ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΟΥ ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΟΥ ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ"

Transcript

1 ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΟΥ ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ Μαθηματικές γνώσεις και υπολογισμός φαρμακευτικών : Απαραίτητες κλινικές δεξιότητες για το νοσηλευτή Αθανασάκης Ευστράτιος Νοσηλευτής ΤΕ, Απόφοιτος «Αλεξάνδρειου» Τεχνολογικού Εκπαιδευτικού Ιδρύματος Θεσσαλονίκης _ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ_ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Οι νοσηλευτές κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους διαχειρίζονται καταστάσεις όπου η γνώση είναι απαραίτητη. Μια από αυτές τις καταστάσεις αποτελεί ο υπολογισμός των φαρμάκων που πρόκειται να χορηγηθούν σε ασθενείς. Σκοπός: Η ανασκόπηση της βιβλιογραφίας σχετικά με τις μαθηματικές γνώσεις και τις δεξιότητες φαρμακευτικών σε νοσηλευτές και φοιτητές νοσηλευτικής. Υλικό-Μέθοδος: Πραγματοποιήθηκε αναζήτηση δημοσιευμένων ερευνητικών και ανασκοπικών άρθρων από τον Ιανουάριο του 1989 έως το Μάρτιο του 2012, στη βάση δεδομένων Pubmed. Οι όροι αναζήτησης που χρησιμοποιήθηκαν ήταν: νοσηλευτές, μαθηματικές δεξιότητες, αριθμητικές δεξιότητες και δεξιότητες φαρμακευτικών. Αποτελέσματα: Από την ανασκόπηση της βιβλιογραφίας διαπιστώνεται πως αρκετές ερευνητικές μελέτες διερευνούν τις μαθηματικές γνώσεις και δεξιότητες φαρμακευτικών των φοιτητών νοσηλευτικής. Τα αποτελέσματα των παραπάνω μελετών υποδεικνύουν πως οι φοιτητές έχουν μειωμένες δεξιότητες στην εκτέλεση πράξεων και υπολογισμών φαρμακευτικών. Σε αντίθεση με τους φοιτητές, οι νοσηλευτές που εργάζονται είναι πιθανότερο να έχουν καλύτερες επιδόσεις στον υπολογισμό. Εκτός από την εκτίμηση των δεξιοτήτων των φοιτητών, σε αρκετές μελέτες αξιολογήθηκε η εφαρμογή εκπαιδευτικών παρεμβάσεων στην ενίσχυση του τρόπου φαρμακευτικών. Η επάρκεια στην εκτέλεση υπολογισμών φαρμακευτικών αποτελεί προληπτικό μέτρο των λαθών κατά την προετοιμασία και χορήγηση φαρμάκων. Συμπεράσματα: Οι μαθηματικές γνώσεις και ο υπολογισμός φαρμακευτικών αποτελούν αλληλένδετες έννοιες και απαραίτητες κλινικές δεξιότητες για το νοσηλευτή. Το γεγονός ότι οι φοιτητές νοσηλευτικής δεν έχουν ικανοποιητικές δεξιότητες, ίσως να αποτελεί ένα θέμα στο οποίο οι φορείς της νοσηλευτικής εκπαίδευσης πρέπει να εστιάσουν την προσοχή τους. Η περαιτέρω διερεύνηση των των νοσηλευτών θεωρείται απαραίτητη. Λέξεις Κλειδιά: Νοσηλευτές, μαθηματικές δεξιότητες, αριθμητικές δεξιότητες, δεξιότητες φαρμακευτικών. Υπεύθυνος αλληλογραφίας: Αθανασάκης Ευστράτιος, Αντιφίλιπποι, Καβάλα, ΤΚ 64100, Rostrum of Asclepius - To Vima tou Asklipiou Journal Volume 12, Issue 1 (January March 2013) REVIEW Mathematical knowledge and drug dosage calculation: Necessary clinical skills for the nurse Athanasakis Efstratios RN, Graduate of Nursing Faculty, Alexandreio Technological Educational Institute of Thessaloniki, Greece ABSTRACT When nurses perform their tasks, they manage situations where maths knowledge is required. Such a situation is the calculation of medication dosage. Aim: The literature review of papers relevant with the mathematical knowledge and drug calculation skills of nurses and nursing students. Material-Method: A search of published research and review articles from January 1989 until March 2012, has been conducted in Pubmed database. The search terms used were: nurses, mathematics skills, numeracy skills and medication dosology calculation skills. Results: Literature review showed that many studies focus in the mathematical knowledge and drug dosage calculation competency of nursing students. Results from these studies revealed that nursing students had poor mathematical Σελίδα 5

2 Τρίμηνη, ηλεκτρονική έκδοση του Τμήματος Νοσηλευτικής Α, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθήνας knowledge and drug dosage calculation skills. In contrast with students, professional nurses are more likely to have sufficient skills in drug calculations. Apart from the papers analyzing calculation skills assessment, several studies examined educational interventions in the context of calculation skills enhancement. Accuracy and proficiency in the dosage calculation of medications is a preventive factor of errors made at medication preparation and administration. Conclusion: Mathematical knowledge and drug dosage calculation abilities are interrelated concepts and essential clinical skills for the nurse. The fact that nursing students do not have adequate skills for calculating medications dosage, might be an issue that schools of nursing education should focus in. Further research of the drug dosage calculation skills is considered essential. Keywords: Nurses, mathematics skills, numeracy skills, medication dosology calculation skills. Corresponding Author: Athanasakis Efstratios, Antifilipi, Kavala, PC 64100, Ε-mail: ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η προετοιμασία και η χορήγηση φαρμάκων σε ασθενείς αποτελεί υψηλού επιπέδου ευθύνη και ένα νοσηλευτικό καθήκον, το οποίο πραγματοποιείται καθημερινά. 1 Για την αποτελεσματική και ασφαλή χορήγηση φαρμάκων από τους νοσηλευτές είναι απαραίτητα τρία στοιχεία: α) η φαρμακευτική γνώση (δράση των φαρμάκων, των και του θεραπευτικού εύρους τους), β) η γνώση στοιχείων του ασθενούς (ηλικία, διάγνωση, κατάσταση) και γ) η γνώση των αριθμητικών πράξεων (για το σωστό υπολογισμό φαρμακευτικών δόσεων που πρόκειται να χορηγηθούν στον ασθενή). 1-3 Η συχνότητα που οι νοσηλευτές εκτελούν ς με σκοπό τη χορήγηση φαρμάκων, διαφέρει ανάλογα τον τύπο της κλινικής. 4 Εκτός από τη χορήγηση φαρμάκων, οι μαθηματικοί υπολογισμοί χρησιμεύουν και σε άλλες καταστάσεις, όπως η εκτίμηση του δείκτη μάζας σώματος ή επιφανειών σώματος, η εκτίμηση του όγκου χορήγησης ενδοφλέβιων υγρών και η καταμέτρηση προσλαμβανομένων- αποβαλλόμενων υγρών του ασθενή. 5-7 Παρεκκλίσεις από την ακρίβεια στον υπολογισμό δοσολογίας μιας φαρμακευτικής ουσίας ενέχουν τον κίνδυνο φαρμακευτικού λάθους. Υπάρχουν αρκετές μελέτες στις οποίες οι ανεπαρκείς δεξιότητες φαρμακευτικών δόσεων θεωρούνται ως ένας από τους πιθανούς παράγοντες που συμβάλλει στην εμφάνιση φαρμακευτικών λαθών. 5,8 Όμως, ελάχιστες είναι οι μελέτες στις οποίες τεκμηριώνεται η θετική συσχέτιση μεταξύ του φαρμακευτικού λάθους και του λάθους φαρμακευτικών. 9 Η Wright σε μελέτη της επισημαίνει πως από τη στιγμή που δεν υπάρχουν αρκετές ερευνητικές μελέτες που να αναδεικνύουν το λάθος υπολογισμό ως αίτιο των φαρμακευτικών λαθών, είναι αδύνατο να ειπωθεί πως οι νοσηλευτές έχουν φτωχές δεξιότητες φαρμακευτικών. 10 Σελίδα 6 Μαθηματικές γνώσεις και υπολογισμός φαρμακευτικών : Απαραίτητες κλινικές δεξιότητες για το νοσηλευτή

3 ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΟΥ ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ Σκοπός Αποτελέσματα Σκοπός του παρόντος άρθρου ήταν η Από τη βιβλιογραφική ανασκόπηση ανασκόπηση της βιβλιογραφίας σχετικά με προέκυψαν 47 πηγές, 27 από τις οποίες ήταν τις μαθηματικές γνώσεις και τις δεξιότητες πρωτογενή ερευνητικά άρθρα και οι φαρμακευτικών σε υπόλοιπες (20) αφορούσαν άλλες πηγές νοσηλευτές και φοιτητές νοσηλευτικής. ανασκοπήσεις, οδηγίες, ανάλυση θεμάτων, βιβλίο, διαδικτυακή πηγή. Όπως φαίνεται Υλικό-Μέθοδος στον πίνακα 1, υπάρχουν αρκετές Η αναζήτηση πραγματοποιήθηκε το Μάρτιο βιβλιογραφικές αναφορές από χώρες όπως το του 2012 στη βάση δεδομένων Pubmed. Η και την Αμερική. αναζήτηση άρθρων αφορούσε αυτά που είχαν Στη μελέτη των Bindler και Bayne, 11 όπου δημοσιευθεί από τον Ιανουάριο του 1989 συμμετείχαν νοσηλευτές, διαπιστώθηκε πως μέχρι το Μάρτιο του 2012, είτε ερευνητικού ή η πλειοψηφία των νοσηλευτών (81%), δεν ανασκοπικού περιεχομένου και περιορίστηκε κατάφερε να πετύχει πάνω από 90% στο σε αυτά που είχαν χρησιμοποιήσει στον τίτλο τεστ και το 43% αυτών είχαν τους ή στην περίληψη τους ή ως λέξεις ποσοστό επιτυχίας κατώτερο του 70%. Σε κλειδιά, τους ακόλουθους όρους: Nurses, άλλη μελέτη, 12 οι νοσηλευτές έδειχναν mathematics skills, numeracy skills, ενδιαφέρον για την εκτέλεση υπολογισμών, medication dosology calculation skills.τα αλλά θεωρούσαν δύσκολες τις αρχές της άρθρα που επιλέχθηκαν για περαιτέρω φαρμακολογίας. Επίσης, αναφέρουν πως μελέτη ήταν αυτά που είχαν δημοσιευτεί στην γνώριζαν να υπολογίζουν το ρυθμό έγχυσης αγγλική γλώσσα και μελετούσαν τις ενός διαλύματος (73%), να κάνουν μαθηματικές δεξιότητες ή/και τις δεξιότητες μετατροπές (79%), να υπολογίζουν τη φαρμακευτικών δοσολογία ενός φαρμάκου σε μορφή δισκίου των νοσηλευτών ή/και φοιτητών (95%) και λιγότερο κατείχαν ς νοσηλευτικής. Δεν υπήρξαν περιορισμοί ως για τη χορήγηση διαλυμάτων (50%). Όσον προς το έτος δημοσίευσης και το είδος της αφορά στην επίλυση προβλημάτων, το 83% μελέτης. Ο συνολικός αριθμών πηγών που των νοσηλευτών αδυνατούσε να βρει το προέκυψαν από την αναζήτηση ήταν 47. Τα σημείο που έπρεπε να τοποθετήσει 22 άρθρα αποτέλεσαν τις πρωταρχικές πηγές, υποδιαστολή (στους δεκαδικούς αριθμούς). ενώ οι υπόλοιπες πηγές (25) αποτελούν Σε προβλήματα με περιεχόμενο τον παραπομπές των αρχικών. υπολογισμό όγκου υγρών που πρόκειται να χορηγηθεί σε ασθενή, τα 2/3 των Σελίδα 7

4 Τρίμηνη, ηλεκτρονική έκδοση του Τμήματος Νοσηλευτικής Α, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθήνας νοσηλευτών χρησιμοποιούσαν λάθος τον όρο milligram (χιλιοστόγραμμο), αντί του millilitre (χιλιοστόλιτρο). Για να υπολογίσουν το ρυθμό χορήγησης ενδοφλέβιων υγρών, οι νοσηλευτές θεωρούν σημαντική τη γνώση που απέκτησαν από την κλινική τους εμπειρία, χρησιμοποιώντας παράλληλα τις γνώσεις τους. Άλλες φορές, παρακολουθούν προσεκτικά το ρυθμό χορήγησης του διαλύματος ή τον επαναπροσαρμόζουν σε συχνά διαστήματα. Όμως, δε συμβαίνει το ίδιο σε περιπτώσεις νοσηλευτών που δεν έχουν κλινική εμπειρία. Για τον υπολογισμό του ρυθμού χορήγησης ενδοφλέβιων υγρών, οι νοσηλευτές με μικρή εμπειρία χρησιμοποιούν περισσότερο τους τύπους, μέχρι να νιώσουν πως απόκτησαν την κατάλληλη εμπειρία (σε διάστημα 2-3 μηνών). 4 Στη μελέτη των Jukes και Gilchrist, 13 οι φοιτητές υποβλήθηκαν σε ορισμένες ερωτήσεις. Οι ερωτήσεις αφορούσαν θέματα όπως τις δόσεις φαρμάκων προς έγχυση, δόσεις ταμπλέτων, αραιώσεις διαλυμάτων και ενδοφλέβιες εγχύσεις. Οι ερωτήσεις περιελάμβαναν πράξεις διαίρεσης, πολλαπλασιασμού, ποσοστών, αναλογιών, μετατροπών σε διεθνείς μονάδες (units) και διαδικασίες σύνθετες με πολλαπλά βήματα. Η μέση τιμή της βαθμολογίας των φοιτητών στη δοκιμασία αυτή ήταν 5.5/10. Ωστόσο, σύμφωνα και με άλλους ερευνητές, 1,14 οι νοσηλευτές θα πρέπει να γνωρίζουν το επίπεδο των τους γνώσεων τους, των τους και να ενδιαφέρονται να ενισχύσουν τις μαθηματικές τους γνώσεις και όχι απλά να στηρίζουν τη γνώση τους σε τεστ. Η Wright, 8 μελέτησε τη συμβολή μιας εκπαιδευτικής παρέμβασης στην ενίσχυση των δεξιοτήτων των φοιτητών. Η παρέμβαση αυτή αφορούσε την παρακολούθηση συνεδριών, στις οποίες παρέχονταν στους φοιτητές μαθηματική εκπαίδευση (ομιλίες, βιβλίο με ασκήσεις και τις αντίστοιχες λύσεις τους). Η συνολική βαθμολογία των φοιτητών στο ερωτηματολόγιο που τους δόθηκε πριν την παρέμβαση ήταν 16 (σε κλίμακα βαθμολόγησης με άριστα το 30). Επιπλέον δυσκολίες συναντούσαν οι φοιτητές όταν είχαν να επιλύσουν πολλαπλασιασμούς κλασμάτων, αναλογίες, να ερμηνεύσουν δεδομένα, να διαχειριστούν τιμές και ποσοστά. Σημαντική βελτίωση παρατηρήθηκε στα επίπεδα αυτοπεποίθησης των φοιτητών στα μαθηματικά, μετά την παρέμβαση. Μετά το πέρας της παρέμβασης, διαπιστώθηκε παράλληλα και μείωση στην ανταπόκριση των φοιτητών. Σύμφωνα με την ερευνήτρια, αυτό οφειλόταν στη συνύπαρξη επιπλέον φοιτητικών υποχρεώσεων το χρονικό διάστημα που διεξήχθη η μελέτη. Παρόμοια μεθοδολογία εφαρμόστηκε σε μεταγενέστερη μελέτη από την ίδια ερευνήτρια, 15 χρησιμοποιώντας δείγμα Σελίδα 8 Μαθηματικές γνώσεις και υπολογισμός φαρμακευτικών : Απαραίτητες κλινικές δεξιότητες για το νοσηλευτή

5 ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΟΥ ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ φοιτητών νοσηλευτικής πριν (n=71) και μετά συγκεκριμένη έρευνα δεν συνεκτιμήθηκε ο (n=44) την παρέμβαση. Τα αποτελέσματα παράγοντας της ενθάρρυνσης των φοιτητών, που προέκυψαν ήταν παρόμοια με την φαίνεται πως ήταν αρκετά ενθαρρυμένοι ως προηγούμενη μελέτη. Η συγγραφέας όμως προς την εφαρμογή μεθόδων. συστήνει ως χρήσιμη την περισσότερη μελέτη Ακόμη, ήταν ικανοί να αναγνωρίζουν τις του ζητήματος, στοχεύοντας στη διδασκαλία πιθανές λάθος απαντήσεις τους. των φοιτητών ως προς την «πρόβλεψη» των Σε μελέτη τελειόφοιτων νοσηλευτών, 2 4 απαντήσεων ενός προβλήματος και την στους 10 φοιτητές περιέγραψαν τα έγκαιρη αναγνώριση τυχόν λαθών. μαθηματικά ως δύσκολα και 1 στους 3 Μελετώντας τον τρόπο που προσεγγίζουν οι αντιμετώπιζε δυσκολίες στην επίλυση ερευνητές το θέμα του προβλημάτων. Τα 2/3 των, ενδιαφέρον παρουσιάζει μια φοιτητών, θεωρούσαν πως είχαν επαρκείς μελέτη όπου υπήρξε ποιοτική προσέγγιση του μαθητικές δεξιότητες. Όταν οι φοιτητές θέματος. 16 Στη μελέτη αυτή, διερευνήθηκαν οι ερωτήθηκαν για την αποτελεσματικότερη απόψεις των φοιτητών νοσηλευτικής ως μέθοδο διδασκαλίας του προς τον τρόπο μάθησης φαρμακευτικών, θεώρησαν ως φαρμακευτικών. Από τα καταλληλότερη την εποπτεία τους από τους συμπεράσματα της μελέτης προκύπτει πως οι νοσηλευτές. ανάγκες μάθησης των φοιτητών Σε μία άλλη έρευνα, 1 οι νοσηλευτές είχαν μεταβάλλονται όσο η γνώση και η αντίληψη ποσοστό επιτυχίας σχεδόν 80%, σε αντίθεση των φοιτητών αυξάνεται. Έτσι, η χρήση με τους φοιτητές που είχαν σχεδόν 60% διαφόρων μεθόδων διδασκαλίας θα ήταν επιτυχία. Στις υψηλού βαθμού δυσκολίας καταλληλότερη, ανάλογα με το επίπεδο μαθηματικές πράξεις και οι δυο πληθυσμοί γνώσης των φοιτητών. αντιμετώπισαν δυσκολίες στην επίλυση Οι Kelly και Colby, 17 προσέγγισαν το προβλημάτων που σχετίζονται με την αύξηση πρόβλημα του φαρμακευτικών του βάρους, τις αραιώσεις και τη μετατροπή χρησιμοποιώντας τη μάθηση αραβικών και ρωμαϊκών αριθμών. Κατά την βασισμένη στη διερεύνηση του προβλήματος αυτοαξιολόγηση τους, οι νοσηλευτές και οι (problem based learning). Οι ερευνητές φοιτητές νοσηλευτικής θεωρούσαν επαρκείς υπέβαλλαν στους φοιτητές φαρμακευτικά τις μαθηματικές τους δεξιότητες. Αλλά, δεν προβλήματα προς επίλυση και τους ίσχυε το ίδιο όσο αφορά μαθηματικούς σύστησαν να τα λύσουν ακολουθώντας δικές τύπους, ρωμαϊκούς αριθμούς και ποσοστά. τους μεθόδους και διαδικασίες. Αν και στη Συγκρίνοντας τη γνώση των νοσηλευτών με Σελίδα 9

6 Τρίμηνη, ηλεκτρονική έκδοση του Τμήματος Νοσηλευτικής Α, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθήνας αυτή των φοιτητών νοσηλευτικής, οι πρώτοι γνώριζαν καλύτερα ορισμένα πεδία της κλινικής πρακτικής. Για παράδειγμα, οι νοσηλευτές γνώριζαν πώς να κάνουν μετατροπές, να υπολογίσουν αναλογίες υγρών και δόσεις βάσει του σωματικού βάρους του ασθενή. Σε άλλη μελέτη, 18 η οποία περιελάμβανε φοιτητές και νοσηλευτές, διαπιστώθηκε πως το 55% και το 45% αυτών αντίστοιχα, έλαβε 60% σε δοκιμασία εκτίμησης των αριθμητικών τους. Κατά τους συγγραφείς, το γεγονός των χαμηλών ποσοστών επιτυχίας, πιθανόν να οφείλεται στη μη χρήση αριθμομηχανής και στη μειωμένη εξάσκηση του μυαλού στην εκτέλεση πράξεων. Όσον αφορά στην ηλικία των συμμετεχόντων, οι νοσηλευτές ηλικίας >35 ετών, ήταν περισσότερο ικανοί στην εκτέλεση πράξεων από ότι οι νεότεροι νοσηλευτές. Στην ίδια μελέτη, παρατηρήθηκαν παρόμοια αποτελέσματα ( 60%), όταν οι φοιτητές και οι νοσηλευτές υποβλήθηκαν σε δοκιμασίες σχετικές με τον υπολογισμό φαρμακευτικών. Στο σύνολο, οι φοιτητές και οι νοσηλευτές είχαν καλύτερη επίδοση στην εκτέλεση υπολογισμών στερεών, από του στόματος, υγρών και ενέσιμων φαρμάκων, ενώ δυσκολεύονταν σε περιπτώσεις όπου υπήρχαν ποσοστά και υπολογισμός ρυθμού έγχυσης ενός φαρμάκου. Τρόποι επίλυσης προβλημάτων Ο πιο διαδεδομένος τύπος για την επίλυση προβλημάτων είναι η μέθοδος των τριών. Η μέθοδος των τριών αποτελείται από τρεις σταθερές μεταβλητές τιμές και μια ζητούμενη (το x). Οι τρεις σταθερές τιμές περιλαμβάνουν: την επιθυμητή δοσολογία φαρμάκου τη διαθέσιμη δοσολογία φαρμάκου και τη διαθέσιμη ποσότητα φαρμάκου που πρόκειται να χορηγηθεί στον ασθενή. Η ζητούμενη τιμή x, αποτελεί την ποσότητα του φαρμάκου που θα χορηγηθεί σε ασθενή (πίνακας 2, β). 10,19 Άλλοι βασικοί τύποι παρατίθενται από την Trim (πίνακας 2). 20 Εκτός από τη χρήση τύπων, υπάρχουν άλλοι εναλλακτικοί τρόποι φαρμακευτικών, όπου χρησιμοποιούνται διαφορετικές μέθοδοι (πίνακας 3). 21 Οι Connor και Tillman, 22 μελέτησαν τη χρήση αλγορίθμου για τον υπολογισμό ρυθμού χορήγησης ενδοφλέβιων διαλυμάτων και φαρμάκων. Η χρήση αλγορίθμου βασισμένου σε ένα τύπο, θα μπορούσε να αποτελέσει εναλλακτικό τρόπο του ρυθμού χορήγησης υγρών και οδηγό λήψης αποφάσεων. Ο αλγόριθμος παρακάμπτει την πολυπλοκότητα των πράξεων, χρησιμοποιώντας ερωτήματα και απαντήσεις που παρουσιάζονται σε διάγραμμα ροής. Σελίδα 10 Μαθηματικές γνώσεις και υπολογισμός φαρμακευτικών : Απαραίτητες κλινικές δεξιότητες για το νοσηλευτή

7 ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΟΥ ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ Πολλοί νοσηλευτές βασίζονται στη χρήση της για τον υπολογισμό. 27 Ένας από αριθμομηχανής και ίσως να μην κατανοούν τους πιθανούς λόγους αποφυγής χρήσης τις μαθηματικές αρχές. Το συμβούλιο των αριθμομηχανής αποτελεί το γεγονός πως οι Νοσηλευτών και Μαιών της Αγγλίας (Nursing αριθμομηχανές δεν είναι πάντα διαθέσιμες and Midwifery Council) υποστηρίζει πως η στην κλινική πράξη. 28 Άλλοι ερευνητές 29, αριθμομηχανή δεν θα πρέπει να λειτουργεί ως όμως θεωρούν πως η χρήση αριθμομηχανής «υποκατάστατο» των αριθμών, για αυτό το θα πρέπει να ενθαρρύνεται από τους λόγο δε συστήνει τη χρήση εκπαιδευτές των νοσηλευτικών σχολών. αριθμομηχανής. 14,23 Η χρήση της αριθμομηχανής για την επίλυση Θέματα εκπαίδευσης προβλημάτων προϋποθέτει τη γνώση και τον Η Wright, 10,30 θεωρεί πως ο υπολογισμός σωστό έλεγχο και διαχείριση όχι μόνο των είναι ένα πρόβλημα που δεδομένων, αλλά και των αποτελεσμάτων εντοπίζεται στη νοσηλευτική εκπαίδευση. των πράξεων. 13,24,25 Διότι η Αναφέρει πως οι γραπτές δοκιμασίες που αριθμομηχανή μπορεί να προσφέρει το υποβάλλονται οι νοσηλευτές στα ερευνητικά πλεονέκτημα αποφυγής λαθών που πλαίσια των μελετών, δεν αντιπροσωπεύουν οφείλονται στον υπολογισμό πλήρως την κλινική πραγματικότητα. Αυτό πράξεων, αλλά δεν μπορεί να υποδείξει στο συμβαίνει διότι στις δοκιμασίες αυτές οι χρήστη ποια δεδομένα θα εισάγει, ποια θα νοσηλευτές καλούνται να μη εξάγει και τον τρόπο ερμηνείας τους. 18 χρησιμοποιήσουν αριθμομηχανή, κάτι το Ωστόσο, σε συγκριτική μελέτη δυο ομάδων οποίο δε θα έκαναν όταν υπολόγιζαν φοιτητών που χρησιμοποίησαν ή όχι δοσολογίες στην πρακτική τους. Ακόμη, αριθμομηχανή για τον υπολογισμό προσθέτει πως δεν αξιολογούνται, η ομάδα που χρησιμοποίησε προβλήματα, όπως τα εξής: πόσα γραμμάρια αριθμομηχανή έλυσε με επιτυχία παραπάνω βρίσκονται σε συσκευασία 1000 ml ασκήσεις από ότι η άλλη ομάδα. Το ποσοστό διαλύματος 5% γλυκόζης ή πόση ποσότητα επιτυχίας των πρώτων ήταν 76.5%, ενώ των πρέπει να αναρροφηθεί από 1 amp δεύτερων ήταν (42.5%). 26 αδρεναλίνης 1:1000 για να έχουμε 0,01 g. Σε μελέτη όπου εξετάστηκαν 222 Τα λάθη που μπορεί να κάνουν οι φοιτητές, προγράμματα σπουδών τριτοβάθμιων αφορούν λάθη στην αντίληψη και διατύπωση τμημάτων νοσηλευτικής, οι εκπαιδευτικοί ενός προβλήματος, λάθη σε μαθηματικές νοσηλευτές στα 174 από αυτά, δεν επέτρεπαν πράξεις και λάθη σχετικά με τις μετρήσεις. 24 από τους φοιτητές τη χρήση αριθμομηχανής Λάθη που σχετίζονται με τη διατύπωση και Σελίδα 11

8 Τρίμηνη, ηλεκτρονική έκδοση του Τμήματος Νοσηλευτικής Α, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθήνας αντίληψη του προβλήματος διαπιστώθηκαν και σε άλλη μεταγενέστερη έρευνα. 31 Οι φοιτητές οι οποίοι υποβάλλονται σε τεστ αξιολόγησης των τους θα ήταν προτιμότερο να μην εξετάζονται μέσω ερωτήσεων πολλαπλής επιλογής, αλλά να χρησιμοποιούν χαρτί και μολύβι για επιλύσουν τα ερωτήματα. Επίσης, οι εξεταστές θα πρέπει να επιτρέπουν στους φοιτητές να χρησιμοποιούν μαθηματικούς τύπους ελεύθερα από το βιβλίο, κατά τη διάρκεια εξέτασης. Σκοπός των τεστ αξιολόγησης είναι να καταφέρουν οι φοιτητές να λύσουν επιτυχώς την άσκηση. 4 Οι εκπαιδευτές θα πρέπει να διδάσκουν στους φοιτητές όχι μόνο τον τρόπο εύρεσης της σωστής απάντησης, αλλά και το νόημα κάθε απάντησης (είναι λογική η απάντηση που βρέθηκε;). Η ενθάρρυνση τους να σχεδιάζουν μόνοι τους τον τρόπο εύρεσης λύσης σε ένα πρόβλημα είναι σημαντική. Μέσω της θεωρία μάθησης που λέγεται εποικοδομητική (constructivist), προτείνεται η ενίσχυση της ικανότητας αντίληψης των φοιτητών, πριν ακόμα ασχοληθούν με διαδικασίες και τους σχετικούς τύπους. Με άλλα λόγια, η ανάπτυξη της κριτικής ικανότητας για το αν μια απάντηση σε ένα φαρμακευτικό πρόβλημα θεωρείται λογική θα μπορούσε να αποτελέσει ένα τρόπο βελτίωσης των δεξιοτήτων των φοιτητών. Ως απώτερος στόχος θεωρείται η κατανόηση των αρχών που εμπλέκονται σε όλη τη διαδικασία επίλυσης υπολογισμών. Για παράδειγμα, ένας φοιτητής μπορεί να υπολογίσει τη χορήγηση 50 ml ενός φαρμάκου ενδομυϊκά, χωρίς όμως να συνειδητοποιήσει ότι η παραπάνω ποσότητα είναι αδύνατο να χορηγηθεί ενδομυϊκά. 17 Οι φοιτητές που έχουν υπόβαθρο γνώσεων από τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση είχαν περισσότερες πιθανότητες να γνωρίζουν μαθηματικά, όχι όμως να επιτύχουν στη δοκιμασία που υποβλήθηκαν. 32 Ένα σημαντικό ερώτημα είναι γιατί τα προγράμματα σπουδών δεν περιλαμβάνουν την επαγγελματική προετοιμασία των νοσηλευτών σχετικά με τα μαθηματικά και τις βασικές έννοιες αυτών ή δε δίνουν ιδιαίτερα βάση στη διδασκαλία των. 3,28 Η Middleton, 33 για τη δημιουργία προγράμματος που θα ενισχύει τις μαθηματικές δεξιότητες των φοιτητών νοσηλευτικής θεωρεί απαραίτητους τρεις παραμέτρους. Πρώτον, τη διαμόρφωση του προγράμματος με πρότυπο άλλα που εφαρμόζονται επιτυχώς σε πανεπιστήμια νοσηλευτικής, δεύτερον τη τυποποιημένη προσέγγιση των υπολογισμών και τρίτον την εφαρμογή του προγράμματος πριν οι φοιτητές αρχίσουν την κλινική άσκηση τους (όπου πρόκειται να διδαχθούν υπολογισμό δόσεων). Σελίδα 12 Μαθηματικές γνώσεις και υπολογισμός φαρμακευτικών : Απαραίτητες κλινικές δεξιότητες για το νοσηλευτή

9 ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΟΥ ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ Κατά τη διδασκαλία έχουν κυρίως οι φοιτητές, αλλά και οι κλινικοί η χρήση βοηθητικών μέσων που εκπαιδευτές και καθηγητές. 13,36 χρησιμοποιούν οι νοσηλευτές καθημερινά, όπως οι σύριγγες και τα συστήματα Τρόποι ενίσχυσης των δεξιοτήτων ενδοφλέβιας έγχυσης, αποτελούν παραδείγματα τα οποία οι φοιτητές εύκολα Η ανανέωση των γνώσεων των νοσηλευτών, μπορούν να ανακαλέσουν στη μνήμη τους. η ενασχόληση τους με παραδείγματα Άλλωστε, η επανάληψη βοηθάει στη φαρμακευτικών διατήρηση της γνώσης. 33 Ένας άλλος και η τακτική αυτοαξιολόγηση των παράγοντας που ενισχύει τη μάθηση του τους αποτελούν τρόπους των φοιτητών διατήρησης της γνώσης και των είναι η ελευθερία επιλογής του τρόπου τους σε μάθησης από τους ίδιους. 34 ικανοποιητικό επίπεδο. 37 Η επαναξιολόγηση, Μερικοί από τους παράγοντες που η επανεκπαίδευση και η διαβεβαίωση των παρακινούν τους φοιτητές να ασχοληθούν με γνώσεων θεωρούνται τρεις σημαντικές αρχές τα μαθηματικά και τον υπολογισμό για την εκτίμηση των θεωρούνται η περαιτέρω των νοσηλευτών. 7 εξάσκηση, η λήψη γραπτών δοκιμασιών, τα Άλλο μέτρο μείωσης του κινδύνου λάθους φροντιστήρια, τα online κουΐζ, οι ανταμοιβές, κατά τον υπολογισμό φαρμακευτικών η αγάπη για τη νοσηλευτική και η προσμονή αποτελεί η παροχή έντυπου για να γίνουν ικανοί νοσηλευτές. Υπάρχουν υλικού, όπως διαγράμματα και πίνακες όμως και παράγοντες που λειτουργούν ως μετατροπών από φάρμακα τα οποία εμπόδια στη μάθηση των φοιτητών. χορηγούνται σε ασθενείς. Επίσης, όσοι Ορισμένοι από αυτούς είναι η ηλικία, η νοσηλευτές νιώθουν αβέβαιοι ή έλλειψη χρόνου, θέματα γλώσσας, το άγχος αντιμετωπίζουν πολύπλοκες περιπτώσεις ότι θα αποτύχουν, έλλειψη κινήτρων και η, θα πρέπει να πίεση που νιώθουν για μελέτη. 35 ενθαρρύνονται να συμβουλεύονται τους Φυσικά, την ευθύνητων φοιτητών για την συναδέλφους τους που γνωρίζουν. 11,38 Για εξασφάλιση επαρκούς εκπαίδευσης και τον υπολογισμό ρυθμού χορήγησης καθοδήγησης για θέματα που αφορούν τις ενδοφλέβιων διαλυμάτων, η χρήση έτοιμων μαθηματικές γνώσεις και δεξιότητες πινάκων που απεικονίζουν τον όγκο υγρών φαρμακευτικών δόσεων, την που πρόκειται να χορηγηθούν στον ασθενή, το χρόνο που πρέπει να γίνει η έγχυση και την Σελίδα 13

10 Τρίμηνη, ηλεκτρονική έκδοση του Τμήματος Νοσηλευτικής Α, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθήνας αντίστοιχη τιμή ρύθμισης του ροόμετρου, είναι ιδιαίτερα ωφέλιμη. 6 Στον εκπαιδευτικό τομέα, σπουδαίο ρόλο έχουν τα νοσηλευτικά τμήματα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, στην καθοδήγηση των φοιτητών για την ανάπτυξη των δεξιοτήτων τους. 39 Στις δεξιότητες των φοιτητών, συμπεριλαμβάνεται η χορήγηση φαρμάκων, η οποία θεωρείται ένα από τα βασικότερα στοιχεία της νοσηλευτικής εκπαίδευσης. 40 H ανατροφοδότηση (feedback), θωρείται από τους φοιτητές ένας τρόπος εκτίμησης της προόδου που έχουν κάνει και των «κενών γνώσης» που έχουν, ώστε να μπορούν να τα αναπληρώσουν. 16 Άλλοι τρόποι ενίσχυσης των τους, ο οποίος φαίνεται ιδιαίτερα αποτελεσματικός είναι η εφαρμογή κλινικών φροντιστηρίων (workshop) και η μελέτη των μέσω βιβλίων (με θεωρία και ασκήσεις), προσιτά στους φοιτητές και βασισμένα στην καθημερινή νοσηλευτική πρακτική. 7,41 Ακόμη, η επικέντρωση και η ενίσχυση της διδασκαλίας σε θέματα και αποτελούν σημαντικά μέτρα για τη θεωρητική στήριξη της γνώσης των φοιτητών. Παράλληλα, η εφαρμογή των γνώσεων στην κλινική πράξη θεωρείται εξίσου αξιόλογη. 18,39,42 Η πρώτη μελέτη όπου διερευνήθηκε η χρήση του υπολογιστή για την εκπαίδευση φοιτητών στον υπολογισμό πραγματοποιήθηκε το Τα ευρήματα της μελέτης αναφέρουν σημαντικά στατιστική διαφορά στη μαθηματική επίδοση, μεταξύ των φοιτητών που διδάχθηκαν άλλους τρόπους (θεωρητικούς) και των φοιτητών που χρησιμοποίησαν μόνο τον υπολογιστή. 43 Οι εκπαιδευτικές παρεμβάσεις των ερευνητών στοχεύουν στη μείωση του άγχους των φοιτητών και στη βελτίωση των αντιλήψεων που έχουν για τις ικανότητες τους στα μαθηματικά. 44 Η αυτοπεποίθηση είναι ένας σημαντικός παράγοντας για την εκτέλεση του από τους φοιτητές. Η αυτοπεποίθηση ωθεί τους φοιτητές να αναζητήσουν πληροφορίες από τον εκπαιδευτή τους ή το βιβλίο. Κατά τη δόμηση ομαδικών συνεδρίων των φοιτητών (1 εκπαιδευτής για 10 φοιτητές) χρειάζεται προσοχή, διότι φαίνεται πως δεν αποτελούν την καλύτερη επιλογή για τους φοιτητές. 16 Εργαλεία εκτίμησης και δεξιοτήτων φαρμακευτικών Η μελέτη των δεξιοτήτων των νοσηλευτών και των φοιτητών, έχει εκτιμηθεί βάσει διαφόρων δοκιμασιών και εργαλείων που έχουν δημιουργηθεί από τους ερευνητές. Στον πίνακα 1, αναφέρονται συνοπτικά τα εργαλεία που χρησιμοποίησε ο κάθε ερευνητής στη μελέτη του. Στη βορειοδυτική Αγγλία, το 2007 είχε δημιουργηθεί μια καινοτόμος μέθοδος Σελίδα 14 Μαθηματικές γνώσεις και υπολογισμός φαρμακευτικών : Απαραίτητες κλινικές δεξιότητες για το νοσηλευτή

11 ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΟΥ ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ αντιμετώπισης των μειωμένων αριθμητικών και δοκιμασία δόσεων (επίλυση των επαγγελματιών υγείας. Η 17 προβλημάτων και πράξεων). μέθοδος αυτή περιελάμβανε ένα ηλεκτρονικό Σε μεταγενέστερη χρονικά έρευνα των ίδιων εργαλείο αξιολόγησης αριθμητικών ερευνητών 1, αναπτύχθηκε ένα άλλο εργαλείο, των επαγγελματιών υγείας (NHS το Medication Calculation Skills test (MCS North West Online Numeracy Assessment test). Το MCS test αποτελούταν από τρία Tool). Το εργαλείο «αναγνώριζε» τους τμήματα, παρόμοια με τα παραπάνω, με τη νοσηλευτές με μειωμένες αριθμητικές μόνη διαφορά πως υπήρχε εκτίμηση του ικανότητες και παρείχε τρόπους περαιτέρω ενδιαφέροντος του πληθυσμού για τα αντιμετώπισης τους, όπως η παρακολούθηση μαθηματικά και περιλάμβανε περισσότερες μαθημάτων (μαθηματικού περιεχομένου) για εκτελέσεις πράξεων και προβλημάτων. ενήλικες. 5,45 Για την εκτίμηση της αποτελεσματικότητας Στις έρευνες που πραγματοποιήθηκαν από της υποβοηθούμενης μάθησης μέσω την Brown 3,36, χρησιμοποιήθηκε μεγάλο ηλεκτρονικού υπολογιστή, οι ερευνητές δείγμα φοιτητών νοσηλευτικής. Για να χρησιμοποίησαν το Allen s test toward CAL εκτιμηθούν οι μαθηματικές τους ικανότητες semantic differential (ATCALSD). 43 Το χρησιμοποιήθηκε ένα τεστ ερωτηματολόγιο αποτελούνταν από 15 (computational placement test-cpt) δηλώσεις, όπου οι φοιτητές μετά τη χρήση αριθμητικών πράξεων με ακέραιους του υπολογιστή καλούνταν να διαλέξουν αριθμούς, δεκαδικούς αριθμούς, κλάσματα ανάλογα. Σε άλλη μελέτη, 46 χρησιμοποιήθηκε και ποσοστά. ένα πρόγραμμα-εργαλείο εκτίμησης των Σε ορισμένες μελέτες που, όπου οι χρήστες πραγματοποιήθηκαν από ίδιους ερευνητές, έπρεπε να βρίσκονται σε περιβάλλον χρησιμοποιήθηκε συγκεκριμένου τύπου υπολογιστή. Για να είναι ένα τέτοιο εργαλείο ερωτηματολόγιο που είχαν αναπτύξει οι ίδιοι. έγκυρο, αξιόπιστο και ικανό να ανταπεξέλθει Για παράδειγμα, οι Grandell-Niemi et al., 2,12 στην πολυπλοκότητα της χρήσης των αξιολόγησαν τα δεδομένα τους αριθμών στη νοσηλευτική πρέπει να χρησιμοποιώντας ερωτηματολόγιο που συμβαδίζει με την πραγματικότητα, να είναι περιείχε δομημένες ερωτήσεις κατάλληλο, εύχρηστο, διαγνωστικό, να (δημογραφικού τύπου, ερωτήσεις σχετικές με διαφοροποιείται, να συνάδει με τις τα φάρμακα), δηλώσεις που αφορούσαν τις μαθηματικές αρχές που χρησιμοποιούνται σε μαθηματικές ικανότητες και τις δεξιότητες ενήλικες, να έχει διαφάνεια και καλή δομή. 47 φαρμακευτικών Οι ερευνητές σύγκριναν το εργαλείο αυτό με Σελίδα 15

12 Τρίμηνη, ηλεκτρονική έκδοση του Τμήματος Νοσηλευτικής Α, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθήνας ένα άλλο (objective structured clinical examination, OSCE), όπου οι φοιτητές εξετάζονταν γραπτώς για τις ικανότητες τους. Στα συμπεράσματα της μελέτης αναφέρεται υψηλή συνάφεια μεταξύ των δυο εργαλείων. 46 Στη μοναδική μελέτη που εκτιμήθηκαν οι απόψεις των νοσηλευτών ή των φοιτητών νοσηλευτικής, η Wright 16 χρησιμοποίησε το ερωτηματολόγιο αντιλήψεων του εκπαιδευτικού περιβάλλοντος (perceptions of learning environment questionnaire- PLEQ). Περιορισμοί Στην παρούσα ανασκόπηση υπάρχουν ορισμένοι περιορισμοί που πρέπει να αναφερθούν. Η αναζήτηση άρθρων πραγματοποιήθηκε σε μια βάση δεδομένων και περιελάμβανε άρθρα δημοσιευμένα στην αγγλική γλώσσα. Ακόμη, η επεξεργασία των δεδομένων πραγματοποιήθηκε από ένα συγγραφέα. Προτάσεις για περαιτέρω μελέτη Η συνέχιση της μελέτης των αποτελεί απαραίτητο στοιχείο για τη διερεύνηση κάθε πτυχής του ζητήματος. Οι μελλοντικές ερευνητικές προσπάθειες θα πρέπει να εστιάσουν κυρίως στη μελέτη: της εγκυρότητας και της αξιοπιστίας των εργαλείων που εκτιμούν τις μαθηματικές ικανότητες των νοσηλευτών 1 του ρόλου της αυτοπεποίθησης στην εκτέλεση 8 των δεξιοτήτων των νοσηλευτών σε κλινικό επίπεδο 10 της αποτελεσματικότητας των προγραμμάτων σπουδών των νοσηλευτικών τμημάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, ως προς την επίδοση των φοιτητών στον υπολογισμό φαρμακευτικών 27 των των νοσηλευτών στην Ελλάδα. Συμπεράσματα Ο υπολογισμός φαρμακευτικών ή διαδικασιών που περιέχουν μαθηματικές πράξεις, μετατροπές, κλάσματα και ποσοστά αποτελούν στοιχεία που οι νοσηλευτές χρησιμοποιούν καθημερινά για την εκτέλεση νοσηλευτικών-φαρμακευτικών παρεμβάσεων. Η ενίσχυση των γνώσεων και των δεξιοτήτων φαρμακευτικών δόσεων των νοσηλευτών αποτελούν μέτρο ενίσχυσης της ασφάλειας του ασθενούς και πρόληψης φαρμακευτικών λαθών. Οι νοσηλευτές οφείλουν να μεριμνούν για τη διεύρυνση των τους γνώσεων, καλύπτοντας οποιοδήποτε έλλειμμα παρουσιάζεται σχετικά με τον υπολογισμό φαρμακευτικών. Σελίδα 16 Μαθηματικές γνώσεις και υπολογισμός φαρμακευτικών : Απαραίτητες κλινικές δεξιότητες για το νοσηλευτή

13 ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΟΥ ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ Όπως θα συμπέραινε κανείς από τα δεδομένα 4. Cartwright M. Numeracy needs of the που αναφέρθηκαν, υπάρχει έντονο beginning registered nurse. Nurse Educ ερευνητικό ενδιαφέρον για τις δεξιότητες των Today 1996, 16(2): νοσηλευτών και συγκεκριμένα των φοιτητών 5. Warburton P. Numeracy and patient νοσηλευτικής. Σε πρώτη φάση, υπάρχει safety: the need for regular staff ασάφεια ως προς την αιτιότητα του λάθους assessment. Nurs Stand 2010, 24(27): 42- υπεύθυνη για την 44. πρόκληση φαρμακευτικών λαθών. Όμως, σε 6. Dyjur L, Rankin J, Lane A. Maths for μια σειρά μελετών καταγράφονται οι medications: an analytical exemplar of the χαμηλού επιπέδου μαθηματικές γνώσεις και η social organization of nurses' knowledge. ανεπαρκή εκπαίδευση των φοιτητών Nurs Philos 2011, 12(3): νοσηλευτικής στον υπολογισμό 7. Thomas A. How to improve your maths φαρμακευτικών. Αρκετοί είναι οι skills. Nurs Times 2004, 100(38): ερευνητές που αξιολογούν διάφορα μοντέλα 8. Wright K. An investigation to find εκπαίδευσης και διδασκαλίας του τρόπου strategies to improve student nurses', αποδεικνύοντας maths skills. Br J Nurs 2004, 13(21): την αποτελεσματικότητα τους Wright K. Do calculation errors by nurses ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ cause medication errors in clinical 1. Grandell-Niemi H, Hupli M, Puukka P, practice? A literature review. Nurse Educ Leino-Kilpi H. Finnish nurses' and nursing Today 2010, 30(1): students' mathematical skills. Nurse Educ 10. Wright K. The assessment and Today 2006, 26(2): development of drug calculation skills in 2. Grandell-Niemi H, Hupli M, Leino-Kilpi H. nurse education-a critical debate. Nurse Medication calculation skills of graduating Educ Today 2009, 29(5): nursing students in Finland. Adv Health 11. Bindler R, Bayne T. Medication calculation Sci Educ Theory Pract 2001, 6(1): ability of registered nurses. Image J Nurs 3. Brown DL. Does still equal 2? A Sch 1991, 23(4): study of the mathematic competencies of 12. Grandell-Niemi H, Hupli M, Leino-Kilpi H, associate degree nursing students. Nurse Puukka P. Medication calculation skills of Educ 2002, 27(3): nurses in Finland. J Clin Nurs 2003, 12(4): Σελίδα 17

14 Τρίμηνη, ηλεκτρονική έκδοση του Τμήματος Νοσηλευτικής Α, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθήνας 13. Jukes L, Gilchrist M. Concerns about numeracy skills of nursing students. Nurse Educ Pract 2006, 6(4): Pentin J, Smith J. Drug calculations: are they safer with or without a calculator? Br J Nurs 2006, 15(14): Wright K. Student nurses need more than maths to improve their drug calculating skills. Nurse Educ Today 2007, 27(4): Wright K. Student nurses' perceptions of how they learn drug calculation skills. Nurse Educ Today 2011, Nov 10. doi: /j.nedt Kelly LE, Colby N. Teaching medication calculation for conceptual understanding. J Nurs Educ 2003, 42(10): McMullan M. Exploring the numeracy skills of nurses and students when performing drug calculations. Nurs Times 2010, 106(34): Wright K. Drug calculations part 1: a critique of the formula used by nurses. Nurs Stand 2008, 22(36): Trim J. Clinical skills: a practical guide to working out drug calculations. Br J Nurs 2004, 13(10): Wright K. Drug calculations part 2: alternative strategies to the formula. Nurs Stand 2008, 22(37): Connor SE, Tillman MH. Using algorithms to teach dosage calculation. Nurse Educ 1993, 18(3): Nursing and Midwifery Council (2007) Essential Skills Clusters for Pre- Registration Nursing Programmes. London: NMC. 24. Blais K, Bath JB. Drug calculation errors of baccalaureate nursing students. Nurse Educ 1992, 17(1): Murphy MA, Graveley EA. The use of hand-held calculators for solving pharmacology problems. Nurse Educ 1990, 15(1): 35, 41, Kapborg I, Rosander R. Swedish student nurses solving mathematical items with or without help of a hand-held calculator - a comparison of results. Nurse Educ Pract 2001, 1(2): Worrell PJ, Hodson KE. Posology: the battle against dosage calculation errors. Nurse Educ 1989, 14(2): Hutton M. Nursing mathematics: The importance of application. Nurs Stand 1998, 13(11): Wilson A. Nurses maths: researching a practical approach. Nurs Stand 2003, 17(47): Wright K. A written assessment is an invalid test of numeracy skills. Br J Nurs 2007, 16(13): Arnold GJ. Refinements in the dimensional analysis method of dose calculation problem-solving. Nurse Educ 1998, 23(3): Σελίδα 18 Μαθηματικές γνώσεις και υπολογισμός φαρμακευτικών : Απαραίτητες κλινικές δεξιότητες για το νοσηλευτή

15 ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΟΥ ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ 32. Eastwood KJ, Boyle MJ, Williams B, 40. Costello M. Predictors of success on Fairhall R. Numeracy skills of nursing medication calculation tests. Nurse Educ students. Nurse Educ Today 2011, 31(8): 2011, 36(1): Sandwell M, Carson P. Developing 33. Middleton DA. A standardized nursing numeracy in child branch students. mathematics competency program. Nurse PaediatrNurs 2005, 17(9): Educ 2008, 33(3): Wright K. Resources to help solve drug 34. Bath JB, Blais K. Learning style as a calculation problems. Br J Nurs 2009, predictor of drug dosage calculation 18(14): , ability. Nurse Educ 1993, 18(1): Wong TK. Drug calculations for nurses-a 35. Ramjan LM. Contextualism adds realism: computer assisted learning application. nursing students' perceptions of and Nurse Educ Today 1990, 10(4): performance in numeracy skills tests. 44. Rainboth L, DeMasi C. Nursing students' Nurse Educ Today 2011, 31(8): e mathematic calculation skills. Nurse Educ 36. Brown DL. Can you do the math? Today 2006, 26(8): Mathematic competencies of 45. Warburton P, Sherrington S, Kirton J, baccalaureate degree nursing students. Ryland I, Jinks A. An evaluation of an Nurse Educ 2006, 31(3): online numeracy assessment tool. Nurs 37. McMullan M, Jones R, Lea S. Patient safety: Stand 2010, 24(30): 62-64, 66, 68. numerical skills and drug calculation 46. Hutton M, Coben D, Hall C, Rowe D, Sabin abilities of nursing students and M, Weeks K, Woolley N. Numeracy for registered nurses. J Adv Nurs 2010, 66(4): nursing, report of a pilot study to compare outcomes of two practical 38. Sherriff K, Wallis M, Burston S. Medication simulation tools-an online medication calculation competencies for registered dosage assessment and practical nurses: a literature review. Aust J Adv assessment in the style of objective Nurs 2011, 28(4): structured clinical examination. Nurse 39. Arkell S, Rutter PM. Numeracy skills of Educ Today 2010, 30(7): undergraduate entry level nurse, midwife Coben D, Hall C, Hutton BM, Rowe D, Sabin M, and pharmacy students. Nurse Educ Pract Weeks K, Woolley N, Numeracy for 2012, 2(4): nursing: The case for a benchmark. In: O Donoghue, J. (Ed.), The Changing Face of Adults Mathematics Education: Learning Σελίδα 19

16 Τρίμηνη, ηλεκτρονική έκδοση του Τμήματος Νοσηλευτικής Α, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθήνας from the past, planning for the future. Proceedings of ALM-14, the 14th International Conference of Adults Learning Mathematics A Research Forum (ALM), University of Limerick, Ireland, June, University of Limerick in association with ALM. Σελίδα 20 Μαθηματικές γνώσεις και υπολογισμός φαρμακευτικών : Απαραίτητες κλινικές δεξιότητες για το νοσηλευτή

17 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΟΥ ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ Πίνακας 1. Συνοπτικός πίνακας των βασικών χαρακτηριστικών των ερευνητικών άρθρων που εντάχθηκαν στην παρούσα μελέτη. Μελέτη Σκοπός Χώρα Worrell & Hodson 27 Wong 43 Bindler & Bayne 11 Blais & Bath 24 Bath & Blais 34 Cartwright 4 Hutton 28 Grandell-Niemi et al. 2 Kapborg & Rosander 26 Η εκτίμηση της συμβολής του προγράμματος σπουδών στον υπολογισμό Η υποβοηθούμενη μάθηση του μέσω εφαρμογών υπολογιστή Η εκτίμηση των Η μελέτη των Η διερεύνηση του τρόπου διδασκαλίας Η μελέτη των Ικανοτήτων Η εκτίμηση της αποτελεσματικό-τητας ενός προγράμματος Η μελέτη των και δεξιοτήτων φαρμακευτικών υπολογισμών Η σύγκριση των αποτελεσμάτων μαθηματικού τεστ σε φοιτητές που χρησιμοποίησαν ή όχι, αριθμομηχανή Αμερική Χονγκ Κονγκ Μέγεθος δείγματος 223 προγράμματα σπουδών νοσηλευτικής Ομάδα ελέγχου (n=50) Πειραματική ομάδα (n=47) Μεθοδολογία- Εργαλείο Περιγραφική ανάλυση δεδομένων-pdf ATCALSD Αμερική 109 νοσηλευτές Τεστ Αμερική Αμερική Αυστραλία Φιλανδία Σουηδία 66 πρωτοετείς φοιτητές νοσηλευτικής 66 πρωτοετείς φοιτητές νοσηλευτικής Νοσηλευτές με ελάχιστη κλινική εμπειρία 231 πρωτοετείς φοιτητές νοσηλευτικής 204 απόφοιτοι νοσηλευτικής 189 φοιτητές νοσηλευτικής Τεστ Περιγραφική ανάλυση δεδομένων-tcsm Ποσοτική ανάλυση δεδομένων-τεστ Τεστ -Συνέντευξη Περιγραφική ανάλυση δεδομένων-το ερωτηματολόγιο περιείχε δομημένες ερωτήσεις, εκθέσεις και δοκιμασία δόσεων Συγκριτική μελέτη- Μαθηματικό τεστ Ευρήματα Το 41% των προγραμμάτων αναφέρει πως το 11-30% των φοιτητών έχουν μειωμένες δεξιότητες Διαπιστώθηκε μικρή διαφορά μεταξύ των δυο ομάδων Η κατηγορία φαρμάκων που οι νοσηλευτές αντιμετώπιζαν δυσκολίες ήταν τα ενδοφλέβια φάρμακα Το 89% των φοιτητών δεν πέρασε στο τεστ Στη διδασκαλία του θα πρέπει να ενισχύεται ο τρόπος μάθησης που κάθε φοιτητής προτιμά Απαιτούνται δημιουργικές ιδέες για τους τρόπους προσέγγισης της επίλυσης των πράξεων Μέσω του τεστ διαπιστώνεται ποιοι φοιτητές χρήζουν περαιτέρω μαθηματική εκπαίδευση και σε ποιά σημεία Το 1/5 του πληθυσμού είχε ανεπαρκείς μαθηματικές ικανότητες Οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι φοιτητές στην επίλυση των πράξεων, μπορούν να μειωθούν χρησιμοποιώντας αριθμομηχανή Σελίδα 21

18 Τρίμηνη, ηλεκτρονική έκδοση του Τμήματος Νοσηλευτικής Α, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθήνας Brown Grandell-Niemi et al. 12 Wilson 29 Wright 8 Brown 36 Grandell-Niemi et al. 1 Jukes & Gilchrist 13 Rainboth & DeMasi 44 Wright 15 Hutton et al. 46 McMullan 18 Η μελέτη των Η μελέτη των Η σύγκριση ενός γραπτού τεστ με ένα νέο πρακτικό τεστ Ο έλεγχος της αποδοτικότητας σειράς μαθημάτων που στοχεύουν στη βελτίωση των Η μελέτη των Ικανοτήτων Η διερεύνηση της αντίληψης των Εκτίμηση επίλυσης προβλημάτων σχετικών με τα φάρμακα Η μελέτη των και δεξιοτήτων φαρμακευτικών υπολογισμών Ο έλεγχος της αποδοτικότητας σειράς μαθημάτων που στοχεύουν στη βελτίωση των Η σύγκριση των αποτελεσμάτων δυο εργαλείων προσομοίωσης φαρμακευτικών υπολογισμών Η σύγκριση των : αριθμητικών και Αμερική 868 φοιτητές νοσηλευτικής 1 ου έτους CPT Φιλανδία 546 νοσηλευτές Περιγραφική ανάλυση δεδομένων-το ερωτηματολόγιο περιείχε δομημένες ερωτήσεις, εκθέσεις και δοκιμασία δόσεων Αμερική Φιλανδία Αμερική 55 νοσηλευτές Ημιδομημένη συνέντευξη- Τεστ Φοιτητές 2 ου έτους νοσηλευτικής, πριν την παρέμβαση: n=70 μετά την παρέμβαση: n=61 To 1988 (n=234) και το 2003 (n=294) 364 νοσηλευτές και 282 φοιτητές νοσηλευτικής 37 φοιτητές νοσηλευτικής Φοιτητές 2 ου έτους νοσηλευτικής, πριν την παρέμβαση: n=54 μετά την παρέμβαση: n=44 Φοιτητές 2 ου έτους νοσηλευτικής, πριν την παρέμβαση: n=71 μετά την παρέμβαση: n=44 50 φοιτητές 3 ου έτους 229 φοιτητές 2 ου έτους νοσηλευτικής και 44 νοσηλευτές Περιγραφική ανάλυση- Ημιδομημένο ερωτηματολόγιο (συμπεριλαμβανομένου τεστ) CPT Περιγραφική ανάλυση δεδομένων-mcs test Τεστ δόσεων Ερωτηματολόγιο αποτελούμενο από 14 ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Τεστ (πριν και μετά την παρέμβαση) Ποσοτική ανάλυση δεδομένων- Χρήση προγράμματος υπολογιστή 2 ειδών τεστ (αριθμητικό και ) Οι φοιτητές ήταν απροετοίμαστοι για πράξεις με κλάσματα, δεκαδικούς και ποσοστά Οι νοσηλευτές (20-29 ετών πέτυχαν στη δοκιμασία ) Τα 2/3 των νοσηλευτών προτιμούν το δεύτερο τεστ Ο συνδυασμός διαφόρων μεθόδων για την ενίσχυση των δεξιοτήτων είναι αποτελεσματικός για την ανάπτυξη της αυτοπεποίθησης τους Η πλειοψηφία των φοιτητών και των 2 ομάδων έλαβε <70% στο τεστ Διαπιστώθηκαν σημαντικές διαφορές μεταξύ των δυο πληθυσμών Οι μαθηματικές ικανότητες των φοιτητών δεν ήταν ικανοποιητικές Τα αποτελέσματα ήταν θετικά για την ομάδα που έγινε η παρέμβαση Η παρέμβαση λειτούργησε θετικά ως προς την επίδοση των φοιτητών Διαπιστώθηκε υψηλού επιπέδου συνάφεια μεταξύ των εργαλείων Οι νοσηλευτές ήταν ικανότεροι στην εκτέλεση πράξεων και μετατροπών Σελίδα 22 Μαθηματικές γνώσεις και υπολογισμός φαρμακευτικών : Απαραίτητες κλινικές δεξιότητες για το νοσηλευτή

19 McMullan et al. 37 Warburton et al. 45 Costello 40 Eastwood et al. 32 Ramjan 35 Wright 16 Arkell & Rutter 39 ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΟΥ ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ Η εξέταση ορισμένων παραγόντων σε σχέση με την ικανότητα Η εκτίμηση των απόψεων των χρηστών ενός τεστ αξιολόγησης αριθμητικών Η εκτίμηση των παραγόντων που συμβάλλουν στον επιτυχή υπολογισμό Η διερεύνηση των Η μελέτη των απόψεων των φοιτητών για τις επιδόσεις τους σε αριθμητικά τεστ Η διερεύνηση των απόψεων για τους τρόπους εκμάθησης Η διερεύνηση των Αμερική Αυστραλία Αυστραλία 229 φοιτητές 2 ου έτους νοσηλευτικής και 44 νοσηλευτές Ποσοτική μελέτη- Εργαλεία: τεστ αριθμητικό και 320 νοσηλευτές Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση δεδομένων- Χρήση online ερωτηματολογίου 44 πρωτοετείς φοιτητές νοσηλευτικής 52 φοιτητές 2 ου έτους νοσηλευτικής 567 φοιτητές νοσηλευτικής 2 ου έτους 60 φοιτητές 2 ου έτους νοσηλευτικής Πρωτοετείς φοιτητές νοσηλευτικής (n=176), μαιευτικής (n=32) και φαρμακευτικής (n=70) Ερωτηματολόγιο των συγγραφέων-msat Περιγραφική ανάλυση- Ερωτηματολόγιο των συγγραφέων Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση-χρήση δυο ερωτηματολογίων Περιγραφική ανάλυση- Θεμελιωμένη θεωρία- Ημιδομημένο ερωτηματολόγιο, PLEQ Τεστ Το 55% των φοιτητών και το 45% των νοσηλευτών απέτυχαν στο αριθμητικό τεστ. Το 92% των φοιτητών και το 89% των νοσηλευτών απέτυχαν στο τεστ Το 88% των χρηστών είχε επιτυχία στο τεστ Η χρήση αυτού του εργαλείου βοηθάει στην εντόπιση των φοιτητών που χρειάζονται περαιτέρω εκπαίδευση στον υπολογισμό Οι φοιτητές έκαναν λάθη, αριθμητικά και αντίληψης Οι φοιτητές είχαν καλύτερη επίδοση στο μόνο στο δεύτερο τεστ Η ιεράρχηση των δεξιοτήτων θα αποτελέσει οδηγό για τη διαμόρφωση στρατηγικών διδασκαλίας Οι φοιτητές φαρμακευτικής είχαν καλύτερες επιδόσεις στο τεστ PDF: Posology Data Form, ATCALSD: Allen s Test Toward CAL Semantic Differential, TCSM: Test Cognitive Style in Mathematics, CPT: Computational Placement Test, MCS test: Medication Calculation Skill test, MSA test: Math Scholastic Achievement test, PLEQ: Perceptions of Learning Environment Questionnaire Σελίδα 23

20 Τρίμηνη, ηλεκτρονική έκδοση του Τμήματος Νοσηλευτικής Α, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθήνας Πίνακας 2. Βασικοί τύποι από την Trim. 20 Α. Υπολογισμός μονάδων βάρους ή όγκου: [ γνωστό βάρος ή όγκος / γνωστό όγκο ] επιθυμητό όγκο Β. Υπολογισμός φαρμακευτικών των οποίων η δόση είναι μεγαλύτερη ή μικρότερη, από ότι η διαθέσιμη δοσολογία: [ επιθυμητή δόση / διαθέσιμη δόση ] διαθέσιμη ποσότητα = επιθυμητή ποσότητα Γ. Υπολογισμός βάση σωματικού βάρους: σωματικό βάρος ασθενούς ποσότητα δόσης / kg σωματικού βάρους Δ. Υπολογισμός ρυθμού έγχυσης ενδοφλέβιων σταγόνων για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα: Για 1 ώρα: επιθυμητός όγκος (σε ml) / επιθυμητός χρόνος έγχυσης = αριθμός σταγόνων (σε ml) (ανάλογα με το σύστημα χορήγησης) / 60 λεπτά Για περισσότερο ή λιγότερο χρόνο: Όγκος έγχυσης (σε ml) / αριθμός σταγόνων (σε ml) (ανάλογα με το σύστημα χορήγησης) / επιθυμητό αριθμό λεπτών χορήγησης του υγρού Ε. Υπολογισμός δοσολογίας φαρμάκου που χορηγείται μέσω αντλίας επιθυμητός όγκος (σε ml) / επιθυμητή διάρκεια χρόνου έγχυσης = ml/ώρα Σελίδα 24 Μαθηματικές γνώσεις και υπολογισμός φαρμακευτικών : Απαραίτητες κλινικές δεξιότητες για το νοσηλευτή

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή Η παιδική παχυσαρκία έχει φτάσει σε επίπεδα επιδημίας στις μέρες μας. Μαστίζει παιδιά από μικρές ηλικίες μέχρι και σε εφήβους. Συντείνουν αρκετοί παράγοντες που ένα παιδί γίνεται παχύσαρκο

Διαβάστε περισσότερα

Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων

Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων Ονοματεπώνυμο

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΛΟΙΖΟΥ ΑΡΙΘΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΝΔΡΕΟΥ Φ.Τ:2008670839 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

1. Σκοπός της έρευνας

1. Σκοπός της έρευνας Στατιστική ανάλυση και ερμηνεία των αποτελεσμάτων των εξετάσεων πιστοποίησης ελληνομάθειας 1. Σκοπός της έρευνας Ο σκοπός αυτής της έρευνας είναι κυριότατα πρακτικός. Η εξέταση των δεκτικών/αντιληπτικών

Διαβάστε περισσότερα

Ανασκόπηση Βιβλιογραφίας. Δρ. Ιωάννης Γκιόσος

Ανασκόπηση Βιβλιογραφίας. Δρ. Ιωάννης Γκιόσος Ανασκόπηση Βιβλιογραφίας Δρ. Ιωάννης Γκιόσος Γιατί κάνουμε ανασκόπηση στη βιβλιογραφία; 1. Γιαναπροσδιορίσουμεκενάστηνέρευνατου γνωστικού μας αντικειμένου 2. Για να εντοπίσουμε νέες τάσεις στην έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Σχέση στεφανιαίας νόσου και άγχους - κατάθλιψης

Σχέση στεφανιαίας νόσου και άγχους - κατάθλιψης Τρίμηνη, ηλεκτρονική έκδοση του Τμήματος Νοσηλευτικής Α, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθήνας _ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ_ Πολυκανδριώτη Μαρία 1, Φούκα Γεωργία 2 1. Καθηγήτρια Εφαρμογών Νοσηλευτικής Α, ΤΕΙ Αθήνας 2.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΒΗΤΗ ΚΥΗΣΗΣ Χρυστάλλα, Γεωργίου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Νίκος Μίτλεττον Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ιωσηφίνα

Διαβάστε περισσότερα

Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης

Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης Παλαιγεωργίου Γιώργος Τμήμα Μηχανικών Η/Υ, Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Ιανουάριος 2011 Ψυχομετρία Η κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ. Ονοματεπώνυμο:

Διαβάστε περισσότερα

υγεία των νοσηλευτών που συστηματικά εμπλέκονται στην παρασκευή και χορήγηση τους.

υγεία των νοσηλευτών που συστηματικά εμπλέκονται στην παρασκευή και χορήγηση τους. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή: Τα χημειοθεραπευτικά φάρμακα έχουν αποδειχθεί οτι θέτουν σε κίνδυνο την υγεία των νοσηλευτών που συστηματικά εμπλέκονται στην παρασκευή και χορήγηση τους. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΤΑΣΕΙΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΦΟΡΕΙΣ ΜΕ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΕΠΙΚΤΗΤΗΣ ΑΝΟΣΟΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ (AIDS) Αλέξης Δημήτρη Α.Φ.Τ: 20085675385 Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κα Παναγιώτα Ταμανά ΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΙΣ ΑΤΟΜΩΝ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ΕΜΒΟΛΙΟ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Τo πρόγραμμα «Διάγραμμα Ροής» και η διδακτική του αξιοποίηση στην Διδασκαλία του προγραμματισμού

Τo πρόγραμμα «Διάγραμμα Ροής» και η διδακτική του αξιοποίηση στην Διδασκαλία του προγραμματισμού Τo πρόγραμμα «Διάγραμμα Ροής» και η διδακτική του αξιοποίηση στην Διδασκαλία του προγραμματισμού Α. Βρακόπουλος 1, Θ.Καρτσιώτης 2 1 Καθηγητής Πληροφορικής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Vraa8@sch.gr 2 Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ ΜΕ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝ ΑΝΤΛΙΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΕΚΧΥΣΗΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας A. Montgomery Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας Καρολίνα Δουλουγέρη, ΜSc Υποψ. Διαδάκτωρ Σήμερα Αναζήτηση βιβλιογραφίας Επιλογή μεθοδολογίας Ερευνητικός σχεδιασμός Εγκυρότητα και αξιοπιστία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΠΟΥ ΕΡΓΑΖΟΝΤΑΙ ΣΕ ΜΟΝΑΔΕΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΩΡΕΑ ΟΡΓΑΝΩΝ ΣΕ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΝΕΚΡΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Λεωνίδας Κυριακίδης Αναστασία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ-Β ΦΑΣΗ ΘΕΜΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΡΙΘΜΩΝ-19 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: 2 ο ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τρίμηνη, ηλεκτρονική έκδοση του Τμήματος Νοσηλευτικής, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθήνας

Τρίμηνη, ηλεκτρονική έκδοση του Τμήματος Νοσηλευτικής, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθήνας _ΕΙΔΙΚΟ ΑΡΘΡΟ_ H χρήση των ημερολογίων αναστοχασμού στην εκπαίδευση των φοιτητών στις επιστήμες υγείας και κοινωνικής πρόνοιας: Μια προσέγγιση στα πλαίσια των κανόνων της επαγγελματικής ηθικής και δεοντολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Νοσηλευτική Σεμινάρια

Νοσηλευτική Σεμινάρια Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Νοσηλευτική Σεμινάρια Ενότητα 6: Τρόποι Συγγραφής της Μεθόδου και των Αποτελεσμάτων μιας επιστημονικής εργασίας Μαίρη Γκούβα 1 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ Παναγιώτου Νεοφύτα 2008969752 Επιβλέπων καθηγητής Δρ. Νίκος Μίτλεττον,

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009)

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το πρόβλημα του λειτουργικού αναλφαβητισμού στην Κύπρο στις ηλικίες των 12 με 15 χρόνων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΛΑΚΟΣΑΜΙΔΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΦΑΡΜΑΚΟΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΕΣΤΙΑΚΗ ΕΠΙΛΗΨΙΑ Κωνσταντίνα Κυπριανού Α.Τ.:

Διαβάστε περισσότερα

Γιαννάκης Βασιλειάδης, Γιώργος Σαββίδης, Μαίρη Κουτσελίνη Τµήµα Επιστηµών της Αγωγής, Πανεπιστήµιο Κύπρου ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Γιαννάκης Βασιλειάδης, Γιώργος Σαββίδης, Μαίρη Κουτσελίνη Τµήµα Επιστηµών της Αγωγής, Πανεπιστήµιο Κύπρου ΠΕΡΙΛΗΨΗ Αναγνωστικός Αλφαβητισµός σε Μαθητές Ε Τάξης ηµοτικού ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΟΣ ΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟΣ: ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΣΕ ΜΑΘΗΤΕΣ Ε ΤΑΞΗΣ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΣΕ ΣΥΝΕΧΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΜΗ ΣΥΝΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΠΟΥ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΙ ΣΤΑ ΝΕΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ξένων Γλωσσών

Κέντρο Ξένων Γλωσσών Κέντρο Ξένων Γλωσσών Αυτή η περίοδος για τους κηδεμόνες των μαθητών/τριών είναι περίοδος σχολαστικής αναζήτησης και έρευνας. Είναι περίοδος άγχους ποιο Κέντρο Ξένων Γλωσσών θα διαλέξουν προκειμένου τα

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής στη Μέση Εκπαίδευση (Ιούνιος 2010)

Αξιολόγηση του Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής στη Μέση Εκπαίδευση (Ιούνιος 2010) Αξιολόγηση του Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής στη Μέση Εκπαίδευση (Ιούνιος 2010) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου της 29 ης Ιουλίου, 2008, τέθηκε σε εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

Σ ΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

Σ ΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Σ ΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Μ ΑΪΟΥ 2002 2004 Δ ΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ Π ΕΡΙΛΗΨΗ: Η μελέτη αυτή έχει σκοπό να παρουσιάσει και να ερμηνεύσει τα ευρήματα που προέκυψαν από τη στατιστική

Διαβάστε περισσότερα

þÿ¹º±½ À Ã Â Ä Å ½ ûµÅĹº þÿàá ÃÉÀ¹º Í Ä Å µ½¹º Í þÿ à º ¼µ Å Æ Å

þÿ¹º±½ À Ã Â Ä Å ½ ûµÅĹº þÿàá ÃÉÀ¹º Í Ä Å µ½¹º Í þÿ à º ¼µ Å Æ Å Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2014 þÿ ¹µÁµÍ½ Ã Ä Å µà±³³µ»¼±ä¹º þÿãäáµâ º±¹ Ä Â µà±³³µ»¼±ä¹º  þÿ¹º±½

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕ -9900 3 η Εισήγηση

ΜΕ -9900 3 η Εισήγηση ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΕ9900 ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Έρευνα και Συγγραφή Βασιλική Ζήση, PhD

Διαβάστε περισσότερα

προετοιμασίας και του σχεδιασμού) αρχικά στάδια (της αντιμετώπισή τους. προβλήματος της ΔΕ Ειρήνη Γεωργιάδη Καθηγήτρια Σύμβουλος της ΕΚΠ65 του ΕΑΠ

προετοιμασίας και του σχεδιασμού) αρχικά στάδια (της αντιμετώπισή τους. προβλήματος της ΔΕ Ειρήνη Γεωργιάδη Καθηγήτρια Σύμβουλος της ΕΚΠ65 του ΕΑΠ Δυσκολίες και προβλήματα που έχουν εντοπιστεί στα αρχικά στάδια (της προετοιμασίας και του σχεδιασμού) της ΔΕ στη ΘΕ ΕΚΠ 65 και προτάσεις για την αντιμετώπισή τους. Τα προβλήματα αφορούν κυρίως την επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Ραφαέλα Χριστοδούλου Α.Φ.Τ.: 2010335637 Λεμεσός,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Οδηγός Εκπόνησης Διπλωματικής Εργασίας ΣΠΑΡΤΗ 2010-11 Περιεχόμενα 1.ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ Της ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ TIMSS 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS Τι είναι η Έρευνα TIMSS; Η Έρευνα Trends in International Mathematics and Science Study (TIMSS) του Διεθνούς Οργανισμού για την Αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Τομέας Έρευνας ΚΕΘΕΑ Η ποιοτική έρευνα επιχειρεί να περιγράψει, αναλύσει, κατανοήσει, ερμηνεύσει κοινωνικά φαινόμενα, έννοιες ή συμπεριφορές επιχειρεί να απαντήσει το γιατί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ: ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Λουκία Βασιλείου 2010646298 Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά Γ Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης

Μαθηματικά Γ Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Μαθηματικά Γ Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης Το σύγχρονο μαθησιακό περιβάλλον των Μαθηματικών Ενεργή συμμετοχή των παιδιών Μάθηση μέσα από δραστηριότητες Κατανόηση ΌΧΙ απομνημόνευση Αξιοποίηση της προϋπάρχουσας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΗ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΝΕΑΝΙΚΗ ΙΔΙΟΠΑΘΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ Όνομα Φοιτήτριας: Μαρία Θωμά Αριθμός φοιτητικής ταυτότητας:2010221455

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάπτυξη δεξιοτήτων πληροφοριακής παιδείας στην Ελλάδα: μια ερευνητική και θεωρητική προσέγγιση

Η ανάπτυξη δεξιοτήτων πληροφοριακής παιδείας στην Ελλάδα: μια ερευνητική και θεωρητική προσέγγιση Η ανάπτυξη δεξιοτήτων πληροφοριακής παιδείας στην Ελλάδα: μια ερευνητική και θεωρητική προσέγγιση Στέλλα Κορομπίλη, Αναπλ. Καθηγήτρια, Τμήμα Βιβλιοθηκονομίας και Συστημάτων Πληροφόρησης, ΑΤΕΙΘ, Αφροδίτη

Διαβάστε περισσότερα

Διερευνώντας τις απόψεις ιατρών και νοσηλευτών σχετικά με την απόφαση μη εφαρμογής αναζωογόνησης (MEA) σε ασθενείς της ΜΕΘ. Μια συστηματική ανασκόπηση

Διερευνώντας τις απόψεις ιατρών και νοσηλευτών σχετικά με την απόφαση μη εφαρμογής αναζωογόνησης (MEA) σε ασθενείς της ΜΕΘ. Μια συστηματική ανασκόπηση ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ REVIEW Διερευνώντας τις απόψεις ιατρών και νοσηλευτών σχετικά με την απόφαση μη εφαρμογής αναζωογόνησης (MEA) σε ασθενείς της ΜΕΘ. Μια συστηματική ανασκόπηση Καδδά Όλγα 1, Αργυρίου Γιώργος 2

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ Ονοματεπώνυμο: Λοϊζιά Ελένη Λεμεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία «Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ»

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία «Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ» ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία «Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ» Πολίνα Πολυδώρου Λεμεσός 2012 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση Ημερίδα για την ενσωμάτωση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση, Λεμεσός 23/2/13

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Ονοματεπώνυμα Σπουδαστριών: Μποτονάκη Ειρήνη (5422), Καραλή Μαρία (5601) Μάθημα: Β06Σ03 Στατιστική

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικές Εργασίες

Ερευνητικές Εργασίες Ερευνητικές Εργασίες 1. Οδηγίες μεθοδολογίας της έρευνας, συλλογής δεδομένων και εξαγωγής συμπερασμάτων. 2. Συγγραφή της ερευνητικής εργασίας. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Η ΜΕΘΟΔΟΣ PROJECT Επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ H ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΤΟΠΙΡΑΜΑΤΗΣ ΣΤΙΣ ΠΑΙΔΙΚΕΣ ΗΜΙΚΡΑΝΙΕΣ Σταύρος Έλληνας Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΞΕΝΟΓΛΩΣΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: Η «ΤΘΔΔ» και οι Εξετάσεις Αγγλικής στο Λύκειο

ΝΕΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΞΕΝΟΓΛΩΣΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: Η «ΤΘΔΔ» και οι Εξετάσεις Αγγλικής στο Λύκειο ΝΕΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΞΕΝΟΓΛΩΣΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: Η «ΤΘΔΔ» και οι Εξετάσεις Αγγλικής στο Λύκειο Καθ. Β. Δενδρινού Τι είναι η «Τράπεζα Θεμάτων»; H «Τράπεζα Θεμάτων» είναι ένα αποθετήριο στο οποίο καταχωρίζονται,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ Ε ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ ΗΛΙΟΥΔΗ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΜΕΤΑΛΛΙΔΟΥ ΧΡΥΣΗ ΝΙΖΑΜΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΤΖΗΚΑΛΑΓΙΑΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΤΡΙΓΚΑΣ ΑΓΓΕΛΟΣ

ΟΜΑΔΑ Ε ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ ΗΛΙΟΥΔΗ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΜΕΤΑΛΛΙΔΟΥ ΧΡΥΣΗ ΝΙΖΑΜΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΤΖΗΚΑΛΑΓΙΑΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΤΡΙΓΚΑΣ ΑΓΓΕΛΟΣ ΟΜΑΔΑ Ε ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ ΗΛΙΟΥΔΗ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΜΕΤΑΛΛΙΔΟΥ ΧΡΥΣΗ ΝΙΖΑΜΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΤΖΗΚΑΛΑΓΙΑΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΤΡΙΓΚΑΣ ΑΓΓΕΛΟΣ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΣΤΟ ΛΥΚΕΙΟ Εισαγωγή Η μεγάλη ανάπτυξη και ο ρόλος που

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ. EC-ASE: European Certification for Advisors/ Educators of Social Economy

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ. EC-ASE: European Certification for Advisors/ Educators of Social Economy ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ EC-ASE: European Certification for Advisors/ Educators of Social Economy Διαδικασία Αξιολόγησης Αξιολόγηση των μαθησιακών αποτελεσμάτων: γνώσεις δεξιότητες

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

ΆΣΚΗΣΗ 1 Η διάμεσος τιμή της ηλικίας των Ελλήνων το 1990 ήταν 30 έτη. Το 2001, η διάμεσος τιμή ήταν 33,1 (Πηγή:Ε.Σ.Υ.Ε.).

ΆΣΚΗΣΗ 1 Η διάμεσος τιμή της ηλικίας των Ελλήνων το 1990 ήταν 30 έτη. Το 2001, η διάμεσος τιμή ήταν 33,1 (Πηγή:Ε.Σ.Υ.Ε.). ΛΥΜΕΝΕΣ ΣΚΗΣΕΙΣ ΆΣΚΗΣΗ 1 Η διάμεσος τιμή της ηλικίας των Ελλήνων το 1990 ήταν 30 έτη. Το 2001, η διάμεσος τιμή ήταν 33,1 (Πηγή:Ε.Σ.Υ.Ε.). a. Τι μπορεί να συνέβη όταν η διάμεσος αυξήθηκε; Το γεγονός ότι

Διαβάστε περισσότερα

«Ωρίων»: Online Πρόγραμμα Πληροφοριακού Γραμματισμού

«Ωρίων»: Online Πρόγραμμα Πληροφοριακού Γραμματισμού «Ωρίων»: Online Πρόγραμμα Πληροφοριακού Γραμματισμού Ηλίας Νίτσος Βιβλιοθήκη ΑΤΕΙ Θεσσαλονίκης, nitsos@lib.teithe.gr Αφροδίτη Μάλλιαρη Τμήμα Βιβλιοθηκονομίας & Συστημάτων Πληροφόρησης, ΑΤΕΙ Θεσσαλονίκης,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η δημιουργία και η πιλοτική εφαρμογή ενός πρωτοκόλλου αξιολόγησης νευρογενών διαταραχών κατάποσης.

Η δημιουργία και η πιλοτική εφαρμογή ενός πρωτοκόλλου αξιολόγησης νευρογενών διαταραχών κατάποσης. Α.Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Η δημιουργία και η πιλοτική εφαρμογή ενός πρωτοκόλλου αξιολόγησης νευρογενών διαταραχών κατάποσης. Σπουδαστές: Κάτανα Ελευθερία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία "Η ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΣΤΗ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ" Ειρήνη Σωτηρίου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Επιστήμη και Τεχνολογία Τροφίμων και Διατροφή του Ανθρώπου» Κατεύθυνση: «Διατροφή, Δημόσια

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΧΡΗΣΤΩΝ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ ΤΣΑΛΑΠΑΤΑΝΗ ΕΙΡΗΝΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ Γ.Ν. ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟΥ ΒΟΥΛΑΣ

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΧΡΗΣΤΩΝ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ ΤΣΑΛΑΠΑΤΑΝΗ ΕΙΡΗΝΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ Γ.Ν. ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟΥ ΒΟΥΛΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΧΡΗΣΤΩΝ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ ΤΣΑΛΑΠΑΤΑΝΗ ΕΙΡΗΝΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ Γ.Ν. ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟΥ ΒΟΥΛΑΣ Ενηλικιότητα Δεν προσδιορίζεται με βάση την ηλικία. Ο ίδιος αναγνωρίζει τον εαυτό του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 7 ο ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΥ2 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Α ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ι ΠΟΣΟΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

H ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΤΟΝ Η.Υ. ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ

H ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΤΟΝ Η.Υ. ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 495 H ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΤΟΝ Η.Υ. ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ Τσιπουριάρη Βάσω Ανώτατη Σχολή Παιδαγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ

ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση του Διεθνούς Συνεδρίου SCinTE

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Προγραμμάτων Επιμόρφωσης των Εκπαιδευτικών που Στηρίζονται στην Έρευνα για την Εκπαιδευτική Αποτελεσματικότητα: Η Δυναμική Προσέγγιση

Ανάπτυξη Προγραμμάτων Επιμόρφωσης των Εκπαιδευτικών που Στηρίζονται στην Έρευνα για την Εκπαιδευτική Αποτελεσματικότητα: Η Δυναμική Προσέγγιση Εκπαιδευτική Ημερίδα «Αποτελεσματική Διδασκαλία: Προβληματισμοί Προτάσεις Πρακτικές Εφαρμογές» Ανάπτυξη Προγραμμάτων Επιμόρφωσης των Εκπαιδευτικών που Στηρίζονται στην Έρευνα για την Εκπαιδευτική Αποτελεσματικότητα:

Διαβάστε περισσότερα

Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools

Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools SOCRATES-COMENIUS Action Project 226573-CP-1-2005-1-CY-COMENIUS-C21 Διδακτικό Σενάριο 9 Συγγραφική Ομάδα: Universidad

Διαβάστε περισσότερα

Λήψη αποφάσεων στην ομοιοπαθητική συνταγογράφηση O ρόλος της Διαίσθησης. Μπαλάσκα Αθηνά Παιδίατρος Νεογνολόγος

Λήψη αποφάσεων στην ομοιοπαθητική συνταγογράφηση O ρόλος της Διαίσθησης. Μπαλάσκα Αθηνά Παιδίατρος Νεογνολόγος Λήψη αποφάσεων στην ομοιοπαθητική συνταγογράφηση O ρόλος της Διαίσθησης Μπαλάσκα Αθηνά Παιδίατρος Νεογνολόγος Η λήψη απόφασης στην Ομοιοπαθητική είναι μια σύνθετη και πολύπλοκη διαδικασία Οι κλινικές αποφάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η Διερεύνηση των Επιδράσεων που Επιφέρει ο Βελονισμός στους Καρκινοπαθείς Ευάγγελος Μπέρος Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

νος Κλουβάτος Κων/νος Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης των μαθητών με ανομοιογενή χαρακτηριστικά Αξιολόγηση της διαφοροποιημένης διδασκαλίας

νος Κλουβάτος Κων/νος Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης των μαθητών με ανομοιογενή χαρακτηριστικά Αξιολόγηση της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Κων/νος νος Κλουβάτος Σύμβουλος 3 η ς Περιφέρειας Δημ. Εκπ/σης Ν. Κυκλάδων Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης των μαθητών με ανομοιογενή χαρακτηριστικά Αξιολόγηση της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Μορφές αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Αυτό το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1 Η ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ... 23 2 Η ΕΠΙΛΟΓΗ ΘΕΜΑΤΟΣ... 25 2.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 25 2.2 ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ... 26 2.2.1 ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΕΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ... 26 2.2.2

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ Ονοματεπώνυμο Φοιτήτριας: Χριστοφόρου Έλενα

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζοντας τη διδασκαλία των Μαθηματικών: Βασικές αρχές

Σχεδιάζοντας τη διδασκαλία των Μαθηματικών: Βασικές αρχές Σχεδιάζοντας τη διδασκαλία των Μαθηματικών: Βασικές αρχές Φοιτητής: Σκαρπέντζος Γεώργιος Καθηγήτρια: Κολέζα Ευγενία ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Βασικές θεωρίες σχεδιασμού της διδασκαλίας Δραστηριότητες και κατανόηση εννοιών

Διαβάστε περισσότερα

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Από τη

Διαβάστε περισσότερα

Κατασκευή Μαθησιακών Στόχων και Κριτηρίων Επιτυχίας: Αξιολόγηση για Μάθηση στην Πράξη

Κατασκευή Μαθησιακών Στόχων και Κριτηρίων Επιτυχίας: Αξιολόγηση για Μάθηση στην Πράξη Κατασκευή Μαθησιακών Στόχων και Κριτηρίων Επιτυχίας: Αξιολόγηση για Μάθηση στην Πράξη Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 25 Απριλίου 2015 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ «ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ- ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ-ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ»

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013 Τμήμα Διατροφής και Διαιτολογίας Σελίδα 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ: 1. Αξιολόγηση της προσωπικής

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση του εκπαιδευτικού λογισμικού "Key" για την ανάπτυξη δεξιοτήτων ανάλυσης δεδομένων στο μάθημα της Χημείας

Χρήση του εκπαιδευτικού λογισμικού Key για την ανάπτυξη δεξιοτήτων ανάλυσης δεδομένων στο μάθημα της Χημείας Χρήση του εκπαιδευτικού λογισμικού "Key" για την ανάπτυξη δεξιοτήτων ανάλυσης δεδομένων στο μάθημα της Χημείας Κ. Νικολοπούλου 1. Εισαγωγή Oι ηλεκτρονικοί υπολογιστές (Η/Υ) έχουν τη δυνατότητα να αποθηκεύουν

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά Ε Δημοτικού

Μαθηματικά Ε Δημοτικού Μαθηματικά Ε Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης 2014 Πέτρος Κλιάπης 12η Περιφέρεια Θεσσαλονίκης Το σύγχρονο μαθησιακό περιβάλλον των Μαθηματικών Ενεργή συμμετοχή των παιδιών Μάθηση μέσα από δραστηριότητες Κατανόηση

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Μουσικού Σχολείου (Οκτώβριος 2015)

Αξιολόγηση του Μουσικού Σχολείου (Οκτώβριος 2015) Αξιολόγηση του Μουσικού Σχολείου (Οκτώβριος 2015) 1. Ταυτότητα της έρευνας Το Μουσικό Σχολείο (Μ.Σ.) λειτουργεί στην Κύπρο από το 2006. Η ίδρυσή του έγινε στα πλαίσια της Εκπαιδευτικής Μεταρρύθμισης, με

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Διατριβή

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Η ΣΥΝΗΘΕΙΑ ΤΟΥ ΑΛΚΟΟΛ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ, ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΤΟ ΕΜΒΡΥΟ ΣΤΕΦΑΝΗ ΘΡΑΣΥΒΟΥΛΟΥ Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Στο τομέα της εκπαίδευσης η αξιολόγηση μπορεί να αναφέρεται στην επίδοση των μαθητών, στην αποτελεσματικότητα της διδασκαλίας ή της μαθησιακής διαδικασίας, στο αναλυτικό πρόγραμμα, στα διδακτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΧΡΗΣΗ ΚΙΝΗΤΟΥ ΤΗΛΕΦΩΝΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΟΓΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. ΧΡΙΣΤΟΣ ΕΥΘΥΜΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2012 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική έρευνας. Στρατηγική έρευνας. Η ερευνητική διαδικασία στη βιβλιοθήκη αρχίζει από τη στιγμή που χρειάζεται

Στρατηγική έρευνας. Στρατηγική έρευνας. Η ερευνητική διαδικασία στη βιβλιοθήκη αρχίζει από τη στιγμή που χρειάζεται Η ερευνητική διαδικασία στη βιβλιοθήκη αρχίζει από τη στιγμή που χρειάζεται Στρατηγική έρευνας κάποιος να λύσει ένα πρόβλημα, να κάνει μια εργασία για την εκπλήρωση κάποιου μαθήματος, να συγγράψει ένα

Διαβάστε περισσότερα

«-» vasalap@otenet.gr. andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -.

«-» vasalap@otenet.gr. andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -. παιδαγωγικά ρεύµατα στο Αιγαίο Θεωρείο 10 «-» 1 vasalap@otenet.gr 2 andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -. Abstract In the survey we investigated the views of those who

Διαβάστε περισσότερα

2. ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΕΙΣ: ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2008

2. ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΕΙΣ: ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2008 2 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το Κέντρο Επαγγελματικής Κατάρτισης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών σας καλωσορίζει στο Πρόγραμμα Συμπληρωματικής εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης και συγκεκριμένα στο εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. Μάθημα: Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Κοινωνική Έρευνα. Παραδείγματα Εφαρμογών [Σεμινάριο]

ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. Μάθημα: Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Κοινωνική Έρευνα. Παραδείγματα Εφαρμογών [Σεμινάριο] ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθημα: Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Κοινωνική Έρευνα. Παραδείγματα Εφαρμογών [Σεμινάριο] Διδάσκων: Ευστράτιος Παπάνης - Αντικείμενο του μαθήματος Ο κύριος σκοπός του μαθήματος είναι η

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Ανδρέας Κυθραιώτης- Πέτρος Πασιαρδής Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου Συνέδριο Παιδαγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτική Έρευνα. Λογιστική Θεωρία και Έρευνα

Ποσοτική Έρευνα. Λογιστική Θεωρία και Έρευνα Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα στη Λογιστική & Χρηματοοικονομική Master of Science (MSc) in Accounting and Finance ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ Λογιστική Θεωρία και Έρευνα Ερωτηματολόγια & Συνεντεύξεις Ποσοτική Έρευνα Βασικό χαρακτηριστικό

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις Λοΐζος Σοφός Οι 5 φάσεις του διδακτικού μετασχηματισμού 1. Εμπειρική σύλληψη ενός σεναρίου μιντιακής δράσης και χαρτογράφηση της

Διαβάστε περισσότερα

I.C.B.S. METAΠTYXIAKO TMHMA ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: DMS ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΑΤΟΜΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΜΕΡΟΣ Α (70% του βαθµού)

I.C.B.S. METAΠTYXIAKO TMHMA ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: DMS ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΑΤΟΜΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΜΕΡΟΣ Α (70% του βαθµού) I.C.B.S. METAΠTYXIAKO TMHMA ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: DMS ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΑΤΟΜΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΡΟΣ Α (70% του βαθµού) Ετοιµάστε µια αναφορά προς τη διοίκηση, µε µέγιστο αριθµό λέξεων 3000 (+/- %), χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας ΚΟΕΔ Μαρία Γεωργίου, Μαρία Ηλιοφώτου-Μένον, Όλγα Παπαγιάννη, Πέτρος Πασιαρδής, Γιάννης Σαββίδης, Ανδρέας

Διαβάστε περισσότερα

EC-ASE: European Certificate for Consultants of Social Economy

EC-ASE: European Certificate for Consultants of Social Economy Μεθοδολογία Αντιστοίχισης των Προσόντων με το Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Επαγγελματικών Προσόντων (EQF) EC-ASE: European Certificate for Consultants of Social Economy «European Certificate for Consultants of Social

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για αξιολόγηση στο πλαίσιο ομότιμης συνεργατικής μάθησης

Οδηγίες για αξιολόγηση στο πλαίσιο ομότιμης συνεργατικής μάθησης Οδηγίες για αξιολόγηση στο πλαίσιο ομότιμης συνεργατικής μάθησης Τι είναι το PeLe; Το PeLe είναι ένα διαδικτυακό περιβάλλον που ενθαρρύνει την αξιολόγηση στο πλαίσιο της ομότιμης συνεργατικής μάθησης και

Διαβάστε περισσότερα