Ηχέτα Τέττιξ : Ακουστική ανάλυση και διαθεµατική εκπαιδευτική πρόταση για τη µελέτη του χορού των τζιτζικιών

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ηχέτα Τέττιξ : Ακουστική ανάλυση και διαθεµατική εκπαιδευτική πρόταση για τη µελέτη του χορού των τζιτζικιών"

Transcript

1 Ηχέτα Τέττιξ : Ακουστική ανάλυση και διαθεµατική εκπαιδευτική πρόταση για τη µελέτη του χορού των τζιτζικιών Αναστασία Γεωργάκη, Τµήµα Μουσικών Σπουδών, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Περίληψη «Τζιτζίκια στήσαν τον χορό»...όπως αναφέρει ο Γ. Ρίτσος 1. Το ηχοτοπίο του ελληνικού καλοκαιριού κυριαρχείται από τους χορούς των τεττίγων, των γνωστών-αγνώστων αυτών εντόµων που υµνούνται από την αρχαιότητα εως και τις µέρες µας. Στο πλαίσιο αυτής ανακοίνωσης θα παρουσιάσουµε την διαχρονική παρουσία των τζιτζικιών στην Ελληνική επικράτεια, κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, µέσα από τη µυθολογία, την Αρχαία ελληνική γραµµατεία και την σύγχρονη Ελληνική ποίηση. Στη δεύτερη παράγραφο θα αναφερθούµε σε θέµατα εντοµολογίας γύρω από τη φυσιολογία παραγωγής του ερωτικού καλέσµατος των ελληνικών τζιτζικιών (cicada orni) την ανάλυση του ακουστικού σήµατος από πρωτότυπες ηχογραφήσεις που πραγµατοποιήσαµε στην Ακαδηµία Πλάτωνος και στην Αρχαία Αγορά. Εχοντας χαράξει ένα θεωρητικό πλαίσιο για την ηχοτεττιγολογία, στη τελευταία παράγραφο θα παραθέσουµε ένα σχέδιο διαθεµατικής διδασκαλίας που θα µπορούσε να στηριχτεί σε αυτό, µέσω του µοντέλου της δηµιουργικής µάθησης το οποίο απευθύνεται κυρίως σε µαθητές Γυµνασίου: α) παρατήρηση, καταγραφή, επεξεργασία της ακουστικής συµπεριφοράς των τζιτζικιών ανάλογα µε το µήνα, τη γεωγραφική θέση και το καιρό β) δηµιουργία διαδραστικών ηχοτοπίων σε ψηφιακούς χάρτες γ) δηµιουργία ηχητοπίων και µουσικών συνθέσεων µε θέµα τα τζιτζίκια Η διαθεµατική αυτή πρόταση ανοίγει το δρόµο για την εξερεύνηση του θερινού ηχοτοπίου (ιδιαίτερα του σχολικού Ιουνίου και Σεπτεµβρίου) στο πλαίσιο του µαθήµατος της µουσικής σε συνδυασµό µε τα µαθήµατα της φυσικής, γεωγραφίας, γλώσσας, και πληροφορικής. 1. Εισαγωγή που ενώ τελειώνει το καλοκαίρι είναι τα µόνα που δεν παραδίδονται: αντιστέκονταν. Πέφτοντας στην πύλη του Αυγούστου. (Τα αναρχικά του Έκτορα Κακναβάτου) 2 Εξόν τα τζιτζίκια που Είναι αρχές Οκτώβρη και δειλά δειλά ακούγονται τα τελευταία τζιτζίκια στους δρόµους της Αθήνας. Αποµονωµένα, γερασµένα, σε διαρκή απόγνωση τραγουδάνε το κύκνειο άσµα. Πάει και αυτό το καλοκαίρι. Οι γόνοι τους θα κατεβούν αργά-συρτά σε µορφή κάµπιας κάτω στη γη και θα εµφανιστούν σε 4 χρόνια µε άλλη µορφή. Τι µυστήριο! Τι ρυθµός! Τι µυθολογία! Τι ήχος! Το ενδιαφέρον µας για τα τζιτζίκια ξεκίνησε τα τελευταία τρία χρόνια µέσα από το πρίσµα της βιοακουστικής ανάλυσης και αποκωδικοποίησης του σήµατος των τζιτζικιών (σαν επιµέρους κλάδος της ζωοµουσικολογίας). 3 Η αφετηρία της έρευνας οφείλεται επίσης και στην κατανόηση των στοχαστικών ηχητικών µοντέλων στο έργο του Ιάννη Ξενάκη ο οποίος αναφερόταν συχνά στις ηχητικές µάζες των τζιτζικιών σαν πηγή έµπνευσης για τη στοχαστική σύνθεσης ήχων: «συγκρούσεις της χαλάζι ή βροχής µε σκληρές επιφάνειες, µουρµουρίζοντας των χυµών δάση, το τραγούδι των τζιτζικιών σε ένα πεδίο το καλοκαίρι," πολιτικό πλήθη των δεκάδων ή εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων». (Xenakis, I., 1992) Η έρευνα αυτή 4 για τα τζιτζίκια έχει σαν επίκεντρο την επιστηµονική καταγραφή των τζιτζικιών πρωτίστως σε αρχαιολογικούς χώρους όπου επικρατεί µεγαλύτερη ηρεµία και υποβόσκει µιά διαχρονική σύνδεση µε το παρελθόν και δευτερευόντως σε διάφορα άλλα ελληνικά τοπία. Οι παράµετροι που αναζητούνται στη καταγραφή του τεττίγειου καλέσµατος είναι η διάρκεια του καλέσµατος, ο ρυθµός, η τονική απόκλιση και επίσης η πυκνότητα του ηχητικού σµήνους ανάλογα µε το είδος, την ηλικία και τη 1 Στη συλλογή παιγνίδια τ ουρανού και του νερού, εκδ. Κέδρος, Αθήνα, Εκτων Κακναβάτος, Ποιήµατα, εκδ. Αγρα, Ο όρος ζωοµουσικολογία, που πρωτοπαρουσιάζεται στο βιβλίο του F.B. Mache: Musique,mythe nature (1983) αναφέρεται σε µια νέα επιστήµη που βρίκεται εν εξελίξει και ασχολείται µε την απόκωδικοποίηση της επικοινωνίας των ζώων (µε τη βοήθεια της βιολογίας) µέσα από τον προσδιορισµό κρυµµένων δοµών που απότελούν το θεµέλιο λίθο της µουσικής επικοινωνίας. 4 Το µέληµα της έρευνας αυτής είναι η καταγραφή του ηχοτοπίου σε ένα συγκεκριµένο χώρο από τις αρχές του Ιουνίου εως και τα τέλη Σεπτεµβρίου προκειµένου να µελετήσουµε την ακουστική συµπεριφορά του χώρου αυτού ανάλογα µε τις κλιµατικές συνθήκες της χρονιάς καθώς και το τρόπο που επηρεάζουν την µακροεξέλιξη του ακουστικού ηχοτοπίου. Μας ενδιαφέρει επίσης η µεµονωµένη συµπεριφορά του τζιτζικού καθώς και η αλληλεπίδραση τους µε τα υπόλοιπα στο σχηµατισµό µιάς ηχητικής µάζας.

2 περίοδο αναπαραγωγής του εντόµου. Αυτά τα στοιχεία σε συνδυασµό µε επιστηµονικά ζητήµατα εντοµολογίας και φιλολογικών πηγών γύρω από το τζιτζίκια αποτελούν µια αστείρευτη πηγή ενδιαφέροντος για τη µελέτη του ηχοτοπίου στις µεγαλύτερες τάξεις του Δηµοτικού, ακόµη και στις πρώτες τάξεις του Γυµνασίου. Στο πρόγραµµα αυτό µπορεί να προταθεί σαν µια δράση παρατήρησης της συµπεριφοράς των τζιτζικιών τις πρώτες εβδοµάδες του Ιουνίου η του Σεπτεµβρίου σε συνδυασµό µε το µάθηµα της Φυσικής και Βιολογίας αλλά και των Αρχαίων και Νεοελληνικών. Ποιοι είναι αυτοί οι γνωστοί-άγνωστοι του καλοκαιριού? Πως µπορούµε να παρατηρήσουµε και να καταγράψουµε τα πρώτα τετερίσµατα στα µέσα Ιουνίου σε συνδυασµό µε τη θερµοκρασία? Με ποια συσκευή και ποια µεθοδολογία? Πώς και πότε το πρώτο τζιτζίκι αρχίζει να τραγουδά; Ποιος είναι ο ρυθµός του πρώτου τραγουδιού; Πώς παρακινεί τα άλλα τζιτζίκια να τραγουδήσουν µαζί του προκειµένου να προσελκύσουν τα θηλυκά; Ποιος είναι ο ήχος της γαµήλιας τελετής τους; Πώς συµπεριφέρονται ανάλογα µε τη περιοχή και τις καιρικές συνθήκες στο τέλος του καλοκαιριού και ουσιαστικά της σύντοµης ζωής τους; Ποιες είναι οι παράµετροι του φθίνοντος ρυθµού, της συχνότητας ή του πλάτους ; 2. Ηχέτα Τέττιξ 5 : Η διαχρονική αξία της Τεττιγοφιλολογίας στο Ελληνικό τοπίο Ας ξεκινήσουµε την παρουσίαση µας µε ένα σύντοµο ταξίδι στη δεξαµενή των φιλολογικών πηγών, από την αρχαία ελληνική έως τη σύγχρονη ελληνική ποίηση και λογοτεχνία, προκειµένου να επαναπροσδιορίουµε την διαχρονική αξία του τραγουδιού του τζιτζικιού σε ένα τοπίο του οποίου η ακουστική ταυτότητα κρατάει στίγµατα από το παρελθόν. Η Τεττιγγολογία έχει τις πολιτισµικές της ρίζες της σε µύθους που έχουν επικρατήσει από την Αρχαία Κίνα έως την την Αρχαία Ελλάδα. Πιο συγκεκριµένα για την Ελληνική γραµµατεία ο τζίτζικας αναφέρεται στη λογοτεχνία, στις εικαστικές τέχνες, στη λαογραφία αλλά και στην φιλοσοφία και τη θρησκεία, καθώς και στην γευσογνωσία. Το αρχαίο τζιτζίκι (τέττιξ) είναι πηγή έµπνευσης σε αντίθεση µε τα άλλα έντοµα (αν εξαιρέσουµε τη µέλισσα) και αναφέρεται σε διάφορες ιστορίες όπου φιλόσοφοι, ποιητές και µουσικοί της Αρχαίας Ελλάδας εκθειάζουν το θεϊκό ήχο που προµηνύει το ευ ζήν του καλοκαιριού. Από το περίφηµο µύθο του Αισώπου για τα τεµπέλικα τζιτζίκια και τα εργατικά µυρµήγκια, που έχει επιβιώσει και διδάσκεται στα σχολεία µέχρι τις µέρες µας, καθώς και το µύθο του Τιθωνός και Αυγής (Ηώς) σχετικά µε την αναζήτηση της αιώνιας νεότητας 6, αρκετοί είναι οι µύθοι που έχουν επιζήσει επί των τζιτζικιών στην ελληνική και ρωµαϊκή λογοτεχνία. Η πρώτη ρητή αναφορά στο τεττίγειο άσµα προέρχεται από τον Όµηρο στην Ιλιάδα µε το επίθετο λείριος 7 όπου το τραγούδι των τζιτζικιών παροµοιάζεται µε τις φωνές των σοφών γερόντων που ακούγεται σαν βουτό στη παραζάλη της πολιορκίας της πόλης. Οι αρχαίοι Έλληνες πίστευαν ότι τα τζιτζίκια τρέφονταν µε δροσιά, γι αυτό και τραγουδούσαν µε "ἡδεῖαν λειριόεσαν φωνὴν", δηλαδή µε "γλυκειά διαπεραστική φωνή". 8 Ο Ησίοδος αναφέρει ότι τα τζιτζίκια λιγυρὰν καταχεύονται ἀοιδὴν" (εξαπόλύουν εύηχη µελωδία) 9 και έτσι προµηνύουν την έλευση του καλοκαιριού (ηχέτα τέττιξ). Ο Ανακρέων δηµιούργησε µία πολύτιµη ωδή για το υπέροχο τραγούδι του τζιτζικιού που άδει υπό την επίδραση της δροσιάς (όπως είναι η επίδραση του κρασιού). 10 Μια άλλη ενδιαφέρουσα αναφορά για τη µουσικότητα των τζιτζικιών προέρχεται από το µύθο του Εύνοµου όπου ένας έµπειρος κιθαρωδός επικουρείται από ένα τζιτζίκι κατά τη διάρκεια ενός διαγωνισµού µουσικής, όταν µία από τις χορδές του οργάνου του έσπασε. 11. (Γεωργάκη, Α., 2003) 5 «Ηχέτα τέττιξ» ο θορυβώδης τζίτζικας, που τερετίζει (Ησίοδ.) 4. 6 Η Ηώς απήγαγε τον Τιθωνό και παρακάλεσε το Δία να κάνει τον Τιθωνό αθάνατο, αλλά ξέχασε να του ζητήσει να τον διατηρήσει και νέο. Ο Τιθωνός λοιπόν έφθασε σε έσχατο γήρας, κι έτσι η Ηώς, που ως θεά ήταν και αθάνατη και αιώνια στην ίδια ηλικία, δεν µπορούσε πια να τον βλέπει. Τότε οι θεοί τον λυπήθηκαν και τον µεταµόρφωσαν σε ένα ζαρωµένο έντοµο που απλώς µιλά ακατάπαυστα, ανίκανο για νεανική δράση: το έντοµο αυτό είναι ο τζίτζικας 7 Επίθετο που ενώ αναφέρεται στο κρίνο εννοεί τη δροσιά που εναπότίθεται πάνω στο άνθος. 8 Οµήρου Ιλιάδα, Γ Ραψωδία.Ο Όµηρος στην Ιλιάδα του περιγράφει τους γέροντες που αγόρευαν µέσα στο πανικό της πολιορκίας της στην Τροία ως προς το βουητό των φωνών τους, σαν τέττιγες. 9 Ησιόδου "Έργα και Ηµέραι", H ασπίδα του Ηρακλή, Εκδ. Ζήτρος, Μακαρίζοµέν σε, τέττιξ, ὅτι δενδρέων ἐπ ἄκρων ὀλίγην δρόσον πεπωκώς, βασιλεὺς ὅπως, ἀείδεις. In Anacreontea, C., West, M.L. (1986), Alexandro Smario gratias ago. UH Leipzig: Teubner 11 Το τζιτζίκι ανέβηκε στο όργανό του και υποκαθίσταται τη φωνή της για την λείπουν πέµπτη χορδή, που του επιτρέπει να κερδίσει

3 Εκτός από τη µυθολογία και τις φιλολογικές πηγές γύρω από το τετέρισµα των αρχαίων τεττίγων 12 αρχαία νοµίσµατα της Μυκηναϊκής εποχής και αναφορές γύρω από τους τεττιγοφόρους Αθηναίους που δηλώνουν ότι είναι αυτόχθονες, καθώς άλλες πολλές αρχαιολογικές µαρτυρίες δείχνουν όσο η προϊστορία και ιστορία του Ελλαδικού χώρου κυριαρχείται από το τον κύκλο ζωής του τζίτζικα, καθώς και τους διάφορους συµβολισµούς του που σχετίζονται µε την αθανασία, ανάσταση, ευγλωττία, ηδονισµός, κ.α. Μια από τις πιο εµπνευσµένες ιστορίες για τα τζιτζίκια- η οποία επιδέχεται πολλών αλληγορικών ερµηνειών- συζητείται στο Πλατωνικό διάλογο Φαίδρος όπου αναφέρεται ότι τα τζιτζίκια ήταν αρχικά άνθρωποι, που µαγεύτηκαν τόσο πολύ όταν πρωτοάκουσαν το τραγούδια των Μουσών και σταµατήσαν να τρώνε και να κοιµούνται.έτσι πέθαναν χωρίς να το καταλάβουν. Οι Μούσες τους µεταµόρφωσαν σε τζιτζίκια µε την αποστολή «το ἀπαγγέλλειν τά περί ηµῶν τοῖς θεοῖς». Ποιοί, δηλαδή άνθρωποι ζουν «καλῶς ορχούµενοι», ποιοι δεν υποδουλώνονται στην ζέστη, στην αποχαύνωση του καλοκαιριού, στην ανοησία. Δηλαδή, η αποστολή των τζιτζικιών είναι να παρακολουθούν τους ανθρώπους, προκειµένου να υποβάλουν έκθεση στις Μούσες, που τιµά την και ποιός όχι!!! 13 Από τις αναφορές του Πλάτωνα στο αλληγορικό τραγούδι των τζίτζικα ως "µουσῶν ὑποφήτης έως και το εξαιρετικό ποίηµα του Ανακρέοντα 14 σχετικά µε το µαγικό τραγούδι του τζίτζικα για την ηδονιστική και επικούρεια πλευρά της ζωής κατανοούµε πόσο διδακτικό και πολύτιµο ήταν το τραγούδι των τζιτζικιών για τους των Αρχαίους Ελλήνες. Η διαχρονικότητα της ωδής του τζίτζικα πέρασε και στη Βυζαντινή φιλολογία 15 και µετέπειτα στη σύγχρονη Νεοελληνική ποίηση. Στο σύγχρονο αττικό τοπίο το τζιτζίκι ακόµα τραγουδά ακατάπαυστα για αιώνες και τα ποιήµατα των αρχαίων Ελλήνων βρίσκουν τη συνέχειά τους στα ποιήµατα των ποιητών της γενιάς του 30 και των σύγχρονων Ελλήνων ποιητών σαν πηγή έµπνευσης και αλληγορίας. Ο Γιάννης Ρίτσος,ο Οδυσσέας Ελύτης, ο Γιώργος Σεφέρης και άλλοι πολλοί, εξυψώνουν το ηχητικό τοπίο του καλοκαιριού που κυριαρχείται από την χορό του τζιτζικιών. Από τον Ζακ Λακαριέρ που ιχνογράφησε το ελληνικό καλοκαίρι δηλώνοντας πως ένας κόσµος χωρίς τζιτζίκια θα ήταν ένας κόσµος χωρίς Μούσες, ένας Απόλλωνας χωρίς λύρα, µία Πυθία χωρίς χρησµούς» 16 µέχρι τον Ελύτη όπου τα τζιτζίκια απαντώνται πολύ σαν µελωδικό συνακόλουθο της φυσιοκρατίας και της µεταφυσικής των αισθήσεών του, τα τζτιζίκια κυριαρχούν στην Νεοελληνική λογοτεχνία. Από τα Ρω του Έρωτα του Ελύτη, τα διάσηµα από τα σχολικά ανθολόγια που παραστέκουν στο βασιλιά Ήλιο 17, τα όχι και τόσο µοναχικά που κρύβουν το φόβο της ακινησίας του ελληνικού τοπίου της «Ρωµιοσύνης» του Ρίτσου έως και τον κακόσηµο τζίτζικα του Νίκου Καρούζου, δέσµιο της πλήξης της µονοσηµαντότητάς του, υπάρχουν και τα ηδονιστικά τζιτζίκια του Εµπειρίκου 18 που αντιπαραβάλλονται στα τζιτζίκια του Πλάτωνα. Τέλος από τα µεθυσµένα τζιτζίκια του Σικελιανού περνάµε στα πιο γνωστά, αυτά στο φινάλε της Κίχλης του Σεφέρη, όπου κλιµακώνονται µουσικά σηµαίνοντας το ρολόι του χρόνου που σώνεται: γιατί θα φύγουν τα πεύκα και τα καθρεφτισµένα βουνά και το τιτίβισµα των πουλιών θ' αδειάσει η θάλασσα, θρυµµατισµένο γυαλί, από βοριά και νότο θ' αδειάσουν τα µάτια σου απ' το φως της µέρας πώς σταµατούν τα ξαφνικά κι όλα µαζί τα τζιτζίκια Απόκωδικοποίηση του τεττίγειου άσµατος του Cicada orni Linnaeus Το τραγούδι των τζιτζικιών σε ένα διαφορετικό ηχητικό τοπίο, όπως αυτό της Αγίας Φωτεινής που περιγράφεται στο Πλατωνικό διάλογο Φαίδρο, θα µπορούσε να είναι ένας φορέας της µνήµης και µήνυµα που όπως αναφέρει και ο φυσιοδίφης και περιηγητές Ζακ Λακαριέρ µε κάποιο τρόπο να λέει στους ανθρώπους: «αφυπνιστείτε-ακούστε-κατανοήστε. Πώς ακούµε στις µέρες µας µε τα τζιτζίκια ιδιαίτερα στους αρχαιολογικούς χώρους που έχει ησυχία; Ποιο είναι το µήνυµα που µεταφέρεται από το επίµονο και µονότονο χορωδιακό τους τραγούδι; 12 Lefkadio Hern: (1926)Insects and Greek poetry W. E. Rudge, University of California, 13 Πλάτωνος, Φαίδρος (262 D).O Σωκράτης και µαθητής του Φαίδρος περπατάνε σε µια καταπράσινη όχθη του Ιλισοού, που σήµερα βρίσκεται στην Αγία Φωτεινή. Κάτω απο τη στη σκιά ενός δέντρου αφουγκράζονται µια χορωδία των τζιτζικιών. Στοχάζονται στο αν η µουσική των τζιτζκικών προτρέπει τους ανθρώπους στην τεµπελιά ή κατά πόσον οι άνθρωποι µπορούν να αντισταθούν στο γλυκό αυτό τραγούδι του και να αφυπνιστούν Ενα µικρό παράδειγµα: Ο Συνέσιος Πτολεµαΐδος στην ωδή του "Ἅγε µοι λίγεια φόρµιγξ" γράφει: "Κλύε καὶ τέττιγος ὠδὰν "Του τζίτζικα άκου την ωδή, δρόσον ὀρθρίαν πιόντος". που ήπιε δρόσο πρωινή"..στο : 16 Ζακ Λακαριερ: Tο ελληνικό καλοκαίρι, εκδ. Χατζηνικολή, Οδυσσέας Ελύτης : Ο ήλιος ο ηλιάτορας, Ικαρος, Μαρία Γιαννάκη: τα τζιτζίκια του Εµπειρίκου, εφ. Lifo, Σεφέρης Γιώργος: Ποιήµατα, Ικαρος, 1998

4 Από την εποχή που ο περίφηµος εντοµολόγος Jean Henri Fabre, έθεσε τα θεµέλια της εντοµοτεττιγολογίας 20 τα νέα εργαλεία ηχογράφησης, απεικόνισης και ακουστικής ανάλυσης αλλάξανε άρδην τη µεθοδολογία της επιστηµονικής έρευνας που σχετίζεται µε τη φυσιολογία των τζιτζικιών. Οι επιστήµονες µπορούν να αποκωδικοποιήσουν το τραγούδι των τζιτζικιών µέσω της ακουστικής ανάλυσης και βάσει αυτού να εξάγουν συµπεράσµατα που σχετίζονται µε την αναπαραγωγή, οντογένεση και συµπεριφορά τους. Για να εµβαθύνουµε την κατανόησή µας για τα τζιτζίκια χρησιµοποιήσαµε πηγές από τις τελευταίες έρευνες εντοµολόγων. Η επιστήµη της εντοµολογίας είναι σε αρχικό στάδιο αναφορικά µε την αποκωδικοποίηση του τεττίγειου τετερίσµατος καθώς έχουν καταγραφεί έως τα τελευταία χρόνια είδη τζιτζικιών και τουλάχιστον διαφορετικοί ήχοι κλήσης. Οι ερευνητές ισχυρίζονται ότι τις τελευταίες δεκαετίες έγινε φανερό, ότι το πρότυπο τραγούδι των τζιτζικιών, ανάλογα µε το είδος που ανήκουν, είναι πολύ συγκεκριµένο και τους επιτρέπει να εντοπίζουν την παρουσία τους σε ένα βιότοπο, χωρίς να χρειάζεται να τα προσεγγίσουν. Με αυτό το τρόπο µέσα από την καταγραφή και την ανάλυση των ακουστικών εκποµπών αναλύονται τα κρυµµένα, µορφολογικά δυσδιάκριτα είδη και συγκρίνονται µε τα τραγούδια άλλων ειδών. (Boulard M., 1995) Σύµφωνα µε πρόσφατες έρευνες τα αρσενικά τζιτζίκια παράγουν ένα δυνατό ακουστικό σήµα που χρησιµοποιείται για να καθοδηγήσει τα θηλυκά προς αυτούς. Το τραγούδια που καλούν τα θηλυκά είναι συχνά πολύπλοκα καθώς παρουσιάζουν αλλαγές στο ρυθµό, στη διαµόρφωση του σήµατος κατά πλάτος (amplitude modulation) και σε πολλά είδη, παρουσιάζουν διαµόρφωση του σήµατος κατά συχνότητα (frequency modulation). Ένα τραγούδι που έχει πολλές παραλλαγές εξαρτάται από τη φυσιολογία του εντόµου και το είδος, τη θερµοκρασία και την περίοδο του καλοκαιριού. Η ηχητική επικοινωνία των τζιτζικιών είναι µονοκατευθυντική καθώς τα αρσενικά τζιτζίκια µέσω αυτής υποδεικνύουν τη θέση τους, την ταυτότητα και τη διαθεσιµότητά τους προς τα θηλυκά. Μερικά είδη εκπέµπουν µια οµαλή διαδοχή παλµών και άλλα έχουν ένα αργό πρότυπο για το τραγούδι τους, που παράγεται από την συντονισµένη νευρική διέγερση των τριών λειτουργικών οµάδων των µυών. Ο χαρακτηριστικός ήχος παράγεται από µια εξαιρετικά γρήγορη συστολή των µυών που µετατρέπεται σε ακουστική ενέργεια. (Bennet-Clark HC., 1998) Είναι αξιοσηµείωτο ότι τα τεττίγεια άσµατα υπάρχουν σε µια αστείρετυη ποικιλία. 21 Μέσω του µεµονωµένου τραγουδιού ενός τζίτζικα τίθεται σε εγρήγορση ο τοπικός πληθυσµός (αρσενικά και θηλυκά) στο πλαίσιο µια µικρής κοινότητας. (Sueur, J., Aubin, T., 2002) Σύµφωνα µε τις τελευταίες έρευνες του Πανευρωπαίκου δίκτύου Τεττιγολογίας στην Ελλάδα έχουν εντοπιστεί περίπου 6 διαφορετικά είδη τζιτζικιών. Ένα από αυτά τα είδη, ο Cicada orni Linnaeus είναι ε να από τα κοινά τζιτζίκια σε όλη την περιοχή της Μεσογείου που διακρίνεται για το εντυπωσιακό του τραγούδι και συναντάται από την Ιβηρική χερσόνησο έως την Ελλάδα και την Τουρκία καθώς σε ορισµένες χώρες της Εγγύς Ανατολής (καθώς και γύρω από τη Μαύρη Θάλασσα). (Pinto-Juma, G., Simoes P.C., Seabra S.G.,Quartau, G.A., 2005). Αυτά τα τζιτζίκια συνήθως κατοικούν σε θαµνώδεις και δασικές εκτάσεις και πιο συχνά εµφανίζονται σε ελαιόδεντρα, πεύκα, βελανιδιές, καθώς επίσης και στον ευκάλυπτο και τους αµπελώνες. (Simυes P.C., Boulard, M., Rebelo, M.T., Drosopoulos, S., Claridge, M.F., Morgan, J.C., Quartau, J.A., 2000) Όσον αφορά την ακουστική επικοινωνία του τζίτζικα cicada orni πρόσφατες έρευνες αποκαλύπτουν τα αρσενικά µπορούν να τραγουδούν συνεχώς σε ένα ενιαίο χώρο για πολλές ώρες και µερικές φορές σε χορωδία µε άλλα αρσενικά. (Sueur, J., Aubin, T., 2002) Τι είδος τραγουδιού εκπέµπουν? Ποια η εντελέχεια αυτού του τερετίσµατος? Οι τελευταίες έρευνες των έχουν αναδείξει τρείς διαφορετικούς τύπους 22 : α) της συνάθροισης, που ρυθµίζεται από τις καιρικές διακυµάνσεις και από το τραγούδι των άλλων αρσενικών, β) το τραγούδι της προγαµιαίας τελετής και γ) το τραγούδι της ενόχλησης που είναι ένας τριγµός διαµαρτυρίας που παράγουν τα αρσενικά όταν αιχµαλωτιστούν ή όταν εµποδιστούν κατά την πτήση τους. 20 Για περισσότερες πληροφορίες: 21 Χαρακτηριστικ δείγµατα τζιτζικιών από χώρες της Νότιας Ευρώπης έχουν χαρτογραφηθείς στο : 22 Duret, E., and Musée des Alpilles. "La cigale et l homme: de la biologie au symbole." EPHE, Biologie et Evolution des Insectes, Paris 11/12 (1998): 3-10.

5 Οι συνηθέστεροι ήχοι που χρήζουν αποκωδικοποίησης είναι οι τα καλέσµατα που είτε αποτελούνται από µια συνεχή φράση (ostinato) είτε από διακριτά ηχήµατα (ξεχωριστές φράσεις). Η δεύτερη συνιστώσα µπορεί να διαιρεθεί σε µία σειρά από επαναλαµβανόµενες φράσεις όπου σαν κύριο συστατικό έχουν το ήχηµα και το µεσοήχηµα. Η φράση µπορεί να είναι απλή και επαναλαµβανόµενη (µονότονη ή εναλλασσόµενη σύντοµη φράση, µεγάλη φράση κλπ) ή συγκεκοµµένη (δηλαδή µε ένα πιο σύνθετο ρυθµό). (Sueur, J., Aubin, T., 2002) Σύµφωνα µε την έρευνα που κάναµε το προηγούµενο καλοκαίρι στην Ακαδηµία Πλάτωνα 23 µετά από συστηµατικές ηχογραφήσεις 24 παραθέτουµε κάποια από τα βασικά µοτίβα όπου παρατηρείται το ήχηµα και µεσοήχηµα. Ο ορισµός της ηχήµατος αποτελείται από οµάδες των παλµών και τη διάρκεια του διαστήµατος µεταξύ τους (interecheme διάστηµα). (Georgaki, 2013) Αυτό το σήµα µπορεί να περιγραφεί στο πεδίο του χρόνου µε ηχήµατα από 0.07 ± 0.04s (µέσος όρος ± τυπική απόκλιση) σε διάρκεια που διαχωρίζονται από διαστήµατα 0,13 ± 0,07 s. (Εικόνα 1). Απαρτίζεται από τακτική επανάληψη ηχηµάτων και µεσοηχηµάτων, τα οποία αποτελούνται από ένα µεταβλητό αριθµό οµάδων των παλµών. Επιπλέον, η µέση συχνότητα ήταν 5211 ± 100 Hz. Η φασµατόγραµµα έδειξε επίσης ένα εύρος ζώνης (στους -20 db) του 7233 ± 700 Hz (Εικόνα 2) Εικόνα 1, 2: Ακουστική αναπαράσταση του τερετίσµατος του τζιτζικιού cicada Orni, Ακαδηµία Πλάτωνα (15/8/2013, 18:15, 34C) Ηχογραφήσεις µπορείτε να βρείτε στο 24 Anastasia Georgaki: Mapping the cicada of the Academy of Plato: A soundscape research, in the Proceedings of the Acoustic Ecolgy and Music, University Paris VIII, Mέσω του προγράµµατος sonic visualiser

6 Εικόνα 3, 4: Ακουστική αναπαράσταση της χορωδίας των τζιτζικιών ((21/8/2013, 19:00, 28C) Στη ανάλυση της χορωδίας των τζιτζικιών παρατηρούµε ότι οι παλµοί δεν είναι διακριτοί όπως πριν (παλµογράφηµα) και ότι η µέση συχνότητα στη φασµατική ανάλυση είναι 4.694Hz ± 200 Hz µε ένα εύρος ζώνης (σε -20 db) του 7233 ± 800 Hz (Εικόνα 3, 4). 4. Διαθεµατική εκπαιδευτική πρόταση για χαρτογράφηση των τζιτζικιών Όπως ήδη αναφέραµε σύµφωνα µε την αξιολόγηση των εγγραφών σε διάφορα µέρη της Αθήνας και της Ελλάδας καθώς και µε την επιστηµονική βιβλιογραφία η ακουστική συµπεριφορά του τζίτζικα εξαρτάται από το γεωγραφικές και χρονικές συντεταγµένες καθώς και µε τις συνθήκες ηχογράφησης (εξοπλισµός, ηχοπεριβαλλον, απόσταση από τη πηγή, κ.α.). Η έρευνα αυτή θα µπορούσε να αποτελέσει µέρος των πειραµατικών διαθεµατικών εργασιών στις τελευταίες τάξεις του Δηµοτικού και των πρώτων τάξεων του Γυµνασίου έτσι ώστε να εισαγάγουµε τα παιδιά στην επιστηµονική έρευνα και καταγραφή, ιδιαίτερα στις υπαίθριες περιοχές εκτός Αθηνών, για εντελεχή παρατήρηση και χαρτογράφηση των τζιτζικιών της περιοχής τους. Σε ένα δεύτερο στάδιο θα µπορούσαµε να εισαγάγουµε τα παιδιά στη δηµιουργική µάθηση όπου αφού παρατηρήσουν, συλλέξουν και αξιολογήσουν το υλικό της ηχογράφησης θα µπορέσουν να το χρησιµοποιήσουν σαν πηγή έµπνευσης για τη µουσική δηµιουργία και τη δηµιουργία ηχοτοπίων. Η εκπαιδευτική µας πρόταση Ηχέτα Τέττιξ προυποθέτει τη συνεργασία καθηγητών διαφορετικών ειδικοτήτων µε συντονιστή το καθηγητή της Φυσικής σε συνεργασία µε το καθηγητή της Μουσικής και Βιολογίας καθώς και Νεοελληνικής Λογοτεχνίας καθώς και Αρχαίας Ελληνικής Γραµµατείας. Η έρευνα µπορεί να εστιαστεί στην ακουστική χαρτογράφηση ενός αρχαιολογικού χώρου: Στο Σχολείο 1. Ειδικά µαθήµατα στη τάξη στο µάθηµα της Βιολογίας γύρω από τα είδη των τζιτζικιών του κύκλου της ζωής και τη µεταµόρφωση του τζίτζικα. 2. Διδασκαλία ποιηµάτων της Νεοελληνικής γραµµατείας που σχετίζονται µε τα τζιτζίκια (Ελύτης, Σεφέρης, Δηµουλά, κ.α.) 3. Διδασκαλία Αρχαίων Ελληνικών ποιηµάτων (Ανακρέων, Αλκαίος, κ.α.) και περιγραφή της λειτουργικής αξίας του ήχου των τζιτζικιών. 4. Ανάλυση του τραγουδιού του τζίτζικα στο µάθηµα της Φυσικής σε συνεργασία µε το καθηγητή Πληροφορικής και εξήγηση των κυµατοµορφών και ταλαντώσεων. Στον Αρχαιολογικό Χώρο

7 1. Επιλογή του κατάλληλου εξοπλισµού για την ηχογράφηση και αξιολόγηση των καιρικών συνθηκών. Τα παιδιά µπορούν να χρησιµοποιήσουν κινητά τηλέφωνα, tablets για να ηχογρφήσουν, βιντεοσκοπήσουν και φωτογραφήσουν το τοπίο η τα τζιτζίκια. 2. Επίσκεψη µε το καθηγητή της Φυσικής σε κάποιο αρχαιoλογικό χώρο και σχεδιασµός της πειραµατικής χαρτογράφησης του χώρου σε συγκεκριµένα σηµεία και συγκεκριµένα δένδρα. Οι µαθητές µπορούν να χρησιµοποιήσουν κινητά τηλέφωνα, tablets για να ηχογρφήσουν, βιντεοσκοπήσουν και φωτογραφήσουν το τοπίο η τα τζιτζίκια. Στο εργαστήριο του Σχολείου 1. Ανάρτηση των ηχογραφήσεων στο google earth µε τη βοήθεια του καθηγητή της Πληροφορικής και Γεωγραφίας, καθώς και πληροφορίες γύρω από τις κλιµατικές συνθήκες. 2. Αξιολόγηση του υλικού µε τον Καθηγητή της Φυσικής (τραγούδι ενός τζίτζικα, η χορωδίας τζιτζίκων, ακουστική συµπεριφορά στο πλαίσιο 2 ωρών, κ.α.) 3. Σε συνεργασία µε το Καθηγητή της Μουσικής, εισαγωγή στην δηµιουργία ηχοτοπίων όπου τα ηχήµατα του τζιτζικιού αποτελούν το πυρήνα της σύνθεσης σε ένα περιβάλλον ηχητικής επεξεργασίας όπως το Audacity. 4. Τέλος, ανάρτηση όλων των δεδοµένων στη Πλατφόρµα Moodle η σε µια πλατφόρµα Web 2.0 για διάχυση των αποτελεσµάτων και συνεργασία µε άλλα σχολεία που έχουν εντρυφήσει στο πρόγραµµα. Φυσιολογία Βιολογία Αρχαία και Νέα Ελληνικά κατανόηση της λειτουργικής και διαχρονικής αξίας του τεττίγειου άσματος Φυσική Μουσική Παρατήρηση, συλλογή δεδομένων, ανάλυση δημιουργική μάθηση, σύνθεση ηχοτοπίων 5. Επίλογος Εικόνα 5 Ελπίζουµε ότι αυτή η διαθεµατική πρόταση Τέττιξ Ηχέτα γύρω από την ευαισθητοποίηση των παιδιών για το ακουστικό τους περιβάλλον και ιδιαίτερα για το τραγούδι των τζιτζικιών, θα αποτελέσει έναυσµα για την επιστηµονική αφύπνιση στο πλαίσιο των νέων ερευνητών µέσα από το µάθηµα της Φυσικής και Βιολογίας. Η ίδια η φύση υποδεικνύει το δρόµο προς τη µάθηση! Μια µάθηση που πρέπει να ξεφύγει από τα στενά συντηρητικά πλαίσια του σχολείου και να δώσει την ευκαιρία στους µαθητές να πειραµατιστούν µε τη χρήση των νέων τεχνολογιών στη συλλογή, αποθήκευση, αξιολόγηση και διάχυση των δεδοµένων έτσι ώστε να ανοιχτούν νέοι δρόµοι στην προσέγγιση της γνώσης µάσα από τη συνεργατική και δηµιουργική µάθηση όπου το τζιτζίκι µε όλα τα κοσµητικά του επίθετα θα είναι οδηγός!

8 Βιβλιογραφία Anacreontea, C., West, M.L. (1986), Alexandro Smario gratias ago. UH Leipzig: Teubner Bennet-Clark HC. (1998), How cicadas make their noise. Sci. Am. 5: Boulard M. (1995), Postures de cymbalisation, cymbalisations et cartes d,identite acoustique de cigales. 1. Gιnιralitιs et espιces mιditerranιennes (Homoptera, Cicadoidea). EPHE Biol. Ιvol. Insectes 7/8: Egan, R. (2014) Cicadas in Ancient Greece. Ventures in Classical Tettigology. Διαθέσιµο διαδικτυακά στο: <http://www.insects.org/ced3/cicada_ancgrcult.html> Ανακτήθηκε: 7/11/2014 Ferrari R.G. (1987), Listening to the cicadas: a study of Plato s Phaedrus, London: Cambridge University press Georgaki Α. (2013), Μapping the cicada at the Academy of Plato: a soundsape research, In the Proceedings, of Acoustic Ecology and Music (ed. M. Solomos), Paris VIII Lefkadio Hern: (1926), Insects and Greek poetry W. E. Rudge, University of California, Mache, F.B. (1983), Musique, mythe, nature, ou les Dauphins d'arion, Paris: Miridiens Klinksieck Pinto-Juma, G., Simoes P.C., Seabra S.G.,Quartau, G.A., (2005), Calling Song Structure and Geographic Variation in Cicada orni Linnaeus (Hemiptera: Cicadidae), Zoological Studies 44(1): Simυes P.C., Boulard, M., Rebelo, M.T., Drosopoulos, S., Claridge, M.F., Morgan, J.C., Quartau, J.A. (2000), Differences in the male calling songs of two sibling species of Cicada (Hemiptera: Cicadoidea) in Greece. Eur. J. Entomol. 97: Sueur, J., Aubin, T. (2002), Acoustic communication in the Palaeartic red cicada, Tibicina haematodes: chorus organisation, calling-song structure, and signal recognition. Can. J. Zool. 80: Xenakis, I. (1992), Formalized Music. (Rev. ed). Stuyvesant, NY: Pendragon Press. Γεωργάκη, Α. (2003). O xορός των τζιτζικιών της σύγχρονης Αθήνας, Highlights Ευχαριστίες Θερµές ευχαριστίες στο πολύτιµο συνεργάτη µου Φώτη Μόσχο, απόφοιτο του Τµήµατος Μουσικών Σπουδών και µεταπτυχιακό φοιτητή στο ΦΠΨ (Θεωρία, Πράξη και Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού έργου: Ψηφιακές Τεχνολογίες στην Εκπαίδευση), ο οποίος έκανε τις περισσότερες ηχογραφήσεις και βιντεοσκοπήσεις και ανέπτυξε την πλατφόρµα web 2.0 για την δηµιουργία πιλοτικών µαθηµάτων για την γνωριµία µε το γνωστό αυτό άγνωστο...το Τζιτζίκι. Πιλοτική Πλατφόρµα για τη Διαθεµατική Διδασκαλία τνω τζιτζικιών:

9 Ηχέτα Τέττιξ : Acoustic Analysis and interdisciplinary educational proposal for the study of dance cicadas Anastasia Georgaki, Music Department, University of Athens, Abstract The soundscape of Greek summer is dominated by the cicada s chorus since ancient times up to the present day. In this article we present the timeless presence of cicadas in the Greek territory during the summer through references in mythology, ancient Greek literature and modern Greek poetry. In the second section we introduce the reader to entomological issues related to the the analysis of the audio signal of the cicada Orni by commenting the different calls and its musical value. In the last paragraph we propose an interdisciplinary educational project on the cicada s song which is based on the theoretical frame of the previous paragraphs through the technology of web 2.0. This educational proposal- targeted especially to high school students - combines interdisciplinary education and creative learning: a) observation, recording, processing of the acoustic behavior of cicadas depending on time and space b) creation of interactive soundscapes digital maps through google-earth c) composition of soundscapes which are based on the cicada s songs.

25 ευρώ συνολικά και για τα τέσσερα διαφορετικά εργαστήρια µουσικής τεχνολογίας

25 ευρώ συνολικά και για τα τέσσερα διαφορετικά εργαστήρια µουσικής τεχνολογίας Το Δηµοτικό Ωδείο Θέρµης σε συνεργασία µε τo σύνολο Idée Fixe και την Dr. Elainie Lillios του Κρατικού Πανεπιστηµίου Bowling Green ( Οhio) της Αµερικής διοργανώνουν σειρά εργαστηρίων µε άξονα τη µουσική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΗΛΕ- ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΚΟΝΙΚΗ ΤΑΞΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ

ΤΗΛΕ- ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΚΟΝΙΚΗ ΤΑΞΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ Σχολεία ϖου συµµετέχουν 5ο ηµοτικό σχολείο Κέρκυρας 2ο ηµοτικό σχολείο Νάξου Σχολική χρονιά 2005-2006 ιδακτική µεθοδολογία ΤΗΛΕ- ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΚΟΝΙΚΗ ΤΑΞΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ Περίοδος ϖροετοιµασίας Τηλεδιάσκεψη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες) 1.α 3 ώρες Η εισαγωγή των ΤΠΕ στην εκπαίδευση και τη διδασκαλία των φιλολογικών µαθηµάτων Επισκόπηση

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις αισθήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Ένταξη και αξιοποίηση ψηφιακών μαθησιακών αντικειμένων της Γεωγραφίας στη διδακτική πράξη

Ένταξη και αξιοποίηση ψηφιακών μαθησιακών αντικειμένων της Γεωγραφίας στη διδακτική πράξη Ένταξη και αξιοποίηση ψηφιακών μαθησιακών αντικειμένων της Γεωγραφίας στη διδακτική πράξη Ψηφιακό Εκπαιδευτικό Περιεχόμενο και η αξιοποίησή του στο πλαίσιο καλών πρακτικών Εισηγητής: Δρ. Ζαχαρίας Μανουσαρίδης,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ Α ΕΞΑΜΗΝΟ 13Κ1 Εισαγωγή στην Κλασική Φιλολογία - Επισκόπηση της κ. Μαρκαντωνάτος Αρχαίας Ελληνικής Λογοτεχνίας Δευτέρα 17/6 15:00 18:00 13Κ2_12 Επισκόπηση της Λατινικής Λογοτεχνίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ :ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΤΩΝ ΟΜΗΡΙΚΩΝ ΕΠΩΝ

ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ :ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΤΩΝ ΟΜΗΡΙΚΩΝ ΕΠΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ :ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΤΩΝ ΟΜΗΡΙΚΩΝ ΕΠΩΝ Η Ιλιάδα μαζί με την Οδύσσεια αποτελούν τα αρχαιότερα έπη, όχι μόνο της ελληνικής, αλλά και της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας, που μας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ: ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΩΝ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΟΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ 2000 ΩΣ ΤΟ 2013.

ΜΙΑ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ: ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΩΝ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΟΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ 2000 ΩΣ ΤΟ 2013. ΜΙΑ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ: ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΩΝ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΟΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ 2000 ΩΣ ΤΟ 2013. Πρακτικές και καινοτομίες στην εκπαίδευση και την έρευνα. Άγγελος Μπέλλος Καθηγητής Μαθηματικών

Διαβάστε περισσότερα

Πλατφόρµα Επικοινωνίας Εκπαιδευτικών Εικαστικής Αγωγής: Μία Κοινότητα Πρακτικής και Επαγγελµατικής Μάθησης

Πλατφόρµα Επικοινωνίας Εκπαιδευτικών Εικαστικής Αγωγής: Μία Κοινότητα Πρακτικής και Επαγγελµατικής Μάθησης Πλατφόρµα Επικοινωνίας Εκπαιδευτικών Εικαστικής Αγωγής: Μία Κοινότητα Πρακτικής και Επαγγελµατικής Μάθησης ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Δεκέµβρης 2015 Η Πλατφόρµα

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας. των αναλυτικών

ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας. των αναλυτικών 1 ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας. Γενικοί άξονες όλων των αναλυτικών 2 Εισαγωγή του ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας στα Σχολεία Η εισαγωγή του ΝΑΠ στα Αρχαία Ελληνικά

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΛΠΟΛ Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό Θεματική Ενότητα ΕΛΠ42

Διαβάστε περισσότερα

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο Ο κ τ ώ β ρ ι ο ς Ν ο έ μ β ρ

Διαβάστε περισσότερα

13Κ7: Εισαγωγή στην Ιστοριογραφία. Ηρόδοτος (Α Εξάμηνο) 13Κ31_15: Ηρόδοτος - Θουκυδίδης Ξενοφών (Δ Εξάμηνο)

13Κ7: Εισαγωγή στην Ιστοριογραφία. Ηρόδοτος (Α Εξάμηνο) 13Κ31_15: Ηρόδοτος - Θουκυδίδης Ξενοφών (Δ Εξάμηνο) 2014-2015 2015-2016 13Κ1: Εισαγωγή στην Κλασική Φιλολογία - Επισκόπηση της Αρχαίας Ελληνικής Λογοτεχνίας (Α 13Κ2_12: Επισκόπηση της Λατινικής Λογοτεχνίας (με διδασκαλία πεζών κειμένων) (Α 13Κ1: Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Ομηρικοί Ύμνοι εἰς Ἀφροδίτην

Ομηρικοί Ύμνοι εἰς Ἀφροδίτην Ομηρικοί Ύμνοι εἰς Ἀφροδίτην Εισηγητές/τριες: Έλενα Πηδιά, Σύμβουλος Φιλολογικών Μαθημάτων Μαρία Παναγιώτου, Φιλόλογος, Λύκειο Αγίου Ιωάννη Λεμεσού Σάββας Χαραλάμπους, Φιλόλογος, Β Τεχνική Σχολή Λεμεσού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2011-2012 09:00-12:00 12:00-15:00 Μεσαία 1ου ορόφου Μεσαία 1ου ορόφου ΔΕΥΤΕΡΑ, 03-09-2012 ΤΡΙΤΗ, 04-09-2012 ΤΕΤΑΡΤΗ,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ Κατηγορία ECTS Εισαγωγή στην Παιδαγωγική Επιστήμη Υποχρεωτικό 6 Ελληνική Γλώσσα Υποχρεωτικό 6 Η Ιστορία και η Διδακτικής της Υποχρεωτικό 6

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΟ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΤΗ PROJECT ΣΟΦΙΑ Κ. ΖΕΡΔΕΛΗ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ

ΔΥΟ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΤΗ PROJECT ΣΟΦΙΑ Κ. ΖΕΡΔΕΛΗ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Η ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ- ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΕΟ ΔΕΠΠΣ ΚΑΙ ΑΠΣ: ΔΥΟ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΜΕ ΤΗ ΜΕΘΟΔΟ PROJECT ΣΟΦΙΑ Κ. ΖΕΡΔΕΛΗ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Η ΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση του θεσμού των Ολοήμερων Δημοτικών Σχολείων με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Το παράδειγμα του 4 ου Δημοτικού Σχολείου Θέρμης

Παρουσίαση του θεσμού των Ολοήμερων Δημοτικών Σχολείων με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Το παράδειγμα του 4 ου Δημοτικού Σχολείου Θέρμης Παρουσίαση του θεσμού των Ολοήμερων Δημοτικών Σχολείων με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Το παράδειγμα του 4 ου Δημοτικού Σχολείου Θέρμης 1 Η φιλοσοφία του Νέου Σχολείου Οι εκπαιδευτικοί στρατηγικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΗ

ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΗ Προτεινόμενες δραστηριότητες Θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική η συμβολή των εκπαιδευτικών για τη δημιουργία μιας ολοκληρωμένης μουσειακής εμπειρίας. Αυτό μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

Επιστηµονικός και Πολιτιστικός Οργανισµός των Ηνωµένων Εθνών. Πρόγραµµα Ηνωµένων Σχολείων για την Προώθηση της Παγκόσµιας Εκπαίδευσης.

Επιστηµονικός και Πολιτιστικός Οργανισµός των Ηνωµένων Εθνών. Πρόγραµµα Ηνωµένων Σχολείων για την Προώθηση της Παγκόσµιας Εκπαίδευσης. Επιστηµονικός και Πολιτιστικός Οργανισµός των Ηνωµένων Εθνών. Πρόγραµµα Ηνωµένων Σχολείων για την Προώθηση της Παγκόσµιας Εκπαίδευσης. Έκθεση για την Εκπαιδευτική Επίσκεψη στον Ναό του Επίκουρου Απόλλωνα

Διαβάστε περισσότερα

142 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Θράκης (Αλεξανδρούπολη)

142 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Θράκης (Αλεξανδρούπολη) 142 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Θράκης (Αλεξανδρούπολη) Σκοπός Τα Παιδαγωγικά Τμήματα Δημοτικής Εκπαίδευσης, σκοπό έχουν την ανάδειξη επιστημόνων που θα καλύψουν τις εκπαιδευτικές ανάγκες της Πρωτοβάθμιας

Διαβάστε περισσότερα

«Του καλού καιρού» Erasmus + Edmuse Project: Education and Museum: Cultural Heritage for Science Learning

«Του καλού καιρού» Erasmus + Edmuse Project: Education and Museum: Cultural Heritage for Science Learning «Του καλού καιρού» Erasmus + Edmuse Project: Education and Museum: Cultural Heritage for Science Learning Εκπαιδευτικός: Μαρία Αγγελακοπούλου Τάξεις: Γ και Δ Ηλικίες: 9 και 10 Ιανουάριος 2017 2ο Δημοτικό

Διαβάστε περισσότερα

Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης

Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Ελένη - Φαίη Σταµάτη ιευθύντρια Μουσείου Ελληνικής Παιδικής Τέχνης email: contact@childrensartmuseum.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΥΣΣΕΑΣ 2006. 5 ο ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΕΡΚΥΡΑΣ. 2 ο ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΝΑΞΟΥ. ΦΟΡΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (2 η ΤΗΛΕ ΙΑΣΚΕΨΗ) Α) Γενικά Στοιχεία

Ο ΥΣΣΕΑΣ 2006. 5 ο ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΕΡΚΥΡΑΣ. 2 ο ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΝΑΞΟΥ. ΦΟΡΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (2 η ΤΗΛΕ ΙΑΣΚΕΨΗ) Α) Γενικά Στοιχεία Ο ΥΣΣΕΑΣ 2006 Ερευνητικό εκπαιδευτικό πρόγραµµα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε ηµοτικά Σχολεία της Ελλάδος 5 ο ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΕΡΚΥΡΑΣ 2 ο ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΝΑΞΟΥ ΦΟΡΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (2 η ΤΗΛΕ ΙΑΣΚΕΨΗ) (συµπληρώνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Για τη σχολική χρονιά 2015-2016 (διάστημα Οκτωβρίου-Δεκεμβρίου) θα πραγματοποιούνται δωρεάν για μαθητές Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2014-2015

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2014-2015 09:00-12:00 12:00-15:00 Μεσαία Μεσαία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2014-2015 ΔΕΥΤΕΡΑ, 08-06-2015 ΤΡΙΤΗ, 09-06-2015 ΤΕΤΑΡΤΗ, 10-06-2015 ΠΕΜΠΤΗ, 11-06-2015

Διαβάστε περισσότερα

Αρ. Φακ Φαξ: , Tηλ: , Νοεμβρίου 2014

Αρ. Φακ Φαξ: , Tηλ: , Νοεμβρίου 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Αρ. Φακ. 7.7.01.24.6 Φαξ: 22 480505, Tηλ: 22 402300, 22402374 e-mail: info@cyearn.pi.ac.cy ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ 24 Νοεμβρίου 2014 Διευθυντές/ντριες Δημόσιων και Ιδιωτικών

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο Ταυτότητα Τίτλος: Ο τόπος µας, Γιάννη Ρίτσου ηµιουργός: Μπούρα Ευφροσύνη Το σενάριο δοκιµάστηκε στην τάξη. Εµπλεκόµενες γνωστικές περιοχές: αφορά το µάθηµα της νεοελληνικής λογοτεχνίας

Διαβάστε περισσότερα

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα)

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) 334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) Ιστορικό Σημείωμα γαι την Παιδαγωγική Σχολή Φλώρινας Η Παιδαγωγική Ακαδημία Φλώρινας ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 1941, δηλ. κατά την διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Η ΥΠΕΥΘΗΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Αλεξανδρή Ελευθερία. Η ΕΛΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ: Δημαράκης Κοσμάς Δράκου Άννα Καίρης Μάριος Κομίνη Ιωάννα Σουλάνδρος Τάσος

Η ΥΠΕΥΘΗΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Αλεξανδρή Ελευθερία. Η ΕΛΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ: Δημαράκης Κοσμάς Δράκου Άννα Καίρης Μάριος Κομίνη Ιωάννα Σουλάνδρος Τάσος Η ΥΠΕΥΘΗΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Αλεξανδρή Ελευθερία Η ΕΛΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ: Δημαράκης Κοσμάς Δράκου Άννα Καίρης Μάριος Κομίνη Ιωάννα Σουλάνδρος Τάσος Ξεκινώντας την εργασία θα θέλαμε να παραθέσουμε το παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΦΛΩΡΙΝΑ 2014 1 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ : «ΣΕΡΓΙΑΝΙ ΣΤΟΥΣ ΡΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΦΛΩΡΙΝΑΣ» ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΣ : ΠΟΥΓΑΡΙ ΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Το Τμήμα Μουσικών Σπουδών: Πρόγραμμα, Δράσεις, Προοπτικές

Το Τμήμα Μουσικών Σπουδών: Πρόγραμμα, Δράσεις, Προοπτικές ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΚΑΛΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Το Τμήμα Μουσικών Σπουδών: Πρόγραμμα, Δράσεις, Προοπτικές Κώστας Χάρδας Λέκτορας Τμήματος Μουσικών Σπουδών «Οι Σπουδές στο

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΕΙΜΕΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014-2015

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΕΙΜΕΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014-2015 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΕΙΜΕΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014-2015 Μεσαία ΔΕΥΤΕΡΑ, 19-01-2015 ΤΡΙΤΗ, 20-01-2015 ΤΕΤΑΡΤΗ, 21-01-2015 ΠΕΜΠΤΗ, 22-01-2016 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, 23-01-2015 13Κ14_11:

Διαβάστε περισσότερα

þÿ ¼ ¼± Ä Â ÆÅùº  ÃÄ ½

þÿ ¼ ¼± Ä Â ÆÅùº  ÃÄ ½ Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2015 þÿ ¼ ¼± Ä Â ÆÅùº  ÃÄ ½ þÿ ż½±Ã Å. ÀÌȵ¹Â ¼± Äν º Likaki, Ioannis

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο πραγματοποιούνται προγράμματα που πλαισιώνουν τις Μόνιμες Συλλογές του. Αναλυτικότερα, για το διάστημα Οκτωβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Το Βιολί. Πασχαλιά-Μπρέντα Νίκη. Μαθήτρια Α2 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος

Το Βιολί. Πασχαλιά-Μπρέντα Νίκη. Μαθήτρια Α2 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Το Βιολί Πασχαλιά-Μπρέντα Νίκη Μαθήτρια Α2 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Καθηγητής Πληροφορικής Ελληνικού Κολλεγίου Θεσσαλονίκης Περίληψη Στην

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση: Ποια τα βασικά χαρακτηριστικά της άµεσης διδασκαλίας; Απάντηση Άµεση διδασκαλία - κατάκτηση της µάθησης - instructional design

Ερώτηση: Ποια τα βασικά χαρακτηριστικά της άµεσης διδασκαλίας; Απάντηση Άµεση διδασκαλία - κατάκτηση της µάθησης - instructional design Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Παιδαγωγικό Τµήµα Δηµοτικής Εκπαίδευσης Ακαδηµαϊκό έτος 2009-2010 Εξεταστική περίοδος Φεβρουαρίου Μάθηµα: Διδακτική Μεθοδολογία: δοµικά στοιχεία της διδασκαλίας Διδάσκων: Κωνσταντίνος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 1. Πράγματι, τα προαναφερθέντα αποτελούν κυρίαρχα χαρακτηριστικά της ποίησης του Ελύτη, που πιστοποιούνται σαφέστατα- και στο δοθέν ποίημα. Συγκεκριμένα:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015*

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΔΕΥΤΕΡΑ 19/1 ΤΡΙΤΗ 20/1 ΤΕΤΑΡΤΗ 21/1 ΠΕΜΠΤΗ 22/1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 23/1 ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΕΥΓΕΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2015-201 Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ Κατηγορία ECTS ΥΑ0007 Εισαγωγή στην Παιδαγωγική Υποχρεωτικό Επιστήμη ΥΔ0001 Ελληνική Γλώσσα Υποχρεωτικό ΥΒ0003 Η Ιστορία και η Διδακτικής της

Διαβάστε περισσότερα

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Σμαράγδα Τσιραντωνάκη, ΠΕ70 ΣΧΟΛΕΙΟ Ιδιωτικά Εκπαιδευτήρια Θεοδωρόπουλου Χανιά Μάϊος 2015 Σελίδα 1 από 10 1. Συνοπτική περιγραφή της καλής πρακτικής Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη. Διδακτικοί Στόχοι. Α) Ως προς το γνωστικό αντικείμενο:

Περίληψη. Διδακτικοί Στόχοι. Α) Ως προς το γνωστικό αντικείμενο: Περίληψη Προτείνεται ένα διδακτικό σενάριο για το μάθημα των Κειμένων Νεοελληνικής Λογοτεχνίας στη Γ Γυμνασίου με τη χρήση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας, συγκεκριμένα με το λογισμικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2017

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2017 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ Σ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2017 ΔΕΥΤΕΡΑ 4/9 ΤΡΙΤΗ 5/9 ΤΕΤΑΡΤΗ 6/9 ΠΕΜΠΤΗ 7/9 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 8/9 ΚΛΑΔΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ 11:00-15:30 Προφορικές

Διαβάστε περισσότερα

ΞΕΦΥΛΛΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟ ΦΥΤΟΛΟΓΙΟ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ. Φυτολόγιο ΜΑΙΟΣ 2013

ΞΕΦΥΛΛΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟ ΦΥΤΟΛΟΓΙΟ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ. Φυτολόγιο ΜΑΙΟΣ 2013 Φυτολόγιο ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: «Ξεφυλλίζοντας το φυτολόγιο του Αρχαιολογικού Μουσείου Ιωαννίνων» ΚΟΙΝΟ: Νηπιαγωγείο ΧΩΡΟΣ ΙΕΞΑΓΩΓΗΣ: Αρχαιολογικό Μουσείο Ιωαννίνων ΙΑΡΚΕΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: 60 λεπτά ΑΡΙΘΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

154 Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Αθήνας

154 Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Αθήνας 154 Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Αθήνας Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι η παιδαγωγική κατάρτιση ατόμων, που θα ασχοληθούν με την εκπαίδευση και αγωγή παιδιών προσχολικής ηλικίας. Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Πολυμέσων. Ενότητα # 4: Ήχος Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής

Τεχνολογία Πολυμέσων. Ενότητα # 4: Ήχος Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής Τεχνολογία Πολυμέσων Ενότητα # 4: Ήχος Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το

Διαβάστε περισσότερα

þÿ¼ ½ ±Â : ÁÌ» Â Ä Å ÃÄ ²µ þÿä Å ÃÇ»¹º Í Á³ Å

þÿ¼ ½ ±Â : ÁÌ» Â Ä Å ÃÄ ²µ þÿä Å ÃÇ»¹º Í Á³ Å Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2015 þÿ ½»Åà Äɽ µ½½ ¹Î½ Ä Â þÿ±¾¹»ì³ à  º±¹ Ä Â þÿ±à ĵ»µÃ¼±Ä¹ºÌÄ Ä±Â

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστικά Γεγονότα 2008

Πολιτιστικά Γεγονότα 2008 Πολιτιστικά Γεγονότα 2008 Ρόδος, µια Πόλη Τέχνης και Πολιτισµού Ο Πολιτισµός ήταν πάντα ένα αναπόσπαστο κοµµάτι της ζωή στην Ρόδο. Ο Δήµος Ροδίων οργανώνει καθ όλη την διάρκεια της χρονιάς, µε έµφαση στους

Διαβάστε περισσότερα

Σειρά «ΘΥΜΗΣΙΣ» : Αρχαίος Ελληνικός Πολιτισμός και Γλώσσα

Σειρά «ΘΥΜΗΣΙΣ» : Αρχαίος Ελληνικός Πολιτισμός και Γλώσσα Σειρά «ΛΟΓΟΜΑΘΕΙΑ+» : Διδασκαλία της Ελληνικής ως Μητρικής Γλώσσας Η «Λογομάθεια+» είναι ένα πολυμεσικό εκπαιδευτικό λογισμικό (σειρά 3 CD-ROM) που καλύπτει το σύνολο των φαινομένων της γραμματικής, του

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικό Έτος 2011-2012 Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

Σχολικό Έτος 2011-2012 Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ «Δ Ε Λ Α Σ Α Λ» Πεύκα, 7 Σεπτεμβρίου 2011 Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γραμματική Αρχαίων (Οικονόμου) 1 πλαστικό ντοσιέ με 20 διαφάνειες ΑΡΧΑΙΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ : ΟΕΔΒ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΤΙΤΛΟΣ ISBN ΕΚΔΟΣΗ

ΜΑΘΗΜΑ ΤΙΤΛΟΣ ISBN ΕΚΔΟΣΗ 1 η ΤΑΞΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ (Παρουσίαση Λογοτεχνικών Κειμένων) ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Σαρρή, Ζ., Τα στενά παπούτσια ΠΑΤΑΚΗΣ Τριβιζάς, Ε., Το σεντούκι με τις πέντε κλειδαριές ΚΕΔΡΟΣ α. Αρχαία Ελληνική Γραμματεία

Διαβάστε περισσότερα

Ας μελετήσουμε. Ιστορία Γ τάξης. Ιωάννης Ε. Βρεττός Επιμέλεια: Ερμιόνη Δελή

Ας μελετήσουμε. Ιστορία Γ τάξης. Ιωάννης Ε. Βρεττός Επιμέλεια: Ερμιόνη Δελή Ας μελετήσουμε Ιστορία Γ τάξης Ιωάννης Ε. Βρεττός Επιμέλεια: Ερμιόνη Δελή ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟ ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑΣ http://www.pi-schools.gr/programs/depps/ 1. Σκοπός της διδασκαλίας του

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Βιότοπος Η φύση στην αυλή μας

Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Βιότοπος Η φύση στην αυλή μας Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Βιότοπος ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ Περιβαλλοντική οργάνωση για τη διατήρηση της άγριας ζωής και την ορθή διαχείριση των ορεινών οικοσυστημάτων& του φυσικού περιβάλλοντος ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα ΕΠΛ 422: στα Συστήµατα Πολυµέσων. Βιβλιογραφία. ειγµατοληψία. ηµιουργία ψηφιακής µορφής πληροφορίας στα Συστήµατα Πολυµέσων

Περιεχόµενα ΕΠΛ 422: στα Συστήµατα Πολυµέσων. Βιβλιογραφία. ειγµατοληψία. ηµιουργία ψηφιακής µορφής πληροφορίας στα Συστήµατα Πολυµέσων Περιεχόµενα ΕΠΛ 422: Συστήµατα Πολυµέσων Ψηφιακή Αναπαράσταση Σήµατος: ειγµατοληψία Βιβλιογραφία ηµιουργία ψηφιακής µορφής πληροφορίας στα Συστήµατα Πολυµέσων Βασικές Έννοιες Επεξεργασίας Σηµάτων Ψηφιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Το μουσείο ζωντανεύει με ταξίδι σχολικό! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ποδράσηη

Το μουσείο ζωντανεύει με ταξίδι σχολικό! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ποδράσηη ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 5 ποδράσηη Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Μουσείο Επιστημών και Τεχνολογίας Πανεπιστημίου Πατρών 2ο Δημοτικό Σχολείο Ακράτας Δημοτικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΚΑΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ: ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑΔΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ 1. Νεοελληνική Γλώσσα Α Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα.

Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα. Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα. Μέσα από τα πολύχρωµα σύννεφα του ουρανού της Μυθοχώρας ξεπροβάλλει ο Πήγασος, το φτερωτό άλογο που χάρισε ο θεός της θάλασσας, ο Ποσειδώνας, στο γιο του τον Βελλερεφόντη.

Διαβάστε περισσότερα

«Επικοινωνίες δεδομένων»

«Επικοινωνίες δεδομένων» Εργασία στο μάθημα «Διδακτική της Πληροφορικής» με θέμα «Επικοινωνίες δεδομένων» Αθήνα, Φεβρουάριος 2011 Χρονολογική απεικόνιση της εξέλιξης των Τηλεπικοινωνιών Χρονολογική απεικόνιση της εξέλιξης των

Διαβάστε περισσότερα

Ήχος και φωνή. Τεχνολογία Πολυµέσων 04-1

Ήχος και φωνή. Τεχνολογία Πολυµέσων 04-1 Ήχος και φωνή Φύση του ήχου Ψηφιοποίηση µε µετασχηµατισµό Ψηφιοποίηση µε δειγµατοληψία Παλµοκωδική διαµόρφωση Αναπαράσταση µουσικής Ανάλυση και σύνθεση φωνής Μετάδοση φωνής Τεχνολογία Πολυµέσων 4-1 Φύση

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφίδες για τη Νεοελληνική Γλώσσα

Ψηφίδες για τη Νεοελληνική Γλώσσα [1] Ψηφίδες για τη Νεοελληνική Γλώσσα Παρουσίαση και ενδεικτικά παραδείγματα εκπαιδευτικής αξιοποίησης Συντάκτρια: Μαρία Αλεξίου (εκπαιδευτικός ΠΕ02, ΜΔΕ Θεωρητικής Γλωσσολογίας, συντονίστρια του ψηφιακού

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

εποικοδοµισµός οµαδοσυνεργατική µάθηση διερευνητική µάθηση επίλυση προβλήµατος

εποικοδοµισµός οµαδοσυνεργατική µάθηση διερευνητική µάθηση επίλυση προβλήµατος παρουσίαση αποτελεσµάτων 31/5/06 αδελφοποίηση οµάδων Τηλεσυνεργασία µεταξύ αδελφοποιηµένων οµάδων 1/5/06 εικονική τάξη «Τοτραγούδιστονέοκαράβι», «Πάω µε τα καράβια», Γλώσσα,τάξη Στ 3/4/06 τηλεδιάσκεψη

Διαβάστε περισσότερα

Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς;

Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς; Ζωγραφιά: Β. Χατζηβαρσάνης 2014, ΚΠΕ Ελευθερίου Κορδελιού & Βερτίσκου Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς; 95 Οδηγίες για τις δραστηριότητες της Γ φάσης Έχοντας συζητήσει για την κατάσταση της γειτονιάς μας

Διαβάστε περισσότερα

Διδασκαλίες φοιτητών/τριων του Εργαστηρίου Μουσικής σε Δημοτικά Σχολεία-Ημερίδες-Εκδηλώσεις (Φωτογραφικό υλικό-αφίσες-προγράμματα)

Διδασκαλίες φοιτητών/τριων του Εργαστηρίου Μουσικής σε Δημοτικά Σχολεία-Ημερίδες-Εκδηλώσεις (Φωτογραφικό υλικό-αφίσες-προγράμματα) Εργαστήριο Μουσικής Διδασκαλίες φοιτητών/τριων του Εργαστηρίου Μουσικής σε Δημοτικά Σχολεία-Ημερίδες-Εκδηλώσεις (Φωτογραφικό υλικό-αφίσες-προγράμματα) Χειμερινό εξάμηνο 2010 Διδασκαλίες φοιτητών στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

1. Θέµα project κριτήρια επιλογής θέµατος

1. Θέµα project κριτήρια επιλογής θέµατος ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ : «Ταξίδι στα µέρη του ιονύσου» ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΣ : ΠΟΥΓΑΡΙ ΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ : 2013-2014 ΤΑΞΗ : Γ 1. Θέµα project κριτήρια

Διαβάστε περισσότερα

Γ2/4294/ ΥΠ.Ε.Π.Θ. Εγκύκλιος Γ2/4294/ ΥΠ.Ε.Π.Θ. ιδασκαλία µαθηµάτων στα Γυµνάσια

Γ2/4294/ ΥΠ.Ε.Π.Θ. Εγκύκλιος Γ2/4294/ ΥΠ.Ε.Π.Θ. ιδασκαλία µαθηµάτων στα Γυµνάσια Γ2/4294/27-08-1993 ΥΠ.Ε.Π.Θ. Εγκύκλιος Γ2/4294/27-08-1993 ΥΠ.Ε.Π.Θ. ιδασκαλία µαθηµάτων στα Γυµνάσια Με την έναρξη του νέου διδακτικού έτους 1993-94 θέτουµε υπόψη σας τα ακόλουθα: 1. Ύστερα από την αριθ.

Διαβάστε περισσότερα

Μουσική Αγωγή στην Προσχολική και Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Ζωή Διονυσίου

Μουσική Αγωγή στην Προσχολική και Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Ζωή Διονυσίου Μουσική Αγωγή στην Προσχολική και Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Ζωή Διονυσίου Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το έργο «Ανοικτά Ακαδημαϊκά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΥΤΕΡΑ 25/1 ΤΡΙΤΗ 26/1 ΤΕΤΑΡΤΗ 27/1 ΠΕΜΠΤΗ 28/1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 29/1 ΣΟΦΟΣ ΑΛΙΒΙΖΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ

ΔΕΥΤΕΡΑ 25/1 ΤΡΙΤΗ 26/1 ΤΕΤΑΡΤΗ 27/1 ΠΕΜΠΤΗ 28/1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 29/1 ΣΟΦΟΣ ΑΛΙΒΙΖΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2015-2016* ΔΕΥΤΕΡΑ 25/1 ΤΡΙΤΗ 26/1 ΤΕΤΑΡΤΗ 27/1 ΠΕΜΠΤΗ 28/1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 29/1 ΣΟΦΟΣ ΑΛΙΒΙΖΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

7ο Διεθνές Συνέδριο για την Ανοικτή και εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση: Μεθοδολογίες Μάθησης

7ο Διεθνές Συνέδριο για την Ανοικτή και εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση: Μεθοδολογίες Μάθησης 7ο Διεθνές Συνέδριο για την Ανοικτή και εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση: Μεθοδολογίες Μάθησης Αθήνα, 8-10 Νοεμβρίου 2013 Η μέθοδος της χρήσης έργων τέχνης στην εκπαίδευση ενηλίκων: μία μελέτη περίπτωσης για τη

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες:

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες: Πρόταση Διδασκαλίας Ενότητα: Τάξη: 7 η - Τέχνη: Μια γλώσσα για όλους, σε όλες τις εποχές Γ Γυμνασίου Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος Α: Στόχοι Οι μαθητές/ τριες: Να

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014-2015

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014-2015 09:00-12:00 Μεσαία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014-2015 ΔΕΥΤΕΡΑ, 31-08-2015 ΤΡΙΤΗ, 01-09-2015 ΤΕΤΑΡΤΗ, 02-09-2015 ΠΕΜΠΤΗ, 03-09-2015 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ Στο πλαίσιο του μαθήματος της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας της Γ Γυμνασίου οι μαθητές ήρθαν σε επαφή με ένα δείγμα ερωτικής ποίησης. Συγκεκριμένα διδάχτηκαν το ποίημα

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο για τη χρήση της Οπτικής Διδασκαλίας και της Ψηφιακής Αφήγηση ως εκπαιδευτικά εργαλεία.

Ερωτηματολόγιο για τη χρήση της Οπτικής Διδασκαλίας και της Ψηφιακής Αφήγηση ως εκπαιδευτικά εργαλεία. Ερωτηματολόγιο για τη χρήση της Οπτικής Διδασκαλίας και της Ψηφιακής Αφήγηση ως εκπαιδευτικά εργαλεία. Τα πεδία με αστερίσκο () είναι υποχρεωτικά. Παρακαλώ συμπληρώστε το παρακάτω ερωτηματολόγιο της έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 1 η ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ (ΑΛΛΗΛΟ-)ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2012-2013. Διοργάνωση: Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Β. Καλοκύρη Παρασκευή 14 - Σάββατο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΕΙΣΜΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

Η ΣΕΙΣΜΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Η ΣΕΙΣΜΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Βέλτιστο Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Γεωγραφία (ΠΕ) Δημιουργός: ΠΑΣΧΑΛΗΣ ΚΑΛΙΤΣΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Σημείωση Το

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα θερινής περιόδου Γ Λυκείου 2015 2016. Από 22 Ιουνίου έως 24 Ιουλίου Διάρκεια προγράμματος: 5 εβδομάδες

Πρόγραμμα θερινής περιόδου Γ Λυκείου 2015 2016. Από 22 Ιουνίου έως 24 Ιουλίου Διάρκεια προγράμματος: 5 εβδομάδες Πρόγραμμα θερινής περιόδου Γ Λυκείου 2015 2016 Από 22 Ιουνίου έως 24 Ιουλίου Διάρκεια προγράμματος: 5 εβδομάδες Εβδομαδιαίο πρόγραμμα (διδακτική ώρα: 50 ) 1. Νεοελληνική Γλώσσα (για όλες τις ομάδες προσανατολισμού)

Διαβάστε περισσότερα

Σύστημα ψηφιακής επεξεργασίας ακουστικών σημάτων με χρήση προγραμματιζόμενων διατάξεων πυλών. Πτυχιακή Εργασία. Φοιτητής: ΤΣΟΥΛΑΣ ΧΡΗΣΤΟΣ

Σύστημα ψηφιακής επεξεργασίας ακουστικών σημάτων με χρήση προγραμματιζόμενων διατάξεων πυλών. Πτυχιακή Εργασία. Φοιτητής: ΤΣΟΥΛΑΣ ΧΡΗΣΤΟΣ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Τμήμα Ηλεκτρονικών Μηχανικών Τ.Ε. Σύστημα ψηφιακής επεξεργασίας ακουστικών σημάτων με χρήση προγραμματιζόμενων διατάξεων πυλών. Πτυχιακή Εργασία Φοιτητής:

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικά προγράμματα και δράσεις της ΕΛΣ. Αλέξανδρος Ευκλείδης Σκηνοθέτης Δρ. Θεατρολογίας 11/05/2014

Εκπαιδευτικά προγράμματα και δράσεις της ΕΛΣ. Αλέξανδρος Ευκλείδης Σκηνοθέτης Δρ. Θεατρολογίας 11/05/2014 Εκπαιδευτικά προγράμματα και δράσεις της ΕΛΣ Αλέξανδρος Ευκλείδης Σκηνοθέτης Δρ. Θεατρολογίας 11/05/2014 Η Εθνική Λυρική Σκηνή επενδύει στην εκπαίδευση για τη δημιουργία αφενός μιας νέας γενιάς Ελλήνων

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ

Ι ΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ Ενότητα: ιαθεματικότητα στα ισχύοντα Αναλυτικά Προγράμματα και μέθοδος Project ιδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Project: Η Αναζήτηση της Αλήθειας από Φιλοσόφους, Τραγικούς Ποιητές, ιδασκάλους άλλων Θρησκειών

Project: Η Αναζήτηση της Αλήθειας από Φιλοσόφους, Τραγικούς Ποιητές, ιδασκάλους άλλων Θρησκειών ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΠΠΣ ΚΑΙ ΤΑ ΑΠΣ (12-14 ΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2005) Project: Η Αναζήτηση της Αλήθειας από Φιλοσόφους, Τραγικούς Ποιητές,

Διαβάστε περισσότερα

ιδακτική μαθημάτων Ειδικότητας

ιδακτική μαθημάτων Ειδικότητας ιδακτική μαθημάτων Ειδικότητας Ασημίνα Κοντογεωργίου 2010-2011 2 2.Ποιοι θα είναι οι μαθησιακοί στόχοι; 3.Πώς θα εξασφαλίσετε την υλοποίησή τους; 4.Για τις Συνθήκες υλοποίησης του Project: Πότε και πώς

Διαβάστε περισσότερα

«Θάλασσα Οικολογία» Καθηγητής: Αναστασιάδης Παναγιώτης

«Θάλασσα Οικολογία» Καθηγητής: Αναστασιάδης Παναγιώτης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ Ι ΑΣΚΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ Προηγµένες Μαθησιακές Τεχνολογίες ιαδικτύου και Εκϖαίδευση αϖό Αϖόσταση ΤΕΛΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες Νέες Τεχνολογίες; Εισαγωγή. 1841: Μαυροπίνακας. 1940: Κινούµενη Εικόνα. 1957: Τηλεόραση

Ποιες Νέες Τεχνολογίες; Εισαγωγή. 1841: Μαυροπίνακας. 1940: Κινούµενη Εικόνα. 1957: Τηλεόραση Νέες Τεχνολογίες στην Εκπαίδευση Εισαγωγή Ποιες Νέες Τεχνολογίες; 1841: Μαυροπίνακας 1940: Κινούµενη Εικόνα 1957: Τηλεόραση 2000: Το ιαδίκτυο και η Τεχνολογία της πληροφορίας και των επικοινωνιών 1 Νέες

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος 5. Πρόλογος

Πρόλογος 5. Πρόλογος Πρόλογος 5 Πρόλογος Το βιβλίο αυτό, μαζί με το ϖρώτο βιβλίο με τίτλο «Ανθολόγιο αρχαϊκής λυρικής ϖοίησης», χαιρετίζει την εϖιστροφή της αρχαίας λυρικής ϖοίησης στη Μέση Εκϖαίδευση. Γνωρίζουμε ότι το είδος

Διαβάστε περισσότερα

Μουσικό ταξίδι στην Ελλάδα

Μουσικό ταξίδι στην Ελλάδα Μουσικό ταξίδι στην Ελλάδα Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Προσχολική Παιδαγωγική Δημιουργός: ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Η παράσταση αρχίζει»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Η παράσταση αρχίζει» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Η παράσταση αρχίζει» ΝΙΚΟΛΑΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τέχνη και Μαθηματικά

Τέχνη και Μαθηματικά Τέχνη και Μαθηματικά Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Διαθεματικό Δημιουργός: ΜΑΡΙΑ ΚΟΥΚΛΑΤΖΙΔΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Σημείωση Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ανθρωπιστικών Επιστημών. Δρ. Μανόλης Μανωλεδάκης Λέκτορας Αρχαιολογίας της Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος

Σχολή Ανθρωπιστικών Επιστημών. Δρ. Μανόλης Μανωλεδάκης Λέκτορας Αρχαιολογίας της Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος Σχολή Ανθρωπιστικών Επιστημών Δρ. Μανόλης Μανωλεδάκης Λέκτορας Αρχαιολογίας της Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος Μαύρη Θάλασσα. Ιστορία και Πολιτισμός MA in Black Sea Cultural

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΤΟΧΑΣΜΟΣ 1ης ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ

ΑΝΑΣΤΟΧΑΣΜΟΣ 1ης ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ Αναστοχασμός ΑΝΑΣΤΟΧΑΣΜΟΣ 1ης ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ(A) : Βαρβιτσιώτης Ιωάννης ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ : Ελεύθερη πτώση επιτάχυνση της βαρύτητας g ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑ88 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος

ΣΑ88 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος ΣΑ88 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Δημήτρης Πλάντζος ΣΑ88: Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Το σεμινάριο βοηθά τους φοιτητές να εμπεδώσουν

Διαβάστε περισσότερα

Ο Χορός στα Προγράμματα Σπουδών της Φυσικής Αγωγής. Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής

Ο Χορός στα Προγράμματα Σπουδών της Φυσικής Αγωγής. Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής Ο Χορός στα Προγράμματα Σπουδών της Φυσικής Αγωγής Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής Ο ρόλος του χορού στην εκπαίδευση Ο χορός είναι κίνηση φυσική δραστηριότητα. Συνεπώς είναι θεματικό

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Τεχνολογία Ήχου

Μάθημα: Τεχνολογία Ήχου Τμήμα Τεχνών Ήχου και Εικόνας Ιόνιο Πανεπιστήμιο Μάθημα: Τεχνολογία Ήχου Εργαστηριακή Άσκηση 2 «Αποτύπωση παραμορφώσεων της αλυσίδας ηχητικής αναπαραγωγής» Διδάσκων: Φλώρος Ανδρέας Δρ. Ηλ/γος Μηχ/κός &

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες του Τμήματος Πολιτιστικών Θεμάτων και Καλλιτεχνικών Αγώνων

Δραστηριότητες του Τμήματος Πολιτιστικών Θεμάτων και Καλλιτεχνικών Αγώνων Δραστηριότητες του Τμήματος Πολιτιστικών Θεμάτων Καλλιτεχνικών Αγώνων Υπεύθυνος: Παγιώτης Σκορδάς, Φιλόλογος Υλοποίηση Πολιτιστικών Προγραμμάτων στα πλαίσια των σχολικών Δραστηριοτήτων Έ πολιτιστικό πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Σχολική Μουσική Εκπαίδευση: αρχές, στόχοι, δραστηριότητες. Ζωή Διονυσίου

Σχολική Μουσική Εκπαίδευση: αρχές, στόχοι, δραστηριότητες. Ζωή Διονυσίου Σχολική Μουσική Εκπαίδευση: αρχές, στόχοι, δραστηριότητες Ζωή Διονυσίου Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το έργο «Ανοικτά Ακαδημαϊκά

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Πλοήγησης στην Ηλεκτρονική Αρχαιογνωσία

Οδηγός Πλοήγησης στην Ηλεκτρονική Αρχαιογνωσία [Βιβλιογραφίες-Ηλεκτρονικές πηγές] Οδηγός Πλοήγησης στην Ηλεκτρονική Αρχαιογνωσία Κλασικές σπουδές και Ενημέρωση Σχολές-Τμήματα - Σχολές-Τμήματα - Ινστιτούτα - Κέντρα ερευνητικά - Ομάδες διαλόγου Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα