Εκλεκτική μείωση στις πολύδυμες κυήσεις

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Εκλεκτική μείωση στις πολύδυμες κυήσεις"

Transcript

1 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΕΙΣ Εκλεκτική μείωση στις πολύδυμες κυήσεις Αντσακλής Αριστείδης, Αναστασάκης Ελευθέριος Α' Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα» Αλληλογραφία: Αριστείδης Αντσακλής Καθηγητής Μαιευτικής και Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα», Βασ. Σοφίας 80, Αθήνα Τηλ.: , Fax: Περίληψη Το ποσοστό των πολύδυμων κυήσεων έχει αυξηθεί, κυρίως λόγω της μη ελεγχόμενης χρήσης των τεχνικών υποβοηθούμενης αναπαραγωγής. Η εκλεκτική μείωση (ΕΜ) χρησιμοποιείται για να μειώσει τους κινδύνους που σχετίζονται με αυτές τις υψηλού κινδύνου κυήσεις. Η ΕΜ διενεργείται στο πρώτο τρίμηνο της κύησης, διακοιλιακά με την έγχυση χλωριούχου καλίου στην εμβρυϊκή καρδιά. Ο κίνδυνος αποβολής σχετίζεται περισσότερο με τον τελικό αριθμό των εμβρύων. Η ανασκόπηση της βιβλιογραφίας υποστηρίζει ότι η ΕΜ συμβάλλει στη βελτίωση του περιγεννητικού αποτελέσματος, ανεξάρτητα από τον αρχικό αριθμό των εμβρύων. Η ΕΜ μειώνει τις αυτόματες εμβρυϊκές απώλειες, την προωρότητα καθώς και τη νεογνική θνησιμότητα και νοσηρότητα. Λέξεις κλειδιά: εκλεκτική μείωση, πολύδυμες κυήσεις, δίδυμες κυήσεις, περιγεννητικό αποτέλεσμα Eισαγωγή Η δραματική αύξηση στη συχνότητα των πολύδυμων κυήσεων την τελευταία δεκαετία, κυρίως λόγω των τεχνικών της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, έχει δημιουργήσει ιατρικά, ηθικά και οικονομικά ζητήματα. Οι πολύδυμες κυήσεις σχετίζονται με αυξημένη μητρική και περιγεννητική θνησιμότητα καθώς και με βαριά νεογνική νοσηρότητα (Antsaklis et al., 2004). Παρόλο που η εκλεκτική μείωση (ΕΜ) εμβρύων έχει αποδειχθεί ότι μειώνει την εμφάνιση πρόωρου τοκετού και την περιγεννητική απώλεια σε τετράδυμες και άνω κυήσεις, υπάρχουν ακόμα αμφιβολίες σχετικά με τα οφέλη αυτής της ενδομήτριας επέμβασης στις τρίδυμες και στις δίδυμες κυήσεις (Antsaklis et al., 2004). Τα τελευταία 25 χρόνια έχουν γεννηθεί πάνω από ένα εκατομμύριο νεογνά ως αποτέλεσμα των τεχνικών υποβοηθούμενης αναπαραγωγής. Εκατομμύρια νεογνών έχουν προέλθει από λιγότερο επιθετικές θεραπείες υπογονιμότητας. Αυτά όμως τα θετικά αποτελέσματα συνοδεύονται και από σοβαρές 97

2 Eκλεκτική μείωση Αντσακλής και Αναστασάκης επιπλοκές. Το ποσοστό των διδύμων κυήσεων έχει διπλασιαστεί από 1 κάθε 90 κυήσεις σε 1 στις 45 κυήσεις. Περισσότερο από 70% όλων των διδύμων κυήσεων και 99% όλων των πολύδυμων κυήσεων προέρχεται από θεραπείες υπογονιμότητας (Evans et al., 2005). Παρά τα αυξανόμενα ποσοστά επιτυχίας της εξωσωματικής γονιμοποίησης, οι τεχνικές αυτές έχουν αποτελέσει θέμα διαμάχης στην κοινότητα των μαιευτήρων-γυναικολόγων. Οι πολύδυμες κυήσεις σχετίζονται με αυξημένο ποσοστό επιπλοκών στην επίτοκο και στα νεογνά, που οφείλονται κυρίως στην προωρότητα. Η ΕΜ έχει προταθεί εδώ και χρόνια ως η λύση σε αυτό το διογκούμενο πρόβλημα (Lipitz et al., 1990; Daskalakis, 2004). Η διάρκεια της κύησης είναι αντιστρόφως ανάλογη του αριθμού των εμβρύων. Η μέση ηλικία γέννησης των διδύμων, των τριδύμων και των τετραδύμων είναι οι 35, 33 και 30 εβδομάδες κύησης αντίστοιχα (Evans et al., 2005). Τα αντίστοιχα βάρη γέννησης των νεογνών είναι 2473γρ., 1666γρ. και 1414γρ. αντίστοιχα (Itzkowitc, 1979). Επιπρόσθετα, ενώ η νεογνική θνησιμότητα στις μονήρεις κυήσεις κυμαίνεται περίπου σε 10 κάθε 1000 γεννήσεις ζώντων νεογνών, αυξάνεται εκθετικά σε 53 κάθε 1000 γεννήσεις για τα δίδυμα και σε 140 κάθε 1000 γεννήσεις στα τρίδυμα (Jewell and Yip,1995). Τέλος, θα πρέπει να αναφερθεί ο αυξανόμενος κίνδυνος αναπηρίας. Η επίπτωση της εγκεφαλικής παράλυσης στις μονήρεις κυήσεις υπολογίζεται σε 1,6 κάθε 1000 γεννήσεις ζώντων νεογνών, ενώ στις δίδυμες κυήσεις σε 7,3-9 κάθε 1000 γεννήσεις ζώντων νεογνών, στις τρίδυμες κάθε 1000 γεννήσεις και σε 111 κάθε 1000 γεννήσεις ζώντων νεογνών για τις τετράδυμες κυήσεις (Petterson et al., 1993;Yokoyama et al., 1995). Οι πολύδυμες κυήσεις επιβαρύνουν σημαντικά την επίτοκο. Οι δίδυμες κυήσεις εμφανίζουν υπερτασική νόσο της κύησης σε ποσοστό 20%, αναιμία σε ποσοστό 11-35% και αιμορραγία μετά τον τοκετό σε ποσοστό 35%. Τα αντίστοιχα ποσοστά στις τρίδυμες κυήσεις είναι 30-90%, 25% και 20% (Lynch and Berkowitz, 1991; Elliot and Radin, 1992). Συχνά, τα ζευγάρια με πολύδυμες κυήσεις έχουν υποβληθεί σε μακροχρόνιες θεραπείες υπογονιμότητας. Όταν επιτυγχάνεται η σύλληψη, πληροφορούνται όλες τις πιθανές επιπλοκές μιας πολύδυμης κύησης και τους προσφέρεται συνήθως η λύση της εκλεκτικής μείωσης των εμβρύων, σε μια προσπάθεια να ωφεληθούν τα υπόλοιπα έμβρυα. Τα ζευγάρια αυτά ενημερώνονται ότι η επέμβαση αυτή μειώνει την πιθανότητα αρνητικής έκβασης της κύησης. Πραγματοποιήθηκε εκτεταμένη και σε βάθος ανασκόπηση της βιβλιογραφίας που σχετίζεται με την εκλεκτική μείωση των εμβρύων. Συγκρίναμε το αποτέλεσμα των κυήσεων που αντιμετωπίστηκαν συντηρητικά έναντι της επιλογής της ΕΜ για να αξιολογηθούν τα πιθανά οφέλη αυτής της επέμβασης. Τεχνική της Εκλεκτικής Μείωσης (ΕΜ) Έχουν περιγραφεί τρεις διαφορετικές τεχνικές: 1.Διατραχηλική αναρρόφηση 2.Διακολπική αναρρόφηση 3.Η διακοιλιακή χορήγηση χλωριούχου καλίου στον εμβρυϊκό θώρακα Διατραχηλική αναρρόφηση Η πρώτη αναφορά εκλεκτικής μείωσης μεταξύ των 8-11 εβδομάδων κύησης προέρχεται από τους Dumez και Oury (Dumez and Oury, 1986). Η τεχνική αυτή αποτελεί μια ελάσσονα αναρρόφηση μέσω του τραχήλου υπό υπερηχογραφικό έλεγχο με σκοπό την αφαίρεση των εμβρύων. Είναι ευχερέστερη τεχνικά πριν τις 9 εβδομάδες κύησης. Το ποσοστό απώλειας της κύησης με αυτή την τεχνική υπολογίζεται στο 50% (Bronsteen and Evans, 1989). Διακολπική αναρρόφηση Η μέθοδος αυτή είναι παρόμοια με τη συλλογή ωαρίων στην εξωσωματική γονιμοποίηση. Διενεργείται νωρίς στην εγκυμοσύνη μεταξύ των 6-7 εβδομάδων της κύησης. Μέσω του κολπικού τοιχώματος εισάγεται μια μακριά βελόνη στον προεπιλεγμένο σάκο κύησης. Κατόπιν εφαρμόζεται αναρρόφηση και το έμβρυο αναρροφάται. Η ίδια τεχνική χρησιμοποιείται εάν απαιτηθεί και στα άλλα έμβρυα (Timor-Tritsch et al., 1993). Διακοιλιακή χορήγηση χλωριούχου καλίου στον εμβρυϊκό θώρακα Μπορεί να επιτευχθεί είτε διακολπικά είτε διακοιλιακά με την τελευταία οδό να αποτελεί τη μέθοδο επιλογής. Το 1988, οι Evans και συν. (Evans et al., 1998) δημοσίευσαν τις πρώτες προσπάθειες διακοιλιακής ΕΜ με τη χορήγηση χλωριούχου καλίου στον εμβρυϊκό θώρακα ενώ ένα μήνα αργότερα οι Berkowitz και συν. δημοσίευσαν τα δικά τους αποτελέσματα (Berkowitz et al., 1988). Το 1993, ο Timor-Tritsch ανακοίνωσε τα αποτελέσματα της ΕΜ σε 134 ασθενείς χρησιμοποιώντας τη διακολπική οδό (Timor-Tritsch et al., 1993). Πριν την ΕΜ, διενεργείται πάντα λεπτομερής υπερηχογραφικός έλεγχος των εμβρύων με σκοπό την 98

3 αναγνώριση του ακριβούς αριθμού και της θέσης όλων των εμβρύων, την επιβεβαίωση της βιωσιμότητας, την αναγνώριση της χοριονικότητας και τυχόν εμβρυϊκών ανωμαλιών. Κατόπιν, υπό συνεχή υπερηχογραφική παρακολούθηση, προωθείται μία 22G βελόνη επισκληριδίου αναλγησίας στοχεύοντας τον εμβρυϊκό θώρακα. Όταν η ακριβής χωροθέτηση της εμβρυϊκής καρδιάς έχει επιβεβαιωθεί, η βελόνη εισάγεται απότομα στον εμβρυϊκό θώρακα. Η εμβρυϊκή καρδιά αποτελεί στόχο εκλογής αλλά οποιαδήποτε θέση μέσα στον εμβρυϊκό θώρακα είναι αποδεκτή. Τέλος, εισάγονται 2-3 meq KCL μέχρι να επιτευχθεί ασυστολία. Η καρδιακή λειτουργία παρατηρείται για αρκετά λεπτά πριν την αφαίρεση της βελόνης. Εάν απαιτηθεί, η ίδια διαδικασία επαναλαμβάνεται μία εβδομάδα αργότερα, εάν απαιτηθεί. Τα νεκρά έμβρυα και οι πλακούντες τους απορροφώνται σταδιακά τους επόμενους 3-4 μήνες. Η αξιολόγηση της χοριονικότητας στις πολύδυμες κυήσεις είναι πολύ σημαντική. Όταν απεικονίζονται ξεχωριστοί πλακούντες δεν υπάρχει αμφιβολία για την χοριονικότητα. Όταν οι πλακούντες έχουν ενωθεί, η χοριονικότητα μπορεί να αξιολογηθεί από την παρουσία ή απουσία του σημείου λ (Seoud et al., 1991). Όταν υπάρχει μεγαλύτερου βαθμού πολύδυμη κύηση, η χοριονικότητα καθορίζεται από το σημείο ένωσης των αμνιακών σάκων (Sepulveda et al., 1996). Στις μονοχοριακές κυήσεις υπάρχουν πάντα αγγειακές επικοινωνίες στην εμβρυο-πλακουντιακή κυκλοφορία. Άρα, η εκλεκτική μείωση ενός εκ των δύο μονοχοριακών διδύμων μπορεί να επιφέρει θάνατο ή νευρολογική αναπηρία του άλλου εμβρύου. Σε αυτές τις περιπτώσεις, επιλογή αποτελεί η μείωση του μονοχοριακού ζευγαριού καθώς τα μονοχοριακά δίδυμα έχουν αυξημένο κίνδυνο για αποβολή και άλλες περιγεννητικές επιπλοκές. Πρωταρχικό κριτήριο για την επιλογή του εμβρύου προς μείωση αποτελεί η εγγύτητα του στο κοιλιακό τοίχωμα της επιτόκου. Επιπρόσθετα, τα έμβρυα με εμφανείς ανωμαλίες, σημαντικά υπολειπόμενο κεφαλογλουτιαίο μήκος ή αυξημένο πάχος αυχενικής διαφάνειας, είναι κατά βάση οι πιθανοί υποψήφιοι για εκλεκτική μείωση. Εάν όλα τα έμβρυα απεικονίζονται φυσιολογικά, τότε συνήθως επιλέγονται αυτά που είναι μακρύτερα από τον τράχηλο ώστε να αποφευχθεί η ρήξη του εκφυλιζόμενου σάκου και η πιθανότητα ανιούσας φλεγμονής από το γεννητικό σύστημα της επιτόκου. Επιλογή του χρόνου της ΕΜ Παρότι η διακολπική τεχνική μπορεί να διενεργηθεί από τις 7 εβδομάδες κύησης, οι περισσότερες διακοιλιακές επεμβάσεις διενεργούνται μεταξύ των 10 έως 13 εβδομάδων κύησης. Θα ήταν επιπόλαιο να καθυστερήσει η επέμβαση αυτή περισσότερο, για τους παρακάτω λόγους (Daskalakis, 2004): 1. Η αυτόματη (φυσική) μείωση συνήθως διενεργείται πριν τις 12 εβδομάδες κύησης. Μετά από αυτή την ηλικία κύησης ο κίνδυνος αυτόματης απώλειας είναι πολύ χαμηλός. 2. Σε αυτή την ηλικία κύησης είναι εφικτή η αξιολόγηση της αυχενικής διαφάνειας και η διάγνωση εμβρυϊκών ανωμαλιών. Η αυξημένη αυχενική διαφάνεια σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο χρωμοσωμικών ανωμαλιών και γενετικών συνδρόμων. Τα επιλεγμένα έμβρυα για μείωση είναι αυτά με τη μεγαλύτερη μέτρηση της αυχενικής διαφάνειας. 3. Σε αυτή την ηλικία κύησης η χοριονικότητα μπορεί να καθοριστεί αξιόπιστα. Άρα η εκλεκτική μείωση μπορεί να πραγματοποιηθεί με τη μέγιστη δυνατή ασφάλεια. Καθυστερημένη ΕΜ στο 2ο τρίμηνο της κύησης έχει αναφερθεί, χωρίς στατιστικά σημαντικές διαφορές στο αποτέλεσμα της κύησης (Geva et al., 2000; Evans et al., 2005). σε σύγκριση με την ΕΜ που διενεργείται στο 1ο τρίμηνο της κύησης. Όμως η εναπομείνουσα εμβρυοπλακουντιακή μάζα που παραμένει στην ενδομήτρια κοιλότητα είναι σημαντικά μεγαλύτερη με αποτέλεσμα να αυξάνεται ο κίνδυνος εμφάνισης διάχυτης ενδαγγειακής πήξης (DIC), παρότι παραμένει σε χαμηλά επίπεδα. Μηχανισμός επιπλοκών Έχουν διατυπωθεί αρκετές θεωρίες που προσπάθησαν να εξηγήσουν τα αίτια απώλειας της κύησης και του πρόωρου τοκετού έπειτα από ΕΜ (Daskalakis, 2004). Καταρχήν, η είσοδος της βελόνης μπορεί να αλλάξει την πορεία της κύησης οδηγώντας την σε πρόωρο τοκετό ή εμβρυϊκή απώλεια. Εναλλακτική θεωρία αποτελεί η ανάπτυξη υποκλινικής φλεγμονώδους αντίδρασης έναντι του νεκρού εμβρυοπλακουντιακού ιστού. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την απελευθέρωση κυτταροκινών και την ενεργοποίηση προσταγλανδινών. Είναι επίσης πιθανό ότι κάποιες πολύδυμες κυήσεις έχει προκαθοριστεί να γεννήσουν πρόωρα και ο κίνδυνος προωρότητας είναι αντιστρόφως ανάλογος του αρχικού αριθμού των εμβρύων. Σε ορισμένες περιπτώσεις αυτό το γεγονός είναι ανεξάρτητο από τη διενέργεια ΕΜ. Μια τελευταία υπόθεση υποστηρίζει ότι ο νεκρός εμβρυοπλακουντιακός ιστός μέσα στην ενδομήτρια κοιλότητα περιορίζει τη διαθέσιμη επιφάνεια στις πλακουντιακές μονάδες των βιώσιμων εμβρύων. Ο περιορισμός του πλακουντιακού 99

4 Eκλεκτική μείωση Αντσακλής και Αναστασάκης Πίνακας 1: Μελέτες για την έκβαση της κύησης σε τρίδυμες κυήσεις που αντιμετωπίστηκαν συντηρητικά ή με ΕΜ σε δίδυμη κύηση. Συγγραφέας n Αποβολή Γέννηση 24εβδομάδες 32 εβδομάδες Τρίδυμα % (αριθμητικά) % (αριθμητικά) Kingsland et al.(1990) (5/43) Seoud et al.(1991) (2/26) - Melgar et al.(1991) (0/20) - Porreco et al.(1991) (0/11) 9.1 (1/11) Bollen et al.(1993) (2/39) 24.3 (9/37) Macones et al.(1993) (0/14) 42.8 (6/14) Check et al.(1993) (0/23) 8.7 (2/23) Boulot et al(1993) (3/48) 15.5 (7/45) Lipitz et al(1994) (22/106) 23.8 (20/84) Smith-Levitin et al.(1996) (1/54) 24.5 (13/53) Sebire et al.(1997) (1/47) 23.9 (11/46) Kadhel et al.(1998) (7/24) 5.9 (1/17) Yaron et al.(1999) (3/12) 33.3 (3/9) Leondires et al.(2000) (8/81) - Boulot et al.(2000) (5/83) - Antsaklis et al.(2004) (2/70) 26.7 (25/68) Papageorgiou et al.(2006) (9/185) 23.9 (42/176) Τρίδυμα που μειώθηκαν σε δίδυμα Shalev et al.(1989) (3/34) 9.7 (3/31) Lynch et al.(1990) (7/88) 4.9 (4/81) Porreco et al.(1991) (1/13) 8.3 (1/12) Melgar et al.(1991) (0/5) - Vauthier-Brouzes et al.(1992) (0/14) 14.2 (2/14) Bollen et al.(1993) (3/33) 3.3 (1/30) Macones et al.(1993) (4/47) 6.9 (3/43) Check et al.(1993) (0/6) 0.0 (0/6 ) Boulot et al.(1993) (4/32) 7.1 (2/28) Timor-Tritsch et al.(1993) (6/43) - Berkowitz et al.(1993) (7/88) - Tabsh et al.(1993) (4/66) - Lipitz et al.(1994) (3/34) 9.6 (3/31) Sebire et al.(1997) (5/66) 8.2 (5/61) Kadhel et al.(1998) (0/17) 5.9 (1/17) Yaron et al.(1999) (9/143) 5.2 (7/134) Leondires et al.(2000) (6/46) - Boulot et al.(2000) (2/65) 14.2 (9/63) Antsaklis et al.(2004) (15/185) 11.2 (19/170) Papageorgiou et al.(2006) (15/180) 9.7 (16/165) 100

5 όγκου με τη σειρά του, πιθανόν να οδηγεί σε μειωμένη ανάπτυξη των εμβρύων. Αποτελέσματα της Εκλεκτικής Μείωσης Το 1986 οι Dumez και Oury (Dumez and Oury, 1986) δημοσίευσαν την πρώτη αναφορά σειράς ΕΜ. Η μειώσεις πραγματοποιήθηκαν από αρχικό αριθμό εμβρύων 2 έως 6 σε 1 ή 2 έμβρυα με διακολπική αναρρόφηση των σάκων κύησης υπό υπερηχογραφική καθοδήγηση. Το 1988 οι Berkowitz και συν. (Berkowitz et al., 1988) αναφέρουν τις πρώτες εννέα περιπτώσεις ΕΜ με διακοιλιακή χορήγηση KCL στον εμβρυϊκό θώρακα. Πέντε ασθενείς γέννησαν υγιή δίδυμα, μια γέννησε ένα νεογνό και σε τρεις ασθενείς υπήρξε απώλεια όλης της κύησης. Το 1990, οι Wapner και συν. (Wapner et al., 1990), κατέγραψαν ποσοστό απώλειας της κύησης 3% σε 46 κυήσεις έπειτα από τη διενέργεια ΕΜ. Το 81% των επιτόκων αυτών γέννησε μετά τις 36 εβδομάδες κύησης. Λίγο αργότερα, ο Berkowitz δημοσίευσε μια μεγαλύτερη μελέτη (Berkowitz et al., 1988), η οποία συγκεντρώνει τα αποτελέσματα 200 περιπτώσεων διακοιλιακής εκλεκτικής μείωσης. Κατά το χρόνο της επέμβασης, 88 επίτοκες κυοφορούσαν τρίδυμα, 89 επίτοκες κυοφορούσαν τετράδυμα, 16 επίτοκες είχαν πεντάδυμα και 6 επίτοκες είχαν 6 έως 9 έμβρυα. Έτσι, 181 γυναίκες γέννησαν ένα τουλάχιστον ζων νεογνό μετά τις 24 εβδομάδες κύησης ενώ σε 19 γυναίκες (9,5%) υπήρξε αποβολή όλων των εμβρύων συνολικά. Η μέση ηλικία κύησης κατά τη γέννηση ήταν 35,7 εβδομάδες και αυτό ήταν αντιστρόφως ανάλογο του αρχικού αριθμού των εμβρύων. Γυναίκες που αρχικά κυοφορούσαν τρίδυμα γέννησαν κατά μέσο όρο στις 36,1 εβδομάδες κύησης ενώ αυτές με 6 ή παραπάνω έμβρυα στις 33,8 εβδομάδες κύησης. Η απώλεια της κύησης κυμαινόταν από 7-9% για τις επίτοκες με 6 ή παραπάνω έμβρυα. Το 1998, η Μονάδα Εμβρυομητρικής Ιατρικής της Α' Μαιευτικής και Γυναικολογικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα», συνέκρινε την έκβαση 158 διδύμων κυήσεων έπειτα από ΕΜ με αυτή 135 διδύμων κυήσεων αυτόματης σύλληψης (Antsaklis et al., 1998). Το ποσοστό απώλειας κύησης υπολογίστηκε σε 10,6% έναντι 9,5% στην ομάδα της αυτόματης σύλληψης, ενώ η μέση ηλικία κύησης κατά τη γέννηση ήταν 35,7 έναντι 35,1 εβδομάδες κύησης, αντίστοιχα. Δεν παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά στις παραμέτρους: βάρος γέννησης νεογνού, περιγεννητική θνησιμότητα και ποσοστό διενέργειας καισαρικής τομής. Το 2001 οι Evans και συν. (Evans et al., 2001) δημοσίευσαν μεγάλη προοπτική μελέτη σχετικά με τις επιπτώσεις της ΕΜ στην έκβαση της κύησης. Η μελέτη αυτή καταγράφει σημαντική μείωση στις παραμέτρους της απώλειας της κύησης και της εμφάνισης του πρόωρου τοκετού σε σύγκριση με προηγούμενη μελέτη από το ίδιο Νοσοκομείο (Evans et al., 1994). Η βελτίωση αυτή αποδόθηκε στην αυξημένη εμπειρία των ιατρών του τμήματος. Στην ίδια μελέτη φάνηκε ότι το συνολικό ποσοστό απώλειας της κύησης επηρεάζεται από τον αρχικό αλλά και τον τελικό αριθμό των εμβρύων. Η απώλεια της κύησης κυμάνθηκε από 15,4% για αρχικό αριθμό 6 ή περισσοτέρων εμβρύων έως 4,5% για τρία έμβρυα αρχικά, και από 18,4% για τελικό αριθμό τριών εμβρύων έως 6,7% για ένα έμβρυο τελικά. Επιπρόσθετα φάνηκε ότι η απόκλιση του βάρους των εμβρύων ανάμεσα στα ζώντα δίδυμα παρουσίαζε αύξηση ευθέως ανάλογη με τον αρχικό αριθμό των εμβρύων. Μεγάλη μελέτη από ένα μόνο κέντρο Εμβρυομητρικής Ιατρικής με 1000 διαδοχικές περιπτώσεις ΕΜ δημοσιεύθηκε το 2002 από τους Stones και συν. (Stone et al., 2002). Το ποσοστό απώλειας της κύησης ήταν 5,4%, σημαντικά μικρότερο από αυτό των μη-μειωμένων τριδύμων (11%). Αντίθετα από άλλες μελέτες που κατέγραψαν υψηλότερο ποσοστό επιπλοκών για μείωση σε μονήρη κύηση, οι ερευνητές εντόπισαν ότι αυτό σχετιζόταν με χαμηλότερο ποσοστό απώλειας της κύησης και εμφάνισης πρόωρου τοκετού. Σε συμφωνία με τη μελέτη των Evans και συν. (Evans et al., 2001) παρατήρησαν μειωμένο ποσοστό εμβρυϊκής απώλειας με την αύξηση της εμπειρίας των εμπλεκόμενων ιατρών. Αν και παρατηρήθηκε σημαντική αύξηση στο ποσοστό απώλειας κύησης όταν ο τελικός αριθμός των εμβρύων ήταν τρία, δεν βρήκαν σημαντική διαφορά στην απώλεια της κύησης όταν ο αρχικός αριθμός εμβρύων κυμαινόταν από δύο έως πέντε. Οι συγγραφείς συμπέραναν ότι το βάρος γέννησης μειώνεται αντιστρόφως ανάλογα του αρχικού αριθμού των εμβρύων. Η μέση ηλικία κύησης κατά τον τοκετό στις κυήσεις που είχαν μειωθεί σε τρίδυμες και δίδυμες ήταν 33,5 και 35,3 εβδομάδες αντίστοιχα (Wapner et al., 1990; Stephen et al., 2000). Παρόλα αυτά, η μέση ηλικία κύησης για τις περιπτώσεις όπου η μείωση κατέληξε σε μονήρη κύηση ήταν 37,9 εβδομάδες, δηλαδή 2 εβδομάδες περισσότερο συγκριτικά με τις μη-μονήρεις κυήσεις. Η μεγαλύτερη μελέτη σχετικά με τις ΕΜ δημοσιεύτηκε το 2007 από τους Stones και συν. (Stone et al., 2007) και κατέγραψε προτίμηση, περίπου 40%, 101

6 Eκλεκτική μείωση Αντσακλής και Αναστασάκης προς μείωση σε μονήρη κύηση καθώς και περιπτώσεις μείωσης ξεκινώντας από δίδυμη κύηση. Η ίδια ερευνητική ομάδα ένα χρόνο αργότερα υπολόγισε το ποσοστό απώλειας κύησης μετά από ΕΜ να είναι 4,7%, ενώ το χαμηλότερο ποσοστό απώλειας παρατηρήθηκε στις ασθενείς που μείωναν την κύηση από δίδυμη σε μονήρη, με ποσοστό 2,1%. Οι ασθενείς που υποβλήθηκαν σε ΕΜ είχαν πολύ καλή έκβαση σε όρους προωρότητας καθώς 50% των διδύμων και 87% των μονήρων κυήσεων γέννησαν μετά τις 36 εβδομάδες κύησης. Η ΕΜ προς μονήρη κύηση σχετιζόταν επίσης με υψηλότερο βάρος γέννησης του νεογνού και χαμηλότερο ποσοστό πρόωρου τοκετού (Stone et al., 2008). Πιστεύεται ότι στα επόμενα χρόνια θα διαδραματιστεί μια έντονη αντιπαράθεση σχετικά με το εάν θα πρέπει να προσφέρεται η δυνατότητα στα ζευγάρια να μειώνουν εκλεκτικά μία δίδυμη κύηση σε μονήρη κύηση, καθώς δεδομένα από υψηλής ποιότητας μελέτες (Evans et al., 2005) υποστηρίζουν ότι αυτή η ΕΜ βελτιώνει το περιγγενητικό αποτέλεσμα για το τελικό έμβρυο. Η ΕΜ αποτελεί ιδιαίτερα δυσάρεστη εμπειρία για το ζευγάρι. Παρόλα αυτά δύο μελέτες (Mackinney and Leary, 1999; Sentihes et al., 2008) παρουσίασαν δεδομένα που υποστηρίζουν την απουσία αρνητικών αποτελεσμάτων για την ψυχική υγεία των ασθενών μακροπρόθεσμα. Οι καταθλιπτικές αντιδράσεις των γυναικών φαίνεται ότι αμβλύνονται με το χρόνο (Sentihes et al., 2008). Η αρνητική ψυχολογική επιρροή της ΕΜ θα πρέπει να σταθμίζεται έναντι των περιγεννητικών επιπλοκών στα ζευγάρια που δεν συναίνεσαν στην ΕΜ. Τα ποσοτικά και ποιοτικά δεδομένα από τη μελέτη της McKinney (Mackinney and Leary, 1999) υποστηρίζουν ότι οι γυναίκες που υποβλήθηκαν σε ΕΜ δεν έχουν αυξημένο κίνδυνο για ανάπτυξη καταθλιπτικών διαταραχών σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου. Εκλεκτική Μείωση από Τριχοριονικά Τρίδυμα σε Δίδυμα Παρόλο που η ΕΜ είναι αποτελεσματική στη μείωση του ποσοστού πρόωρου τοκετού και της περιγεννητικής απώλειας σε τετράδυμες και άνω κυήσεις, το όφελος της ΕΜ στις τρίδυμες κυήσεις είναι αμφισβητούμενο για κάποιους ιατρούς. Τα αποτελέσματα μελετών που εξέτασαν τα ποσοστά αποβολής και πρόωρου τοκετού σε εκλεκτικά μειωμένες και μη-μειωμένες τρίδυμες κυήσεις παρουσιάζονται στον Πίνακα 1 (Dumez and Oury, 1986; Shalev et al., 1989; Lynch et al., 1990; Melgar et al., 1991; Porrevo et al., 1991; Seoud et al., 1991; Vauthier- Brouzes and Lefebrve, 1992; Bollen et al.,1993; Check et al., 1993; Macones et al., 1993; Timor- Tritsch et al., 1993; Tabsh, 1993; Lipitz et al.,1994; Smith-Levitin et al., 1996; Sebire et al., 1997; Kadhel et al., 1998; Boulot et al., 2000; Papageorgiou et al., 2006; Legendre et al., 2009). Οι περισσότερες από αυτές δείχνουν ότι η εκλεκτική μείωση προς δίδυμη κύηση σχετίζεται με υψηλότερο ποσοστό αποβολής αλλά και με σημαντική μείωση στο ποσοστό της βαριάς προωρότητας. Η Sebire και συν. (Sebire et al., 1997) συνέκρινε την έκβαση 66 τριδύμων κυήσεων που μειώθηκαν εκλεκτικά σε δίδυμες κυήσεις με αυτή 47 τριδύμων που αντιμετωπίστηκαν συντηρητικά. Παρατήρησε σημαντικά υψηλότερη ηλικία κύησης κατά τον τοκετό στην ομάδα της εκλεκτικής μείωσης (36 έναντι 34 εβδομάδες). Ακόμη, το ποσοστό πρόωρου τοκετού στις εβδομάδες ήταν 8,25% στην ομάδα της μείωσης σε σύγκριση με 24% στις συντηρητικά αντιμετωπιζόμενες τρίδυμες κυήσεις. Οι ερευνητές παρατήρησαν αύξηση κατά 5% στο ποσοστό αποβολής έπειτα από αυτή την επέμβαση. Διαφορετικές παρατηρήσεις έγιναν από τον Kadhel και συν. (Kadhel et al., 1998), που δεν βρήκαν σημαντική διαφορά στην περιγεννητική θνησιμότητα και βαριά προωρότητα πριν τις 32 εβδομάδες σε τρίδυμες κυήσεις που μειώθηκαν σε δίδυμες σε σύγκριση με τρίδυμες κυήσεις που δεν υποβληθήκαν σε μείωση. Μεγάλη μελέτη 143 τριδύμων κυήσεων που μειώθηκαν σε δίδυμες από τον Yaron και συν. το 1999 (Yaron et al., 1999) συνέκρινε την έκβαση με 12 τρίδυμες κυήσεις που αντιμετωπίστηκαν συντηρητικά και 812 δίδυμες κυήσεις. Οι ερευνητές σημείωσαν στατιστικά σημαντική μείωση του ποσοστού προωρότητας και γέννησης χαμηλού βάρους νεογνών. Το ποσοστό πρόωρου τοκετού, η μέση ηλικία κύησης κατά τη γέννηση και το μέσο βάρος νεογνού των τριδύμων κυήσεων που μειώθηκαν σε δίδυμες ήταν παρόμοια με αυτά των διδύμων κυήσεων. Σε συμφωνία με τα παραπάνω αποτελέσματα ο Boulot και συν. (Boulot et al., 2000) ανακοίνωσε ότι δεν υπήρχε διαφορά στην εμβρυϊκή απώλεια ανάμεσα σε τρίδυμες κυήσεις που μειωθήκαν σε δίδυμες και σε συντηρητικά αντιμετωπιζόμενες δίδυμες κυήσεις. Παρόλα αυτά, οι τρίδυμες κυήσεις που είχαν υποβληθεί σε ΕΜ παρουσίασαν σημαντικά χαμηλότερο ποσοστό βαριάς προωρότητας και χαμηλού βάρους γέννησης. Οι Leondires και συν. (Leondires et al., 2000) σε αναδρομική μελέτη 46 εκλεκτικά μειωμένων τριδύμων και 81 μη μειωμένων τριδύμων, παρατήρησε ότι το ποσοστό των νε- 102

7 Πίνακας 2: Συγκεντρωτικά αποτελέσματα της έκβασης τριδύμων κυήσεων που αντιμετωπίστηκαν συντηρητικά έναντι ΕΜ σε δίδυμη κύηση. Μελέτες που συγκρίνουν την έκβαση κύησης σε τρίδυμα συντηρητικά έναντι μείωσης σε δίδυμη κύηση. Γέννηση στις Μελέτες Ηλικία κύησης Αποβολή < 24 εβδ εβδομάδες (εβδομάδες) N Συντηρητικά (%) EΜ (%) Συντηρητικά (%) EΜ (%) Porreco et al. (1991) /11 (0.0) 1/13 (7.7) 1/11 (9.1) 1/12 (8.3) Bollen et al. (1993) /39 (5.1) 3/33 (9.1) 9/37 (24.3) 1/30 (3.3) Check et al (1993) /23 (0.0) 0/6 (0.0) 2/23 (8.7) 0/6 (0.0) Boulot et al. (2000) /83 (6.0) 5/65 (7.7) 26/78 (33.3) 9/60 (15.0) Antsaklis et al. (2004) /70 (2.9) 15/185 (8.1) 25/68 (36.8) 19/170 (11.2) Papageorghiou et al (2006) /185 (4.9) 15/180 (8.3) 42/176 (23.9) 16/165 (9.7) Total 18/411 (4.4) 39/482 (8.1) 105/393 (26.7) 46/443 (10.4) Total trichorionic 11/255 (4.3) 30/365 (8.2) 67/244 (27.5) 35/335 (10.4) Μόνο σε δύο μελέτες καταγράφεται ότι όλες οι κυήσεις ήταν τριχοριακές (Antsaklis et al. 2004; Papageorghiou et al 2006). Για τον υπολογισμό του ποσοστού πρόωρου τοκετού, ο παρονομαστής είναι ο αριθμός των κυήσεων που δεν απέβαλαν πριν τις 24 εβδομάδες. ογνών που επέζησαν, η μέση ηλικία κύησης στον τοκετό και η περιγεννητική θνησιμότητα δεν διέφερε ανάμεσα στις 2 ομάδες. Τέλος, ο Papageorghiou και συν. (Papageorgiou et al., 2006) ανέφερε ότι η ΕΜ σε τριχοριονικές τρίδυμες κυήσεις έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση της βαριάς προωρότητας αλλά και την αύξηση του κινδύνου αποβολής. Υπολόγισε ότι απαιτούνται 7 ΕΜ για να αποφευχθεί ένας πρόωρος τοκετός ενώ ο αριθμός των ΕΜ που ευθύνεται για μια αποβολή είναι 26. Οι συγγραφείς παρουσίασαν τα δεδομένα τους αλλά και συγκεντρωτικά στοιχεία από συστηματική ανασκόπηση της βιβλιογραφίας όπου αξιολογήθηκαν αθροιστικά τα αποτελέσματα 5 παρόμοιων μελετών και αυτά παρουσιάζονται στον Πίνακα 2. Η Ελληνική εμπειρία: A' Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική του Πανεπιστημίου Αθηνών Η Μονάδα Εμβρυομητρικής Ιατρικής της Α' Μαιευτικής & Γυναικολογικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα», μεταξύ 1982 και 2001 πραγματοποίησε 313 ΕΜ 1ου τριμήνου (Antsaklis et al., 2004). Ο υπό εξέταση πληθυσμός περιλάμβανε 22 μειώσεις από 2 έμβρυα σε 1, 185 μειώσεις από 3 σε 2 έμβρυα, 67 μειώσεις από 4 σε 2 έμβρυα, 20 μειώσεις από άνω των 4 εμβρύων σε 2 έμβρυα, 7 μειώσεις από 3 έμβρυα σε 1, 3 μειώσεις από 4 έμβρυα σε 3, 3 μειώσεις από 4 έμβρυα σε 1 και 6 μειώσεις από άνω των 4 εμβρύων σε 3 έμβρυα. Ένδειξη για τις ΕΜ στις 14 από τις 22 μειώσεις από 2 έμβρυα σε 1 αποτελούσε η ύπαρξη εμβρυϊκής ανωμαλίας. Για τις υπόλοιπες 8 κυήσεις η ένδειξη ήταν πολλαπλά ινομυώματα (1 περίπτωση), δίκερος μήτρα (1 περίπτωση), και στις υπόλοιπες 6 περιπτώσεις η ΕΜ διενεργήθηκε κατόπιν επιθυμίας του ζεύγους. Σε μια περίπτωση η ΕΜ από 3 σε 2 έμβρυα απέτυχε. Το ζεύγος αρνήθηκε να επαναλάβει την επέμβαση και τελικά γεννήθηκαν 3 υγιή έμβρυα. Το ποσοστό αποβολής, πρόωρου τοκετού πριν τις 33 εβδομάδες κύησης, πρόωρου τοκετού πριν τις 36 εβδομάδες κύησης και η συνολική εμβρυϊκή απώλεια ήταν 9,12%, 13,3% 38,6% και 16,3% ενώ η μέση ηλικία κύησης κατά τη γέννηση ήταν οι 35 εβδομάδες κύησης (Antsaklis et al., 2004). Ακόμη, παρατηρήθηκε συσχέτιση ανάμεσα στο ποσοστό αποβολής και τον τελικό αριθμό των εμβρύων. Σε παράλληλη μελέτη του Νοσοκομείου μας (Antsaklis et al., 2004) εξετάστηκαν 185 τρίδυμες κυήσεις που μειώθηκαν σε δίδυμες, σε σύγκριση με 70 τρίδυμες κυήσεις που αντιμετωπίστηκαν συντηρητικά. Το μέσο βάρος γέννησης ήταν υψηλότερο κατά περίπου 500γρ. (2300γρ. έναντι 1760γρ.) και η κύηση παρατάθηκε κατά μέσο όρο 3 εβδομάδες (36 έναντι 33 εβδομάδες). Το ποσοστό του πρόωρου τοκετού ήταν σημαντικά μικρότερο στην ομάδα της ΕΜ (11,2% έναντι 36,8% για τοκετό σε ηλικία κύησης 32 εβδομάδων και 40,6% έναντι 36,8% για τοκετό σε ηλικία κύησης 35 εβδομάδες). Το ποσοστό των νεογνών που γεννήθηκαν με χαμηλό βάρος γέννησης ήταν σημαντικά υψηλότερο στις τρίδυμες κυήσεις που αντιμετωπίστηκαν συντηρητικά (11% έναντι 28,4% για βάρος γέννησης 1500γρ. και 68,5 % έναντι 92,9% για βάρος γέννησης 103

8 Eκλεκτική μείωση Αντσακλής και Αναστασάκης 2500γρ., στην ομάδα της ΕΜ και στην ομάδα που αντιμετωπίστηκε συντηρητικά, αντίστοιχα). Η συνολική εμβρυϊκή απώλεια ήταν σημαντικά υψηλότερη στις μειωμένες συγκριτικά με τις μη-μειωμένες κυήσεις (15,4 έναντι 4,8%, αντίστοιχα) και η διαφορά ήταν κυρίως λόγω του υψηλότερου ποσοστού αποβολής στην ομάδα της μείωσης (8,1 έναντι 2,9 για την ομάδα ΕΜ και την ομάδα συντηρητικής αντιμετώπισης, αντίστοιχα). Τα αναμενόμενα ποσοστά αναπηρίας στα πρόωρα νεογνά μας επιτρέπουν να υπολογίσουμε ποσοστό 0,63% ανάπηρων παιδιών λόγω της βαριάς προωρότητας στην ομάδα της μείωσης και 1,64% στην ομάδα της συντηρητικής αντιμετώπισης. Ακόμη, 21 δίδυμες κυήσεις υποβλήθηκαν σε ΕΜ σε ένα από τα έμβρυα μετά τις 15 εβδομάδες κύησης. Στην ομάδα αυτή ο κίνδυνος πρόωρου τοκετού πριν τις 33 εβδομάδες ήταν τριπλάσιος σε σύγκριση με την ομάδα των 22 διδύμων που υποβλήθηκαν σε ΕΜ 1ου τριμήνου. Η μελέτη είναι σε εξέλιξη, αν και έχει καταγραφεί σταδιακή μείωση στις υψηλού βαθμού πολύδυμες κυήσεις. Η παρατήρηση αυτή μάλλον αντικατοπτρίζει την εξέλιξη των μεθόδων υποβοηθούμενης αναπαραγωγής και την αυξανόμενη πρακτική της εμβρυομεταφοράς λιγότερων εμβρύων. Επεμβατικός Έλεγχος του Καρυότυπου και ΕΜ Οι επίτοκες που κυοφορούν πολύδυμες κυήσεις αντιμετωπίζουν υψηλότερο κίνδυνο για χρωμοσωμικές ανωμαλίες συγκριτικά με τις μονήρεις κυήσεις. Ο κίνδυνος αυτός είναι υψηλότερος στους υπογόνιμους ασθενείς κυρίως λόγω της προχωρημένης ηλικίας της επιτόκου. Έτσι, δεν είναι σπάνιο οι ασθενείς που υποβλήθηκαν σε ΕΜ να αναζητούν επίσης προγεννητική διάγνωση. Μελέτη από τους Lipitz και συν. (Lipitz et al., 1994), που συνέκρινε τη διενέργεια αμνιοπαρακέντησης σε δίδυμες κυήσεις έπειτα από ΕΜ και σε συντηρητικά αντιμετωπιζόμενες κυήσεις, δεν βρήκε διαφορά στο ποσοστό εμβρυϊκής απώλειας. Παρόλα αυτά, παρατηρήθηκε ότι η αμνιοπαρακέντηση σε πολύδυμες κυήσεις που είχαν μειωθεί σε δίδυμες, αύξανε τον κίνδυνο πρόωρου τοκετού σημαντικά, ιδιαίτερα πριν τις 29 εβδομάδες κύησης. Οι McLean και συν. (Mclean et al., 1998) σε αναδρομική μελέτη 79 εκλεκτικά μειωμένων διδύμων κυήσεων και 1358 μη-μειωμένων διδύμων κυήσεων που υποβλήθηκαν σε αμνιοπαρακέντηση δεν παρατήρησαν στατιστικά σημαντική διαφορά στο ποσοστό εμβρυϊκής απώλειας. Σε συμφωνία με τις προηγούμενες μελέτες, οι Selam και συν. (Selam et al., 1999) κατέγραψαν ότι η διενέργεια αμνιοπαρακέντησης έπειτα από ΕΜ δεν εμπεριέχει υψηλότερο κίνδυνο απώλειας της κύησης. Αντίθετα, μελέτη των Tabsh και συν. (Tabsh and Theroux, 1995) κατέγραψε αυξημένο κίνδυνο εμβρυϊκής απώλειας έπειτα από αμνιοπαρακέντηση όταν έχει προηγηθεί η ΕΜ. Οι συγγραφείς υπέθεσαν ότι ο νεκρός εμβρυοπλακουντιακός ιστός ίσως είναι το έναυσμα για υποκλινική φλεγμονώδη αντίδραση που προδιαθέτει για αυξημένο κίνδυνο αυτόματης ρήξης των υμένων ή φλεγμονής, έπειτα από τη διενέργεια αμνιοπαρακέντησης. Σε μελέτη 91 επιτόκων που υποβλήθηκαν σε αμνιοπαρακέντηση έπειτα από ΕΜ, οι Stephen και συν. (Stephen et al., 2000) βρήκαν ότι η εμβρυϊκή απώλεια και το ποσοστό πρόωρου τοκετού ήταν συγκρίσιμα με αυτά ασθενών που είχαν υποβληθεί σε ΕΜ αλλά όχι σε αμνιοπαρακέντηση. Το 2007 οι Stone και συν. (Stone et al., 2007) κατέγραψαν αύξηση 40 φορές στη λήψη τροφοβλάστης (CVS) πριν τη διενέργεια ΕΜ σε σύγκριση με προηγούμενη ομάδα ασθενών του ίδιου Νοσοκομείου (Stone et al., 2002). Η ικανότητα των ιατρών να είναι εκλεκτικοί και να αναγνωρίζουν τα χρωμοσωμικά ανώμαλα έμβρυα, αποτελεί σύγχρονο πλεονέκτημα. Η αυξανόμενη αποδοχή του CVS πριν την ΕΜ σχετίζεται με την ασφάλεια και αποτελεσματικότητα της επέμβασης αυτής στις πολύδυμες κυήσεις πριν τη διενέργεια ΕΜ. Οι ασθενείς ανακοίνωσαν ποσοστό χρωμοσωμικών ανωμαλιών 9% ανά ασθενή και 3,5% ανά έμβρυο (Stone et al., 2007). Τα αποτελέσματα αυτά είναι συγκρίσιμα με αυτά της μελέτης του Brambati και συν. (Brambati et al., 2004) σε 424 πολύδυμες κυήσεις. Οι ερευνητές κατέγραψαν ποσοστό χρωμοσωμικών ανωμαλιών ανά κύηση ίσο με 7,3%, ενώ το ποσοστό του Συνδρόμου Down προσεγγίσε το 2,3% (αναμενόμενο ποσοστό 0,47%). Συμπέρασμα Τα τελευταία 20 χρόνια η ΕΜ υπηρέτησε τις μεθόδους υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, «θεραπεύοντας» τον ενθουσιασμό των ιατρών που ασχολούνται με την υπογονιμότητα. Τα βιβλιογραφικά δεδομένα επιτρέπουν στον έμπειρο ιατρό Εμβρυομητρικής Ιατρικής να πληροφορεί το ζεύγος για συνολικό κίνδυνο απώλειας που ανέρχεται σε 4,5% στις τρίδυμες κυήσεις, έως 15% για εξάδυμες κυήσεις και άνω (Lynch et al., 1990). Ένας αυξανόμενος αριθμός μελετών συμφωνεί ότι οι έμπειροι χειρι- 104

9 στές έχουν καλύτερα αποτελέσματα. Ο αριθμός των εμβρύων πριν και μετά την ΕΜ είναι επίσης κριτικής σημασίας. Η συμβουλευτική πλέον περιπλέκεται από το δεδομένο ότι οι μονήρεις κυήσεις παρουσιάζουν χαμηλότερα ποσοστά προωρότητας συγκριτικά με τις δίδυμες κυήσεις. Η βελτίωση των αποτελεσμάτων που δημοσιεύονται φαίνεται ότι σχετίζεται με τον χαμηλότερο αριθμό εμβρύων που ξεκινούν πλέον οι πολύδυμες κυήσεις, γεγονός που αντικατοπτρίζει βελτίωση στις παρεχόμενες υπηρεσίες υποβοηθούμενης αναπαραγωγής. Ευελπιστούμε ότι η ανάγκη για ΕΜ θα μειωθεί στο προσεχές μέλλον μέσω του ελέγχου και της βελτιστοποίησης των υπηρεσιών υποβοηθούμενης αναπαραγωγής. Αυτό θα μειώσει την ψυχολογική νοσηρότητα των εμπλεκόμενων ζευγαριών. Εν τω μεταξύ, το ζήτημα της πληροφορημένης συναίνεσης των ασθενών, που είναι προαπαιτούμενο, έχει αποκτήσει αυξανόμενο ενδιαφέρον (Legendre et al., 2009). Υπάρχει λοιπόν επιτακτική ανάγκη για κατευθυντήριες οδηγίες ή για ένα consensus ειδικών σχετικά με τη θέση της ΕΜ στα πλαίσια της θεραπείας της υπογονιμότητας, που θα σέβεται το δικαίωμα αυτονομίας του ζευγαριού και θα υπηρετεί την ανάγκη τους για έγκυρη πληροφόρηση πριν τη διενέργεια αυτής της επέμβασης. Selective reduction in multiple pregnancies Antsaklis Α., Anastasakis Ε. 1st Department of Obstetrics and Gynecology, University of Athens, Alexandra Hospital, Greece Correspondence: Aristidis Antsaklis Prof. of Obstetrics & Gynaecology, Medical School of Athens Alexandra Maternity Hospital 80 Vas Sofias Av., Athens, Greece Tel: , Fax: Summary The percentage of multiple pregnancies has increased, mainly due to the uncontrolled use of the assisted conception techniques. Multifetal pregnancy reduction (MFPR) has been used to reduce the risks associated with these high risk pregnancies. It is performed in the first trimester of pregnancy by transabdominal injection of potassium chloride in the fetal heart. The risk of miscarriage seems to be associated with the final number of fetuses. A review of the literature suggests that MFPR results in a better pregnancy outcome, regardless of the initial number of fetuses. The reduction to a lower number of fetuses reduces fetal losses, prematurity, infant mortality and morbidity. Key words: fetal reduction; multiple pregnancy; twins; perinatal outcome Βιβλιογραφία Antsaklis, A.J., Drakakis, P., Vlazakis, G.P. and Michalas, S.(1998) Reduction of multifetal pregnancies to twins does not increase obstetric or perinatal risks. Hum. Reprod. 14, Antsaklis, A., Daskalakis, G., Papantoniou, N., Mesogitis, S. and Michalas, S. (2000) Genetic amniocentesis in multifetal pregnancies reduced to twins compared with non-reduced twin gestations. Fertil. Steril. 74, Antsaklis, A., Souka, A., Daskalakis, G. et al. (2004) Pregnancy outcome after multifetal pregnancy reduction. J. Matern. Fetal Med. 16, Antsaklis, A., Souka, A., Daskalakis, G. et al. (2004) Embryo reduction versus expectant management in triplet pregnancies. J. Matern. Fetal Med. 16, Berkowitz, R.L., Lynch, L., Chitkara, U. et al. (1988) Selective reduction of multifetal pregnancies in the first trimester. N. Engl. J. Med. 318, Berkowitz, R.L., Lynch, L., Lapinski, R. and Bergh, P. (1993) First trimester transabdominal multifetal pregnancy reduction: a report of two hundred completed pregnancies. Am. J. Obstet. Gynecol. 169, Bollen, N., Camus, M., Tournaye, H. et al. (1993) Embryo reduction in triplet pregnancies after assisted procreation: a comparative study. Fertil. Steril. 60, Boulot, P., Hedon, B., Pellicia, G. et al.(1993) Effects of selective reduction in triplet gestation: a comparative study of 80 cases managed with or without this procedure. Fertil. Steril. 60, Boulot, P., Vignal, J., Vergnes, C. et al. (2000) Multifetal reduction of triplets to twins: a prospective comparison of pregnancy outcome. Hum. Reprod. 15, Brambati, B., Tului, L., Cammuri, L. and Guercilena (2004). First-trimester fetal reduction to a singleton infant or twins: outcome in relation to the final number and karyotyping before reduction by transabdominal chorionic vilus sampling. Am. J. Obstet. Gynecol. 191, Bronsteen, R.A. and Evans, M.I. (1989) Multiple gestation. In: Evans, M.I., Fletcher, J.C., Dixler, A.O., Schulman, J.D., eds. Fetal diagnosis and therapy: science, ethics and the law. Philadelphia, PA: Lippincott Publishing. 105

10 Eκλεκτική μείωση Αντσακλής και Αναστασάκης pp Check. J.H., Nowroozi, K., Vetter, B. et al. (1993) The effects of multiple gestation and selective reduction on fetal outcome. J. Perinat. Med. 21, Daskalakis, G. (2004) Multifetal pregnancy reduction. The Ultrasound Rev. Obstet. Gynecol. 4, Dumez, Y. and Oury, J.F.(1986) Method for first trimester selective abortion in multiple pregnancy. Contrib. Gynecol. Obstet. 15, Elliot, J.P. and Radin, T.G.(1992) Quadruplet pregnancy: contemporary management and outcome. Obstet. Gynecol. 80, Evans, M., Fletcher, J., Zador, I., et al. (1988) Selective first tromester termination in octuplet and quadruplet pregnancies: clinical and ethical issues. Obstet. Gynecol. 71, Evans, M., Dommergues, M., Timor-Tritsch, I., et al.(1994) Transabdominal versus transcervical and transvaginal multifetal pregnancy reduction: international collaborative experience of more than one thousand cases. Am. J. Obstet. Gynecol. 170, Evans, M.I., Berkowitz, R.L., Wapner, R.J., et al.(2001) Improvement in outcomes of multifetal pregnancy reduction with increased experience. Am. J. Obstet. Gynecol. 184, Evans, M.I., Kaufman, M.I., Urban, A.J., Britt, D.W. and Fletcher, J.C. (2004) Fetal reduction from twins to singleton: a reasonable consideration? Obstet. Gynecol. 104, Evans, M., Ciorica, D., Britt, D. and Fletscher, J. (2005) Update on selective reduction. Prenatal Diagn. 25, Geva, E., Fait, G., Yovel, I., et al. (2000) Second-trimester multifetal pregnancy reduction facilitates prenatal diagnosis before the procedure. Fertil. Steril. 73, Hartoov, J., Geva, E., Wolman, I., et al. (1998) A 3 year, prospectively-designed study of late selective multifetal pregnancy reduction. Hum. Reprod. 13, Itzkowitc, D. (1979) A survey of 59 triplet pregnancies. Br. J. Obstet. Gynaecol. 86, Jewell, S.E. and Yip, R.(1995) Increasing trends in plural births in the United States. Obstet. Gynecol. 85, Kadhel, P., Olivennes, F., Fernandez, H., Vial, M. and Frydman, R. (1998) Are there still obstetric and perinatal benefits for selective embryo reduction of triplet pregnancies? Hum. Reprod. 13, Kingsland, C.R., Steer, C.V. and Pampiglione, J.S.(1990) Outcome of triplet pregnancies resulting from IVF at Bourn Hallam Eur. J. Obstet. Gynecol. Reprod. Biol. 34, Legendre, C.M., Herve, C., Goussot-Souchet, M., Bouffar, C. and Moutel, G. (2009) Information and decisionmaking process for selective termination of dichorionic pregnancies: some French obstetricians' points of view. Prenat. Diagn. 29, Leondires, M.P., Ernst, S.D., Miller, B.T. and Scott, R.T.(2000) Triplets: Outcomes of expectant management versus multifetal reduction in 127 pregnancies. Am. J. Obstet. Gynecol. 183, Lipitz, S., Frenkel, Y., Watts, C. et al. (1990) High-order multifetal gestation - management and outcome. Obstet. Gynecol. 76, Lipitz, S., Reichman, B., Uval, J., et al. (1994) A prospective comparison of the outcome of triplet pregnancies managed expectantly or by multifetal reduction to twins. Am. J. Obstet. Gynecol. 170, Lynch, L., Berkowitz, R.L., Chitkara, U. and Alvarez, M.(1990) First-trimester transabdominal multifetal pregnancy reduction: a report of 85 cases. Obstet. Gynecol. 75, Lynch, L. and Berkowitz, R.L.(1991) Multifetal pregnancy reduction. Ultrasound Reprod. Med. 2, Macones, G.A., Schemmer, G., Pritts, E., Weinblatt, V. and Wapner, R.J.(1993) Multifetal reduction of triplets to twins improves perinatal outcome. Am. J. Obstet. Gynecol. 169, McKinney, M. and Leary, K.(1999) Integrating quantitative and qualitative methods to study multifetal pregnancy reduction. J. Womens Health 8, McLean, L.K., Evans, M.I., Carpenter, R.J., Johnson, M.P. and Goldberg, J.D.(1998) Genetic amniocentesis following multifetal pregnancy reduction does not increase the risk of pregnancy loss. Prenat. Diagn. 18, Melgar, C.A., Rosenfeld, D.L., Rawlinson, K. and Greenberg, M.(1991) Perinatal outcome after multifetal reduction to twins compared with nonreduced multiple gestations. Obstet. Gynecol. 78, Papageorgiou, A., Avgidou, K., Bakoulas, V., Sebire, N.J. and Nicolaides, K.H.(2006) Risks of miscarriage and early preterm birth in trichorionic triplet pregnancies with embryo reduction versus expectant management: new data and systematic review. Human. Reprod. 21, Petterson, B., Nelson, K.B., Watson, L. and Stanley, F. (1993) Twins, triplets, and cerebral palsy in births in Western Australia in the 1980s. Br. Med. J. 307, Porreko, R.P., Burke, M.S. and Hendrix, M.L. (1991) Multifetal reduction of triplets and pregnancy outcome. Obstet. Gynecol. 78, Sebire, N.J., D'Ercole, C.D., Sepulveda, W., Hughes, K. and Nicolaides, K.H.(1997) Effects of embryo-reduction from trichorionic triplets to twins. Br. J. Obstet. Gynaecol. 104, Sentilhes, L., Audibert, F., Dommergues, M., Frydman, R. and Mahieu-Caputo, D.(2008) Multifetal pregnancy reduction: indications, technical aspects and psychological impact. Presse Med. 37, Shalev, J., Frenkel, Y., Goldenberg, M., et al. (1989) Selective reduction in multiple gestations:pregnancy outcome after transvaginal and transabdominal needleguided procedures. Fertil. Steril. 52, Selam, B., Torok, O., Lembet, A. et al. (1999)Genetic amniocentesis after multifetal pregnancy reduction. Am. J. Obstet. Gynecol. 180, Seoud, M.A.F., Kruithoff, C. and Muasher, S.J.(1991) Outcome of triplet and quadruplet pregnancies resulting from in vitro fertilization. Eur. J. Obstet. Gynecol. Reprod. Biol. 41, Sepulveda, W., Sebire, N.J., Hughes, K., Odibo, A. and Nicolaides, K.H.(1996) The lambda sign at weeks of gestation as a predictor of chorionicity in twin preg- 106

11 nancies. Ultrasound Obstet Gynecol. 7, Sepulveda, W., Sebire, N.J., Odibo, A., Psarra, A. and Nicolaides, K.H.(1996) Prenatal determination of chirionicity in triplet pregnancy by ultrasonographic examination of the ipsilon zone. Obstet. Gynecol. 88, Smith-Levitin, M., Kowalik, A., Birnholz, J. et al. (1996) Selective reduction of multifetal pregnancies to twins improves outcome over nonreduced triplet gestations. Am. J. Obstet. Gynecol. 175, Stephen, J.A., Timor-Tritsch, I.E., Lerner, J.P., Monteagudo, A. and Alonso, C.(2000) Amniocentesis after multifetal pregnancy reduction: Is it safe? Am. J. Obstet. Gynecol. 182, Stone, J. and Eddleman, K.(2000) Multifetal pregnancy reduction. Curr. Opin. Obstet. Gynecol. 12, Stone, J., Eddleman, K., Lynch, L. and Berkowitz, R.L.(2002) A single centre experience with 1000 consecutive cases if multifetal pregnancy reduction. Am. J. Obstet. Gynecol. 187, Stone, J., Belogolovkin, V., Matho, A. et al. (2007) Evolving trends in 2000 cases of multifetal pregnancy reduction: a single-center experience. AJOG. 197,394e1-394e4. Stone, J., Ferrara, L., Kamrath, J. et al. (2008) Contemporary outcomes with the latest 1000 cases of multifetal pregnancy reduction. AJOG. 199,406e1-406e4. Tabsh, KMA. (1993) A report of 131 cases of multifetal pregnancy reduction. Obstet.Gynecol. 82, Tabsh, K.M. and Theroux, N.L.(1995) Genetic amniocentesis following multifetal pregnancy reduction to twins: assessing the risk. Prenat. Diagn. 15, Timor-Tritsch, I.E., Peisner, D.B., Monteagudo, A., et al. (1993) Multifetal reduction by transvaginal puncture: evaluation of the technique used in 134 cases. Am. J. Obstet. Gynecol. 168, Vauthier-Brouzes, D. and Lefebrve, G. (1992) Selective reduction in multifetal pregnancies: technical and psychological aspects. Fertil. Steril. 57, Wapner, R.J., Davis, G.H., Johnson, A., et al. (1990)Selective reduction of multifetal pregnancies. Lancet 335, Yaron, Y., Bryant-Greenwood, P.K., Dave, N., et al.(1999) Multifetal pregnancy reductions of triplets to twins: Comparison with nonreduced triplets and twins. Am. J. Obstet. Gynecol. 180, Yokoyama, Y., Shimizu, T. and Hayakawa, K.(1995) Prevalence of cerebral palsy in twins, triplets and quadruplets. Int. J. Epidemiol. 24, ΚΑΤΑΤΕΘΗΚΕ 2/11/2010 ΕΓΙΝΕ ΑΠΟΔΕΚΤΗ 8/11/

Πολύδυµη Κύηση. Απόστολος Π. Αθανασιάδης Αναπληρωτής Καθηγητής. 1 η Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική

Πολύδυµη Κύηση. Απόστολος Π. Αθανασιάδης Αναπληρωτής Καθηγητής. 1 η Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Πολύδυµη Κύηση Απόστολος Π. Αθανασιάδης Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας και Εµβρυοµητρικής 1 η Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α. Π.Θ. Increase of multiple gestation n Υπόθεση Helin

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ Παθοφυσιολογία, Διάγνωση και Αντιμετώπιση Alexander Kofinas, MD Director Kofinas Perinatal Associate Professor Clinical Obstetrics and Gynecology Cornell University, College of Medicine

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΠΑΙ ΙΩΝ ΤΗΣ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ. Μανουρά Αντωνία. Νεογνολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Κρήτης

ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΠΑΙ ΙΩΝ ΤΗΣ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ. Μανουρά Αντωνία. Νεογνολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Κρήτης ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΠΑΙ ΙΩΝ ΤΗΣ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ Μανουρά Αντωνία Νεογνολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Κρήτης Σχεδόν τριάντα χρόνια έχουν περάσει από τη γέννηση του πρώτου «µωρού του σωλήνα». Από τότε,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Αθήνα, 20/05/2015 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 13 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Μαιευτικής Γυναικολογίας στο Βόλο, 28-31 Μαΐου 2015 Στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης ιατρικής εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Ο τοκετός σε πολύδυμη κύηση

Ο τοκετός σε πολύδυμη κύηση 20(2):158-162, 20(1):158-XX, 2008 Ανασκόπηση Θ. Βρεκούσης Θ. Στέφος ΠΕΡΙΛΗΨΗ Ο αριθμός των πολύδυμων κυήσεων αυξάνεται τα τελευταία χρόνια λόγω της αυξανόμενης χρήσης μεθόδων υποβοηθούμενης αναπαραγωγής.

Διαβάστε περισσότερα

25. RHESUS (Rh) ANOΣΟΠΟΙΗΣΗ

25. RHESUS (Rh) ANOΣΟΠΟΙΗΣΗ Η Rh ανοσοποίηση οφείλεται σε εμβρυο-μητρική μετάγγιση (ΕΜΜ), όπου ποσότητα Rh θετικού εμβρυϊκού αίματος εισέρχεται στη μητρική κυκλοφορία Rh αρνητικής εγκύου και δημιουργούνται αντισώματα κατά του παράγοντα

Διαβάστε περισσότερα

Universitäts-Frauenklinik Essen. Προγεννετικος Ελεγχος και Περιγεννητικη Ιατρικη Επιπεδο 1

Universitäts-Frauenklinik Essen. Προγεννετικος Ελεγχος και Περιγεννητικη Ιατρικη Επιπεδο 1 Universitäts-Frauenklinik Essen Προγεννετικος Ελεγχος και Περιγεννητικη Ιατρικη Επιπεδο 1 Αξιοτιμοι συναδελφοι, αγαπητοι γονεις, Τα πανεπιστημιακα μας εξωτερικα Ιατρεια Περιγεννητικης ιατρικης σας προσφερουν

Διαβάστε περισσότερα

Προγεννητικός έλεγχος στις πολύδυμες κυήσεις. Η συμβολή των υπέρηχων

Προγεννητικός έλεγχος στις πολύδυμες κυήσεις. Η συμβολή των υπέρηχων ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΜ.1, ΤΕΥΧ.3, ΣΕΛ. 159-170, 2004 Βασίλειος Σοφ. Τσάπανος Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Πατρών Προγεννητικός έλεγχος στις πολύδυμες κυήσεις. Η συμβολή των υπέρηχων Αλληλογραφία:

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α.

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΑΝΤΣΑΚΛΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Η ανικανότητα σύλληψης μετά από ένα χρόνο σεξουαλικών

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμένος τοκετός στο σπίτι

Προγραμματισμένος τοκετός στο σπίτι Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 18 Μάιος 2014 Εισαγωγή Στην Ελλάδα ακόμη δεν υπάρχουν επίσημα επιδημιολογικά δεδομένα και υπολογίζεται ότι στις Η.Π.Α οι τοκετοί στο σπίτι αποτελούν περίπου το 0,5% των γεννήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Προγεννητική διάγνωση

Προγεννητική διάγνωση ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΜ.1, ΤΕΥΧ.3, ΣΕΛ. 147-158, 2004 Αριστείδης Ι. Αντσακλής Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Προγεννητική διάγνωση Μέθοδοι προγεννητικού ελέγχου Η προγεννητική διάγνωση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ Ονοματεπώνυμο: Λοϊζιά Ελένη Λεμεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ Η ΒΛΑΠΤΙΚΗ ΕΠΙΔΡΑ ΑΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ονοματεπώνυμο Αγγελική Παπαπαύλου Αριθμός Φοιτητικής

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της έκβασης κύησης έπειτα από αμνιοπαρακέντηση σε δίδυμες. έναντι δίδυμων κυήσεων αυτόματης σύλληψης. Περίληψη

Μελέτη της έκβασης κύησης έπειτα από αμνιοπαρακέντηση σε δίδυμες. έναντι δίδυμων κυήσεων αυτόματης σύλληψης. Περίληψη ANASTASAKHS 24/11/2008 02:22 μμ Σελίδα1 Αρις Αντσακλής, Ελευθέριος Αναστασάκης, Γεώργιος Δασκαλάκης, Νικόλαος Παπαντωνίου, Σπύρος Μεσογίτης. Α' Μαιευτική & Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Νοσοκομείο

Διαβάστε περισσότερα

Έκβαση κυήσεων μετά από αμνιοπαρακέντηση με σκουρόχρωμο αμνιακό υγρό

Έκβαση κυήσεων μετά από αμνιοπαρακέντηση με σκουρόχρωμο αμνιακό υγρό ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΜ.2, ΤΕΥΧ.1, ΣΕΛ. 29-34, 2005 Α. Αθανασιάδης 1,2, Α. Αποστολίδης 1, Κ. Πανταζής 1, Ζ. Φωκά 3, Ε. Γκατζούλη 3, Ι.Ν. Μπόντης 1. 1 Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

cell-free DNA στο μητρικό αίμα

cell-free DNA στο μητρικό αίμα cell-free DNA στο μητρικό αίμα Εφαρμογή στην κλινική πράξη στην Ελλάδα Παπαϊωάννου Γεώργιος-Κων/νος, PhD Υπεύθυνος Ιατρικής Εμβρύου Maιευτική & Γυναικολογική Κλινική ΓΑΙΑ Cell free DNA / Εισαγωγή στην

Διαβάστε περισσότερα

Προγεννητικός Έλεγχος - Μαιευτικό Υπερηχογράφημα

Προγεννητικός Έλεγχος - Μαιευτικό Υπερηχογράφημα Προγεννητικός Έλεγχος - Μαιευτικό Υπερηχογράφημα upadate swfobject.embedswf('/plugins/content/avreloaded/mediaplayer.swf','avreloaded0','400','320','7. 0.14','/plugins/content/avreloaded/expressinstall.swf',

Διαβάστε περισσότερα

Υπερηχογραφική μέτρηση μήκους τραχήλου μεταξύ 24ης και 29ης εβδομάδας κύησης σε ασυμπτωματικές έγκυες και πρόωρος τοκετός

Υπερηχογραφική μέτρηση μήκους τραχήλου μεταξύ 24ης και 29ης εβδομάδας κύησης σε ασυμπτωματικές έγκυες και πρόωρος τοκετός Τσικούρας Π., Αμμάρι Α., Πινίδης Π., Γαλάζιος Γ., Λυμπέρης Β. Πανεπιστημιακή Μαιευτική Γυναικολογική Κλινική Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Υπερηχογραφική μέτρηση μήκους τραχήλου μεταξύ 24ης και 29ης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Οδός Ξενίας 1, 115 27 Αθήνα, T ηλ.: 210 7775444 Fax: 210 7775420 e-mail: info@diamedica.gr http://www.diamedica.gr. Πίνακας 1.

Οδός Ξενίας 1, 115 27 Αθήνα, T ηλ.: 210 7775444 Fax: 210 7775420 e-mail: info@diamedica.gr http://www.diamedica.gr. Πίνακας 1. Ενημερωτικό Δελτίο Τεύχος 1 Δεκέμβριος 2007 Εργαστήριο Κλινικής Βιοχημείας και Εργαστηριακής Ιατρικής Οδός Ξενίας 1, 115 27 Αθήνα, T ηλ.: 210 7775444 Fax: 210 7775420 e-mail: info@diamedica.gr http://www.diamedica.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη. Σ. Μιχόπουλος Γαστρεντερολογική κλινική Νοσ. «Αλεξάνδρα»

ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη. Σ. Μιχόπουλος Γαστρεντερολογική κλινική Νοσ. «Αλεξάνδρα» ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη Σ. Μιχόπουλος Γαστρεντερολογική κλινική Νοσ. «Αλεξάνδρα» Γονιμότητα ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη Επίδραση εγκυμοσύνης στις ΙΦΝΕ Επίδραση των ΙΦΝΕ στην εγκυμοσύνη Χειρισμός ΙΦΝΕ κατά την εγκυμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

Αλέξανδρος Δ. Τζεφεράκος

Αλέξανδρος Δ. Τζεφεράκος Κλασσική Εξωσωματική Γονιμοποίηση και Εμβρυομεταφορά στο στάδιο της βλαστοκύστης Αλέξανδρος Δ. Τζεφεράκος «ΜΟΝΑΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» μαιευτήρια «ΜΗΤΕΡΑ» και «ΛΗΤΩ» 2002 Κατά τη διαδικασία της εξωσωματικής

Διαβάστε περισσότερα

Προεμφυτευτική Γενετική Διάγνωση. Μιχαλόπουλος Γιάννης Μαιευτήρας - Γυναικολόγος

Προεμφυτευτική Γενετική Διάγνωση. Μιχαλόπουλος Γιάννης Μαιευτήρας - Γυναικολόγος Προεμφυτευτική Γενετική Διάγνωση Μιχαλόπουλος Γιάννης Μαιευτήρας - Γυναικολόγος Στάδια Προεμφυτευτικής Γενετικής Διάγνωσης (P.G.D) Διέγερση ωοθηκών για την ωρίμανση μεγάλου αριθμού (ει δυνατόν ) ωοθυλακίων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Ελένη Αριστοτέλους Α.Φ.Τ :2010612548

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Ελένη Αριστοτέλους Α.Φ.Τ :2010612548 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Θέμα: «Επιπλοκές της προεκλαμψίας στην εμβρυϊκή και νεογνική ηλικία» Ελένη Αριστοτέλους Α.Φ.Τ :2010612548 Επιβλέπουσα Καθηγήτρια:

Διαβάστε περισσότερα

Εγκυμοσύνη μετά τα 40. Είναι κύηση υψηλού κινδύνου;

Εγκυμοσύνη μετά τα 40. Είναι κύηση υψηλού κινδύνου; EΛΛHNIKO ΠEPIOΔIKO ΓYNAIKOΛOΓIAΣ & MAIEYTIKHΣ TΟΜ. 3, TΕΥΧ. 3, ΣΕΛ. 239-244, 2004 ΚΛΙΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ Εγκυμοσύνη μετά τα 40. Είναι κύηση υψηλού κινδύνου; Ευάγγελος Δρίζης, Νικόλαος Πράπας, Αλέξιος Παπανικολάου,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Διατριβή

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Η ΣΥΝΗΘΕΙΑ ΤΟΥ ΑΛΚΟΟΛ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ, ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΤΟ ΕΜΒΡΥΟ ΣΤΕΦΑΝΗ ΘΡΑΣΥΒΟΥΛΟΥ Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

«β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας»

«β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας» Εργαστήριο Κυτταρογενετικής ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» «β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας» Ζαχάκη Σοφία - Ουρανία Βιολόγος, MSc, PhD β μεσογειακή αναιμία Η θαλασσαιμία ή νόσος

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες μεθοδολογίες μοριακής βιολογίας και γενετικής στη γυναικολογία

Σύγχρονες μεθοδολογίες μοριακής βιολογίας και γενετικής στη γυναικολογία ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΕΣ ΜΟΡΙΑΚΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ - ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ Σύγχρονες μεθοδολογίες μοριακής βιολογίας και γενετικής στη γυναικολογία ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΕΛΕΝΗ, Ph.D. Λέκτορας Εργαστήριο Βιολογίας, Ιατρική Σχολή Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

Διευθυντής: ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Ι. ΔΑΠΟΝΤΕ M.D., Dr Med (LMU Munich) F.C.O.G. (S.A.) Αν. Καθηγητής Μαιευτικής και Γυναικολογίας

Διευθυντής: ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Ι. ΔΑΠΟΝΤΕ M.D., Dr Med (LMU Munich) F.C.O.G. (S.A.) Αν. Καθηγητής Μαιευτικής και Γυναικολογίας ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ MAIΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΛΑΡΙΣΑΣ Πιστοποιημένο Ευρωπαϊκό Κέντρο Εκπαίδευσης στη Μαιευτική και Γυναικολογία από το Ευρωπαϊκό Κολλέγιο

Διαβάστε περισσότερα

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Αιµοδυναµικές αλλαγές κατά την εγκυµοσύνη Όγκος αίµατος 30-50% Μέγιστο 20-24 εβδ Όγκος παλµού Καρδιακή Συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

Προεμφυτευτική γενετική διάγνωση (P.G.D) σε χρωμοσωμικές ανωμαλίες και κληρονομικά νοσήματα

Προεμφυτευτική γενετική διάγνωση (P.G.D) σε χρωμοσωμικές ανωμαλίες και κληρονομικά νοσήματα Προεμφυτευτική γενετική διάγνωση (P.G.D) σε χρωμοσωμικές ανωμαλίες και κληρονομικά νοσήματα MAΡΙΑ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑ Κλινική Εμβρυολόγος Μονάδα Αναπαραγωγικής Ιατρικής Περιεχόμενα Ορισμός Ιστορική Αναδρομή Γενετική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ- ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Δρ. Ε.Τρακάκης

ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ- ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Δρ. Ε.Τρακάκης ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ- ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Δρ. Ε.Τρακάκης Οι ανιχνευτικές εξετάσεις (screening test) έχουν ευρεία εφαρμογή και μεγάλη πρακτική χρησιμότητα στον προγεννητικό έλεγχο. Ο προγεννητικός έλεγχος

Διαβάστε περισσότερα

Kαθορισμός στρατηγικής του μη επεμβατικού προγεννητικού ελέγχου για χρωμοσωμικές ανωμαλίες

Kαθορισμός στρατηγικής του μη επεμβατικού προγεννητικού ελέγχου για χρωμοσωμικές ανωμαλίες Kαθορισμός στρατηγικής του μη επεμβατικού προγεννητικού ελέγχου για χρωμοσωμικές ανωμαλίες Παναγιώτης Ν. Ξηρομερίτης¹, Βασίλειος Σ. Τσάπανος² 1 Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Καθολικού Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥΣ ΣΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΦΟΡΕΙΣ ΤΟΥ ΟΓΚΟΓΟΝΙΔΙΟΥ BRCA1 ΚΑΙ BRCA2. Βασούλλα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΔΥΝΑΜΑ ΚΥΤΤΑΡΑ (STEM CELLS).

ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΔΥΝΑΜΑ ΚΥΤΤΑΡΑ (STEM CELLS). ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΔΥΝΑΜΑ ΚΥΤΤΑΡΑ (STEM CELLS). ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ Επικ. Καθηγητής Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΚΑΘ. Α. ΑΝΤΣΑΚΛΗΣ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Πυελική μάζα Επιδημιολογία Η πυελική μάζα είναι ένα σχετικά συχνό κλινικό εύρημα. Σε αρκετές περιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Προγεννητικός Μοριακός Καρυότυπος. Η τεχνολογία αιχμής στη διάθεσή σας για πιο υγιή μωρά

Προγεννητικός Μοριακός Καρυότυπος. Η τεχνολογία αιχμής στη διάθεσή σας για πιο υγιή μωρά Προγεννητικός Μοριακός Καρυότυπος Η τεχνολογία αιχμής στη διάθεσή σας για πιο υγιή μωρά Η νέα εποχή στον Προγεννητικό Έλεγχο: Μοριακός Καρυότυπος - array CGH - Συγκριτικός γενωμικός υβριδισμός με μικροσυστοιχίες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Νίκος Μίτλεττον Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ιωσηφίνα

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνος επιστημονικής εκπαίδευσης. Επ. καθηγητής Ν. Πανουλής B MAIEYTIKH KAI ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΑΡΕΤΑΙΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ

Υπεύθυνος επιστημονικής εκπαίδευσης. Επ. καθηγητής Ν. Πανουλής B MAIEYTIKH KAI ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΑΡΕΤΑΙΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ Υπεύθυνος επιστημονικής εκπαίδευσης Επ. καθηγητής Ν. Πανουλής B MAIEYTIKH KAI ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΑΡΕΤΑΙΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΔΕΥΤΕΡΑ 1 / 25 12.00-13.00 Συγγενείς ανωμαλίες

Διαβάστε περισσότερα

Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών

Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΛ: 2310892819

Διαβάστε περισσότερα

«ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΜΗΤΕΡΑ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ

«ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΜΗΤΕΡΑ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ «ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΕ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΙΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΜΗΤΕΡΑ Η εξέλιξη στην υπερηχογραφική τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

Στο Εργαστήριο Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής προσφέρονται διαγνωστικές εξετάσεις που σχετίζονται με την ανδρική υπογονιμυπογονημότηταότητα όπως:

Στο Εργαστήριο Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής προσφέρονται διαγνωστικές εξετάσεις που σχετίζονται με την ανδρική υπογονιμυπογονημότηταότητα όπως: Σ. Κονιδάρης Αν. Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας Στ. Μπάκα Επ. Καθηγήτρια Βιοπαθολογίας Π. Βάκας Επ. Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας Δ. Τζανακάκη Κλινική Εμβρυολόγος Στο Τμήμα Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Πυελική μάζα Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Ιατρική Σχολή Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Σκοποί ενότητας Παρουσίαση Πυελικής Μάζας Πρόπτωση

Διαβάστε περισσότερα

ειγµατοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS)

ειγµατοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) 12 ειγµατοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) Μεταφρασµένο από την Κατερίνα Πουγούνια και την Μαρία Τζέτη. Ιανουάριος 2009 Τροποποιήθηκε από φυλλάδια που εκδόθηκαν από τα νοσοκοµεία Guy s και St Thomas στο Λονδίνο,

Διαβάστε περισσότερα

Μη επεμβατικός Προγεννητικός έλεγχος

Μη επεμβατικός Προγεννητικός έλεγχος Μη επεμβατικός Προγεννητικός έλεγχος Α. Κολιαλέξη, Βιοπαθολόγος PhD Εργαστήριο Ιατρικής Γενετικής Πανεπιστημίου Αθηνών Μη επεμβατικός ΠΕ από cffdna στο πλάσμα εγκύου Ελεύθερο Εμβρυϊκό DNA στη μητρική κυκλοφορία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ 27 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ελληνικής Εταιρείας Κοινωνικής Παιδιατρικής και Προαγωγής της Υγείας Σπάρτη και Μονεμβασιά 2015 ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ Καλογήρου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ - ΥΣΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ

ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ - ΥΣΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ - ΥΣΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΕΛ. ΦΡΥΣΙΡΑ Επ. Καθηγήτρια Κλινικής Γενετικής ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙ ΩΝ «Η ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ» ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ κ.ε. ΚΑΝΑΒΑΚΗΣ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

1ο Τρίμηνο : Αυχενική Διαφάνεια (NT) & άλλοι δείκτες Χρωμοσωμικών Ανωμαλιών, Ανατομία Εμβρύου

1ο Τρίμηνο : Αυχενική Διαφάνεια (NT) & άλλοι δείκτες Χρωμοσωμικών Ανωμαλιών, Ανατομία Εμβρύου 1ο Τρίμηνο : Αυχενική Διαφάνεια (NT) & άλλοι δείκτες Χρωμοσωμικών Ανωμαλιών, Ανατομία Εμβρύου Υπό Αντωνίου Στ. Κονδυλιού Διευθυντού Μαιευτ-Γυν/γου Τμήμα Εμβρυομητρικής Ιατρικής Μαιευτηρίου Αθηνών ΕΛΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Μικροβιολογικό & Ερευνητικό Εργαστήριο Καθ έξιν Αποβολές Οι καθ 'έξιν αποβολές είναι μια ασθένεια σαφώς διακριτή από τη στειρότητα, και που ορίζεται ως δύο ή περισσότερες αποτυχημένες

Διαβάστε περισσότερα

GnRH ανάλογα. Στρατής Κολυµπιανάκης MD MSc PhD. Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας και Υποβοηθούµενης Αναπαραγωγής

GnRH ανάλογα. Στρατής Κολυµπιανάκης MD MSc PhD. Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας και Υποβοηθούµενης Αναπαραγωγής GnRH ανάλογα Στρατής Κολυµπιανάκης MD MSc PhD Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας και Υποβοηθούµενης Αναπαραγωγής Μονάδα Ανθρώπινης Αναπαραγωγής Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική ΑΠΘ Γιατί

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΒΗΤΗ ΚΥΗΣΗΣ Χρυστάλλα, Γεωργίου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠΑΜΠΑΤΣΙΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ-ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ

ΜΠΑΜΠΑΤΣΙΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ-ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ ΚΑΘ` ΕΞΙΝ ΑΠΟΒΟΛΕΣ (πληροφορίες για το κοινό σύμφωνα με το Βρετανικό κολλέγιο μαιευτήρωνγυναικολόγων) για περισσότερες πληροφορίες η γυναίκα πρέπει να συμβουλεύεται το γυναικολόγο της. ΓΕΝΙΚΑ Αποβολή είναι

Διαβάστε περισσότερα

Universitäts-Frauenklinik Essen (ΛΗΨΗ) ΒΙΟΨΙΑ ΧΟΡΙΑΚΩΝ ΛΑΧΝΩΝ KAI ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ

Universitäts-Frauenklinik Essen (ΛΗΨΗ) ΒΙΟΨΙΑ ΧΟΡΙΑΚΩΝ ΛΑΧΝΩΝ KAI ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ Universitäts-Frauenklinik Essen (ΛΗΨΗ) ΒΙΟΨΙΑ ΧΟΡΙΑΚΩΝ ΛΑΧΝΩΝ KAI ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ (Ληψη) Βιοψια Χοριακων Λαχνων (Εξεταση ιστου πλακουντα) Αμνιοπαρακεντηση (Εξεταση αμνιακου υγρου) Απαντησεις στις ερωτησεις

Διαβάστε περισσότερα

screening πρωτου τριμηνου

screening πρωτου τριμηνου Universitäts-Frauenklinik Essen screening πρωτου τριμηνου Τι ονομαζεται screening πρωτου τριμηνου Εδω αξιολογειται ο κινδυνος υπαρξης ανωμαλιας χρωματοσωματων στο εμβρυο οπως( π.χ. (συνδρομο Down, συνδρομο

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση της τριπλής βιοχημικής δοκιμασίας στον πληθυσμιακό προγεννητικό έλεγχο για χρωμοσωμικές ανωμαλίες του εμβρύου: 8 χρόνια εμπειρίας

Αξιολόγηση της τριπλής βιοχημικής δοκιμασίας στον πληθυσμιακό προγεννητικό έλεγχο για χρωμοσωμικές ανωμαλίες του εμβρύου: 8 χρόνια εμπειρίας EΛΛHNIKO ΠEPIOΔIKO ΓYNAIKOΛOΓIAΣ & MAIEYTIKHΣ TΟΜ. 3, TΕΥΧ. 2, ΣΕΛ. 159-164, 2004 Αξιολόγηση της τριπλής βιοχημικής δοκιμασίας στον πληθυσμιακό προγεννητικό έλεγχο για χρωμοσωμικές ανωμαλίες του εμβρύου:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΟΣ ΔΡΑΚΑΚΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΜΑΙΕΥΤΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΓΥΝ/ΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

ΠΕΤΡΟΣ ΔΡΑΚΑΚΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΜΑΙΕΥΤΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΓΥΝ/ΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΕΤΡΟΣ ΔΡΑΚΑΚΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΜΑΙΕΥΤΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΓΥΝ/ΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΕΧΝΗΤΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΩΟΘΥΛΑΚΙΟΡΡΗΞΙΑΣ ΛΗΨΗ ΩΑΡΙΩΝ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΕΜΒΡΥΟΜΕΤΑΦΟΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΩΡΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ ΠΡΟΩΡΗ ΡΗΞΗ ΥΜΕΝΩΝ ΠΑΡΑΤΑΣΗ ΚΥΗΣΗΣ

ΠΡΟΩΡΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ ΠΡΟΩΡΗ ΡΗΞΗ ΥΜΕΝΩΝ ΠΑΡΑΤΑΣΗ ΚΥΗΣΗΣ ΠΡΟΩΡΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ ΠΡΟΩΡΗ ΡΗΞΗ ΥΜΕΝΩΝ ΠΑΡΑΤΑΣΗ ΚΥΗΣΗΣ ΠΡΟΩΡΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ : Τοκετός Μεταξύ 20 Και 37 Εβδ. ΠΡΟΩΡΗ ΡΗΞΗ ΥΜΕΝΩΝ : Ρήξη Εμβρυϊκών Υμένων 24 Ώρες Πριν Την Έναρξη Των Ωδίνων Τοκετού. ΠΡΩΙΜΗ ΠΡΟΩΡΗ ΡΗΞΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

1. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ

1. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ 1. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ ΣΤΟΝ ΤΟΚΕΤΟ ΣΚΟΠΟΣ: Διαφύλαξη της υγείας της μητέρας Έγκαιρη διάγνωση της ενδομητρίου υποξίας ΚΑΡΔΙΟΤΟΚΟΓΡΑΦΗΜΑ (ΚΤΓ) Κατά την διάρκεια της κυήσεως οι γυναίκες πρέπει να ενημερώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση ανοσοαιματολογικής εικόνας εγκύου και εμβρύου νεογνού με αιμολυτική νόσο από anti-d

Παρουσίαση ανοσοαιματολογικής εικόνας εγκύου και εμβρύου νεογνού με αιμολυτική νόσο από anti-d Παρουσίαση ανοσοαιματολογικής εικόνας εγκύου και εμβρύου νεογνού με αιμολυτική νόσο από anti-d Ε. Λυδάκη, Αιματολόγος, επιμ Α Υπηρεσία αιμοδοσίας ΠΑΓΝΗ Γυναίκα, έγκυος, 37 ετών, Α (-), Kell (-) (σύζυγος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΛΑΚΟΣΑΜΙΔΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΦΑΡΜΑΚΟΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΕΣΤΙΑΚΗ ΕΠΙΛΗΨΙΑ Κωνσταντίνα Κυπριανού Α.Τ.:

Διαβάστε περισσότερα

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ Το άσθμα είναι ένα από τις πιο συχνές νόσους που περιπλέκει την εγκυμοσύνη. Πρόσφατες μελέτες δείχνουν πως περίπου 8-10% των εγκύων έχουν άσθμα και μπορεί να επηρεάσει την εγκυμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΕΠΑΝΕΙΛΗΜΜΕΝΩΝ ΑΠΟΒΟΛΩΝ

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΕΠΑΝΕΙΛΗΜΜΕΝΩΝ ΑΠΟΒΟΛΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΕΠΑΝΕΙΛΗΜΜΕΝΩΝ ΑΠΟΒΟΛΩΝ Σ. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Β ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΟΡΙΣΜΟΣ 2 ή 3 αποβολές προ των 20 wks ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΜΦΑΝΙΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΨΥΧΙΚΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΕΓΚΥΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΜΕ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ» Ταουσάνη Ελευθερία, Καθηγήτρια Εφαρμογών,

«Η ΨΥΧΙΚΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΕΓΚΥΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΜΕ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ» Ταουσάνη Ελευθερία, Καθηγήτρια Εφαρμογών, «Η ΨΥΧΙΚΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΕΓΚΥΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΜΕ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ» Ταουσάνη Ελευθερία, Καθηγήτρια Εφαρμογών, Μωραΐτου Μάρθα, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Τμήμα Μαιευτικής, Αλεξάνδρειο ΤΕΙ Θεσσαλονίκη Περίληψη

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Καθ' έξιν Αποβολών

Τμήμα Καθ' έξιν Αποβολών Τμήμα Καθ' έξιν Αποβολών Αν. Καθηγητής Σ. Δενδρινός 1 / 7 Το Τμήμα Επανειλημμένων Αποβολών αποτελεί ειδικό Τμήμα της Β Μαιευτικής και Γυναικολογικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών με αντικείμενο τη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΝΕΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΝΕΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΝΕΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ Ροδολάκης Α., Θωμάκος Ν., Βλάχος Γ., Χαϊδόπουλος Δ., Σωτηροπούλου Μ., Παπασπύρου Ειρ., Κουτρούμπα Ι., Μουλοπούλου Α., Λουτράδης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Υπερηχογραφική παρακολούθηση στην κύηση χαμηλού κινδύνου

Υπερηχογραφική παρακολούθηση στην κύηση χαμηλού κινδύνου ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ & MΑΙΕΥΤΙΚΗΣ TΟΜ. 11, TΕΥΧ. 4, ΣΕΛ. 149-154, 2012 Υπερηχογραφική παρακολούθηση στην κύηση χαμηλού κινδύνου Πιλάλης Α., Σούκα Α., Κασσάνος Δ. Γ Μαιευτική Γυναικολογική Κλινική

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΗΣΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΝΕΟΓΝΟ 7ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ Δρ. Μαρία Τζητηρίδου- Χατζοπούλου Παιδίατρος Νεογνολόγος-Αναπτυξιολόγος Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Π.Ο.Υ

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμητικά Δεδομένα Στα Μαιευτήρια των Δημόσιων Νοσηλευτηρίων για το έτος 2007

Αριθμητικά Δεδομένα Στα Μαιευτήρια των Δημόσιων Νοσηλευτηρίων για το έτος 2007 Αριθμητικά Δεδομένα Στα Μαιευτήρια των Δημόσιων Νοσηλευτηρίων για το έτος 2007 Η φύση έχει προικίσει τη γυναίκα με ένα θείο δώρο: να μπορεί να φέρνει στον κόσμο τα παιδιά της. Είναι έτσι φτιαγμένη για

Διαβάστε περισσότερα

«ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ. Μαρία Μαλιδάκη, Χαράλαμπος Ν. Βερβερίδης Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

«ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ. Μαρία Μαλιδάκη, Χαράλαμπος Ν. Βερβερίδης Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης «ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ Μαρία Μαλιδάκη, Χαράλαμπος Ν. Βερβερίδης Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης «ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ Ο ωοθηκικός κύκλος και

Διαβάστε περισσότερα

Η ΦΟΙΤΗΣΗ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ

Η ΦΟΙΤΗΣΗ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ Η ΦΟΙΤΗΣΗ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ Μ. Μπουρουτζόγλου Καθηγήτρια Εφαρμογών Τμήμα Μαιευτικής Σχολή Επαγγελμάτων Υγείας & Πρόνοιας ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η Μαιευτική στη σύγχρονη

Διαβάστε περισσότερα

Στην κεντρική σελίδα του δικτυακού τόπου www.embio.com.gr. μπορείτε να δείτε video της μονάδας embio

Στην κεντρική σελίδα του δικτυακού τόπου www.embio.com.gr. μπορείτε να δείτε video της μονάδας embio Στην κεντρική σελίδα του δικτυακού τόπου www.embio.com.gr μπορείτε να δείτε video της μονάδας embio 2 3 Ηλίας Θ. Γάτος MD Χειρουργός Γυναικολόγος - Μαιευτήρας Eιδικός στην εξωσωματική γονιμοποίηση και

Διαβάστε περισσότερα

2. Λήψη αίματος από τα ομφαλικά αγγεία

2. Λήψη αίματος από τα ομφαλικά αγγεία Xατζησεβαστού Λουκίδου Χαρίκλεια 3 κό αποτύπωμα και γνωρίζοντας την επίδραση του αποτυπώματος στη μονογονεϊκή δισωμία (uniparental disomy UPD) από αυτά τα χρωμοσώματα, οδηγηθήκαμε στην γνώση ότι μια Robertsonian

Διαβάστε περισσότερα

Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation at the anterior commissure.

Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation at the anterior commissure. Otorhinolaryngologia - Head and Neck Surgery Issue 50, October - November - December 2012, pages 18-22 ORIGINAL REVIEW ARITCLE Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών

ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΛ: 2310892819 e-mail: hmesogiaki@ippokratio.gr

Διαβάστε περισσότερα

Μη Επεμβατική Αντιμετώπιση της Εμβρυικής Ερυθροβλάστωσης. Θα εγκαταλείψουμε τις βελόνες; Περίληψη

Μη Επεμβατική Αντιμετώπιση της Εμβρυικής Ερυθροβλάστωσης. Θα εγκαταλείψουμε τις βελόνες; Περίληψη ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΜ.5, ΤΕΥΧ.1, ΣΕΛ. 9-14, 2008 Ε. Αναστασάκης, Ν. Παπαντωνίου, Γ. Δασκαλάκης, Σ. Μεσογίτης, Α. Αντσακλής Α' Μαιευτική & Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα» Μη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΩΧΡΙΝΟΤΡΟΠΟΣ ΔΙΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΑ ΜΕ ΚΥΗΣΗ 35 ΕΒΔ. ΧΩΡΙΣ ΑΛΛΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ. Κουμπής Δ.Χρυσοβαλάντης M.

ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΩΧΡΙΝΟΤΡΟΠΟΣ ΔΙΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΑ ΜΕ ΚΥΗΣΗ 35 ΕΒΔ. ΧΩΡΙΣ ΑΛΛΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ. Κουμπής Δ.Χρυσοβαλάντης M. 96 ΤΥΕΘ - Κλινική Χιος, 2401 ΓΣΝΑ, 3Κλινίκη Χίος, 4ΓΝΝ ΧΙΟΥ 1 Εισαγωγή Το περιστατικό που περιγράφεται αποτελεί σπάνια εμφάνιση του συνδρόμου της ωχρινοτρόπου διέγερσης των ωοθηκών

Διαβάστε περισσότερα

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ.

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. Η σηµασία των κονδυλωµάτων ως πρόβληµα υγείας Επίπτωση:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙ Α ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑΤΗ ΜΗΤΕΡΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΜΒΡΥΟ

ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙ Α ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑΤΗ ΜΗΤΕΡΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΜΒΡΥΟ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙ Α ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑΤΗ ΜΗΤΕΡΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΜΒΡΥΟ Εργαστήριο Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής ΕΚΠΑ, σε συνεργασία με Αναπλ. Καθηγητή Ν. Παπαντωνίου, Α Μαιευτική και Γυναικολογική

Διαβάστε περισσότερα

6η Σύνοδος. Τρόπος διενέργειας του τοκετού ως παράµετρος αύξησης ή ελάττωσης του κινδύνου µόλυνσης του νεογνού. της Ελληνικής HPV Εταιρείας

6η Σύνοδος. Τρόπος διενέργειας του τοκετού ως παράµετρος αύξησης ή ελάττωσης του κινδύνου µόλυνσης του νεογνού. της Ελληνικής HPV Εταιρείας Τρόπος διενέργειας του τοκετού ως παράµετρος αύξησης ή ελάττωσης του κινδύνου µόλυνσης του νεογνού 6η Σύνοδος της Ελληνικής HPV Εταιρείας Αλέξανδρος Ι. Σωτηριάδης Επ. Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 19 Αύγουστος 2014. Περίδεση τραχήλου

Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 19 Αύγουστος 2014. Περίδεση τραχήλου Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 19 Αύγουστος 2014 Εισαγωγή Από τη δεκαετία του 1960, η εφαρμογή της περίδεσης του τραχήλου της μήτρας έχει επεκταθεί αποτελώντας μέσο αντιμετώπισης περιπτώσεων εγκύων με αυξημένο

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή της εμβρυικής Μαγνητικής Τομογραφίας. εγκεφάλου στην πρώιμη διάγνωση της Οζώδους Σκλήρυνσης

Η συμβολή της εμβρυικής Μαγνητικής Τομογραφίας. εγκεφάλου στην πρώιμη διάγνωση της Οζώδους Σκλήρυνσης Η συμβολή της εμβρυικής Μαγνητικής Τομογραφίας εγκεφάλου στην πρώιμη διάγνωση της Οζώδους Σκλήρυνσης Ζήκου Αναστασία, Aνδριανοπούλου Άρτεμης, Ξύδης Βασίλειος, Μαρία Ι. Αργυροπούλου. Εργαστήριο Κλινικής

Διαβάστε περισσότερα

Αιμορραγίες κατά την εγκσμοσύνη. Σωηήξεο Ν. Μήηξνπ

Αιμορραγίες κατά την εγκσμοσύνη. Σωηήξεο Ν. Μήηξνπ Αιμορραγίες κατά την εγκσμοσύνη Σωηήξεο Ν. Μήηξνπ 12/11/2012 127.000 θάνατοι κατά την κύηση και τον τοκετό λόγω αιμορραγίας παγκοσμίως Η αιμορραγία αποτελεί μία από τις κυριότερε ς αιτίες άμεσου θανάτου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΞΕΩΝ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΞΕΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΞΕΩΝ 2011-2012 Χώρος Διεξαγωγής: Ξενοδοχείο Metropolitan (Λ. Συγγρού 385, Π. Φάληρο) - Δίπλα από τη ΡΕΑ Είσοδος Ελεύθερη ΑΝΤΙ ΠΡΟΛΟΓΟΥ Με μεγάλη χαρά και προσδοκία η ΡΕΑ Μαιευτική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

Υπερηχογραφική διάγνωση δεξιού αορτικού τόξου κατά το υπερηχογράφημα Β επιπέδου -

Υπερηχογραφική διάγνωση δεξιού αορτικού τόξου κατά το υπερηχογράφημα Β επιπέδου - ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΜ.9, ΤΕΥΧ.4, ΣΕΛ. 101-108, 2012 Κεραμίδας Ο., Αντσακλής Π., Οικονόμου Θ., Θεοδωρά Μ., Δασκαλάκης Γ., Παπαντωνίου Ν., Μεσογίτης Σ., Αντσακλής Α. Α Μαιευτική & Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Προσδόκιµο Ζωής και Υγείας 2012

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Προσδόκιµο Ζωής και Υγείας 2012 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 03 / 07 / 2015 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Προσδόκιµο και Υγείας 2012 Η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ), σε συνεργασία µε την Ευρωπαϊκή Κοινή ράση για την καθιέρωση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΡΑ... Three postpartum antiretroviral regimens to prevent intrapartum HIV Nielsen-Saines K, Watts DH, Veloso VG, et al.

ΣΗΜΕΡΑ... Three postpartum antiretroviral regimens to prevent intrapartum HIV Nielsen-Saines K, Watts DH, Veloso VG, et al. ΣΗΜΕΡΑ... Three postpartum antiretroviral regimens to prevent intrapartum HIV Nielsen-Saines K, Watts DH, Veloso VG, et al. ZDV 4.8% ZDV NEVIRAPINE 2.2% ZDV NELFINAVIRE LAMIVUDINE 2.4 % N Engl J Med. June

Διαβάστε περισσότερα

Συνέδριο Εμβρυομητρικής Ιατρικής & Υπερηχογραφίας στην Γυναικολογία

Συνέδριο Εμβρυομητρικής Ιατρικής & Υπερηχογραφίας στην Γυναικολογία 2 O Συνέδριο Εμβρυομητρικής Ιατρικής & Υπερηχογραφίας στην Γυναικολογία * Soc onal iety of i t a y log ISUOG ics and Gyneco etr nd rasou in Obst t l U ΚΛΙΝΙΚΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ 20-21 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2015 ΜΕΓΑΛΗ ΒΡΕΤΑΝΙΑ,

Διαβάστε περισσότερα

12. ΚΑΘ ΕΞΙΝ ΑΠΟΒΟΛΕΣ

12. ΚΑΘ ΕΞΙΝ ΑΠΟΒΟΛΕΣ 12. ΚΑΘ ΕΞΙΝ ΑΠΟΒΟΛΕΣ Καθ έξιν αποβολές ορίζονται ως η απώλεια τριών ή περισσοτέρων διαδοχικών κυήσεων. Καθ έξιν αποβολές είναι μια ετερογενής κατάσταση που έχει πολλά πιθανά αίτια, ενώ πολλοί παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Dept. Urology, Athens Medical School, J. Varkarakis ΙΩΑΝΝΗΣ ΒΑΡΑΚΑΡΑΚΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΘΗΝΩΝ ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ

Dept. Urology, Athens Medical School, J. Varkarakis ΙΩΑΝΝΗΣ ΒΑΡΑΚΑΡΑΚΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΘΗΝΩΝ ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΙΩΑΝΝΗΣ ΒΑΡΑΚΑΡΑΚΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΘΗΝΩΝ ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΟΓΚΟΙ T1G3 Συχνότητα 20% Υποτροπή 80% Πρόοδος σε διηθητική νόσο 53% Θνησιμότητα 34% Rhijn et al Eur Urol 2009 Canookson

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΣΤΡΕΒΛΩΣΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΟ ΛΑΘΟΣ ΣΤΙΣ ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ

ΔΙΑΣΤΡΕΒΛΩΣΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΟ ΛΑΘΟΣ ΣΤΙΣ ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ ΔΙΑΣΤΡΕΒΛΩΣΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΟ ΛΑΘΟΣ ΣΤΙΣ ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ Δημοσθένης Β. Παναγιωτάκος Καθηγητής Βιοστατιστικής Επιδημιολογίας ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ & ΑΓΩΓΗΣ Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας Διατροφής ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Οι παράγοντες που σχετίζονται με τη δυστοκία ώμου αναφέρονται στον Πίνακα 1:

Οι παράγοντες που σχετίζονται με τη δυστοκία ώμου αναφέρονται στον Πίνακα 1: 4. ΔΥΣΤΟΚΙΑ ΩΜΟΥ Ορισμός: Δυστοκία ώμου ορίζεται η δυσκολία γέννησης των ώμων μετά τη γέννηση της κεφαλής, που απαιτεί πρόσθετους χειρισμούς για την απελευθέρωσή τους με συνήθη ήπια έλξη της κεφαλής. Συμβαίνει

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Κουτρούµπα Ι, Χαϊδόπουλος Δ, Θωµάκος Ν, Σωτηροπούλου Μ, Καθοπούλης Ν, Βλάχος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΗ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΝΕΑΝΙΚΗ ΙΔΙΟΠΑΘΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ Όνομα Φοιτήτριας: Μαρία Θωμά Αριθμός φοιτητικής ταυτότητας:2010221455

Διαβάστε περισσότερα

Uroswords II Καρκίνος κύστης T1 High Grade: Η κυστεκτοµή είναι απαραίτητη; ιαιτητής:. Μητρόπουλος Οι µονοµάχοι: Β. Τζώρτζης Κ.

Uroswords II Καρκίνος κύστης T1 High Grade: Η κυστεκτοµή είναι απαραίτητη; ιαιτητής:. Μητρόπουλος Οι µονοµάχοι: Β. Τζώρτζης Κ. Uroswords II Καρκίνος κύστης T1 High Grade: Η κυστεκτοµή είναι απαραίτητη; ιαιτητής:. Μητρόπουλος Οι µονοµάχοι: Β. Τζώρτζης Κ. Χατζηµουρατίδης Ερώτηση 1 Κυστεκτοµή ή συντηρητική αγωγή; Η νόσος αντιµετωπίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ H ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΤΟΠΙΡΑΜΑΤΗΣ ΣΤΙΣ ΠΑΙΔΙΚΕΣ ΗΜΙΚΡΑΝΙΕΣ Σταύρος Έλληνας Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα