κοινωνικο-πολιτικής τύρβης, αν και συχνά εγκαταλείπει την αφ υψηλού θεώρηση των πραγμάτων, για να ανταποκριθεί στο προσκλητήριο των εθνικών αναγκών και κοινωνικών αγώνων. Παγκοσμιοποίηση, μετα - νεωτερικότητα, κοινωνία της γνώσης. Οι νέες ορίζουσες του εκπαιδευτικού έργου. Με τις αξίες αυτές και τις προτεραιότητες - προσαρμοσμένες κατά τις ανάγκες του καιρού και του τόπου - πορεύτηκε για δεκαετίες η εκπαίδευση. Ήδη, στο κατώφλι ενός νέου αιώνα και στην αρχή μιας νέας χιλιετίας, καινούργιες δυνάμεις κυοφορούν την αμφισβήτηση και προετοιμάζουν τη μεγάλη ανατροπή. Ανάμεσά τους η μεγάλη έκρηξη, το big bang της τεχνολογίας, η παγκοσμιοποίηση της οικονομίας και του πολιτιστικού κεφαλαίου, ο ριζοσπαστικός μετασχηματισμός της παραγωγικής διαδικασίας και η ανάδυση της κοινωνίας της γνώσης φαίνεται να συνθέτουν τις νέες ορίζουσες του εκπαιδευτικού έργου. Η ραγδαία ανάπτυξη της τεχνολογίας δεν είναι ασφαλώς φαινόμενο μόνο της εποχής μας. Η βιομηχανική επανάσταση δρομολογήθηκε από μια ανάλογη έκρηξη στο παρελθόν και η δυναμική της συντηρήθηκε και ενισχύθηκε έκτοτε από τη διαρκή τεχνολογική ανάπτυξη. Όμως, οι επιστημονικές και τεχνολογικές εξελίξεις των τελευταίων δεκαετιών έχουν σαφείς ποιοτικές διαφορές από τις προηγούμενες. Η πιο ορατή ανάμεσά τους είναι ίσως η ραγδαία αύξηση, όχι πλέον της ταχύτητας, αλλά της επιτάχυνσης της τεχνολογικής ανάπτυξης. Από τη μια αλλαγή στην άλλη, δηλαδή, δε χρειάζεται απλώς σταθερά λιγότερος χρόνος. Είναι ο ίδιος ο ρυθμός μείωσης του χρόνου αυτού που αυξάνεται. Αυτοί οι ξέφρενοι ρυθμοί δοκιμάζουν ήδη τα όρια της ικανότητας ανταπόκρισης του ατόμου και της κοινωνίας στις νέες συνθήκες και τους αποστερούν το σταθερό έδαφος που απαιτείται για να επιχειρηθεί με σιγουριά το επόμενο άλμα προσαρμογής σ αυτές. Η αίσθηση της προσωρινότητας των πραγμάτων και της αβέβαιης προοπτικής, η αδυναμία ακόμη και μεσοπρόθεσμης πρόβλεψης κατακερματίζει το χρόνο σε μικρές αυθύπαρκτες ενότητες, μέσα στις οποίες πρέπει να ολοκληρωθούν οι προσπάθειες, να αξιολογηθούν και να αξιοποιηθούν τα δεδομένα. Καλλιεργεί μια κουλτούρα σχετικισμού για τη διαχρονική αξία της γνώσης και γεμίζει το άτομο με ανασφάλεια και άγχος. Όμως, πιο σημαντική είναι ίσως μια άλλη ποιοτική διαφορά της τεχνολογικής έκρηξης του καιρού μας. Για πρώτη φορά στην ιστορία του, ο άνθρωπος αποκτά τη δυνατότητα αποκωδικοποίησης των μυστικών της ζωής. Είναι σε θέση να ελέγξει τη διαφορετικότητα και, γιατί όχι, να κατευθύνει την ανθρώπινη βούληση, κάτι που αμφισβητεί ευθέως τις ίδιες τις αρχές του Διαφωτισμού, στις οποίες στηρίχθηκε η εντυπωσιακή ανάπτυξη της ίδιας της επιστήμης και που αποστερεί τη γνώση από τον ακρογωνιαίο λίθο της ιδεολογικής της νομιμοποίησης. Μια τέτοια εξέλιξη δεν συνιστά απλώς αλλαγή πολιτισμικού παραδείγματος - υπό την έννοια που δίνει στο παράδειγμα ο Kuhn - αλλά και έναν εν δυνάμει κίνδυνο που πρέπει επειγόντως να αντιμετωπιστεί.

6 6 Από μιαν άλλη σκοπιά, η τεχνολογική έκρηξη έχει τις επιπτώσεις της στις δύο άλλες σημαντικές παραμέτρους της σύγχρονης ζωής και εκπαίδευσης. Οι νέες τεχνολογίες επικοινωνίας και πληροφόρησης έχουν αλλάξει ριζικά τη μορφή της παραγωγικής διαδικασίας και έχουν μικρύνει αφάνταστα τις αποστάσεις και το χρόνο που απαιτείται για πληροφόρηση και δράση. Οι όροι μετα-νεωτερικότητα και παγκοσμιοποίηση κωδικοποιούν απλώς τις δύο αυτές εξελίξεις. Στο χώρο της παραγωγής, πρώτα, τη βιομηχανική κουλτούρα που περιγράψαμε προηγουμένως και που με τόσο κριτικά διεισδυτικό τρόπο σατύρισε ο Τσάρλυ Τσάπλιν στους Μοντέρνους Καιρούς του, διαδέχεται μια άλλη εντελώς διαφορετική. Τους ψηλούς τοίχους του εργοστασίου με τις βαριές επιβλητικές μηχανές και τους μουντζουρωμένους εργάτες, διαδέχονται οι γυάλινοι τοίχοι των πολυτελών γραφείων, με τις μικρές οθόνες των υπολογιστών να αντικρίζουν τη γραβατωμένη και περίφροντη φιγούρα του νεαρού μάνατζερ. Τη συγκέντρωση των εργασιών σε μια εργασιακή μονάδα αντικαθιστά η διασπορά των επιμέρους παραγωγικών δραστηριοτήτων σε χώρους και χώρες, που διασφαλίζουν καλύτερες προϋποθέσεις παραγωγής, τεχνογνωσία, έργα υποδομής και χαμηλό εργασιακό κόστος. Τη μαζικότητα και την προσωπική επαφή μεταξύ των εργαζομένων περιορίζει η αποκέντρωση και η προσφυγή στις υπηρεσίες του διαδικτύου. Στη θέση της ιεραρχικής δομής εμφανίζονται σχήματα οριζόντιας οργάνωσης. Στη θέση της οικογενειακής επιχείρησης και του ορατού αφεντικού, τα εταιρικά πολυεθνικά σχήματα των άγνωστων μετόχων και των εναλλασσόμενων μάνατζερ. Στη θέση της μεγάλης αρχικής επένδυσης ο ευέλικτος και διαρκής εκσυγχρονισμός. Όλο και πιο πολύ, η παραγωγή αφουγκράζεται και ανιχνεύει τις ανάγκες του καταναλωτή, που με τη συμπεριφορά και τις επιλογές του ρυθμίζει τις προτεραιότητες της παραγωγής. Μέσα σε ένα τέτοιο κλίμα, οι βασικές παραδοχές και τα θεμελιώδη χαρακτηριστικά της γνώσης αμφισβητούνται. Η γνώση κατακερματίζεται σε μικρές αυθύπαρκτες ψηφίδες, που μπορούν άμεσα να μεταφερθούν, να αναζητηθούν, να αξιολογηθούν και να χρησιμοποιηθούν στο μικρό διαθέσιμο για το συγκεκριμένο εγχείρημα χρόνο. Από μεγαλοπρεπές οικοδόμημα, άξιο θαυμασμού για την ενότητα, την πληρότητα και τις αρχιτεκτονικές του γραμμές, η γνώση υποβαθμίζεται εννοιολογικά για να ταυτιστεί με την πληροφορία. Μετατρέπεται σε αναλώσιμο αγαθό με συγκεκριμένη ημερομηνία λήξης. Παράλληλα, οι δεξιότητες που συνοδεύουν το γνωστικό εξοπλισμό - η κριτική στάση, η ερευνητική ματιά, η συστηματική προσέγγιση, η δημιουργική αμφισβήτηση κ.λ.π. - διαφοροποιούνται και διευρύνονται. Έμφαση αποδίδεται όλο και περισσότερο σε δεξιότητες που συνδέονται με τη διαχείριση και όχι με την κατάκτηση της γνώσης : Με την πρωτοβουλία, την κατανόηση και ανάλυση προβλήματος, τη διαμόρφωση και λήψη αποφάσεων, την επικοινωνία, τη συνεργασία, την προσαρμοστικότητα και ευελιξία, τη διαπραγμάτευση, τη διαχείριση κρίσεων, την αντοχή στην πίεση κ.ο.κ. Αυτή η προβολή της χρηστικής διάστασης της γνώσης παραθεωρεί και επισκιάζει το βασικό γνωστικό ιστό, που παραμένει όμως αναλλοίωτος στα βασικά μεθοδολογικά του χαρακτηριστικά και τη διαχρονική του προβληματική και που εξακολουθεί ν αναπτύσσεται μέσα από τη λιγότερο προβεβλημένη βασική έρευνα. Από την άλλη πλευρά, αυτή η απομυθοποίηση της γνώσης, η υποστολή της σημαίας του ολισμού κατά την προσέγγισή της και η ανάθεση του θεωρητικού προβληματισμού στη δικαιοδοσία των ειδικών, διευκολύνουν την ευχερέστερη πρόσβαση μεγαλυτέρων στρωμάτων του πληθυσμού σ αυτήν, κάτι που διευρύνει και τη δυνατότητα εμπλοκής τους σ ένα οικονομικό γίγνεσθαι, που προϋποθέτει την

7 7 εφαρμοσμένη γνώση και έχει ως στόχο την ατομική και συνάμα τη συλλογική προκοπή. Η κοινωνία μετασχηματίζεται με τον τρόπο αυτό από κοινωνία του προνομίου στη γνώση σε προνομιακή κοινωνία γνώσης. Σε μια κοινωνία δηλαδή, στην οποία ο καθένας διαθέτει ένα μικρό αυτόνομο, εξειδικευμένο και επεκτάσιμο τμήμα του συνολικού γνωστικού κεφαλαίου, το οποίο μπορεί να επενδύσει προς ίδιο αλλά και συλλογικό ταυτόχρονα όφελος. Μια κοινωνία πιο δημοκρατική σε ό,τι αφορά τη δυνατότητα ισομερούς κατανομής του γνωστικού πλούτου, αλλά και συγχρόνως πιο αδυσώπητη για κείνους που το κεφάλαιό τους δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες μιας παραγωγικής διαδικασίας και μιας αγοράς εργασίας που έχουν ως κύριο αντικείμενο διαπραγμάτευσης τη γνώση. Σημαντικότερες εντούτοις και ασφαλώς πιο μακροπρόθεσμες είναι οι συνέπειες που προκαλεί ο κατακερματισμός της γνώσης στα αξιακά και ανθρωποπλαστικά χαρακτηριστικά, για τα οποία άλλωστε πρωταρχικά ενδιαφέρεται η εκπαίδευση. Η μετάθεση του αξιολογικού κριτηρίου προς την κατεύθυνση της χρηστικότητας υποβαθμίζει τα παραδοσιακά ποιοτικά της χαρακτηριστικά. Αυτά που συνοψίζονται στη μέχρι πρότινος γενική αποδοχή ότι η γνώση απελευθερώνει στον άνθρωπο τις έμφυτες ηθικές του δυνάμεις και του αποκαλύπτει την αρμονία και το κάλος που ενυπάρχουν στα πράγματα, προσφέροντάς του με τον τρόπο αυτό υψηλή αισθητική απόλαυση. Όλο και περισσότερο, όλο και πιο συχνά, η γνώση αντιμετωπίζεται μονοσήμαντα, ως απλό επαγγελματικό εφόδιο και μέσο οικονομικής μεγέθυνσης. Παράλληλα, οι ίδιες αυτές αιτίες εισάγουν στη γνώση το στοιχείο του αξιακού σχετικισμού. Στην πιο απλή του έκφραση, ο αξιακός σχετικισμός αρνείται κάθε μορφή διαχρονικότητας, πολιτισμικής καταγωγής και ποιοτικής διαβάθμισης στη γνώση. Αφού την αξία της μετρά η χρησιμότητά της, όλες οι μορφές γνώσης είναι ισότιμες, αρκεί να είναι το ίδιο χρήσιμες. Κάθε είδος εκπαίδευσης που παραγνωρίζει την αρχή αυτή θεωρείται αναχρονιστικό ή τουλάχιστον αναποτελεσματικό. Τον αξιακό σχετικισμό ενισχύει από μιαν άλλη πλευρά και το φαινόμενο της παγκοσμιοποίησης. Ο όρος χρησιμοποιείται συνήθως με οικονομική χροιά, για να περιγράψει την παγκοσμιοποίηση των αγορών : Την κατάργηση των προστατευτικών φραγμών στο εμπόριο και την ελεύθερη διακίνηση κεφαλαίου, αγαθών, υπηρεσιών, εργαζομένων και επιχειρήσεων. τη γεωγραφική αποκέντρωση των παραγωγικών δραστηριοτήτων που συνοδεύεται και ενισχύεται από τη μεγέθυνση των πολυεθνικών. τη ρευστότητα στην αγορά εργασίας, που δημιουργεί η αυξημένη κινητικότητα του κεφαλαίου και η μεγάλη ευελιξία των παραγωγικών δομών και των οργανωτικών σχημάτων. τον περιορισμό την παρεμβατικής ικανότητας του εθνικού κράτους στις οικονομικές εξελίξεις και την κυριαρχία των δυνάμεων της αγοράς. Και από μόνη της η παγκοσμιοποίηση της οικονομίας είναι αρκετή για να επηρεάσει καθοριστικά την εκπαίδευση. Άλλωστε, προσανατολίζει ήδη το έργο της σταδιακά στην παραγωγή ενός ανθρώπινου κεφαλαίου με τα χαρακτηριστικά και τις απαιτήσεις της παγκόσμιας αγοράς. Με όλες εκείνες τις προαναφερθείσες δεξιότητες και γνωστικές ψηφίδες, που συμβάλλουν στην αύξηση της ανταγωνιστικότητας και στη διασφάλιση υψηλής παραγωγικότητας. Υπαγορεύει ένα πρόγραμμα σπουδών, που θέλει ενισχυμένη τη θέση των νέων τεχνολογιών και των ξένων γλωσσών. σπονδυλωτή και ευέλικτη τη διάρθρωσή του και διαρκώς βελτιούμενη την ποιότητά του. Υποχρεώνει στην καθιέρωση αποκεντρωμένων και αποτελεσματικών συστημάτων διοίκησης και διαχείρισης της εκπαιδευτικής προσπάθειας και εμπλοκή της ιδιωτικής πρωτοβουλίας σ αυτή.

8 8 Όμως, η παγκοσμιοποίηση ως ιδεολογία, και όχι τόσο ως οικονομική πρακτική, έχει ακόμη βαθύτερες επιπτώσεις. Υπονομεύει τον κεντρικό πυλώνα του εκπαιδευτικού συστήματος, αμφισβητεί την κύρια αποστολή του δημόσιου σχολείου, όπως αυτή προσδιορίστηκε κατά την ίδρυσή του : Τη στήριξη δηλαδή του εθνικού κράτους και την ανάπτυξη και διατήρηση της εθνικής ταυτότητας. Αυτό συμβαίνει, γιατί η προτεραιότητα που αποδίδεται στο οικονομικό αποτέλεσμα της εκπαίδευσης οδηγεί σε μιαν αντίληψη που τείνει να θεωρεί ως περιττό εμπόδιο ό,τιδήποτε δεν συμβάλλει στην επίτευξη του οικονομικού στόχου. Και επειδή το οικονομικό αποτέλεσμα εξαρτάται όλο και περισσότερο από το διεθνές περιβάλλον, πληθαίνουν οι φωνές που θεωρούν το εθνικό στοιχείο της εκπαιδευτικής στόχευσης ως ενοχλητική παραφωνία και ως το ξεπερασμένο κατάλοιπο μιας παρωχημένης εποχής, που την έχει ήδη προ πολλού διαδεχτεί η πολιτική των υπερεθνικών πολιτικών μορφωμάτων και οικονομικών σχηματισμών, οι οποίοι λειτουργούν αυτόνομα, χωρίς την έτσι κι αλλιώς αδύναμη παρουσία του εθνικού κράτους. Δεν είναι μάλιστα λίγοι εκείνοι, που επιχειρώντας να εκλογικεύσουν τις θέσεις τους αυτές, αναθυμούνται και υπενθυμίζουν τις αρνητικές συνέπειες του εθνικισμού, τον οποίο ηθελημένα ή αθέλητα συγχέουν με τον εθνισμό. Ούτε είναι λιγότεροι εκείνοι που αναζητούν τις ρίζες του στα σχολικά προγράμματα, στα φρονηματιστικά κυρίως μαθήματα, με τα οποία επιχειρείται η διαμόρφωση της εθνικής ταυτότητας και η διασφάλιση της εθνικής συνέχειας και συνοχής. Στη λογική της παγκοσμιοποίησης, το εθνικό ιδεώδες διαμορφώνει απλώς κοινωνίες κλειστές και στάσεις αρνητικές, που άσκοπα, αναποτελεσματικά και κυρίως επικίνδυνα για τις ίδιες υψώνουν τείχη στην αλλαγή και την πρόοδο. Η ανάγκη υπέρβασης του εθνικού και συνεπώς και του εθνικού χαρακτήρα της εκπαίδευσης έχει, για τους οπαδούς της παγκοσμιοποίησης, και μιαν άλλη συμπληρωματική διάσταση. Οι σύγχρονες κοινωνίες είναι, υποστηρίζουν, πολυπολιτισμικές. Κάθε προσπάθεια συνεπώς ομογενοποίησης, υπογράμμισης και υπόθαλψης του ενιαίου χαρακτήρα της, ισοδυναμεί με περιορισμό του ατομικού δικαιώματος στη διαφορετικότητα και με υποτίμηση της πολιτιστικής, φυλετικής ή εθνοτικής ιδιαιτερότητας των μειονοτήτων. Συνιστά προσπάθεια επιβολής μιας ορισμένης εκδοχής για τον πολιτισμό, καθαγιασμένης μεν κατά το παρελθόν, η κυριαρχία της οποίας όμως αμφισβητείται πλέον στην πράξη μετά την υποχώρηση του αξιακού κριτηρίου από τη νομιμοποιητική βάση της γνώσης. Παγκοσμιοποίηση, κοινωνία της γνώσης και μετανεωτερικότητα φαίνεται λοιπόν να αποτελούν τις νέες δυνάμεις που προσδιορίζουν το μέλλον και την προοπτική της εκπαίδευσης. Οι νέες ορίζουσες έχουν κιόλας διαφοροποιήσει την ατζέντα του εκπαιδευτικού λόγου και της εκπαιδευτικής πολιτικής. Εκπαιδευτική μεταρρύθμιση και η αποτελεσματική διαχείρισή της. εκπαίδευση και αγορά εργασίας. ολική ποιότητα στην εκπαίδευση και συστήματα ελέγχου και διαρκούς βελτίωσής της. διαχείριση ανθρώπινων πόρων και κρίσεων στο σχολείο. εθνική ταυτότητα και ετερότητα. δημόσιος χαρακτήρας και ιδιωτική εμπλοκή στην εκπαίδευση, αποτελούν μερικά μόνο από τα θέματα της ατζέντας αυτής. Σχεδόν μονότονα, κατά την εξέταση όλων αυτών, το ζήτημα της δια βίου εκπαίδευσης προβάλλεται ως αίτημα και ως καταλύτης του εκπαιδευτικού μετασχηματισμού που απαιτούν οι καιροί. Το πολιτικό πρόταγμα της δια βίου εκπαίδευσης Η εννοιολογική οριοθέτηση και ο προσδιορισμός των μορφολογικών χαρακτηριστικών της δια βίου εκπαίδευσης δεν ανήκουν στις προθέσεις της

9 9 παρούσας ανάλυσης. Μια μόνο σύντομη επισήμανση έχει θέση εδώ. Για την πλειονότητα των πολιτικών και εκπαιδευτικών αναλυτών, η δια βίου εκπαίδευση αποτελεί, ως αίτημα και ως πολιτική, έκφραση όλων εκείνων των εξελίξεων στο περιβάλλον της εκπαίδευσης, για τις οποίες έγινε λόγος προηγουμένως. Αποτελεί έκφραση της επιταχυνόμενης παραγωγής νέας γνώσης που επιβάλλει τη διαρκή ανανέωση του γνωστικού εξοπλισμού του ατόμου. Επιβάλλεται από τους συνεχείς μετασχηματισμούς της παραγωγικής διαδικασίας, που διαφοροποιούν την αγορά εργασίας και υποχρεώνουν σε διαρκείς επαγγελματικές προσαρμογές τους εργαζομένους. Υπαγορεύεται από το φόβο της κοινωνικής απαξίωσης και περιθωριοποίησης. Υποβάλλεται από την ανάγκη για αποτελεσματικότερη επικοινωνία σε ένα διεθνοποιημένο οικονομικό και ταυτόχρονα πολιτισμικό περιβάλλον. Διευκολύνεται παράλληλα από τον κατακερματισμό της γνώσης και την απαγκίστρωσή της από ανελαστικούς αξιακούς περιορισμούς, που επιτρέπουν την περιοδική και κατά δόσεις παροχή των απαιτούμενων κάθε φορά γνώσεων και δεξιοτήτων, χωρίς ενδοιασμούς σε ό,τι αφορά την πληρότητα, τη συνοχή ή τις παρενέργειες της γνωστικής προσφοράς. Διευκολύνεται ασφαλώς και από την εξέλιξη των νέων τεχνολογιών επικοινωνίας και πληροφόρησης, που επιτρέπουν την άμεση διακίνηση γνώσης, χωρίς τους ιδεολογικούς περιορισμούς και τη θεσμική αδράνεια των συμβατικών εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, που στην ουσία παρακάμπτονται. Διευκολύνεται από την ηλικία και την επαγγελματική ωριμότητα της πληθυσμιακής ομάδας-στόχου. Διευκολύνεται όμως κυρίως από τη σταδιακή παραδοχή εκ μέρους της πολιτικής και εκπαιδευτικής κοινότητας μιας κουλτούρας, που αποδέχεται την κυριαρχία του homo - economicus στην μετανεωτερική εποχή και είναι έτοιμη για παραχωρήσεις απέναντι στη διεύρυνση της χρηστικής γνώσης. Χωρίς καθόλου να παραγνωρίζω τη σημασία αυτής της πτυχής της δια βίου εκπαίδευσης, θα ήθελα εντούτοις να επισημάνω μιαν άλλη, εξίσου σημαντική, αν και σπανιότερα προβαλλόμενη, πλευρά της. Επειδή ακριβώς στη σύγχρονη κοινωνία της γνώσης το γνωστικό κεφάλαιο έχει κατατμηθεί για να γίνει περισσότερο εύχρηστο και προσιτό, με αποτέλεσμα οι πολλοί να διαθέτουν αποσπασματική μόνο και εν πολλοίς μονομερή εικόνα για τη γνώση. Επειδή ακριβώς η γνώση αυτή δεν επηρεάζει απλώς την επαγγελματική μας ανέλιξη και προοπτική, αλλά παρεμβαίνει στην ίδια τη βιολογική υπόσταση και κοινωνική μας παρουσία. Επειδή ακριβώς η μεγέθυνση του γνωστικού κεφαλαίου είναι ραγδαία και η διακίνηση των πληροφοριών που το συνθέτουν γίνεται αστραπιαία, με αποτέλεσμα η διαχείριση της γνώσης να αποτελεί υπόθεση λίγων εξειδικευμένων φορέων και κέντρων διακίνησης. Επειδή ακριβώς ο θεσμικός έλεγχος της πληροφορίας και της χρηστικής γνώσης είναι δύσκολος απ τη μεριά του εθνικού κράτους και η τυπική εκπαίδευση έχει ήδη εν πολλοίς παρακαμφθεί. Επειδή ακριβώς ο αξιακός σχετικισμός, νομιμοποιημένος από τα ρεύματα της μετα-νεωτερικότητας και της παγκοσμιοποίησης υπονομεύει τις εθνικές πολιτισμικές αντιστάσεις και αφήνει τις εθνικές παραδόσεις εκτεθειμένες στην εμπορευματική και καταναλωτική κουλτούρα μιας παρά φύσει διογκωμένης και υπερφίαλης αγοράς, που απειλεί τη συλλογική ιδιαιτερότητα την ίδια στιγμή που είναι έτοιμη να προασπίσει το δικαίωμα της ατομικής επιλογής. Επειδή, σε τελευταία ανάλυση, η κοινωνική αλλαγή και η οικονομική μεγέθυνση δεν είναι αυτοσκοποί, αλλά μέσα, που υπηρετούν τον άνθρωπο, που παραμένει «μέτρο πάντων», η σύγχρονη εκπαιδευτική πραγματικότητα πρέπει να ξαναβρεί τον πολιτικό της χαρακτήρα. Αυτόν που θέλει τον άνθρωπο, και όχι τις απρόσωπες δυνάμεις της αγοράς, να βρίσκεται στο κέντρο λήψης των αποφάσεων. Αυτόν που στηρίζει την προσπάθεια του ανθρώπου να αποκτήσει τον έλεγχο των εξελίξεων. Και είναι στο πλαίσιο μιας τέτοιας λογικής, που η δια βίου

10 10 εκπαίδευση θα πρέπει να αναζητήσει ένα καινούργιο, συμπληρωματικό προς τον οικονομικό, αλλά υπέρτερο απ αυτόν, δυναμικό ρόλο.

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 3ο (σελ. 67-79) 2 Talcott

Διαβάστε περισσότερα

ISBN: Copyright: Δημήτρης Τζιώτης, Εκδόσεις ΚΕΡΚΥΡΑ ΕΠΕ - economia BUSINESS TANK

ISBN: Copyright: Δημήτρης Τζιώτης, Εκδόσεις ΚΕΡΚΥΡΑ ΕΠΕ - economia BUSINESS TANK ISBN: 978-960-8386-63-1 Copyright: Δημήτρης Τζιώτης, Εκδόσεις ΚΕΡΚΥΡΑ ΕΠΕ - economia BUSINESS TANK Σχεδιασμός: Σοφία Κανελλοπούλου Διόρθωση: Κατερίνα Μοσχανδρέου Παραγωγή - κεντρική διάθεση: Βλαχάβα 6-8,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Ο εθελοντικός τομέας αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνικής πολιτικής. Ιστορικά προηγείται του κράτους πρόνοιας, ενώ συνυπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ (Τ.Α)

ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ (Τ.Α) ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ (Τ.Α) Στέργιος Κεχαγιάς, Δάσκαλος, Δημοτικός Σύμβουλος Δήμου Παγγαίου Η εκπαίδευση αποτελεί στην ουσία και στην πράξη μια βασική λειτουργία της κοινωνίας,

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση Πρόγραμμα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης E-Learning Διαπολιτισμική Εκπαίδευση E-learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος Οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[ ]

Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[ ] Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[1.2-1.3] 1.2 Η Επιχείρηση 1.2.1 Εισαγωγικές έννοιες Η Σημασία της Επιχείρησης Η Επιχείρηση αποτελεί ένα στοιχείο της κοινωνίας μας, το ίδιο σημαντικό με την οικογένεια.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΕΤΤ. Η Καινοτομία στο Ευρυζωνικό διαδίκτυο Ο ρόλος της Κοινωνίας των Πολιτών

ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΕΤΤ. Η Καινοτομία στο Ευρυζωνικό διαδίκτυο Ο ρόλος της Κοινωνίας των Πολιτών ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΕΤΤ Η Καινοτομία στο Ευρυζωνικό διαδίκτυο Ο ρόλος της Κοινωνίας των Πολιτών Bασικό συνθετικό στοιχείο και παράλληλα ζητούμενο για τη Δημοκρατία αποτελεί η εμπεδωμένη σχέση, η επικοινωνία και

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΒΙΩΣΗ ΑΞΙΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΜΕ

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΒΙΩΣΗ ΑΞΙΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΜΕ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΒΙΩΣΗ ΑΞΙΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΜΕ ΤΟ ΣΥΓΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Ταχύτητα Πολλαπλασιασμός και αχρήστευση γνώσεων Τεχνολογική επανάσταση Παγκοσμιοποίηση δικτύων Πολυπολιτισμικότητα

Διαβάστε περισσότερα

https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404

https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404 ΑΡΧΕΣ https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404 Όλο το καταστατικό 2.1 Άμεσης Δημοκρατίας 2.2.1 Άμεσης Δημοκρατίας Μαζική αλλαγή. Οι αλλαγές στο 2.1 και 2.2.1 είναι στις

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΗΜΟΣ ΝΟΤΙΑΣ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ ΓΙΑ ΤΟ ΔΗΜΟ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ

Ο ΔΗΜΟΣ ΝΟΤΙΑΣ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ ΓΙΑ ΤΟ ΔΗΜΟ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Ο ΔΗΜΟΣ ΝΟΤΙΑΣ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ ΓΙΑ ΤΟ ΔΗΜΟ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ ΕΛΕΝΗ ΜΑΙΣΤΡΟΥ 1 Η ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κατάλογος Πινάκων Κατάλογος Παραδειγμάτων Ακρωνύμια-Βραχυγραφίες Ελληνικά Ξένα Πρόλογος Εισαγωγή...

Κατάλογος Πινάκων Κατάλογος Παραδειγμάτων Ακρωνύμια-Βραχυγραφίες Ελληνικά Ξένα Πρόλογος Εισαγωγή... Περιεχομενα Περιεχόμενα Κατάλογος Πινάκων....................................................... 13 Κατάλογος Παραδειγμάτων............................................... 14 Ακρωνύμια-Βραχυγραφίες................................................

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝEΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Κοινωνίες αγροτικού τύπου (παραδοσιακές, στατικές κοινωνίες)

ΓΕΝEΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Κοινωνίες αγροτικού τύπου (παραδοσιακές, στατικές κοινωνίες) ΓΕΝEΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Κοινωνίες αγροτικού τύπου (παραδοσιακές, στατικές κοινωνίες) Αξίες αδιαµφισβήτητες από γενιά σε γενιά Οι σχέσεις καθορισµένες από ήθη και έθιµα Εξωτερική ηθική Κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση προλογοσ Το βιβλίο αυτό αποτελεί καρπό πολύχρονης ενασχόλησης με τη θεωρητική μελέτη και την πρακτική εφαρμογή του παραδοσιακού χορού και γράφτηκε με την προσδοκία να καλύψει ένα κενό όσον αφορά το αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ ΓΕΝΙΚΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΑΙΤΙΑ

ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ ΓΕΝΙΚΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΑΙΤΙΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ ΓΕΝΙΚΑ Η παγκοσμιοποίηση έχει διαταράξει την παραδοσιακή διεθνή κατάσταση. Σαρωτικές αλλαγές, οικονομικές και κοινωνικές συντελούνται ήδη, η ροή των γεγονότων έχει επιταχυνθεί και η πολυπλοκότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε 90-100 λέξεις Ο Μπαμπινιώτης υποστηρίζει ότι η Ενωμένη Ευρώπη διαμορφώνει μια νέα πραγματικότητα που επιβοηθεί τον επαναπροσδιορισμό

Διαβάστε περισσότερα

15ο ΕΠΑΛ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ : Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΕΠΑΛ

15ο ΕΠΑΛ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ : Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΕΠΑΛ 15ο ΕΠΑΛ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ : Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ 2015-16 ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΕΠΑΛ ΘΕΜΑ: «ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΟΝ ΧΡΟΝΟ», ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στη συγκεκριμένη εργασία επιχειρείται

Διαβάστε περισσότερα

20 Νοεμβρίου Κυρίες και κύριοι, Καλησπέρα σας.

20 Νοεμβρίου Κυρίες και κύριοι, Καλησπέρα σας. Ομιλία Αλεξάνδρας Πάλλη στην Ημερίδα της ΕΣΕΕ με θέμα: «Στηρίζουμε τη γυναικεία επιχειρηματικότητα, προωθούμε τη συμμετοχή των γυναικών στα κέντρα λήψης αποφάσεων» 20 Νοεμβρίου 2013 Καλησπέρα σας. Θα ήθελα

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία και Διοικηση. Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας

Ηγεσία και Διοικηση. Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας Ηγεσία και Διοικηση Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας 1. Η έννοια της αποτελεσματικής ηγεσίας Είναι σημαντικό να ξεκαθαρίσουμε πως η έννοια της ηγεσίας δεν είναι ταυτόσημη με τις έννοιες της

Διαβάστε περισσότερα

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α.1 Το συγκεκριμένο κείμενο αναφέρεται στην ανάγκη προσέγγισης των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης από τους Νεοέλληνες. Επρόκειτο για τόπους έκφρασης συλλογικότητας. Επιπλέον, σ αυτούς γεννήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής συνοχής και ένταξης των µεταναστών για µια βιώσιµη Ευρώπη

Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής συνοχής και ένταξης των µεταναστών για µια βιώσιµη Ευρώπη ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗ ΚΥΚΛΑ ΩΝ Επιτροπή των Περιφερειών ιάσκεψη µε θέµα Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ανάπτυξη του

Διαβάστε περισσότερα

Χαιρετισμός του Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας Καθ. Β. Ασημακόπουλου. στο συνέδριο «Cisco Expo»

Χαιρετισμός του Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας Καθ. Β. Ασημακόπουλου. στο συνέδριο «Cisco Expo» Χαιρετισμός του Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας Καθ. Β. Ασημακόπουλου στο συνέδριο «Cisco Expo» - 26.01.2005 Θέμα: «Οι προκλήσεις της Κοινωνίας της Πληροφορίας» Αγαπητοί σύνεδροι, φίλοι

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ: Προσθέτει χρόνια στη ζωή αλλά και ζωή στα χρόνια»

«ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ: Προσθέτει χρόνια στη ζωή αλλά και ζωή στα χρόνια» «ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ: Προσθέτει χρόνια στη ζωή αλλά και ζωή στα χρόνια» 1 ο Γενικό Λύκειο Πάτρας Ερευνητική Εργασία Β Τάξης Σχολικού έτους 2012-2013 Ομάδα Ε Ας φανταστούμε μία στιγμή το σχολείο των ονείρων μας.

Διαβάστε περισσότερα

ΧΩΡΟΙ ΑΝΤΛΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΩΝ /ΙΔΕΩΝ

ΧΩΡΟΙ ΑΝΤΛΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΩΝ /ΙΔΕΩΝ ΧΩΡΟΙ ΑΝΤΛΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΩΝ /ΙΔΕΩΝ ΕΚΘΕΣΗ Β ΚΑΙ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2 Ο ΛΥΚΕΙΟ ΚΑΛΥΜΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΤΥΠΟΥ: «ΤΡΟΠΟΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ» ΑΤΟΜΟ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΜΕ ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Τ.Ε.Φ.Α.Α.

ΟΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Τ.Ε.Φ.Α.Α. ΟΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Τ.Ε.Φ.Α.Α. Η δυνατότητα για εργασιακή απασχόληση αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους δείκτες κοινωνικής καταξίωσης και αποδοχής του ατόμου από το κοινωνικό

Διαβάστε περισσότερα

Καθοδηγόντας την ανάπτυξη: αγορές εναντίον ελέγχων. Δύο διαφορετικά συστήματα καθοδήγησης της ανάπτυξης εκ μέρους της αγοράς:

Καθοδηγόντας την ανάπτυξη: αγορές εναντίον ελέγχων. Δύο διαφορετικά συστήματα καθοδήγησης της ανάπτυξης εκ μέρους της αγοράς: Καθοδηγόντας την ανάπτυξη: αγορές εναντίον ελέγχων Δύο διαφορετικά συστήματα καθοδήγησης της ανάπτυξης εκ μέρους της αγοράς: 1) Το πρώτο σύστημα είναι η καπιταλιστική οικονομία ή οικονομία της αγοράς:

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Νικόλαος Χ. Μπέκας Greek classroom of Masterστην "Κοινωνική Παιδαγωγική και μάχη ενάντια στη νεανική

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση, κοινωνικός σχεδιασμός. Ρέμος Αρμάος MSc PhD, Υπεύθυνος εκπαίδευσης στελεχών ΚΕΘΕΑ

Εκπαίδευση, κοινωνικός σχεδιασμός. Ρέμος Αρμάος MSc PhD, Υπεύθυνος εκπαίδευσης στελεχών ΚΕΘΕΑ Εκπαίδευση, κοινωνικός σχεδιασμός Ρέμος Αρμάος MSc PhD, Υπεύθυνος εκπαίδευσης στελεχών ΚΕΘΕΑ armaos@kethea.gr Προτεραιότητες & βασικά μεγέθη εκπαίδευσης 2 Η ΔΒΜ αποτελεί προτεραιότητα σε διεθνές επίπεδο

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργασία για την Ανοικτή Διακυβέρνηση. Σχέδιο Δράσης

Συνεργασία για την Ανοικτή Διακυβέρνηση. Σχέδιο Δράσης Συνεργασία για την Ανοικτή Διακυβέρνηση Σχέδιο Δράσης 2016-2018 Δέσμευση : Ενίσχυση της εξωστρέφειας και της προσιτότητας του Κοινοβουλίου στον πολίτη Στόχος: Ενίσχυση της διαφάνειας των κοινοβουλευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ε Χ Ν Η ΟΡΙΣΜΟΣ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ

Τ Ε Χ Ν Η ΟΡΙΣΜΟΣ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Τ Ε Χ Ν Η ΟΡΙΣΜΟΣ Τέχνη είναι η συνειδητή ενέργεια αλλά και η ιδιαίτερη ικανότητα του ανθρώπου για δημιουργία έργων που προκαλούν αισθητική συγκίνηση και αναπτύσσουν προβληματισμό. Μέσω της τέχνης δεν

Διαβάστε περισσότερα

1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο 1.2 Η Επιχείρηση

1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο 1.2 Η Επιχείρηση http://www.economics.edu.gr 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ 1.2 Η Επιχείρηση : σχολικό βιβλίο 1.2.1 Εισαγωγικές έννοιες Η επιχείρηση αποτελεί ένα στοιχείο της κοινωνίας µας, το ίδιο σηµαντικό

Διαβάστε περισσότερα

Ομάδα Εργασίας ΣΤ 1. Εισαγωγές Παρατηρήσεις

Ομάδα Εργασίας ΣΤ 1. Εισαγωγές Παρατηρήσεις Ομάδα Εργασίας ΣΤ 1 Ανάλυση και Επίδραση του υπό διαμόρφωση Νέου Θεσμικού Πλαισίου στη Δικτυακή Οικονομία και στη διάθεση & προσφορά Νέων Υπηρεσιών- Εφαρμογών Εισαγωγές Παρατηρήσεις - Γενικές παρατηρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Οµιλία κ. Νίκου Αναλυτή, Αντιπροέδρου ΣΕΒ στο Συνέδριο της Ένωσης ιοικητικών ικαστών (26-27/6/2003)

Οµιλία κ. Νίκου Αναλυτή, Αντιπροέδρου ΣΕΒ στο Συνέδριο της Ένωσης ιοικητικών ικαστών (26-27/6/2003) Οµιλία κ. Νίκου Αναλυτή, Αντιπροέδρου ΣΕΒ στο Συνέδριο της Ένωσης ιοικητικών ικαστών (26-27/6/2003) µε θέµα: «Απασχόληση, Κοινωνική Ασφάλιση, Μετανάστευση και η ικαστική τους Προστασία» Η Ευρώπη αντιµετωπίζει

Διαβάστε περισσότερα

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή)

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή) Πράξη: «Ανάπτυξη μεθοδολογίας και ψηφιακών διδακτικών σεναρίων για τα γνωστικά αντικείμενα της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Γενικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης» Άξονες Προτεραιότητας 1-2-3 Οριζόντια

Διαβάστε περισσότερα

Δομές Ειδικής Αγωγής στην Δευτεροβάθμια. Εκπαίδευση και Εκπαιδευτική Ηγεσία: ο ρόλος. του Διευθυντή μέσα από το υπάρχον θεσμικό.

Δομές Ειδικής Αγωγής στην Δευτεροβάθμια. Εκπαίδευση και Εκπαιδευτική Ηγεσία: ο ρόλος. του Διευθυντή μέσα από το υπάρχον θεσμικό. Δομές Ειδικής Αγωγής στην Δευτεροβάθμια 1 Εκπαίδευση και Εκπαιδευτική Ηγεσία: ο ρόλος του Διευθυντή μέσα από το υπάρχον θεσμικό πλαίσιο Δρ. Αργύριος Θ. Αργυρίου Διευθυντής Εκπαίδευσης Περιφερειακής ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Βεμπεριανές απόψεις για την Εκπαίδευση Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 12ο (σελ. 274 282) 2 Max Weber (1864 1920) Βεμπεριανές απόψεις για

Διαβάστε περισσότερα

Ο πολλαπλός ρόλος του Διευθυντή στο νέο σχολείο 1. Εισαγωγή 2. Τα καθήκοντα του Διευθυντή της σχολικής μονάδας.

Ο πολλαπλός ρόλος του Διευθυντή στο νέο σχολείο 1. Εισαγωγή 2. Τα καθήκοντα του Διευθυντή της σχολικής μονάδας. Ο πολλαπλός ρόλος του Διευθυντή στο νέο σχολείο 1. Εισαγωγή 2. Τα καθήκοντα του Διευθυντή της σχολικής μονάδας. Πανεπιστημίου Ιωαννίνων 1 Εισαγωγή Στη σημερινή παρουσίαση εξετάζεται και αναλύεται μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΕΣ ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΕΣ ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ 1 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΕΣ ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ Κυρίες και Κύριοι Βουλευτές, θα σας μεταφέρω στον κόσμο της Έρευνας. Ένα τομέα που μαζί με την Παιδεία για αυτή την κυβέρνηση βρίσκεται ψηλά

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Απαντήσεις

Νεοελληνική Γλώσσα Απαντήσεις Νεοελληνική Γλώσσα 14-05-2010 Απαντήσεις A. Το κείμενο αναφέρεται στη σημασία της αυτομόρφωσης. Ο όρος αυτομόρφωση περιγράφει την ατομική πνευματική και επαγγελματική εκπαίδευση που κατευθύνεται από την

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Kεφάλαιο Τρίτο. Θεωρητική θεμελίωση. Έννοιες, Ορισμοί, Πεδίο. Το πρόβλημα της επιστημονικής ταυτότητας της ΣΕ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Kεφάλαιο Τρίτο. Θεωρητική θεμελίωση. Έννοιες, Ορισμοί, Πεδίο. Το πρόβλημα της επιστημονικής ταυτότητας της ΣΕ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή... 11 Kεφάλαιο Πρώτο Θεωρητική θεμελίωση. Έννοιες, Ορισμοί, Πεδίο. Το πρόβλημα της επιστημονικής ταυτότητας της ΣΕ 1.1. Η Σύγκριση. Έννοια και περιεχόμενο... 14 1.2. Η Συγκριτική Εκπαίδευση.

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Σκοποί της παιδαγωγικής διαδικασίας

Σκοποί της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί της παιδαγωγικής διαδικασίας Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Η παιδαγωγική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2000 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ - ΕΚΦΡΑΣΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΚΕΙΜΕΝΟ Μια σημαντική

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Δομή παρουσίασης Εισαγωγή Έννοια της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Γιατί διαφοροποίηση διδασκαλίας; Θετικά αποτελέσματα από την εφαρμογή της διαφοροποιημένης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ TOY ΠΑΣΟΚ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΕΧΝΙΚΗ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΡΟΤΑΣΗ TOY ΠΑΣΟΚ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΕΧΝΙΚΗ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟΜΕΑΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗ TOY ΠΑΣΟΚ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΕΧΝΙΚΗ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Αθήνα, 13 Ιανουαρίου 2009 www.wikipolitics.gr http://programma.pasok.gr ΠΡΟΤΑΣΗ ΠΑΣΟΚ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΣΕ ΔΙΑΛΟΓΟ Το ΠΑΣΟΚ έχει θέσει

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΛΠΟΛ Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό Θεματική Ενότητα ΕΛΠ42

Διαβάστε περισσότερα

www.themegallery.com LOGO

www.themegallery.com LOGO www.themegallery.com LOGO 1 Δομή της παρουσίασης 1 Σκοπός και στόχοι των νέων ΠΣ 2 Επιλογή των περιεχομένων & Κατανομή της ύλης 3 Ο ρόλος μαθητή - εκπαιδευτικού 4 Η ΚΠΑ στο Δημοτικό & το Γυμνάσιο 5 Η Οικιακή

Διαβάστε περισσότερα

1o ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ 7 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2006 «ΣΩΣΤΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΑ ΑΤΟΜΑ ΥΓΙΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΥΠΡΟΥ»

1o ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ 7 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2006 «ΣΩΣΤΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΑ ΑΤΟΜΑ ΥΓΙΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΥΠΡΟΥ» 1o ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ 7 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2006 «ΣΩΣΤΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΑ ΑΤΟΜΑ ΥΓΙΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΥΠΡΟΥ» ΕΥΑ ΝΕΟΦΥΤΟΥ Βοηθός ιευθύντρια Σχολείων Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ Η κατάσταση έλλειψης εργασίας, κατά την οποία υπάρχει δυσαρμονία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, προσφέρονται λίγες θέσεις εργασίας, ενώ υπάρχουν πάρα πολλοί ενδ9ιαφερόμενοι. Είναι έννοια

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ Η Ν Ι

Διαβάστε περισσότερα

Κ. Χρυσαφίδης Πανεπιστήμιο Αθηνών ΤΕΑΠΗ e.mail:

Κ. Χρυσαφίδης Πανεπιστήμιο Αθηνών ΤΕΑΠΗ e.mail: Το Αναλυτικό Πρόγραμμα ως εργαλείο αντιμετώπισης κοινωνικών καταστάσεων και επίτευξης οραμάτων της κοινωνίας Η περίπτωση του Αναλυτικού Προγράμματος του Ελληνικού Νηπιαγωγείου Κ. Χρυσαφίδης Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΑΔΑ ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΤΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ

ΕΛΛΑΔΑ ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΤΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ Ιδρυτική διακήρυξη Η Ελλάδα βιώνει για άλλη μια φορά μια εθνική τραγωδία που απειλεί την κοινωνία με διάλυση και υπονομεύει την ίδια την υπόσταση του έθνους. Η χώρα παγιδευμένη στη μέγγενη παράνομων διεθνών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Ηγεσία Διδάσκουσα: Αφροδίτη Δαλακούρα ΔΙΟΙΚΗΣΗ: ΟΙ ΡΟΛΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΥ ΗΓΕΤΗΣ MANAGER COACH 1 Κλασική-μηχανιστική αντίληψη Το παλιό μοντέλο διοίκησης: οικονομικές-υλικές

Διαβάστε περισσότερα

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ ΚΩΣΤΑ ΦΩΤΑΚΗ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ 19 th ROUNDTABLE WITH THE GOVERNMENT OF GREECE «EUROPE: THE COMEBACK? GREECE: HOW RESILIENT?» ΠΕΜΠΤΗ 14 ΜΑΪΟΥ 2015 1 ECONOMIST

Διαβάστε περισσότερα

Χαιρετισµός του Γενικού ιευθυντή του ΣΕΒ κ. ιονύση Νικολάου. Στο 1 ο Συνέδριο του ΙΕΠΑΣ µε θέµα : «ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ»

Χαιρετισµός του Γενικού ιευθυντή του ΣΕΒ κ. ιονύση Νικολάου. Στο 1 ο Συνέδριο του ΙΕΠΑΣ µε θέµα : «ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ» Χαιρετισµός του Γενικού ιευθυντή του ΣΕΒ κ. ιονύση Νικολάου Στο 1 ο Συνέδριο του ΙΕΠΑΣ µε θέµα : «ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ» Τετάρτη 5 Νοεµβρίου 2008 1 Κυρίες και κύριοι, Η σύγχρονη

Διαβάστε περισσότερα

2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ

2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ 2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ [94] ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΟΙ ΑΞΙΕΣ ΜΕΤΑΒΙΒΑΖΟΝΤΑΙ υλικές-οικονομικές πολιτικές πνευματικές ηθικές κοινωνικές αισθητικές θρησκευτικές ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΦΟΡΕΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ Οικογένεια

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία Πρότυπα-πειραματικά σχολεία 1. Τα πρότυπα-πειραματικά: ένα ιστορικό Τα πειραματικά σχολεία (στα οποία εντάχθηκαν με το Ν. 1566/85 και τα ιστορικά πρότυπα σχολεία) έχουν μακρά ιστορία στον τόπο μας. Τα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας Πρόλογος Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας αποτελεί δημόσιο αγαθό, το οποίο πρέπει να παρέχεται χωρίς περιορισμούς και εμπόδια στα μέλη της κοινωνίας. Οι πολύπλευρα πληροφορημένοι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες

Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες Θεωρητικό πλαίσιο και ανάλυση αποτελεσμάτων της πανελλαδικής ποσοτικής έρευνας VPRC Φεβρουάριος 2007 13106 / Διάγραμμα 1 Γενικοί

Διαβάστε περισσότερα

Το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα

Το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα Το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα Δομή Το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα διαρθρώνεται σε τρεις διαδοχικές βαθμίδες: την Πρωτοβάθμια, τη Δευτεροβάθμια και την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Η Εκπαίδευση στην Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών Σπουδές στον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό ΓΕΝΙΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ, ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ. 4η Γραπτή Εργασία Ακαδημαϊκού Έτους

Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών Σπουδές στον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό ΓΕΝΙΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ, ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ. 4η Γραπτή Εργασία Ακαδημαϊκού Έτους Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών Σπουδές στον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό ΓΕΝΙΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ, ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΥΛΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 4η Γραπτή Εργασία Ακαδημαϊκού Έτους 2010-2011 Φοιτητής : Λιούμπας Ανδρέας

Διαβάστε περισσότερα

Οι αποδέκτες της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης

Οι αποδέκτες της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης Κογκίδου, Δ. & Τσιάκαλος Γ. Οι αποδέκτες της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης. Πρώτη δημοσίευση στην εφημερίδα Η Κυριακάτικη Αυγή στις 24 Απριλίου 2005 και στο: Γ. Τσιάκαλος (2006) Απέναντι στα εργαστήρια του

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο ίκαιο των Πληροφοριακών Συστημάτων, των Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών και του ιαδικτύου Α.Μ 30437. Χριστίνα Θεοδωρίδου 2

Εισαγωγή στο ίκαιο των Πληροφοριακών Συστημάτων, των Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών και του ιαδικτύου Α.Μ 30437. Χριστίνα Θεοδωρίδου 2 Α.Μ 30437 Χριστίνα Θεοδωρίδου 2 Περιεχόμενα Περιεχόμενα... 3 1. Εισαγωγή... 7 2. Θέματα νομικής ορολογίας... 9 2.1. Η νομική έννοια του διαδικτύου και του κυβερνοχώρου... 9 2.2. Το πρόβλημα της νομικής

Διαβάστε περισσότερα

6 ο Διεθνές Συνέδριο ΣΕΚΠΥ «Εξοπλισμοί Συνεργασία Οικονομία» Δευτέρα 6 Οκτωβρίου 2008 Ξενοδοχείο Astir Palace, Βουλιαγμένη Αθήνα

6 ο Διεθνές Συνέδριο ΣΕΚΠΥ «Εξοπλισμοί Συνεργασία Οικονομία» Δευτέρα 6 Οκτωβρίου 2008 Ξενοδοχείο Astir Palace, Βουλιαγμένη Αθήνα 6 ο Διεθνές Συνέδριο ΣΕΚΠΥ «Εξοπλισμοί Συνεργασία Οικονομία» Δευτέρα 6 Οκτωβρίου 2008 Ξενοδοχείο Astir Palace, Βουλιαγμένη Αθήνα «Εισαγωγή στην νομοθεσία που διέπει τις προμήθειες αμυντικού υλικού στην

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΑ ΤΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΥΠΟΥΡΓΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟ

ΟΜΙΛΙΑ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΑ ΤΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΥΠΟΥΡΓΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟ ΟΜΙΛΙΑ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΑ ΤΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΥΠΟΥΡΓΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟ 8-9 Δεκεμβρίου 2016 Κύριε Πρόεδρε της Κυπριακής Βουλής των

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος του Τμήματος: Οικονομικής & Περιφερειακής Ανάπτυξης (152)

Στόχος του Τμήματος: Οικονομικής & Περιφερειακής Ανάπτυξης (152) Οικονομικής & Περιφερειακής Ανάπτυξης (152) Το Τμήμα: Το Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης ιδρύθηκε το 1989 με αρχική ονομασία «Τμήμα Αστικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης». Ανήκει στην ομάδα

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης Δρ Δημήτρης Δημητρίου Δρ Παναγιώτης Αντωνίου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Νεοπροαχθέντων. Διευθυντών Σχολείων Δημοτικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Κύριε Πρόεδρε, κύριε Υπουργέ, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, το. προσφέρουν την κατάρτιση για την μετέπειτα επαγγελματική του πορεία, αλλά,

Κύριε Πρόεδρε, κύριε Υπουργέ, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, το. προσφέρουν την κατάρτιση για την μετέπειτα επαγγελματική του πορεία, αλλά, ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΤΥΛΙΟΣ Κύριε Πρόεδρε, κύριε Υπουργέ, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, το εκπαιδευτικό σύστημα, με τις δομές και τις λειτουργίες του, οφείλει να υποστηρίζει το έργο της παιδείας, να δίνει στο νέο

Διαβάστε περισσότερα

«Φιλολογικό» Φροντιστήριο

«Φιλολογικό» Φροντιστήριο «Φιλολογικό» Φροντιστήριο 2 ο Διαγώνισμα στη Νεοελληνική Γλώσσα Α Λυκείου Επιμέλεια: Μάνθου Άρτεμις [Ο διαδικτυακός διάλογος] Δεν μπορεί, ασφαλώς, να αμφισβητηθεί ότι ο διάλογος αποτελεί απαραίτητο στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΝΤΕΡΝΟ ΣΥΣΤΗΜΑ της κοινωνικής

ΣΤΟ ΜΟΝΤΕΡΝΟ ΣΥΣΤΗΜΑ της κοινωνικής ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18 Η ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΕΣΚΦ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ *1 Η προνοιοποίηση της κοινωνικής πολίτικης; ΣΤΟ ΜΟΝΤΕΡΝΟ ΣΥΣΤΗΜΑ της κοινωνικής προστασίας που διαμορφώθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι Έρευνας. Ενότητα 2.7: Τα συμπεράσματα. Βύρων Κοτζαμάνης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

Μέθοδοι Έρευνας. Ενότητα 2.7: Τα συμπεράσματα. Βύρων Κοτζαμάνης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Μέθοδοι Έρευνας Ενότητα 2.7: Τα συμπεράσματα Βύρων Κοτζαμάνης Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας & Περιφερειακής Ανάπτυξης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και

Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μένη Τσιτουρίδου Τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Παιδαγωγική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν Οργανωσιακή μάθηση Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν 1 Μάθηση είναι: Η δραστηριοποίηση και κατεύθυνση δυνάμεων για την όσο το δυνα-τόν καλύτερη προσαρμογή στο φυσικό και ιστορικό περιβάλλον. Η απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

14475/16 ΜΜ/ριτ/ΕΠ 1 DG B 1C

14475/16 ΜΜ/ριτ/ΕΠ 1 DG B 1C Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 24 Νοεμβρίου 2016 (OR. en) 14475/16 SOC 712 EMPL 486 ECOFIN 1052 ΣΗΜΕΙΩΜΑ Αποστολέας: Αποδέκτης: Θέμα: Προεδρία Επιτροπή των Μονίμων Αντιπροσώπων / Συμβούλιο

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Α ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) EΣΠΕΡΙΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ο Υπουργός Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας κ. Βασίλης Μαγγίνας μίλησε σήμερα Δευτέρα 16 Ιουλίου στο Όγδοο Διακυβερνητικό Συμβούλιο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΔΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΨΑΘΟΠΥΡΓΟΥ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΡΙΟΥ ΣΕ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ

ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΔΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΨΑΘΟΠΥΡΓΟΥ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΡΙΟΥ ΣΕ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΔΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΨΑΘΟΠΥΡΓΟΥ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΡΙΟΥ ΣΕ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ Το Πρόγραμμα «Καλλικράτης», το οποίο αποτελεί τη συνέχεια και ολοκλήρωση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Επεξηγήσεις συμβόλων/αρχικών γραμμάτων: ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-10 Υ= Υποχρεωτικό Κ= ενότητα μαθημάτων «Κοινωνία και Εκπαίδευση» Ε= Κατ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Η θέση της Πανελλήνιας Ένωσης Καθηγητών Πληροφορικής Επιμέλεια κειμένου: Δ.Σ. ΠΕΚαΠ κατόπιν δημόσιας διαβούλευσης των μελών της Ένωσης από 20/07/2010. Τελική έκδοση κειμένου:

Διαβάστε περισσότερα

Πριν όµως περάσω στο θέµα που µας απασχολεί, θα ήθελα µε λίγα λόγια να σας µιλήσω για το ρόλο του Επιµελητηρίου Μεσσηνίας.

Πριν όµως περάσω στο θέµα που µας απασχολεί, θα ήθελα µε λίγα λόγια να σας µιλήσω για το ρόλο του Επιµελητηρίου Μεσσηνίας. Οµιλία του Προέδρου του Επιµελητηρίου Μεσσηνίας κ. Γ. Καραµπάτου στο Α.Τ.Ε.Ι. Καλαµάτας µε θέµα: «Η ανάγκη συνεργασίας µεταξύ Επιµελητηρίου και Πανεπιστηµίων µέσω των γραφείων διασύνδεσης» Τρίτη, 30 Σεπτεµβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ 14 05 2010. Γ Τάξη Ημερήσιου Γενικού Λυκείου

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ 14 05 2010. Γ Τάξη Ημερήσιου Γενικού Λυκείου ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ 14 05 2010 Γ Τάξη Ημερήσιου Γενικού Λυκείου Α. Η δοκιμιογράφος προβληματίζεται για την αναγκαιότητα της αυτομόρφωσης στις σύγχρονες κοινωνίες. Αρχικά προσεγγίζει εννοιολογικά τον όρο,

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές Προοπτικές. Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση. Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Επαγγελματικές Προοπτικές. Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση. Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο Επαγγελματικές Προοπτικές Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση Καθηγητής Ιορδάνης Ψημμένος, Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο Καθηγητής Βασίλειος Χατζόπουλος, Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις της Γ.Σ.Ε.Ε προς το ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ

Θέσεις της Γ.Σ.Ε.Ε προς το ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Θέσεις της Γ.Σ.Ε.Ε προς το ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ H Γ.Σ.Ε.Ε υλοποιώντας την κοινωνική της δέσµευση για διαρκή διάλογο για τα θέµατα της εκπαίδευσης, συµµετέχει ενεργά στον εθνικό διάλογο για την παιδεία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ S.W.O.T. (STRENGTHS WEAKNESS - OPPORTUNITIES THREATS)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ S.W.O.T. (STRENGTHS WEAKNESS - OPPORTUNITIES THREATS) 137 4 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ S.W.O.T. (STRENGTHS WEAKNESS - OPPORTUNITIES THREATS) Στα προηγούµενα κεφάλαια πραγµατοποιήθηκε αναλυτική παρουσίαση και ανάλυση του εσωτερικού

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία είναι η περίοδος της μετάβασης από την παιδική στην ώριμη ηλικία κι έχει για κέντρο της την ήβη.

Εφηβεία είναι η περίοδος της μετάβασης από την παιδική στην ώριμη ηλικία κι έχει για κέντρο της την ήβη. Ονοματεπώνυμο: Ημερομηνία: ΟΡΙΣΜΟΣ Έκφραση Έκθεση Α Λυκείου Θέμα: «Εφηβεία» Εφηβεία είναι η περίοδος της μετάβασης από την παιδική στην ώριμη ηλικία κι έχει για κέντρο της την ήβη. ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Ενότητα 6: Η κουλτούρα στην κοινωνιολογική θεωρία Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Χριστίνα Παπασολομώντος Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Μέλος Ομάδας Συντονισμού για Ευρωπαϊκή Κοινωνική Έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Επεξηγήσεις συμβόλων/αρχικών γραμμάτων:

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Επεξηγήσεις συμβόλων/αρχικών γραμμάτων: ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-10 Υ= Υποχρεωτικό Ε= Κατ επιλογήν υποχρεωτικό Επεξηγήσεις συμβόλων/αρχικών γραμμάτων: Κ= ενότητα μαθημάτων «Κοινωνία

Διαβάστε περισσότερα