Ηχέτα Τέττιξ : Ακουστική ανάλυση και διαθεµατική εκπαιδευτική πρόταση για τη µελέτη του χορού των τζιτζικιών

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ηχέτα Τέττιξ : Ακουστική ανάλυση και διαθεµατική εκπαιδευτική πρόταση για τη µελέτη του χορού των τζιτζικιών"

Transcript

1 Ηχέτα Τέττιξ : Ακουστική ανάλυση και διαθεµατική εκπαιδευτική πρόταση για τη µελέτη του χορού των τζιτζικιών Αναστασία Γεωργάκη, Τµήµα Μουσικών Σπουδών, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Περίληψη «Τζιτζίκια στήσαν τον χορό»...όπως αναφέρει ο Γ. Ρίτσος 1. Το ηχοτοπίο του ελληνικού καλοκαιριού κυριαρχείται από τους χορούς των τεττίγων, των γνωστών-αγνώστων αυτών εντόµων που υµνούνται από την αρχαιότητα εως και τις µέρες µας. Στο πλαίσιο αυτής ανακοίνωσης θα παρουσιάσουµε την διαχρονική παρουσία των τζιτζικιών στην Ελληνική επικράτεια, κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, µέσα από τη µυθολογία, την Αρχαία ελληνική γραµµατεία και την σύγχρονη Ελληνική ποίηση. Στη δεύτερη παράγραφο θα αναφερθούµε σε θέµατα εντοµολογίας γύρω από τη φυσιολογία παραγωγής του ερωτικού καλέσµατος των ελληνικών τζιτζικιών (cicada orni) την ανάλυση του ακουστικού σήµατος από πρωτότυπες ηχογραφήσεις που πραγµατοποιήσαµε στην Ακαδηµία Πλάτωνος και στην Αρχαία Αγορά. Εχοντας χαράξει ένα θεωρητικό πλαίσιο για την ηχοτεττιγολογία, στη τελευταία παράγραφο θα παραθέσουµε ένα σχέδιο διαθεµατικής διδασκαλίας που θα µπορούσε να στηριχτεί σε αυτό, µέσω του µοντέλου της δηµιουργικής µάθησης το οποίο απευθύνεται κυρίως σε µαθητές Γυµνασίου: α) παρατήρηση, καταγραφή, επεξεργασία της ακουστικής συµπεριφοράς των τζιτζικιών ανάλογα µε το µήνα, τη γεωγραφική θέση και το καιρό β) δηµιουργία διαδραστικών ηχοτοπίων σε ψηφιακούς χάρτες γ) δηµιουργία ηχητοπίων και µουσικών συνθέσεων µε θέµα τα τζιτζίκια Η διαθεµατική αυτή πρόταση ανοίγει το δρόµο για την εξερεύνηση του θερινού ηχοτοπίου (ιδιαίτερα του σχολικού Ιουνίου και Σεπτεµβρίου) στο πλαίσιο του µαθήµατος της µουσικής σε συνδυασµό µε τα µαθήµατα της φυσικής, γεωγραφίας, γλώσσας, και πληροφορικής. 1. Εισαγωγή που ενώ τελειώνει το καλοκαίρι είναι τα µόνα που δεν παραδίδονται: αντιστέκονταν. Πέφτοντας στην πύλη του Αυγούστου. (Τα αναρχικά του Έκτορα Κακναβάτου) 2 Εξόν τα τζιτζίκια που Είναι αρχές Οκτώβρη και δειλά δειλά ακούγονται τα τελευταία τζιτζίκια στους δρόµους της Αθήνας. Αποµονωµένα, γερασµένα, σε διαρκή απόγνωση τραγουδάνε το κύκνειο άσµα. Πάει και αυτό το καλοκαίρι. Οι γόνοι τους θα κατεβούν αργά-συρτά σε µορφή κάµπιας κάτω στη γη και θα εµφανιστούν σε 4 χρόνια µε άλλη µορφή. Τι µυστήριο! Τι ρυθµός! Τι µυθολογία! Τι ήχος! Το ενδιαφέρον µας για τα τζιτζίκια ξεκίνησε τα τελευταία τρία χρόνια µέσα από το πρίσµα της βιοακουστικής ανάλυσης και αποκωδικοποίησης του σήµατος των τζιτζικιών (σαν επιµέρους κλάδος της ζωοµουσικολογίας). 3 Η αφετηρία της έρευνας οφείλεται επίσης και στην κατανόηση των στοχαστικών ηχητικών µοντέλων στο έργο του Ιάννη Ξενάκη ο οποίος αναφερόταν συχνά στις ηχητικές µάζες των τζιτζικιών σαν πηγή έµπνευσης για τη στοχαστική σύνθεσης ήχων: «συγκρούσεις της χαλάζι ή βροχής µε σκληρές επιφάνειες, µουρµουρίζοντας των χυµών δάση, το τραγούδι των τζιτζικιών σε ένα πεδίο το καλοκαίρι," πολιτικό πλήθη των δεκάδων ή εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων». (Xenakis, I., 1992) Η έρευνα αυτή 4 για τα τζιτζίκια έχει σαν επίκεντρο την επιστηµονική καταγραφή των τζιτζικιών πρωτίστως σε αρχαιολογικούς χώρους όπου επικρατεί µεγαλύτερη ηρεµία και υποβόσκει µιά διαχρονική σύνδεση µε το παρελθόν και δευτερευόντως σε διάφορα άλλα ελληνικά τοπία. Οι παράµετροι που αναζητούνται στη καταγραφή του τεττίγειου καλέσµατος είναι η διάρκεια του καλέσµατος, ο ρυθµός, η τονική απόκλιση και επίσης η πυκνότητα του ηχητικού σµήνους ανάλογα µε το είδος, την ηλικία και τη 1 Στη συλλογή παιγνίδια τ ουρανού και του νερού, εκδ. Κέδρος, Αθήνα, Εκτων Κακναβάτος, Ποιήµατα, εκδ. Αγρα, Ο όρος ζωοµουσικολογία, που πρωτοπαρουσιάζεται στο βιβλίο του F.B. Mache: Musique,mythe nature (1983) αναφέρεται σε µια νέα επιστήµη που βρίκεται εν εξελίξει και ασχολείται µε την απόκωδικοποίηση της επικοινωνίας των ζώων (µε τη βοήθεια της βιολογίας) µέσα από τον προσδιορισµό κρυµµένων δοµών που απότελούν το θεµέλιο λίθο της µουσικής επικοινωνίας. 4 Το µέληµα της έρευνας αυτής είναι η καταγραφή του ηχοτοπίου σε ένα συγκεκριµένο χώρο από τις αρχές του Ιουνίου εως και τα τέλη Σεπτεµβρίου προκειµένου να µελετήσουµε την ακουστική συµπεριφορά του χώρου αυτού ανάλογα µε τις κλιµατικές συνθήκες της χρονιάς καθώς και το τρόπο που επηρεάζουν την µακροεξέλιξη του ακουστικού ηχοτοπίου. Μας ενδιαφέρει επίσης η µεµονωµένη συµπεριφορά του τζιτζικού καθώς και η αλληλεπίδραση τους µε τα υπόλοιπα στο σχηµατισµό µιάς ηχητικής µάζας.

2 περίοδο αναπαραγωγής του εντόµου. Αυτά τα στοιχεία σε συνδυασµό µε επιστηµονικά ζητήµατα εντοµολογίας και φιλολογικών πηγών γύρω από το τζιτζίκια αποτελούν µια αστείρευτη πηγή ενδιαφέροντος για τη µελέτη του ηχοτοπίου στις µεγαλύτερες τάξεις του Δηµοτικού, ακόµη και στις πρώτες τάξεις του Γυµνασίου. Στο πρόγραµµα αυτό µπορεί να προταθεί σαν µια δράση παρατήρησης της συµπεριφοράς των τζιτζικιών τις πρώτες εβδοµάδες του Ιουνίου η του Σεπτεµβρίου σε συνδυασµό µε το µάθηµα της Φυσικής και Βιολογίας αλλά και των Αρχαίων και Νεοελληνικών. Ποιοι είναι αυτοί οι γνωστοί-άγνωστοι του καλοκαιριού? Πως µπορούµε να παρατηρήσουµε και να καταγράψουµε τα πρώτα τετερίσµατα στα µέσα Ιουνίου σε συνδυασµό µε τη θερµοκρασία? Με ποια συσκευή και ποια µεθοδολογία? Πώς και πότε το πρώτο τζιτζίκι αρχίζει να τραγουδά; Ποιος είναι ο ρυθµός του πρώτου τραγουδιού; Πώς παρακινεί τα άλλα τζιτζίκια να τραγουδήσουν µαζί του προκειµένου να προσελκύσουν τα θηλυκά; Ποιος είναι ο ήχος της γαµήλιας τελετής τους; Πώς συµπεριφέρονται ανάλογα µε τη περιοχή και τις καιρικές συνθήκες στο τέλος του καλοκαιριού και ουσιαστικά της σύντοµης ζωής τους; Ποιες είναι οι παράµετροι του φθίνοντος ρυθµού, της συχνότητας ή του πλάτους ; 2. Ηχέτα Τέττιξ 5 : Η διαχρονική αξία της Τεττιγοφιλολογίας στο Ελληνικό τοπίο Ας ξεκινήσουµε την παρουσίαση µας µε ένα σύντοµο ταξίδι στη δεξαµενή των φιλολογικών πηγών, από την αρχαία ελληνική έως τη σύγχρονη ελληνική ποίηση και λογοτεχνία, προκειµένου να επαναπροσδιορίουµε την διαχρονική αξία του τραγουδιού του τζιτζικιού σε ένα τοπίο του οποίου η ακουστική ταυτότητα κρατάει στίγµατα από το παρελθόν. Η Τεττιγγολογία έχει τις πολιτισµικές της ρίζες της σε µύθους που έχουν επικρατήσει από την Αρχαία Κίνα έως την την Αρχαία Ελλάδα. Πιο συγκεκριµένα για την Ελληνική γραµµατεία ο τζίτζικας αναφέρεται στη λογοτεχνία, στις εικαστικές τέχνες, στη λαογραφία αλλά και στην φιλοσοφία και τη θρησκεία, καθώς και στην γευσογνωσία. Το αρχαίο τζιτζίκι (τέττιξ) είναι πηγή έµπνευσης σε αντίθεση µε τα άλλα έντοµα (αν εξαιρέσουµε τη µέλισσα) και αναφέρεται σε διάφορες ιστορίες όπου φιλόσοφοι, ποιητές και µουσικοί της Αρχαίας Ελλάδας εκθειάζουν το θεϊκό ήχο που προµηνύει το ευ ζήν του καλοκαιριού. Από το περίφηµο µύθο του Αισώπου για τα τεµπέλικα τζιτζίκια και τα εργατικά µυρµήγκια, που έχει επιβιώσει και διδάσκεται στα σχολεία µέχρι τις µέρες µας, καθώς και το µύθο του Τιθωνός και Αυγής (Ηώς) σχετικά µε την αναζήτηση της αιώνιας νεότητας 6, αρκετοί είναι οι µύθοι που έχουν επιζήσει επί των τζιτζικιών στην ελληνική και ρωµαϊκή λογοτεχνία. Η πρώτη ρητή αναφορά στο τεττίγειο άσµα προέρχεται από τον Όµηρο στην Ιλιάδα µε το επίθετο λείριος 7 όπου το τραγούδι των τζιτζικιών παροµοιάζεται µε τις φωνές των σοφών γερόντων που ακούγεται σαν βουτό στη παραζάλη της πολιορκίας της πόλης. Οι αρχαίοι Έλληνες πίστευαν ότι τα τζιτζίκια τρέφονταν µε δροσιά, γι αυτό και τραγουδούσαν µε "ἡδεῖαν λειριόεσαν φωνὴν", δηλαδή µε "γλυκειά διαπεραστική φωνή". 8 Ο Ησίοδος αναφέρει ότι τα τζιτζίκια λιγυρὰν καταχεύονται ἀοιδὴν" (εξαπόλύουν εύηχη µελωδία) 9 και έτσι προµηνύουν την έλευση του καλοκαιριού (ηχέτα τέττιξ). Ο Ανακρέων δηµιούργησε µία πολύτιµη ωδή για το υπέροχο τραγούδι του τζιτζικιού που άδει υπό την επίδραση της δροσιάς (όπως είναι η επίδραση του κρασιού). 10 Μια άλλη ενδιαφέρουσα αναφορά για τη µουσικότητα των τζιτζικιών προέρχεται από το µύθο του Εύνοµου όπου ένας έµπειρος κιθαρωδός επικουρείται από ένα τζιτζίκι κατά τη διάρκεια ενός διαγωνισµού µουσικής, όταν µία από τις χορδές του οργάνου του έσπασε. 11. (Γεωργάκη, Α., 2003) 5 «Ηχέτα τέττιξ» ο θορυβώδης τζίτζικας, που τερετίζει (Ησίοδ.) 4. 6 Η Ηώς απήγαγε τον Τιθωνό και παρακάλεσε το Δία να κάνει τον Τιθωνό αθάνατο, αλλά ξέχασε να του ζητήσει να τον διατηρήσει και νέο. Ο Τιθωνός λοιπόν έφθασε σε έσχατο γήρας, κι έτσι η Ηώς, που ως θεά ήταν και αθάνατη και αιώνια στην ίδια ηλικία, δεν µπορούσε πια να τον βλέπει. Τότε οι θεοί τον λυπήθηκαν και τον µεταµόρφωσαν σε ένα ζαρωµένο έντοµο που απλώς µιλά ακατάπαυστα, ανίκανο για νεανική δράση: το έντοµο αυτό είναι ο τζίτζικας 7 Επίθετο που ενώ αναφέρεται στο κρίνο εννοεί τη δροσιά που εναπότίθεται πάνω στο άνθος. 8 Οµήρου Ιλιάδα, Γ Ραψωδία.Ο Όµηρος στην Ιλιάδα του περιγράφει τους γέροντες που αγόρευαν µέσα στο πανικό της πολιορκίας της στην Τροία ως προς το βουητό των φωνών τους, σαν τέττιγες. 9 Ησιόδου "Έργα και Ηµέραι", H ασπίδα του Ηρακλή, Εκδ. Ζήτρος, Μακαρίζοµέν σε, τέττιξ, ὅτι δενδρέων ἐπ ἄκρων ὀλίγην δρόσον πεπωκώς, βασιλεὺς ὅπως, ἀείδεις. In Anacreontea, C., West, M.L. (1986), Alexandro Smario gratias ago. UH Leipzig: Teubner 11 Το τζιτζίκι ανέβηκε στο όργανό του και υποκαθίσταται τη φωνή της για την λείπουν πέµπτη χορδή, που του επιτρέπει να κερδίσει

3 Εκτός από τη µυθολογία και τις φιλολογικές πηγές γύρω από το τετέρισµα των αρχαίων τεττίγων 12 αρχαία νοµίσµατα της Μυκηναϊκής εποχής και αναφορές γύρω από τους τεττιγοφόρους Αθηναίους που δηλώνουν ότι είναι αυτόχθονες, καθώς άλλες πολλές αρχαιολογικές µαρτυρίες δείχνουν όσο η προϊστορία και ιστορία του Ελλαδικού χώρου κυριαρχείται από το τον κύκλο ζωής του τζίτζικα, καθώς και τους διάφορους συµβολισµούς του που σχετίζονται µε την αθανασία, ανάσταση, ευγλωττία, ηδονισµός, κ.α. Μια από τις πιο εµπνευσµένες ιστορίες για τα τζιτζίκια- η οποία επιδέχεται πολλών αλληγορικών ερµηνειών- συζητείται στο Πλατωνικό διάλογο Φαίδρος όπου αναφέρεται ότι τα τζιτζίκια ήταν αρχικά άνθρωποι, που µαγεύτηκαν τόσο πολύ όταν πρωτοάκουσαν το τραγούδια των Μουσών και σταµατήσαν να τρώνε και να κοιµούνται.έτσι πέθαναν χωρίς να το καταλάβουν. Οι Μούσες τους µεταµόρφωσαν σε τζιτζίκια µε την αποστολή «το ἀπαγγέλλειν τά περί ηµῶν τοῖς θεοῖς». Ποιοί, δηλαδή άνθρωποι ζουν «καλῶς ορχούµενοι», ποιοι δεν υποδουλώνονται στην ζέστη, στην αποχαύνωση του καλοκαιριού, στην ανοησία. Δηλαδή, η αποστολή των τζιτζικιών είναι να παρακολουθούν τους ανθρώπους, προκειµένου να υποβάλουν έκθεση στις Μούσες, που τιµά την και ποιός όχι!!! 13 Από τις αναφορές του Πλάτωνα στο αλληγορικό τραγούδι των τζίτζικα ως "µουσῶν ὑποφήτης έως και το εξαιρετικό ποίηµα του Ανακρέοντα 14 σχετικά µε το µαγικό τραγούδι του τζίτζικα για την ηδονιστική και επικούρεια πλευρά της ζωής κατανοούµε πόσο διδακτικό και πολύτιµο ήταν το τραγούδι των τζιτζικιών για τους των Αρχαίους Ελλήνες. Η διαχρονικότητα της ωδής του τζίτζικα πέρασε και στη Βυζαντινή φιλολογία 15 και µετέπειτα στη σύγχρονη Νεοελληνική ποίηση. Στο σύγχρονο αττικό τοπίο το τζιτζίκι ακόµα τραγουδά ακατάπαυστα για αιώνες και τα ποιήµατα των αρχαίων Ελλήνων βρίσκουν τη συνέχειά τους στα ποιήµατα των ποιητών της γενιάς του 30 και των σύγχρονων Ελλήνων ποιητών σαν πηγή έµπνευσης και αλληγορίας. Ο Γιάννης Ρίτσος,ο Οδυσσέας Ελύτης, ο Γιώργος Σεφέρης και άλλοι πολλοί, εξυψώνουν το ηχητικό τοπίο του καλοκαιριού που κυριαρχείται από την χορό του τζιτζικιών. Από τον Ζακ Λακαριέρ που ιχνογράφησε το ελληνικό καλοκαίρι δηλώνοντας πως ένας κόσµος χωρίς τζιτζίκια θα ήταν ένας κόσµος χωρίς Μούσες, ένας Απόλλωνας χωρίς λύρα, µία Πυθία χωρίς χρησµούς» 16 µέχρι τον Ελύτη όπου τα τζιτζίκια απαντώνται πολύ σαν µελωδικό συνακόλουθο της φυσιοκρατίας και της µεταφυσικής των αισθήσεών του, τα τζτιζίκια κυριαρχούν στην Νεοελληνική λογοτεχνία. Από τα Ρω του Έρωτα του Ελύτη, τα διάσηµα από τα σχολικά ανθολόγια που παραστέκουν στο βασιλιά Ήλιο 17, τα όχι και τόσο µοναχικά που κρύβουν το φόβο της ακινησίας του ελληνικού τοπίου της «Ρωµιοσύνης» του Ρίτσου έως και τον κακόσηµο τζίτζικα του Νίκου Καρούζου, δέσµιο της πλήξης της µονοσηµαντότητάς του, υπάρχουν και τα ηδονιστικά τζιτζίκια του Εµπειρίκου 18 που αντιπαραβάλλονται στα τζιτζίκια του Πλάτωνα. Τέλος από τα µεθυσµένα τζιτζίκια του Σικελιανού περνάµε στα πιο γνωστά, αυτά στο φινάλε της Κίχλης του Σεφέρη, όπου κλιµακώνονται µουσικά σηµαίνοντας το ρολόι του χρόνου που σώνεται: γιατί θα φύγουν τα πεύκα και τα καθρεφτισµένα βουνά και το τιτίβισµα των πουλιών θ' αδειάσει η θάλασσα, θρυµµατισµένο γυαλί, από βοριά και νότο θ' αδειάσουν τα µάτια σου απ' το φως της µέρας πώς σταµατούν τα ξαφνικά κι όλα µαζί τα τζιτζίκια Απόκωδικοποίηση του τεττίγειου άσµατος του Cicada orni Linnaeus Το τραγούδι των τζιτζικιών σε ένα διαφορετικό ηχητικό τοπίο, όπως αυτό της Αγίας Φωτεινής που περιγράφεται στο Πλατωνικό διάλογο Φαίδρο, θα µπορούσε να είναι ένας φορέας της µνήµης και µήνυµα που όπως αναφέρει και ο φυσιοδίφης και περιηγητές Ζακ Λακαριέρ µε κάποιο τρόπο να λέει στους ανθρώπους: «αφυπνιστείτε-ακούστε-κατανοήστε. Πώς ακούµε στις µέρες µας µε τα τζιτζίκια ιδιαίτερα στους αρχαιολογικούς χώρους που έχει ησυχία; Ποιο είναι το µήνυµα που µεταφέρεται από το επίµονο και µονότονο χορωδιακό τους τραγούδι; 12 Lefkadio Hern: (1926)Insects and Greek poetry W. E. Rudge, University of California, 13 Πλάτωνος, Φαίδρος (262 D).O Σωκράτης και µαθητής του Φαίδρος περπατάνε σε µια καταπράσινη όχθη του Ιλισοού, που σήµερα βρίσκεται στην Αγία Φωτεινή. Κάτω απο τη στη σκιά ενός δέντρου αφουγκράζονται µια χορωδία των τζιτζικιών. Στοχάζονται στο αν η µουσική των τζιτζκικών προτρέπει τους ανθρώπους στην τεµπελιά ή κατά πόσον οι άνθρωποι µπορούν να αντισταθούν στο γλυκό αυτό τραγούδι του και να αφυπνιστούν Ενα µικρό παράδειγµα: Ο Συνέσιος Πτολεµαΐδος στην ωδή του "Ἅγε µοι λίγεια φόρµιγξ" γράφει: "Κλύε καὶ τέττιγος ὠδὰν "Του τζίτζικα άκου την ωδή, δρόσον ὀρθρίαν πιόντος". που ήπιε δρόσο πρωινή"..στο : 16 Ζακ Λακαριερ: Tο ελληνικό καλοκαίρι, εκδ. Χατζηνικολή, Οδυσσέας Ελύτης : Ο ήλιος ο ηλιάτορας, Ικαρος, Μαρία Γιαννάκη: τα τζιτζίκια του Εµπειρίκου, εφ. Lifo, Σεφέρης Γιώργος: Ποιήµατα, Ικαρος, 1998

4 Από την εποχή που ο περίφηµος εντοµολόγος Jean Henri Fabre, έθεσε τα θεµέλια της εντοµοτεττιγολογίας 20 τα νέα εργαλεία ηχογράφησης, απεικόνισης και ακουστικής ανάλυσης αλλάξανε άρδην τη µεθοδολογία της επιστηµονικής έρευνας που σχετίζεται µε τη φυσιολογία των τζιτζικιών. Οι επιστήµονες µπορούν να αποκωδικοποιήσουν το τραγούδι των τζιτζικιών µέσω της ακουστικής ανάλυσης και βάσει αυτού να εξάγουν συµπεράσµατα που σχετίζονται µε την αναπαραγωγή, οντογένεση και συµπεριφορά τους. Για να εµβαθύνουµε την κατανόησή µας για τα τζιτζίκια χρησιµοποιήσαµε πηγές από τις τελευταίες έρευνες εντοµολόγων. Η επιστήµη της εντοµολογίας είναι σε αρχικό στάδιο αναφορικά µε την αποκωδικοποίηση του τεττίγειου τετερίσµατος καθώς έχουν καταγραφεί έως τα τελευταία χρόνια είδη τζιτζικιών και τουλάχιστον διαφορετικοί ήχοι κλήσης. Οι ερευνητές ισχυρίζονται ότι τις τελευταίες δεκαετίες έγινε φανερό, ότι το πρότυπο τραγούδι των τζιτζικιών, ανάλογα µε το είδος που ανήκουν, είναι πολύ συγκεκριµένο και τους επιτρέπει να εντοπίζουν την παρουσία τους σε ένα βιότοπο, χωρίς να χρειάζεται να τα προσεγγίσουν. Με αυτό το τρόπο µέσα από την καταγραφή και την ανάλυση των ακουστικών εκποµπών αναλύονται τα κρυµµένα, µορφολογικά δυσδιάκριτα είδη και συγκρίνονται µε τα τραγούδια άλλων ειδών. (Boulard M., 1995) Σύµφωνα µε πρόσφατες έρευνες τα αρσενικά τζιτζίκια παράγουν ένα δυνατό ακουστικό σήµα που χρησιµοποιείται για να καθοδηγήσει τα θηλυκά προς αυτούς. Το τραγούδια που καλούν τα θηλυκά είναι συχνά πολύπλοκα καθώς παρουσιάζουν αλλαγές στο ρυθµό, στη διαµόρφωση του σήµατος κατά πλάτος (amplitude modulation) και σε πολλά είδη, παρουσιάζουν διαµόρφωση του σήµατος κατά συχνότητα (frequency modulation). Ένα τραγούδι που έχει πολλές παραλλαγές εξαρτάται από τη φυσιολογία του εντόµου και το είδος, τη θερµοκρασία και την περίοδο του καλοκαιριού. Η ηχητική επικοινωνία των τζιτζικιών είναι µονοκατευθυντική καθώς τα αρσενικά τζιτζίκια µέσω αυτής υποδεικνύουν τη θέση τους, την ταυτότητα και τη διαθεσιµότητά τους προς τα θηλυκά. Μερικά είδη εκπέµπουν µια οµαλή διαδοχή παλµών και άλλα έχουν ένα αργό πρότυπο για το τραγούδι τους, που παράγεται από την συντονισµένη νευρική διέγερση των τριών λειτουργικών οµάδων των µυών. Ο χαρακτηριστικός ήχος παράγεται από µια εξαιρετικά γρήγορη συστολή των µυών που µετατρέπεται σε ακουστική ενέργεια. (Bennet-Clark HC., 1998) Είναι αξιοσηµείωτο ότι τα τεττίγεια άσµατα υπάρχουν σε µια αστείρετυη ποικιλία. 21 Μέσω του µεµονωµένου τραγουδιού ενός τζίτζικα τίθεται σε εγρήγορση ο τοπικός πληθυσµός (αρσενικά και θηλυκά) στο πλαίσιο µια µικρής κοινότητας. (Sueur, J., Aubin, T., 2002) Σύµφωνα µε τις τελευταίες έρευνες του Πανευρωπαίκου δίκτύου Τεττιγολογίας στην Ελλάδα έχουν εντοπιστεί περίπου 6 διαφορετικά είδη τζιτζικιών. Ένα από αυτά τα είδη, ο Cicada orni Linnaeus είναι ε να από τα κοινά τζιτζίκια σε όλη την περιοχή της Μεσογείου που διακρίνεται για το εντυπωσιακό του τραγούδι και συναντάται από την Ιβηρική χερσόνησο έως την Ελλάδα και την Τουρκία καθώς σε ορισµένες χώρες της Εγγύς Ανατολής (καθώς και γύρω από τη Μαύρη Θάλασσα). (Pinto-Juma, G., Simoes P.C., Seabra S.G.,Quartau, G.A., 2005). Αυτά τα τζιτζίκια συνήθως κατοικούν σε θαµνώδεις και δασικές εκτάσεις και πιο συχνά εµφανίζονται σε ελαιόδεντρα, πεύκα, βελανιδιές, καθώς επίσης και στον ευκάλυπτο και τους αµπελώνες. (Simυes P.C., Boulard, M., Rebelo, M.T., Drosopoulos, S., Claridge, M.F., Morgan, J.C., Quartau, J.A., 2000) Όσον αφορά την ακουστική επικοινωνία του τζίτζικα cicada orni πρόσφατες έρευνες αποκαλύπτουν τα αρσενικά µπορούν να τραγουδούν συνεχώς σε ένα ενιαίο χώρο για πολλές ώρες και µερικές φορές σε χορωδία µε άλλα αρσενικά. (Sueur, J., Aubin, T., 2002) Τι είδος τραγουδιού εκπέµπουν? Ποια η εντελέχεια αυτού του τερετίσµατος? Οι τελευταίες έρευνες των έχουν αναδείξει τρείς διαφορετικούς τύπους 22 : α) της συνάθροισης, που ρυθµίζεται από τις καιρικές διακυµάνσεις και από το τραγούδι των άλλων αρσενικών, β) το τραγούδι της προγαµιαίας τελετής και γ) το τραγούδι της ενόχλησης που είναι ένας τριγµός διαµαρτυρίας που παράγουν τα αρσενικά όταν αιχµαλωτιστούν ή όταν εµποδιστούν κατά την πτήση τους. 20 Για περισσότερες πληροφορίες: 21 Χαρακτηριστικ δείγµατα τζιτζικιών από χώρες της Νότιας Ευρώπης έχουν χαρτογραφηθείς στο : 22 Duret, E., and Musée des Alpilles. "La cigale et l homme: de la biologie au symbole." EPHE, Biologie et Evolution des Insectes, Paris 11/12 (1998): 3-10.

5 Οι συνηθέστεροι ήχοι που χρήζουν αποκωδικοποίησης είναι οι τα καλέσµατα που είτε αποτελούνται από µια συνεχή φράση (ostinato) είτε από διακριτά ηχήµατα (ξεχωριστές φράσεις). Η δεύτερη συνιστώσα µπορεί να διαιρεθεί σε µία σειρά από επαναλαµβανόµενες φράσεις όπου σαν κύριο συστατικό έχουν το ήχηµα και το µεσοήχηµα. Η φράση µπορεί να είναι απλή και επαναλαµβανόµενη (µονότονη ή εναλλασσόµενη σύντοµη φράση, µεγάλη φράση κλπ) ή συγκεκοµµένη (δηλαδή µε ένα πιο σύνθετο ρυθµό). (Sueur, J., Aubin, T., 2002) Σύµφωνα µε την έρευνα που κάναµε το προηγούµενο καλοκαίρι στην Ακαδηµία Πλάτωνα 23 µετά από συστηµατικές ηχογραφήσεις 24 παραθέτουµε κάποια από τα βασικά µοτίβα όπου παρατηρείται το ήχηµα και µεσοήχηµα. Ο ορισµός της ηχήµατος αποτελείται από οµάδες των παλµών και τη διάρκεια του διαστήµατος µεταξύ τους (interecheme διάστηµα). (Georgaki, 2013) Αυτό το σήµα µπορεί να περιγραφεί στο πεδίο του χρόνου µε ηχήµατα από 0.07 ± 0.04s (µέσος όρος ± τυπική απόκλιση) σε διάρκεια που διαχωρίζονται από διαστήµατα 0,13 ± 0,07 s. (Εικόνα 1). Απαρτίζεται από τακτική επανάληψη ηχηµάτων και µεσοηχηµάτων, τα οποία αποτελούνται από ένα µεταβλητό αριθµό οµάδων των παλµών. Επιπλέον, η µέση συχνότητα ήταν 5211 ± 100 Hz. Η φασµατόγραµµα έδειξε επίσης ένα εύρος ζώνης (στους -20 db) του 7233 ± 700 Hz (Εικόνα 2) Εικόνα 1, 2: Ακουστική αναπαράσταση του τερετίσµατος του τζιτζικιού cicada Orni, Ακαδηµία Πλάτωνα (15/8/2013, 18:15, 34C) Ηχογραφήσεις µπορείτε να βρείτε στο 24 Anastasia Georgaki: Mapping the cicada of the Academy of Plato: A soundscape research, in the Proceedings of the Acoustic Ecolgy and Music, University Paris VIII, Mέσω του προγράµµατος sonic visualiser

6 Εικόνα 3, 4: Ακουστική αναπαράσταση της χορωδίας των τζιτζικιών ((21/8/2013, 19:00, 28C) Στη ανάλυση της χορωδίας των τζιτζικιών παρατηρούµε ότι οι παλµοί δεν είναι διακριτοί όπως πριν (παλµογράφηµα) και ότι η µέση συχνότητα στη φασµατική ανάλυση είναι 4.694Hz ± 200 Hz µε ένα εύρος ζώνης (σε -20 db) του 7233 ± 800 Hz (Εικόνα 3, 4). 4. Διαθεµατική εκπαιδευτική πρόταση για χαρτογράφηση των τζιτζικιών Όπως ήδη αναφέραµε σύµφωνα µε την αξιολόγηση των εγγραφών σε διάφορα µέρη της Αθήνας και της Ελλάδας καθώς και µε την επιστηµονική βιβλιογραφία η ακουστική συµπεριφορά του τζίτζικα εξαρτάται από το γεωγραφικές και χρονικές συντεταγµένες καθώς και µε τις συνθήκες ηχογράφησης (εξοπλισµός, ηχοπεριβαλλον, απόσταση από τη πηγή, κ.α.). Η έρευνα αυτή θα µπορούσε να αποτελέσει µέρος των πειραµατικών διαθεµατικών εργασιών στις τελευταίες τάξεις του Δηµοτικού και των πρώτων τάξεων του Γυµνασίου έτσι ώστε να εισαγάγουµε τα παιδιά στην επιστηµονική έρευνα και καταγραφή, ιδιαίτερα στις υπαίθριες περιοχές εκτός Αθηνών, για εντελεχή παρατήρηση και χαρτογράφηση των τζιτζικιών της περιοχής τους. Σε ένα δεύτερο στάδιο θα µπορούσαµε να εισαγάγουµε τα παιδιά στη δηµιουργική µάθηση όπου αφού παρατηρήσουν, συλλέξουν και αξιολογήσουν το υλικό της ηχογράφησης θα µπορέσουν να το χρησιµοποιήσουν σαν πηγή έµπνευσης για τη µουσική δηµιουργία και τη δηµιουργία ηχοτοπίων. Η εκπαιδευτική µας πρόταση Ηχέτα Τέττιξ προυποθέτει τη συνεργασία καθηγητών διαφορετικών ειδικοτήτων µε συντονιστή το καθηγητή της Φυσικής σε συνεργασία µε το καθηγητή της Μουσικής και Βιολογίας καθώς και Νεοελληνικής Λογοτεχνίας καθώς και Αρχαίας Ελληνικής Γραµµατείας. Η έρευνα µπορεί να εστιαστεί στην ακουστική χαρτογράφηση ενός αρχαιολογικού χώρου: Στο Σχολείο 1. Ειδικά µαθήµατα στη τάξη στο µάθηµα της Βιολογίας γύρω από τα είδη των τζιτζικιών του κύκλου της ζωής και τη µεταµόρφωση του τζίτζικα. 2. Διδασκαλία ποιηµάτων της Νεοελληνικής γραµµατείας που σχετίζονται µε τα τζιτζίκια (Ελύτης, Σεφέρης, Δηµουλά, κ.α.) 3. Διδασκαλία Αρχαίων Ελληνικών ποιηµάτων (Ανακρέων, Αλκαίος, κ.α.) και περιγραφή της λειτουργικής αξίας του ήχου των τζιτζικιών. 4. Ανάλυση του τραγουδιού του τζίτζικα στο µάθηµα της Φυσικής σε συνεργασία µε το καθηγητή Πληροφορικής και εξήγηση των κυµατοµορφών και ταλαντώσεων. Στον Αρχαιολογικό Χώρο

7 1. Επιλογή του κατάλληλου εξοπλισµού για την ηχογράφηση και αξιολόγηση των καιρικών συνθηκών. Τα παιδιά µπορούν να χρησιµοποιήσουν κινητά τηλέφωνα, tablets για να ηχογρφήσουν, βιντεοσκοπήσουν και φωτογραφήσουν το τοπίο η τα τζιτζίκια. 2. Επίσκεψη µε το καθηγητή της Φυσικής σε κάποιο αρχαιoλογικό χώρο και σχεδιασµός της πειραµατικής χαρτογράφησης του χώρου σε συγκεκριµένα σηµεία και συγκεκριµένα δένδρα. Οι µαθητές µπορούν να χρησιµοποιήσουν κινητά τηλέφωνα, tablets για να ηχογρφήσουν, βιντεοσκοπήσουν και φωτογραφήσουν το τοπίο η τα τζιτζίκια. Στο εργαστήριο του Σχολείου 1. Ανάρτηση των ηχογραφήσεων στο google earth µε τη βοήθεια του καθηγητή της Πληροφορικής και Γεωγραφίας, καθώς και πληροφορίες γύρω από τις κλιµατικές συνθήκες. 2. Αξιολόγηση του υλικού µε τον Καθηγητή της Φυσικής (τραγούδι ενός τζίτζικα, η χορωδίας τζιτζίκων, ακουστική συµπεριφορά στο πλαίσιο 2 ωρών, κ.α.) 3. Σε συνεργασία µε το Καθηγητή της Μουσικής, εισαγωγή στην δηµιουργία ηχοτοπίων όπου τα ηχήµατα του τζιτζικιού αποτελούν το πυρήνα της σύνθεσης σε ένα περιβάλλον ηχητικής επεξεργασίας όπως το Audacity. 4. Τέλος, ανάρτηση όλων των δεδοµένων στη Πλατφόρµα Moodle η σε µια πλατφόρµα Web 2.0 για διάχυση των αποτελεσµάτων και συνεργασία µε άλλα σχολεία που έχουν εντρυφήσει στο πρόγραµµα. Φυσιολογία Βιολογία Αρχαία και Νέα Ελληνικά κατανόηση της λειτουργικής και διαχρονικής αξίας του τεττίγειου άσματος Φυσική Μουσική Παρατήρηση, συλλογή δεδομένων, ανάλυση δημιουργική μάθηση, σύνθεση ηχοτοπίων 5. Επίλογος Εικόνα 5 Ελπίζουµε ότι αυτή η διαθεµατική πρόταση Τέττιξ Ηχέτα γύρω από την ευαισθητοποίηση των παιδιών για το ακουστικό τους περιβάλλον και ιδιαίτερα για το τραγούδι των τζιτζικιών, θα αποτελέσει έναυσµα για την επιστηµονική αφύπνιση στο πλαίσιο των νέων ερευνητών µέσα από το µάθηµα της Φυσικής και Βιολογίας. Η ίδια η φύση υποδεικνύει το δρόµο προς τη µάθηση! Μια µάθηση που πρέπει να ξεφύγει από τα στενά συντηρητικά πλαίσια του σχολείου και να δώσει την ευκαιρία στους µαθητές να πειραµατιστούν µε τη χρήση των νέων τεχνολογιών στη συλλογή, αποθήκευση, αξιολόγηση και διάχυση των δεδοµένων έτσι ώστε να ανοιχτούν νέοι δρόµοι στην προσέγγιση της γνώσης µάσα από τη συνεργατική και δηµιουργική µάθηση όπου το τζιτζίκι µε όλα τα κοσµητικά του επίθετα θα είναι οδηγός!

8 Βιβλιογραφία Anacreontea, C., West, M.L. (1986), Alexandro Smario gratias ago. UH Leipzig: Teubner Bennet-Clark HC. (1998), How cicadas make their noise. Sci. Am. 5: Boulard M. (1995), Postures de cymbalisation, cymbalisations et cartes d,identite acoustique de cigales. 1. Gιnιralitιs et espιces mιditerranιennes (Homoptera, Cicadoidea). EPHE Biol. Ιvol. Insectes 7/8: Egan, R. (2014) Cicadas in Ancient Greece. Ventures in Classical Tettigology. Διαθέσιµο διαδικτυακά στο: <http://www.insects.org/ced3/cicada_ancgrcult.html> Ανακτήθηκε: 7/11/2014 Ferrari R.G. (1987), Listening to the cicadas: a study of Plato s Phaedrus, London: Cambridge University press Georgaki Α. (2013), Μapping the cicada at the Academy of Plato: a soundsape research, In the Proceedings, of Acoustic Ecology and Music (ed. M. Solomos), Paris VIII Lefkadio Hern: (1926), Insects and Greek poetry W. E. Rudge, University of California, Mache, F.B. (1983), Musique, mythe, nature, ou les Dauphins d'arion, Paris: Miridiens Klinksieck Pinto-Juma, G., Simoes P.C., Seabra S.G.,Quartau, G.A., (2005), Calling Song Structure and Geographic Variation in Cicada orni Linnaeus (Hemiptera: Cicadidae), Zoological Studies 44(1): Simυes P.C., Boulard, M., Rebelo, M.T., Drosopoulos, S., Claridge, M.F., Morgan, J.C., Quartau, J.A. (2000), Differences in the male calling songs of two sibling species of Cicada (Hemiptera: Cicadoidea) in Greece. Eur. J. Entomol. 97: Sueur, J., Aubin, T. (2002), Acoustic communication in the Palaeartic red cicada, Tibicina haematodes: chorus organisation, calling-song structure, and signal recognition. Can. J. Zool. 80: Xenakis, I. (1992), Formalized Music. (Rev. ed). Stuyvesant, NY: Pendragon Press. Γεωργάκη, Α. (2003). O xορός των τζιτζικιών της σύγχρονης Αθήνας, Highlights Ευχαριστίες Θερµές ευχαριστίες στο πολύτιµο συνεργάτη µου Φώτη Μόσχο, απόφοιτο του Τµήµατος Μουσικών Σπουδών και µεταπτυχιακό φοιτητή στο ΦΠΨ (Θεωρία, Πράξη και Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού έργου: Ψηφιακές Τεχνολογίες στην Εκπαίδευση), ο οποίος έκανε τις περισσότερες ηχογραφήσεις και βιντεοσκοπήσεις και ανέπτυξε την πλατφόρµα web 2.0 για την δηµιουργία πιλοτικών µαθηµάτων για την γνωριµία µε το γνωστό αυτό άγνωστο...το Τζιτζίκι. Πιλοτική Πλατφόρµα για τη Διαθεµατική Διδασκαλία τνω τζιτζικιών:

9 Ηχέτα Τέττιξ : Acoustic Analysis and interdisciplinary educational proposal for the study of dance cicadas Anastasia Georgaki, Music Department, University of Athens, Abstract The soundscape of Greek summer is dominated by the cicada s chorus since ancient times up to the present day. In this article we present the timeless presence of cicadas in the Greek territory during the summer through references in mythology, ancient Greek literature and modern Greek poetry. In the second section we introduce the reader to entomological issues related to the the analysis of the audio signal of the cicada Orni by commenting the different calls and its musical value. In the last paragraph we propose an interdisciplinary educational project on the cicada s song which is based on the theoretical frame of the previous paragraphs through the technology of web 2.0. This educational proposal- targeted especially to high school students - combines interdisciplinary education and creative learning: a) observation, recording, processing of the acoustic behavior of cicadas depending on time and space b) creation of interactive soundscapes digital maps through google-earth c) composition of soundscapes which are based on the cicada s songs.

25 ευρώ συνολικά και για τα τέσσερα διαφορετικά εργαστήρια µουσικής τεχνολογίας

25 ευρώ συνολικά και για τα τέσσερα διαφορετικά εργαστήρια µουσικής τεχνολογίας Το Δηµοτικό Ωδείο Θέρµης σε συνεργασία µε τo σύνολο Idée Fixe και την Dr. Elainie Lillios του Κρατικού Πανεπιστηµίου Bowling Green ( Οhio) της Αµερικής διοργανώνουν σειρά εργαστηρίων µε άξονα τη µουσική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΗΛΕ- ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΚΟΝΙΚΗ ΤΑΞΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ

ΤΗΛΕ- ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΚΟΝΙΚΗ ΤΑΞΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ Σχολεία ϖου συµµετέχουν 5ο ηµοτικό σχολείο Κέρκυρας 2ο ηµοτικό σχολείο Νάξου Σχολική χρονιά 2005-2006 ιδακτική µεθοδολογία ΤΗΛΕ- ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΚΟΝΙΚΗ ΤΑΞΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ Περίοδος ϖροετοιµασίας Τηλεδιάσκεψη

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις αισθήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας. των αναλυτικών

ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας. των αναλυτικών 1 ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας. Γενικοί άξονες όλων των αναλυτικών 2 Εισαγωγή του ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας στα Σχολεία Η εισαγωγή του ΝΑΠ στα Αρχαία Ελληνικά

Διαβάστε περισσότερα

Ομηρικοί Ύμνοι εἰς Ἀφροδίτην

Ομηρικοί Ύμνοι εἰς Ἀφροδίτην Ομηρικοί Ύμνοι εἰς Ἀφροδίτην Εισηγητές/τριες: Έλενα Πηδιά, Σύμβουλος Φιλολογικών Μαθημάτων Μαρία Παναγιώτου, Φιλόλογος, Λύκειο Αγίου Ιωάννη Λεμεσού Σάββας Χαραλάμπους, Φιλόλογος, Β Τεχνική Σχολή Λεμεσού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΟ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΤΗ PROJECT ΣΟΦΙΑ Κ. ΖΕΡΔΕΛΗ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ

ΔΥΟ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΤΗ PROJECT ΣΟΦΙΑ Κ. ΖΕΡΔΕΛΗ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Η ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ- ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΕΟ ΔΕΠΠΣ ΚΑΙ ΑΠΣ: ΔΥΟ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΜΕ ΤΗ ΜΕΘΟΔΟ PROJECT ΣΟΦΙΑ Κ. ΖΕΡΔΕΛΗ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Η ΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ Α ΕΞΑΜΗΝΟ 13Κ1 Εισαγωγή στην Κλασική Φιλολογία - Επισκόπηση της κ. Μαρκαντωνάτος Αρχαίας Ελληνικής Λογοτεχνίας Δευτέρα 17/6 15:00 18:00 13Κ2_12 Επισκόπηση της Λατινικής Λογοτεχνίας

Διαβάστε περισσότερα

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο Ο κ τ ώ β ρ ι ο ς Ν ο έ μ β ρ

Διαβάστε περισσότερα

142 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Θράκης (Αλεξανδρούπολη)

142 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Θράκης (Αλεξανδρούπολη) 142 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Θράκης (Αλεξανδρούπολη) Σκοπός Τα Παιδαγωγικά Τμήματα Δημοτικής Εκπαίδευσης, σκοπό έχουν την ανάδειξη επιστημόνων που θα καλύψουν τις εκπαιδευτικές ανάγκες της Πρωτοβάθμιας

Διαβάστε περισσότερα

Το Βιολί. Πασχαλιά-Μπρέντα Νίκη. Μαθήτρια Α2 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος

Το Βιολί. Πασχαλιά-Μπρέντα Νίκη. Μαθήτρια Α2 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Το Βιολί Πασχαλιά-Μπρέντα Νίκη Μαθήτρια Α2 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Καθηγητής Πληροφορικής Ελληνικού Κολλεγίου Θεσσαλονίκης Περίληψη Στην

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΥΣΣΕΑΣ 2006. 5 ο ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΕΡΚΥΡΑΣ. 2 ο ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΝΑΞΟΥ. ΦΟΡΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (2 η ΤΗΛΕ ΙΑΣΚΕΨΗ) Α) Γενικά Στοιχεία

Ο ΥΣΣΕΑΣ 2006. 5 ο ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΕΡΚΥΡΑΣ. 2 ο ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΝΑΞΟΥ. ΦΟΡΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (2 η ΤΗΛΕ ΙΑΣΚΕΨΗ) Α) Γενικά Στοιχεία Ο ΥΣΣΕΑΣ 2006 Ερευνητικό εκπαιδευτικό πρόγραµµα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε ηµοτικά Σχολεία της Ελλάδος 5 ο ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΕΡΚΥΡΑΣ 2 ο ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΝΑΞΟΥ ΦΟΡΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (2 η ΤΗΛΕ ΙΑΣΚΕΨΗ) (συµπληρώνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ Κατηγορία ECTS Εισαγωγή στην Παιδαγωγική Επιστήμη Υποχρεωτικό 6 Ελληνική Γλώσσα Υποχρεωτικό 6 Η Ιστορία και η Διδακτικής της Υποχρεωτικό 6

Διαβάστε περισσότερα

Η ΥΠΕΥΘΗΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Αλεξανδρή Ελευθερία. Η ΕΛΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ: Δημαράκης Κοσμάς Δράκου Άννα Καίρης Μάριος Κομίνη Ιωάννα Σουλάνδρος Τάσος

Η ΥΠΕΥΘΗΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Αλεξανδρή Ελευθερία. Η ΕΛΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ: Δημαράκης Κοσμάς Δράκου Άννα Καίρης Μάριος Κομίνη Ιωάννα Σουλάνδρος Τάσος Η ΥΠΕΥΘΗΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Αλεξανδρή Ελευθερία Η ΕΛΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ: Δημαράκης Κοσμάς Δράκου Άννα Καίρης Μάριος Κομίνη Ιωάννα Σουλάνδρος Τάσος Ξεκινώντας την εργασία θα θέλαμε να παραθέσουμε το παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 1. Πράγματι, τα προαναφερθέντα αποτελούν κυρίαρχα χαρακτηριστικά της ποίησης του Ελύτη, που πιστοποιούνται σαφέστατα- και στο δοθέν ποίημα. Συγκεκριμένα:

Διαβάστε περισσότερα

13Κ7: Εισαγωγή στην Ιστοριογραφία. Ηρόδοτος (Α Εξάμηνο) 13Κ31_15: Ηρόδοτος - Θουκυδίδης Ξενοφών (Δ Εξάμηνο)

13Κ7: Εισαγωγή στην Ιστοριογραφία. Ηρόδοτος (Α Εξάμηνο) 13Κ31_15: Ηρόδοτος - Θουκυδίδης Ξενοφών (Δ Εξάμηνο) 2014-2015 2015-2016 13Κ1: Εισαγωγή στην Κλασική Φιλολογία - Επισκόπηση της Αρχαίας Ελληνικής Λογοτεχνίας (Α 13Κ2_12: Επισκόπηση της Λατινικής Λογοτεχνίας (με διδασκαλία πεζών κειμένων) (Α 13Κ1: Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2014-2015

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2014-2015 09:00-12:00 12:00-15:00 Μεσαία Μεσαία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2014-2015 ΔΕΥΤΕΡΑ, 08-06-2015 ΤΡΙΤΗ, 09-06-2015 ΤΕΤΑΡΤΗ, 10-06-2015 ΠΕΜΠΤΗ, 11-06-2015

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΗ

ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΗ Προτεινόμενες δραστηριότητες Θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική η συμβολή των εκπαιδευτικών για τη δημιουργία μιας ολοκληρωμένης μουσειακής εμπειρίας. Αυτό μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΕΙΜΕΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014-2015

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΕΙΜΕΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014-2015 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΕΙΜΕΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014-2015 Μεσαία ΔΕΥΤΕΡΑ, 19-01-2015 ΤΡΙΤΗ, 20-01-2015 ΤΕΤΑΡΤΗ, 21-01-2015 ΠΕΜΠΤΗ, 22-01-2016 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, 23-01-2015 13Κ14_11:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015*

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΔΕΥΤΕΡΑ 19/1 ΤΡΙΤΗ 20/1 ΤΕΤΑΡΤΗ 21/1 ΠΕΜΠΤΗ 22/1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 23/1 ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΕΥΓΕΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικό Έτος 2011-2012 Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

Σχολικό Έτος 2011-2012 Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ «Δ Ε Λ Α Σ Α Λ» Πεύκα, 7 Σεπτεμβρίου 2011 Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γραμματική Αρχαίων (Οικονόμου) 1 πλαστικό ντοσιέ με 20 διαφάνειες ΑΡΧΑΙΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ : ΟΕΔΒ

Διαβάστε περισσότερα

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Σμαράγδα Τσιραντωνάκη, ΠΕ70 ΣΧΟΛΕΙΟ Ιδιωτικά Εκπαιδευτήρια Θεοδωρόπουλου Χανιά Μάϊος 2015 Σελίδα 1 από 10 1. Συνοπτική περιγραφή της καλής πρακτικής Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Πολυμέσων. Ενότητα # 4: Ήχος Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής

Τεχνολογία Πολυμέσων. Ενότητα # 4: Ήχος Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής Τεχνολογία Πολυμέσων Ενότητα # 4: Ήχος Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το

Διαβάστε περισσότερα

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα)

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) 334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) Ιστορικό Σημείωμα γαι την Παιδαγωγική Σχολή Φλώρινας Η Παιδαγωγική Ακαδημία Φλώρινας ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 1941, δηλ. κατά την διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς;

Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς; Ζωγραφιά: Β. Χατζηβαρσάνης 2014, ΚΠΕ Ελευθερίου Κορδελιού & Βερτίσκου Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς; 95 Οδηγίες για τις δραστηριότητες της Γ φάσης Έχοντας συζητήσει για την κατάσταση της γειτονιάς μας

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Το Τμήμα Μουσικών Σπουδών: Πρόγραμμα, Δράσεις, Προοπτικές

Το Τμήμα Μουσικών Σπουδών: Πρόγραμμα, Δράσεις, Προοπτικές ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΚΑΛΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Το Τμήμα Μουσικών Σπουδών: Πρόγραμμα, Δράσεις, Προοπτικές Κώστας Χάρδας Λέκτορας Τμήματος Μουσικών Σπουδών «Οι Σπουδές στο

Διαβάστε περισσότερα

Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης

Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Ελένη - Φαίη Σταµάτη ιευθύντρια Μουσείου Ελληνικής Παιδικής Τέχνης email: contact@childrensartmuseum.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστικά Γεγονότα 2008

Πολιτιστικά Γεγονότα 2008 Πολιτιστικά Γεγονότα 2008 Ρόδος, µια Πόλη Τέχνης και Πολιτισµού Ο Πολιτισµός ήταν πάντα ένα αναπόσπαστο κοµµάτι της ζωή στην Ρόδο. Ο Δήµος Ροδίων οργανώνει καθ όλη την διάρκεια της χρονιάς, µε έµφαση στους

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΤΙΤΛΟΣ ISBN ΕΚΔΟΣΗ

ΜΑΘΗΜΑ ΤΙΤΛΟΣ ISBN ΕΚΔΟΣΗ 1 η ΤΑΞΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ (Παρουσίαση Λογοτεχνικών Κειμένων) ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Σαρρή, Ζ., Τα στενά παπούτσια ΠΑΤΑΚΗΣ Τριβιζάς, Ε., Το σεντούκι με τις πέντε κλειδαριές ΚΕΔΡΟΣ α. Αρχαία Ελληνική Γραμματεία

Διαβάστε περισσότερα

Σειρά «ΘΥΜΗΣΙΣ» : Αρχαίος Ελληνικός Πολιτισμός και Γλώσσα

Σειρά «ΘΥΜΗΣΙΣ» : Αρχαίος Ελληνικός Πολιτισμός και Γλώσσα Σειρά «ΛΟΓΟΜΑΘΕΙΑ+» : Διδασκαλία της Ελληνικής ως Μητρικής Γλώσσας Η «Λογομάθεια+» είναι ένα πολυμεσικό εκπαιδευτικό λογισμικό (σειρά 3 CD-ROM) που καλύπτει το σύνολο των φαινομένων της γραμματικής, του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Για τη σχολική χρονιά 2015-2016 (διάστημα Οκτωβρίου-Δεκεμβρίου) θα πραγματοποιούνται δωρεάν για μαθητές Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

«Θάλασσα Οικολογία» Καθηγητής: Αναστασιάδης Παναγιώτης

«Θάλασσα Οικολογία» Καθηγητής: Αναστασιάδης Παναγιώτης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ Ι ΑΣΚΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ Προηγµένες Μαθησιακές Τεχνολογίες ιαδικτύου και Εκϖαίδευση αϖό Αϖόσταση ΤΕΛΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΦΛΩΡΙΝΑ 2014 1 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ : «ΣΕΡΓΙΑΝΙ ΣΤΟΥΣ ΡΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΦΛΩΡΙΝΑΣ» ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΣ : ΠΟΥΓΑΡΙ ΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Επιστηµονικός και Πολιτιστικός Οργανισµός των Ηνωµένων Εθνών. Πρόγραµµα Ηνωµένων Σχολείων για την Προώθηση της Παγκόσµιας Εκπαίδευσης.

Επιστηµονικός και Πολιτιστικός Οργανισµός των Ηνωµένων Εθνών. Πρόγραµµα Ηνωµένων Σχολείων για την Προώθηση της Παγκόσµιας Εκπαίδευσης. Επιστηµονικός και Πολιτιστικός Οργανισµός των Ηνωµένων Εθνών. Πρόγραµµα Ηνωµένων Σχολείων για την Προώθηση της Παγκόσµιας Εκπαίδευσης. Έκθεση για την Εκπαιδευτική Επίσκεψη στον Ναό του Επίκουρου Απόλλωνα

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Δ'. ΚΕΙΜΕΝΟ 'Οδυσσέας Ελύτης (1911-1996) Μικρή Πράσινη Θάλασσα Μικρή πράσινη θάλασσα δεκατριώ χρονώ Που θα θελα να σε υιοθετήσω Να σε στείλω σχολείο στην Ιωνία

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014-2015

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014-2015 09:00-12:00 Μεσαία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014-2015 ΔΕΥΤΕΡΑ, 31-08-2015 ΤΡΙΤΗ, 01-09-2015 ΤΕΤΑΡΤΗ, 02-09-2015 ΠΕΜΠΤΗ, 03-09-2015 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Διαλέξεων ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ

Πρόγραμμα Διαλέξεων ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Πρόγραμμα Διαλέξεων ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Κύκλος επτά (7) διαλέξεων, με την συμμετοχή εννέα (9) κορυφαίων ομιλητών, με κοινό χαρακτηριστικό γνώρισμα την πρωτοποριακή σκέψη. Στόχος των ομιλιών είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ο τομέας μουσικής τεχνολογίας, παραγωγής και ηχοληψίας της Μουσικής Σχολής του Δήμου Καλαμπάκας, διαθέτει:

Ο τομέας μουσικής τεχνολογίας, παραγωγής και ηχοληψίας της Μουσικής Σχολής του Δήμου Καλαμπάκας, διαθέτει: Μουσική σχολή Δήμου Καλαμπάκας Πλατεία Δημουλά Πρώην κτήριο ΔΟΥ (2ος όροφος), Καλαμπάκα T.K.: 422 00, Ελλάδα Τηλ: (+30) 2432024594 e- mail: musxolidkalkas@gmail.com Πληροφορίες Εγγραφές: Καθημερινά 18:00-21:00

Διαβάστε περισσότερα

1. Θέµα project κριτήρια επιλογής θέµατος

1. Θέµα project κριτήρια επιλογής θέµατος ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ : «Ταξίδι στα µέρη του ιονύσου» ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΣ : ΠΟΥΓΑΡΙ ΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ : 2013-2014 ΤΑΞΗ : Γ 1. Θέµα project κριτήρια

Διαβάστε περισσότερα

Ήχος και φωνή. Τεχνολογία Πολυµέσων 04-1

Ήχος και φωνή. Τεχνολογία Πολυµέσων 04-1 Ήχος και φωνή Φύση του ήχου Ψηφιοποίηση µε µετασχηµατισµό Ψηφιοποίηση µε δειγµατοληψία Παλµοκωδική διαµόρφωση Αναπαράσταση µουσικής Ανάλυση και σύνθεση φωνής Μετάδοση φωνής Τεχνολογία Πολυµέσων 4-1 Φύση

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακή Επεξεργασία Σηµμάτων

Ψηφιακή Επεξεργασία Σηµμάτων Ψηφιακή Επεξεργασία Σηµμάτων Διάλεξη 3: DSP for Audio Δρ. Θωµμάς Ζαρούχας Επιστηµμονικός Συνεργάτης Μεταπτυχιακό Πρόγραµμµμα: Τεχνολογίες και Συστήµματα Ευρυζωνικών Εφαρµμογών και Υπηρεσιών 1 Προεπισκόπηση

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα θερινής περιόδου Γ Λυκείου 2015 2016. Από 22 Ιουνίου έως 24 Ιουλίου Διάρκεια προγράμματος: 5 εβδομάδες

Πρόγραμμα θερινής περιόδου Γ Λυκείου 2015 2016. Από 22 Ιουνίου έως 24 Ιουλίου Διάρκεια προγράμματος: 5 εβδομάδες Πρόγραμμα θερινής περιόδου Γ Λυκείου 2015 2016 Από 22 Ιουνίου έως 24 Ιουλίου Διάρκεια προγράμματος: 5 εβδομάδες Εβδομαδιαίο πρόγραμμα (διδακτική ώρα: 50 ) 1. Νεοελληνική Γλώσσα (για όλες τις ομάδες προσανατολισμού)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΣ Γεωγραφίας στα πλαίσια του Νέου Σχολείου

ΑΠΣ Γεωγραφίας στα πλαίσια του Νέου Σχολείου ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Με συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε. Κ. Τ.) ΑΠΣ Γεωγραφίας

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ανθρωπιστικών Επιστημών. Δρ. Μανόλης Μανωλεδάκης Λέκτορας Αρχαιολογίας της Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος

Σχολή Ανθρωπιστικών Επιστημών. Δρ. Μανόλης Μανωλεδάκης Λέκτορας Αρχαιολογίας της Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος Σχολή Ανθρωπιστικών Επιστημών Δρ. Μανόλης Μανωλεδάκης Λέκτορας Αρχαιολογίας της Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος Μαύρη Θάλασσα. Ιστορία και Πολιτισμός MA in Black Sea Cultural

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ»

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» 1.1 Βασικές κατευθύνσεις Η αξιολόγηση ενός μαθήματος είναι αρχικά θέμα προσδιορισμού και κατανόησης της ταυτότητάς του. Θέματα όπως είναι ο τίτλος του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82)

Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82) 1. KEIMENO Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Σε ποιο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ 556 3 Ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ Ματούλας Γεώργιος άσκαλος Σ Ευξινούπολης

Διαβάστε περισσότερα

Εργάστηκαν οι: Δαρειώτη Φωτεινή, 111320130032 Κανέλλη Ζωή-Ειρήνη, 11320130041 Έλενα Τσιάρλεστον, 113201300163

Εργάστηκαν οι: Δαρειώτη Φωτεινή, 111320130032 Κανέλλη Ζωή-Ειρήνη, 11320130041 Έλενα Τσιάρλεστον, 113201300163 ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Εργάστηκαν οι: Δαρειώτη Φωτεινή, 111320130032 Κανέλλη Ζωή-Ειρήνη, 11320130041 Έλενα Τσιάρλεστον, 113201300163 Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Ζαχαρούλα

Διαβάστε περισσότερα

Το μουσείο ζωντανεύει με ταξίδι σχολικό! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ποδράσηη

Το μουσείο ζωντανεύει με ταξίδι σχολικό! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ποδράσηη ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 5 ποδράσηη Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Μουσείο Επιστημών και Τεχνολογίας Πανεπιστημίου Πατρών 2ο Δημοτικό Σχολείο Ακράτας Δημοτικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA12] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Β Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Τι είναι Aρχαιολογία; Η επιστήμη της αρχαιολογίας: Ασχολείται με την περισυλλογή,

Διαβάστε περισσότερα

Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας

Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας Europe at Schools through Art and Simulation (EuropeStARTS) Δράσης KA1 του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Jean Monnet

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα.

Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα. Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα. Μέσα από τα πολύχρωµα σύννεφα του ουρανού της Μυθοχώρας ξεπροβάλλει ο Πήγασος, το φτερωτό άλογο που χάρισε ο θεός της θάλασσας, ο Ποσειδώνας, στο γιο του τον Βελλερεφόντη.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 21357 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΕΥΧΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ Αρ. Φύλλου 1817 21 Αυγούστου 2015 Αριθμ. 130085/Δ2 Ωρολόγιο Πρόγραμμα των μαθημάτων των Α, Β και Γ τάξεων Μουσικού Γυμνασίου και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 ΜΟΥΣΙΚΑ ΑΡΧΕΙΑ ΚΑΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 ΜΟΥΣΙΚΑ ΑΡΧΕΙΑ ΚΑΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 ΜΟΥΣΙΚΑ ΑΡΧΕΙΑ ΚΑΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ Τα μουσικά αρχεία με τις ακροάσεις των τραγουδιών που περιλαμβάνονται στα Ανθολόγια των βιβλίων της Α και Β τάξης (εκδοχή με φωνή και ορχηστρική εκδοχή-playback)

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικά προγράμματα και δράσεις της ΕΛΣ. Αλέξανδρος Ευκλείδης Σκηνοθέτης Δρ. Θεατρολογίας 11/05/2014

Εκπαιδευτικά προγράμματα και δράσεις της ΕΛΣ. Αλέξανδρος Ευκλείδης Σκηνοθέτης Δρ. Θεατρολογίας 11/05/2014 Εκπαιδευτικά προγράμματα και δράσεις της ΕΛΣ Αλέξανδρος Ευκλείδης Σκηνοθέτης Δρ. Θεατρολογίας 11/05/2014 Η Εθνική Λυρική Σκηνή επενδύει στην εκπαίδευση για τη δημιουργία αφενός μιας νέας γενιάς Ελλήνων

Διαβάστε περισσότερα

Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης

Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Νεοελληνική Γλώσσα Ε Δημοτικού Τίτλος: «Μουσική» Συγγραφή:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ. Προς Κέντρο Γλωσσών. Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου

ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ. Προς Κέντρο Γλωσσών. Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ Προς Κέντρο Γλωσσών Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου Στα πλαίσια των μεγάλων ανακατατάξεων και αλλαγών που επιφέρει στο νησί μας τόσο το κλίμα της παγκοσμιοποίησης όσο και η ένταξη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119: Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Το μάθημα προφέρει μια συστηματική και

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

Μουσική και Μαθηματικά!!!

Μουσική και Μαθηματικά!!! Μουσική και Μαθηματικά!!! Η μουσική είναι ίσως από τις τέχνες η πιο δεμένη με τα μαθηματικά, με τη μαθηματική σκέψη, από την ίδια τη φύση της. Η διατακτική δομή μπορεί να κατατάξει τα στοιχεία ενός συνόλου,

Διαβάστε περισσότερα

154 Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Αθήνας

154 Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Αθήνας 154 Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Αθήνας Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι η παιδαγωγική κατάρτιση ατόμων, που θα ασχοληθούν με την εκπαίδευση και αγωγή παιδιών προσχολικής ηλικίας. Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Η Ευέλικτη Ζώνη στη Γυµνασιακή βαθµίδα µε τη βοήθεια των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Επικοινωνίας: Σχέδιο εργασίας «Η Ποίηση σε εικόνες και νότες»

Η Ευέλικτη Ζώνη στη Γυµνασιακή βαθµίδα µε τη βοήθεια των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Επικοινωνίας: Σχέδιο εργασίας «Η Ποίηση σε εικόνες και νότες» Η Ευέλικτη Ζώνη στη Γυµνασιακή βαθµίδα µε τη βοήθεια των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Επικοινωνίας: Σχέδιο εργασίας «Η Ποίηση σε εικόνες και νότες» Λογοτεχνική επεξεργασία: Λυµπεροπούλου Μαρία, Αδάση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Ακουστική Κλειστών Χώρων

Ακουστική Κλειστών Χώρων Ακουστική Κλειστών Χώρων Παναγιώτης Χατζηαντωνίου Καθηγητής Δ.Ε. Πληροφορικός PhD Ψηφιακής Τεχνολογίας Ήχου Τοπικό Θεµατικό Δίκτυο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ν. Αχαΐας «Ακουστική και Ιστορική Ξενάγηση

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτική συνάντηση

Επιμορφωτική συνάντηση Επιμορφωτική συνάντηση Ψηφιακό υλικό (διαδραστικάσχολικά βιβλία, Ψηφίδες, Φωτόδεντρο) και διδασκαλία των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Ευγενία Δανιηλίδου Σχολική Σύμβουλος ΠΕ02 21 Οκτωβρίου2015 Διδασκαλία

Διαβάστε περισσότερα

(δ) Ο Μαθητής γίνεται «γλωσσοµαθής». Αποκτά επάρκεια στη χρήση προφορικά και γραπτά τουλάχιστον µιας ξένης γλώσσας και σε δεύτερη φάση δυο ξένων

(δ) Ο Μαθητής γίνεται «γλωσσοµαθής». Αποκτά επάρκεια στη χρήση προφορικά και γραπτά τουλάχιστον µιας ξένης γλώσσας και σε δεύτερη φάση δυο ξένων (δ) Ο Μαθητής γίνεται «γλωσσοµαθής». Αποκτά επάρκεια στη χρήση προφορικά και γραπτά τουλάχιστον µιας ξένης γλώσσας και σε δεύτερη φάση δυο ξένων γλωσσών που τον εξοικειώνουν µε άλλες κουλτούρες, ευνοούν

Διαβάστε περισσότερα

WebDance: Web dance for all using advanced e-learning tools. Χορός στο διαδίκτυο µε τη χρήση προηγµένων εργαλείων ηλεκτρονικής εκµάθησης

WebDance: Web dance for all using advanced e-learning tools. Χορός στο διαδίκτυο µε τη χρήση προηγµένων εργαλείων ηλεκτρονικής εκµάθησης WebDance: Web dance for all using advanced e-learning tools Χορός στο διαδίκτυο µε τη χρήση προηγµένων εργαλείων ηλεκτρονικής εκµάθησης Ευαγγελία Καβακλή Το ερευνητικό πρόγραµµα WebDance υλοποιείται µε

Διαβάστε περισσότερα

Το Τµήµα Μουσικών Σπουδών: Πρόγραµµα, Δράσεις, Προοπτικές

Το Τµήµα Μουσικών Σπουδών: Πρόγραµµα, Δράσεις, Προοπτικές ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΚΑΛΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Το Τµήµα Μουσικών Σπουδών: Πρόγραµµα, Δράσεις, Προοπτικές Κώστας Τσούγκρας Επίκουρος καθηγητής Τµήµατος Μουσικών Σπουδών

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας Ενότητα: Γεωγραφία (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Β1, Β2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΗΜΑΤΟΘΕΑΤΡΟ "ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ"

ΚΙΝΗΜΑΤΟΘΕΑΤΡΟ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Π.Ε. ΑΝ. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΘΕΑΤΡΟ "ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ" Τετάρτη 3/4/2013 18:00-18:10 Χαιρετισμοί 18:10-18:20 26ο Δημ. Σχ. Θεσ/νίκης

Διαβάστε περισσότερα

Μουσικές Πράξεις. Εγχειρίδιο εγκατάστασης & χρήσης

Μουσικές Πράξεις. Εγχειρίδιο εγκατάστασης & χρήσης Μουσικές Πράξεις Εγχειρίδιο εγκατάστασης & χρήσης Οι Mουσικές Πράξεις είναι ένα μουσικό εκπαιδευτικό λογισμικό που σχεδιάστηκε και αναπτύχθηκε με τη φιλοδοξία να αποτελέσει: Ένα σημαντικό βοήθημα για

Διαβάστε περισσότερα

25/3/2009. Η επεξεργασία του ψηφιακού σήματος υλοποιείται μέσω κατάλληλου αλγορίθμου. Φλώρος Ανδρέας Επίκ. Καθηγητής Παράμετροι ελέγχου

25/3/2009. Η επεξεργασία του ψηφιακού σήματος υλοποιείται μέσω κατάλληλου αλγορίθμου. Φλώρος Ανδρέας Επίκ. Καθηγητής Παράμετροι ελέγχου Από το προηγούμενο μάθημα... Μάθημα: «Ψηφιακή Επεξεργασία Ήχου» Δάλ Διάλεξη 4 η : «Επεξεργαστές Ε ξ έ Δυναμικής Περιοχής (Mέρος έ ΙΙ)» Η επεξεργασία του ψηφιακού σήματος υλοποιείται μέσω κατάλληλου αλγορίθμου

Διαβάστε περισσότερα

Ήχος. Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 04-1

Ήχος. Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 04-1 Ήχος Χαρακτηριστικά του ήχου Ψηφιοποίηση με μετασχηματισμό Ψηφιοποίηση με δειγματοληψία Κβαντοποίηση δειγμάτων Παλμοκωδική διαμόρφωση Συμβολική αναπαράσταση μουσικής Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές

Διαβάστε περισσότερα

http://new-twinspace.etwinning.net/web/p102609/welcome

http://new-twinspace.etwinning.net/web/p102609/welcome Σεργιάνι στο χρόνο, σε ένα ταξίδι ιστορίας, πολιτισμού, περιβάλλοντος, γεμάτο Ελλάδα και Κύπρο! Όχημά μας το γραμματόσημο! Stroll in time, in a journey of history, culture, environment, full of Greece

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Δημοτικού Oδηγίες αξιοποίησης των σχολικών εγχειριδίων Σχολική χρονιά: 2011-2012 ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο καιρός» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης. ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ποροΐων Σερρών

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ποροΐων Σερρών Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ποροΐων Σερρών 2ο Πανελλήνιο Σεμινάριο Ήχος και Φύση Προτεινόμενες Ασκήσεις Προετοιμασίας για Συμμετέχοντες εκπαιδευτικούς Ιωάννα Ετμεκτσόγλου, Λέκτορας Μουσικής Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ Ε ΤΑΞΗ- ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ- ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: «ΗΦΑΙΣΤΕΙΑ»

ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ Ε ΤΑΞΗ- ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ- ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: «ΗΦΑΙΣΤΕΙΑ» ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ Ε ΤΑΞΗ- ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ- ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: «ΗΦΑΙΣΤΕΙΑ» Παπανδρέου Σταυρούλα Β Γενική Αρ.Μητρώου: 1. Μάθηµα ιδακτική ενότητα Η διδακτική ενότητα αφορά τις αλλαγές στην επιφάνεια της γης

Διαβάστε περισσότερα

Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ

Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ ηµήτρης Κουτσογιάννης Τµήµα Φιλολογίας Φιλοσοφική Σχολή, Α.Π.Θ. Επιστηµονικός συνεργάτης του ΚΕΓ dkoutsog@lit.auth.gr

Διαβάστε περισσότερα

Ημερομηνία: 16 Μαρτίου 2012, ώρα 7.30 μ.μ.. 1

Ημερομηνία: 16 Μαρτίου 2012, ώρα 7.30 μ.μ.. 1 ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Αρ. Φακ.: 7.24.07.6.2 Αρ. Τηλ.:22800698/735 Αρ. Φαξ:22428268 E-mail:circularsec@schools.ac.cy 5 Ιανουαρίου 2012 Διευθυντές/τριες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΕΚΤ 5 η Συνεδρίαση 25 / 07 /2013. Πρόσβαση στη Γνώση

ΕΣΕΚΤ 5 η Συνεδρίαση 25 / 07 /2013. Πρόσβαση στη Γνώση ΕΣΕΚΤ 5 η Συνεδρίαση 25 / 07 /2013 Πρόσβαση στη Γνώση Τρόποι αξιοποίησης της ψηφιακής συνεργατικής πλατφόρμας εκπαιδευτικού περιεχομένου ΜΗΤΙΔΑ: Παρουσίαση του Εργαλείου εκπαιδευτικών σεναρίων Μπέκος Κωνσταντίνος,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04)

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04) «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών για

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Ωρολόγιο Πρόγραμμα των μαθημάτων των Α, Β και Γ τάξεων Καλλιτεχνικού Γυμνασίου και των Α, Β και Γ τάξεων Γενικού Καλλιτεχνικού Λυκείου»

ΘΕΜΑ: «Ωρολόγιο Πρόγραμμα των μαθημάτων των Α, Β και Γ τάξεων Καλλιτεχνικού Γυμνασίου και των Α, Β και Γ τάξεων Γενικού Καλλιτεχνικού Λυκείου» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ, ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Το Μουσείο σε έναν κόσμο που αλλάζει νέες προκλήσεις νέες εμπνεύσεις. Παρασκευή 18 Μαΐου 2012, Διεθνής Ημέρα Μουσείων ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

Το Μουσείο σε έναν κόσμο που αλλάζει νέες προκλήσεις νέες εμπνεύσεις. Παρασκευή 18 Μαΐου 2012, Διεθνής Ημέρα Μουσείων ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ Υπουργείο Πολιτισμού & Τουρισμού ΛΔ Εφορεία Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων Το Μουσείο σε έναν κόσμο που αλλάζει νέες προκλήσεις νέες εμπνεύσεις Παρασκευή 18 Μαΐου 2012, Διεθνής Ημέρα Μουσείων ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ 1) Τίτλος διδακτικού σεναρίου: «Παιχνίδι με τα γράμματα και τα ζώα» 2) Θέμα : Διαθεματική δραστηριότητα για επανάληψη και τον διαχωρισμό των γραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ICOM ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Αγ.Ασωμάτων 15 ΑΘΗΝΑ 105 53 Τηλ./Fax: 210 3219414 www.otenet.gr/icom Email icom@otenet.gr ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Το Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων ιδρύθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΑΞΗ Α «ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΣΥΝΤΕΤΑΓΜΕΝΕΣ» ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ:ΚΑΤΣΑΔΗΜΑ ΓΕΩΡΓΙΑ ΠΕ15 2014-15

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΑΞΗ Α «ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΣΥΝΤΕΤΑΓΜΕΝΕΣ» ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ:ΚΑΤΣΑΔΗΜΑ ΓΕΩΡΓΙΑ ΠΕ15 2014-15 ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΑΞΗ Α «ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΣΥΝΤΕΤΑΓΜΕΝΕΣ» ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ:ΚΑΤΣΑΔΗΜΑ ΓΕΩΡΓΙΑ ΠΕ15 2014-15 Τίτλος παρέμβασης: «ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΣΥΝΤΕΤΑΓΜΕΝΕΣ» (Α 1.1) Χρόνος διάρκεια: 1 διδακτική ώρα. Τάξη: Α Γυμνασίου Γνωστικό

Διαβάστε περισσότερα

Ταξίδι στις ρίζες «Άραγε τι μπορεί να κρύβεται εδώ;»

Ταξίδι στις ρίζες «Άραγε τι μπορεί να κρύβεται εδώ;» Ταξίδι στις ρίζες Είχε φτάσει πια η μεγάλη ώρα για τα 6 αδέρφια Ήταν αποφασισμένα να δώσουν απάντηση στο ερώτημα που τόσα χρόνια τα βασάνιζε! Η επιθυμία τους ήταν να μάθουν την καταγωγή τους και να συλλέξουν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) 1. 9 Εκπαιδευτική χρήση βασικών εργαλείων πληροφορικής, πολυµεσικών εργαλείων και του διαδικτύου

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστικός Σύλλογος Σίφνου

Πολιτιστικός Σύλλογος Σίφνου Πολιτιστικός Σύλλογος Σίφνου Σάββατο 10 Ιουλίου έως Κυριακή 25 Ιουλίου Έκθεση αγιογραφίας από 25 Αγιογράφους - μέλη της Πανελλήνιας Εταιρίας Λόγου και Τέχνης (Π.Ε.Λ.Τ.) Στο Παλιό Σχολείο του Κάστρου Ώρες

Διαβάστε περισσότερα