Παγκοσμιοποίηση, κοινωνία της γνώσης και δια βίου εκπαίδευση. Οι νέες ορίζουσες του εκπαιδευτικού έργου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Παγκοσμιοποίηση, κοινωνία της γνώσης και δια βίου εκπαίδευση. Οι νέες ορίζουσες του εκπαιδευτικού έργου"

Transcript

1 1 Παγκοσμιοποίηση, κοινωνία της γνώσης και δια βίου εκπαίδευση. Οι νέες ορίζουσες του εκπαιδευτικού έργου Ματθαίου Δημήτρης Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών Καθώς ο 20ος αιώνας γέρνει στη δύση του και μια καινούργια χιλιετία χαράζει, ένα τεράστιο όσο και ετερόκλητο πλήθος συνωστίζεται, όλο και πιο πυκνό, στο μεροβίγλι της ιστορίας, αναζητώντας τα σημάδια ενός αύριο που επελαύνει ορμητικό. Για τους ανθρώπους που έφερε εκεί η αγάπη και η αγωνία για την εκπαίδευση, τα ερωτήματα καταιγιστικά, απορημένα, φορτισμένα με άγχος και αμφιβολία. Όλο και πιο συχνά, μέσα από το βουητό της συζήτησης ξεχωρίζουν, ξανά και ξανά, οι ίδιες σημαδιακές λέξεις και φράσεις : Τεχνολογική έκρηξη, αγορά εργασίας, ανεργία, μετα-νεωτερικότητα, παγκοσμιοποίηση, δια-βίου εκπαίδευση, κοινωνία της γνώσης, ποιότητα, πολυπολιτισμικότητα, εθνική ταυτότητα, αξιακός σχετικισμός. Το κείμενο αυτό φιλοδοξεί να αποτελέσει μια μικρή συμβολή στο γενικευμένο αυτό προβληματισμό. Να βάλει σε τάξη επιχειρήματα και απόψεις. Να ψηλαφίσει τα σημάδια και να αναζητήσει τα ίχνη μιας πορείας, που έχει ήδη αρχίσει μετά το τέλος αυτής της πολυκύμαντης περιόδου που ο Hobsbawm ονόμασε Σύντομο 20ο Αιώνα. Να καταγράψει τάσεις και να αφουγκραστεί προβλήματα και εντάσεις στον ευαίσθητο χώρο της εκπαίδευσης. Η γένεση και ανάπτυξη του δημόσιου καταβολές και θεσμικά χαρακτηριστικά. σχολείου στην Ευρώπη. Ιδεολογικές Το σημερινό σχολείο, λοιπόν, είναι το υπερήλικο πια τέκνο του Καιρού και. της Παράδοσης δύο γεννητόρων σφριγηλών, αλλά και αντίμαχων, που συναντήθηκαν κάπου εκεί, στις αρχές του 19 ου αιώνα, και έδωσαν σάρκα και οστά σε ένα θεσμό, που κουβαλάει έκτοτε αναλλοίωτο το γονιδιακό του υλικό, αν και ο χρόνος και η ιδιαιτερότητά των κατά τόπους συνθηκών έχουν σμιλέψει ανάλογα τα βασικά του χαρακτηριστικά. Όταν δημιουργήθηκε το δημόσιο σχολείο, η μοναρχία, παρά τους τριγμούς και τις μεταμφιέσεις της, δέσποζε στην πολιτική ζωή των χωρών της Ευρώπης. Μονάρχες και ευγενείς είχαν συχνά διαφορετική εθνική καταγωγή από τους υπηκόους τους, μιλούσαν άλλη απ' αυτούς γλώσσα, ανήκαν σε διαφορετικό θρησκευτικό δόγμα, αγνοούσαν και πολλές φορές περιφρονούσαν τις τοπικές πολιτιστικές παραδόσεις. Τα όρια της ηγεμονίας τους ρύθμιζαν συνοικέσια και γάμοι, δωροδοκίες και προσωπικά συμφέροντα, γεωπολιτικές επιδιώξεις και παιχνίδια ισορροπιών, που προκλητικά παρέβλεπαν τους μύχιους πόθους και τις ανάγκες των λαών. Υπερεθνικές δυνάμεις αποτελούσαν το συνεκτικό ιστό της πολιτικής, της κοινωνικής και της πολιτιστικής ζωής στην Ευρώπη. Η καθολική εκκλησία όριζε ελέω θεού αυτοκράτορες, επικύρωνε νομοθετήματα, στελέχωνε την κρατική γραφειοκρατία, φρόντιζε για την ηθική και την πνευματική υγεία των νέων. Η Η εργασία αυτή παρουσιάστηκε στο Θ Διεθνές Παιδαγωγικό Συνέδριο, Βόλος

2 2 λατινική ήταν ακόμη η γλώσσα της επιστήμης και των γραμμάτων. Η κοινωνία ήταν αυστηρά ιεραρχική και η κρατούσα τάξη πραγμάτων θεόθεν καθορισμένη και αμετάβλητη. Κάθε αμφισβήτηση ήταν ταυτόσημη με αμφισβήτηση της θείας βούλησης και γι' αυτό ο καθένας ήταν υποχρεωμένος να αποδέχεται και να υπομένει αδιαμαρτύρητα τη μοίρα του. Και η μοίρα αυτή δεν προέβλεπε τον φωτισμό του πνεύματος των πολλών, ενώ και για τους λίγους η πνευματική δίαιτα ήταν επίσης αυστηρά καθορισμένη από το λιτό μενού του trivium και του quadrivium. Και ενώ η παράδοση έμοιαζε εφησυχασμένη να απολαμβάνει τη σταθερότητα, αλλά και την ανανεωτική αύρα της Αναγέννησης, εισέβαλλε ορμητικά ο καιρός. Οι άνεμοι του Διαφωτισμού, της Νεωτερικότητας και του Εθνικισμού ήρθαν απειλητικοί να ανατρέψουν την κατεστημένη τάξη, πριν συναντηθούν διαλεκτικά και γονιμοποιήσουν την παράδοση. Νέες ιδέες και ιδανικά ξεχύθηκαν διάπυρα από τη σκέψη των εγκυκλοπαιδιστών και τα οδοφράγματα της Γαλλικής επανάστασης. Ελευθερία, δικαιοσύνη, ανθρώπινα δικαιώματα, έθνος, πατριωτισμός, Γενική Θέληση, Κοινωνικό Συμβόλαιο, φυσική κατάσταση του ανθρώπου, ιδέες ανατρεπτικές και ζωογόνες αναμιγνύονται αξεδιάλυτα με την αισιοδοξία από τη δημιουργική δύναμη των θετικών επιστημών, την αποκάλυψη των νόμων της φύσης, την καθυπόταξη των δυνάμεών της. αναμιγνύονται με την απόλαυση της προσδοκίας για βελτίωση του βιοτικού επιπέδου, που δίνουν η ανάπτυξη της τεχνολογίας, τα εργοστάσια, τα νέα μέσα συγκοινωνίας και επικοινωνίας, οι ανακαλύψεις στην υγεία. Η συγκρότηση του έθνους- κράτους, με συγκεκριμένη όσο και μοναδική πολιτισμική ταυτότητα, ενιαίες συλλογικές παραδόσεις και πεπρωμένα, με σαφώς οριοθετημένα σύνορα και με ανεξάρτητη κρατική υπόσταση, αποκτά απόλυτη προτεραιότητα. Για να ευδοκιμήσει και να αναπτυχθεί, το νέο πολιτικό μόρφωμα θα πρέπει να είναι ταυτόχρονα οικονομικά εύρωστο και οργανωτικά αρτιμελές και λειτουργικό. Θα πρέπει να διαθέτει τους υλικούς και θεσμικούς πόρους και πάνω απ' όλα το ανθρώπινο κεφάλαιο, που θα αξιοποιήσει τους πόρους αυτούς. Το επόμενο λογικό - αν και όχι αναγκαστικά εύκολο - βήμα είναι η δημιουργία του δημόσιου σχολείου. Ενός θεσμού που θα υπηρετεί τις προτεραιότητες της εποχής και που, εκ των πραγμάτων, δεν μπορεί παρά να αντανακλά, εκτός από την γενική ιστορική συγκυρία, και τις ιδιαίτερες συνθήκες, τους συσχετισμούς και τις εντάσεις της κάθε κοινωνίας ξεχωριστά. Παραμερίζοντας τις ιδιαιτερότητες, το δημόσιο σχολείο στην Ευρώπη έχει λοιπόν ορισμένα κοινά χαρακτηριστικά. Η πίεση του εθνικισμού αποτυπώνεται στον εθνοκεντρισμό, την εσωστρέφεια και τον αμυντικό του χαρακτήρα. Πρωταρχικό του μέλημα είναι η ανάδειξη και προβολή των ιστορικών περγαμηνών του έθνους: Των αγώνων που δόθηκαν για την εθνική ανεξαρτησία, των ηρώων που με τη θυσία τους κατόρθωσαν το ακατόρθωτο, της εθνικής συμβολής - πραγματικής ή πολύ συχνά εικαζόμενης - στον παγκόσμιο πολιτισμό. Είναι άλλωστε η εποχή που όλες οι πολιτιστικές δυνάμεις κάθε τόπου έχουν επιδοθεί στο έργο της οριοθέτησης της εθνικής ταυτότητας: Η δημοτική μουσική γίνεται ο πυρήνας της εθνικής μουσικής σχολής. Οι λαϊκοί μύθοι και δοξασίες αποτελούν την πρώτη ύλη της εθνικής λογοτεχνίας και ενός νέου γνωστικού κλάδου, της λαογραφίας. Ιδιαίτερη είναι η φροντίδα για τη γλώσσα: Την αποκάθαρσή της από ξένες επιρροές και προσμίξεις. τη δομική της συγκρότηση και τον λεξιλογικό της εμπλουτισμό. την ανάδειξη των μορφολογικών της ιδιαιτεροτήτων, κυρίως εκείνων που τη διαφοροποιούν από τις γλώσσες όμορων λαών. την αποκάλυψη της ιστορικής της συνέχειας και διάρκειας. Την ίδια διάρκεια και συνέχεια της διαμονής στο γεωγραφικό χώρο που κατέχει ή

3 3 που διεκδικεί το εθνικό κράτος, καλείται να υπηρετήσουν επίσης η ιστορία και η γεωγραφία. Το σχολείο γίνεται αναγκαστικά εσωστρεφές. Επιχειρεί να τακτοποιήσει τα του οίκου του, να ομογενοποιήσει τον πληθυσμό του, να αφομοιώσει το μειονοτικό στοιχείο. Παίρνει γι αυτό στάση αμυντική απέναντι στις δυνάμεις που αμφισβήτησαν στο παρελθόν ή που μπορεί να αμφισβητήσουν στο μέλλον την εθνική ενότητα. Και οι δυνάμεις αυτές δεν είναι μόνο εξωτερικές. Περιλαμβάνουν επίσης τις εσωτερικές δυνάμεις. τις δυνάμεις της κοινωνικής αμφισβήτησης, που συνειδητοποιούν την εποχή αυτή το ρόλο τους και βρίσκονται σε διαρκή κινητοποίηση. Πλάι στα αμιγώς «εθνικά» ευδοκιμούν τα φρονηματιστικά μαθήματα. Εδώ ο ρόλος της παράδοσης είναι ιδιαίτερα ενεργός. Οι θρησκευτικές και ηθικές αξίες, τα παραδεδεγμένα κοινωνικά ήθη και κώδικες συμπεριφοράς, η θαυμαστική αναπόληση του πολιτιστικού παρελθόντος, με τη διαχρονική του ποιότητα και ζωντάνια, έρχονται, με την αποδοχή τους από την εκπαίδευση, να συμπληρώσουν και να ενισχύσουν τον εθνοκεντρικό της χαρακτήρα. Τα παραδείγματα εθνογενετικού ρόλου της εκπαίδευσης αφθονούν. Το ίδιο και η ποικιλία των προσεγγίσεων που ακολουθούνται. Στις Η.Π.Α. η εκπαίδευση αναλαμβάνει, δίκην χωνευτηρίου πολιτισμικών παραδόσεων και ψυχών, την ομογενοποίηση ενός ετερόκλητου πλήθους μεταναστών, με μια ευρύτατη ποικιλία αξιών, γλωσσών, θρησκειών, επιδιώξεων και προσδοκιών και τη δημιουργία ενός πολίτη με μια νέα εντελώς εθνική ταυτότητα και μιας δημοκρατίας με θεσμική συγκρότηση διάφορη από την ευρωπαϊκή. Αποκεντρωμένη και διαχειριστικά θεμελιωμένη στην ατομική πρωτοβουλία, η πολιτική της εθνικής ομογενοποίησης διά της εκπαίδευσης ακολουθείται συστηματικά, σχεδόν μέχρι τις πρώτες μεταπολεμικές δεκαετίες. Στη Βρετανία η εκπαίδευση συμβάλλει, στο βαθμό που της αναλογεί και που της επιτρέπει η πολιτική laisser faire, στη συγκρότηση του βρετανικού έθνους, μέσα από τις αυθύπαρκτες και ιστορικά ευδιάκριτες εθνότητες των Άγγλων, των Σκώτων και των Ουαλών. Συμβάλλει όμως κυρίως στην απορρόφηση των κοινωνικών κραδασμών και στη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής, που διαταράσσεται από τη σαρωτική εισβολή της εκβιομηχάνισης και της αστικοποίησης του πληθυσμού. Στη Γαλλία του Guizot, αλλά και στη Γαλλία του Jule Ferry, στη θρησκευτική - αστική, δηλαδή εκδοχή της και στη λαϊκή - δημοκρατική αντίστοιχα, η εκπαίδευση αναλαμβάνει να στηρίξει το εθνικό κράτος. να εμπνεύσει με τρόπο άμεσο και ρητό και υπό την καθοδήγηση πάντα της Παρισινής κυβέρνησης, τον πατριωτισμό και το σεβασμό προς τη Γαλλική κουλτούρα, που είναι και τα δύο απαραίτητα για την απόκρουση της διαρκούς απειλής κατά της εθνικής ανεξαρτησίας και για τη διασφάλιση της πολιτικής και κοινωνικής ομαλότητας στη χώρα. Και το ίδιο ασφαλώς θα μπορούσε να λεχθεί και για τις χώρες των οποίων η εθνική συγκρότηση ήρθε συγκριτικά καθυστερημένα, όπως η Γερμανία ή η Ιταλία. Είναι χαρακτηριστική εν προκειμένω η ετοιμότητα με την οποία η Ιταλική εκπαίδευση ανταποκρίθηκε στο προσκλητήριο του Massimo d' Azeglio από το βήμα της πρώτης Βουλής της Νέας Ιταλίας: «Τώρα που φτιάξαμε την Ιταλία», είχε διακηρύξει, «είναι ώρα να αρχίσουμε να δημιουργούμε και τους Ιταλούς». Παράλληλα με την οικοδόμηση του έθνους - κράτους, η εκπαίδευση καλείται να συνδράμει στην ομαλή μετάβαση από τη γεωργική στη βιομηχανική κοινωνία, στην απόκτηση γνώσεων και δεξιοτήτων, αλλά και στην υιοθέτηση στάσεων και συμπεριφορών που προσιδιάζουν στη νέα μορφή της παραγωγικής διαδικασίας. Η νέα βιομηχανική κουλτούρα χαρακτηρίζεται για τη μαζικότητά της και τη συγκέντρωση της εργατικής δύναμης σε ένα χώρο, για το μηχανιστικό χαρακτήρα της παραγωγής, για την ιεραρχική δομή και οργάνωσή της, για το υψηλό αρχικό επενδυτικό της

4 4 κόστος και για τη μακροπρόθεσμη απόσβεση του κεφαλαιουχικού της εξοπλισμού. Τα σύμβολά της, τα ογκώδη μηχανήματα και οι θεόρατες καμινάδες αποπνέουν ένα αίσθημα ισχύος και μια υπερφίαλη βεβαιότητα για τις δυνατότητες του ανθρώπινου πνεύματος να κυριαρχεί στη φύση. Από κοντά, η εκπαίδευση αντανακλά, συχνά παραμορφωτικά, την κουλτούρα της βιομηχανικής νεωτερικότητας. Γίνεται κι αυτή μαζική - αρχικά στην πρωτοβάθμια και πολύ αργότερα στη δευτεροβάθμια - με επίκεντρο τη σχολική μονάδα. Είναι και αυτή ιεραρχικά οργανωμένη, με εμφανή τα μηχανιστικά στοιχεία στη διδακτική και μαθησιακή διαδικασία, ενώ οι επενδύσεις σε κεφαλαιουχικό εξοπλισμό, κυρίως όμως σε ανθρώπινους πόρους γίνονται όλο και περισσότερο απαιτητικές. Υπάρχουν ασφαλώς διαφορές από χώρα σε χώρα και από εποχή σε εποχή, αφού η νεωτερικότητα κατακτά σταδιακά και με διαφορετικό βηματισμό τις διάφορες περιοχές στον κόσμο. Όπως υπάρχουν και διαφορές ανάμεσα στα επίπεδα εκπαίδευσης. Περισσότερο πιστή στη μητέρα παράδοση, η δευτεροβάθμια και η ανώτερη εκπαίδευση διατηρούν τον ελιτίστικο, ουμανιστικό και εν πολλοίς κλασικό τους χαρακτήρα, προετοιμάζοντας τους λίγους εκλεκτούς για τα ελευθέρια επαγγέλματα και για τις θέσεις της κρατικής γραφειοκρατίας. Όμως, πίσω από τις διαφορές στα μορφολογικά χαρακτηριστικά και τις ιδεολογικές αφετηρίες, είναι χρήσιμο να διακρίνουμε τις κοινές παραδοχές και συναινέσεις, που διαμορφώνονται υπό την πίεση των συγκυριών στα σημεία συνάντησης του νεωτερικού με την παράδοση. Σε ό,τι αφορά το υποκείμενο της εκπαίδευσης, τον άνθρωπο, ο πληθυσμός - στόχος έχει σαφή συγκρότηση και δεδομένη σύνθεση. Αποτελείται αποκλειστικά από νέους, που έρχονται στο σχολείο για να αποκτήσουν τα εφόδια, που για την υπόλοιπη ζωή τους θα τους διασφαλίσουν επαγγελματικά και θα τους αναδείξουν κοινωνικά. Το τεράστιο μέγεθος της αρχικής επένδυσης κάνει βαριά τα βήματα της αλλαγής στην παραγωγή και σταθερή την αγορά εργασίας, ενώ η δύναμη της παράδοσης επιβάλλει τη σταθερότητα και τη μακροημέρευση των κοινωνικών δομών και συμβάσεων. Γι' αυτό και τα εκπαιδευτικά εφόδια έχουν σταθερή "αγοραστική αξία". μπορεί να αξιοποιηθούν σε βάθος χρόνου που ξεπερνά τον προσδόκιμο χρόνο ζωής του κατόχου τους. Όμως η γνώση που προσφέρει το σχολείο δεν έχει κατά βάση άμεσα χρηστικό χαρακτήρα. Έχει ένα σαφές αξιακό περιεχόμενο και γι' αυτό συμβάλλει κυρίως στη διαμόρφωση ηθικού χαρακτήρα και πνευματικά ολοκληρωμένης προσωπικότητας. Απόδειξη περίτρανη η πρωτοκαθεδρία της δευτεροβάθμιας, της "γνήσιας" εκπαίδευσης, απέναντι στη στοιχειώδη, την πρακτική, την απονευρωμένη από υψηλές αξίες και φιλόδοξους στόχους εκπαίδευση, που απευθύνεται στους πολλούς, σ' αυτούς που η θεία πρόνοια έταξε να υπηρετούν τους εκλεκτούς και να αποτελούν το έρμα στη σταθερή πορεία της κοινωνίας. Απόδειξη επίσης και οι αγώνες δεκαετιών να αναβαθμιστεί η στοιχειώδης εκπαίδευση, με την υιοθέτηση από το δημοτικό σχολείο των μαθημάτων, των διδακτικών πρακτικών και παιδαγωγικής κουλτούρας του δευτεροβάθμιου σχολείου. Ακόμη και το Αμερικάνικο σχολείο, με τον απ' αρχής πραγματιστικό προσανατολισμό του, επιφυλάσσει στη γνήσια ανθρωπιστική γνώση μια ιδιαίτερη θέση, αφού οι κάτοχοί της απολαμβάνουν τα προνόμια της κοινωνικής αναγνώρισης και κυρίως την προοπτική ανάδειξής τους σε θέσεις πολιτικής ισχύος. Η πραγματική γνώση αποτελεί συνεπώς κτήμα των ολίγων εκλεκτών και αίτημα των πολλών. Ένα είδος μυστικής θεότητας που έχει την ικανότητα να ανυψώνει τον άνθρωπο σε σφαίρες πνευματικότητας, ηθικής τελείωσης και κοινωνικής αποδοχής. Και ο ναός της θεότητας αυτής είναι τα εκπαιδευτικά ιδρύματα. Δημόσια ή ιδιωτικά, εκκλησιαστικά ή λαϊκά, σχολεία και πανεπιστήμια έχουν το μονοπώλιο της γνώσης.

5 5 Και η γνώση αυτή εμφανίζεται ενιαία. Υφαίνεται γύρω από τις ανθρωπιστικές αξίες του διαφωτισμού, που συνέχουν επιμέρους επιστημονικούς κλάδους και θεματικές περιοχές. Υπηρετεί τις ανάγκες της νεωτερικότητας, που για δεκαετίες εξακολουθεί να διατηρεί το ανθρωπιστικό της πρόσωπο, που βλέπει στην επιστημονική και τεχνολογική ανάπτυξη την κοινωνική πρόοδο και προοπτική. Και διακονείται από ένα σώμα πιστών, που μοιάζει να απολαμβάνει την αποστασιοποίησή του από τους περισπασμούς της καθημερινότητας και της κοινωνικο-πολιτικής τύρβης, αν και συχνά εγκαταλείπει την αφ υψηλού θεώρηση των πραγμάτων, για να ανταποκριθεί στο προσκλητήριο των εθνικών αναγκών και κοινωνικών αγώνων. Παγκοσμιοποίηση, μετα - νεωτερικότητα, κοινωνία της γνώσης. Οι νέες ορίζουσες του εκπαιδευτικού έργου. Με τις αξίες αυτές και τις προτεραιότητες - προσαρμοσμένες κατά τις ανάγκες του καιρού και του τόπου - πορεύτηκε για δεκαετίες η εκπαίδευση. Ήδη, στο κατώφλι ενός νέου αιώνα και στην αρχή μιας νέας χιλιετίας, καινούργιες δυνάμεις κυοφορούν την αμφισβήτηση και προετοιμάζουν τη μεγάλη ανατροπή. Ανάμεσά τους η μεγάλη έκρηξη, το big bang της τεχνολογίας, η παγκοσμιοποίηση της οικονομίας και του πολιτιστικού κεφαλαίου, ο ριζοσπαστικός μετασχηματισμός της παραγωγικής διαδικασίας και η ανάδυση της κοινωνίας της γνώσης φαίνεται να συνθέτουν τις νέες ορίζουσες του εκπαιδευτικού έργου. Η ραγδαία ανάπτυξη της τεχνολογίας δεν είναι ασφαλώς φαινόμενο μόνο της εποχής μας. Η βιομηχανική επανάσταση δρομολογήθηκε από μια ανάλογη έκρηξη στο παρελθόν και η δυναμική της συντηρήθηκε και ενισχύθηκε έκτοτε από τη διαρκή τεχνολογική ανάπτυξη. Όμως, οι επιστημονικές και τεχνολογικές εξελίξεις των τελευταίων δεκαετιών έχουν σαφείς ποιοτικές διαφορές από τις προηγούμενες. Η πιο ορατή ανάμεσά τους είναι ίσως η ραγδαία αύξηση, όχι πλέον της ταχύτητας, αλλά της επιτάχυνσης της τεχνολογικής ανάπτυξης. Από τη μια αλλαγή στην άλλη, δηλαδή, δε χρειάζεται απλώς σταθερά λιγότερος χρόνος. Είναι ο ίδιος ο ρυθμός μείωσης του χρόνου αυτού που αυξάνεται. Αυτοί οι ξέφρενοι ρυθμοί δοκιμάζουν ήδη τα όρια της ικανότητας ανταπόκρισης του ατόμου και της κοινωνίας στις νέες συνθήκες και τους αποστερούν το σταθερό έδαφος που απαιτείται για να επιχειρηθεί με σιγουριά το επόμενο άλμα προσαρμογής σ αυτές. Η αίσθηση της προσωρινότητας των πραγμάτων και της αβέβαιης προοπτικής, η αδυναμία ακόμη και μεσοπρόθεσμης πρόβλεψης κατακερματίζει το χρόνο σε μικρές αυθύπαρκτες ενότητες, μέσα στις οποίες πρέπει να ολοκληρωθούν οι προσπάθειες, να αξιολογηθούν και να αξιοποιηθούν τα δεδομένα. Καλλιεργεί μια κουλτούρα σχετικισμού για τη διαχρονική αξία της γνώσης και γεμίζει το άτομο με ανασφάλεια και άγχος. Όμως, πιο σημαντική είναι ίσως μια άλλη ποιοτική διαφορά της τεχνολογικής έκρηξης του καιρού μας. Για πρώτη φορά στην ιστορία του, ο άνθρωπος αποκτά τη δυνατότητα αποκωδικοποίησης των μυστικών της ζωής. Είναι σε θέση να ελέγξει τη διαφορετικότητα και, γιατί όχι, να κατευθύνει την ανθρώπινη βούληση, κάτι που αμφισβητεί ευθέως τις ίδιες τις αρχές του Διαφωτισμού, στις οποίες στηρίχθηκε η εντυπωσιακή ανάπτυξη της ίδιας της επιστήμης και που αποστερεί τη γνώση από τον ακρογωνιαίο λίθο της ιδεολογικής της νομιμοποίησης. Μια τέτοια εξέλιξη δεν συνιστά απλώς αλλαγή πολιτισμικού παραδείγματος - υπό την έννοια που δίνει στο παράδειγμα ο Kuhn - αλλά και έναν εν δυνάμει κίνδυνο που πρέπει επειγόντως να αντιμετωπιστεί.

6 6 Από μιαν άλλη σκοπιά, η τεχνολογική έκρηξη έχει τις επιπτώσεις της στις δύο άλλες σημαντικές παραμέτρους της σύγχρονης ζωής και εκπαίδευσης. Οι νέες τεχνολογίες επικοινωνίας και πληροφόρησης έχουν αλλάξει ριζικά τη μορφή της παραγωγικής διαδικασίας και έχουν μικρύνει αφάνταστα τις αποστάσεις και το χρόνο που απαιτείται για πληροφόρηση και δράση. Οι όροι μετα-νεωτερικότητα και παγκοσμιοποίηση κωδικοποιούν απλώς τις δύο αυτές εξελίξεις. Στο χώρο της παραγωγής, πρώτα, τη βιομηχανική κουλτούρα που περιγράψαμε προηγουμένως και που με τόσο κριτικά διεισδυτικό τρόπο σατύρισε ο Τσάρλυ Τσάπλιν στους Μοντέρνους Καιρούς του, διαδέχεται μια άλλη εντελώς διαφορετική. Τους ψηλούς τοίχους του εργοστασίου με τις βαριές επιβλητικές μηχανές και τους μουντζουρωμένους εργάτες, διαδέχονται οι γυάλινοι τοίχοι των πολυτελών γραφείων, με τις μικρές οθόνες των υπολογιστών να αντικρίζουν τη γραβατωμένη και περίφροντη φιγούρα του νεαρού μάνατζερ. Τη συγκέντρωση των εργασιών σε μια εργασιακή μονάδα αντικαθιστά η διασπορά των επιμέρους παραγωγικών δραστηριοτήτων σε χώρους και χώρες, που διασφαλίζουν καλύτερες προϋποθέσεις παραγωγής, τεχνογνωσία, έργα υποδομής και χαμηλό εργασιακό κόστος. Τη μαζικότητα και την προσωπική επαφή μεταξύ των εργαζομένων περιορίζει η αποκέντρωση και η προσφυγή στις υπηρεσίες του διαδικτύου. Στη θέση της ιεραρχικής δομής εμφανίζονται σχήματα οριζόντιας οργάνωσης. Στη θέση της οικογενειακής επιχείρησης και του ορατού αφεντικού, τα εταιρικά πολυεθνικά σχήματα των άγνωστων μετόχων και των εναλλασσόμενων μάνατζερ. Στη θέση της μεγάλης αρχικής επένδυσης ο ευέλικτος και διαρκής εκσυγχρονισμός. Όλο και πιο πολύ, η παραγωγή αφουγκράζεται και ανιχνεύει τις ανάγκες του καταναλωτή, που με τη συμπεριφορά και τις επιλογές του ρυθμίζει τις προτεραιότητες της παραγωγής. Μέσα σε ένα τέτοιο κλίμα, οι βασικές παραδοχές και τα θεμελιώδη χαρακτηριστικά της γνώσης αμφισβητούνται. Η γνώση κατακερματίζεται σε μικρές αυθύπαρκτες ψηφίδες, που μπορούν άμεσα να μεταφερθούν, να αναζητηθούν, να αξιολογηθούν και να χρησιμοποιηθούν στο μικρό διαθέσιμο για το συγκεκριμένο εγχείρημα χρόνο. Από μεγαλοπρεπές οικοδόμημα, άξιο θαυμασμού για την ενότητα, την πληρότητα και τις αρχιτεκτονικές του γραμμές, η γνώση υποβαθμίζεται εννοιολογικά για να ταυτιστεί με την πληροφορία. Μετατρέπεται σε αναλώσιμο αγαθό με συγκεκριμένη ημερομηνία λήξης. Παράλληλα, οι δεξιότητες που συνοδεύουν το γνωστικό εξοπλισμό - η κριτική στάση, η ερευνητική ματιά, η συστηματική προσέγγιση, η δημιουργική αμφισβήτηση κ.λ.π. - διαφοροποιούνται και διευρύνονται. Έμφαση αποδίδεται όλο και περισσότερο σε δεξιότητες που συνδέονται με τη διαχείριση και όχι με την κατάκτηση της γνώσης : Με την πρωτοβουλία, την κατανόηση και ανάλυση προβλήματος, τη διαμόρφωση και λήψη αποφάσεων, την επικοινωνία, τη συνεργασία, την προσαρμοστικότητα και ευελιξία, τη διαπραγμάτευση, τη διαχείριση κρίσεων, την αντοχή στην πίεση κ.ο.κ. Αυτή η προβολή της χρηστικής διάστασης της γνώσης παραθεωρεί και επισκιάζει το βασικό γνωστικό ιστό, που παραμένει όμως αναλλοίωτος στα βασικά μεθοδολογικά του χαρακτηριστικά και τη διαχρονική του προβληματική και που εξακολουθεί ν αναπτύσσεται μέσα από τη λιγότερο προβεβλημένη βασική έρευνα. Από την άλλη πλευρά, αυτή η απομυθοποίηση της γνώσης, η υποστολή της σημαίας του ολισμού κατά την προσέγγισή της και η ανάθεση του θεωρητικού προβληματισμού στη δικαιοδοσία των ειδικών, διευκολύνουν την ευχερέστερη πρόσβαση μεγαλυτέρων στρωμάτων του πληθυσμού σ αυτήν, κάτι που διευρύνει και τη δυνατότητα εμπλοκής τους σ ένα οικονομικό γίγνεσθαι, που προϋποθέτει την

7 7 εφαρμοσμένη γνώση και έχει ως στόχο την ατομική και συνάμα τη συλλογική προκοπή. Η κοινωνία μετασχηματίζεται με τον τρόπο αυτό από κοινωνία του προνομίου στη γνώση σε προνομιακή κοινωνία γνώσης. Σε μια κοινωνία δηλαδή, στην οποία ο καθένας διαθέτει ένα μικρό αυτόνομο, εξειδικευμένο και επεκτάσιμο τμήμα του συνολικού γνωστικού κεφαλαίου, το οποίο μπορεί να επενδύσει προς ίδιο αλλά και συλλογικό ταυτόχρονα όφελος. Μια κοινωνία πιο δημοκρατική σε ό,τι αφορά τη δυνατότητα ισομερούς κατανομής του γνωστικού πλούτου, αλλά και συγχρόνως πιο αδυσώπητη για κείνους που το κεφάλαιό τους δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες μιας παραγωγικής διαδικασίας και μιας αγοράς εργασίας που έχουν ως κύριο αντικείμενο διαπραγμάτευσης τη γνώση. Σημαντικότερες εντούτοις και ασφαλώς πιο μακροπρόθεσμες είναι οι συνέπειες που προκαλεί ο κατακερματισμός της γνώσης στα αξιακά και ανθρωποπλαστικά χαρακτηριστικά, για τα οποία άλλωστε πρωταρχικά ενδιαφέρεται η εκπαίδευση. Η μετάθεση του αξιολογικού κριτηρίου προς την κατεύθυνση της χρηστικότητας υποβαθμίζει τα παραδοσιακά ποιοτικά της χαρακτηριστικά. Αυτά που συνοψίζονται στη μέχρι πρότινος γενική αποδοχή ότι η γνώση απελευθερώνει στον άνθρωπο τις έμφυτες ηθικές του δυνάμεις και του αποκαλύπτει την αρμονία και το κάλος που ενυπάρχουν στα πράγματα, προσφέροντάς του με τον τρόπο αυτό υψηλή αισθητική απόλαυση. Όλο και περισσότερο, όλο και πιο συχνά, η γνώση αντιμετωπίζεται μονοσήμαντα, ως απλό επαγγελματικό εφόδιο και μέσο οικονομικής μεγέθυνσης. Παράλληλα, οι ίδιες αυτές αιτίες εισάγουν στη γνώση το στοιχείο του αξιακού σχετικισμού. Στην πιο απλή του έκφραση, ο αξιακός σχετικισμός αρνείται κάθε μορφή διαχρονικότητας, πολιτισμικής καταγωγής και ποιοτικής διαβάθμισης στη γνώση. Αφού την αξία της μετρά η χρησιμότητά της, όλες οι μορφές γνώσης είναι ισότιμες, αρκεί να είναι το ίδιο χρήσιμες. Κάθε είδος εκπαίδευσης που παραγνωρίζει την αρχή αυτή θεωρείται αναχρονιστικό ή τουλάχιστον αναποτελεσματικό. Τον αξιακό σχετικισμό ενισχύει από μιαν άλλη πλευρά και το φαινόμενο της παγκοσμιοποίησης. Ο όρος χρησιμοποιείται συνήθως με οικονομική χροιά, για να περιγράψει την παγκοσμιοποίηση των αγορών : Την κατάργηση των προστατευτικών φραγμών στο εμπόριο και την ελεύθερη διακίνηση κεφαλαίου, αγαθών, υπηρεσιών, εργαζομένων και επιχειρήσεων. τη γεωγραφική αποκέντρωση των παραγωγικών δραστηριοτήτων που συνοδεύεται και ενισχύεται από τη μεγέθυνση των πολυεθνικών. τη ρευστότητα στην αγορά εργασίας, που δημιουργεί η αυξημένη κινητικότητα του κεφαλαίου και η μεγάλη ευελιξία των παραγωγικών δομών και των οργανωτικών σχημάτων. τον περιορισμό την παρεμβατικής ικανότητας του εθνικού κράτους στις οικονομικές εξελίξεις και την κυριαρχία των δυνάμεων της αγοράς. Και από μόνη της η παγκοσμιοποίηση της οικονομίας είναι αρκετή για να επηρεάσει καθοριστικά την εκπαίδευση. Άλλωστε, προσανατολίζει ήδη το έργο της σταδιακά στην παραγωγή ενός ανθρώπινου κεφαλαίου με τα χαρακτηριστικά και τις απαιτήσεις της παγκόσμιας αγοράς. Με όλες εκείνες τις προαναφερθείσες δεξιότητες και γνωστικές ψηφίδες, που συμβάλλουν στην αύξηση της ανταγωνιστικότητας και στη διασφάλιση υψηλής παραγωγικότητας. Υπαγορεύει ένα πρόγραμμα σπουδών, που θέλει ενισχυμένη τη θέση των νέων τεχνολογιών και των ξένων γλωσσών. σπονδυλωτή και ευέλικτη τη διάρθρωσή του και διαρκώς βελτιούμενη την ποιότητά του. Υποχρεώνει στην καθιέρωση αποκεντρωμένων και αποτελεσματικών συστημάτων διοίκησης και διαχείρισης της εκπαιδευτικής προσπάθειας και εμπλοκή της ιδιωτικής πρωτοβουλίας σ αυτή.

8 8 Όμως, η παγκοσμιοποίηση ως ιδεολογία, και όχι τόσο ως οικονομική πρακτική, έχει ακόμη βαθύτερες επιπτώσεις. Υπονομεύει τον κεντρικό πυλώνα του εκπαιδευτικού συστήματος, αμφισβητεί την κύρια αποστολή του δημόσιου σχολείου, όπως αυτή προσδιορίστηκε κατά την ίδρυσή του : Τη στήριξη δηλαδή του εθνικού κράτους και την ανάπτυξη και διατήρηση της εθνικής ταυτότητας. Αυτό συμβαίνει, γιατί η προτεραιότητα που αποδίδεται στο οικονομικό αποτέλεσμα της εκπαίδευσης οδηγεί σε μιαν αντίληψη που τείνει να θεωρεί ως περιττό εμπόδιο ό,τιδήποτε δεν συμβάλλει στην επίτευξη του οικονομικού στόχου. Και επειδή το οικονομικό αποτέλεσμα εξαρτάται όλο και περισσότερο από το διεθνές περιβάλλον, πληθαίνουν οι φωνές που θεωρούν το εθνικό στοιχείο της εκπαιδευτικής στόχευσης ως ενοχλητική παραφωνία και ως το ξεπερασμένο κατάλοιπο μιας παρωχημένης εποχής, που την έχει ήδη προ πολλού διαδεχτεί η πολιτική των υπερεθνικών πολιτικών μορφωμάτων και οικονομικών σχηματισμών, οι οποίοι λειτουργούν αυτόνομα, χωρίς την έτσι κι αλλιώς αδύναμη παρουσία του εθνικού κράτους. Δεν είναι μάλιστα λίγοι εκείνοι, που επιχειρώντας να εκλογικεύσουν τις θέσεις τους αυτές, αναθυμούνται και υπενθυμίζουν τις αρνητικές συνέπειες του εθνικισμού, τον οποίο ηθελημένα ή αθέλητα συγχέουν με τον εθνισμό. Ούτε είναι λιγότεροι εκείνοι που αναζητούν τις ρίζες του στα σχολικά προγράμματα, στα φρονηματιστικά κυρίως μαθήματα, με τα οποία επιχειρείται η διαμόρφωση της εθνικής ταυτότητας και η διασφάλιση της εθνικής συνέχειας και συνοχής. Στη λογική της παγκοσμιοποίησης, το εθνικό ιδεώδες διαμορφώνει απλώς κοινωνίες κλειστές και στάσεις αρνητικές, που άσκοπα, αναποτελεσματικά και κυρίως επικίνδυνα για τις ίδιες υψώνουν τείχη στην αλλαγή και την πρόοδο. Η ανάγκη υπέρβασης του εθνικού και συνεπώς και του εθνικού χαρακτήρα της εκπαίδευσης έχει, για τους οπαδούς της παγκοσμιοποίησης, και μιαν άλλη συμπληρωματική διάσταση. Οι σύγχρονες κοινωνίες είναι, υποστηρίζουν, πολυπολιτισμικές. Κάθε προσπάθεια συνεπώς ομογενοποίησης, υπογράμμισης και υπόθαλψης του ενιαίου χαρακτήρα της, ισοδυναμεί με περιορισμό του ατομικού δικαιώματος στη διαφορετικότητα και με υποτίμηση της πολιτιστικής, φυλετικής ή εθνοτικής ιδιαιτερότητας των μειονοτήτων. Συνιστά προσπάθεια επιβολής μιας ορισμένης εκδοχής για τον πολιτισμό, καθαγιασμένης μεν κατά το παρελθόν, η κυριαρχία της οποίας όμως αμφισβητείται πλέον στην πράξη μετά την υποχώρηση του αξιακού κριτηρίου από τη νομιμοποιητική βάση της γνώσης. Παγκοσμιοποίηση, κοινωνία της γνώσης και μετανεωτερικότητα φαίνεται λοιπόν να αποτελούν τις νέες δυνάμεις που προσδιορίζουν το μέλλον και την προοπτική της εκπαίδευσης. Οι νέες ορίζουσες έχουν κιόλας διαφοροποιήσει την ατζέντα του εκπαιδευτικού λόγου και της εκπαιδευτικής πολιτικής. Εκπαιδευτική μεταρρύθμιση και η αποτελεσματική διαχείρισή της. εκπαίδευση και αγορά εργασίας. ολική ποιότητα στην εκπαίδευση και συστήματα ελέγχου και διαρκούς βελτίωσής της. διαχείριση ανθρώπινων πόρων και κρίσεων στο σχολείο. εθνική ταυτότητα και ετερότητα. δημόσιος χαρακτήρας και ιδιωτική εμπλοκή στην εκπαίδευση, αποτελούν μερικά μόνο από τα θέματα της ατζέντας αυτής. Σχεδόν μονότονα, κατά την εξέταση όλων αυτών, το ζήτημα της δια βίου εκπαίδευσης προβάλλεται ως αίτημα και ως καταλύτης του εκπαιδευτικού μετασχηματισμού που απαιτούν οι καιροί. Το πολιτικό πρόταγμα της δια βίου εκπαίδευσης Η εννοιολογική οριοθέτηση και ο προσδιορισμός των μορφολογικών χαρακτηριστικών της δια βίου εκπαίδευσης δεν ανήκουν στις προθέσεις της

9 9 παρούσας ανάλυσης. Μια μόνο σύντομη επισήμανση έχει θέση εδώ. Για την πλειονότητα των πολιτικών και εκπαιδευτικών αναλυτών, η δια βίου εκπαίδευση αποτελεί, ως αίτημα και ως πολιτική, έκφραση όλων εκείνων των εξελίξεων στο περιβάλλον της εκπαίδευσης, για τις οποίες έγινε λόγος προηγουμένως. Αποτελεί έκφραση της επιταχυνόμενης παραγωγής νέας γνώσης που επιβάλλει τη διαρκή ανανέωση του γνωστικού εξοπλισμού του ατόμου. Επιβάλλεται από τους συνεχείς μετασχηματισμούς της παραγωγικής διαδικασίας, που διαφοροποιούν την αγορά εργασίας και υποχρεώνουν σε διαρκείς επαγγελματικές προσαρμογές τους εργαζομένους. Υπαγορεύεται από το φόβο της κοινωνικής απαξίωσης και περιθωριοποίησης. Υποβάλλεται από την ανάγκη για αποτελεσματικότερη επικοινωνία σε ένα διεθνοποιημένο οικονομικό και ταυτόχρονα πολιτισμικό περιβάλλον. Διευκολύνεται παράλληλα από τον κατακερματισμό της γνώσης και την απαγκίστρωσή της από ανελαστικούς αξιακούς περιορισμούς, που επιτρέπουν την περιοδική και κατά δόσεις παροχή των απαιτούμενων κάθε φορά γνώσεων και δεξιοτήτων, χωρίς ενδοιασμούς σε ό,τι αφορά την πληρότητα, τη συνοχή ή τις παρενέργειες της γνωστικής προσφοράς. Διευκολύνεται ασφαλώς και από την εξέλιξη των νέων τεχνολογιών επικοινωνίας και πληροφόρησης, που επιτρέπουν την άμεση διακίνηση γνώσης, χωρίς τους ιδεολογικούς περιορισμούς και τη θεσμική αδράνεια των συμβατικών εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, που στην ουσία παρακάμπτονται. Διευκολύνεται από την ηλικία και την επαγγελματική ωριμότητα της πληθυσμιακής ομάδας-στόχου. Διευκολύνεται όμως κυρίως από τη σταδιακή παραδοχή εκ μέρους της πολιτικής και εκπαιδευτικής κοινότητας μιας κουλτούρας, που αποδέχεται την κυριαρχία του homo - economicus στην μετανεωτερική εποχή και είναι έτοιμη για παραχωρήσεις απέναντι στη διεύρυνση της χρηστικής γνώσης. Χωρίς καθόλου να παραγνωρίζω τη σημασία αυτής της πτυχής της δια βίου εκπαίδευσης, θα ήθελα εντούτοις να επισημάνω μιαν άλλη, εξίσου σημαντική, αν και σπανιότερα προβαλλόμενη, πλευρά της. Επειδή ακριβώς στη σύγχρονη κοινωνία της γνώσης το γνωστικό κεφάλαιο έχει κατατμηθεί για να γίνει περισσότερο εύχρηστο και προσιτό, με αποτέλεσμα οι πολλοί να διαθέτουν αποσπασματική μόνο και εν πολλοίς μονομερή εικόνα για τη γνώση. Επειδή ακριβώς η γνώση αυτή δεν επηρεάζει απλώς την επαγγελματική μας ανέλιξη και προοπτική, αλλά παρεμβαίνει στην ίδια τη βιολογική υπόσταση και κοινωνική μας παρουσία. Επειδή ακριβώς η μεγέθυνση του γνωστικού κεφαλαίου είναι ραγδαία και η διακίνηση των πληροφοριών που το συνθέτουν γίνεται αστραπιαία, με αποτέλεσμα η διαχείριση της γνώσης να αποτελεί υπόθεση λίγων εξειδικευμένων φορέων και κέντρων διακίνησης. Επειδή ακριβώς ο θεσμικός έλεγχος της πληροφορίας και της χρηστικής γνώσης είναι δύσκολος απ τη μεριά του εθνικού κράτους και η τυπική εκπαίδευση έχει ήδη εν πολλοίς παρακαμφθεί. Επειδή ακριβώς ο αξιακός σχετικισμός, νομιμοποιημένος από τα ρεύματα της μετα-νεωτερικότητας και της παγκοσμιοποίησης υπονομεύει τις εθνικές πολιτισμικές αντιστάσεις και αφήνει τις εθνικές παραδόσεις εκτεθειμένες στην εμπορευματική και καταναλωτική κουλτούρα μιας παρά φύσει διογκωμένης και υπερφίαλης αγοράς, που απειλεί τη συλλογική ιδιαιτερότητα την ίδια στιγμή που είναι έτοιμη να προασπίσει το δικαίωμα της ατομικής επιλογής. Επειδή, σε τελευταία ανάλυση, η κοινωνική αλλαγή και η οικονομική μεγέθυνση δεν είναι αυτοσκοποί, αλλά μέσα, που υπηρετούν τον άνθρωπο, που παραμένει «μέτρο πάντων», η σύγχρονη εκπαιδευτική πραγματικότητα πρέπει να ξαναβρεί τον πολιτικό της χαρακτήρα. Αυτόν που θέλει τον άνθρωπο, και όχι τις απρόσωπες δυνάμεις της αγοράς, να βρίσκεται στο κέντρο λήψης των αποφάσεων. Αυτόν που στηρίζει την προσπάθεια του ανθρώπου να αποκτήσει τον έλεγχο των εξελίξεων. Και είναι στο πλαίσιο μιας τέτοιας λογικής, που η δια βίου

10 10 εκπαίδευση θα πρέπει να αναζητήσει ένα καινούργιο, συμπληρωματικό προς τον οικονομικό, αλλά υπέρτερο απ αυτόν, δυναμικό ρόλο.

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Ο εθελοντικός τομέας αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνικής πολιτικής. Ιστορικά προηγείται του κράτους πρόνοιας, ενώ συνυπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404

https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404 ΑΡΧΕΣ https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404 Όλο το καταστατικό 2.1 Άμεσης Δημοκρατίας 2.2.1 Άμεσης Δημοκρατίας Μαζική αλλαγή. Οι αλλαγές στο 2.1 και 2.2.1 είναι στις

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ (Τ.Α)

ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ (Τ.Α) ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ (Τ.Α) Στέργιος Κεχαγιάς, Δάσκαλος, Δημοτικός Σύμβουλος Δήμου Παγγαίου Η εκπαίδευση αποτελεί στην ουσία και στην πράξη μια βασική λειτουργία της κοινωνίας,

Διαβάστε περισσότερα

Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής συνοχής και ένταξης των µεταναστών για µια βιώσιµη Ευρώπη

Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής συνοχής και ένταξης των µεταναστών για µια βιώσιµη Ευρώπη ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗ ΚΥΚΛΑ ΩΝ Επιτροπή των Περιφερειών ιάσκεψη µε θέµα Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ανάπτυξη του

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α.1 Το συγκεκριμένο κείμενο αναφέρεται στην ανάγκη προσέγγισης των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης από τους Νεοέλληνες. Επρόκειτο για τόπους έκφρασης συλλογικότητας. Επιπλέον, σ αυτούς γεννήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε 90-100 λέξεις Ο Μπαμπινιώτης υποστηρίζει ότι η Ενωμένη Ευρώπη διαμορφώνει μια νέα πραγματικότητα που επιβοηθεί τον επαναπροσδιορισμό

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Τ.Ε.Φ.Α.Α.

ΟΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Τ.Ε.Φ.Α.Α. ΟΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Τ.Ε.Φ.Α.Α. Η δυνατότητα για εργασιακή απασχόληση αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους δείκτες κοινωνικής καταξίωσης και αποδοχής του ατόμου από το κοινωνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Νικόλαος Χ. Μπέκας Greek classroom of Masterστην "Κοινωνική Παιδαγωγική και μάχη ενάντια στη νεανική

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή)

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή) Πράξη: «Ανάπτυξη μεθοδολογίας και ψηφιακών διδακτικών σεναρίων για τα γνωστικά αντικείμενα της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Γενικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης» Άξονες Προτεραιότητας 1-2-3 Οριζόντια

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας Πρόλογος Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας αποτελεί δημόσιο αγαθό, το οποίο πρέπει να παρέχεται χωρίς περιορισμούς και εμπόδια στα μέλη της κοινωνίας. Οι πολύπλευρα πληροφορημένοι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Δομή παρουσίασης Εισαγωγή Έννοια της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Γιατί διαφοροποίηση διδασκαλίας; Θετικά αποτελέσματα από την εφαρμογή της διαφοροποιημένης

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά του επαγγελματία εκπαιδευτικού

Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά του επαγγελματία εκπαιδευτικού Σαλτερής Νίκος Δρ. Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Σχολικός Σύμβουλος Δημοτικής Εκπαίδευσης (Π.Ε. 70) Νομαρχίας Πειραιά Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Ηγεσία Διδάσκουσα: Αφροδίτη Δαλακούρα ΔΙΟΙΚΗΣΗ: ΟΙ ΡΟΛΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΥ ΗΓΕΤΗΣ MANAGER COACH 1 Κλασική-μηχανιστική αντίληψη Το παλιό μοντέλο διοίκησης: οικονομικές-υλικές

Διαβάστε περισσότερα

www.themegallery.com LOGO

www.themegallery.com LOGO www.themegallery.com LOGO 1 Δομή της παρουσίασης 1 Σκοπός και στόχοι των νέων ΠΣ 2 Επιλογή των περιεχομένων & Κατανομή της ύλης 3 Ο ρόλος μαθητή - εκπαιδευτικού 4 Η ΚΠΑ στο Δημοτικό & το Γυμνάσιο 5 Η Οικιακή

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ S.W.O.T. (STRENGTHS WEAKNESS - OPPORTUNITIES THREATS)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ S.W.O.T. (STRENGTHS WEAKNESS - OPPORTUNITIES THREATS) 137 4 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ S.W.O.T. (STRENGTHS WEAKNESS - OPPORTUNITIES THREATS) Στα προηγούµενα κεφάλαια πραγµατοποιήθηκε αναλυτική παρουσίαση και ανάλυση του εσωτερικού

Διαβάστε περισσότερα

«Φιλολογικό» Φροντιστήριο

«Φιλολογικό» Φροντιστήριο «Φιλολογικό» Φροντιστήριο 2 ο Διαγώνισμα στη Νεοελληνική Γλώσσα Α Λυκείου Επιμέλεια: Μάνθου Άρτεμις [Ο διαδικτυακός διάλογος] Δεν μπορεί, ασφαλώς, να αμφισβητηθεί ότι ο διάλογος αποτελεί απαραίτητο στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ Η κατάσταση έλλειψης εργασίας, κατά την οποία υπάρχει δυσαρμονία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, προσφέρονται λίγες θέσεις εργασίας, ενώ υπάρχουν πάρα πολλοί ενδ9ιαφερόμενοι. Είναι έννοια

Διαβάστε περισσότερα

2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ

2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ 2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ [94] ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΟΙ ΑΞΙΕΣ ΜΕΤΑΒΙΒΑΖΟΝΤΑΙ υλικές-οικονομικές πολιτικές πνευματικές ηθικές κοινωνικές αισθητικές θρησκευτικές ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΦΟΡΕΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ Οικογένεια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Kεφάλαιο Τρίτο. Θεωρητική θεμελίωση. Έννοιες, Ορισμοί, Πεδίο. Το πρόβλημα της επιστημονικής ταυτότητας της ΣΕ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Kεφάλαιο Τρίτο. Θεωρητική θεμελίωση. Έννοιες, Ορισμοί, Πεδίο. Το πρόβλημα της επιστημονικής ταυτότητας της ΣΕ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή... 11 Kεφάλαιο Πρώτο Θεωρητική θεμελίωση. Έννοιες, Ορισμοί, Πεδίο. Το πρόβλημα της επιστημονικής ταυτότητας της ΣΕ 1.1. Η Σύγκριση. Έννοια και περιεχόμενο... 14 1.2. Η Συγκριτική Εκπαίδευση.

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης Δρ Δημήτρης Δημητρίου Δρ Παναγιώτης Αντωνίου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Νεοπροαχθέντων. Διευθυντών Σχολείων Δημοτικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες

Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες Θεωρητικό πλαίσιο και ανάλυση αποτελεσμάτων της πανελλαδικής ποσοτικής έρευνας VPRC Φεβρουάριος 2007 13106 / Διάγραμμα 1 Γενικοί

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία Πρότυπα-πειραματικά σχολεία 1. Τα πρότυπα-πειραματικά: ένα ιστορικό Τα πειραματικά σχολεία (στα οποία εντάχθηκαν με το Ν. 1566/85 και τα ιστορικά πρότυπα σχολεία) έχουν μακρά ιστορία στον τόπο μας. Τα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο ίκαιο των Πληροφοριακών Συστημάτων, των Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών και του ιαδικτύου Α.Μ 30437. Χριστίνα Θεοδωρίδου 2

Εισαγωγή στο ίκαιο των Πληροφοριακών Συστημάτων, των Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών και του ιαδικτύου Α.Μ 30437. Χριστίνα Θεοδωρίδου 2 Α.Μ 30437 Χριστίνα Θεοδωρίδου 2 Περιεχόμενα Περιεχόμενα... 3 1. Εισαγωγή... 7 2. Θέματα νομικής ορολογίας... 9 2.1. Η νομική έννοια του διαδικτύου και του κυβερνοχώρου... 9 2.2. Το πρόβλημα της νομικής

Διαβάστε περισσότερα

Δημητρίου Γεώργιος. Αναφορά Απασχολησιμότητας. Απρίλιος, 2013. Αναφορά Απασχολησιμότητας Δημητρίου Γεώργιος Απρίλιος, 2013 Σελίδα 1 / 7

Δημητρίου Γεώργιος. Αναφορά Απασχολησιμότητας. Απρίλιος, 2013. Αναφορά Απασχολησιμότητας Δημητρίου Γεώργιος Απρίλιος, 2013 Σελίδα 1 / 7 Δημητρίου Γεώργιος Απρίλιος, 2013 Αναφορά Απασχολησιμότητας Αναφορά Απασχολησιμότητας Δημητρίου Γεώργιος Απρίλιος, 2013 Σελίδα 1 / 7 Περιεχόμενα Εισαγωγή... 3 Προφίλ Απασχολησιμότητας... 3 Πώς να διαβάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και

Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μένη Τσιτουρίδου Τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Παιδαγωγική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για ένα τόσο εξαιρετικά σημαντικό θέμα που αγγίζει και αφορά

Διαβάστε περισσότερα

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Χριστίνα Παπασολομώντος Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Μέλος Ομάδας Συντονισμού για Ευρωπαϊκή Κοινωνική Έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Tο ανθρώπινο στοιχείο είναι μοναδικής σημασίας

Διαβάστε περισσότερα

``Η ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ ΩΣ ΑΤΟΜΙΚΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ

``Η ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ ΩΣ ΑΤΟΜΙΚΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ``Η ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ ΩΣ ΑΤΟΜΙΚΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ``Ο ρόλος της δια βίου μάθησης στη διαμόρφωση ενός σύγχρονου αναπτυξιακού και κοινωνικού μοντέλου: ΜιαπρότασηγιατοΝομόΚοζάνης Εισηγητής: Χριστόφορος Κορυφίδης ΔΙΑΒΙΟΥΜΑΘΗΣΗ(ΔβΜ):

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν Οργανωσιακή μάθηση Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν 1 Μάθηση είναι: Η δραστηριοποίηση και κατεύθυνση δυνάμεων για την όσο το δυνα-τόν καλύτερη προσαρμογή στο φυσικό και ιστορικό περιβάλλον. Η απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Οι τρεις διαστάσεις της μάθησης Αλέξης Κόκκος Ο Knud Illeris, ο σημαντικότερος ίσως θεωρητικός της μάθησης σήμερα, στο κείμενό του «Μια

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Γενικού Γραμματεία Καταναλωτή Γιάννη Οικονόμου

Ομιλία του Γενικού Γραμματεία Καταναλωτή Γιάννη Οικονόμου Ομιλία του Γενικού Γραμματεία Γιάννη Οικονόμου σε συνέδριο της ΕΕΤΤ για το ευρυζωνικό δίκτυο Κυρίες και Κύριοι, Αγαπητοί φίλοι Με μεγάλη χαρά αποδέχτηκα την πρόσκληση της ΕΕΤΤ, για να συμμετάσχω στο συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Η σύγχρονη εποχή χαρακτηρίζεται από την ένταξη της επιστημονικής γνώσης στη διαδικασία ανάπτυξης προϊόντων. Η έρευνα ενσωματώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ Διακήρυξη των Δικαιωμάτων και Ευθυνών των Εθελοντών Συμμετέχω Διαμορφώνω Συμμετέχω Έχω ρόλο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΡΙΑΝΟΥΠΟΛΙΤΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ-ΕΡΕΥΝΗΤΗ Email:Kadrian@freemail.gr

ΑΔΡΙΑΝΟΥΠΟΛΙΤΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ-ΕΡΕΥΝΗΤΗ Email:Kadrian@freemail.gr ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΠΙΚΑΙΡΗ ΚΑΙ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΗ ΟΣΟ ΠΟΤΕ ΑΔΡΙΑΝΟΥΠΟΛΙΤΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ-ΕΡΕΥΝΗΤΗ Email:Kadrian@freemail.gr Α. ΣΧΕΣΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ...3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ Σ ΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Α ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) EΣΠΕΡΙΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Το μάθημα εισάγει τους μαθητές και τις μαθήτριες στην σύγχρονη οικονομική επιστήμη, τόσο σε επίπεδο μικροοικονομίας αλλά και σε επίπεδο μακροοικονομίας. Ο προσανατολισμός

Διαβάστε περισσότερα

5. Η εκπαίδευση στην Κοινωνία της Πληροφορίας

5. Η εκπαίδευση στην Κοινωνία της Πληροφορίας 5. Η εκπαίδευση στην Κοινωνία της Πληροφορίας 5.1 Εισαγωγή 5.2 Τα βασικά χαρακτηριστικά της συντελούμενης αλλαγής 5.3 Οι νέες προτεραιότητες 5.4 Τα συστατικά στοιχεία του νέου εκπαιδευτικού περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ 14 05 2010. Γ Τάξη Ημερήσιου Γενικού Λυκείου

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ 14 05 2010. Γ Τάξη Ημερήσιου Γενικού Λυκείου ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ 14 05 2010 Γ Τάξη Ημερήσιου Γενικού Λυκείου Α. Η δοκιμιογράφος προβληματίζεται για την αναγκαιότητα της αυτομόρφωσης στις σύγχρονες κοινωνίες. Αρχικά προσεγγίζει εννοιολογικά τον όρο,

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06)

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Η χώρα μας είναι ένας από τους πλέον δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού: Θεωρητικό πλαίσιο για την κατανόηση των κοινών θεσμικών χαρακτηριστικών, αλλά και των θεσμικών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012 ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012 Αγαπητοί συνάδελφοι, κυρίες και κύριοι, Σας ευχαριστώ όλους που ήρθατε στη χώρα μας και

Διαβάστε περισσότερα

«ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ»

«ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» «ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» Σίμος Δανιηλίδης Δήμαρχος Συκεών, Μέλος Δ.Σ. ΚΕΔΚΕ Με ιδιαίτερη χαρά συμμετέχω στη 4 η Γενική Συνέλευση αποδήμων Αιρετών της Αυτοδιοίκησης. Γνωρίζετε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑTΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ»

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» 1.1 Βασικές κατευθύνσεις Η αξιολόγηση ενός μαθήματος είναι αρχικά θέμα προσδιορισμού και κατανόησης της ταυτότητάς του. Θέματα όπως είναι ο τίτλος του

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) ***

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) *** «...Η γλωσσομάθεια στις μέρες μας είναι απαραίτητη. Τα άτομα με επαρκή γνώση μιας ξένης γλώσσας έχουν τη δυνατότητα να είναι αποτελεσματικότεροι στις σπουδές τους, αφού μπορούν ψάχνοντας σε ξένες βιβλιογραφίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΧΡΟΝΟΣ. Ορισμός. Γενικά. Απώλεια ελεύθερου χρόνου αξιοποίησή του

ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΧΡΟΝΟΣ. Ορισμός. Γενικά. Απώλεια ελεύθερου χρόνου αξιοποίησή του ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΧΡΟΝΟΣ Ορισμός Ελεύθερος χρόνος είναι ο χρόνος που έχουμε στη διάθεσή μας έξω από το ωράριο της εργασίας και που μπορούμε να τον χρησιμοποιήσουμε όπως θέλουμε. Γενικά Ελεύθερος χρόνος υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Κατάλογος διευκρινιστικού υλικού..................................... 18 Πρόλογος....................................................... 27 Ευχαριστίες......................................................

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Ενότητα 2: Κοινωνιολογία - πολιτισμός - κουλτούρα. Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ.

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. Η συμβολή της οικογένειας στην άσκηση κοινωνικής πολιτικής είναι μεγάλη και διαχρονική. Η μορφή και το περιεχόμενο, όμως, αυτής της συμβολής

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Ιστορική κρίση της αγοράς εργασίας ύψος της ανεργίας χωρίς ιστορικό προηγούμενο (22.6%) πολύ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΑΞΟΝΑΣ της ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ στο ψηφιακό μουσικό ανθολόγιο ΕΥΤΕΡΠΗ ΜΑΙΗ ΚΟΚΚΙΔΟΥ

Ο ΑΞΟΝΑΣ της ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ στο ψηφιακό μουσικό ανθολόγιο ΕΥΤΕΡΠΗ ΜΑΙΗ ΚΟΚΚΙΔΟΥ Ο ΑΞΟΝΑΣ της ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ στο ψηφιακό μουσικό ανθολόγιο ΕΥΤΕΡΠΗ ΜΑΙΗ ΚΟΚΚΙΔΟΥ Διαθεματικότητα -Ιδανικό της ολιστικής γνώσης -Διασυνδέσεις με νόημα μεταξύ γνωστικών περιοχών -Μελέτη σύνθετων ερωτημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση, χαιρετίζω την συνάντηση αυτή που γίνεται ενόψει της ανάληψης της Προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τη χώρα μου.

Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση, χαιρετίζω την συνάντηση αυτή που γίνεται ενόψει της ανάληψης της Προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τη χώρα μου. ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΑΝΤΙΠΟΡΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΚΕΔΕ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΣΕ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΣΤΙΣ ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ (Βρυξέλλες 4/12/2013) Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση, χαιρετίζω την συνάντηση αυτή που γίνεται ενόψει της ανάληψης της

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Δικτύου Υπηρεσιών Πληροφόρησης, Συμβουλευτικής Υποστήριξης και Ενδυνάμωσης Εργαζομένων

Ανάπτυξη Δικτύου Υπηρεσιών Πληροφόρησης, Συμβουλευτικής Υποστήριξης και Ενδυνάμωσης Εργαζομένων Ανάπτυξη Δικτύου Υπηρεσιών Πληροφόρησης, Συμβουλευτικής Υποστήριξης και Ενδυνάμωσης Εργαζομένων 1. Περίληψη του έργου 2. Τι είναι το Δίκτυο Υπηρεσιών Πληροφόρησης, Συμβουλευτικής Υποστήριξης και Ενδυνάμωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΔΙΠ του Αλεξάνδρειου ΤΕΙ Θεσσαλονίκης σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Διασφάλιση της ποιότητας στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα:

ΜΟΔΙΠ του Αλεξάνδρειου ΤΕΙ Θεσσαλονίκης σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Διασφάλιση της ποιότητας στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα: ΜΟΔΙΠ του Αλεξάνδρειου ΤΕΙ Θεσσαλονίκης σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Διασφάλιση της ποιότητας στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα: Μοχλός ανάπτυξης Κοινωνική λειτουργία, στοιχείο της κουλτούρας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Πολιτισμική Ετερότητα, Ιδιότητα του Πολίτη και Δημοκρατία: Εμπειρίες, Πρακτικές και Προοπτικές. Αθήνα, 7 8 Μαΐου 2010

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Πολιτισμική Ετερότητα, Ιδιότητα του Πολίτη και Δημοκρατία: Εμπειρίες, Πρακτικές και Προοπτικές. Αθήνα, 7 8 Μαΐου 2010 ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Πληροφορίες : Παρθένης Χρήστος Τηλ. : 210-7277516 Δ/νση : Πανεπιστημιούπολη, Ιλίσια 157 84, Αθήνα Fax : 210-7277440 Email : information@keda.gr ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΓΙΟΥΛΑ ΤΟΜΕΑΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ

ΟΜΙΛΟΣ ΓΙΟΥΛΑ ΤΟΜΕΑΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΟΜΙΛΟΣ ΓΙΟΥΛΑ ΤΟΜΕΑΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το όραμα και οι εταιρικές αξίες του Ομίλου ΓΙΟΥΛΑ προσδιορίζουν στον μέγιστο βαθμό τη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ Το σχολείο, ως ένας κατεξοχήν κοινωνικός θεσμός, δεν μπορεί να παραμείνει αναλλοίωτο μπροστά στις ραγδαίες

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ;

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Από την έναρξη της παγκόσμιας οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με χαμηλά επίπεδα επενδύσεων. Απαιτούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ m145

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ m145 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ m145 Ευστράτιος Παπάνης Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου και

Διαβάστε περισσότερα

Αφ ενός στην ανάγκη περιορισμού και ελέγχου των οξύτατων προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι κάτοικοι, οι εργαζόμενοι και η ιδία ως περιοχή.

Αφ ενός στην ανάγκη περιορισμού και ελέγχου των οξύτατων προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι κάτοικοι, οι εργαζόμενοι και η ιδία ως περιοχή. Ομιλία Αντιπεριφερειάρχη Δυτικής Αττικής κ. Γ. Βασιλείου στην ανοικτή σύσκεψη-παρουσίαση του στρατηγικού σχεδίου ΔΥΤΙΚΗ ΑΤΤΙΚΗ 2020+ Πνευματικό Κέντρο Ασπροπύργου 25-5-2015 Σας καλωσορίζουμε σε μια ιδιαίτερη

Διαβάστε περισσότερα

Το κράτος εμφανίζεται σαν διαμεσολαβητής των στρατηγικών των επιχειρήσεων και της κοινωνικής συνοχής στο εσωτερικό του. Πολιτικές

Το κράτος εμφανίζεται σαν διαμεσολαβητής των στρατηγικών των επιχειρήσεων και της κοινωνικής συνοχής στο εσωτερικό του. Πολιτικές Οικονομική διπλωματία και οικονομική κρίση Στόχοι, στρατηγική, συγκρότηση & οργάνωση της ελληνικής οικονομικής διπλωματίας Επιπτώσεις οικονομικής κρίσης στις εξαγωγές Βασικά προβλήματα Χρήστος Φαρμάκης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ

ΤΜΗΜΑ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΚΩ ΤΜΗΜΑ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ Ζηπάρι Κως, Τ.Κ. 85300, Κως ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: Κασσιώτη Διονυσία ΤΗΛΕΦΩΝΟ : 22423 60009 FAX : 2242 069111 E- mail d.kasioti@kos.gr ΔΕΛΤΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

«Τα Βήματα του Εστερναχ»

«Τα Βήματα του Εστερναχ» «Τα Βήματα του Εστερναχ» Τοποθέτηση του ΔΗΜ.ΓΚΟΥΝΤΟΠΟΥΛΟΥ στη παρουσίαση του βιβλίου ΑΛΕΚΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΕΙΟ-Λάρισα 16/1/2009 Κυρίες και κύριοι. Σε κάθε βιβλίο, μελέτη,διήγημα η ποίημα ο συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ»

ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ» «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3 - Οριζόντια Πράξη» «ΤΟ ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ» Ενημερωτική Συνάντηση Στελεχών Διοίκησης

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Η ομάδα χορού στην οποία συμμετέχω αποτελείται από δέκα άτομα. Τα άτομα είναι τα μικρότερα σωματίδια από τα οποία αποτελείται κάθε χημικό στοιχείο.

Η ομάδα χορού στην οποία συμμετέχω αποτελείται από δέκα άτομα. Τα άτομα είναι τα μικρότερα σωματίδια από τα οποία αποτελείται κάθε χημικό στοιχείο. ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 1. Να καταγράψετε τις δευτερεύουσες ονοματικές προτάσεις που υπάρχουν στις εικόνες 5 και 6, να τις αναγνωρίσετε και να βρείτε το συντακτικό τους ρόλο. να λέω: δευτερεύουσα βουλητική πρόταση,

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικός Σχεδιασμός για να «μαθαίνουν γράμματα» τα παιδιά στην κοινωνία της γνώσης. Οι κοινωνικές ορίζουσες του σχολικού εγγραμματισμού

Στρατηγικός Σχεδιασμός για να «μαθαίνουν γράμματα» τα παιδιά στην κοινωνία της γνώσης. Οι κοινωνικές ορίζουσες του σχολικού εγγραμματισμού Στρατηγικός Σχεδιασμός για να «μαθαίνουν γράμματα» τα παιδιά στην κοινωνία της γνώσης. Οι κοινωνικές ορίζουσες του σχολικού εγγραμματισμού Ο εγγραμματισμός των νέων και των ενηλίκων βρίσκεται τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού. Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr

Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού. Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr 1 4/30/2014 Σχολικές κοινότητες μάθησης εστιάζουν στην προσωπικότητα του μαθητή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣΚΑΙΣΥΣΤΗΜΑΤΑΔΙΑΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ. Δια βίου Μάθηση και Πιστοποίηση Προσόντων: Εθνικό και ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προσόντων

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣΚΑΙΣΥΣΤΗΜΑΤΑΔΙΑΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ. Δια βίου Μάθηση και Πιστοποίηση Προσόντων: Εθνικό και ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προσόντων ΠΟΛΙΤΙΚΕΣΚΑΙΣΥΣΤΗΜΑΤΑΔΙΑΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Δια βίου Μάθηση και Πιστοποίηση Προσόντων: Εθνικό και ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προσόντων Σκοπός Αποτελείηεξοικείωσημεμιασειράεννοιών, όρωνκαιθεσμικών εργαλείων τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

Oπου υπάρχουν άνθρωποι

Oπου υπάρχουν άνθρωποι Oπου υπάρχουν άνθρωποι Η Ταυτότητα Η ACT4 PEOPLE αποτελεί μια νέα Ελληνική Μη Κυβερνητική οργάνωση που παρέχει ανθρωπιστική βοήθεια σε όλους εκείνους «που δεν έχουν δικαίωμα στη Ζωή» όποιοι και αν είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020 Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση Οι Άξονες Προτεραιότητας 6,7,8,και 9 περιλαµβάνουν τις παρεµβάσεις του τοµέα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 1. Εισαγωγή 220 Γενικός σκοπός του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής είναι να προσφέρει τη δυνατότητα στους μαθητές και στις μαθήτριες να εμπλακούν σε μια δημιουργική

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα 6. Οργανωσιακή Κουλτούρα και Ποικιλοµορφία. Copyright 2012 by The McGraw-Hill Companies, Inc. All Rights Reserved.

Μάθηµα 6. Οργανωσιακή Κουλτούρα και Ποικιλοµορφία. Copyright 2012 by The McGraw-Hill Companies, Inc. All Rights Reserved. Μάθηµα 6 Οργανωσιακή Κουλτούρα και Ποικιλοµορφία McGraw-Hill/Irwin Copyright 2012 by The McGraw-Hill Companies, Inc. All Rights Reserved. Οργανωσιακή Κουλτούρα και Ποικιλοµορφία v Οι ειδικοί στόχοι του

Διαβάστε περισσότερα

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Σε συνεργασία με την Περιφερειακή Διεύθυνση Π.Ε. & Δ.Ε. Νοτίου Αιγαίου ΗΜΕΡΙΔΑ Το νέο κοινωνιολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Καθηγητή B. Ασημακόπουλου Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας

Ομιλία του Καθηγητή B. Ασημακόπουλου Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας 1 ο Ετήσιο Συνέδριο για την Πληροφορική και τις Επικοινωνίες στην Παιδεία και την Εκπαίδευση Συνεδρίαση Ολομέλειας με θέμα: «Η Αξιοποίηση των Ψηφιακών Τεχνολογιών στο Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα» Ομιλία

Διαβάστε περισσότερα

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Εφαρμοσμένες ΛΥΣΕΙΣ για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Συμβουλευτικές Υπηρεσίες Εκπαιδευτικά Σεμινάρια Ανάπτυξη Πωλήσεων Ανδρόμαχος Δημητροκάλλης, MBA Management

Διαβάστε περισσότερα

κουλτούρας» και της«πολιτιστική βιοµηχανία».

κουλτούρας» και της«πολιτιστική βιοµηχανία». } Σχολή της Φρανκφούρτης: η έννοια της «µαζικής κουλτούρας» και της«πολιτιστική βιοµηχανία». } η«µαζική κουλτούρα» δεν είναι η κουλτούρα που προέρχεται από τις µάζες, αλλά αυτή που προορίζεται για αυτές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΩΝ............................... 15 ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ................................... 17 ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα