Martha Nussbaum, Stelios Virvidakis Συνέντευξη της Martha Nussbaum στον Στέλιο Βιρβιδάκη

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Martha Nussbaum, Stelios Virvidakis Συνέντευξη της Martha Nussbaum στον Στέλιο Βιρβιδάκη"

Transcript

1 Martha Nussbaum, Stelios Virvidakis Συνέντευξη της Martha Nussbaum στον Στέλιο Βιρβιδάκη Στέλιος Βιρβιδάκης: Νοµίζετε ότι η φιλοσοφία έχει τη δυνατότητα να παίξει πιο ενεργό ρόλο στη δηµόσια ζωή, στην εκπαίδευση, στην εφαρµοσµένη ηθική, κτλ.; Martha Nussbaum: Υπάρχουν πολλές δυνατότητες. Και οι χώρες είναι πολύ διαφορετικές. Θεωρώ ότι, από µια άποψη, οι Η.Π.Α. είναι ένας από τους δυσκολότερους τόπους για να παίξει η φιλοσοφία δηµόσιο ρόλο γιατί τα µέσα µαζικής ενηµέρωσης επιδιώκουν τόσο πολύ τον εντυπωσιασµό και στερούνται κάθε πνευµατικότητας. Έτσι, στις περισσότερες χώρες της Ευρώπης είναι για µένα πολύ ευκολότερο να δηµοσιεύσω άρθρα σε εφηµερίδες. Η σελίδα Op Ed των New York Times είναι τόσο βουβή που δεν ενδιαφέροµαι να δηµοσιεύω πλέον εκεί, αφού οτιδήποτε περιέχει πολύπλοκη επιχειρηµατολογία δεν τους αρέσει. Βρίσκω λοιπόν την κατάσταση στις Η.Π.Α. πολύ απογοητευτική. Στην άλλη πλευρά του φάσµατος, η Ολλανδία διαθέτει εντυπωσιακή δηµόσια φιλοσοφική κουλτούρα. Υπάρχει ένα περιοδικό µε πολύ µεγάλη κυκλοφορία που ονοµάζεται Φιλοσοφία και το βιβλίο µου Upheavals of Thought, που όπως γνωρίζετε είναι υπερβολικά µεγάλο (και στα Ολλανδικά είναι ακόµα µεγαλύτερο) όχι µόνον είχε πολύ καλές πωλήσεις στην αγγλική του έκδοση, αλλά µεταφράστηκε λίγους µήνες αργότερα στα Ολλανδικά και έχει ήδη πουληθεί σε αντίτυπα. Έχω λοιπόν την αίσθηση ότι πρόκειται για κάτι το εξαιρετικό. Αλλά αυτό συµβαίνει γιατί υπάρχουν τηλεοπτικές εκποµπές µε θέµα τη φιλοσοφία που δεν αναφέρονται µόνο στην πολιτική φιλοσοφία αλλά και σε άλλα πράγµατα όπως τα συναισθήµατα, ο νους κτλ. Και θεωρώ ότι κάτι τέτοιο πρέπει να καλλιεργείται για µεγάλο χρονικό διάστηµα, και οι δηµοσιογράφοι και τα µέσα µαζικής ενηµέρωσης, όλοι πρέπει να παίξουν κάποιο ρόλο. Αυτό που µπόρεσα να κάνω εγώ και, κατά κάποιο τρόπο, ήταν θέµα τύχης, ήταν να ασχοληθώ περισσότερο µε τη φιλοσοφία σε διεθνές επίπεδο. Υπάρχει τώρα η µάλλον µεγάλη, και νοµίζω πολύ συναρπαστική Ένωση ονοµάζεται Ένωση για την Ανάπτυξη και τις Ικανότητες του Ανθρώπου που ιδρύθηκε πριν από τρία χρόνια σε ένα Συνέδριο στην Παβία της Ιταλίας. Είχαν προηγηθεί άλλα τρία προπαρασκευαστικά συνέδρια: στο ένα συζητήθηκε το έργο του Amartya Sen σχετικά µε τις ικανότητες, στο δεύτερο συζητήθηκε το δικό µου έργο, και στο τρίτο τα θέµατα ήταν γενικότερα. Υπήρξε µεγάλο ενδιαφέρον. Ήρθαν νέοι άνθρωποι, οικονοµολόγοι, πολιτικοί επιστήµονες, φιλόσοφοι και πολιτικοί από όλο τον κόσµο όχι µόνο, αλλά κυρίως νέοι άνθρωποι. Στο ιδρυτικό συνέδριο της Ένωσης παρουσιάστηκαν περίπου 200 ανακοινώσεις από 86 χώρες. Στη συνέχεια έγιναν άλλα δύο τακτικά Συνέδρια της Ένωσης και το τρίτο πρόκειται να γίνει στην Ολλανδία τον Σεπτέµβριο. Τα δύο πρώτα χρόνια πρόεδρος της Ένωσης ήταν ο Sen, τώρα είµαι εγώ. An article from 1/10

2 Αλλά φυσικά ήταν εν µέρει θέµα τύχης, αφού είχαµε την ευτυχία να συνεργαστούµε µε µια οµάδα πολύ ταλαντούχων νεαρών ακαδηµαϊκών που απλώς αποφάσισαν ότι αυτό έπρεπε να γίνει. εν άφησαν κανένα εµπόδιο να µπει στο δρόµο τους και αφιέρωσαν πάρα πολλές ώρες προσωπικής δουλειάς. Υπάρχει αυτή τη στιγµή µια επταµελής οµάδα ανθρώπων που αυτοαποκαλούνται αστειευόµενοι "εργάτριες µέλισσες", αλλά αυτό πράγµατι κάνουν, αφιερώνουν ατελείωτο χρόνο στο έργο της Ένωσης. Τώρα έχουµε και ένα περιοδικό, το Journal of Human Development, που εκδίδεται από το Πρόγραµµα Ανάπτυξης των Ηνωµένων Εθνών και δηµοσιεύει κάθε χρόνο τις καλύτερες συνεδριακές ανακοινώσεις, και µ' αυτό τον τρόπο προχωράµε. Αυτή τη στιγµή εξασφαλίζουµε όλο και περισσότερα χρήµατα για την κάλυψη των ταξιδιωτικών εξόδων εκπροσώπων από τις αναπτυσσόµενες χώρες. Νοµίζω το µεγαλύτερο επίτευγµα της Ένωσης είναι ότι µπορούµε και συναντιόµαστε. Αυτή τη στιγµή η Ένωση έχει πάνω από εξακόσια µέλη που συνεργάζονται µεταξύ τους και µαθαίνουν πολλά από τα επιχειρήµατα που ανταλλάσσουν. Επίσης, η δικτύωση µεταξύ ακαδηµαϊκού και πολιτικού κόσµου είναι πολύ ισχυρή. Το τελευταίο µας συνέδριο έγινε στην UNESCO στο Παρίσι, και σ' αυτό συµµετείχαν και άνθρωποι της UNESCO. Αλλά φυσικά υπάρχουν και δεκάδες άλλα πράγµατα που γίνονται τώρα, σίγουρα στην Αµερική, αλλά νοµίζω και σε πολλές άλλες χώρες, π.χ. στα νοσοκοµεία όπου αναπτύσσονται οι συνεργασίες µεταξύ φιλοσόφων και γιατρών για την προώθηση ζητηµάτων ιατρικής ηθικής. Στις Η.Π.Α. αυτό το γεγονός έχει αλλάξει σε µεγάλο βαθµό την ιατρική πρακτική, ιδιαίτερα στον τοµέα της λήψης των αποφάσεων. Βλέπετε υπήρχε στο παρελθόν η παραδοχή ότι οι γιατροί ξέρουν καλύτερα, γιατί κανείς ποτέ δεν είχε σκεφτεί τη διάκριση µεταξύ των συµφερόντων και των δικαιωµάτων των ασθενών. Όταν όµως µπήκαν στη συζήτηση οι φιλόσοφοι, επέµειναν ότι αυτή η διάκριση είναι κεντρικής σηµασίας και ανέδειξαν το εξής ζήτηµα: ένα πράγµα είναι να αποφασίζει κανείς τι συµφέρει καλύτερα τους ασθενείς και άλλο πράγµα είναι να δίνει στους ίδιους τους ασθενείς το δικαίωµα να αποφασίζουν. Σήµερα όλοι κατανοούν αυτή τη διάκριση, και τα πρότυπα συγκατάθεσης µετά από ενηµέρωση των ασθενών επανακαθορίζονται. Υπάρχει επίσης πολύ προηγµένη, συναφής δουλειά, που γίνεται στο θέµα των συναισθηµάτων. Μόλις διάβασα µια πρόσφατη ανακοίνωση ενός ψυχιάτρου που εργάζεται σε νοσοκοµείο, σχετικά µε τις συνθήκες υπό τις οποίες τα συναισθήµατα αναστέλλουν την ικανότητα των ασθενών να αποφασίζουν αν και οι γιατροί δεν το αναγνωρίζουν αυτό γιατί δεν κατανοούν πώς ακριβώς λειτουργούν τα συναισθήµατα. Έτσι λοιπόν, µε πολλούς τρόπους, η φιλοσοφία αποκτά µεγάλη δύναµη. Νοµίζω ότι στον τοµέα του ικαίου, που είναι µέρος των ακαδηµαϊκών µου υποχρεώσεων αφού διδάσκω σε Νοµική Σχολή τα πράγµατα είναι λίγο πιο δύσκολα, γιατί ο κόσµος των δικηγορικών εταιρειών είναι ένας κόσµος όπου βγαίνουν πολλά χρήµατα. ιδάσκω λοιπόν όλα αυτά τα µαθήµατα περί κοινωνικής δικαιοσύνης, αλλά όταν οι φοιτητές παίρνουν το πτυχίο τους και πηγαίνουν να εργαστούν στις δικηγορικές εταιρείες δεν είναι πράγµατι σε θέση να πουν ότι η εταιρεία πρέπει να επιδιώκει να παράγει κοινωνική δικαιοσύνη. Φυσικά ναι, όταν οι εταιρείες αναλαµβάνουν υποθέσεις pro bono (χωρίς να χρεώνουν αµοιβή), ίσως εµπλέκονται σε θέµατα κοινωνικής δικαιοσύνης, αλλά δεν είναι τόσο εύκολο. Και όταν οι δικηγόροι πάνε στο δικαστήριο και απευθύνονται στους δικαστές, και πάλι περιορίζονται εξαιρετικά από το νοµικό προηγούµενο και δεν έχουν πολλά περιθώρια να διανθίσουν τις αγορεύσεις τους µε τη φιλοσοφική τους άποψη. Αλλά κατά κάποιο τρόπο, το να διδάσκεις τους ανθρώπους και µόνο να σκέφτονται αυτά τα ζητήµατα είναι κάτι καλό, ιδιαίτερα όταν οι οικονοµολόγοι τους διδάσκουν An article from 2/10

3 να σκέφτονται άλλα. Σε κάθε περίπτωση τους δίνεις ένα αντίβαρο απέναντι στο κίνηµα που ονοµάζεται Οικονοµική Ανάλυση του ικαίου. ΣΒ: Και στο ίκαιο υπάρχουν πολλοί φιλόσοφοι που συµβάλλουν στις συζητήσεις περί φιλοσοφίας, όπως για παράδειγµα ο Ronald Dworkin στις συζητήσεις του µε τον Richard Posner. εν γνωρίζω σε ποιο βαθµό οι δικαστές παίρνουν πράγµατι στα σοβαρά αυτά τα θέµατα, και ιδιαίτερα οι δικαστές του Ανώτατου ικαστηρίου, σε ποιο βαθµό επηρεάζονται από τις φιλοσοφικές συζητήσεις. MN: Νοµίζω ότι η επιρροή του Dworkin στην πραγµατική ανάπτυξη του ικαίου είναι σχεδόν µηδενική, και ο λόγος είναι εν µέρει ότι φυσικά οι δικαστές υποτίθεται πως δεν πρέπει να επικαλούνται όποια θεωρία τους αρέσει, αλλά πρέπει να εξετάζουν το νοµικό προηγούµενο και τις αρχές που το διέπουν. Νοµίζω όµως ότι υπάρχει και ένας άλλος λόγος: ο Dworkin είναι πρώτης τάξης στοχαστής, αλλά δεν έχει µεγάλο ιστορικό πρακτικής άσκησης του ικαίου, και στα βιβλία του δεν µιλάει και πολύ για το ισχύον ίκαιο. Οι θεωρίες του χρειάζονται λοιπόν µια κάποια διαµεσολάβηση πριν µπορέσουν να εφαρµοστούν στις τρέχουσες υποθέσεις. Φυσικά γράφει άρθρα στο New York Review of Books που αφορούν συγκεκριµένες νοµικές υποθέσεις αλλά αυτά τα άρθρα στην πραγµατικότητα δεν συνδέονται και πολύ στενά µε τις θεωρίες του. Πιστεύω λοιπόν ότι χρειάζεται διαµεσολάβηση για να εγκαθιδρυθεί αυτή η σύνδεση, και νοµίζω ότι υπάρχουν άνθρωποι που προσπαθούν να εισάγουν τα θέµατα της αυτονοµίας και της ισότητας µε πολύ πιο πρακτικό τρόπο. Εγώ η ίδια γράφω τώρα ένα βιβλίο για τη Θρησκεία και το First Amendment (την Πρώτη Τροπολογία του Αµερικανικού Συντάγµατος που αφορά την ελευθερία του λόγου και δεν επιτρέπει την καθιέρωση κάποιας θρησκείας), ένα νοµικό βιβλίο που αναφέρεται σε θέµατα νοµολογίας αλλά τονίζει ορισµένες υποκείµενες φιλοσοφικές αρχές που πιστεύω ότι διέπουν τη νοµολογία. Θεωρώ λοιπόν ότι έτσι πρέπει να προχωρήσουµε αν θέλουµε να επηρεάσουµε τις τρέχουσες αποφάσεις. Γιατί οι δικαστές όχι µόνο δεν διαβάζουν φιλοσοφία, οι περισσότεροι τουλάχιστον, αλλά και δεν πρέπει να παίρνουν απλώς µια θεωρία και να την εφαρµόζουν. Ούτε ο Dworkin θεωρεί ότι πρέπει να κάνουν κάτι τέτοιο. Πρέπει να εξετάζουν το νοµικό προηγούµενο. Οφείλουµε λοιπόν να καταπιαστούµε µε θέµατα νοµολογίας, αν θέλουµε να τους επηρεάσουµε. ΣΒ: Το επόµενο ερώτηµα έχει να κάνει περισσότερο µε την πολιτική φιλοσοφία και την πολιτική θεωρία. Είστε αισιόδοξη όσον αφορά την ανάπτυξη του φιλελευθερισµού; Εννοώ στην πράξη, αλλά σκέφτοµαι επίσης και τις άλλες συζητήσεις σχετικά µε το ορθό και το αγαθό και την ανάγκη να συµπληρωθεί ο φιλελευθερισµός µε κάποια έννοια αγαθού. Και θεωρώ ότι το έργο σας, µε την προσέγγιση των ικανοτήτων και µε όλες τις συζητήσεις γι' αυτό το αριστοτελικό στοιχείο που πρέπει να ληφθεί υπόψη, κινείται προς αυτή την κατεύθυνση. Πιστεύετε ότι οι φιλελεύθερες θεωρίες ή οι θεωρίες του φιλελευθερισµού έχουν διδαχτεί κάτι από αυτή την προσπάθεια; Τουλάχιστον στη θεωρία, γιατί η πράξη είναι φυσικά κάτι το διαφορετικό, µε την παγκοσµιοποίηση και όλα όσα συµβαίνουν σήµερα. Υπάρχει κυριαρχία του νεοφιλελευθερισµού όπως τον ονοµάζουµε στην Ελλάδα, και δεν ξέρω αν ο όρος είναι ακριβής, αφού πολλοί φιλελεύθεροι διαµαρτύρονται ότι ο νεοφιλελευθερισµός είναι όρος που εφηύρε η Αριστερά για να σταµατήσει τους παλιούς καλούς φιλελεύθερους. Βέβαια "φιλελεύθερος" στην Ελλάδα έχει φτάσει να σηµαίνει "δεξιός" κάποιας µορφής, ενώ στην Αµερική σηµαίνει µάλλον "αριστερός", και ο "νεοφιλελεύθερος" ίσως να πλησιάζει αυτόν που στην Αµερική αποκαλείται "ελευθεριστής" (libertarian). Και το ερώτηµά µου είναι ακριβώς σε ποιο βαθµό άνθρωποι σαν εσάς και άνθρωποι που πράγµατι An article from 3/10

4 συζητούν την ανάγκη να υπερβούµε το παλιό αυστηρό φιλελεύθερο πλαίσιο έχουν πετύχει να αλλάξουν τις απόψεις και ίσως να επηρεάσουν ανθρώπους στην πράξη, για παράδειγµα τους πολιτικούς. Και φυσικά υπάρχουν άλλοι άνθρωποι που αµφισβητούν το ρεπουµπλικανικό µοντέλο που είναι κάτι το διαφορετικό, κινούµενοι προς διαφορετική κατεύθυνση. MN: Λοιπόν, πρώτον υπάρχουν πολλοί διαφορετικοί τρόποι µε τους οποίους µια οιονεί αριστοτελική θεωρία του αγαθού έχει εισαχθεί σ' αυτό που θα µπορούσαµε να ονοµάσουµε φιλελεύθερη πολιτική θεωρία, και στο κάτω κάτω δεν ξεκίνησε µε µένα. Ξεκίνησε πολύ πιο πριν, για παράδειγµα στην Αγγλία, µε τους T.H. Green και Ernest Barker που ήταν περφεξιονιστές σοσιαλιστές. Χρησιµοποίησαν την αριστοτελική έννοια της ανθρώπινης λειτουργίας για να επιχειρηµατολογήσουν υπέρ της υποχρεωτικής εκπαίδευσης. Ήταν σηµαντικοί και αποτέλεσαν σαφές προηγούµενο για τη δική µου θέση. Στην πραγµατικότητα δεν τους διάβασα παρά πολύ αργότερα αλλά, έτσι κι αλλιώς, τώρα βλέπω ότι ήταν σηµαντικοί, και αποτέλεσαν προηγούµενο. Η δική τους µορφή φιλελευθερισµού όµως ήταν πολύ περιεκτική, ήταν πολύ πιο κοντά στις απόψεις που εκφράζει σήµερα ο Joseph Raz. Θα την ονόµαζα µια µορφή περιεκτικού φιλελευθερισµού, γιατί η έννοια της αυτονοµίας χρησιµοποιείται σε όλο το έργο τους όταν µιλούν για τη ζωή, την ευηµερία κτλ. Θεωρώ ότι η πολιτική µορφή του φιλελευθερισµού, όπου δεν υποστηρίζουµε ένα περιεκτικό δόγµα αυτονοµίας αλλά απλώς ορισµένες ηθικές αρχές που ισχύουν στην πολιτική σφαίρα, είναι πιο υπερασπίσιµη σ' έναν κόσµο στον οποίο, για παράδειγµα, έχουµε θρησκείες στην κοινωνία µας που δεν θεωρούν την αυτονοµία ιδιαίτερα σηµαντικό αγαθό. Έτσι δεν θα δείχναµε σεβασµό στην άποψή τους αν λέγαµε ότι µόνον η αυτόνοµη ζωή έχει αξία. Όσον αφορά λοιπόν την πολιτική µορφή του φιλελευθερισµού, η άποψή µου είναι ότι µπορούµε να την υπερασπιστούµε καλύτερα αν χρησιµοποιήσουµε την ιδέα των ικανοτήτων ως πολιτικό µας στόχο, αντί να σκεφτόµαστε το αγαθό µόνο µε όρους εισοδήµατος και πλούτου. Και νοµίζω ότι αυτή η άποψη έχει προσελκύσει την προσοχή πολλών. Στην Ένωση για την οποία σας µίλησα προηγουµένως, είναι πολύ συγκινητικό να βλέπει κανείς πόσοι άνθρωποι ενδιαφέρονται γι' αυτή την άποψη και την εφαρµόζουν σε πολλά είδη διαφορετικών πραγµάτων που εγώ δεν είχα σκεφτεί ποτέ. Κυρίως όµως στις Εκθέσεις για την Ανθρώπινη Ανάπτυξη του Προγράµµατος Ανάπτυξης των Ηνωµένων Εθνών, η έννοια των ικανοτήτων εµφανίζεται παντού. Φυσικά δεν χρησιµοποιούν το σύνολο της πολιτικής µου θεωρίας, χρησιµοποιούν απλώς την έννοια των ικανοτήτων συγκριτικά, για να συγκρίνουν τα επίπεδα ευηµερίας των διαφόρων χωρών, αλλά παρόλα αυτά, βλέπετε σχεδόν σε κάθε χώρα του κόσµου να µιλούν σήµερα τη γλώσσα των ικανοτήτων και να προχωρούν σε ορισµένες µετρήσεις του πληθυσµού βάσει αυτών. Αυτή η γλώσσα λοιπόν είναι τώρα ευρύτατα διαδεδοµένη. Είναι νοµίζω σηµαντικό να µην έχουµε απλώς ένα µέτρο σύγκρισης αλλά να πούµε ότι, βάσει της έννοιας των ικανοτήτων, υπάρχουν ορισµένα θεµελιώδη αγαθά που όλοι οι πολίτες δικαιούνται να απολαµβάνουν. Και αυτό µας φέρνει στο επόµενο βήµα, να σκεφτούµε την επεξεργασία των συνταγµάτων: τι θα πρέπει να εγγυάται ένα σύνταγµα και πώς µπορεί να εφαρµοστεί; Αλλά και πάλι νοµίζω πως όταν οι άνθρωποι σκέφτονται την επεξεργασία των συνταγµάτων έχουν επίγνωση αυτών των ιδεών, και συντάγµατα όπως αυτά της Ινδίας και της Νότιας Αφρικής τουλάχιστον εµπεριέχουν παρόµοιες ιδέες, από όπου και αν επηρεάστηκαν. Ναι λοιπόν, θεωρώ ότι αυτές οι ιδέες περί ανθρώπινης λειτουργίας και ανθρώπινης ανάπτυξης είναι αυτή τη στιγµή πολύ διαδεδοµένες. Και ήταν σίγουρα διαδεδοµένες και πριν γεννηθώ εγώ. Είχα έναν φοιτητή που µου είπε ότι το An article from 4/10

5 Σοσιαλδηµοκρατικό Κόµµα της Ιαπωνίας ιδρύθηκε από έναν µαθητή του Barker που έφερε αυτές τις αριστοτελικές ιδέες περί ανθρώπινης λειτουργίας στην Ιαπωνία και τις χρησιµοποίησε ως βάση της σοσιαλδηµοκρατικής αντίληψης. Πιστεύω ουσιαστικά ότι η ιδέα των ικανοτήτων του Sen είχε έµµεσα µια τέτοια καταγωγή, καθώς πολλοί άνθρωποι από την Ινδία σπούδασαν στην Οξφόρδη, και οι Green και Barker δίδαξαν πολλές γενιές ηγετών του αναπτυσσόµενου κόσµου. Και νοµίζω ότι το είδος ανθρωπιστικού µαρξισµού µε τον οποίο µεγάλωσε ο Sen, στα διάφορα Ινδικά Μαρξιστικά Κόµµατα, επηρεάστηκε επίσης από ένα είδος µαρξιστικής εκδοχής των αριστοτελικών ιδεών που κατέχουν εξέχουσα θέση για παράδειγµα στα Οικονοµικά και Φιλοσοφικά Χειρόγραφα του Έτσι, από όπου και αν ήρθαν αυτές οι ιδέες, νοµίζω πως το σηµαντικό τώρα είναι ότι εµπλουτίζουν τη συζήτηση στο πλαίσιο του φιλελευθερισµού και νοµίζω ότι πρέπει να τις υπερασπιζόµαστε µε τρόπο που να εξακολουθεί να είναι αναγνωρίσιµα φιλελεύθερος. Εννοώ µε τρόπο που να τονίζει την ιδέα ότι το κάθε πρόσωπο είναι ο έσχατος δικαιούχος, όχι µεγάλες οµάδες ανθρώπων, ούτε καν οικογένειες, αλλά το κάθε πρόσωπο που θεωρείται ίσο µε το κάθε άλλο πρόσωπο. Και επίσης θεωρώ χαρακτηριστικό γνώρισµα του φιλελευθερισµού ότι οι ιδέες της επιλογής και της ελευθερίας είναι πράγµατι πολύ, πολύ σηµαντικές. Φυσικά πιστεύω πως πρέπει να τονίζουµε ότι δεν υπάρχει επιλογή αν οι άνθρωποι αφήνονται να τα βγάζουν πέρα µε τα δικά τους µέσα. Το κράτος πρέπει να δρα θετικά ώστε να δηµιουργεί συνθήκες στις οποίες να υπάρχει επιλογή. Θεωρώ ότι η θέση των ελευθεριστών είναι ανακόλουθη, γιατί αυτό που ονοµάζουν απουσία κρατικής δράσης δεν υπάρχει. Ακόµα και για την υπεράσπιση των συµβατικών δικαιωµάτων και του δικαιώµατος στην ιδιοκτησία, αλλά και για το ίδιο το κράτος ικαίου, το κράτος πρέπει να δρα θετικά. ΣΒ: Αναφέρεστε στην ανεπάρκεια των λεγόµενων "αρνητικών δικαιωµάτων"; MN: Ναι. Αν πάτε στις αγροτικές περιοχές του Μπιχάρ στην Ινδία, τότε βλέπετε τι σηµαίνει "αρνητική ελευθερία". Πλήρες χάος, όπου τίποτε δεν γίνεται, δεν υπάρχουν δρόµοι, δεν υπάρχει παροχή πόσιµου νερού, δεν υπάρχει ηλεκτρικό, και έτσι κανείς δεν µπορεί να κάνει τίποτε, κανείς δεν έχει τίποτε. Ουσιαστικά λοιπόν, και είµαι σίγουρη ότι ο συνάδελφός µου Richard Epstein θα συµφωνήσει σ' ένα βαθµό, για να δηµιουργήσει ένα κράτος συνθήκες ελευθερίας πρέπει να δρα, πρέπει τουλάχιστον να προστατεύει το δικαίωµα στην ιδιοκτησία και τα συµβατικά δικαιώµατα, πρέπει να έχει αστυνοµία και πυροσβεστικό σώµα. Τότε όµως, γιατί να τραβήξουµε εδώ τη διαχωριστική γραµµή; Γιατί να µην πούµε ότι το κράτος πρέπει να δηµιουργήσει δηµόσια εκπαίδευση, πρέπει να δηµιουργήσει τα συστήµατα κοινωνικής πρόνοιας που δίνουν τη δυνατότητα στους ανθρώπους να έχουν ιατρική περίθαλψη, επιδόµατα ανεργίας κτλ; εν βλέπω λοιπόν κάποιον τρόπο διαχωρισµού, βάσει αρχών, των διαφόρων αυτών σφαιρών κρατικής δράσης. Συχνά µιλώ µε τους ελευθεριστές, και νοµίζω ότι σε τελική ανάλυση η διαµάχη ανάγεται στο ερώτηµα ποια είναι καλύτερη στρατηγική προώθησης των ανθρώπινων ικανοτήτων. Πράγµατι, ο Richard Epstein µου έχει πει "ξέρεις, συµφωνώ απόλυτα µε το δικό σου κατάλογο ανθρώπινων ικανοτήτων, διαφέρουµε µόνον ως προς τα µέσα, αφού πιστεύω ότι η ιδιωτική πρωτοβουλία πρέπει να είναι ο βασικός παράγοντας προώθησής τους ενώ εσύ πιστεύεις ότι πρέπει να είναι το κράτος". Όχι, φυσικά δεν αντιλέγω ότι το κράτος µερικές φορές θα µπορούσε να εκχωρήσει µέρος των λειτουργιών του στον ιδιωτικό τοµέα όταν κρίνει ότι είναι επαρκής, θέλω όµως να πω ότι το κράτος είναι εκείνο που έχει την τελική ευθύνη. Το κράτος δεν είναι παρά ένα σύστηµα διανοµής βασικών ανθρώπινων αγαθών. ουλειά An article from 5/10

6 του είναι να προωθεί τη δικαιοσύνη και την ευηµερία των ανθρώπων. Αν λοιπόν αυτή την ευθύνη την εκχωρήσει στην ιδιωτική πρωτοβουλία και το σύστηµα δεν λειτουργήσει, τότε το κράτος δεν έχει κάνει σωστά τη δουλειά του. ΣΒ: Θα ήθελα τώρα να σας ρωτήσω σχετικά µε το έργο σας πάνω στη λογοτεχνία, το έργο σας που σχετίζεται µε τη φιλοσοφία και τη λογοτεχνία. Πιστεύετε ότι η γραµµή της ηθικής κριτικής, ή της χρήσης της λογοτεχνίας στην ηθική φιλοσοφία, έχει πράγµατι πετύχει να προσανατολίσει τους ανθρώπους προς αυτή την κατεύθυνση; Γιατί έχω την εντύπωση, όπως είπα χτες, ότι εκδίδονται όλο και περισσότερα σηµαντικά βιβλία σχετικά µε αυτά τα θέµατα. Και επίσης, κάτι για το οποίο δεν σας ρώτησα χτες, είναι ότι η µόδα της αποδόµησης και των πολύ µεταµοντέρνων προσεγγίσεων χάνει σήµερα το έδαφος ή τη δύναµή της και αυτό νοµίζω είναι καλό σηµάδι. Έχω δίκιο ως προς αυτή την αντίληψη ή µήπως είµαι πολύ αισιόδοξος; MN: Νοµίζω πως έχετε δίκιο. Είµαι µέλος του ιοικητικού Συµβουλίου της Σχολής Κριτικής και Θεωρίας, που είναι ο ηγετικός και πρωτοπόρος οργανισµός λογοτεχνικής θεωρίας στις Η.Π.Α. και όταν δίδαξα στο Καλοκαιρινό Σχολείο του Cornell πριν από λίγα χρόνια, εντυπωσιάστηκα από το γεγονός ότι όλοι έδειχναν ενδιαφέρον για το ίκαιο και την Ηθική. Και όχι µόνον αυτό, αλλά και άνθρωποι που ίδρυσαν µερικά από αυτά τα κινήµατα αποδόµησης όλοι έδειχναν ενδιαφέρον. Ο Jonathan Culler έδωσε µια διάλεξη και δεν τον άκουσα να λέει τίποτε περί µεταµοντερνισµού. Ουσιαστικά αναφέρθηκε κυρίως στη Νέα Κριτική, αλλά η διάλεξή του περιείχε και στοιχεία ηθικής. Βλέπετε, νοµίζω ότι τα Τµήµατα Αγγλικών Σπουδών έχουν πρόβληµα στην Αµερική, γιατί νιώθουν πάντα ότι πρέπει να καταφεύγουν σε τεχνάσµατα. Και αυτό επειδή συνήθως η Αγγλική Φιλολογία δεν θεωρείται ακαδηµαϊκός κλάδος στην Αγγλία ήταν πάντα κάτι που περίµεναν να ξέρεις, αφού ήταν η γλώσσα σου, και όταν πήγαινες στο πανεπιστήµιο απλώς µελετούσες τους κλασσικούς. Καθώς λοιπόν τα Τµήµατα Αγγλικών Σπουδών πρέπει να υπερασπίζονται τον εαυτό τους ενάντια σε όλους όσοι λένε ότι στην ουσία δεν είναι ακαδηµαϊκός κλάδος, είναι πάντα επιρρεπή στις µόδες του συρµού. Πιστεύω λοιπόν ότι δεν έχουµε φτάσει στο τέλος αυτού του φαινοµένου, θα υπάρξει πιθανόν κάποια άλλη µόδα του συρµού που θα είναι και πάλι µάλλον ενοχλητική και θα πρέπει να τα βάλλουµε µαζί της. Αλλά έτσι κι αλλιώς θεωρώ ότι σήµερα η µόδα του µεταµοντερνισµού έχει αρχίσει να υποχωρεί. Για το κατά πόσον η ηθική, µε τη σωστή της έννοια, θα καταλάβει κεντρική θέση στα Τµήµατα Αγγλικών Σπουδών δεν είµαι σίγουρη, γιατί στην ουσία θεωρώ ότι πολύ λίγοι θεωρητικοί της λογοτεχνίας έχουν την υποµονή να κάνουν τη σκληρή, συστηµατική φιλοσοφική δουλειά που απαιτείται, και όποτε µιλούν για φιλοσοφία, µε εξαίρεση για παράδειγµα τον Wayne Booth, µιλούν µε τρόπο που µου προκαλεί αµηχανία και µου φαίνεται ερασιτεχνικός. εν αισθάνοµαι λοιπόν σίγουρη για το κατά πόσον θα δούµε στα Τµήµατα Αγγλικών Σπουδών ποιοτική δουλειά ηθικού τύπου. Σίγουρα όµως αυτό συµβαίνει σε όλους τους κλάδους της φιλοσοφίας. Στη φιλοσοφία υπάρχει πάντα το πρόβληµα ότι πολλοί φιλόσοφοι προέρχονται µάλλον από τις θετικές επιστήµες και δεν διαβάζουν τόσο πολύ λογοτεχνία. Μπορεί να έχουµε λοιπόν τµήµατα φιλοσοφίας, συχνά πολύ καλά τµήµατα, όπου οι άνθρωποι περιγελούν τη λογοτεχνική έρευνα, ή πιστεύουν ότι δεν είναι αληθινή φιλοσοφία. Ευτυχώς στο δικό µου τµήµα τα πράγµατα δεν είναι καθόλου έτσι. Πολλοί άνθρωποι, για παράδειγµα, θα ήθελαν να κάνουν ένα µάθηµα για τον Proust. Μία φορά ανακάλυψα ότι ενώ εγώ θα έδινα ένα µάθηµα για τον Proust, και κάποιος άλλος είχε σχεδιάσει να κάνει το ίδιο. Σ' αυτό το πολύ µικρό τµήµα των δεκαπέντε ανθρώπων, είχαν προγραµµατιστεί An article from 6/10

7 δύο µαθήµατα για τον Proust και κανένα µάθηµα για κάποιο σηµαντικό θέµα της αναγνωρισµένης ηθικής και πολιτικής φιλοσοφίας. Εγκατέλειψα λοιπόν το µάθηµα για τον Proust και έδωσα ένα µάθηµα για τον John Stuart Mill. Όµως όλοι συµφωνούµε, και αν κάποιος θέλει να κάνει µια διατριβή για τον Proust ή τον Henry James είµαστε πολύ ευτυχείς. Βλέπω όλο και περισσότερες διατριβές που έχουν λογοτεχνικά στοιχεία. Αν είµαι η επιβλέπουσα ενός τέτοιου φοιτητή, τον συµβουλεύω να µην εξαντλήσει το θέµα του σ' αυτά τα στοιχεία. Αν, για παράδειγµα, θέλει κάποιος να γράψει για τα µυθιστορήµατα της Iris Murdoch, καλό θα ήταν να περιλάβει στη διατριβή του µερικά πιο παραδοσιακά κεφάλαια σχετικά µε το ζήτηµα της αρετής. Οι φίλοι µου στη Φινλανδία οργάνωσαν ένα διεθνές συνέδριο µε θέµα "Φιλοσοφία και Λογοτεχνία" πριν από δύο χρόνια γιατί στη Φινλανδία ή φιλοσοφία είναι πολύ περιοριστική, πολύ εστιασµένη στη λογική και σε τεχνικά ζητήµατα της φιλοσοφίας της επιστήµης και οι νέοι άνθρωποι που ενδιαφέρονται για τη φιλοσοφία της λογοτεχνίας και για τη λογοτεχνία και την ηθική αισθάνονται αποµονωµένοι. Σκεφτήκαµε λοιπόν, εντάξει, ας φέρουµε κάποιους ενδιαφέροντες ανθρώπους από την Ευρώπη και τη Βόρεια Αµερική που δουλεύουν πάνω σ' αυτά τα θέµατα για να τους δείξουµε πόσο ζωντανός είναι αυτός ο κλάδος της φιλοσοφίας και να το δείξουµε και στους καθηγητές τους. Το κάναµε λοιπόν. Το συνέδριο πήγε πολύ καλά και υπήρξε µεγάλο ενδιαφέρον για το θέµα αυτό. Φυσικά οι καθηγητές λογικής δεν ήρθαν. Συνήθως περιµένουµε ότι έτσι θα γίνει. Μπορούν πάντα να πουν ότι βρίσκονται σε άδεια κτλ. Παρόλα αυτά το συνέδριο ήταν ενθαρρυντικό για τους νεότερους. Θεωρώ λοιπόν ότι αυτός ο κλάδος είναι τώρα πολύ πιο ανοιχτός από ό,τι όταν εγώ ήµουν µεταπτυχιακή φοιτήτρια. Εκείνα τα χρόνια δεν µπορούσες καν να γράψεις µια διατριβή για τις απόψεις του Αριστοτέλη περί φιλίας γιατί θα σε περιγελούσαν. Θα έλεγαν ότι το θέµα είναι πολύ αδύναµο, ή κάτι παρόµοιο. Έτσι λοιπόν, όταν εγώ έγραψα κάτι για την τραγωδία, ο επιβλέπων µου µού είπε "Α, µα γι' αυτό θα πρέπει να βρεις έναν επιβλέποντα στο Τµήµα Κλασσικών Σπουδών". Εγώ όµως πίστευα πως όχι, εδώ έχω ένα φιλοσοφικό θέµα. Μόνον όταν εµφανίστηκε ο Bernard Williams και το κατάλαβε αυτό, µου έδωσε κατά κάποιο τρόπο την αίσθηση όταν είχα την άδεια να δουλέψω αυτό το θέµα και µάλιστα στο πλαίσιο της φιλοσοφίας και γι' αυτό αισθάνοµαι πάντα µεγάλη ευγνωµοσύνη απέναντι στον Bernard Williams. Νοµίζω όµως ότι τώρα τα πράγµατα είναι διαφορετικά και ότι υπάρχουν πολλοί άνθρωποι στους οποίους θα µπορούσε να στραφεί κανείς για ενθάρρυνση. ΣΒ: Αυτό συµβαδίζει µε τη γεφύρωση του χάσµατος αναλυτικής ηπειρωτικής φιλοσοφίας; MN: Ναι απολύτως, δεν σκεφτόµαστε πια ότι όταν δουλεύει κανείς στη λογοτεχνία ή σε άλλα θέµατα της αισθητικής είναι µη αναλυτικός φιλόσοφος. Και δεν χρειάζεται να το κάνουµε πια µε στενό ψευτο αναλυτικό τρόπο, εστιασµένο µόνο στο νόηµα ή στη γλώσσα. Ναι λοιπόν, η εποχή είναι καλύτερη. Όταν εγώ ήµουν µεταπτυχιακή φοιτήτρια, στην αισθητική, αν και υπήρχαν θαυµάσιοι άνθρωποι, είχαν την τάση να εστιάζουν την προσοχή τους αποκλειστικά στις εικαστικές τέχνες. Έτσι λοιπόν οι µεγάλοι της εποχής µου, ο Arthur Danto, ο Richard Wollheim, ο Nelson Goodman, στην ουσία µιλούσαν µόνο για τη ζωγραφική. Κανείς δεν µιλούσε για τη µουσική και µόνον ο Stanley Cavell µιλούσε για τη λογοτεχνία. Τώρα όµως ναι, αυτό έχει αλλάξει και όλοι είναι πιο ανοιχτοί. ΣΒ: Και µια τελευταία ερώτηση για το φεµινισµό, µια πιο φιλοσοφική ερώτηση. Είχα πάντα την αίσθηση ότι τηρείτε µια κριτική στάση απέναντι σε πιο ακραίες φεµινιστικές απόψεις. Αναφέροµαι σε φεµινίστριες όπως η Andrea An article from 7/10

8 Dworkin και σε κάποιο βαθµό η MacKinnon. Αναρωτιέµαι σε ποιο βαθµό η δική σας παρέµβαση επηρέασε αυτό τον τύπο των πιο ριζοσπαστικών φεµινιστριών που ακολουθούν επιθετική γραµµή. Πιστεύετε ότι έχουν αλλάξει τα πράγµατα, ότι είναι πιο ισορροπηµένα; MN: Η άποψή µου για τις MacKinnon και Dworkin είναι εξαιρετικά θετική, όπως το είπα τόσο στο Sex and Social Justice (Φύλο και κοινωνική δικαιοσύνη) και στο Hiding From Humanity. Νοµίζω ότι και οι δύο τους είναι θαυµάσιες και νιώθω µεγάλο ενθουσιασµό για τις απόψεις τους, χωρίς να συµφωνώ µε τα πάντα. ΣΒ: Εσείς τείνετε να είστε πιο καθολική, πιο οικουµενική... MN: Η MacKinnon θεωρεί ότι είναι αντίπαλος του φιλελευθερισµού. Και το πιστεύει αυτό, γιατί ο φιλελευθερισµός, όταν εκείνη ήταν µεταπτυχιακή φοιτήτρια, δεν είχε αναπτυχθεί και δεν σκεφτόταν καθόλου τα γυναικεία ζητήµατα. Ιδιαίτερα στο ίκαιο, ο φιλελευθερισµός µιλούσε για το πώς όλες οι αρχές πρέπει να είναι ουδέτερες, και εκείνη θεωρούσε ότι έτσι δεν άφηνε κανένα περιθώριο για θετική δράση. Για παράδειγµα, υπήρχαν ασφαλιστικές εταιρείες που δεν έδιναν επιδόµατα εγκυµοσύνης και, όταν η πρακτική αυτή επικυρωνόταν µε δικαστικές αποφάσεις, οι υποστηρικτές του φιλελευθερισµού το δέχονταν γιατί, λόγω της ισότητας µεταξύ ανδρών και γυναικών, µόνο µη εγκυµονούντα πρόσωπα, τόσο άνδρες όσο και γυναίκες, θα έπαιρναν οποιαδήποτε επιδόµατα. Η ίδια το θεωρούσε αυτό γελοίο, και φυσικά ήταν. Αλλά αυτό το είδος κουταµάρας δεν προκύπτει από τον φιλελευθερισµό. Η MacKinnon δεν έχει µελετήσει ποτέ Rawls, δεν έχει µελετήσει ποτέ Ronald Dworkin, δεν έχει µελετήσει ποτέ κάποιο από τα σηµαντικά θεωρητικά έργα που πιστεύουν ότι υπάρχει µια καντιανή ιδέα ανθρώπινης ισότητας και ανθρώπινης αξιοπρέπειας στη βάση του φιλελευθερισµού. Έχει πει ότι έχει µελετήσει Mill και ότι θεωρεί τον Mill σπουδαίο, βλέπετε είναι συνάδελφός µου και συζητώ συνέχεια µαζί της. Στην πραγµατικότητα λοιπόν αντιτάχθηκε σε ένα είδος ουδετερότητας που είχε µεγάλη επιρροή στους κύκλους των νοµικών, αρνιόταν να πάρει στα σοβαρά τις διαφορές ισχύος που καθιστούσαν αδύνατη τη θετική δράση υπέρ των γυναικών. Αλλά φυσικά στο έργο του Rawls δεν υπάρχουν αυτές οι ελλείψεις. Η κύρια διαφορά µου µε την MacKinnon είναι ότι διστάζει να διατυπώσει καθολικές κανονιστικές αρχές ή καθολικά ιδεώδη, και νοµίζω ο λόγος που το κάνει αυτό είναι η µαρξιστική της προέλευση, γιατί πιστεύει ότι πρώτα πρέπει να γίνει η επανάσταση και µόλις γίνει η επανάσταση, οι ίδιες οι γυναίκες θα πουν αυτά που θέλουν να πουν. Πιστεύει ότι είναι πολύ δικτατορικό να εξαγγείλει κανείς εκ των προτέρων ποιες είναι οι κανονιστικές αρχές. Στην πραγµατικότητα όµως, στα γραπτά της υπάρχει µια πολύ εµφανής κανονιστική δοµή. Υπάρχουν οι ιδέες της αξιοπρέπειας και της ισότητας. Η Andrea Dworkin είναι επίσης πολύ σαφής σχετικά µε αυτό, και καµιά φορά η MacKinnon λέει "α ναι, αυτός είναι ο ανθρωπισµός της Andrea που θεωρώ πάντα τόσο ατυχή". Έτσι και η ίδια παραδέχεται ότι η Andrea κατά κάποιο τρόπο είναι στο πλευρό µου σ' αυτή τη διαµάχη. Αλλά νοµίζω ότι αυτό ισχύει και για την ίδια. Όταν ανασυγκροτεί κανείς φιλοσοφικά τις απόψεις της, δεν νοµίζω ότι µπορεί να το κάνει χωρίς να χρησιµοποιήσει κανονιστικές έννοιες και, στον βαθµό που εκείνη τις αποφεύγει, αυτό απλώς σηµαίνει ότι οι ιδέες της δεν είναι ανεπτυγµένες και ότι η δοµή του έργου της δεν είναι αρκετά αυστηρή. Νοµίζω ότι οι απόψεις της περί σεξουαλικής κακοποίησης είναι εξαιρετικά σηµαντικές, όπως και η ιδέα της ότι δεν πρέπει απλώς να αναζητούµε την οµοιότητα ή τη διαφορά στην αντιµετώπιση, αλλά τις υποκείµενες δοµές ισχύος. Νοµίζω ότι αυτή είναι µια πολύ, πολύ σηµαντική An article from 8/10

9 ιδέα, νοµίζω ότι είναι µια φιλελεύθερη ιδέα. ιαφωνώ µε ορισµένους συγκεκριµένους ισχυρισµούς της σχετικά µε την πορνογραφία. Αλλά δεν πιστεύω ότι αυτό το ζήτηµα είναι τόσο κεντρικό. ΣΒ: Τι πιστεύετε για το έργο της Dworkin Intercourse (Συνουσία), που κατά τη γνώµη µου περιέχει κάποιες υπερβολές; MN: Α, νοµίζω ότι το Intercourse της Andrea Dworkin είναι ένα σπουδαίο βιβλίο, το διδάσκω συνέχεια, και δεν αναφέρεται στην πορνογραφία. Η Andrea Dworkin στην πραγµατικότητα είναι µυθιστοριογράφος. εν είναι φιλόσοφος και έτσι οι ορισµοί της δεν έχουν πάντα µεγάλη ακρίβεια. Έγραψα στο Sex and Social Justice κάτι σχετικά µε τους φιλοσόφους και τους προφήτες όπου αντιπαρέβαλα τον εαυτό µου µε εκείνην, νιώθοντας κάπως άβολα. Νοµίζω, ξέρετε, ότι οι φιλόσοφοι δεν θέλουν να κάνουν το επόµενο βήµα µέχρι να εξηγήσουν υποµονετικά όλες τις διακρίσεις. Ενώ θεωρώ ότι η Dworkin είναι προφήτης. Μέντοράς της ήταν ο Frederick Douglass, και αυτό που θέλει η Dworkin είναι να βγαίνει και να καταγγέλλει το κακό. Και όπως ο Frederick Douglass, ο µεγάλος υπέρµαχος της κατάργησης των διακρίσεων, δεν εξηγεί πάντα µε ακρίβεια τους όρους της. Αυτό λοιπόν που νοµίζω ότι λέει ουσιαστικά στο Intercourse είναι πως δεν αρκεί να ανησυχούµε για τον έναν ή τον άλλον εγκληµατία, πρέπει να ανησυχούµε για τις ίδιες τις κοινωνικές κανονιστικές αρχές. Όταν λοιπόν οι άνδρες χρησιµοποιούν βία κατά των γυναικών, δεν αρκεί να λέµε ότι αυτός ο συγκεκριµένος ήταν κακός, ή διεστραµµένος ή κάτι τέτοιο, γιατί στην ουσία το πρόβληµα είναι εγγενές σε µερικές από τις ίδιες τις κοινωνικές κανονιστικές αρχές µας. Οι άνδρες θεωρούν ότι έχουν το δικαίωµα να χρησιµοποιούν βία σε ορισµένες περιστάσεις, όταν έχουν πληρώσει τη γυναίκα ή όταν είναι µεθυσµένη, κτλ. Πράγµατι υπάρχουν κοινωνιολογικά στοιχεία που το δείχνουν αυτό. Ο Edward Laumann, ο µεγαλύτερος κοινωνιολόγος της σεξουαλικής συµπεριφοράς των Αµερικανών, στον µεγάλο τόµο του µε τίτλο The Social Organization of Sexuality (Κοινωνική οργάνωση της σεξουλικότητας), λέει ότι ουσιαστικά το µεγαλύτερο πρόβληµα που αναδύθηκε από την προσεκτική του έρευνα είναι η τεράστια ασυµφωνία ανάµεσα στο τι αντιλαµβάνονται οι άνδρες ως βία κατά τη σεξουαλική πράξη και το τι αντιλαµβάνονται οι γυναίκες. Οι άνδρες απλά δεν πιστεύουν ότι χρησιµοποιούν βία όταν η γυναίκα είναι µεθυσµένη και προχωρούν άµεσα, χωρίς να περιµένουν να συναινέσει. Ενώ η γυναίκα πιστεύει ότι αυτό είναι βία. Θεωρώ λοιπόν ότι έχουµε προοδεύσει γιατί τώρα γίνεται κοινωνικός διάλογος γύρω από αυτό το ζήτηµα. Αλλά όταν έγραφε η Andrea Dworkin, αυτός ο διάλογος δεν υπήρχε ακόµα. Και σε ορισµένες πολιτείες της Αµερικής, αυτός ο διάλογος δεν έχει ξεκινήσει. Να ένα περιστατικό για το οποίο υπήρξε απόφαση του δικαστηρίου του Illinois πολύ πρόσφατα. Μια γυναίκα βάρους 42 κιλών έκανε ποδήλατο σε ένα δασύλλιο. Ένας άνδρας βάρους 91 κιλών την πλησίασε και της είπε. "Θα έρθεις µαζί µου µέσα στο δάσος; Η φιλενάδα µου δεν ικανοποιεί τις ανάγκες µου". Και αυτή η γυναίκα, σε µια στιγµή που δεν υπήρχε κανείς εκεί γύρω και ο άνδρας τη σήκωσε από το ποδήλατό της, χωρίς να παλέψει ή να αγωνιστεί, ικανοποίησε τις σεξουαλικές του απαιτήσεις µέσα στο δάσος. Αρχικά αυτός καταδικάστηκε για βιασµό, αλλά το ανώτερο δικαστήριο ανέτρεψε την καταδικαστική απόφαση λέγοντας ότι η γυναίκα δεν πάλεψε όσο θα έπρεπε. Βλέπετε, ήταν µόνη της, πιθανόν θα πέθαινε αν είχε παλέψει! Για τέτοιου είδους καταστάσεις µιλάει λοιπόν η Andrea Dworkin. Και οι καλύτεροι ποινικολόγοι έχουν εµπνευστεί πολύ από το έργο της, και προσπαθούν να τροποποιήσουν τους νόµους περί βιασµού και να τους εκσυγχρονίσουν. An article from 9/10

10 Νοµίζω ότι η συνεισφορά της MacKinnon και της Dworkin είναι µεγάλη. Η MacKin non τυχαίνει να είναι πολύ καλή µου φίλη, αλλά πιστεύω ότι είναι και σπουδαία στοχαστής. Εκείνες που δεν νοµίζω ότι βοηθούν τόσο πολύ είναι οι µεταµοντέρνες φεµινίστριες όπως η Judith Butler, στην οποία έχω ασκήσει έντονη κριτική. Νοµίζω ότι η άρνησή της να συνηγορήσει ότι υπάρχουν κανονιστικές αρχές και η υπεράσπιση από µέρους της ενός είδους παροδικών πράξεων αντίστασης είναι ένα είδος αποφυγής των πραγµατικών κοινωνικών αγώνων που εµείς δώσαµε στο παρελθόν. Και όταν βλέπω φεµινίστριες στον ακαδηµαϊκό χώρο να λένε ότι µπορούµε να γράφουµε αυτά τα κοµψά άρθρα σε µια ιδιόλεκτο που παρωδεί τις κανονιστικές αρχές, θέλω να ξέρω, πού είναι ο φεµινιστικός αγώνας στον οποίο εµείς συµµετείχαµε; Οι νόµοι και οι θεσµοί δεν έχουν αλλάξει αρκετά, έτσι θα έπρεπε να δείχνουµε πολύ περισσότερη αλληλεγγύη µε τις γυναίκες που εργάζονται για να τους αλλάξουν, και θα έπρεπε να σκεφτόµαστε θεωρητικά µε τρόπο που να τις βοηθάει σ' αυτή την πάλη. Αυτή είναι λοιπόν η ένστασή µου απέναντι στην οµάδα της Butler. Όσο για την οµάδα της Carol Gilligan, όπως είπα χτες το βράδυ, θεωρώ ότι η δουλειά τους δεν είναι τόσο καλή και αποτελεί βολικό σκεπτικό για την εκµετάλλευση των γυναικών που προσφέρουν φροντίδα. Είµαι λοιπόν πολύ κριτική απέναντι σ' αυτές τις δύο οµάδες. Ξέρετε, νοµίζω ότι έχουν παρεξηγήσει την MacKinnon όταν ισχυρίζονται ότι µισεί τους άνδρες, κάτι που µου φαίνεται εντελώς λάθος. Όχι ότι δεν φταίει κάπως και εκείνη, γιατί τα γραπτά της δεν είναι συστηµατικά έργα. Είναι δηµόσιοι λόγοι που εκφωνήθηκαν στη βράση της στιγµής και στη συνέχεια αποµαγνητοφωνήθηκαν και δηµοσιεύτηκαν. Αν τα µόνα µου έργα ήταν οι αποµαγνητοφωνηµένες συνεντεύξεις µου, πιθανόν να µε είχαν παρεξηγήσει και µένα. Ίσως θα έπρεπε να είχε γράψει πιο υποµονετικά ένα φιλοσοφικό βιβλίο. Το A Feminist Theory of the State (Μια φεµινιστική θεωρία του Κράτους) δεν είναι πράγµατι τέτοιο βιβλίο, γιατί ήταν η διατριβή της. εν απαντάει στα ζητήµατα που εγείρουν οι φιλόσοφοι για τις απόψεις της. Το νέο της βιβλίο για το διεθνές δίκαιο και τα δικαιώµατα των γυναικών είναι από µια άποψη το καλύτερό της, λόγω της εννοιολογικής του σαφήνειας. ΣΒ: Σας ευχαριστώ πολύ. Published Original in English Contribution by Cogito (Greece) First published in Cogito (Greece) 5 (2006) (c) Martha Nussbaum, Stelios Virvidakis/Cogito (Greece) (c) Eurozine An article from 10/10

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

1 / 13 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 5 ης ηµοτικού. Μάρτιος 2007

1 / 13 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 5 ης ηµοτικού. Μάρτιος 2007 1 / 13 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη από τη. ηµοσιογράφοι. κα Τατιάνα Στεφανίδου. Είµαι πολλά χρόνια δηµοσιογράφος, από το 1992.

Συνέντευξη από τη. ηµοσιογράφοι. κα Τατιάνα Στεφανίδου. Είµαι πολλά χρόνια δηµοσιογράφος, από το 1992. ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΤΟ ΙΑΒΑΣΕΙΣ Συνέντευξη από τη δηµοσιογράφο κα Τατιάνα Στεφανίδου ηµοσιογράφοι Χάρης Μιχαηλίδης ηµήτρης Μαρούδας Φένια Πάσσα Αµαλία Τζήµα Λυδία Τούµπη Συντονισµός -επιµέλεια κειµένου Όµιλος δηµοσιογραφίας

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Ποιός είναι ο σκοπός του μαθήματος μας? Στο τέλος του σημερινού μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ Αγγελική Γουδέλη, 2011 Κοινωνικό Άγχος Αμηχανία Φόβος Το κοινωνικό άγχος, ή αλλιώς κοινωνική φοβία, θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Κοινωνική Έρευνα

Ευρωπαϊκή Κοινωνική Έρευνα ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ Ευρωπαϊκή Κοινωνική Έρευνα ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της. Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς

Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της. Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς εκδόθηκε η ακόλουθη ανακοίνωση µε αφορµή την τροπολογία που κατέθεσε ο ευρωβουλευτής της

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα

σχετικά µε το καθεστώς της δεύτερης ανάθεσης µαθηµάτων στην δευτεροβάθµια

σχετικά µε το καθεστώς της δεύτερης ανάθεσης µαθηµάτων στην δευτεροβάθµια ΠΡΟΕ ΡΕΥΩΝ (Ιωάννης Τραγάκης): Θα συζητηθεί η µε αριθµό 189/4-9- 2012 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή της ηµοκρατικής Αριστεράς κ. Θωµά Ψύρρα προς τον Υπουργό Παιδείας και Θρησκευµάτων, Πολιτισµού και Αθλητισµού

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ 2.1 Εισαγωγή Η έρευνα διεξήχθη κατά την χρονική περίοδο Φεβρουαρίου έως και Ιουνίου του 2003. Ο συνολικός αριθµός των ευρωπαίων πολιτών που απάντησε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΡΩΤΗΘΕΝΤΑ: ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΚ ΟΣΗΣ: F-F2 A. Ευρωπαϊκή Κοινωνική Έρευνα ΚΩ. ΕΡ/ΓΙΟΥ

ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΡΩΤΗΘΕΝΤΑ: ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΚ ΟΣΗΣ: F-F2 A. Ευρωπαϊκή Κοινωνική Έρευνα ΚΩ. ΕΡ/ΓΙΟΥ ΚΩ. ΕΡ/ΓΙΟΥ Ζ1 ΜΟΝΑ Α ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΚΩ. ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΟΥ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΟΥ (ίδιο µε φόρµα επαφών και κύριο ερωτηµατολόγιο) Ζ2 Ευρωπαϊκή Κοινωνική Έρευνα ΠΡΟΣΘΕΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ F-F2 A (Γύρος 1 2002) ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΡΩΤΗΘΕΝΤΑ:

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΛΙΣΣΑΒΟΝΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΑΝ ΑΥΤΩΝ

ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΛΙΣΣΑΒΟΝΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΑΝ ΑΥΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ο ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΛΙΣΣΑΒΟΝΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΑΝ ΑΥΤΩΝ 7.1 Εισαγωγή Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επεσήµανε ένα σύνολο δράσεων προτεραιότητας που είναι απαραίτητες για την προώθηση των στόχων που έθεσε η ιάσκεψη

Διαβάστε περισσότερα

7. Η θεωρία του ωφελιµ ισµ ού

7. Η θεωρία του ωφελιµ ισµ ού 7. Η θεωρία του ωφελιµ ισµ ού Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Ποιοι είναι οι κύριοι εκπρόσωποι της θεωρίας του ωφελιµισµού και µε βάση ποιο κριτήριο θα πρέπει, κατ αυτούς, να αξιολογούνται οι πράξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την:

ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την: ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την: Μάθε για τη σύμβαση. Γνώρισε τα δικαιώματά σου. Το βιβλιαράκι που κρατάς στα χέρια σου περιέχει 54 άρθρα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η )

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) 1 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ JACKSON POLLOCK ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ WILLIAM WRIGHT ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΟΥ 1950. Το καλοκαίρι του 1950 o δημοσιογράφος William Wright πήρε μια πολύ ενδιαφέρουσα ηχογραφημένη

Διαβάστε περισσότερα

1) Γιατί ασχοληθήκατε με το Έργο EduRom

1) Γιατί ασχοληθήκατε με το Έργο EduRom Στις 28 Φεβρουαρίου, δύο από τους εθελοντές του Edurom από το Μεσογειακό Σχολείο της Ταρραγόνα βρέθηκαν στην Ημέρα Εκπαίδευσης του «Δικτύου για τη δημοκρατική εκπαίδευση των ενηλίκων: μπροστά με τη δύναμη

Διαβάστε περισσότερα

Το Ηµερολόγιο των Μάγιας και τα Χρήµατα από τον ρ. Καρλ Τζοχάν Κάλλεµαν

Το Ηµερολόγιο των Μάγιας και τα Χρήµατα από τον ρ. Καρλ Τζοχάν Κάλλεµαν Το Ηµερολόγιο των Μάγιας και τα Χρήµατα Από τον ρ. Καρλ Τζοχάν Κάλλεµαν Λοιπόν, ήθελα να µιλήσω για δυο πράγµατα που νοµίζω δεν συνδέονται πάντα αλλά, πραγµατικά θα τους άξιζε µια σύνδεση. Το ένα είναι

Διαβάστε περισσότερα

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Όλοι έχουν δικαιώματα. Επιπλέον, σαν αγόρι ή κορίτσι ηλικίας κάτω των 18 ετών, έχεις ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Αυτό το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ - Α,α,α,α,α,α,α! ούρλιαξε η Νεφέλη - Τρομερό! συμπλήρωσε η Καλλιόπη - Ω, Θεέ μου! αναφώνησα εγώ - Απίστευτα τέλειο! είπε η Ειρήνη και όλες την κοιτάξαμε λες και είπε

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

«Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr»

«Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr» Επεξήγηση web site με λογικό διάγραμμα «Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr» Web : www.e-base.gr E-mail : support@e-base.gr Facebook : Like Twitter : @ebasegr Πολλοί άνθρωποι

Διαβάστε περισσότερα

Η Αριστοτελική Φρόνηση

Η Αριστοτελική Φρόνηση Η Αριστοτελική Φρόνηση µία δια βίου πρακτική για τον δια βίου µαθητευόµενο Χριστίνα Ζουρνά ΠΜΣ ΕΚΠ ΠΑΜΑΚ ΒΜ και σύγχρονη Πολιτεία Αυτό που θεωρείται πολύ σηµαντικό στο πρόγραµµα των Μεταπτυχιακών Σπουδών

Διαβάστε περισσότερα

Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο. 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με τον έλεγχο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου

Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο. 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με τον έλεγχο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο B Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων.

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. 1. Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. Υπολογίζεται ότι περίπου ένα στα πέντε παιδιά πέφτει θύμα σεξουαλικής βίας, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής κακοποίησης. Μπορείτε να βοηθήσετε να μη

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Θέµα Α1 Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Α.1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τα ονόµατα των φιλοσόφων (στήλη Α) και δίπλα την έννοια (στήλη Β) που συνδέεται µε τον καθένα: Α

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Θέµα Α1 Α.1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τα ονόµατα των φιλοσόφων (στήλη Α) και δίπλα την έννοια (στήλη Β) που συνδέεται µε τον

Διαβάστε περισσότερα

Το ταξίδι στην 11η διάσταση

Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το κείμενο αυτό δεν αντιπροσωπεύει το πώς παρουσιάζονται οι 11 διστάσεις βάση της θεωρίας των υπερχορδών! Είναι περισσότερο «τροφή για σκέψη» παρά επιστημονική άποψη. Οι σκέψεις

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ EΡΓΑΣΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Δελτίο Τύπου 26 Οκτωβρίου 2015 ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Ο Αντιπρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος Ασφαλώς Κυκλοφορώ (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού Tάξη & Τμήμα:... Σχολείο:... Ημερομηνία:.../.../200... Όνομα:... Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς

Διαβάστε περισσότερα

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά.

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. Γ. Οι μαθητές και τα Μαθηματικά. Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. ΠΙΝΑΚΑΣ 55 Στάση

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα

Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα ΣΤ τάξη Δημοτικού Σχολείου Μακρυγιάλου 2009-2010 1 Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα άγρια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Φοιτητής: Παύλου Νικόλαος, Α.Ε.Μ: 2245, Ε Εξάμηνο Σχολείο: 1 ο Πειραματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΕΚ 381 ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: ΤΟ επόμενο θέμα είναι πολύ σημαντικό. Μας απασχολεί πάρα πολύ, μόνο ως προφήτες όμως μπορούμε να λειτουργήσουμε. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ Συμπληρωματικό ερωτηματολόγιο Β Πράσινο ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ F-2-F Β (4 ος Γύρος 2008) Οδηγ. Προς ΣΥΝΕΝΤΕΥΚΤΗ: AN ΤO ΕΡΩΤΩΜΕΝΟ ΑΤΟΜΟ ΕΙΝΑΙ ΑΝΤΡΑΣ, ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΗΝ GF1. ΑΝ

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη της Αυτογνωσίας και της ηµιουργικότητας. των Μαθητών του Λυκείου: Μία έρευνα ράση

Ανάπτυξη της Αυτογνωσίας και της ηµιουργικότητας. των Μαθητών του Λυκείου: Μία έρευνα ράση Ανάπτυξη της Αυτογνωσίας και της ηµιουργικότητας των Μαθητών του Λυκείου: Μία έρευνα ράση Στόχοι και άξονες της έρευνας-δράσης Στόχος του προγράµµατος ήταν η επιµόρφωση εκπαιδευτικών ευτεροβάθ- µιας εκπαίδευσης,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ 23-01-2014. οργάνωσης και λειτουργίας της Βουλής, πενήντα ένας μαθητές και μαθήτριες και

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ 23-01-2014. οργάνωσης και λειτουργίας της Βουλής, πενήντα ένας μαθητές και μαθήτριες και ΣΕΛ.210 οργάνωσης και λειτουργίας της Βουλής, πενήντα ένας μαθητές και μαθήτριες και τρεις εκπαιδευτικοί από το Γυμνάσιο Ξηροκαμπίου Λακωνίας. Η Βουλή τούς καλωσορίζει. (Χειροκροτήματα απ όλες τις πτέρυγες

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φιλελευθερισμός του Καρλ Πόππερ. Όμιλος Ανοιχτή Κοινωνία & Ινστιτούτο Διπλωματίας και Διεθνών Εξελίξεων 23 Οκτωβρίου 2014

Ο Φιλελευθερισμός του Καρλ Πόππερ. Όμιλος Ανοιχτή Κοινωνία & Ινστιτούτο Διπλωματίας και Διεθνών Εξελίξεων 23 Οκτωβρίου 2014 Ο Φιλελευθερισμός του Καρλ Πόππερ Όμιλος Ανοιχτή Κοινωνία & Ινστιτούτο Διπλωματίας και Διεθνών Εξελίξεων 23 Οκτωβρίου 2014 Τι ήταν ο Πόππερ Φιλελεύθερος; Σοσιαλδημοκράτης; Συντηρητικός; Ήταν ο Πόππερ φιλελεύθερος;

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Δρ. Χρήστος Παναγιωτόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Παιδικής και Εφηβικής Ψυχικής

Διαβάστε περισσότερα

Μάχη Νικολάρα: Δεν ακούγεται και πολύ δημιουργικό αυτό, έτσι όπως το περιγράφετε.

Μάχη Νικολάρα: Δεν ακούγεται και πολύ δημιουργικό αυτό, έτσι όπως το περιγράφετε. Μάχη Νικολάρα: Θα μιλήσουμε για τον τομέα της εκπαίδευσης από μια άλλη σκοπιά. Οι ανακοινώσεις του Υπουργείου Παιδείας εχθές ανέτρεψαν κατά κάποιο τρόπο τον προγραμματισμό αυτής της εκπομπής, όμως όλα

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους )

Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους ) Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους ) Όλοι οι φοιτητές έχουν δικαίωμα στο απόρρητο των πληροφοριών.το προσωπικό της Bloomsbury International δεν θα περάσει προσωπικές πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη του Ν. Λυγερού στην εκπομπή «Καλή σας ημέρα» ΡΙΚ 1, 03/11/2014

Συνέντευξη του Ν. Λυγερού στην εκπομπή «Καλή σας ημέρα» ΡΙΚ 1, 03/11/2014 Συνέντευξη του Ν. Λυγερού στην εκπομπή «Καλή σας ημέρα» ΡΙΚ 1, 03/11/2014 Δημοσιογράφος: -Μπορούν να συνυπάρξουν η θρησκεία και η επιστήμη; Ν.Λυγερός: -Πρώτα απ όλα συνυπάρχουν εδώ και αιώνες, και κάτι

Διαβάστε περισσότερα

«Πούλα τα όσο θες... πούλα ας πούµε το καλάµι από 200 ευρώ, 100. Κατάλαβες;»

«Πούλα τα όσο θες... πούλα ας πούµε το καλάµι από 200 ευρώ, 100. Κατάλαβες;» «Πούλα τα όσο θες... πούλα ας πούµε το καλάµι από 200 ευρώ, 100. Κατάλαβες;» Οπου (Α) ο καλούµενος - χρήστης της υπ' αριθ. 698... (µέλος της Χ.Α.) Οπου (Β) ο καλών Ηµεροµηνία: 20/09/2013 Εναρξη: 22:12':00''

Διαβάστε περισσότερα

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!»

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!» 26 σχεδιασε μια ΦωτογρΑΦιΑ τήσ προσκλήσήσ που ελαβεσ Απο τον ΔΑσκΑλο σου. παρουσιασε το λογοτυπο και το σλογκαν που χρήσιμοποιει το σχολειο σου για τήν εβδομαδα κατα τήσ παρενοχλήσήσ. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΠΑΡΕΝΟΧΛΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Ημερομηνία 25/2/2015 Μέσο Συντάκτης Link diastixo.gr Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης http://diastixo.gr/sinentefxeis/xenoi/3524-william-landay ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Δημοσιεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Συνεργάζομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι Συνεργασία 2. Γιατί χρειάζεται

Διαβάστε περισσότερα

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α.

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. Θέµατα & Ασκήσεις από: www.arnos.gr 2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22 ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σύµφωνα µε τη θεωρία του εµπειρισµού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 4.1 Τρόποι Προσέλκυσης Νέων...21 4.2 Προτάσεις Πολιτικής των Νέων...22 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ...24 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ...26 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΦΟΡΕΩΝ...

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 4.1 Τρόποι Προσέλκυσης Νέων...21 4.2 Προτάσεις Πολιτικής των Νέων...22 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ...24 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ...26 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΦΟΡΕΩΝ... Cities for Peace and Democracy in Europe Ε Ρ Ε ΤΟΠΙΚΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΦΩΝΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ Υ Ν Α με την υποστήριξη Ιανουάριος 2007 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΓΡΑΦΗΜΑΤΩΝ...3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...4 ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ...6

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΑ ΗΛΩΣΗ. Επαναφέρουµε σήµερα ενώπιον σας και ενώπιον της κυπριακής κοινωνίας ένα πολύ σηµαντικό θέµα.

ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΑ ΗΛΩΣΗ. Επαναφέρουµε σήµερα ενώπιον σας και ενώπιον της κυπριακής κοινωνίας ένα πολύ σηµαντικό θέµα. ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΑ ΗΛΩΣΗ Θέµα: Το έλλειµµα ισότητας στην διαδικασία εξεύρεσης προσωπικού, µέσω των καταχωρήσεων στον Τύπο Φίλες και φίλοι εκπρόσωποι των ΜΜΕ, Σας ευχαριστώ θερµά για τη σηµερινή παρουσία σας, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΟ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟ ΦΥΛΟ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟ Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΛΟΥ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό.

Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό. Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό. Καθηγητής: Λοιπόν, πιστεύεις στον Θεό; Φοιτητής: Βεβαίως, κύριε. Καθ.: Είναι καλός ο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού Σταύρος Κούλας Γραφίστας - Πώς ορίζεται το επάγγελμά σας, και ποιες είναι οι παραλλαγές του; H γραφιστική είναι ένα επάγγελμα που ορίζει τη σχέση του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως και να ήταν.

Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως και να ήταν. Ένα όνειρο που ονειρεύεσαι μόνος είναι απλά ένα όνειρο. Ένα όνειρο που ονειρεύεσαι με άλλους μαζί είναι πραγματικότητα. John Lennon Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ (ΕΔΒ) κατά Marshall B. Rosenberg

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ (ΕΔΒ) κατά Marshall B. Rosenberg ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ (ΕΔΒ) κατά Marshall B. Rosenberg Η επικοινωνία δίχως βία είναι μια μέθοδος η οποία: Διευκολύνει την ροή της επικοινωνίας. Εστιάζει στην έκφραση, μέσω της ομιλίας, των συναισθημάτων

Διαβάστε περισσότερα

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων.

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. 9 LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. «Βλέπουμε με τα μάτια μας, αλλά κατανοούμε με τα μάτια της συλλογικότητας». 6 Ένα από τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε.

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε. Εισήγηση του Ν. Λυγερού στη 2η Παγκόσμια Συνδιάσκεψη Ποντιακής Νεολαίας "Οι προκλήσεις του 21ου αιώνα, η ποντιακή νεολαία και ο ρόλος της στο οικουμενικό περιβάλλον". Συνεδριακό Κέντρο Ιωάννης Βελλίδης

Διαβάστε περισσότερα

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής:

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής: Αυτό που πρέπει να θυμόμαστε, για να μη στεναχωριόμαστε, είναι πως τόσο στις εξισώσεις, όσο και στις ανισώσεις 1ου βαθμού, που θέλουμε να λύσουμε, ακολουθούμε ακριβώς τα ίδια βήματα! Εκεί που πρεπει να

Διαβάστε περισσότερα

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) ***

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) *** «...Η γλωσσομάθεια στις μέρες μας είναι απαραίτητη. Τα άτομα με επαρκή γνώση μιας ξένης γλώσσας έχουν τη δυνατότητα να είναι αποτελεσματικότεροι στις σπουδές τους, αφού μπορούν ψάχνοντας σε ξένες βιβλιογραφίες

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 1

Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 1 Λορέντζος Χαζάπης Γιάννης Ζάραγκας Διοίκηση Λειτουργιών τα τετράδια μιας Οδύσσειας τετράδιο 1 Εισαγωγή στη διοίκηση των λειτουργιών Αθήνα 2012 τετράδιο 1 Εισαγωγή στη διοίκηση των λειτουργιών ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστικές δοµές και συναίσθηµα Ειδικές Πηγές: Το φαινόµενο πολυπλοκότητας ακρότητας (Linville, 1982)

Γνωστικές δοµές και συναίσθηµα Ειδικές Πηγές: Το φαινόµενο πολυπλοκότητας ακρότητας (Linville, 1982) 91 στόχους µας και εποµένως δεν µας προκαλείται διέγερση και ούτε έντονο συναίσθηµα («σε συµπαθώ, αλλά δεν είµαι ερωτευµένος µαζί σου»). Τέλος, υπάρχει και η περίπτωση του «µαζί δεν κάνουµε και χώρια δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΩΤΟΓΗΡΟΥ Πρωτοδίκου Διοικητικών Δικαστηρίων ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΧΑΛΚΙΔΟΣ

ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΩΤΟΓΗΡΟΥ Πρωτοδίκου Διοικητικών Δικαστηρίων ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΧΑΛΚΙΔΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΩΤΟΓΗΡΟΥ Πρωτοδίκου Διοικητικών Δικαστηρίων ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΧΑΛΚΙΔΟΣ Κυριακή 19 Δεκεμβρίου 2010 Έμπλεη ευγνωμοσύνης, με βαθιά

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο μεικτής μάθησης του ΚΠΕ Βιστωνίδας: «Δημιουργία παρουσιάσεων με Prezi για την περιβαλλοντική εκπαίδευση»

Σεμινάριο μεικτής μάθησης του ΚΠΕ Βιστωνίδας: «Δημιουργία παρουσιάσεων με Prezi για την περιβαλλοντική εκπαίδευση» Σεμινάριο μεικτής μάθησης του ΚΠΕ Βιστωνίδας: «Δημιουργία παρουσιάσεων με Prezi για την περιβαλλοντική εκπαίδευση» Αποτελέσματα αξιολόγησης των συμμετεχόντων Επιμορφωτές: Άγγελος Κωνσταντινίδης, Χρήστος

Διαβάστε περισσότερα

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ 6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ( σελίδες σχολικού βιβλίου 129 133, έκδοση 2014 : σελίδες 124 129 ) 3.3.2 Παρακίνηση 3.3.2.1 Βασικές έννοιες Η υλοποίηση του έργου και η επίτευξη των στόχων στις

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της γυναίκας στο ισλάμ και στο χριστιανισμό. PROJECT 1 Υπεύθυνος καθηγητής Παπαγιάννης Γεώργιος ΠΕ01

Η θέση της γυναίκας στο ισλάμ και στο χριστιανισμό. PROJECT 1 Υπεύθυνος καθηγητής Παπαγιάννης Γεώργιος ΠΕ01 Η θέση της γυναίκας στο ισλάμ και στο χριστιανισμό PROJECT 1 Υπεύθυνος καθηγητής Παπαγιάννης Γεώργιος ΠΕ01 ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ ΚΑΙ ΞΕΝΟΦΟΒΙΑ ΟΜΑΔΑ Α PROJECT 3 Οι Γυναίκες Στον Ισλάμ Και Στον Χριστιανισμό ΟΜΑΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πώς και γιατί μετακινούμαστε;

Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Διδακτική πρόταση 1: Συνοπτικό πλαίσιο μετακίνησης και εγκατάστασης Ερωτήματα-κλειδιά Γιατί και πώς μετακινούμαστε από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Πού μένουμε από τα

Διαβάστε περισσότερα

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ ALVARO PEREIRA ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΜΕΛΕΤΩΝ ΧΩΡΩΝ, ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΟΣΑ ΣΤΟ 19 th ROUNDTABLE WITH THE GOVERNMENT OF GREECE EUROPE: THE COMEBACK? GREECE: HOW RESILIENT? ΠΕΜΠΤΗ 14 ΜΑΪΟΥ 2015

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα Το κείμενο αυτό είναι ένα απόσπασμα από το Κεφάλαιο 16: Ποιοτικές ερμηνευτικές μέθοδοι έρευνας στη φυσική αγωγή (σελ.341-364) του βιβλίου «Για μία καλύτερη φυσική αγωγή» (Παπαιωάννου, Α., Θεοδωράκης Ι.,

Διαβάστε περισσότερα

H Στατιστική είναι συναρπαστικό αντικείµενο µελέτης

H Στατιστική είναι συναρπαστικό αντικείµενο µελέτης ΤΑ ΝΕΑ, 21/03/2005 ANOIXTO MBA GRΑCΙΕLΑ CΗΙCΗΙLΝΙSΚΥ H Στατιστική είναι συναρπαστικό αντικείµενο µελέτης H ΚΑΘHΓHTPIA MAΘHMATIKΩN KAI ΣTATIΣTIKHΣ ΣTΟ CΟLUΜΒΙΑ UΝΙVΕRSΙΤΥ, ΜIΛAEI ΣTA «NEA» Του ΦΑΙ ΩΝΑ Γ.

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτική Μελέτη για την Διερεύνηση Αναγκών των Μεταναστών. Τμήμα Έρευνας

Ποσοτική Μελέτη για την Διερεύνηση Αναγκών των Μεταναστών. Τμήμα Έρευνας Ποσοτική Μελέτη για την Διερεύνηση Αναγκών των Μεταναστών Τμήμα Έρευνας Κοινωνιοδημογραφικά Χαρακτηριστικά ΕΘΝΙΚΟΤΗΤΑ 2 1,6 % 1 8,9 2 % 1 4,8 6 % 1 2,1 6 % 6,7 6 % 8,1 1 % 8,1 1 % 1,3 5 % 2,7 % 1,3 5 %

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας Πρόλογος Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας αποτελεί δημόσιο αγαθό, το οποίο πρέπει να παρέχεται χωρίς περιορισμούς και εμπόδια στα μέλη της κοινωνίας. Οι πολύπλευρα πληροφορημένοι

Διαβάστε περισσότερα

Η καμπάνια του ΟΗΕ HeforShe - Ένα κίνημα αλληλεγγύης ανδρών και γυναικών για την ισότητα των φύλων

Η καμπάνια του ΟΗΕ HeforShe - Ένα κίνημα αλληλεγγύης ανδρών και γυναικών για την ισότητα των φύλων Η καμπάνια του ΟΗΕ HeforShe - Ένα κίνημα αλληλεγγύης ανδρών και γυναικών για την ισότητα των φύλων Μελίνα Δασκαλάκη, Δικηγόρος, Δημοτική σύμβουλος στο Δήμο Αθηναίων. Καλημέρα σας, Καλοσωρίζω όλους και

Διαβάστε περισσότερα

Οεαυτός και η κοινωνική γνώση. Η έννοια του εαυτού διαφέρει σηµαντικά από πολιτισµό σε πολιτισµό.

Οεαυτός και η κοινωνική γνώση. Η έννοια του εαυτού διαφέρει σηµαντικά από πολιτισµό σε πολιτισµό. Οεαυτός και η κοινωνική γνώση. Η έννοια του εαυτού διαφέρει σηµαντικά από πολιτισµό σε πολιτισµό. Οεαυτός στο χώρο: Σε ατοµοκεντρικούς πολιτισµούς θα περιµέναµε ότι οι άνθρωποι θα προσπαθούσαν να διατηρήσουν

Διαβάστε περισσότερα

5η Δραστηριότητα. Λύσε το γρίφο Η Θεωρία της Πληροφορίας. Περίληψη. Λπν τ φνντ π τν πρτσ. Ικανότητες. Ηλικία. Υλικά

5η Δραστηριότητα. Λύσε το γρίφο Η Θεωρία της Πληροφορίας. Περίληψη. Λπν τ φνντ π τν πρτσ. Ικανότητες. Ηλικία. Υλικά 5η Δραστηριότητα Λύσε το γρίφο Η Θεωρία της Πληροφορίας Περίληψη Πόση πληροφορία περιέχεται σε ένα βιβλίο των 1000 σελίδων; Υπάρχει περισσότερη πληροφορία σε έναν τηλεφωνικό κατάλογο των 1000 σελίδων ή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΓΝΩΣΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΓΝΩΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΓΝΩΣΗ Η πλέον διαδεδοµένη και αποδεκτή θεωρία είναι η τριµερής θεωρία της γνώσης που ορίζει τη γνώση ως δικαιολογηµένη αληθή πεποίθηση (justified true belief). Ανάλυση της τριµερούς

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ A ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ A ΛΥΚΕΙΟΥ Κύρια έννοια: Φιλία ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ A ΛΥΚΕΙΟΥ «Ποια πρέπει να είναι τα κριτήρια επιλογής των φίλων µας;» ευτερεύουσες έννοιες: Κριτήρια επιλογής Ζητούµενο: Το θέµα Φιλία αποκαλείται το κοινωνικό συναίσθηµα

Διαβάστε περισσότερα

Φίλες και φίλοι, Συζητάμε σήμερα για την επιχειρηματικότητα σε μια χώρα και σε ένα περιβάλλον που ακόμη και τώρα παρά τα όσα έχουν συμβεί στην πράξη

Φίλες και φίλοι, Συζητάμε σήμερα για την επιχειρηματικότητα σε μια χώρα και σε ένα περιβάλλον που ακόμη και τώρα παρά τα όσα έχουν συμβεί στην πράξη Φίλες και φίλοι, Συζητάμε σήμερα για την επιχειρηματικότητα σε μια χώρα και σε ένα περιβάλλον που ακόμη και τώρα παρά τα όσα έχουν συμβεί στην πράξη την εχθρεύεται. Η γραφειοκρατία, η πολυνομία, η διαφθορά,

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Ιωαννίνων Αριθμητικός Γραμματισμός Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη ΘΕΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ «Προγραμματισμός-Οργάνωση και υλοποίηση μιας διδακτικής ενότητας στον Αριθμητικό Γραμματισμό» ΠΡΟΣΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του!

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Όλοι οι γονείς, αλλά ιδιαίτερα οι μονογονείς, έχουν ένα άγχος παραπάνω σε ό,τι αφορά την ασφάλεια του παιδιού τους. Μία φίλη διαζευγμένη με ένα κοριτσάκι

Διαβάστε περισσότερα

(GNU-Linux, FreeBSD, MacOsX, QNX

(GNU-Linux, FreeBSD, MacOsX, QNX 1.7 διαταξεις (σελ. 17) Παράδειγµα 1 Θα πρέπει να κάνουµε σαφές ότι η επιλογή των λέξεων «προηγείται» και «έπεται» δεν έγινε απλώς για λόγους αφαίρεσης. Μπορούµε δηλαδή να ϐρούµε διάφορα παραδείγµατα στα

Διαβάστε περισσότερα

Η Επιστήμη των Υπολογιστών, ηπληροφορική

Η Επιστήμη των Υπολογιστών, ηπληροφορική Η Επιστήμη των Υπολογιστών, ηπληροφορική και οι απαντήσεις στα ερωτήματα σας Παρασκευή Ραυτοπούλου, ΕΕ ΙΠ Τμ. Ε&ΤΥ, Παν. Πελοποννήσου Ποια είναι τώρα αυτή; Τι έχω σπουδάσει; Τι δουλειά κάνω; Γιατί είμαι

Διαβάστε περισσότερα

Oπου υπάρχουν άνθρωποι

Oπου υπάρχουν άνθρωποι Oπου υπάρχουν άνθρωποι Η Ταυτότητα Η ACT4 PEOPLE αποτελεί μια νέα Ελληνική Μη Κυβερνητική οργάνωση που παρέχει ανθρωπιστική βοήθεια σε όλους εκείνους «που δεν έχουν δικαίωμα στη Ζωή» όποιοι και αν είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΒΛΑΣΤΗΣΗ (ΜΑΤΘΑΙΟΥ) !"Τίτλος διερεύνησης: Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν το πόσο γρήγορα θα βλαστήσουν τα σπέρματα των οσπρίων.

ΒΛΑΣΤΗΣΗ (ΜΑΤΘΑΙΟΥ) !Τίτλος διερεύνησης: Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν το πόσο γρήγορα θα βλαστήσουν τα σπέρματα των οσπρίων. ΒΛΑΣΤΗΣΗ (ΜΑΤΘΑΙΟΥ)!"Τίτλος διερεύνησης: Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν το πόσο γρήγορα θα βλαστήσουν τα σπέρματα των οσπρίων.!"σύντομη περιγραφή διερεύνησης: Στη διερεύνησή μας μετρήθηκε ο χρόνος που χρειάστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

(συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08)

(συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08) (συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08) Φ.Κ.: ας επιστρέψουμε τώρα στο μεγάλο θέμα της ημέρας σε παγκόσμια κλίμακα, της Αμερικάνικές προκριματικές εκλογές. Πήραμε

Διαβάστε περισσότερα

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όλα τα είδη ερωτήσεων που αναφέρονται στο «Γενικό Οδηγό για την Αξιολόγηση των µαθητών στην Α Λυκείου» µπορούν να χρησιµοποιηθούν στα Μαθηµατικά, τόσο στην προφορική διδασκαλία/εξέταση, όσο

Διαβάστε περισσότερα

* Συνδέεται άμεσα η αξιολόγηση με τη μισθολογική προαγωγή στον επόμενο βαθμό.

* Συνδέεται άμεσα η αξιολόγηση με τη μισθολογική προαγωγή στον επόμενο βαθμό. Ανακοίνωση της ΔΑΚΕ Καθηγητών Δ.Ε, για το σχέδιο Π.Δ για την Αξιολόγηση Κατατέθηκε από το Υπουργείο Παιδείας προς διαβούλευση το σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος για την αξιολόγηση των εκπαιδευτικών. Μία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2011-2012 ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» Διδάσκων: Κ. Χρήστου

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα