ΜΕΤΑΦΡΑΣΕΟΛΟΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ Η ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΟ ΧΩΡΟ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΜΕΤΑΦΡΑΣΕΟΛΟΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ Η ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΟ ΧΩΡΟ"

Transcript

1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΕΟΛΟΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ Η ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΟ ΧΩΡΟ ΣΥΛΛΟΓΙΚΟΣ ΤΟΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

2 ΜΕΤΑΦΡΑΣΕΟΛΟΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ Η ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΟ ΧΩΡΟ ΣΥΛΛΟΓΙΚΟΣ ΤΟΜΟΣ Επιμέλεια: Τ. Νενοπούλου, Ε. Λουπάκη ΘΕΣΣΑΛΟΝΊΚΗ 2011 ISBN: Eκδόσεις: ublish ity Κίτρους Επισκόπου 7 Θεσσαλονίκη Τηλ.: C P Το βιβλίο «Μεταφρασεολογική έρευνα και η μεταφραστική πρακτική στον ελληνόφωνο χώρο» τυπώθηκε και βιβλιοδετήθηκε από την COPY CITY ΕΠΕ, με τεχνολογία φιλική προς το περιβάλλον, σε «πράσινες» ψηφιακές μηχανές, χωρίς χημικά απόβλητα, με μη τοξικά μελάνια, χαμηλής όχλησης και ενεργειακής κατανάλωσης. Απαγορεύεται η αναδημοσίευση ή αναπαραγωγή του παρόντος έργου στο σύνολό του ή τμημάτων του με οποιονδήποτε τρόπο, καθώς και η μετάφραση ή διασκευή του ή εκμετάλλευσή του με οποιονδήποτε τρόπο αναπαραγωγής έργου λόγου ή τέχνης, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν.2121/1993 και της Διεθνούς Σύμβασης Βέρνης Παρισιού, που κυρώθηκε με το ν. 100/1975. Επίσης απαγορεύεται η αναπαραγωγή της στοιχειοθεσίας, σελιδο- 2

3 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Σίμος Γραμμενίδης, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Γιώργος Κεντρωτής, Ιόνιο Πανεπιστήμιο Ντέιβιντ Κόνολι, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Τίτα Κυριακοπούλου, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Φρειδερίκη Μπατσαλιά, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Τώνια Νενοπούλου, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Μαρία Σιδηροπούλου, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Γιώργος Φλώρος, Πανεπιστήμιο Κύπρου 3

4

5 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Δώδεκα εισηγήσεις κρίθηκαν για να συστήσουν στον παρόντα τόμο το διττό θέμα «Η μεταφρασεολογική έρευνα και η πρακτική της μετάφρασης» που συζητήθηκε στη 2 η ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΕΟΛΟΓΩΝ του Τομέα Μετάφρασης του Τμήματος Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας σε συνεργασία με το Διατμηματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών της Φιλοσοφικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Ζητούμενο στις ανά διετία συναντήσεις των ελληνόφωνων μεταφρασεολόγων παραμένει η σύνδεση της μεταφραστικής πρακτικής με τις θεωρητικές αναζητήσεις. Η θεωρία δοκιμάζει τις αντοχές στο μεταφραστικό ενέργημα και το τελευταίο αναζητά στηρίγματα στη θεωρητική σκέψη, αναδεικνύοντας συνάμα τον αμοιβαίο ή και λανθάνοντα δυναμισμό τους. Η Βάσω Γιαννακοπούλου εντοπίζει την περιπέτεια του Κωνσταντίνου Θεοτόκη στην περίπτωση της μετάφρασης του Άμλετ ισχυριζόμενη ότι η αποκλίνουσα από τη νόρμα μετάφραση του έργου οφείλεται στο habitus του μεταφραστή, το οποίο σύμφωνα με την ερευνήτρια ήρθε σε ρήξη με τη νόρμα της εποχής με αποτέλεσμα τη μη έκδοση του έργου. Ο Σίμος Γραμμενίδης και ο Γιώργος Φλώρος αναλαμβάνουν το ριψοκίνδυνο εγχείρημα της απόδοσης της μεταφρασεολογικής μεταγλώσσας στα ελληνικά καλύπτοντας την επιτακτική ανάγκη για τη διεπιστημονική επικοινωνία, η οποία ταλαντεύεται αμήχανα στην απόδοση των όρων, επισημαίνοντας παράλληλα τα προβλήματα και τις δυσκολίες. Ο Παναγιώτης Κελάνδριας διερωτάται εάν τη θεωρία της μετάφρασης ή οι μεταφραστικές στρατηγικές αποδεικνύονται ωφέλιμες για μια ελάσσονα γλώσσα, όπως είναι η ελληνική, καταλήγοντας ότι η ελληνική μεταφρασεολογία πρέπει να επεξεργαστεί τις εθνοκεντρικές στρατηγικές που εξυπηρετούν τις ανάγκες της κοινωνίας. Ο Ευάγγελος Κουρδής οριοθετεί τη νέα σημειωτική στο χώρο του μάρκετιγκ και της διαφήμισης με τη συνέργια πλήθους σημειωτικών συστημάτων διαπιστώνοντας ότι, μέσα από τη μελέτη της διαφημιστικής καμπάνιας του οίκου Louis Vuitton, ο χώρος της μεταφρασμένης διαφήμισης με οδηγό την εικόνα και το λόγο προσφέρεται για την εννοιολογική προσέγγιση πολύγλωσσων μηνυμάτων. Η Κυριακή Κουρούνη μας εισάγει στον ευαίσθητο χώρο της πράξης της μετάφρασης και πιο συγκεκριμένα στη σχέση του χρόνου που έχει στη διάθεσή του ο μεταφραστής με την ποιότητα του μεταφράσματος, καταγράφοντας τα ευρήματα της εμπειρικής έρευνας η οποία την οδήγησε στη σύνθεση μιας δυναμικής μεταφραστικών μοντέλων και ικανοτήτων. Ο Παναγιώτης Κριμπάς εξετάζει ένα από τα πιο ακανθώδη ζητήματα στο χώρο της θεωρίας της μετάφρασης, το ζήτημα της ισοδυναμίας και αναφερόμενος στις διάφορες απόψεις που αναπτύχθηκαν από τους θεωρητικούς της μετάφρασης, καταλήγει ότι η διατύπωση του όρου της ισοδυναμίας παραμένει εν μέρει ασαφής. 3

6 Ο Γιάννης Λαζαράτος συζητά το επιστημολογικό καθεστώς της μεταφραστικής πράξης, θέτοντας εξαρχής το ερώτημα «Είναι η μετάφραση επιστήμη;». Αναπτύσσοντας τις απόψεις του που απορρέουν από ανθρωπολογικά δεδομένα, τον επιστημονικό λόγο, και την πράξη του μεταφράζειν, συμπεραίνει ότι η θεωρητική έρευνα υπακούει σε ένα πρωτογενές επίπεδο, στο πραγματολογικό, και σε ένα δευτερογενές επίπεδο, στη θεωρία της μετάφρασης. Ο Mihel Monteagudo-Maya αναλύει τη μεταγλώττιση της ταινίας «Γάμος αλά ελληνικά» προς τα ισπανικά. Η επιλογή της μεθοδολογικής προσέγγισης επέτρεψε στον ερευνητή να εντοπίσει αφενός τα προβλήματα της μεταγλώττισης αλλά και να προτείνει λύσεις οι οποίες εξυπηρετούν επαρκέστερα τη συγγένεια της κουλτούρας των δύο λαών. Η Χριστίνα Μπακούλα μελετά τη σημειωτική σύσταση των θεατρικών και εν γένει δραματικών κειμένων και την καθοριστική σημασία που έχουν στη μεταφραστική διαδικασία, σημειώνοντας ότι ο μεταφραστής ενός θεατρικού έργου πρέπει να λαμβάνει υπ όψιν του αφενός τη λειτουργία του θεάτρου με τους συντελεστές του και αφετέρου η σχέση του με το κοινό. Η Αναστασία Παριανού αναφέρεται στις έρευνες των συμπεριφορών διατυπώνοντας τον ισχυρισμό ότι οι απόψεις των θεωρητικών του Σκοπού και των σύγχρονων λειτουργιστών δίνουν μία νέα προοπτική, την κοινωνιοσυμπεριφορική προσέγγιση στη μετάφραση η οποία συνθέτει τις προϋποθέσεις σεβασμού όλων των γλωσσών. Η Παρθένα Χαραλαμπίδου μελετώντας την «επιχώρια προσαρμογή των δικτυακών τόπων» αναλύει το περιεχόμενό τους, παρατηρεί μια έλλειψη σεβασμού των πολιτισμικών διαστάσεων του ελληνικού κοινού στόχος με αποτέλεσμα η ακολουθούμενη πρακτική να ενθαρρύνει την ομογενειοποίηση των πολιτισμών σε μια αδιοφοροποίητη κοινωνία με απώλεια της εθνικής ταυτότητας. Ο Francisco Vigier επικεντρώνεται στο επάγγελμα του μεταφραστή στην Ελλάδα και στην Ισπανία και συγκρίνοντας τις δυνατότητες πρόσβασης στο επάγγελμα, τις εργασιακές συνθήκες και τις ακολουθούμενες πρακτικές, προκύπτει ότι, παρά τις ομοιότητες μεταξύ των δύο αυτών σωμάτων, η ανομοιογένεια στη συστηματοποίηση του επαγγέλματος του ορκωτού μεταφραστή ενέχει κινδύνους εγκυρότητας του επαγγέλματος. Ελπίζουμε οι περιεχόμενες εισηγήσεις στον τόμο αυτό να απαντούν στο ερώτημα: «Ο κλάδος της Μεταφρασεολογίας ασκείται με υπεύθυνη επάρκεια στον τόπο μας;» Για την παρούσα έκδοση Τώνια Νενοπούλου Καθηγήτρια του Τομέα Μετάφρασης 4

7 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Βάσω Γιαννακοπούλου Το habitus του μεταφραστή και η επίδρασή του στο μετάφρασμα: η περίπτωση της μετάφρασης του Άμλετ από τον Κωνσταντίνο Θεοτόκη...7 Σίμος Π. Γραμμενίδης - Γεώργιος Φλώρος Μεταφέροντας την ορολογία της μετάφρασης στα ελληνικά: προβλήματα και δυσκολίες Παναγιώτης Ι. Κελάνδριας Ευάγγελος Κουρδής Κυριακή Κουρούνη Θεωρία της Μετάφρασης ή Μεταφραστικές Στρατηγικές;...47 Μεταφράζοντας το διαφορετικό διαφημιστικό σλόγκαν. Σημειωτικές παρατηρήσεις στην πολυγλωσσική διαφημιστική καμπάνια της Louis Vuitton...55 Η Διάσταση του Χρόνου στο Πλαίσιο της Μεταφραστικής Διαδικασίας: Σύγχρονες Προσεγγίσεις...73 Π. Ι. Κριμπάς Η προσέγγιση του ζητήματος της ισοδυναμίας στον ελληνόφωνο χώρο: φάσεις και αντιφάσεις...85 Γιάννης Λαζαράτος Mihel Monteagudo-Moya Χριστίνα Μπακούλα Αναστασία Παριανού Παρθένα Χαραλαμπίδου Francisco Vigier Το επιστημοολογικό καθεστώς της μεταφραστικής πράξης It s all Greek to me! Η μεταγλώττιση του «Γάμου αλά Ελληνικά» στα ισπανικά Η Σημειωτική Σύσταση των Δραματικών Κειμένων και οι Μεταφραστικές της Συνέπειες Έρευνες συμπεριφορών και μετάφραση Μια κοινωνιοσυμπεριφορική προσέγγιση Επιχώρια προσαρμογή δικτυακών τόπων. Mία πολιτισμική προσέγγιση της μεταφοράς του περιεχομένου Οι Ορκωτοί Μεταφραστές στην Ισπανία και στην Ελλάδα: ομοιότητες και διαφορές

8

9 Το habitus του μεταφραστή και η επίδρασή του στο μετάφρασμα: η περίπτωση της μετάφρασης του Άμλετ από τον Κωνσταντίνο Θεοτόκη Βάσω Γιαννακοπούλου Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Abstract This announcement lies in the framework of DTS and aspires at engaging in the dialogue concerning the search for a translatorial sociology. The claim made is that despite the fact that the translator takes into consideration the norms of his time, what actually influences his translational choices is in effect his habitus. Konstantinos Theotokis ( ) translated s Hamlet in 1916, but his TT was not published until The reason why his translation remained practically unpublished for more than sixty years is his deviation from the norm of his time. Theotokis opted for a localized Hamlet as a result of his habitus. Initially, the TT is contextualized in the framework of a macrolevel analysis in order to substantiate causation of Theotokis translational choices. Furthermore, an attempt is made as to the reasons behind the discrepancy between his reception as an original writer and as a translator. Finally, a short presentation is made of some of his microlevel choices in the above light, encompassing facets such as register, neologism, cultural elements, and characterisation. Keywords: DTS, habitus, norms, translatorial sociology, reception 1. Μερικές θεωρητικές σκέψεις Παρότι οι άνθρωποι μετέφραζαν από την εποχή της Βαβέλ, ο χώρος των μεταφραστικών σπουδών είναι πολύ νέος. Μόλις το 1972, ο James Holmes με το κείμενό του The Name and Nature of Translation Studies (Translated 40) διεκδίκησε το δικαίωμα της μετάφρασης να υπάρξει ως αυτόνομος κλάδος του επιστητού. Τη δεκαετία του 70, κάτω από την επίδραση του στρουκτου- 7

10 ΜΕΤΑΦΡΑΣΕΟΛΟΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ Η ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΟ ΧΩΡΟ ραλισμού και του ρωσικού φορμαλισμού, ο Even-Zohar εισήγαγε τη θεωρία των Πολυσυστημάτων στο χώρο της λογοτεχνίας, προκειμένου να εντάξει τη μελέτη της σε πιο συστημικά πλαίσια. Έτσι, υπερβαίνοντας τη μελέτη επιμέρους κειμένων, αντιμετώπιζε την κάθε εθνική λογοτεχνία ως ένα σύστημα παραγωγής, διάθεσης και πρόσληψης σε τομή με άλλα συστήματα, όπως αυτό της πολιτικής, της θρησκείας, κλπ. Με αυτό το θεωρητικό σχήμα, η έρευνα έπαψε να είναι κανονιστική και άνοιξε ο δρόμος για τις λεγόμενες Περιγραφικές Μεταφραστικές Σπουδές, όρο που εισήγαγε ο Gideon Toury, εξειδικεύοντας την παραπάνω συστημική θεωρία στο χώρο της μετάφρασης. Έτσι, ο ερευνητής για πρώτη φορά δεν ενδιαφέρεται πλέον για την αξιολόγηση του μεταφράσματος ή την υποτιθέμενη «ισοδυναμία» του με το κείμενο-πηγή, αλλά με τη διαδικασία παραγωγής του και το ρόλο του στον πολιτισμό-στόχο. Για κάποιο διάστημα, υπήρξε μια αμηχανία στο χώρο και μια γκρίνια ανάμεσα σε αυτούς που αντιμετώπιζαν τη μετάφραση ως αναπόσπαστο κομμάτι της εφαρμοσμένης γλωσσολογίας και αυτούς που την αντιλαμβάνονταν στα πλαίσια των πολιτισμικών σπουδών ως τμήμα της συγκριτικής λογοτεχνίας. Η ζωή φαίνεται πως ξεπέρασε και τους δύο. Με την εκρηκτική ανάπτυξη του κλάδου τα τελευταία χρόνια, που τεκμηριώνεται και από τον πλούτο των τίτλων και των συμμετοχών στο παρόν Συνέδριο, έχει φανεί όχι μόνο ότι όλοι μπορούν να χωρέσουν σε αυτόν, αλλά και το ότι επιβάλλεται αυτό το πάντρεμα. Κατά τη γνώμη μου, η in vitro μελέτη ενός κειμένου χωρίς το περιβάλλον που το γέννησε είναι ανεπαρκής, για να μην πω αδύνατη. Από την άλλη, η θεωρητική περιγραφή του κοινωνικού, ψυχολογικού, ή άλλου πλαισίου, χωρίς τη μελέτη της μικροδομής του κειμένου δεν μπορεί παρά να αιωρείται ατεκμηρίωτη. Στο ίδιο διάστημα υπάρχει μια σαφής μετατόπιση του ενδιαφέροντος από το επίπεδο του κειμένου στο επίπεδο του υποκειμένου, του δρώντος μεταφραστή, με καθοριστική επίδραση σε αυτή την κατεύθυνση του έργο του Venuti για την αορατότητα του μεταφραστή (1995). Η ανάγκη λοιπόν θεωρητικών σχημάτων που να εγκολπώνονται το δρων υποκείμενο έφερε τις μεταφραστικές σπουδές πιο κοντά σε κοινωνιολογικές θεωρήσεις και την αναζήτηση μιας κοινωνιολογίας της μετάφρασης. Πρωτοπόρος σε αυτή την κατεύθυνση υπήρξε ο Andre Lefevere που αξιοποίησε την έννοια του πολιτισμικού κεφαλαίου του Bourdieu προκειμένου να μελετήσει την επίδραση των μαικήνων πάνω στους μεταφραστές. Αμέσως μετά ακολούθησε ο Daniel Simeoni το 1998 που εισήγαγε την έννοια του habitus στην προσπάθειά του να καταδείξει το γεγονός ότι οι μεταφραστές έχουν αποδεχτεί το δευτερεύοντα ρόλο που τους έχουν προσδώσει έξωθεν ως 8

11 ΤΟ HABITUS ΤΟΥ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΗ ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΣΤΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΜΑ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ... «αντικειμενικό» απέναντι στον πρωτεύοντα ρόλο του συγγραφέα με όλες τις αρνητικές συνέπειες που αυτό συνεπάγεται για τον κλάδο. Στο σημείο αυτό να εξηγήσουμε συνοπτικά την έννοια του habitus. Το habitus, λοιπόν, είναι η εσωτερίκευση του πεδίου (όπου για τις ανάγκες μας εδώ, πεδίο θα μπορούσε να θεωρηθεί με μια υπεραπλούστευση το κατά Even- Zohar πολυσύστημα της μετάφρασης, αλλά με πιο κοινωνιολογικούς όρους) στο βαθμό που σωματοποιείται από το υποκείμενο, του γίνεται δεύτερη φύση, οδηγός για δράση, με έναν υποσυνείδητο τρόπο μέσα από χρόνια επιδράσεων από το σχολείο, την τάξη του, τους θεσμούς, τη θέση που κατέχει κανείς στο πεδίο, κ.ά. Η χρησιμότητά του ως εργαλείου έγκειται στο γεγονός ότι κινείται ανάμεσα στο αντικειμενικό (πεδίο ή νόρμα) και το υποκειμενικό (ιδιοσυγκρασιακές επιλογές) και ρίχνει φως σε συμπεριφορές που διαφορετικά δε θα μπορούσαμε να ερμηνεύσουμε, γιατί θα τις θεωρούσαμε τυχαίες και απλά ζήτημα γούστου. Ο Bourdieu, όμως, μας έχει αποδείξει ότι ακόμα και ζητήματα που άπτονται του γούστου δεν είναι αθώα και τυχαία, παρά αντανακλούν βαθιά ριζωμένα αξιακά κριτήρια. Το ίδιο, όπως θα δούμε, συμβαίνει και με τις μεταφραστικές επιλογές. Εγώ, όμως, υιοθετώ εδώ την έννοια του habitus για να ισχυριστώ κάτι εντελώς διαφορετικό. Θεωρώ πως οι επιλογές που κάνει ο μεταφραστής από το προς μετάφραση κείμενο έως επιλογές σε επίπεδο μικροδομής επηρεάζονται μεν από τη νόρμα κάθε εποχής, καθορίζονται όμως εντέλει από το habitus του μεταφραστή. Ο μεταφραστής παίρνει φυσικά υπόψη τη νόρμα κατά τη διαδικασία της μετάφρασης. Μπορεί όμως κάλλιστα να επιλέξει να μεταφράσει ενάντια σε αυτήν και σε συμφωνία με το δικό του habitus με βάση δηλαδή αυτό που θεωρεί «σωστό». Έτσι το habitus προσφέρεται ως θεωρητικό εργαλείο, ειδικά σε περιπτώσεις που αποκλίνουν από τη νόρμα, όπως είναι η εν λόγω περίπτωση του Θεοτόκη. Άλλωστε η ιστορία είναι γεμάτη από μεταφραστές που αποφάσισαν να μεταφράσουν κόντρα στη νόρμα. Αν δεν συνέβαινε αυτό, αν δεν υπήρχε εξέλιξη στη σκέψη και στην πράξη, θα μεταφράζαμε ακόμα όπως στην εποχή του Οράτιου και του fidus interpres. Από την άλλη, το τι συμβαίνει στο επίπεδο της πρόσληψης είναι κάτι εντελώς διαφορετικό. Θεωρώ ότι η νόρμα σαφέστατα επηρεάζει την πρόσληψη του μεταφράσματος αφού σχετίζεται με τον ορίζοντα των προσδοκιών του πολιτισμού-στόχου. Κάποιες φορές συμβαίνει κάποια απόκλιση να γίνει αποδεκτή από τον πολιτισμό-στόχο και να εισάγει καινοτομία που θα γίνει η επόμενη νόρμα. Άλλες πάλι φορές, δεν εκτιμάται και τιμωρείται σκληρά ως αποκλίνουσα. Τέτοια είναι και η περίπτωση του δικού μας Θεοτόκη. 9

12 ΜΕΤΑΦΡΑΣΕΟΛΟΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ Η ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΟ ΧΩΡΟ Παρακάτω λοιπόν κι εγώ, αφού παρουσιάσω συνοπτικά τις αντικειμενικές και υποκειμενικές συνθήκες κάτω από τις οποίες ο Κωνσταντίνος μετέφρασε τον Άμλετ, θα επιχειρήσω να δείξω πώς αυτές επέδρασαν στις επιμέρους επιλογές που έκανε ο μεταφραστής σε μικροεπίπεδο. 2. Επιδράσεις που διαμόρφωσαν το habitus του Θεοτόκη Αυτό που έχει ενδιαφέρον στη συγκεκριμένη μετάφραση είναι ότι ο Κωνσταντίνος ( ) μετέφρασε τον Άμλετ του Σαίξπηρ το 1916 σύμφωνα με αυτό που θεωρούσε «σωστό», αλλά η μετάφρασή του έμεινε ανέκδοτη για πάνω από εξήντα χρόνια (1977), οπότε εκδόθηκε για καθαρά φιλολογικούς λόγους από τη Σχολή Μωραΐτη. Ας δούμε πρώτα γιατί ο επέλεξε να μεταφράσει Σαίξπηρ και δη Άμλετ, ποια ήταν δηλαδή κατά Toury η προκαταρκτική του νόρμα. Παρότι αριστοκρατικής καταγωγής (είχε τον τίτλο του κόμη), από πολύ νωρίς ασπάστηκε τη σοσιαλιστική ιδεολογία και τάχθηκε με το μέρος των αδικημένων, τόσο μέσα από τα έργα του, όσο και με το σύνολο της πρακτικής του. Από την εποχή που σπούδαζε στο Παρίσι ήρθε σε επαφή με τις απόψεις αρχικά του Νίτσε και αργότερα του Μαρξ. Επίσης καταλυτικό ρόλο στη συγκρότησή του έπαιξε το σημαντικότατο έργο του Γεωργίου Σκληρού Το κοινωνικόν μας ζήτημα (1907). Η συγκεκριμένη μετάφραση έγινε σε μια πολύ κρίσιμη ιστορική περίοδο (αμέσως μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους και κατά τη διάρκεια του Α Παγκοσμίου Πολέμου) με την τεράστια κοινωνική, ιδεολογική και πολιτική κρίση που αυτή επέφερε στην ελληνική κοινωνία. Το δίλημμα παράδοση ή ευρωπαϊκά πρότυπα που έμπαινε σταθερά από το 19 ο αιώνα εξακολουθούσε να απασχολεί τους έλληνες δημιουργούς. Παρότι ο έτρεφε βαθύ σεβασμό για την ελληνική ιστορία και παράδοση, αντιλαμβανόταν την ανάγκη να την εμπλουτίσει με μεγάλα έργα του παγκόσμιου πολιτισμού. Κάτω από την επίδραση της σοσιαλιστικής του ιδεολογίας, θεωρούσε ότι ο μόνος δρόμος για την απελευθέρωση των λαών ήταν η εξύψωση του πνευματικού τους επιπέδου. Η δική του συμβολή λοιπόν σε αυτή την κατεύθυνση θα ήταν να προσφέρει στους συμπατριώτες του όσα μπορούσε περισσότερα από τα μεγάλα έργα της παγκόσμιας λογοτεχνίας μεταφράζοντας από τις δέκα γλώσσες που γνώριζε. Οι μεταφράσεις του από τα σανσκριτικά έχουν μείνει αξεπέραστες μέχρι σήμερα. Εκτός από την εξύψωση του πολιτιστικού επιπέδου των συμπατριωτών 10

13 ΤΟ HABITUS ΤΟΥ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΗ ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΣΤΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΜΑ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ... του, ο είχε ταχθεί ακλόνητα στο πλευρό των δημοτικιστών. Το γλωσσικό υπήρξε στα ελληνικά συμφραζόμενα για πάνω από έναν αιώνα κορυφαία έκφραση της κοινωνικής, αλλά και μίας από τις πλέον σημαντικές ιδεολογικές διαμάχες στην Ελλάδα, με όλες τις αντιφάσεις και τις ακρότητες που χαρακτήρισαν τους θιασώτες και των δύο στρατοπέδων. Από τις αρχές του 20ού αιώνα, ο δημοτικισμός είχε αρχίσει να κερδίζει σταθερά έδαφος, ιδιαίτερα στο θέατρο και την ποίηση. Ο ρόλος του Θεοτόκη στην επικράτηση του δημοτικισμού ήταν κεφαλαιώδης. Το 1905 οργάνωσε συνέδριο δημοτικιστών στην Κέρκυρα. Στο έργο του Σανσκριτική και καθαρεύουσα (1903) μελετά τις αναλογίες των δύο αυτών γλωσσών προκειμένου να αποκαλύψει τον κοινωνικό ρόλο της καθαρεύουσας που ονομάζει «μουμιοποιημένη» γλώσσα. Μετά την επιστροφή του στην Κέρκυρα, ίδρυσε μαζί με το Μάρκο Ζαβιτζιάνο τη Σοσιαλιστική Δημοτικιστική Ένωση και το 1911 ήταν ανάμεσα στα ιδρυτικά μέλη του Σοσιαλιστικού Κέντρου της Κέρκυρας. Όπως και οι άλλοι δημοτικιστές, ο ήθελε να αποδείξει την υπεροχή της δημοτικής απέναντι στην καθαρεύουσα μέσα από τη μετάφραση έργων που θεωρούνταν ότι ανήκαν στη λεγόμενη υψηλή λογοτεχνία. Ο Άμλετ, που ήταν κατεξοχήν τέτοιο έργο, παιζόταν ως τότε στη μετριοπαθή καθαρεύουσα του Βικέλα (1882) και προφανώς το σημαντικότερο κίνητρο του Θεοτόκη ήταν να αποδώσει το κορυφαίο αυτό έργο στη γλώσσα του λαού, αποδεικνύοντας ότι αυτή είναι ικανότερη να αποδώσει την ουσία του έργου. Πριν το Θεοτόκη, ο Άμλετ είχε μεταφραστεί αρκετές φορές. Ανάμεσα σε αυτές τις μεταφράσεις υπήρχε και η μετάφραση του θείου του, Ιάκωβου Πολυλά (1889), και αυτό σαφώς θα πρέπει να επηρέασε την επιλογή του προς μετάφραση κειμένου. Για το Θεοτόκη, ο Άμλετ ήταν ένα είδος οικογενειακής κληρονομιάς. Η πρώτη μετάφραση σαιξπηρικού έργου στην Ελλάδα, του Macbeth, έγινε άλλωστε από άλλον έναν πρόγονό του, τον Ανδρέα Θεοτόκη (1819). Η αναμέτρηση με τους προγόνους του θα πρέπει να επηρέασε την επιλογή του συγκεκριμένου έργου. Τέλος, πολλοί από τους πολέμιους του Θεοτόκη με προεξάρχουσα την Άλκη Θρύλο, ισχυρίζονται ότι ο αφιέρωσε τόσο πολύ από το χρόνο του μεταφράζοντας και όχι συγγράφοντας πολύ απλά επειδή ήταν κακός συγγραφέας, αλλά και πολύ παραγωγικός, οπότε διοχέτευε την ανεξάντλητη δημιουργική του ενέργεια στη μετάφραση. Αυτή όμως η άποψη υποκρύπτει την προαιώνια απαξιωτική άποψη για το δευτερογενή χαρακτήρα της μετάφρασης έναντι της πρωτογενούς δημιουργίας. Στα Ιόνια νησιά, ωστόσο, η αντίληψη για τη μετάφραση ήταν κατά τη γνώμη μου πολύ μπροστά ακόμα και για τις 11

14 ΜΕΤΑΦΡΑΣΕΟΛΟΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ Η ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΟ ΧΩΡΟ μέρες μας. Δεν θεωρούσαν τις ποιητικές μεταφράσεις έργα μηχανικά, αλλά καλλιτεχνικά και ικανά να συντελέσουν «εις εξημέρωσιν και εξευγενισμόν της γλώσσης και εις μόρφωσιν της καλαισθησίας», όπως έγραφε από το 1891 ακόμη ο Πολυλάς (Γρόλλιος 1973: 293). Όσον αφορά την αρχική του νόρμα, ο κάνει μια ακραία οικειοποιητική μετάφραση ή, με την ορολογία του Toury, αποδεκτή. Αυτό, όμως, από μόνο του καθόλου δεν την καθιστά αποκλίνουσα, αφού η οικειοποίηση ήταν μάλλον ο κανόνας της μεταφραστικής πρακτικής της εποχής. Εκείνο που έκανε τη μετάφρασή του αποκλίνουσα και εντέλει μη ανεκτή ήταν ότι θέλησε να μεταφέρει την τραγωδία στο χώρο και το χρώμα της ιδιαίτερης πατρίδας του, της Κέρκυρας. Ο πρίγκιπας Άμλετ εμφανίζεται σαν ένας σύγχρονός του Κερκυραίος αριστοκράτης, όπως θα δούμε και στο μικροεπίπεδο παρακάτω. Και εκεί ακριβώς εδράζεται, κατά τη γνώμη μου, η τεράστια διαφοροποίηση ανάμεσα στην πρόσληψη του Θεοτόκη-μεταφραστή και του Θεοτόκη-συγγραφέα. Ενώ, λοιπόν, το τοπικό αυτό χρώμα ήταν εκτιμητέο όταν αφορούσε ηθογραφικά έργα που σκιαγραφούσαν την τοπική κορφιάτικη κοινωνία, θεωρούνταν ανεπίτρεπτο για τη μετάφραση κλασικών έργων της παγκόσμιας λογοτεχνίας, όπως είναι ο Άμλετ. Έτσι, λοιπόν, ενώ τα ηθογραφικά του έργα εξακολουθούν να μπαίνουν σε σχολικά βιβλία, να κάνουν επανεκδόσεις και να γυρίζονται ακόμα και ταινίες μέχρι τις μέρες μας, πολλές από τις μεταφράσεις του είτε παρουσιάστηκαν αποσπασματικά μόνο σε κάποια περιοδικά, είτε έχουν παραμείνει ανέκδοτες. Από τις πέντε σαιξπηρικές του μεταφράσεις, οι δύο μόνον εκδόθηκαν όσο ζούσε (Τρικυμία 1914, Οθέλλος ), ενώ οι τις άλλες τρεις δεν ευτύχησε να τις δει να εκδίδονται όσο ζούσε (Μάκβεθ 1923, Άμλετ 1977, Βασιληάς Ληρ 2005). Κατά καιρούς δημοσιεύτηκαν αποσπάσματά τους μόνο στην Κερκυραϊκή Ανθολογία και το Φιλότεχνο του Βόλου. Από τον Άμλετ συγκεκριμένα, δημοσιεύτηκαν στην Κερκυραϊκή Ανθολογία μόνο οι σκηνές I.v και η III.i το 1916 και η σκηνή IV.v το Ενώ ολοκληρωμένη μετάφρασή του εκδόθηκε μόλις το 1977, εξήντα ένα χρόνια αφότου γράφτηκε. Ο Γ.Π. Σαββίδης, που ανακάλυψε το χειρόγραφο της μετάφρασης του Άμλετ από τον Θεοτόκη και επιμελήθηκε την έκδοσή της, δημοσίευσε το 1988 στο περιοδικό Περίπλους μια πολύ αποκαλυπτική σειρά επιστολών του Θεοτόκη προς τους εκδότες του, όπου τεκμηριώνεται το τρομακτικό πρόβλημα που αντιμετώπιζε προκειμένου να βρει εκδότη για τις μεταφράσεις του. 1 Για αναλυτική καταγραφή της εργογραφίας του Θεοτόκη, βλ. Δάλλας, «Κωνσταντίνος»,

15 ΤΟ HABITUS ΤΟΥ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΗ ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΣΤΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΜΑ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ... [ ] Όσο για τις τραγωδίες του, ένας από τους σκοπούς της ζωής μου ήταν να αφήσω στα Ελληνικά γράμματα ένα αληθινό μνημείο και είχα λάβει την απόφαση να μεταφράσω όλα τα έργα του μεγάλου ποιητή. Θα ημπορούσα να μεταφράζω τρία ή τέσσερα το χρόνο, ώστε το όλο έργο θα ήταν έτοιμο σε μια δεκαετία από σήμερα. Θα έπρεπε να ξέρω όμως εκ των προτέρων πως η εργασία αυτή θα μου άφινε κάποιο εισόδημα για να επαρκέσω στις ανάγκες της ζωής όσο βαστά [αυτή η εργασία], και σας ρωτώ λοιπόν αν θέλετε να αναλάβετε μίαν τέτοια έκδοση, και αν διαθέτετε γι αυτήν αρκετά χρηματικά μέσα θα ημπορούσατε κι όλας να συνεννοηθήτε με τους εκδότες της Νέας Ζωής και από κοινού να την αποφασίσετε. (Κέρκυρα 21/5/1919) Δυστυχώς, λίγο μετά τη συγκεκριμένη επιστολή, η υγεία του άρχισε να φθίνει ραγδαία και, ακόμα και αν κατάφερνε να διασφαλίσει εκδότη, δεν θα είχε το χρόνο να ολοκληρώσει το όνειρό του. Ο θάνατος τον βρήκε την 1/7/1923. Όπως μας ενημερώνει ο Σαββίδης, ο Κώστας Ελευθερουδάκης εξέδωσε τον Μακβέθ το 1923, μετά το θάνατο του Θεοτόκη, «αλλά κράτησε στο χρονοντούλαπό του τις χειρόγραφες μεταφράσεις του Ληρ και του Άμλετ, οι οποίες μόλις στα 1975 αναδύθηκαν σε ένα παλαιοπωλείο στο Μοναστηράκι» (Αθήνα 2/4, Θεσσαλονίκη 5/5/1988 ). 2 Τέλος, αυτό που έχει τη μεγαλύτερη σημασία για μας εδώ είναι η αναφορά που κάνει στο «μεσαιωνικό χρώμα» της μετάφρασής του. Αφού, λοιπόν, διαμαρτύρεται επειδή του είχαν υποσχεθεί ότι δε θα άλλαζαν ούτε μία λέξη από το κείμενό του, υπερασπίζεται με σθένος τις μεταφραστικές του επιλογές: [ ] μου είνε εντελώς αδύνατο για οποιοδήποτε λόγο να θυσιάσω κάτι από την ανεξαρτησία μου, και να υποβληθώ σε οποιαδήποτε λογοκρισία, που ως φαίνεται έχετε την αξίωση να εξασκήσετε, επειδή καταβάλετε τα έξοδα του τύπου. [ ] Στα έργα που ηθέλετε να τυπώσετε ό,τι σας ξυππάζει είνε βέβαια εκείνο που δίνει σε μία μετάφραση χρώμα, το μεσαιωνικό χρώμα που της αρμόζει, και σαν τεχνίτης στη μικρότητά μου, μου είνε αδύνατο να θελήσω να αφανίσω το έργο μου για να σας ευχαριστήσω, ή για να ευχαριστήσω το κακό γούστο του σημερινού κοινού, ή για να ωφεληθώ αλλοιώτικα. (Καρουσάδες, Κέρκυρα, 16/12/1911). Στη συνέχεια θα παρουσιαστούν ενδεικτικά παραδείγματα στα οποία οι γλωσσικές και κοινωνικές του απόψεις, καθώς και βιωματικά του στοιχεία μεταστοιχειώνονται σε μεταφραστικές επιλογές στο κείμενο-στόχο. Επειδή δεν είναι δυνατόν να παρουσιαστούν εδώ όλες οι πτυχές της μετάφρασής του, θα επικεντρωθώ επιλεκτικά σε στοιχεία που αφορούν κυρίως το γλωσσικό, το τοπικό χρώμα του κειμένου, το επίπεδο ύφους, την ιδεολογία και τον χαρακτηρισμό του Άμλετ όπως αναδύεται μέσα από τις μεταφραστικές του επιλογές. 2 Βλ. Σαββίδης 1988: 61/13. 13

16 ΜΕΤΑΦΡΑΣΕΟΛΟΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ Η ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΟ ΧΩΡΟ 3. Το μετάφρασμα υπό το φως του habitus του Θεοτόκη Το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο της μετάφρασης του Θεοτόκη είναι φυσικά το γλωσσικό ιδίωμα που αποφασίζει να υιοθετήσει και που δεν είναι παρά το τοπικό κερκυραϊκό ιδίωμα. Ενδεικτικά μόνο αναφέρω λέξεις όπως: μπάμπαλο, ζακόνι, σκανδήλι, καγιάς, στρέβλα, χερόχτια, κουναρημένος, αρίφνητα, ιξιωμένη, φρυμένοι, ζαρίφικα, ρογεύουν, ασβολώνουν, σταφνίζουν, μου κάστηκε, καλανταρίζοντας, του χει γλύσει, δεν αχρίζει, να σας ζίψει, πρόσποδα, εκάταρθα. Είναι φανερές οι επιδράσεις από το δημοτικό τραγούδι σε λέξεις όπως: το ρήγα, το ρηγόπουλο, μνημούρι, κιβούρι, αψιά, αλάβωτο, θα του κρίνει, να γητέψουν, να μισέψει, τραναίνει, λαχαίνει, αδράζει, τηράζει, μολέψεις, πλειότερο, αλλά και πλιότερο, ομπρός, οπίσω, σιμότερα. Ένα επιμέρους, αλλά ενδιαφέρον στοιχείο της γλώσσας του είναι ότι ενώ αποφεύγει εντελώς τη χρήση λέξεων ιταλικής προέλευσης ως αντίσταση στους ιταλούς κυρίαρχους του νησιού του, δεν έχει πρόβλημα να χρησιμοποιήσει λέξεις τουρκικής προέλευσης, όπως οντά, μπερντέδες, γιουρούσι, πασουμάκι, ίσως θεωρώντας ότι διατηρεί κάτι από αυτό που ονόμασε στην επιστολή του «μεσαιωνικό χρώμα». Ο είναι ολότελα οικειοποιητικός όσον αφορά την επιλογή λέξεων που έχουν πολιτισμικό περιεχόμενο τις οποίες αποδίδει με στοιχεία της ιδιαίτερης πατρίδας του. Τα μουσικά όργανα της Ελσινόρης περιλαμβάνουν «σαντούρια» και «σουραύλια»: (III.i.160) Oph: Like sweet bells jangled out of tune and harsh, (III.ii.285) Ham: Ah ha! Come, some music; come, the recorders. γλυκόφωνο σαντούρι παράτονο, τραχύ, ξεκουρδισμένο. Χα, χα! Εμπρός λίγη μουσική, εμπρός! τα σουραύλια. Η φύση γύρω από το κάστρο θυμίζει έντονα το χρώμα της Κέρκυρας. (IV.v ) Oph: There s fennel for you, and columbines. There s rue for you. And here s some for me. We may call it herb of grace a Sundays. You must wear your rue with difference. There s a daisy. I would give you some violets, but they withered all when my father died. They say he made a good end. Εδώ είναι μάραθο για σε και αετόχορτο (τα δίνει του βασιλέα). Εδώ είναι για σε πήγανος (τόνε δίνει της βασίλισσας) κι εδώ είναι λίγος και για μένα. Τόνε λένε κιόλας της χάρης το βοτάνι κυριακάτικα. Θα μπορούσες να το φορέσεις με κάποια διαφορά από μένα. Εδώ είναι αζώγερας ήθελα να σου δώσω και λίγα γιοφύλλια, αλλά εμαράθηκαν όλα, όταν απέθανε ο πατέρας μου. Λένε πως έλαβε καλό τέλος. 14

17 ΤΟ HABITUS ΤΟΥ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΗ ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΣΤΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΜΑ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ... Στο απόσπασμα αυτό χρησιμοποιεί τις ντόπιες ονομασίες των λουλουδιών, όπως «αζώγερας» και «γιοφύλλι» αντί για τα κοινότερα «μαργαρίτα» και «βιολέτα». Επίσης, γύρω από την Ελσινόρη υπάρχουν «βερβερίτσες», «μαγκούνες» και «σαμούρια». Τα επαγγέλματα που αναφέρονται παραπέμπουν σε αυτά του άμεσου περιβάλλοντός του, ανάμεσά τους ο «καλαφάτης», η «σαρώτρα» και ο «μαραγκός», αντί για τα λιγότερο χρωματισμένα «υπηρέτρια», «ναυτεργάτης» και «ξυλουργός»: (V.i.41-42) Grave: What is he that builds stronger than either the mason, the shipwright, or the carpenter? (II.ii.583) A scullion! Ποιος είναι εκείνος που μαστορεύει, πλιο στέρια και από το χτίστη και από τον καλαφάτη και από το μαραγκό; σα μια σαρώτρα Επιπλέον δημιουργεί τις λέξεις «καρολόγος», «ψαρολόγος», «μεροδουλευτάδες», για να αναφερθεί σε επαγγέλματα, αφήνοντας να φανεί η τρυφερότητά του για τους ανθρώπους του μόχθου. Τέλος, στη σκηνή του νεκροταφείου, ο νεκροθάφτης δε ζητάει ποτό, αλλά «ρακί από το καπηλειό», ενώ το παιχνίδι στο οποίο αναφέρεται κυνικά ο Άμλετ για τα οστά του Γιόρικ αποδίδεται ως «αμάδες»: (V.i.60) Grave: Go, get thee to Yaughan; fetch me a stoup of liquor. (V.i.90-91) Ham: Did these bones cost no more the breeding but to play at loggets with em? Έλα, άμε στο καπηλειό και φέρε μου κανένα μπουκάλι ρακί. Δεν εγεύτηκαν θροφή αυτά τα κόκαλα, παρά για να παίζονται αμάδες με εκείνα; Ιδιαίτερα οι λέξεις που περιγράφουν το χώρο της δράσης αποδίδονται έτσι ώστε ο χώρος σαφώς να μεταφερθεί σε αρχοντικό της Κέρκυρας. Είναι χαρακτηριστικό ότι στην αρχή κάποιων σκηνών προσθέτει φράσεις όπως: Μια πλατεία μπρος στο καστέλι (I.i), Μια επίσημη κάμαρη στο καστέλι (I.ii), Μια κάμαρη στο σπίτι του Πολώνιου (I.iii), Ένα μακρυνάρι στο ίδιο το καστέλι (III.ii). Ακόμα πιο ενδιαφέρον είναι το γεγονός ότι από τις επιμέρους φράσεις που επιλέγει για να περιγράψει το χώρο της δράσης προκύπτει μια εντελώς διαφορετική χωροταξική διάταξη. Η Ελσινόρη δεν είναι πια ένας ενιαίος χώρος, αλλά ένα συγκρότημα κατοικιών, όπως ίσως συνέβαινε με τις μεγάλες γαιοκτησίες στην Κέρκυρα: 15

18 ΜΕΤΑΦΡΑΣΕΟΛΟΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ Η ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΟ ΧΩΡΟ (II.i.101) Pol: Come, go with me, I will go seek the King. (II.i ) Oph: No, my good lord, but as you did command, I did repel his letters and denied His access to me. (III.ii.374) Ham: I will come to my mother by and by. (II.ii.36-37) Queen: Go some of you, And bring these gentlemen where Hamlet is. Μαζί μου έλα θα πάω στου βασιλέα Όχι, καλέ μου αφέντη, μα, όπως ο ίδιος μ είχες προστάξει, οπίσω τες γραφές του του στειλα και του αρνήθηκα στο σπίτι να τον δέχομαι. Λοιπόν θα πάω στης μητέρας μου τώρα αμέσως. Αμέτε μερικοί από σας κι οδηγείστε τους κυρίους εκεί που μένει ο Αμλέτος. Ολόκληρο το έργο αποδίδεται σε ένα ενιαίο χαμηλό υφολογικό επίπεδο (register). Ο Σαίξπηρ κάνει σαφή διάκριση ανάμεσα στα δύο επίπεδα ύφους χρησιμοποιώντας ιαμβικό πεντάμετρο όταν μιλούν οι ευγενείς, ενώ πεζό λόγο όταν μιλούν οι λαϊκοί χαρακτήρες, όπως εν προκειμένω ο νεκροθάφτης. Επιπλέον, στο συγκεκριμένο έργο, αξιοποιεί αυτή τη διάκριση για να χλευάσει τους αυλοκόλακες και τους παρατρεχάμενους των αρχόντων, όπως είναι ο Πολώνιος και ο Όζρικ, βάζοντάς τους να μιλήσουν σε μια επιτηδευμένη γλώσσα που δεν κατέχουν. Διατηρώντας ενιαίο χαμηλό υφολογικό επίπεδο σε ολόκληρη την μετάφρασή του ο χάνει εντελώς το χιούμορ που προκύπτει από αυτή. (V.ii ) Osric: Your lordship speaks most infallibly of him. Hamlet: The concernancy, sir? Why do we wrap the gentleman in our more rawer breath? Osric: Sir? Horatio: Is t not possible to understand in another tongue? Όσρικος: Η ευγένειά σου μιλείς τέλεια αλάθευτα για κείνον. [τον Λαέρτη] Άμλετ: Το νόημα, κύριε! Γιατί περιτυλίγουμε αυτόν τον αφέντη μέσα στην πλιο τραχιά πνοή μας; Όσρικος: Κύριε; Οράτιος: Δεν είναι δυνατό να συνεννοηθείτε σ άλλη γλώσσα; Κάμε το πραγματικά, κύριε. Οι επιδράσεις του δημοτικού τραγουδιού είναι ιδιαίτερα φανερές, όμως, στην περίπτωση των τραγουδιών της Οφηλίας και του νεκροθάφτη: (V.i.92-95) Gravedigger: A pickaxe and a spade, a spade, For and a shrouding-sheet, O a pit of clay for to be made For such a guest is meet. Α νεκροθάφτης: Κλεφτά τα χρόνια επέρασαν και με γραπώσαν γέρο μες στη σκληρή τους τη γροθιά, με πλοίο με φέραν σε στεριά κι αν ήμουν νιος δεν ξέρω. 16

19 ΤΟ HABITUS ΤΟΥ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΗ ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΣΤΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΜΑ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ... Η απόδοση του τραγουδιού είναι ελεύθερη με επιδράσεις από δικά του βιωματικά στοιχεία, όπως την αγωνία του για το χαμένο χρόνο, αλλά και το θαλασσινό στοιχείο που απουσιάζει από το πρωτότυπο. Η θεματική της θάλασσας και της ξενιτιάς παραπέμπουν επίσης σε επιδράσεις από το δημοτικό τραγούδι. Το ίδιο και ο παρατακτικός λόγος με τη συσσώρευση ρημάτων αντί επιθέτων, αλλά και η στιχουργική, αφού ο πρώτος στίχος είναι ιαμβικός δεκαπεντασύλλαβος, αλλά και ο τρίτος μαζί με τον τέταρτο αποτελούν ενωμένοι έναν κανονικό δεκαπεντασύλλαβο. Διαφοροποιείται όμως ως προς την ομοιοκαταληξία που είναι σταυρωτή (α-β-β-α). Ο έχει πολύ μεγάλη δεκτικότητα στους νεολογισμούς του Σαίξπηρ και δημιουργεί και πάρα πολλούς δικούς του. Αυτό είναι αναμενόμενο με βάση τις απόψεις του για το γλωσσικό. Η ευελιξία στη χρήση της γλώσσας την εμπλουτίζει διαρκώς με νέα στοιχεία και τη διευρύνει: II.ii.109, the most beautified Ophelia II.ii.446, like th Hyrcanian beast την πάρα ωραιωμένη Οφέλια σα ζώο υρκανό Επίσης, σε αντίθεση με τους προηγούμενους μεταφραστές, δε διστάζει να αναφερθεί σε ένα ξενοπρεπές άθλημα, το «τένις» (II.i.59). Οι δικοί του νεολογισμοί προκύπτουν συνήθως με τη σύνθεση λέξεων όπως: τον είχε αντροκαλέσει (I.i.87, dared to the combat), νεκροπλανιώνται (I.i.141, walk in death), αξιορώτητη μορφή (I.iv.43, questionable shape), συχνοβρίσκει, λογοτριβώ, αυτοπροαίρετα, καταλαλούν, δραματογράφοι, μικροζωγραφιά (II.ii.362, his picture in little), αρχικατρεγαρέοι, μεροδουλευτάδες, κρεμαλοφτιάστης, πολυκαμαρώνει, κρασόκουπες, προμιλήσαμε, οληνύχτα, ολόγοργα φτερά (I.v.29-30, with wings as swift as meditation), πολληώρα, παραηρωδιάζει τον Ηρώδη (III.ii.14, It out-herods Herod). Από επιμέρους γλωσσικές επιλογές του Θεοτόκη, μπορεί κανείς να διακρίνει ίχνη της ιδεολογίας του: (I.ii.1-4) King: Though yet of Hamlet our dear brother s death The memory be green, and that it us befitted To bear our hearts in grief, and our whole kingdom To be contracted in one brow of woe, Αν και χλωρή είναι ακόμη του θανάτου του Αμλέτου, του ακριβού μας αδερφού, η μνήμη και γι αυτό πρέπει η καρδιά μας να θλίβεται και η όψη του λαού μας κατηφιασμένη να ναι από τον πόνο, 17

20 ΜΕΤΑΦΡΑΣΕΟΛΟΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ Η ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΟ ΧΩΡΟ (II.ii ) Ros: Faith, there has been much to do on both sides; and the nation holds it no sin to tar them to controversy. (IV.vii.16-18) King: The other motive Why to a public count I might not go Is the great love the general gender bear him, (II.ii.68-71) Vol: On Fortinbras; which he, in brief, obeys, Receives rebuke from Norway, and in fine, Makes vow before his uncle never more To give th assay of arms against your Majesty: Στην αλήθεια είχαν να κάμουν πολλή δουλειά κι από τα δύο τα μέρη. Κι ο λαός δεν το θεωρούσε αμάρτημα να τους ερεθίζει για να λογομαχούνε. Η άλλη αιτία, γιατί κρίση δημόσια να του ανοίξω δεν ήθελα, ήταν η μεγάλη αγάπη που του χαν όλοι οι άνθρωποι του λαού, το Φορτιμπράς, που υπάκουσεν αμέσως, ονειδίστη πικρά απ το Νορβηγό, κι έκαμε τέλος όρκο μπρος στο θειο του ποτέ πλια να μην κάμει δοκιμή πολέμου ενάντια στο βασίλειό σου. Στα παραπάνω τρία παραδείγματα μιλάει για το λαό εκεί που ο Σαίξπηρ μιλάει για έθνος, βασίλειο ή εν γένει κόσμο. Στο τέταρτο δε παράδειγμα, η επιθετική κίνηση που απειλεί το βασιλιά στο Σαίξπηρ, στο Θεοτόκη γίνεται απειλητική για το βασίλειο, δηλαδή για τον λαό. Ιδεολογία κρύβει και η προσθήκη του αξιολογικού επιθέτου «άγια» στην εκδίκηση: (I.v.31) Ham: May sweep to my revenge. στην άγιαν εγδίκησή μου! Εδώ ενδεχομένως αναδύονται και οι νιτσεϊκές του επιδράσεις. Σε όλη του τη ζωή ο πολέμησε ενάντια στη διαφθορά της εξουσίας, ακόμα και στο πρόσωπο του εξαδέλφου του πολιτικού Γεωργίου Θεοτόκη. Ίσως να ήταν όσο λίγοι σε θέση να κατανοήσει τη ρήση του Άμλετ ότι «η Δανία είναι φυλακή» (II.ii ). Ο Άμλετ του Θεοτόκη είναι ένας κορφιάτης ιδανιστής ευγενής που όμως μάχεται ενάντια στην αδικία και ό,τι «είναι σάπιο [ ] μέσα στο κράτος της Δανίας» (I.iv.90). Σε όλη τη διάρκεια της τραγωδίας ωριμάζει μέσα από συνειδητές, αν και προσεκτικές, επιλογές. Το τέλος συνάδει με τις αρχές του Θεοτόκη και το βαθύ ιδανισμό, αλλά και τον πεσιμισμό του. Ο είχε απόλυτη επίγνωση ότι δε θα προλάβαινε να ζήσει το όραμα. Ο θρίαμβος έγκειται στη συνεπή στάση του ήρωα απέναντι στις αξίες του και στην ηθική, μετά θάνατον δικαίωσή του. 18

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Τοµέας Μετάφρασης του Τµήµατος Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας ιατµηµατικό Πρόγραµµα Μετα τυχιακών Σ ουδών ιερµηνείας και Μετάφρασης της Φιλοσοφικής Σχολής Τοµέας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΣΩ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Φρειδερίκη ΜΠΑΤΣΑΛΙΑ Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ελένη ΣΕΛΛΑ Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Κέρκυρα

Η ΜΕΣΩ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Φρειδερίκη ΜΠΑΤΣΑΛΙΑ Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ελένη ΣΕΛΛΑ Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Κέρκυρα 1 Η ΜΕΣΩ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Φρειδερίκη ΜΠΑΤΣΑΛΙΑ Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ελένη ΣΕΛΛΑ Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Κέρκυρα Στο: Γλωσσολογικές έρευνες για την Ελληνική Ι, Πρακτικά του 5 ου

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. Aν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΑΛΛΗΛΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΗΝ ΑΓΓΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΑΛΛΗΛΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΗΝ ΑΓΓΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΑΛΛΗΛΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΗΝ ΑΓΓΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Ενότητα 1: Elements of Syntactic Structure Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται με άδεια

Διαβάστε περισσότερα

Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494

Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494 Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494 1.α. Από τον Πρόλογο στο Επεισόδιο: Η Ελένη, μαζί με τις γυναίκες που αποτελούν το Χορό του δράματος, μπαίνουν μέσα στο παλάτι προκειμένου να ζητήσουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

LESSON 26 (ΜΑΘΗΜΑ ΕΙΚΟΣΙ ΕΞΙ) REF : 102/030/26. 18 November 2014

LESSON 26 (ΜΑΘΗΜΑ ΕΙΚΟΣΙ ΕΞΙ) REF : 102/030/26. 18 November 2014 LESSON 26 (ΜΑΘΗΜΑ ΕΙΚΟΣΙ ΕΞΙ) REF : 102/030/26 18 November 2014 But Weekend I love The song I sing I smile I laugh Greek (thing) Greek(people) Greek (man) αλλά (το) Σαββατοκύριακο αγαπώ (το) τραγούδι τραγουδώ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ

ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014 2015 ΛΕΜΕ ΟΧΙ ΣΤΗΝ ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΗ ΒΙΑ! Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να πηγαίνει στο σχολείο χωρίς να φοβάται ότι κάποιο άλλο παιδί μπορεί να το ταπεινώσει, να το εξευτελίσει και να του επιβληθεί

Διαβάστε περισσότερα

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια Δευτέρα, Ιουνίου 16, 2014 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΞΙΑΣ ΚΡΑΛΛΗ Η Μεταξία Κράλλη είναι ένα από τα δημοφιλέστερα πρόσωπα της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας. Μετά την κυκλοφορία του πρώτου της βιβλίου, "Μια φορά

Διαβάστε περισσότερα

«Τα Βήματα του Εστερναχ»

«Τα Βήματα του Εστερναχ» «Τα Βήματα του Εστερναχ» Τοποθέτηση του ΔΗΜ.ΓΚΟΥΝΤΟΠΟΥΛΟΥ στη παρουσίαση του βιβλίου ΑΛΕΚΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΕΙΟ-Λάρισα 16/1/2009 Κυρίες και κύριοι. Σε κάθε βιβλίο, μελέτη,διήγημα η ποίημα ο συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Η Πένυ Παπαδάκη μας μιλά με αφορμή την επανέκδοση του βιβλίου της "Φως στις σκιές"

Η Πένυ Παπαδάκη μας μιλά με αφορμή την επανέκδοση του βιβλίου της Φως στις σκιές Η Πένυ Παπαδάκη μας μιλά με αφορμή την επανέκδοση του βιβλίου της "Φως στις σκιές" Κυρία Παπαδάκη, το βιβλίο σας Φως στις Σκιές που επανεκδίδεται από τις εκδόσεις Ψυχογιός, πραγματεύεται δύσκολα κοινωνικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ. Πρόλογος... 11. Εισαγωγή... 13. Α. Η Δημιουργικότητα στη Μετάφραση... 21

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ. Πρόλογος... 11. Εισαγωγή... 13. Α. Η Δημιουργικότητα στη Μετάφραση... 21 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13 Α. Η Δημιουργικότητα στη Μετάφραση... 21 Α.1. Γενικά... 22 Α.2. Γλώσσα, πολιτισμός και μετάφραση... 22 Α.3. Η ποσοτική και η ποιοτική διάσταση του μεταφραστικού

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση μεταφράσεων ιταλικής ελληνικής γλώσσας

Αξιολόγηση μεταφράσεων ιταλικής ελληνικής γλώσσας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Αξιολόγηση μεταφράσεων ιταλικής ελληνικής γλώσσας Ενότητα 3: Σημειωτική ανάγνωση εικόνων του κόσμου Κασάπη Ελένη Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

LESSON 28 (ΜΑΘΗΜΑ ΕΙΚΟΣΙ ΟΚΤΩ) REF : 201/033/28. 2 December 2014

LESSON 28 (ΜΑΘΗΜΑ ΕΙΚΟΣΙ ΟΚΤΩ) REF : 201/033/28. 2 December 2014 LESSON 28 (ΜΑΘΗΜΑ ΕΙΚΟΣΙ ΟΚΤΩ) REF : 201/033/28 2 December 2014 Place/Seat Right (noun) I am right I am not right It matters It does not matter The same (singular) The same (Plural) Η θέση Το δίκιο Έχω

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Πορτραίτα: Johanna Lindsey

Πορτραίτα: Johanna Lindsey Ημερομηνία 10/5/2016 Μέσο Συντάκτης Link http://www.bookcity.gr/ Χρύσα Βασιλείου http://www.artsandthecity.gr/bloggers/%cf%80%ce%bf%cf%81%cf%84%cf%81%ce%b1% CE%AF%CF%84%CE%B1/22032- %CF%80%CE%BF%CF%81%CF%84%CF%81%CE%B1%CE%AF%CF%84%CE%B1-johanna-lindsey

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΞΙΕΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ THE VALUES OF LIFE Η ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑ..THE RESPONSIBILITY ΔΗΜΗΤΡΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

ΟΙ ΑΞΙΕΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ THE VALUES OF LIFE Η ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑ..THE RESPONSIBILITY ΔΗΜΗΤΡΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΟΙ ΑΞΙΕΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ THE VALUES OF LIFE Η ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑ..THE RESPONSIBILITY ΔΗΜΗΤΡΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑΣ/ LESSONS ABOUT RESPONSIBILITY Μάθημα 1: Νιώθω υπερήφανος όταν.../ I feel proud when.

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος: Power/ Knowledge: Selected interviews and other writings

Τίτλος: Power/ Knowledge: Selected interviews and other writings ACADEMIA ISSN, 2241-1402 http://hepnet.upatras.gr Volume 3, Number 1, 2013 BOOK REVIEW Τίτλος: Power/ Knowledge: Selected interviews and other writings 1972-1977 Συγγραφέας: M.Foucault Σελίδες: 288 Επιστημονική

Διαβάστε περισσότερα

Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά

Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά Καλλιτεχνική επιμέλεια εξωφύλλου ΝΙΚΟΣ ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ Σχεδιασμός & δημιουργία εξωφύλλου ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΑΚΡΑΚΗΣ [www.alpha2.gr] ISBN έντυπης έκδοσης: 978-960-7948-46-5 ISBN ηλεκτρονικής

Διαβάστε περισσότερα

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education www.xtremepapers.com UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *6301456813* GREEK 0543/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30

Διαβάστε περισσότερα

Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 1

Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 1 1 a) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥΣ ΣΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΦΟΡΕΙΣ ΤΟΥ ΟΓΚΟΓΟΝΙΔΙΟΥ BRCA1 ΚΑΙ BRCA2. Βασούλλα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΑΛΛΗΛΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΗΝ ΑΓΓΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΑΛΛΗΛΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΗΝ ΑΓΓΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΑΛΛΗΛΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΗΝ ΑΓΓΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Ενότητα 11: The Unreal Past Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται με άδεια Creative Commons

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΛΠΟΛ Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό Θεματική Ενότητα ΕΛΠ42

Διαβάστε περισσότερα

Οι συγγραφείς του τεύχους

Οι συγγραφείς του τεύχους Οι συγγραφείς του τεύχους Οι συγγραφείς του τεύχους [ 109 ] Ο Θανάσης Αγάθος είναι λέκτορας Νεο ελληνικής Φιλολογίας στο Τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών. Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα επικεντρώνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ MANAGEMENT ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ. Ορισμοί

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ MANAGEMENT ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ. Ορισμοί Ορισμοί Ηγεσία είναι η διαδικασία με την οποία ένα άτομο επηρεάζει άλλα άτομα για την επίτευξη επιθυμητών στόχων. Σε μια επιχείρηση, η διαδικασία της ηγεσίας υλοποιείται από ένα στέλεχος που κατευθύνει

Διαβάστε περισσότερα

Δεοντολογία Επαγγέλματος Ηθική και Υπολογιστές

Δεοντολογία Επαγγέλματος Ηθική και Υπολογιστές Δεοντολογία Επαγγέλματος Ηθική και Υπολογιστές ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Τ.Ε.Ι. ΚΑΒΑΛΑΣ ΠΑΛΑΙΓΕΩΡΓΙΟΥ Γ. Ηθική Φορτισμένος και πολυσήμαντος όρος Εικόνα μιας «βαθύτερης εσωστρεφούς πραγματικότητας»

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Κείμενο [Η επίδραση της τηλεόρασης στην ανάγνωση] Ένα σημαντικό ερώτημα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιμήσεων του κοινού συνδέεται

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικός µετασχηµατισµός:...

Κοινωνικός µετασχηµατισµός:... ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΟΓ ΟΟ Κοινωνικός Μετασχηµατισµός 1. Ο κοινωνικός µετασχηµατισµός 1.1. Γενικά Ερωτήσεις σύντοµης απάντησης Να προσδιορίσετε µε συντοµία το περιεχόµενο των παρακάτω όρων. Κοινωνικός σχηµατισµός:......

Διαβάστε περισσότερα

3/6/2015. Τιτίκα Δημητρούλια Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

3/6/2015. Τιτίκα Δημητρούλια Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Τιτίκα Δημητρούλια Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Τελευταία έρευνα στην Ελλάδα: 2000-2001 Αφορούσε την επαγγελματική κατάσταση των μεταφραστών Διεξήχθη μέσω σωματείων και συλλόγων ως επί το πλείστον

Διαβάστε περισσότερα

The Jobbies. 14ο ΓΕΛ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. Project Β τριμήνου «Το επάγγελμα που επιλέγω» Αντωνιάδου Δέσποινα. Βάκουλης Παναγιώτης.

The Jobbies. 14ο ΓΕΛ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. Project Β τριμήνου «Το επάγγελμα που επιλέγω» Αντωνιάδου Δέσποινα. Βάκουλης Παναγιώτης. The Jobbies 1ο ΓΕΛ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Project Β τριμήνου 2013-201 «Το επάγγελμα που επιλέγω» Αντωνιάδου Δέσποινα Βάκουλης Παναγιώτης Δοξάκης Δημήτρης Δρούγκας Στάθης Καρβουνίδης Χάρης Η επιρροή που ασκούν οι

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας Πρόλογος Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας αποτελεί δημόσιο αγαθό, το οποίο πρέπει να παρέχεται χωρίς περιορισμούς και εμπόδια στα μέλη της κοινωνίας. Οι πολύπλευρα πληροφορημένοι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

Η πρόσληψη της Καινής Διαθήκης στη λογοτεχνία και την τέχνη

Η πρόσληψη της Καινής Διαθήκης στη λογοτεχνία και την τέχνη ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Η πρόσληψη της Καινής Διαθήκης στη λογοτεχνία και την τέχνη Όγδοη Ενότητα: H πρόσληψη της ιστορίας του Ιησού στον κινηματογράφο (Ι) Αικατερίνη

Διαβάστε περισσότερα

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση προλογοσ Το βιβλίο αυτό αποτελεί καρπό πολύχρονης ενασχόλησης με τη θεωρητική μελέτη και την πρακτική εφαρμογή του παραδοσιακού χορού και γράφτηκε με την προσδοκία να καλύψει ένα κενό όσον αφορά το αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

«ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ» ΠΑΝΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΤΗΣ GAMIAN- EUROPE

«ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ» ΠΑΝΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΤΗΣ GAMIAN- EUROPE «ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ» ΠΑΝΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΤΗΣ GAMIAN- EUROPE We would like to invite you to participate in GAMIAN- Europe research project. You should only participate if you want to and choosing

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Τερζίδης: Δεν υπάρχει το συναίσθημα της αυτοθυσίας αν μιλάμε για πραγματικά όνειρα

Χρήστος Τερζίδης: Δεν υπάρχει το συναίσθημα της αυτοθυσίας αν μιλάμε για πραγματικά όνειρα Χρήστος Τερζίδης: Δεν υπάρχει το συναίσθημα της αυτοθυσίας αν μιλάμε για πραγματικά όνειρα 21/04/2015 Το φως της λάμπας πάνω στο τραπέζι αχνοφέγγει για να βρίσκουν οι λέξεις πιο εύκολα το δρόμο τους μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ , ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Λ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΑΝΤΑ ΚΑΤΣΙΚΗ - ΓΚΙΒΑΛΟΤ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΟΡΕΙΑ ΑΘΗΝΑ 2001 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η οριοθέτηση της παιδικής λογοτεχνίας σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

LESSON 12 (ΜΑΘΗΜΑ ΔΩΔΕΚΑ) REF : 202/055/32-ADV. 4 February 2014

LESSON 12 (ΜΑΘΗΜΑ ΔΩΔΕΚΑ) REF : 202/055/32-ADV. 4 February 2014 LESSON 12 (ΜΑΘΗΜΑ ΔΩΔΕΚΑ) REF : 202/055/32-ADV 4 February 2014 Somewhere κάπου (kapoo) Nowhere πουθενά (poothena) Elsewhere αλλού (aloo) Drawer το συρτάρι (sirtari) Page η σελίδα (selida) News τα νέα (nea)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. Τα μέλη της ΕΕΕΚ αποτελούν οι:

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. Τα μέλη της ΕΕΕΚ αποτελούν οι: ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Η Επιτροπή Επιλογής και Εξέλιξης Καθηγητών (Ε.Ε.Ε.Κ.) για την εκλογή Καθηγητή πρώτης βαθμίδας με γνωστικό αντικείμενο «Τεχνική Μετάφραση από τα Γαλλικά προς τα Ελληνικά» στο Τμήμα Ξένων Γλωσσών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ Οι Υποθέσεις Η Απλή Περίπτωση για λi = μi 25 = Η Γενική Περίπτωση για λi μi..35

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ Οι Υποθέσεις Η Απλή Περίπτωση για λi = μi 25 = Η Γενική Περίπτωση για λi μi..35 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΣΥΣΧΕΤΙΣΕΩΝ ΧΡΕΟΚΟΠΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

LESSON 14 (ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΚΑΤΕΣΣΕΡΑ) REF : 202/057/34-ADV. 18 February 2014

LESSON 14 (ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΚΑΤΕΣΣΕΡΑ) REF : 202/057/34-ADV. 18 February 2014 LESSON 14 (ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΚΑΤΕΣΣΕΡΑ) REF : 202/057/34-ADV 18 February 2014 Slowly/quietly Clear/clearly Clean Quickly/quick/fast Hurry (in a hurry) Driver Attention/caution/notice/care Dance Σιγά Καθαρά Καθαρός/η/ο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΓΕΝΙΚΩΝ ΚΕΙΜΕΝΩΝ Ι

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΓΕΝΙΚΩΝ ΚΕΙΜΕΝΩΝ Ι ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΓΕΝΙΚΩΝ ΚΕΙΜΕΝΩΝ Ι Ενότητα 2: Τα στάδια της μετάφρασης Οι ρόλοι του μεταφραστή Ελπίδα Λουπάκη Επίκουρη Καθηγήτρια Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ Παναγιώτου Νεοφύτα 2008969752 Επιβλέπων καθηγητής Δρ. Νίκος Μίτλεττον,

Διαβάστε περισσότερα

Η συγγραφέας Πένυ Παπαδάκη και το «ΦΩΣ ΣΤΙΣ ΣΚΙΕΣ» Σάββατο, 21 Νοεμβρίου :20

Η συγγραφέας Πένυ Παπαδάκη και το «ΦΩΣ ΣΤΙΣ ΣΚΙΕΣ» Σάββατο, 21 Νοεμβρίου :20 Η συγγραφέας Πένυ Παπαδάκη και το «ΦΩΣ ΣΤΙΣ ΣΚΙΕΣ» Σάββατο, 21 Νοεμβρίου 2015-22:20 Από τη Μαίρη Γκαζιάνη «Μέσω της μυθοπλασίας, αποδίδω τη δικαιοσύνη που θα ήθελα να υπάρχει» μας αποκαλύπτει η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών

Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών Πηγή: Δημάκη, Α. Χαϊτοπούλου, Ι. Παπαπάνου, Ι. Ραβάνης, Κ. Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών: μια ποιοτική προσέγγιση αντιλήψεων μελλοντικών νηπιαγωγών. Στο Π. Κουμαράς & Φ. Σέρογλου (επιμ.). (2008).

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη από την Ανδρούλλα Βασιλείου, Επίτροπο εκπαίδευσης, πολιτισμού, πολυγλωσσίας και νεολαίας

Συνέντευξη από την Ανδρούλλα Βασιλείου, Επίτροπο εκπαίδευσης, πολιτισμού, πολυγλωσσίας και νεολαίας Της Αθανασίας Κωνσταντίνου Συνέντευξη από την Ανδρούλλα Βασιλείου, Επίτροπο εκπαίδευσης, πολιτισμού, πολυγλωσσίας και νεολαίας Με δεδομένες τις αρχές στις οποίες στηρίχτηκε η οικοδόμηση της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφράζοντας ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΙΔΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΜΠΟΤΟΝΑΚΗ ΔΗΜΗΤΡΑ- ΜΑΡΙΑ 9 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ» ΕΛΕΤΟ ΑΘΗΝΑ, 7-9 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2013

Μεταφράζοντας ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΙΔΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΜΠΟΤΟΝΑΚΗ ΔΗΜΗΤΡΑ- ΜΑΡΙΑ 9 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ» ΕΛΕΤΟ ΑΘΗΝΑ, 7-9 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2013 Μεταφράζοντας το κρίκετ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΙΔΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΜΠΟΤΟΝΑΚΗ ΔΗΜΗΤΡΑ- ΜΑΡΙΑ 9 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ» ΕΛΕΤΟ ΑΘΗΝΑ, 7-9 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2013 Εισαγωγικά γ Κρίκετ: ένα ήρεμο ομαδικό άθλημα κάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΑΠΟ ΤΑ ΚΑΠΗ ΤΟΥ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ

ΝΕΑ ΑΠΟ ΤΑ ΚΑΠΗ ΤΟΥ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ ΝΕΑ ΑΠΟ ΤΑ ΚΑΠΗ ΤΟΥ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ ΧΟΡΩΔΙΑ! ΤΟ ΚΑΜΑΡΙ ΤΩΝ ΚΑΠΗ ΜΑΣ!!!!!! Αφιέρωμα στην ελληνική παράδοση έκανε η χορωδία, που έχει μέλη από τα τρία ΚΑΠΗ της πόλης μας. Οι χορωδοί τραγούδησαν παραδοσιακά τραγούδια

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή. Ονοματεπώνυμο: Αργυρώ Ιωάννου. Επιβλέπων καθηγητής: Δρ. Αντρέας Χαραλάμπους

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή. Ονοματεπώνυμο: Αργυρώ Ιωάννου. Επιβλέπων καθηγητής: Δρ. Αντρέας Χαραλάμπους ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Διερεύνηση της αποτελεσματικότητας εναλλακτικών και συμπληρωματικών τεχνικών στη βελτίωση της ποιότητας της ζωής σε άτομα με καρκίνο

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες. Θα το παίξεις... και θα πεις κι ένα τραγούδι!

Οδηγίες. Θα το παίξεις... και θα πεις κι ένα τραγούδι! Οδηγίες To Sing It! είναι ένα νέο παιχνίδι παρέας που δοκιμάζει τις γνώσεις σας στο ελληνικό τραγούδι! Μέσα από λέξεις που σας δίνονται, καλείστε να βρείτε τραγούδια που τις περιέχουν. Θα πείτε εσείς τα

Διαβάστε περισσότερα

Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς;

Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς; Ζωγραφιά: Β. Χατζηβαρσάνης 2014, ΚΠΕ Ελευθερίου Κορδελιού & Βερτίσκου Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς; 95 Οδηγίες για τις δραστηριότητες της Γ φάσης Έχοντας συζητήσει για την κατάσταση της γειτονιάς μας

Διαβάστε περισσότερα

Στέλλα Πριόβολου. Οι ελληνορωµαϊκές ρίζες της Ευρώπης µέσα από τον στοχασµό Ευρωπαίων µελετητών

Στέλλα Πριόβολου. Οι ελληνορωµαϊκές ρίζες της Ευρώπης µέσα από τον στοχασµό Ευρωπαίων µελετητών 001-012:Layout 3 11/17/14 3:24 PM Page 1 Στέλλα Πριόβολου Οι ελληνορωµαϊκές ρίζες της Ευρώπης µέσα από τον στοχασµό Ευρωπαίων µελετητών Οι ελληνορωµαϊκές ρίζες της Ευρώπης µέσα από τον στοχασµό Ευρωπαίων

Διαβάστε περισσότερα

A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES.

A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES. A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES. 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ Επιμέλεια: Γιώργος Μαρνελάκης

ΠΕΡΙ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ Επιμέλεια: Γιώργος Μαρνελάκης ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Α : ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΧΩΡΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Παιχνίδια στην Ακροθαλασσιά

Παιχνίδια στην Ακροθαλασσιά Βασίλης Κωνσταντούδης Παιχνίδια στην Ακροθαλασσιά Τίτλος του Πρωτοτύπου: Παιχνίδια στην Ακροθαλασσιά Συγγραφέας: Βασίλης Κωνσταντούδης Η φωτογραφία στο εξώφυλλο του συγγραφέα ISBN: 978-960-93-5365-6 Επίλεκτες

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1 α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Ενότητα 8: Εισαγωγή στην Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

Προς όλες και όλους τις/τους φοιτήτριες και φοιτητές του Τμήματος

Προς όλες και όλους τις/τους φοιτήτριες και φοιτητές του Τμήματος ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΜΗΜΑ ΙΤΑΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Πρόεδρος: Φοίβος-Βασίλειος Γκικόπουλος Τηλ. 2310-997584 Εmail: ghico@itl.auth.gr ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Πληροφορίες:

Διαβάστε περισσότερα

Εισηγητής Δρ. Αβραάμ Παπασταθόπουλος. Δρ. Αβραάμ Παπασταθόπουλος

Εισηγητής Δρ. Αβραάμ Παπασταθόπουλος. Δρ. Αβραάμ Παπασταθόπουλος Εισηγητής Δύναμη: Η πιθανότητα που έχει ο «άνθρωπος» να είναι σε θέση να «περάσει» τις δικές του επιθυμίες μέσα από μία κοινωνική σχέση παρά την αντίσταση. Εξουσία: Η εξουσία ορίζεται ως το νόμιμο δικαίωμα

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΠΑ70/ Εκπαιδευτική Πολιτική και Αναλυτικά Προγράμματα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΠΑ70/ Εκπαιδευτική Πολιτική και Αναλυτικά Προγράμματα Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΠΑ70/ Εκπαιδευτική Πολιτική και Αναλυτικά Προγράμματα Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΠΑ Επιστήμες της Αγωγής Θεματική Ενότητα ΕΠΑ70

Διαβάστε περισσότερα

Μετάφραση. Οδηγός Αγοράς. metaphrasis

Μετάφραση. Οδηγός Αγοράς. metaphrasis Μετάφραση Οδηγός Αγοράς metaphrasis Ποιος βρίσκεται πίσω από το metaphrasis: Κυριακή Παπακωνσταντίνου Ήδη από τη φοίτηση στο Τμήμα της Αγγλικής γλώσσας και φιλολογίας της Φιλοσοφικής Αθηνών, τις σπουδές

Διαβάστε περισσότερα

Writing for A class. Describe yourself Topic 1: Write your name, your nationality, your hobby, your pet. Write where you live.

Writing for A class. Describe yourself Topic 1: Write your name, your nationality, your hobby, your pet. Write where you live. Topic 1: Describe yourself Write your name, your nationality, your hobby, your pet. Write where you live. Χρησιμοποίησε το and. WRITE your paragraph in 40-60 words... 1 Topic 2: Describe your room Χρησιμοποίησε

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18232 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 14-12-2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Άννα Αδάμ Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου Α. Nα αποδώσετε περιληπτικά το κείμενο (80-100 λέξεις). Οι κοινωνικοί

Διαβάστε περισσότερα

LESSON 16 (ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΚΑΕΞΙ) REF : 102/018/16-BEG. 4 March 2014

LESSON 16 (ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΚΑΕΞΙ) REF : 102/018/16-BEG. 4 March 2014 LESSON 16 (ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΚΑΕΞΙ) REF : 102/018/16-BEG 4 March 2014 Family η οικογένεια a/one(fem.) μία a/one(masc.) ένας father ο πατέρας mother η μητέρα man/male/husband ο άντρας letter το γράμμα brother ο

Διαβάστε περισσότερα

Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σε αυτό το τεύχος σας προτείνουµε µερικά ενδιαφέροντα βιβλία που αφορούν βασικές αρχές της Συµβουλευτικής.

Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σε αυτό το τεύχος σας προτείνουµε µερικά ενδιαφέροντα βιβλία που αφορούν βασικές αρχές της Συµβουλευτικής. Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σε αυτό το τεύχος σας προτείνουµε µερικά ενδιαφέροντα βιβλία που αφορούν βασικές αρχές της Συµβουλευτικής. Arist Von Schlippe, Jochen Schweitzer επιµέλεια: Βιργινία Ιωαννίδου µετάφραση:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ 1 MASCIL

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ 1 MASCIL Αναστοχασμός ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ 1 MASCIL Αρχικά συζητήσαμε με τα παιδιά την ανάγκη σύνδεσης του τομέα Πληροφορικής με την καθημερινή πραγματικότητα και την αγορά εργασίας. Τους ρωτήσαμε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Νίκος Μίτλεττον Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ιωσηφίνα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΛΛΗΣ SCHOOLTIME E-BOOKS

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΛΛΗΣ SCHOOLTIME E-BOOKS ΟΜΗΡΟΥ ΙΛΙΑΔΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΛΛΗΣ SCHOOLTIME E-BOOKS www.scooltime.gr [- 2 -] The Project Gutenberg EBook of Iliad, by Homer This ebook is for the use of anyone anywhere at no cost and with almost no restrictions

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη Το παρόν ηλεκτρονικό εγχειρίδιο έχει ως στόχο του να παρακολουθήσει τις πολύπλοκες σχέσεις που συνδέουν τον

Διαβάστε περισσότερα

Ο νοσηλευτικός ρόλος στην πρόληψη του μελανώματος

Ο νοσηλευτικός ρόλος στην πρόληψη του μελανώματος ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Ο νοσηλευτικός ρόλος στην πρόληψη του μελανώματος Ονοματεπώνυμο: Αρτέμης Παναγιώτου Επιβλέπων καθηγητής: Δρ. Αντρέας Χαραλάμπους

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές κάρτες

Επαγγελματικές κάρτες Επαγγελματικές κάρτες Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Θεματική: Τα επαγγέλματα των γονιών της τάξης μας ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

FINAL TEST B TERM-JUNIOR B STARTING STEPS IN GRAMMAR UNITS 8-17

FINAL TEST B TERM-JUNIOR B STARTING STEPS IN GRAMMAR UNITS 8-17 FINAL TEST B TERM-JUNIOR B STARTING STEPS IN GRAMMAR UNITS 8-17 Name: Surname: Date: Class: 1. Write these words in the correct order. /Γράψε αυτέσ τισ λέξεισ ςτη ςωςτή ςειρά. 1) playing / his / not /

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΥΣΣΕΙΑ: ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΑΙ ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ

ΟΔΥΣΣΕΙΑ: ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΑΙ ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ Â Αφηγηματική τεχνική είναι η προοικονομία. Με όσα αναφέρει ο ποιητής σε κάποιους στίχ ους, μας προϊδεάζει (μας δίνει μια ιδέα) τα γεγονότα που θα ακολουθήσουν, ώστε να είμαστε λίγο πολύ προετοιμασμένοι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ Η ΒΛΑΠΤΙΚΗ ΕΠΙΔΡΑ ΑΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ονοματεπώνυμο Αγγελική Παπαπαύλου Αριθμός Φοιτητικής

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Συγκρουσιακές Θεωρήσεις Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 5ο (σελ. 128 136) Οι θέσεις του Althusser Οι θέσεις του Gramsci 2 Karl Marx (1818-1883)

Διαβάστε περισσότερα

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η ιδέα Η θέση και ο ρόλος της γυναίκας στο κοινωνικό σύνολο διαφοροποιείται από κοινωνία σε κοινωνία και από εποχή σε εποχή. Είναι πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Researcher, University of Greenwich Scientific Director, Tetras Consultants. Στέφανος Μιχιώτης, 2010, cc by-nc-nd

Researcher, University of Greenwich Scientific Director, Tetras Consultants. Στέφανος Μιχιώτης, 2010, cc by-nc-nd ΒΙΩΜΑΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ Οργανωσιακή Κουλτούρα & Αλλαγή Στέφανος Μιχιώτης Researcher, University of Greenwich Scientific Director, Tetras Consultants Περιεχόμενο 1 ης συνάντησης Το σύστημα αντιλήψεων και η

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικοί στόχοι

Εκπαιδευτικοί στόχοι ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ TMHMA ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Εκπαιδευτικοί στόχοι των προτεινόμενων

Διαβάστε περισσότερα

Σήμερα: Η Λένα Μαντά παρουσιάζει το νέο της βιβλίο στη Λαμία

Σήμερα: Η Λένα Μαντά παρουσιάζει το νέο της βιβλίο στη Λαμία Σήμερα: Η Λένα Μαντά παρουσιάζει το νέο της βιβλίο στη Λαμία Δημοσιεύτηκε: Δευτέρα, 13 Ιουνίου 2016 08:00 Το βιβλιοπωλείο "Μπέτσης" και οι εκδόσεις "Ψυχογιός" σας προσκαλούν στην παρουσίαση του νέου βιβλίου

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307)

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) Ενότητα #4: Λειτουργικός και Κριτικός Γραμματισμός Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η συγγραφέας Γιώτα Γουβέλη και «Η πρώτη κυρία» Σάββατο, 12 Δεκεμβρίου :21

Η συγγραφέας Γιώτα Γουβέλη και «Η πρώτη κυρία» Σάββατο, 12 Δεκεμβρίου :21 Ημερομηνία 12/12/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://now24.gr/ Μαίρη Γκαζιάνη http://now24.gr/i-singrafeas-giota-gouveli-ke-i-proti-kiria/ Η συγγραφέας Γιώτα Γουβέλη και «Η πρώτη κυρία» Σάββατο, 12 Δεκεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΑΞΗ ΩΣ «ΛΕΣΧΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ» «ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ»

Η ΤΑΞΗ ΩΣ «ΛΕΣΧΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ» «ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ» Η ΤΑΞΗ ΩΣ «ΛΕΣΧΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ» «ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ» Στόχοι: Η καλλιέργεια της φιλαναγνωσίας, η ανάπτυξη, δηλαδή, μέσα στην τάξη-λογοτεχνικό εργαστήρι εσωτερικών κινήτρων, ώστε να εδραιωθεί μια σταθερότερη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΧΩΡΗΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗΣ

ΠΡΟΧΩΡΗΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΜΙΧΑΗΛ Π. ΜΙΧΑΗΛ ΠΡΟΧΩΡΗΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΙΧΑΗΛ Π. ΜΙΧΑΗΛ ΠΡΟΧΩΡΗΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Θεσσαλονίκη 2011 Copyright

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίασε τον εαυτό σου στον κόσμο

Παρουσίασε τον εαυτό σου στον κόσμο 4.1. Παρουσίασε τον εαυτό σου στον κόσμο Ταυτότητα Η κατάσταση του να διαθέτεις μοναδικά αναγνωριστικά χαρακτηριστικά που κανένα άλλο πρόσωπο ή πράγμα δεν διαθέτει. Τα ατομικά χαρακτηριστικά βάσει των

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ-ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΕΙΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ

ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ-ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΕΙΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ-ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ Ακαδ. έτος 015-016 ΕΙΔΙΚΕΥΣΕΙΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΛΩΣΣΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑTΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82)

Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82) 1. KEIMENO Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Σε ποιο

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 2 Αποκατάσταση και Ανθεκτικότητα

Μάθημα 2 Αποκατάσταση και Ανθεκτικότητα Ενότητες 2.3A και 2.3B Co-funded by the European Union Μάθημα 2 Αποκατάσταση και Ανθεκτικότητα Ενότητα 2.3A Γίνομαι Καθαρός: Ξεπερνώντας τον Εθισμό χωρίς Θεραπεία Ενότητα 2.3B Η Αποκατάσταση του Κεφαλαίου

Διαβάστε περισσότερα