ΤΡΕΙΣ ΑΥΤΟΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΕΣ ΜΑΣ ΜΙΛΑΝΕ ΞΕΚΑΘΑΡΑ ΚΑΙ ΔΥΝΑΤΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΡΕΙΣ ΑΥΤΟΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΕΣ ΜΑΣ ΜΙΛΑΝΕ ΞΕΚΑΘΑΡΑ ΚΑΙ ΔΥΝΑΤΑ"

Transcript

1 3 Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΕΧΝΕΣ Ι : ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ, ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΤΡΕΙΣ ΑΥΤΟΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΕΣ ΜΑΣ ΜΙΛΑΝΕ ΞΕΚΑΘΑΡΑ ΚΑΙ ΔΥΝΑΤΑ ΦΟΙΤΗΤΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΤΣΑΜΠΟΥΚΟΣ ΑΜ.: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΑΔΑΜΑΝΤΙΑ ΚΟΛΙΟΥ, ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΟΣ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ 22 ΜΑΡΤΙΟΥ

2 Νικόλαος Κουτούζης, Αυτοπροσωπογραφία, π Φώτης Κόντογλου, Αυτοπροσωπογραφία με τη γυναίκα του και την κόρη του και κτητορική επιγραφή, Δημοσθένης Κοκκινίδης, Κίνδυνος-Αυτοπροσωπογραφία, Να περιγράψετε τα τρία παραπάνω έργα, να επισημάνετε τα τεχνοτροπικά τους χαρακτηριστικά και να τα εντάξετε στο ιστορικό πλαίσιο της εποχής τους. Κατόπιν ν ανιχνεύσετε σ αυτά τις αντιλήψεις των τριών εικονιζόμενων, σχετικά με τη θέση του καλλιτέχνη στην κοινωνία, την εποχή που φιλοτεχνούν τα έργα τους. 2

3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ...4 ΠΡΩΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΑΥΤΟΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΑ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΚΟΥΤΟΥΖΗ (ΠΕΡ. 1800)...6 ΕΥΤΕΡΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΑΥΤΟΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΑ ΚΟΝΤΟΓΛΟΥ (1932)....9 ΤΡΙΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΑΥΤΟΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΑ ΚΟΚΚΙΝΙ Η (1972) ΕΠΙΛΟΓΟΣ...14 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

4 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η αυτοπροσωπογραφία προϋποθέτει την πρόθεση του ζωγράφου να διερευνήσει και να εκθέσει τον ίδιο τον εαυτό του αλλά και την ανάπτυξη της αυτοσυνειδησίας του, μέσω κοινωνικών αλλαγών που δημιουργώντας ικανές συνθήκες επιτρέπουν την ταύτιση δημιουργού και μοντέλου. Με την ανάπτυξη λοιπόν των τεχνικών και κοινωνικών παραγόντων που επέτρεψαν στους καλλιτέχνες να καταστήσουν τους εαυτούς τους μοντέλα, εμφανίζεται αυτό το ενδιαφέρον ζωγραφικό είδος προκαλώντας την προσοχή των συλλεκτών από νωρίς. Στον ελληνικό χώρο, πρωτοεμφανίστηκε η αυτοπροσωπογραφία, στα τέλη του δέκατου όγδοου αιώνα στα Επτάνησα και έως σήμερα αποτελεί ένα συναρπαστικό πεδίο έρευνας για την ιστορία της τέχνης είτε ως υπογραφή ή ως καλλιτεχνική ταυτότητα είτε ως αυτοβιογραφία ή ως μαρτυρία, είτε ως πρακτική εφαρμογή στη θεωρία της τέχνης 1. 1 Μαρκάτου, σελ

5 «Ὅλοι βρίζουν τὸν Κουτούζη, ποὺ ἀλήθεια πάντα σκούζει.» Νικόλαος Κουτούζης. «Μωλωπισθεὶς δεινῶς κατὰ τὴν παρειάν καὶ μὴ ὑποφέρων τὴν δυσμορφίαν ἅτε φιλάρεσκος ὤν ἐσκέφθη νὰ περιβληθῆ τὸ ἱερατικὸν σχῆμα διὰ νὰ ἀφὴση τὸ γένειον καὶ νὰ καλύψη τὴν ἀσχήμιαν τοῦ προσώπου.» Σπυρίδον Βιάζης. 5

6 ΠΡΩΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΑΥΤΟΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΑ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΚΟΥΤΟΥΖΗ (ΠΕΡ. 1800). Η αυτοπροσωπογραφία του Νικόλαου Κουτούζη (εικ. 1) 2, έργο του ιερέα, ποιητή και ζωγράφου με την ιδιόμορφη προσωπικότητα, χρονολογείται γύρω στο 1800 και αποτελεί αντιπροσωπευτικό δείγμα της καλλιτεχνικής εκκοσμίκευσης που χαρακτηρίζει όλο και πιο έντονα την επτανησιακή σχολή. Ο καλλιτέχνης απεικονίζεται σε ώριμη ηλικία, με ιερατική ενδυμασία να κρατά παλέτα με χρώματα, ενώ πίσω του μόλις διακρίνεται οκρίβαντας με πίνακα που αναπαριστά ημίγυμνο Σάτυρο 3 ή τον γέρο Χρόνο 4. Ο Κουτούζης που ως ζωγράφος διακρίθηκε για την εισαγωγή της κοσμικής προσωπογραφίας στον ελλαδικό χώρο, ξεδιπλώνει τη σύνθεση κατά τη συνήθειά του σε μονόχρωμο σκούρο φόντο, με σίγουρες, νευρικές πινελιές, σχεδιάζοντας με ηδονική επιμονή τα περιγράμματα, αποφεύγοντας τα μαλακά ευαίσθητα περάσματα. Πάνω στο μουσαμά, χρησιμοποιώντας λάδι, το βασικό και καινούργιο για την εποχή υλικό ανάμειξης χρώματος, χρησιμοποιεί τον υποβλητικό απότομο σκιοφωτισμό, τονίζοντας τις αντιθέσεις ανάμεσα στα σκοτεινά και τα φωτισμένα σημεία του προσώπου, προσδίδοντας έτσι στη δουλειά του ακαμψία και σκληρότητα, που κάποιες φορές οδηγεί και σε ανατομικές παραποιήσεις. Με τον επίσημο χαρακτήρα της αστικής προσωπογραφίας, με τη άκαμπτη στάση του, την μνημειακή ανάπτυξη του κορμού του, την ιερατική περιβολή και τα συνοδευτικά στοιχεία που τονίζουν την καλλιτεχνική του ιδιότητα, άρα και τη θέση του μέσα στην κοινωνία, ατενίζει τον θεατή με ευθύτητα και αυτοπεποίθηση που αιχμαλωτίζει 5. Το πρόσωπο με την πλούσια γενειάδα, που καλύπτει ουλή αποκτηθείσα από μαχαιριά κατά τη διάρκεια φιλονικίας του, εκπλήσσει με το έντονο του βλέμματος, γεμάτο ψυχολογική διεισδυτικότητα και οξύνοια 6. Η κάθετη ρυτίδα ανάμεσα στα φρύδια, οι ρυτίδες στο μέτωπο, οι σκιές γύρω από τα μάτια, συντείνουν στην εκφραστικότητα και ως τυπικά ουμανιστικά χαρακτηριστικά αντικατοπτρίζουν την ικανότητα του εικονιζόμενου για Εικ. 1, Αυτοπροσωπογραφία, Νικόλαος Κουτούζης, περ.1800, λάδι σε µουσαµά 68Χ53 εκ., Ζάκυνθος, αρχοντικό ιονυσίου Ρώµα. πνευματική δραστηριότητα 7. Αλλά και το ανεπαίσθητο, μάλλον περιπαικτικό μειδίαμα, πιότερο ταιριάζει στο σκωπτικό του χαρακτήρα, παρά σε όποια ικανοποίηση για τυχόν κοινωνική καταξίωση. Το προτεταμένο δάκτυλο του χεριού του εξάλλου, τραβά την προσοχή μας, δείχνοντας την παλέτα ώστε σε συνδυασμό με την έντονη φυσιοκρατική τεχνοτροπία της σύνθεσης, να υπογραμμίζει την κοσμική δραστηριότητα του ιερέα. Χαρακτηριστικό αποτέλεσμα της 2 Λυδάκης, σελ Μαρκάτου, σελ Χαραλαµπίδης, σελ Εθνική Πινακοθήκη, σελ Όπως γράφει ο ιστορικός Σπυρίδων Βιάζης ενδύθηκε το ιερατικό σχήµα επειδή στα νεανικά του χρόνια και για λόγους εκδίκησης, ίσως εξαιτίας µιας σάτιρας, κάποιος του σηµάδεψε το πρόσωπο. Εξαιρετικά φιλάρεσκος όπως ήταν, επέλεξε να καλύψει την ουλή µε τα ιερατικά γένια. Υπήρξε εξαίρετος παπάς και οι ακολουθίες του είχαν το πάθος, τη συγκίνηση και την ατµόσφαιρα µιας υψηλού επιπέδου θεατρικής παράστασης. 7 Μαρκάτου, σελ

7 χρήσης καθρέπτη και του αντικατοπτρισμού, στην προσπάθεια του Κουτοὐζη να καταστήσει τον εαυτό του αντικείμενο της ζωγραφικής του, είναι η ανορθόδοξη αλλαγή του δεξιού χεριού σε αριστερό, ώστε να φαίνεται ότι κρατά την παλέτα με το αριστερό και δείχνει με το δεξί 8. Αποτυπώνοντας όχι μόνο τη θρησκευτική αλλά και την καλλιτεχνική του ιδιότητα, ο Κουτούζης, σηματοδοτεί την αλλαγή της τέχνης, που απομακρύνεται από τη θρησκευτική θεματολογία αλλά ταυτόχρονα και τη σύνθετη προσωπικότητά του, την ανάγκη του να έχει θέση για τα κοσμικά, άποψη για την κοινωνία και τα κακώς κείμενα της εποχής του, τα οποία σατιρίζει και καυτηριάζει με δυναμισμό 9. Ο ιδιόμορφος χαρακτήρας του άλλωστε, εικονογραφείτε στην αυτοπροσωπογραφία του μέσω της μορφής του σάτυρου στον πίνακα του οκρίβαντα. Η ανεκδοτολογία σχετικά με το βίο του άλλωστε, καθώς και το φιλολογικό του έργο, χαρακτηρίζεται από τη σάτιρα και την ποίηση που ανέπτυξε για τις ανάγκες κοινωνικής αυτοάμυνας, αλλά και για την επίλυση των διαφορών του με τους συμπατριώτες του. Χωρίς να περιορίζεται στη ποίησή του, η οποία τον κατέστησε ως τον σημαντικότερο σατιρικό ποιητή της λογοτεχνικής σχολής των Επτανήσων, η έντονη και κοφτερή ματιά του απελευθερώνεται και στα ρεαλιστικά πορτρέτα του. Τα έργα του και ειδικότερα οι προσωπογραφίες του, αποτελούν διεισδυτικά ψυχογραφήματα. Με ιδιαίτερη ευαισθησία αποδίδει τη συναισθηματική κατάσταση του εικονιζόμενου αποκρυπτογραφώντας όσα κρύβονται πίσω από τα εξωτερικά χαρακτηριστικά. Χωρίς να ικανοποιείται στην απεικόνιση των μορφολογικών γνωρισμάτων προχωρά πέρα από αυτό, σε μια ψυχολογική ανάλυση του ανθρώπου και με επιμονή ανατόμου, διεισδύει στην ιδιοσυστασία των εικονιζόμενων. Επιπλέον περνά σε ένα περαιτέρω δηκτικό σχολιασμό των άτοπων της κοινωνίας, παρουσιάζοντας με μια ειρωνική ματιά γυμνά τα ελαττώματά της και τονίζοντας με σαρκασμό τις αδυναμίες της 10. Η αυτοπροσωπογραφία του, όπως και οι υπόλοιπες περίφημες προσωπογραφίες του, αποτέλεσε μορφικό πρότυπο για τους επόμενους καλλιτέχνες. Είναι πλέον η εποχή κατάλληλη για την απομάκρυνση από τον ιδεαλισμό και τον συμβολισμό της υπερβατικής βυζαντινής ζωγραφικής και για την προσέγγιση του ρεαλισμού της κοσμικής απεικόνισης. Οι μεταλλάξεις της επτανησιακής κοινωνίας, με την ανάπτυξη της αστικής τάξης, εξηγούν και την άνθηση του κοσμικού είδους της προσωπογραφίας, κατά το δεύτερο μισό του 18ου αιώνα. Μέσα από τις προσωπογραφίες, με τον εμβληματικό χαρακτήρα, με τα οικόσημα και τα οικογενειακά σύμβολα, την αμφίεση που καταδεικνύει την αστική τάξη του εικονιζόμενου αλλά και με στοιχεία αναφοράς στην επαγγελματική δραστηριότητά του ή και σε εξαιρετικά ψυχολογικά προτερήματά του, δηλώνεται η κοινωνική άνοδο, και η ικανοποίηση για αυτήν τη νεότευκτη καταξίωση 11. Με αυτό το σκεπτικό και ο Κουτούζης, έχοντας σπουδάσει στη Βενετία κοντά στο Τζοβάνι Μπατίστα Τιέπολο, πρώτος αυτός στον ελληνικό χώρο, επηρεασμένος από τη δυτική σκέψη που έχει ήδη επαναπροσδιορίσει τη θέση του καλλιτέχνη στην κοινωνία, αυτοπροσωπογραφήθηκε με τα εμβλήματα της τέχνης του, για να τονίσει τη σημαντική κοινωνική θέση, που του εξασφαλίζει η καλλιτεχνική ιδιότητα Μαρκάτου, σελ ΕΑΠ Τέχνες, σελ Λυδάκης, σελ ΕΑΠ Τέχνες, σελ Μαρκάτου, σελ

8 «Η τέχνη είναι χάρισµα µεγάλο, είναι όµως και χρέος µεγάλο. αν είσαι αληθινός τεχνίτης, θε να σαι τίµιος όσο κανένας άνθρωπος, κι αξιοπρεπής δίχως να σαι ακατάδεχτος, και θα χαίρεσαι σε περιστάσεις που άλλοι κλαίνε κι απελπίζονται και ζητάνε παρηγοριά στα µικρά και στα τετριµµένα, µ έναν λόγο, αν είσαι αληθινός τεχνίτης, δε φοβάσαι θάνατο» Φώτης Κόντογλου, Έργα Ε (σελ ). 8

9 ΕΥΤΕΡΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΑΥΤΟΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΑ ΚΟΝΤΟΓΛΟΥ (1932). Η αυτοπροσωπογραφία του Κόντογλου (εικ. 2) 13, αποτελεί τμήμα μεγαλύτερου τοιχογραφικού συνόλου που κοσμούσε δωμάτιο στο σπίτι του ζωγράφου, στην οδό Βιζυηνού 16, περιοχή Κυπριάδου και το οποίο ζωγράφισε με νωπογραφίες το 1932, με τη βοήθεια των μαθητών του, Γιάννη Τσαρούχη και Νίκου Εγγονόπουλου. Η εικονογράφηση του δωματίου που διασώζεται στην Εθνική Πινακοθήκη, ακολουθούσε μια διάταξη σε ζώνες, με τα θέματα να οριοθετούνται από διάχωρα με κόκκινες ταινίες και λευκά περιγράμματα, σύμφωνα με τη βυζαντινή συνήθη πρακτική εικονογράφησης των ναών, όπου οι βυζαντινές παραστάσεις δομούνταν με απλή παράταξη σε μια ταινιωτή διάταξη και σε επάλληλες ζώνες. Σε χώρο πάνω από πόρτα, εκεί όπου στις εκκλησίες τοποθετούταν η κτητορική επιγραφή, απεικονίζεται η προσωπογραφία του καλλιτέχνη στα αριστερά, ενώ στα δεξιά της σύνθεσης εικονίζεται η σύζυγός του Μαρία. Ανάμεσά τους η μικρότερη φιγούρα της τρίχρονης κόρης τους Δέσπω, κρατά ανθισμένο κλαδάκι στο δεξί της χέρι και με το αριστερό αγγίζει τον ώμο της μητέρας της. Τα πρόσωπα αποδίδονται μπροστά από Εικ. 2, λεπτοµέρεια τοιχογραφίας που κοσµούσε δωµάτιο στο σπίτι του Κόντογλου, αυτοπροσωπογραφία µε τη γυναίκα του και την κόρη του µε κτητορική επιγραφή, 1932, Αθήνα, Εθνική Πινακοθήκη. ανοιχτόχρωμη κουρτίνα που καλύπτει το χαμηλό μέρος του βάθους της παράστασης, παραπέμποντας στην βυζαντινή ποδέα, το ζωγραφιστό κρεμάμενο ύφασμα που καταλάμβανε τα χαμηλά μέρη των τοίχων των βυζαντινών ναών. Οι φιγούρες αποδίδονται μετωπικά, ως προτομές μέχρι τους ώμους και είναι αντιφωτογραφικά σχεδιασμένες, με τη χρήση του χρώματος ως γραμμή, με δυνατό πλάσιμο και με μια απλότητα που δίνει σχεδόν πρωτόγονη όψη στο έργο 14. Ο Κόντογλου κατά τη βυζαντινή τεχνική σχεδιάζει και απλώνει τα χρώματα αρχίζοντας από τα σκοτεινότερα ενώ πάνω στους καστανούς προπλασμούς χρησιμοποιεί λίγα σχετικά «φωτίσματα»όπως συνήθιζαν οι τεχνίτες της Κρητικής σχολής. Τα μελαχρινά πρόσωπα, με τη γλυκύτητα της έκφρασης, θυμίζουν τους αγίους της Περιβλέπτου στο Μυστρά, που είχε καταπλήξει τον Κόντογλου 15, ενώ η κατάργηση της προοπτικής, παραπέμποντας σε βυζαντινά πρότυπα, εξυπηρετεί την ανάγκη του να εκφραστεί ανεμπόδιστα και 13 ΙΕΕ, σελ Πινακοθήκη Κόντογλου, σελ Ζίας, σελ

10 ανεπιτήδευτα, απομακρυσμένος από οποιοδήποτε εικονογραφικό στοιχείο θα επέτρεπε τη σύνδεση του έργου του με τη δυτική νεωτερικότητα 16. Η τεχνοτροπία του Κόντογλου χρησιμοποιεί το βυζαντινό ύφος ελεύθερα για να εκφράσει τα προσωπικά του οράματα. Τα άκαμπτα σχήματα, η αντιφυσιοκρατική απόδοση των προσώπων και η διάταξη σε ζώνες των θεμάτων με τα οποία διακόσμησε το δωμάτιο στο σύνολό του, θυμίζουν τοιχογραφίες σε βυζαντινές εκκλησίες, ενώ τα ονόματα των εικονιζόμενων και η κτητορική επιγραφή κάτω από την σύνθεση είναι και αυτά γραμμένα στο βυζαντινό τύπο 17. Στην επιγραφή αυτή εκτός από τους μαθητές του, τον πεθερό του και αγαπημένους φίλους του που τον βοήθησαν, αναφέρεται στην τεχνική του φρέσκου που χρησιμοποίησε, τη βυζαντινή νωπογραφία, που αποκαλεί ως «παλιό σύστημα σήμερα περιφρονημένο, επειδή οι τωρινοί άνθρωποι χάσανε τη γεύση της απλής τέχνης». Η τέχνη του Κόντογλου όμως, πέρα από τα βυζαντινά στοιχεία που περικλείει, ακουμπά και στην αγνότητα της λαϊκής τέχνης, με την απεικόνιση των προσωποποιημένων ήλιων-φεγγαριών που βρίσκονται ζωγραφισμένα εκατέρωθεν της σύνθεσης και των θυμοσοφικών γνωμικών που τα συνοδεύουν 18. Η παράδοση τον καθοδηγεί να στεγάσει στη ζωγραφική του, το διαχρονικό πάνθεο της ελληνικής φυλής, τους ήρωες της προσωπικής του μυθολογίας που κοσμούν το υπόλοιπο δωμάτιο. Ο Κόντογλου γεννήθηκε και μεγάλωσε στις Κυδωνίες της Μικράς Ασίας, σπούδασε για ένα διάστημα στη Σχολή Καλών Τεχνών και έφυγε σαν εργάτης στη Γαλλία όπου ζώντας στο Παρίσι μαζί με το φίλο του ζωγράφο Σπύρο Παπαλουκά ήρθε σε επαφή με τη δυτική τέχνη και τα σύγχρονά του ευρωπαϊκά ρεύματα. Επέστρεψε στην ιδιαίτερη πατρίδα του, ενώ μετά τη Μικρασιατική καταστροφή κατέφυγε ως πρόσφυγας στη Μυτιλήνη και από εκεί στην Αθήνα. Επισκέφθηκε επανειλημμένα το Άγιο Όρος, εργάσθηκε σε διάφορα μουσεία ως συντηρητής, καθώς και στις τοιχογραφίες του Μυστρά. Ανέλαβε και εκτέλεσε τις τοιχογραφίες στο Δημαρχείo Αθηνών αλλά και την εικονογράφηση εκκλησιών προτάσσοντας τη βυζαντινή τεχνοτροπία απέναντι στον τότε επικρατούντα ναζαρισμό 19. Ο καλλιτέχνης, με πλούσιο ζωγραφικό αλλά και λογοτεχνικό έργο, μέσω της επιστροφής του στις πηγές, εκφράζοντας το κλίμα της εποχής του, χαρακτηρίζεται από την αναζήτηση των στοιχείων που κάνουν το έργο του εθνικά διακριτό, σε μια προσπάθεια επίτευξης της ελληνικότητας. Η Μικρασιατική καταστροφή που ο ίδιος βίωσε και η συντριβή του ονείρου της Μεγάλης Ιδέας που ακολούθησε, δημιούργησε την ανάγκη μιας αντίδρασης στην κρίση, αντιτάσσοντας έναν εθνικό πολιτισμό, ο οποίος πρέπει να χαρακτηρίζεται από αδιάλειπτη συνέχεια. Η προσπάθεια της γενιάς του 30 να αναζητήσει και να εκφράσει την ελληνικότητα απορρέει λοιπόν από την απόπειρα ανόρθωσης του πληγωμένου εθνικού γοήτρου και αντιμετώπισης του προβληματισμού απέναντι στην ξένη τεχνολογική υπεροχή των δυτικοευρωπαϊκών λαών 20. Αναζητώντας το νήμα που συνδέει διαχρονικά τον ελληνικό πολιτισμό από την αρχαιότητα έως τις μέρες του, στρέφεται στην παραγνωρισμένη και ξεχασμένη βυζαντινή τέχνη, συνδέοντάς την με την λαϊκή κληρονομιά, διακηρύσσοντας την επιστροφή στην αυθεντικότητα των προγόνων, μακριά από τον άκρατο ατομικισμό των ευρωπαϊκών ρευμάτων, ταυτισμένος με τη συλλογική συνείδηση της Ορθοδοξίας 21. Για αυτόν, η ιδιοσυγκρασία του ατόμου είναι χαμένη αν η τέχνη δεν πειθαρχεί στην παράδοση. Όταν ο δρόμος του τεχνίτη-καλλιτέχνη δεν είναι γνήσιος, προσπαθώντας να σταθεί ξεκρέμαστος, χωρίς τη στήριξη της επαφής με την τέχνη του τόπου του, επιδιώκοντας το καινοφανές, θα βρεθεί τελικά στο κενό της αποτυχίας. 16 ΕΑΠ Τέχνες, σελ Πινακοθήκη Κόντογλου, σελ Ζίας, σελ Λυδάκης, σελ ΕΑΠ Τέχνες, σελ ΙΕΕ, σελ

11 «Φίλοι και γνώριµοι, αλλά και άγνωστοι στο ευρύτερο κοινό πολίτες είναι το θέµα µου: συλλήψεις, δίκες, φυλακίσεις είναι τα κύρια γεγονότα. Από φωτογραφίες του ηµερήσιου τύπου και από τις γνωριµίες των διωκόµενων θα γίνει η σειρά «ταυτότητες» µε πρόσωπα άλλοτε υπαινικτικά και άλλοτε µε περισσότερη σαφήνεια καταγραµµένα». ηµοσθένης Κοκκινίδης. 11

12 ΤΡΙΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΑΥΤΟΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΑ ΚΟΚΚΙΝΙ Η (1972). Το τρίτο εικαστικό έργο που δίνεται για σχολιασμό είναι ένας πίνακας του σύγχρονου ζωγράφου Δημοσθένη Κοκκινίδη (εικ. 3) 22 με τίτλο Κίνδυνος Αυτοπροσωπογραφία και ανήκει στη θεματική ενότητα Ταυτότητες με αντιδικτατορικό περιεχόμενο, που ο καλλιτέχνης ξεκίνησε να δουλεύει το 1968 και συνέχισε έως το Χρησιμοποιώντας τρία μόνο χρώματα, ο καλλιτέχνης δημιουργεί τη σύνθεσή του, φροντίζοντας με ιδιαίτερη προσοχή να μη θυσιάσει την καλλιτεχνική πληρότητα του έργου υπέρ του καταγγελτικού του μηνύματος. Στα αριστερά της σύνθεσης απεικονίζει τον εαυτό του, σχεδιασμένο προφίλ με ένα παλλόμενο μαλακό περίβλημα, να βρίσκεται αντιμέτωπος με μια σκληρή, βίαια ορθογωνισμένη μορφή που καταλαμβάνει αντίστοιχα το δεξιό χώρο. Η όλη σύνθεση προβάλλει την αντιπαλότητα που ξεκινά από την αυστηρά αντιτιθέμενη αρχιτεκτονική θέση των φιγούρων, συνεχίζεται στη διαφορετική μορφική σύνθεσή τους και ολοκληρώνεται με την έντονα κυρίαρχη χρωματική αντίθεση. Εικ. 3, Η φιγούρα του καλλιτέχνη, δομημένη με Αυτοπροσωπογραφία, ηµοσθένης Κοκκινίδης, καμπυλόγραμμα περιγράμματα, αποκτά ανθρώπινη υπόσταση με μαλακό αμυντικό χαρακτήρα, εκφράζοντας τον πολίτη, όταν η επιθετική τερατώδης μηχανική μορφή, σχηματοποιημένη ως ρομπότ, με σκληρές κάθετες και οριζόντιες γραμμές, απεικονίζει το καθεστώς. Και οι δυο μορφές, πάνω σε ζεστό κίτρινο φόντο, είναι φτιαγμένες με έντονο κόκκινο χρώμα που αποτελεί τον κοινό παρανομαστή τους. Ενώνονται με οριζόντιο επίμηκες γαλάζιο στοιχείο που φέρει λευκή γραμμή, παραπέμποντας στην ελληνική σημαία, υπενθυμίζοντας έτσι τον ελληνικό χώρο, δίνοντας έναν βαθύτερο αλλά και πιο συγκεκριμένο συμβολισμό, μετατρέποντας το έργο σε εικαστική καταγγελία. Η σύγκρουση ανάμεσά τους αποκρυσταλλώνεται και στον παρατεταμένο βραχίονα της μηχανής που δακτυλοδείχνει, ενοχοποιώντας τον καλλιτέχνη-πολίτη. Τα κενά στο πρόσωπο του ρομπότ ταυτίζονται με ανοικτό στόμα και κενό βλέμμα, που συντείνουν στην επιθετικότητα της στερημένης συναισθημάτων μηχανικής μορφής 23. Η ανθρώπινη φιγούρα, αποτελεί και όριο για το μπλε χρώμα που καταλαμβάνει το φόντο στο αριστερό κομμάτι του πίνακα. Ο καλλιτέχνης εμποδίζει το ελληνικό χρώμα, το χρώμα του ουρανού και της θάλασσας, να περάσει στο χώρο όπου κυριαρχεί η βία, κρατώντας το για τον εαυτό του και απειλώντας το καθεστώς με αυτό. Η αντιπαράθεση που αντιλαμβανόμαστε στο εικαστικό αυτό έργο ψιθυρίζει σε έντονο χρωματικό τόνο, με δυνατές γραμμές, τη μάχη ανάμεσα στον πολίτη και την δεσποτική εξουσία. Το ρεαλιστικό στοιχείο, η πραγματικότητα του πολίτη, απειλεί το πλασματικό στοιχείο της καθεστηκυίας αρχής με τον ίδιο τρόπο που το μπλε χρώμα, ταυτισμένο με το συλλογικό ασυνείδητο του Έλληνα, δείχνει σαφώς πιο πραγματικό από το κίτρινο 24. Ο Κοκκινίδης επιτυγχάνει το στόχο του να περάσει το αντιδικτατορικό του μήνυμα στο κοινό μέσα από ένα άρτιο εικαστικά έργο. Με την τέχνη του, έντονα πολιτικοποιημένη, κατορθώνει να εκθέσει την καταγγελία του, να δώσει ένα 22 Πινακοθήκη Κοκκινίδης, σελ ΕΑΠ Τέχνες, σελ Πινακοθήκη Κοκκινίδης, σελ

13 ντοκουμέντο της κοινωνικής σύγκρουσης αλλά ταυτόχρονα να δημιουργήσει ένα έργο που μπορεί να αντισταθεί στο χρόνο με αισθητική πληρότητα. Αξιοποιώντας την προσωπική του γραφή εκφράζεται μεν παραστατικά, αλλά και σύμφωνα με τα αφαιρετικά ρεύματα του Μοντερνισμού 25. Με έντονα τα ίχνη του κοινωνικού προβληματισμού, χωρίς διακηρυκτικές εξάρσεις, μέσα από δυναμικές παραμορφωτικές φόρμες, διαμαρτύρεται απέναντι στις ιστορικές συγκυρίες που βιώνει εκδηλώνοντας την αντίθεση του στη χούντα. Το έργο αποκτά μια εσωτερική συνεκτικότητα. Τα δομικά του στοιχεία αποτελούν ένα σύνολο αναγκαίων σχέσεων, με έγκυρη μορφή, επιτρέποντας στον δημιουργό του να υπηρετήσει τον ρόλο που έχει αναλάβει. Ο Κοκκινίδης ξεκινά να ζωγραφίζει γνωρίζοντας από πριν τι θέλει και όταν τελειώνει το έργο του έχει ήδη περιλάβει σε αυτό ό,τι αισθάνεται ως αναγκαίο. Η πεμπτουσία του έργου του είναι ο σκοπός του, η εσωτερική του ανάγκη να αποτελέσει την φωνή του κοινωνικού του περίγυρου, μια φωνή διαμαρτυρίας και αφύπνισης, μια φωνή έκφρασης. Το έργο του είναι λοιπόν χαρακτηριστική περίπτωση έκφρασης κοινωνικού προβληματισμού, όπου διατηρείται όμως η αισθητική πληρότητα και η καλλιτεχνική εγκυρότητα 26. Ο ρόλος του εικαστικού έργου και του καλλιτέχνη έχει πλέον διαμορφωθεί μέσα σε ένα πνεύμα εναντίωσης προς τις παραδοσιακές αξίες. Στη συγκεκριμένη δεκαετία, που ιστορικά σφραγίστηκε από το καθεστώς της χούντας, αυτό συγκεκριμενοποιήθηκε εστιάζοντας απέναντι στο σύστημα και το κατεστημένο. Η τέχνη επαναπροσδιορίζοντας τον εαυτό της υιοθετεί μια ανατρεπτικότερη τακτική επικοινωνίας με το θεατή ως παθητικό δέκτη. Η παραμορφωμένη μορφή είναι το κυρίαρχο μέσο καταγγελίας της αποκρουστικής πραγματικότητας της χούντας ΕΑΠ Τέχνες, σελ Πινακοθήκη Κοκκινίδης, σελ Αµφισβήτηση, σελ. 13 &

14 ΕΠΙΛΟΓΟΣ Μέσα από την μελέτη αυτών των τόσο διαφορετικών αυτοπροσωπογραφιών μπορέσαμε να ανακαλύψουμε ένα πλήθος στοιχείων, μια ποικιλία πληροφοριών, σχετικά με τον καλλιτέχνη, το ιστορικό πλαίσιο μέσα στο οποίο δημιούργησε, τον κοινωνικό περίγυρο στο οποίο βιώνει καθώς και τη στάση ζωής, τη θέση που κατέχει μέσα σε αυτό. Όμως τα έργα αυτά ήταν πρώτα από όλα προσωπογραφίες, εξυπηρετώντας εκτός των άλλων και την ανάγκη του καλλιτέχνη-μοντέλου να δει και να δείξει την εικόνα του, τον εαυτό του. Είναι η ίδια ανάγκη που με την εμφάνιση της φωτογραφίας, οδηγεί τον αρχηγό της οικογένειας να στηθεί με το αρειμάνιο μουστάκι του, σοβαρός, επιβλητικός, με την υπόλοιπη ίσως φαμίλια στο πλάι του, μπροστά από τον φωτογράφο μέχρι η φωτογραφική πλάκα να του εξασφαλίσει την εικόνα του, την ταυτότητά του, τη θέση του στην κοινωνία, αρχηγός στον κόσμο του, δημιουργός του, απόδειξη στους επόμενους της ύπαρξής του. 14

15 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Αμφισβήτηση ΕΑΠ Τέχνες Εθνική Πινακοθήκη Ζίας ΙΕΕ Λυδάκης Μαρκάτου Παπαδοπούλου Μπία (επιμ.), Τα χρόνια της αμφισβήτησης, Η τέχνη του 70 στην Ελλάδα, εκδ. ΕΜΣΤ, Αθήνα Δασκαλοθανάσης Ν. και Κωτίδης Α., «Νεότερη και Σύγχρονη Τέχνη» στο: Τέχνες Ι: Ελληνικές Εικαστικές Τέχνες, Επισκόπηση Ελληνικής Αρχιτεκτονικής και Πολεοδομίας, Τόμος Γ, εκδ. ΕΑΠ, Πάτρα Μεντζαφού Πολύζου Όλγα (επιμ.), Εθνική Πινακοθήκη Μουσείο Αλέξανδρου Σούτζου, Τέσσερις αιώνες ελληνικής τέχνης, εκδ. ΕΠΜΑΣ, Αθήνα Ζίας Νίκος, «Επιρροές από τη βυζαντινή και τη λαϊκή τέχνη», στο : Ο Έλλην Φώτης Κόντογλου, Επτά Ημέρες, Η Καθημερινή ( ). Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, τόμος ΙΕΕ, Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα Λυδάκης Στέλιος, «Η ιστορία της νεοελληνικής ζωγραφικής (16ος- 20ός αιώνας)», στο: Οι Έλληνες ζωγράφοι, τόμος Γ, εκδ. «Μέλισσα», Αθήνα Μαρκάτου Δώρα, «Οι αυτοπροσωπογραφίες του Νικόλαου Κουτούζη και του Νικολάου Καντούνη», στο: Χρύσανθος Χρήστου αφιέρωμα, εκδ. Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκη Πινακοθήκη Κοκκινίδης Αδάμ Κώστας (επιμ.), «Δημοσθένης Κοκκινίδης», στο: Πινακοθήκη Νέου Ελληνισμού, Σύγχρονοι Έλληνες Ζωγράφοι, εκδ. Κ. Αδάμ, Αθήνα Πινακοθήκη Κόντογλου Μαραγκόπουλος Άρης (επιμ.), «Φώτης Κόντογλου», στο: Πινακοθήκη Νέου Ελληνισμού, Σύγχρονοι Έλληνες Ζωγράφοι, εκδ. Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα Χαραλαμπίδης Χαραλαμπίδης Άλκης, «Επτανησιακή ζωγραφική», Επτά Ημέρες, Η Καθημερινή ( ) 15

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΟΡΑΛΗΣ (1916-2009): Η ζωή και το έργο του μεγάλου ζωγράφου, χαράκτη, σκηνογράφου και δάσκαλου.

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΟΡΑΛΗΣ (1916-2009): Η ζωή και το έργο του μεγάλου ζωγράφου, χαράκτη, σκηνογράφου και δάσκαλου. ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΟΡΑΛΗΣ (1916-2009): Η ζωή και το έργο του μεγάλου ζωγράφου, χαράκτη, σκηνογράφου και δάσκαλου. Η ζωή και το έργο του Γιάννης Μόραλης (Αρτα, 1916-Αθήνα 2009) Ζωγράφος και χαράκτης, μια από τις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης)

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΣΧΕΔΙΟ (Ελεύθερο και Προοπτικό) και που ενδέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254)

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Τι εκφράζει

Διαβάστε περισσότερα

«Η θάλασσα μάς ταξιδεύει» The sea travels us e-twinning project 2014-2015. Έλληνες ζωγράφοι. Της Μπιλιούρη Αργυρής. (19 ου -20 ου αιώνα)

«Η θάλασσα μάς ταξιδεύει» The sea travels us e-twinning project 2014-2015. Έλληνες ζωγράφοι. Της Μπιλιούρη Αργυρής. (19 ου -20 ου αιώνα) «Η θάλασσα μάς ταξιδεύει» The sea travels us e-twinning project 2014-2015 Έλληνες ζωγράφοι (19 ου -20 ου αιώνα) Της Μπιλιούρη Αργυρής Η ιστορία της ζωγραφικής στην νεοελληνική ζωγραφική Η Ελληνική ζωγραφική

Διαβάστε περισσότερα

Έχετε δει ή έχετε ακούσει κάτι για τον πίνακα αυτό του Πικάσο;

Έχετε δει ή έχετε ακούσει κάτι για τον πίνακα αυτό του Πικάσο; Έχετε δει ή έχετε ακούσει κάτι για τον πίνακα αυτό του Πικάσο; Πάμπλο Πικάσο (25 Οκτωβρίου, 1881-8 Απριλίου, 1973) ήταν και είναι ένας από τους κυριότερους Ισπανούς εκπροσώπους της τέχνης του 20ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί και το παιχνίδι μέσα από τη Νεοελληνική ζωγραφική

Το παιδί και το παιχνίδι μέσα από τη Νεοελληνική ζωγραφική Το παιδί και το παιχνίδι μέσα από τη Νεοελληνική ζωγραφική Η εικαστική διαπραγμάτευση της σχέσης του παιδιού με το παιχνίδι-με την έννοια είτε του δρώμενου είτε του αντικειμένου ορίζεται από συνιστώσες

Διαβάστε περισσότερα

Η Έκπτωτη και η Άλλη Τόποι θηλυκότητας και σύγχρονη φωτογραφία

Η Έκπτωτη και η Άλλη Τόποι θηλυκότητας και σύγχρονη φωτογραφία Η Έκπτωτη και η Άλλη Τόποι θηλυκότητας και σύγχρονη φωτογραφία Της Χρυσής Τσιώτα Θα ξεκινήσω κάνοντας μια προσπάθεια να απαντήσω σε μερικά από τα ερωτήματα που θέτει η Συραγώ Τσιάρα στο κείμενό - αφορμή

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri Μιχάλης Μακρή EFIAP Copyright: 2013 Michalis Makri Copyright: 2013 Michalis Makri Less is more Less but better Copyright: 2013 Michalis Makri Ο μινιμαλισμός ορίζεται ως η εξάλειψη όλων των στοιχείων που

Διαβάστε περισσότερα

1. Να επισηµάνετε τους παράγοντες που συνετέλεσαν στη µετατροπή της Χριστιανικής Κοινοπολιτείας (Respublica Christiana) σε Πολιτεία των

1. Να επισηµάνετε τους παράγοντες που συνετέλεσαν στη µετατροπή της Χριστιανικής Κοινοπολιτείας (Respublica Christiana) σε Πολιτεία των ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ: Οι Ευρωπαίοι της Αναγέννησης Ερώτηση ανάπτυξης 1. Να επισηµάνετε τους παράγοντες που συνετέλεσαν στη µετατροπή της Χριστιανικής Κοινοπολιτείας (Respublica Christiana) σε Πολιτεία των Γραµµάτων.

Διαβάστε περισσότερα

Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING. Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly. Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων

Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING. Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly. Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων 1 Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων Αθήνα --- ευτέρα 16 Σε τεµβρίου 2013 2 Κύριε ήµαρχε, Κυρία Πρόεδρε του

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Χρώμα. Εισαγωγή στο χρώμα και την ανάπτυξη της συνθετικής λειτουργίας των

Εισαγωγή στο Χρώμα. Εισαγωγή στο χρώμα και την ανάπτυξη της συνθετικής λειτουργίας των Στέλιος Μιχαήλ Ε.Ε.Κ.Κ. 8 Δεκεμβρίου 2010 Εισαγωγή στο Χρώμα Εισαγωγή στο χρώμα και την ανάπτυξη της συνθετικής λειτουργίας των χρωμάτων. Το φως ως στοιχείο που ειδικεύει και τροποποιεί το χρώμα. Θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα Η εκκλησία της Παναγίας της Φορβιώτισσας, περισσότερο γνωστή ως η Παναγία της Ασίνου, βρίσκεται στις βόρειες υπώρειες της οροσειράς ο του Τροόδους. Είναι κτισμένη στην ανατολική όχθη ενός μικρού χείμαρρου,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΏΡΓΟΣ ΧΑΤΖΗΜΙΧΆΛΗΣ Ο ΖΩΓΡΆΦΟΣ Α.Κ.

ΓΙΏΡΓΟΣ ΧΑΤΖΗΜΙΧΆΛΗΣ Ο ΖΩΓΡΆΦΟΣ Α.Κ. ΓΙΏΡΓΟΣ ΧΑΤΖΗΜΙΧΆΛΗΣ Ο ΖΩΓΡΆΦΟΣ Α.Κ. ΈΝΑ ΜΥΘΙΣΤΌΡΗΜΑ Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα για το Γυμνάσιο και το Λύκειο Το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης παρουσιάζει την έκθεση Γιώργος Χατζημιχάλης - Ο Ζωγράφος Α.Κ.

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά χαρακτηριστικά

Γενικά χαρακτηριστικά ΙΜΠΡΕΣΙΟΝΙΣΜΟΣ Γενικά χαρακτηριστικά Μικρές πινελιές που δημιουργούν παχύ στρώμα μπογιάς αποτυπώνοντας λεπτομερές. Χρήση των βασικών χρωμάτων, σπάνια χρήση του μαύρου χρώματος. Απουσία διαδοχικών επιστρώσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ. Μιχάλης Αρφαράς

ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ. Μιχάλης Αρφαράς ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ Μιχάλης Αρφαράς «ΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ ΓΕΝΝΑΕΙ ΤΙΣ ΜΕΓΑΛΕΣ ΣΚΙΕΣ, Ο ΗΛΙΟΣ ΤΙΣ ΕΠΙΜΟΝΕΣ.» Η προσωπική διαδροµή του Μιχάλη Αρφαρά έχει να κάνει µε τη ΣΚΙΑ. Η γέννησή του σε µια χώρα σαν την Ελλάδα,

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΣΤΟ ΠΕΛΕΝΤΡΙ Η εκκλησία του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι φαίνεται να χτίστηκε λίγο μετά τα μέσα του 12 ου αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

WEB DESIGN Ο σχεδιασμός στο Web Design

WEB DESIGN Ο σχεδιασμός στο Web Design WEB DESIGN Ο σχεδιασμός στο Web Design ΠΑΤΣΙΑΛΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Web Design Είναι ο σχεδιασμός και η δημιουργία δικτυακών τόπων. Περιλαμβάνει : την αρχιτεκτονική πληροφοριών, τη διεπαφή χρήστη και την πλοήγηση.

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Masaccio, ο πρόωρα χαμένος ιδρυτής της Αναγέννησης

Masaccio, ο πρόωρα χαμένος ιδρυτής της Αναγέννησης Masaccio, ο πρόωρα χαμένος ιδρυτής της Αναγέννησης Εικόνα 1: Η πληρωμή του φόρου, παρεκκλήσιο Brancacci, Φλωρεντία Εικόνα 2: Η εκδίωξη από τον παράδεισο, παρεκκλήσιο Brancacci. Πριν και μετά την αποκατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΥΠΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΤΟΠΤΣΗ ΜΑΡΙΑ ΦΩΤΗΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΝΙΦΟΡΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ

ΤΡΟΥΠΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΤΟΠΤΣΗ ΜΑΡΙΑ ΦΩΤΗΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΝΙΦΟΡΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΡΟΥΠΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΤΟΠΤΣΗ ΜΑΡΙΑ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΦΩΤΗΣ ΝΙΦΟΡΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Η ΑΓΙΟΓΡΑΦΙΑ Είναι η τέχνη της απεικόνισης ιερών προσώπων ή θρησκευτικών σκηνών Είναι η ζωγραφική παράσταση θρησκευτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ Ο ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ, στις διάφορες δραστηριότητες που διοργανώνει κάθε χρόνο, προσπαθεί να αφυπνίσει τους μαθητές για το πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Κύπρος εξαιτίας της

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η ενδυμασία και η σημασία της για τον άνθρωπο

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η ενδυμασία και η σημασία της για τον άνθρωπο ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο Η ενδυμασία και η σημασία της για τον άνθρωπο Η ενδυμασία αποτελείται από κάθε τι με το οποίο ο άνθρωπος καλύπτει και στολίζει το σώμα του. Περιλαμβάνει δηλαδή τα ρούχα και

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com Μιχάλης Μακρή EFIAP www.michalismakri.com Γιατί κάποιες φωτογραφίες είναι πιο ελκυστικές από τις άλλες; Γιατί κάποιες φωτογραφίες παραμένουν κρεμασμένες σε γκαλερί για μήνες ή και για χρόνια για να τις

Διαβάστε περισσότερα

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Να περιγράψετε ένα μινωικό ανάκτορο; Μεγάλα Συγκροτήματα κτιρίων, Είχαν πολλές πτέρυγες-δωματίων, Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και Καλλιτεχνικά κέντρα της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Γ' Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΕΛΕΥΘΕΡΟ-ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ( Εικαστική και Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία µε. Ζωγραφική και Μαθηµατικά

Ερευνητική Εργασία µε. Ζωγραφική και Μαθηµατικά Ερευνητική Εργασία - Ζωγραφική και Μαθηµατικά Ηλίας Νίνος Ερευνητική Εργασία µε θέµα: Μαθηµατικά και Τέχνη Υποθέµα: Μαθηµατικά και Ζωγραφική Οµάδα: Μαρία Βαζαίου- Ηρώ Μπρούφα- Μαθηµατικά εννοούµε την επιστήµη

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο Αγιογράφος Ραλλού Λιόλιου Κούση Βυζαντινές Εικόνες Οι βυζαντινές εικόνες είναι ιεροί πνευματικοί θησαυροί του Ανατολικού Ορθόδοξου Χριστιανισμού. Η βυζαντινή ζωγραφική είναι ένα από τα πιο σημαντικά επιτεύγματα

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: "Winterbild"

Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: Winterbild Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: "Winterbild" Καλλιτεχνική ζωγραφική με τις νερομπογιές Κ12 Με την Pelikan η ζωγραφική γίνεται μια μοναδική εμπειρία: Αυτός είναι και ο λόγος για

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΕΛΕΓΚΤΗΣ. Ο Συλλέκτης

Ο ΕΛΕΓΚΤΗΣ. Ο Συλλέκτης 3 ï Ä É Á Ã Ù Í É Ó Ì Á Ο ΕΛΕΓΚΤΗΣ Ένας μπαξές γεμάτος αίμα είν ο ουρανός και λίγο χιόνι έσφιξα τα σχοινιά μου πρέπει και πάλι να ελέγξω τ αστέρια εγώ κληρονόμος πουλιών πρέπει έστω και με σπασμένα φτερά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ (2015-2016)

ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ (2015-2016) ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Οίκος Ανδρέου & Μαρίας Καλοκαιρινού Σοφοκλή Βενιζέλου 27 / Λυσιμάχου Καλοκαιρινού 7 71202 Ηράκλειο, Κρήτη Τηλ.: (2810) 283219-288708 Fax: 283754 e-mail: info@historical-museum.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΧΝΗΣ Β και Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Ηρεμία, στατικότατα, σταθερότητα

ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΧΝΗΣ Β και Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Ηρεμία, στατικότατα, σταθερότητα ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΧΝΗΣ Β και Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (μάθημα κατεύθυνσης) Τι είναι η δομή και η σύνθεση ενός εικαστικού έργου. Είναι η οργάνωση όλων των στοιχείων ενός έργου σε ένα ενιαίο σύνολο με στόχο να εκφράσουν κάποια

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση»

Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση» Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση» ΛΑΜΠΡΟΣ ΠΟΡΦΥΡΑΣ (1879-1932), Είδα Εἶδα μία χώρα ξωτικιὰ στ ἀνήσυχο ὄνειρό μου: πόσ ὄμορφη δὲ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στις πολιτισμικές σπουδές

Εισαγωγή στις πολιτισμικές σπουδές Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Εισαγωγή στις πολιτισμικές σπουδές Ενότητα 3: Η Επανάσταση του 1821 στην Ελληνική Ζωγραφική (ΜΕΡΟΣ Α) Αν. Καθηγήτρια: Ι. Βαμβακίδου e-mail: ibambak@uowm.gr

Διαβάστε περισσότερα

Περισσότεραγιατοχρώµα σύµφωναµεµελέτεςπου πραγµατοποιήθηκανγιαανάγκες τουμάρκετινγκ

Περισσότεραγιατοχρώµα σύµφωναµεµελέτεςπου πραγµατοποιήθηκανγιαανάγκες τουμάρκετινγκ Περισσότεραγιατοχρώµα σύµφωναµεµελέτεςπου πραγµατοποιήθηκανγιαανάγκες τουμάρκετινγκ ΑποτηνΠηγή http://www.webresources.eu/archives/color-theorypart-1-the-meaning-of-color Υποκειµενικότηταστοχρώµα Το χρώµα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ (2015-2016)

ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ (2015-2016) ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Οίκος Ανδρέου & Μαρίας Καλοκαιρινού Σοφοκλή Βενιζέλου 27 / Λυσιμάχου Καλοκαιρινού 7 71202 Ηράκλειο, Κρήτη Τηλ.: (2810) 283219-288708 Fax: 283754 e-mail: info@historical-museum.gr

Διαβάστε περισσότερα

Δημητρίου Γεώργιος. Αναφορά Απασχολησιμότητας. Απρίλιος, 2013. Αναφορά Απασχολησιμότητας Δημητρίου Γεώργιος Απρίλιος, 2013 Σελίδα 1 / 7

Δημητρίου Γεώργιος. Αναφορά Απασχολησιμότητας. Απρίλιος, 2013. Αναφορά Απασχολησιμότητας Δημητρίου Γεώργιος Απρίλιος, 2013 Σελίδα 1 / 7 Δημητρίου Γεώργιος Απρίλιος, 2013 Αναφορά Απασχολησιμότητας Αναφορά Απασχολησιμότητας Δημητρίου Γεώργιος Απρίλιος, 2013 Σελίδα 1 / 7 Περιεχόμενα Εισαγωγή... 3 Προφίλ Απασχολησιμότητας... 3 Πώς να διαβάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο

Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο Η επιστολή ή το γράμμα είναι ένα είδος επικοινωνιακού λόγου, πολύ χρήσιμο για την κοινωνική μας ζωή. Υπάρχουν διάφορα είδη επιστολών. Μια επιστολή μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΦΛΩΡΙΝΑ 2014 1 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ : «ΣΕΡΓΙΑΝΙ ΣΤΟΥΣ ΡΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΦΛΩΡΙΝΑΣ» ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΣ : ΠΟΥΓΑΡΙ ΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Ρομαντισμός Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Τζον Κόνσταμπλ Το κάρο του σανού Ρομαντισμός Τέλη 18 ου αι. μέσα 19 ου αι.

Διαβάστε περισσότερα

ρόλο στην προετοιμασία του θέματός μας αποτέλεσε το ιστόγραμμα που φτιάξαμε με τα παιδιά με πράγματα που ήθελαν να μάθουν για τους ζωγράφους.

ρόλο στην προετοιμασία του θέματός μας αποτέλεσε το ιστόγραμμα που φτιάξαμε με τα παιδιά με πράγματα που ήθελαν να μάθουν για τους ζωγράφους. Προπρονήπια Α 2015 ΠΙΝΑΚΕΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ Το δίμηνο Οκτωβρίου-Νοεμβρίου ασχοληθήκαμε με το θέμα «Πίνακες Ζωγραφικής». Αφορμή στάθηκε μια συζήτηση που κάναμε με τα παιδιά για το φθινόπωρο και τις αλλαγές του

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Clements & Sarama, 2009; Sarama & Clements, 2009 Χωρική αντίληψη και σκέψη Προσανατολισμός στο χώρο Οπτικοποίηση (visualization) Νοερή εικονική αναπαράσταση Νοερή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 1. Πράγματι, τα προαναφερθέντα αποτελούν κυρίαρχα χαρακτηριστικά της ποίησης του Ελύτη, που πιστοποιούνται σαφέστατα- και στο δοθέν ποίημα. Συγκεκριμένα:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ Οι θρησκευτικές εικόνες ως μέσον έκφρασης του θρησκευτικού συναισθήματος 9ο Δημοτικό Σχολείο Μυτιλήνης Τάξη: ΣΤ 1 Σχολικό έτος: 2006 07 Υπεύθυνη δασκάλα: Σπανού Σοφία «Όταν πρόκειται να αρχίσεις

Διαβάστε περισσότερα

Συνθέσεις από το Αιγαίο και τη Μεσόγειο, Ποίηση και ζωγραφική κ ά. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Συνθέσεις από το Αιγαίο και τη Μεσόγειο, Ποίηση και ζωγραφική κ ά. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Το Μουσείο Νεοελληνικής Τέχνης του ήµου Ρόδου, µε χαρά ανακοινώνει την ατοµική εικαστική έκθεση, του γνωστού «δικού µας» ζωγράφου Μάνου Αναστασιάδη, που θα φιλοξενήσει στην "Νέα Πτέρυγά" του,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΊΑ χρώματα. Μικρά μυστικά τέχνης

ΑΡΧΑΊΑ χρώματα. Μικρά μυστικά τέχνης ΑΡΧΑΊΑ χρώματα Μικρά μυστικά τέχνης ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Λεπτομέρεια από το έργο «Ηρωικό»

Λεπτομέρεια από το έργο «Ηρωικό» Λεπτομέρεια από το έργο «Ηρωικό» Αίθουσα Τέχνης Relics Λασσάνη 3 - Θεσσαλονίκη Γιώργος Πολ. Ιωαννίδης Νοέμβριος 1995 - Θεσσαλονίκη Στη ζωγραφική του αν και διαφαίνεται η επίδραση ενός δασκάλου σαν τον

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ. συγγραφέας ΓΙΑΝΝΑ ΦΙΛΑΟΥ

ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ. συγγραφέας ΓΙΑΝΝΑ ΦΙΛΑΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ (ψυχοκοινωνική προσέγγιση) συγγραφέας ΓΙΑΝΝΑ ΦΙΛΑΟΥ Στο βιβλίο με τίτλο ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ, η συγγραφέας Γιάννα Φιλάου καταγράφει και αναλύει τις ανθρώπινες

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά θέματα αρχιτεκτονικής μορφολογίας. Κατεύθυνση Α: Σκηνογραφία, Ιστορική προσέγγιση

Ειδικά θέματα αρχιτεκτονικής μορφολογίας. Κατεύθυνση Α: Σκηνογραφία, Ιστορική προσέγγιση Ειδικά θέματα αρχιτεκτονικής μορφολογίας Κατεύθυνση Α: Σκηνογραφία, Ιστορική προσέγγιση Υπεύθυνος Καθηγητής: Σ. Γυφτόπουλος Σπουδάστριες: Χ. Τζοβλά, Χ. Χαρατσάρη Το θέατρο αποτελεί μια επικοινωνιακή

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Χαλί πετά, ιστορία αρχινά! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ

ποδράσηη Χαλί πετά, ιστορία αρχινά! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Μουσείο Μπενάκη 110ο Δημοτικό Σχολείο Αθηνών Χαλί πετά, ιστορία αρχινά! ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗ

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΑΘΗΝΩΝ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗ 18 Sunday Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΠΑΕΙ ΤΑ ΕΣΜΑ ΤΗΣ Ίσως είναι το πιο αναγνωρίσιμο μνημείο παγκοσμίως, συνυφασμένο με τη δημοκρατία που γεννήθηκε και ζει(;) σε αυτήν τη χώρα. Και

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Γ. ΕΡΓΑΣΙΕΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Με βάση τα στοιχεία που παρέχει το κεφάλαιο ΚΒ του σχολικού σας βιβλίου (σσ. 73-119) να συντάξετε έναν χρονολογικό πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Τίτλος: Κατοικίδια ζώα Βαθμίδα: 2 Τάξη: Ε Διάρκεια: 6 Χ 80 Περιγραφή Ενότητας Οι μαθητές/τριες εκφράζουν συναισθήματα και προβληματίζονται για θέματα που αφορούν τα κατοικίδια

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Τίτλος: Ιστορίες δωματίων Βαθμίδα: 2 Τάξη: Ε Διάρκεια: 6 Χ 80 Περιγραφή Ενότητας Οι μαθητές και οι μαθήτριες μέσα από διάφορες δραστηριότητες που αφορούν στο δωμάτιό τους

Διαβάστε περισσότερα

Μίλτου Σαχτούρη: «Η Αποκριά» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σσ. 287-288)

Μίλτου Σαχτούρη: «Η Αποκριά» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σσ. 287-288) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: Μίλτου Σαχτούρη: «Η Αποκριά» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σσ. 287-288) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµµατολογικά στοιχεία: 1.

Διαβάστε περισσότερα

metsovo pinakothiki:layout 1 10/2/2009 10:51 μ Page 1 πινακοθήκη μετσόβου ευάγγελος αβέρωφ

metsovo pinakothiki:layout 1 10/2/2009 10:51 μ Page 1 πινακοθήκη μετσόβου ευάγγελος αβέρωφ metsovo pinakothiki:layout 1 10/2/2009 10:51 μ Page 1 πινακοθήκη μετσόβου ευάγγελος αβέρωφ metsovo pinakothiki:layout 1 10/2/2009 10:51 μ Page 2 metsovo pinakothiki:layout 1 10/2/2009 10:51 μ Page 3 Ο

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιπέτειες του Οσμάν Σαχ στα Τρίκαλα. Κουρσούμ Τζαμί. 32o Δημοτικό Σχολείο Τρικάλων. Υποδράση: Εκπαιδευτικές Επισκέψεις Μαθητών

Οι περιπέτειες του Οσμάν Σαχ στα Τρίκαλα. Κουρσούμ Τζαμί. 32o Δημοτικό Σχολείο Τρικάλων. Υποδράση: Εκπαιδευτικές Επισκέψεις Μαθητών Κουρσούμ Τζαμί 32o Δημοτικό Σχολείο Τρικάλων Οι περιπέτειες του Οσμάν Σαχ στα Τρίκαλα 1 Συμμετέχοντες Σχολείο: 32 ο Δημοτικό Σχολείο Τρικάλων Τάξη / Τμήμα: Γ2 Αριθμός μαθητών: 13 Αριθμός αλλοδαπών μαθητών:

Διαβάστε περισσότερα

Να γιατί...η λαϊκή τέχνη

Να γιατί...η λαϊκή τέχνη ÔÝ íç Να γιατί...η λαϊκή τέχνη Εν αρχή το σύνθημά μας είναι ένα: η λαϊκή τέχνη είναι επανάσταση. Και είναι επανάσταση διότι είναι αρχέτυπο λειτουργίας μιας πολιτικά ευνομούμενης κοινωνίας. Η τέχνη αυτή

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνης Μπότσογλου Αναδρομική ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΛΥΚΕΙΟ

Χρόνης Μπότσογλου Αναδρομική ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΛΥΚΕΙΟ Χρόνης Μπότσογλου Αναδρομική ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΛΥΚΕΙΟ Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα για το Γυμνάσιο και το Λύκειο Οργάνωση Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ 1.α. Το κείμενο: Ο Μακρυγιάννης άρχισε να γράφει τα Απομνημονεύματα στις 26 Φεβρουαρίου του 1829 στο Άργος όπου είχε οριστεί Γενικός Αρχηγός της Εκτελεστικής Δυνάμεως

Διαβάστε περισσότερα

Λεωφ. Μακαρίου & Παπανικολή 3, 1077 Λευκωσία, Κύπρος. τηλ: +357 22 751325. www.art.com.cy

Λεωφ. Μακαρίου & Παπανικολή 3, 1077 Λευκωσία, Κύπρος. τηλ: +357 22 751325. www.art.com.cy Alpha Gallery Λεωφ. Μακαρίου & Παπανικολή 3, 1077 Λευκωσία, Κύπρος τηλ: +357 22 751325 www.art.com.cy À π ƒ Εξώφυλλο ΟΘεόδωρος Κολοκοτρώνης 100x70 εκ. Απέναντι Σελίδα Ο Κατσαντώνης οδηγείται στα Γιάννενα

Διαβάστε περισσότερα

city chic ΑΦΙΕΡΩΜΑ Τι συµβαίνει µε τους ανούς; ΤΟ ΝΕΟ DESIGN ΕΡΧΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ BΟΡΡΑ Η αισθητική στο κέντρο της πόλης

city chic ΑΦΙΕΡΩΜΑ Τι συµβαίνει µε τους ανούς; ΤΟ ΝΕΟ DESIGN ΕΡΧΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ BΟΡΡΑ Η αισθητική στο κέντρο της πόλης 20 casaviva ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2009 Private club Aκριβά υλικά και ζεστές αποχρώσεις για τη νέα σεζόν Τι συµβαίνει µε τους ανούς; ΤΟ ΝΕΟ DESIGN ΕΡΧΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ BΟΡΡΑ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΑΝΑΝΕΩΣΤΕ ΤΟ ΠΑΙ ΙΚΟ ΩΜΑΤΙΟ Ζήστε το

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 17448 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Κατσικογιώργου Ειρήνη Θέματα Α. Στο κείμενο καταγράφονται τα χαρακτηριστικά του δημοσιογραφικού

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Κεσσανλής Από την ύλη στην εικόνα

Νίκος Κεσσανλής Από την ύλη στην εικόνα Νίκος Κεσσανλής Από την ύλη στην εικόνα ΕΘΝΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΣΕ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΟ ΔΗΜΟ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΛΥΚΕΙΟ 1 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Εδώ κι εκεί Εγώ κι εσύ Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ

ποδράσηη Εδώ κι εκεί Εγώ κι εσύ Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης 2ο Γυμνάσιο Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης Ελληνικού Εδώ κι εκεί Εγώ

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ζώα στη ζωγραφική»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ζώα στη ζωγραφική» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Ζώα στη ζωγραφική» ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός κεφάλαιο 6 ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΣ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΒΕΣΤΦΑΛΙΑΣ (1453-1648) 2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός Ορισμός Πρόκειται για μια γενικότερη πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

ψ Ρ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ -N^ ->5^ **' ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ

ψ Ρ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ -N^ ->5^ **' ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ ψ Ρ ' '.'."» *?' Ρ -N^ ->5^ ι"*** **' "HSf % ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ Το Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων της Υπηρεσίας Συντήρησης Μνημείων

Διαβάστε περισσότερα

κόσμου τους θυσαυρούς που δεν

κόσμου τους θυσαυρούς που δεν μες στο μουσείο, μες στο μουσείο μια μερα μπήκα με φόρα κι εγω, μη με τραβάτε μη μου κολλάτε, απ το μουσείο δεν θέλω Στο Μουσείο να βγω. Τρέχω Οδηγίες προς τους εκπαιδευτικούς τρέχω μές στα δωμάτια, μ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΜΑΡΑΓΔΙ ΣΤΗ ΒΡΟΧΗ της Άννας Γαλανού - Book review

ΣΜΑΡΑΓΔΙ ΣΤΗ ΒΡΟΧΗ της Άννας Γαλανού - Book review Ημερομηνία 20/8/2015 Μέσο Συντάκτης Link www.culture21century.gr Γιώτα Παπαδημακοπούλου http://www.culture21century.gr/2015/08/book-review_33.html ΣΜΑΡΑΓΔΙ ΣΤΗ ΒΡΟΧΗ της Άννας Γαλανού - Book review 20

Διαβάστε περισσότερα

Υλικά, Γραμμές και Τεχνικές στο Ελεύθερο Σχέδιο

Υλικά, Γραμμές και Τεχνικές στο Ελεύθερο Σχέδιο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α Υλικά, Γραμμές και Τεχνικές στο Ελεύθερο Σχέδιο Σκοπός Σκοπός του κεφαλαίου αυτού είναι να γνωρίσουν οι μαθητές τα υλικά που χρειάζονται για το ελεύθερο σχέδιο και τον τρόπο που θα τα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΡΕΙΣ (3) ΚΕΙΜΕΝΟ Mίλτος Σαχτούρης Ὁ Ἐλεγκτής

Διαβάστε περισσότερα

Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494

Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494 Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494 1.α. Από τον Πρόλογο στο Επεισόδιο: Η Ελένη, μαζί με τις γυναίκες που αποτελούν το Χορό του δράματος, μπαίνουν μέσα στο παλάτι προκειμένου να ζητήσουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΗ ΜΕ ΠΙΝΕΛΟ ΚΑΙ ΜΕ ΣΜΙΛΗ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ & ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΤΕΧΝΗ ΜΕ ΠΙΝΕΛΟ ΚΑΙ ΜΕ ΣΜΙΛΗ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ & ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΕΧΝΗ ΜΕ ΠΙΝΕΛΟ ΚΑΙ ΜΕ ΣΜΙΛΗ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ & ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Η βαλίτσα με τα βιβλία για τις εικαστικές τέχνες προτείνει στα παιδιά να γνωρίσουν, με διαφορετικούς τρόπους, θέματα που

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά B Δημοτικού (Μέρος Α ) Ομορφος κόσμος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Β Δημοτικού Ομορφος κόσμος (Μέρος A ) Συγγραφική ομάδα:

Διαβάστε περισσότερα

Με τα μάτια του παππού και της γιαγιάς. 63o Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης. Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας- Θράκης

Με τα μάτια του παππού και της γιαγιάς. 63o Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης. Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας- Θράκης Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας- Θράκης 63o Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης Με τα μάτια του παππού και της γιαγιάς 1 Σχολείο: 63 ο Δημοτικό σχολείο Θεσσαλονίκης Συμμετέχοντες Τάξη / Τμήμα: ΣΤ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΡΚΑΔΙΟ ΚΑΤΙΚΑΚΗ ΣΤΟΝ ΧΑΡΗ ΚΩΤΣΙΔΗ

ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΡΚΑΔΙΟ ΚΑΤΙΚΑΚΗ ΣΤΟΝ ΧΑΡΗ ΚΩΤΣΙΔΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΡΚΑΔΙΟ ΚΑΤΙΚΑΚΗ ΣΤΟΝ ΧΑΡΗ ΚΩΤΣΙΔΗ Η ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ που επηρέασε την καλλιτεχνική εξέλιξη στην περιοχή την προσδιορίσουμε από τον ερχομό των προσφύγων. ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ.Παραδόσεις, έθιμα λαϊκή και θρησκευτική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΦΡΑΣΗ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΦΡΑΣΗ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΦΡΑΣΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Επιμέλεια: Μαρία Πουλάκου, Φιλόλογος Μεθοδολογία επιστολής Η επιστολή είναι γραπτός λόγος που χρησιμοποιούμε, για να επικοινωνήσουμε με πρόσωπα τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Διαλέξεων ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ

Πρόγραμμα Διαλέξεων ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Πρόγραμμα Διαλέξεων ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Κύκλος επτά (7) διαλέξεων, με την συμμετοχή εννέα (9) κορυφαίων ομιλητών, με κοινό χαρακτηριστικό γνώρισμα την πρωτοποριακή σκέψη. Στόχος των ομιλιών είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ 2014-2015

ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ 2014-2015 ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Οίκος Ανδρέου & Μαρίας Καλοκαιρινού Σοφοκλή Βενιζέλου 27 / Λυσιμάχου Καλοκαιρινού 7 71202 Ηράκλειο, Κρήτη Τηλ.: (2810) 283219-288708 Fax: 283754 e-mail: info@historical-museum.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ 2/Θ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΑΓΙΑΣΟΥ ΠΡΌΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σχολικό έτος 2004 2005 ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΙ: ΖΟΥΜΠΟΥΛΗ ΜΑΤΕΛΗ ΜΥΡΣΙΝΗ ΣΑΜΟΘΡΑΚΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΖΑΝΗ ΕΙΡΗΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

ANIMAL RANGE & ODO S CASTLE

ANIMAL RANGE & ODO S CASTLE TOUCH SCREEN ANIMAL RANGE ANIMAL RANGE & ODO S CASTLE ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΤΙ ΕΊΝΑΙ : Η σειρά MAGIC TOUCH είναι ένα πολύγλωσσο, διαλογικό μέσο παιδικής ψυχαγωγίας με Touch Screen για διάφορους τομείς διαλογικής

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΑΠΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΩΝ ΠΟΥ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΣΑΝ ΤΗΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ-ΕΣΠΑ ΤΟΥ Τ.Ε.Π.Α.Ε.Σ ΣΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΑΠΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΩΝ ΠΟΥ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΣΑΝ ΤΗΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ-ΕΣΠΑ ΤΟΥ Τ.Ε.Π.Α.Ε.Σ ΣΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΑΠΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΩΝ ΠΟΥ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΣΑΝ ΤΗΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ-ΕΣΠΑ ΤΟΥ Τ.Ε.Π.Α.Ε.Σ ΣΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ΗΜΟΥ ΡΟ ΙΩΝ Η παιδική χαρά Η τραπεζαρία Η κοινή αίθουσα

Διαβάστε περισσότερα

«Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας

«Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας «Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας θεατρικές ασκήσεις και δημιουργικές δραστηριότητες Συμπεριλαμβάνεται CD με φωτογραφικό υλικό Το πορτοκάλι με την περόνη: υλικό εργασίας θεατρικές ασκήσεις και

Διαβάστε περισσότερα

ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης

ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης Η σύγχρονη εκπαίδευση στοχεύει στην ολόπλευρη ανάπτυξη του µαθητή τόσο σε ατοµικό όσο και σε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Νίκη της Δράμας»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Νίκη της Δράμας» Δράμα 29-10-2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ «Η Νίκη της Δράμας» Πραγματοποιήθηκαν στις 28 Οκτώβρη 2013 τα αποκαλυπτήρια του μνημείου - σύμβολο για την επέτειο των 100 χρόνων από την απελευθέρωση του τόπου μας, που γιορτάζουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ»

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ,,^ -^,;-,..:..,, : χ λ κ«:! «e.«?s"'h. ΗΗΗΜΗΗΒ ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΙΜΑΡΑ Τα καινούρια προγράμματα του Τμήματος Εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

ηµιουργική Ψυχολογική Γραφή

ηµιουργική Ψυχολογική Γραφή ηµιουργική Ψυχολογική Γραφή Ζωντανά βιβλία, της Ιωάννας Ν. Τριπερίνα, Ψυχολόγου, MSc, µε ιστορίες που µάς δίνουν το έναυσµα να τις βιώσουµε, δραµατοποιήσουµε, συζητήσουµε, διαβάσουµε, ώστε να µάθουµε και

Διαβάστε περισσότερα

www.periexomena.gr Και για την νέα σαιζόν κατάφερε η Πανελλήνια

www.periexomena.gr Και για την νέα σαιζόν κατάφερε η Πανελλήνια Η Π.Ε.Λ.Τ. στον Π α ρ ν α σ σ ό Και για την νέα σαιζόν κατάφερε η Πανελλήνια Εταιρία Λόγου & Τέχνης (ΠΕΛΤ), να δείξει τον δυναµισµό της και την ζωντάνια της, µε µία Οµαδική έκθεση στην αίθουσα «Παρνασσός».

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη

Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη Νάγια Οικονομίδου 2014-2015 1 Περιεχόμενα Πρόλογος...3 1. Γνωρίσματα Κυκλαδικής Τέχνης...4 Πτυόσχημα ειδώλια.5 Βιολόσχημα ειδώλια 6

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Υπάρχει µεγάλη ποικιλία θεµάτων που θα µπορούσαν να δοθούν ως συνθετικές δηµιουργικές εργασίες. Όποιο θέµα όµως και να δοθεί, θα ήταν καλό να έχει ως στόχο τη στροφή του

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ I Β Ενιαίου Λυκείου. (μάθημα ενδιαφέροντος)

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ I Β Ενιαίου Λυκείου. (μάθημα ενδιαφέροντος) ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ I Β Ενιαίου Λυκείου (μάθημα ενδιαφέροντος) 1 ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Με τη διδασκαλία του μαθήματος επιδιώκεται η μύηση των μαθητών στον κόσμο της φωτογραφίας ώστε να: 1. Αντιλαμβάνονται οι

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ

ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ «Πλάθω τις εικόνες μου χαράζοντας κατευθείαν πάνω στο υλικό μου, όπως ο ζωγράφος σχεδιάζει ή πλάθει τις εικόνες του πάνω στον καμβά.» Η Βίκυ Τσαλαματά γεννήθηκε στην Αθήνα και

Διαβάστε περισσότερα

Έναρξη λειτουργίας ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΠΕΝΑΚΗ ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗ Ν. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΥ-ΓΚΙΚΑ. Συνέντευξη Τύπου, 21 Μαΐου 2012

Έναρξη λειτουργίας ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΠΕΝΑΚΗ ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗ Ν. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΥ-ΓΚΙΚΑ. Συνέντευξη Τύπου, 21 Μαΐου 2012 ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΠΕΝΑΚΗ ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗ Ν. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΥ-ΓΚΙΚΑ Έναρξη λειτουργίας Συνέντευξη Τύπου, 21 Μαΐου 2012 Η ΔΩΡΕΑ ΚΑΙ Η ΑΝΑΠΛΑΣΗ Το κτήριο της οδού Κριεζώτου 3, όπου έζησε και εργάστηκε για σαράντα χρόνια ο

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 9 ο ΓΕΛ Πατρών ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΑΚΙΤΣΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΟΛΙΑΒΡΑ ΦΩΤΕΙΝΗ ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ ΣΥΛΑΙΔΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΟΜΑΔΑ: Tom&Jerry Υπεύθυνοι καθηγητές:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ για τους μαθητές και τις μαθήτριες της Δ, Ε και ΣΤ Δημοτικού Νοέμβριος 2011-Μάιος 2012 Υπό την αιγίδα του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Μαραθώνιος

Διαβάστε περισσότερα