ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΣΤΟΝ ΑΝΔΡΑ. Νικόλαος Μαμουλάκης Χειρουργός

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΣΤΟΝ ΑΝΔΡΑ. Νικόλαος Μαμουλάκης Χειρουργός"

Transcript

1 ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΣΤΟΝ ΑΝΔΡΑ Νικόλαος Μαμουλάκης Χειρουργός

2

3 Τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει σημαντικές πρόοδοι στη διάγνωση και στην αντιμετώπιση του καρκίνου του μαστού στις γυναίκες. Στους άνδρες δεν έχει μελετηθεί επαρκώς η νόσος, εξαιτίας της σπανιότητας της.

4 Ο καρκίνος είναι σπάνιος στα υποτυπώδη όργανα

5 Μελέτες για τον ΑΚΜ Aναδρομικές [οι προοπτικές μελέτες είναι ελάχιστες (4)] Mε μικρό αριθμό περιστατικών (<10 μελέτες περιλαμβάνουν >200 περιστατικά) Επεκτεινόμενες σε χρονικά διαστήματα αρκετών δεκαετιών Προερχόμενες κυρίως από μεμονωμένα κέντρα

6 Οι αρχές της αντιμετώπισης του ΑΚΜ βασίζονται πρωτίστως σε συμπεράσματα ερευνών που αφορούν γυναίκες ασθενείς

7 ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΑΚΜ Το ποσοστό 1% κυριαρχεί στη βιβλιογραφία 1% όλων των καρκίνων στους άνδρες <1% του συνόλου των καρκίνων μαστού

8 ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΑΚΜ Η επίπτωση του ΑΚΜ ποικίλλει σημαντικά, ανάλογα με την: γεωγραφία εθνότητα Αφρική: 5-15% (ενδημικά λοιμώδη νοσήματα, όπως η σχιστοσωμίαση και οι Iνδία: 2,5% Πακιστάν: 5,9% Ιαπωνία: <0,5/ ηπατίτιδες (πιθανώς εξαιτίας της χρόνιας ηπατικής βλάβης υπεροιστρογονική κατάσταση) Ottini L et al. Crit Rev Oncol Hematol 2010;73: Mitra D et al. J Indian Med Assoc 2007;105: Jamal S et al. Asian Pac J Cancer Prev 2006;7:119 21

9 ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΑΚΜ Η επίπτωση του ΑΚΜ μαστού έχει αυξηθεί περίπου 26% την τελευταία 25ετία Μέση ηλικία διάγνωσης του ΑΚΜ: 67 έτη (5 10 έτη > γυναίκες),( 5 93 ετών) Η δικόρυφη ηλιακή κατανομή που παρατηρείται στις γυναίκες δεν υπάρχει στους άνδρες Giordano SH et al. Cancer 2004;101:51 7 Ottini L et al. Crit Rev Oncol Hematol 2010;73:141-55

10 ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ 1. Ηλικία 2. Ορμονικοί παράγοντες 3. Γενετικοί παράγοντες 4. Εργασιακοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες 5. Έκθεση σε ακτινοβολία 6. Διαιτητικοί παράγοντες

11 ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ 1. Ηλικία Είναι ο ισχυρότερος παράγοντας κινδύνου. Η επίπτωση του ΑΚΜ αυξάνει σταθερά με την πρόοδο της ηλικίας, μέχρι το plateau που παρατηρείται στην ηλικία των 80 ετών.

12 ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ 2. Ορμονικοί παράγοντες αποτέλεσμα διαταραχής της ισορροπίας ανδρογόνων-οιστρογόνων (σχετικό πλεόνασμα οιστρογόνων ή έλλειψη ανδρογόνων) Επιπλέον τα ανδρογόνα μπορεί να επιδρούν προστατευκτικά στο μαζικό ιστό εμποδίζοντας τον κυτταρικό πολλαπλασιασμό. Η συσχέτιση του προλακτινώματος, που συχνά συνοδεύεται από χαμηλά επίπεδα τεστοστερόνης, με τον ΑΚΜ και μάλιστα τον αμφοτερόπλευρο, ενισχύει αυτήν την υπόθεση, αλλά τα δεδομένα είναι ανεπαρκή Gómez-Raposo C et al. Cancer Treat Rev 2010:doi: /j.ctrv

13 ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ 2. Ορμονικοί παράγοντες Ανωμαλίες των όρχεων 1. Ατελής κάθοδος του όρχεως 2. Συγγενής βουβωνοκήλη 3. Ορχεκτομή 4. Ορχίτις (Παρωτίτις σε ηλικία >20) 5. Κάκωση των όρχεων 6. Στειρότητα Ηπατική νόσος Ηπατική βλάβη 1. Κίρρωση 2. Αλκοολισμός 3. Σχιστοσωμίαση 4. Φάρμακα Σε άνδρες με ηπατική βλάβη παρατηρούνται: Ι. Αυξημένη παραγωγή ανδροστενεδιόνης από τα επινεφρίδια ΙΙ. Ενίσχυση της αρωματοποίησης της ανδροστενεδιόνης σε οιστρόνη ΙΙΙ. Αύξηση της μετατροπής της οιστρόνης σε οιστραδιόλη Παχυσαρκία περιφερική αρωματοποίηση ανδρογόνων υπεροιστρογονισμός 2πλασιασμός κινδύνου για ΑΚΜ Γυναικομαστία ; Krause W. Andrologia 2004;36: Gómez-Raposo C et al. Cancer Treat Rev 2010:doi: /j.ctrv Giordano SH. The Oncologist 2005;10: Johnson KC et al. Eur J Cancer Prev 2002;11:253 63

14 ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ 2. Ορμονικοί παράγοντες (συνέχεια) Επίσης αναφέρεται ότι τα πρωτότοκα αγόρια έχουν 1,71 αυξημένο κίδυνο ΑΚΜ σε σχέση με τους νεότερους αδελφούς τους, πιθανώς επειδή έχουν εκτεθεί σε υψηλότερα επίπεδα οιστρογόνων ενδομητρίως Καταστάσεις που αυξάνουν την έκθεση στα οιστρογόνα (εξωγενής χορήγηση οιστρογόνων σε άτομα με επιθυμία επαναπροσδιορισμού του φύλου τους) ή μειώνουν την έκθεση στα ανδρογόνα (μακροπρόθεσμη χορήγηση αντιανδρογόνων στην αντιμετώπιση του καρκίνου του προστάτη) ενοχοποιούνται επίσης ως αιτιολογικοί παράγοντες ΑΚΜ Sorensen HT et al. Eur J Cancer Prev 2005;14:185 6 Ottini L et al. Crit Rev Oncol Hematol 2010;73:141-55

15 ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ 3. Γενετικοί παράγοντες σύνδρομο Klinefelter οικογενειακό ατομικό ιστορικό BRCA1 και BRCA2 σύνδρομο Cowden CHEK2 Fentiman IS et al.lancet 2006;367(18): Ottini L et al. Crit Rev Oncol Hematol 2010;73:141-55

16 ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ 3. Γενετικοί παράγοντες Το σύνδρομο Klinefelter, που παρατηρείται περίπου σε 1/1000 άνδρες, αποτελεί ισχυρό παράγοντα κινδύνου για την ανάπτυξη ΑΚΜ.Οφείλεται στην προσθήκη τουλάχιστον ενός Χ χρωματοσώματος στον φυσιολογικό ΧΥ καρυότυπο (συνήθως 47ΧΧΥ). Χαρακτηρίζεται από: 1. ατροφία των όρχεων 2. γυναικομαστία 3. χαμηλά επίπεδα τεστοστερόνης 4. αυξημένα επίπεδα γοναδοτροπινών (FSH και LH) Στους πάσχοντες από το σύνδρομο ο κίνδυνος ΚΜ είναι φορές μεγαλύτερος σε σχέση με το γενικό ανδρικό πληθυσμό και τα ποσοστά θνητότητας από ΚΜ είναι παρόμοια με εκείνα των γυναικών. Fentiman IS et al.lancet 2006;367(18):

17 ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ 3. Γενετικοί παράγοντες Οικογενειακό ατομικό ιστορικό Το 20% περίπου των ασθενών με ΑΚΜ έχουν ιστορικό ΚΜ σε γυναίκα συγγενή 1 ου βαθμού, σύμφωνα με δεδομένα πληθυσμιακών ερευνών. Γενικά ο κίνδυνος ΑΚΜ αυξάνει 2 3 φορές (σχετικός κίνδυνος 2,5) με οικογενειακό ιστορικό ΚΜ, ανδρικού ή γυναικείου. Προσωπικό ιστορικό δεύτερου πρωτοπαθούς όγκου αναφέρεται στο 11% περίπου των ασθενών με ΑΚΜ. Άνδρες με πρωτοπαθή ΚΜ έχουν αυξημένο κίνδυνο κατά 16% να αναπτύξουν δεύτερο πρωτοπαθή καρκίνο. Άνδρες με ΚΜ έχουν 30 φορές αυξημένο κίνδυνο να αναπτύξουν καρκίνο στον άλλο μαστό (στις γυναίκες ο κίνδυνος είναι 2 4 φορές αυξημένος). Ο απόλυτος όμως κίνδυνος ανάπτυξης καρκίνου στον άλλο μαστό είναι πολύ υψηλότερος στις γυναίκες, εξαιτίας της μεγάλης συχνότητας της νόσου. Johnson KC et al. Eur J Cancer Prev 2002;11: Satram-Hoang S et al. Breast Cancer Res 2007;9(Suppl1):S10 Auvinen A et al. J Natl Cancer Inst 2002;94:1330 2

18 ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ 3. Γενετικοί παράγοντες BRCA1 και BRCA2 H παρουσία ΑΚΜ σε οικογένειες κινδύνου για καρκίνο μαστού δείχνει μεγάλη πιθανότητα μεταλλάξεων του BRCA2 (60 76%),ενώ η συχνότητα μεταλλάξεων του BRCA1 είναι 10 16%. Οι μεταλλάξεις του BRCA2 θεωρούνται ως ο μεγαλύτερος γενετικός παράγοντας κινδύνου ΑΚΜ, δεν έχει όμως αποδειχθεί συσχέτιση μεταξύ της εντόπισης της μετάλλαξης στο γονίδιο BRCA2 και του κινδύνου ΑΚΜ. Η μέση ηλικία κατά τη διάγνωση σε φορείς μεταλλάξεων του BRCA2 είναι μικρότερη (58,8 έτη). Μεταλλάξεις των BRCA1 και BRCA2 απαντούν συχνότερα σε άνδρες με θετικό οικογενειακό ιστορικό συγγενούς 1 ου βαθμού, διαπιστώνονται όμως και σε περιπτώσεις ΑΚΜ με αρνητικό οικογενειακό ιστορικό. Ottini L et al. Crit Rev Oncol Hematol 2010;73:141-55

19 ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ 3. Γενετικοί παράγοντες BRCA1 και BRCA2 Ο κίνδυνος για ανάπτυξη ΚΜ σε άνδρες φορείς μεταλλάξεων BRCA2 υπολογίζεται ότι είναι 6,9% ( φορές μεγαλύτερος σε σχέση με το γενικό πληθυσμό). Η συσχέτιση μεταξύ μεταλλάξεων BRCA1 και ΑΚΜ είναι λιγότερο ευκρινής (5,8%) Οι μεταλλάξεις του BRCA1 σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο ΑΚΜ, αλλά ο κίνδυνος είναι χαμηλότερος σε σύγκριση με τους φορείς μεταλλάξεων του BRCA2. Ο σχετικός κίνδυνος ανάπτυξης ΚΜ είναι σε φορείς μεταλλάξεων στην 3 η -4 η δεκαετία και μειώνεται με την αύξηση της ηλικίας. Άνδρες φορείς μεταλλάξεων BRCA1 και BRCA2 έχουν κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου και σε άλλα όργανα ( προστάτης,πάγκρεας, π.έντερο, στομάχι, μελάνωμα );

20 ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ 3. Γενετικοί παράγοντες σύνδρομο Cowden προκαλείται από μεταλλάξεις του ογκοκατασταλτικού γονιδίου PTEN και χαρακτηρίζεται από πολλαπλά αμαρτώματα, ιδιαίτερα του δέρματος, των βλεννογόνων και του θυροειδούς, σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο ΑΚΜ σε άτομα με τις φαινοτυπικές ανωμαλίες του συνδρόμου. CHEK2 (ρυθμιστική κινάση του κυτταρικού κύκλου που συμμετέχει στην επιδιόρθωση του DNA) υποστηρίζεται ότι εμπλέκεται στην προδιάθεση για ΑΚΜ και συγκεκριμένα η μετάλλαξη του CHEK2 1100delC.

21 ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ 4. Εργασιακοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες εργασία σε θερμό περιβάλλον έκθεση σε ηλεκτρομαγνητικά πεδία πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες

22 ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ 5. Έκθεση σε ακτινοβολία τον κίνδυνο ΑΚΜ 6. Διαιτητικοί παράγοντες Η λήψη αλκοόλ > 90gr ημερησίως 6πλασιάζει τον κίνδυνο ανάπτυξης ΑΚΜ.

23 ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ 1. Ηλικία 2. Ορμονικοί παράγοντες 3. Γενετικοί παράγοντες 4. Εργασιακοί και περιβαλλοντι- κοί παράγοντες 5. Έκθεση σε ακτινοβολία 6. Διαιτητικοί παράγοντες

24 ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ Το συχνότερο κλινικό σύμπτωμα είναι ανώδυνος ψηλαφητός οπισθοθηλαίος όγκος

25 ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ Εισολκή της θηλής Εξέλκωση της θηλής Έκκριμα από τη θηλή Τοπικό άλγος και ευαισθησία Οίδημα και έκζεμα Εξέλκωση ή πάχυνση του δέρματος Kαθήλωση του δέρματος ή καθήλωση στους μυς Μασχαλιαία λεμφαδενοπάθεια

26 ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ Το έκκριμα από τη θηλή, όταν απουσίαζουν άλλα συμπτώματα, μπορεί να είναι ένδειξη μη διηθητικής νόσου (σημαντικό για την έγκαιρη διάγνωση) Όπως και στις γυναίκες, υπάρχει μια ελαφρά υπερίσχυση της νόσου στον αριστερό μαστό Αμφοτερόπλευρη νόσος είναι σπάνια (< 2%) Διήθηση των μασχαλιαίων λεμφαδένων φαίνεται να είναι συχνότερη στους άνδρες σε σχέση με τις γυναίκες και στη βιβλιογραφία αναφέρονται περιπτώσεις αφανούς (occult) καρκίνου του μαστού Morrogh M et al. Breast J 2009;15:632 8 Scott-Conner CE et al. Surgery 1999;126: Onami S et al. Maturitas 2010 ;65:308-14

27 ΔΙΑΓΝΩΣΗ

28 ΔΙΑΓΝΩΣΗ H διαγνωστική διερεύνηση γίνεται με τη γνωστή τριπλή εκτίμηση (Kλινική εξέταση, Μαστογραφία/Υπερηχογράφημα, Βιοψία) Το πρώτο βήμα εκτίμησης της ύποπτης βλάβης στον ανδρικό μαστό είναι η μαστογραφία άμφω (ευαισθησία 92% - 100, ειδικότητα 90% ) Ακτινογραφικά χαρακτηριστικά κακοήθειας: Σαφώς καθοριζόμενη ακανόνιστη σκίαση, συνήθως οπισθοθηλαία Όρια ακιδωτά, λοβώδη ή μικρολοβώδη Έκκεντρη εντόπιση (η γυναικομαστία χαρακτηρίζεται από κεντρική, συμμετρική υποθηλαία εντόπιση) Ανάπτυξη καρκίνου σε ανδρικό μαστό με προϋπάρχουσα γυναικομαστία μπορεί να μην είναι εμφανής στη μαστογραφία Οι μικροαποτιτανώσεις, που απαντώνται κυρίως στο in situ στοιχείο του όγκου είναι ασυνήθεις στον ΑΚΜ Evans GF et al. Am J Surg 2001;181: Chen L et al. RadioGraphics 2006; 26:

29 Μαστογραφία και υπερηχογράφημα φυσιολογικού ανδρικού μαστού ΔΙΑΓΝΩΣΗ

30 Μαστογραφία ασθενούς 62 ετών με καρκίνο του δεξιού μαστού ΔΙΑΓΝΩΣΗ

31 ΔΙΑΓΝΩΣΗ Διηθητικό πορογενές καρκίνωμα

32 ΔΙΑΓΝΩΣΗ Στο υπερηχογράφημα ο διηθητικός καρκίνος είναι τυπικά συμπαγής Κάθε συμπαγές μόρφωμα του ανδρικού μαστού πρέπει να υποβάλλεται σε βιοψία Ένας σύνθετος κυστικός όγκος πρέπει να εγείρει την υποψία κακοήθειας και να ταυτοποιείται επίσης ιστολογικά

33 Υπερηχογράφημα: ΔΙΑΓΝΩΣΗ Ο ΑΚΜ απεικονίζεται συνήθως ως μη παράλληλος, διακριτός, υποηχογενής όγκος Εκτίμηση της σχέσης του όγκου ως προς τη θηλή Ένας όγκος που στη μαστογραφία φαίνεται οπισθοθηλαίος, με το υπερηχογράφημα μπορεί να προσδιορισθεί σαφώς η έκκεντρη εντόπισή του Πληροφορίες για την ύπαρξη λεμφαδενικής διήθησης (Το 50% των ασθενών έχει θετικούς λεμφ/νες κατά την αρχική εκτίμηση) Chen L et al. RadioGraphics 2006; 26: Cutuli B et al. Eur J Cancer1995;31A:1960 4

34 Υπερηχογραφική εικόνα του παραπάνω ασθενούς ΔΙΑΓΝΩΣΗ

35 ΔΙΑΓΝΩΣΗ Διαφορική διάγνωση όγκου του ανδρικού μαστού Καρκίνωμα Γυναικομαστία Λίπωμα Επιδερμική κύστη Απόστημα Ψευδοαγγειωματώδης στρωματική υπερπλασία Λέμφωμα Μετάσταση στο μαστό από άλλες κακοήθειες Σάρκωμα μη σχετιζόμενο με καρκίνο μαστού

36 ΔΙΑΓΝΩΣΗ MRI Yπάρχουν μικρές μελέτες που δείχνουν ότι τα απεικονιστικά χαρακτηριστικά των καλοήθων βλαβών και του καρκίνου μαστού σε άνδρες ασθενείς φαίνεται να είναι συγκρίσιμα με εκείνα που παρατηρούνται στις γυναίκες Όμως: Oι κακοήθεις βλάβες στον ανδρικό μαστό είναι συνήθως ψηλαφητές H πλειονότητα των ΑΚΜ αντιμετωπίζεται με μαστεκτομή Ο ρόλος της ΜRI στον καθορισμό της έκτασης της βλάβης είναι μικρός Fentiman IS. ecancer 2009; DOI: /ecancer

37 ΔΙΑΓΝΩΣΗ Με τον απεικονιστικό έλεγχο εντοπίζονται οι βλάβες που απαιτούν ιστολογική ταυτοποίηση (F.N.A.C. ή Core Biopsy) Η παρακέντηση με λεπτή βελόνη έχει ευαισθησία και ειδικότητα για την ανίχνευση κακοήθειας που προσεγγίζουν το 100%. Η παρακέντηση με κόπτουσα βελόνη μεγάλης διαμέτρου(core Biopsy) πλεονεκτεί, διότι προσφέρει οριστική διάγνωση της διηθητικής νόσου Η κατάσταση των οιστρογονικών και προγεστερινικών υποδοχέων και του Her2 neu πρέπει να εκτιμώνται σε κάθε ασθενή Η σταδιοποίηση της νόσου γίνεται με την εργαστηριακή εκτίμηση, ακτινογραφικό έλεγχο, σπινθηρογράφημα οστών και αξονικές τομογραφίες, ανάλογα με τις κλινικές ενδείξεις, όπως και στις γυναίκες

38 ΔΙΑΓΝΩΣΗ Σε ποσοστό > 40% η νόσος είναι σταδίου ΙΙΙ/ΙV, εξαιτίας κυρίως της πρώιμης επέκτασης της νόσου στο θωρακικό τοίχωμα Αυτό οφείλεται: στην έλλειψη ενημέρωσης στην απουσία προληπτικού ελέγχου στην ελάχιστη ποσότητα παρεγχύματος στον ανδρικό μαστό Ottini L et al. Crit Rev Oncol Hematol 2010;73:141-55

39 IΣΤΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Οι περισσότερες ιστολογικές μορφές καρκίνου του μαστού που παρατηρούνται στις γυναίκες συναντώνται και στους άνδρες, αλλά η κατανομή είναι διαφορετική Το 90% περίπου των περιπτώσεων ΑΚΜ είναι διηθητικά πορογενή καρκινώματα και μόνο το 1,5% λοβιακά (στις γυναίκες το αντίστοιχο ποσοστό είναι 12 15%)

40 IΣΤΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Ο ανδρικός μαστός στερείται τελικών λοβίων. Οταν,όμως, εκτεθεί σε αυξημένες συγκεντρώσεις ενδογενών ή εξωγενών οιστρογόνων μπορεί να συμβεί λοβιακή διαφοροποίηση Περιγράφονται περιπτώσεις λοβιακού καρκινώματος σε άνδρες, δίχως γνωστή έκθεση σε οιστρογόνα H εξήγηση της σπανιότητας του λοβιακού καρκινώματος στους άνδρες μπορεί να είναι πιο περίπλοκη (Πιθανή η διαμόρφωση της μορφολογίας του λοβιακού καρκινώματος μέσω της αδρανοποίησης της Ε-cadherin) Briest S et al. Breast Care 2009;4:36 38 Speirs V et al. Rare Tumors 2010;2: e29

41 IΣΤΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Σπανιότεροι τύποι καρκινώματος: θηλώδες μυελοειδές σωληνώδες βλεννώδες Το θηλώδες καρκίνωμα (καθώς και το ενδοκυστικό θηλώδες καρκίνωμα ) ίσως να είναι συχνότερα σε σύγκριση με τις γυναίκες S et al. Maturitas 2010;65:

42 IΣΤΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Η ιστολογική διαφοροποίηση του ΑΚΜ (tumor grade) αναφέρεται ως εξής: Grade I: 12 20% Grade II : 54 58% Grade III: 17 33% Gómez-Raposo C et al. Cancer Treat Rev 2010:doi: /j.ctrv

43 ΚΑΡΚΙΝΩΜΑ IN SITU Η διάγνωση του ενδοπορικού καρκινώματος (DCIS) έχει αυξηθεί σημαντικά στις γυναίκες τα τελευταία χρόνια, λόγω της χρήσης της μαστογραφίας ως μεθόδου προληπτικού πληθυσμιακού ελέγχου. Οι άνδρες δεν συμμετέχουν σε προγράμματα screening το DCIS παραμένει σπάνιο και διαγιγνώσκεται μόνο όταν γίνει συμπτωματικό Το DCIS στον άνδρα μπορεί να σχετίζεται με διηθητικό πορογενές καρκίνωμα ή να είναι μεμονωμένη ενδοπορική νόσος Το DCIS αποτελεί περίπου το 10% του ΑΚΜ, υπάρχουν όμως σειρές που το ποσοστό υπερβαίνει το 25% To τυπικό DCIS εμφανίζεται ως οζώδης υποθηλαία κυστική βλάβη με έκκριμα από τη θηλή. Επίσης περιγράφονται περιπτώσεις DCIS που εκδηλώνονται ως αιματηρό έκκριμα χωρίς να επισημαίνεται υποθηλαίος όγκος Oι συχνότερες μορφές DCIS είναι το θηλώδες και το ηθμοειδές Lanitis S et al. World J Surg 2008; 32: Pappo I et al. Clinical Breast Cancer 2005; 6:310-14

44 Η νόσος Paget του ανδρικού μαστού είναι πολύ σπάνια και εκδηλώνεται ως εκζεματώδης βλάβη της θηλής και της άλω. Σχεδόν πάντα σχετίζεται με υποκείμενο ενδοπορικό καρκίνωμα Το λοβιακό καρκίνωμα in situ (LCIS) στον άνδρα είναι εξαιρετικά σπάνιο και αναφέρεται σε συσχέτιση με το διηθητικό λοβιακό καρκίνωμα Pappo I et al. Clinical Breast Cancer 2005; 6: Giordano SH. The Oncologist 2005;10:471-9

45 ΟΡΜΟΝΙΚΟΙ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ Ο ΑΚΜ εμφανίζει υψηλά ποσοστά ορμονικών υποδοχέων. Στο 90% περίπου των ΑΚΜ υπάρχει έκφραση των οιστρογονικών υποδοχέων (ER) και στο 81% των υποδοχέων προγεστερόνης (PR) (στις γυναίκες το 60-70% των καρκίνων μαστού είναι ER- και PR- θετικοί) Τα ποσοστά θετικότητας των ορμονικών υποδοχέων αυξάνουν με την ηλικία (όπως και στις γυναίκες).στον ΑΚΜ όμως είναι πολύ πιθανότερο να υπάρχει έκφραση ορμονικών υποδοχέων και μετά την διόρθωση ως προς το στάδιο του όγκου, το grade και την ηλικία Τα αναφερόμενα ποσοστά έκφρασης του υποδοχέα ανδρογόνων (ΑR) κυμαίνονται μεταξύ 34 95%, αλλά δεν υπάρχει συσχέτιση με άλλα κλινικοπαθολογοανατομικά χαρακτηριστικά ή με την έκβαση της νόσου Giordano SH et al. Cancer 2004;101:51-7 Kidwai N et al. Breast cancer Res 2004;6:R18-23

46 HER2-neu Τα ποσοστά υπερέκφρασης του Her2-neu στον ΑΚΜ ποικίλλουν στις διάφορες σειρές. Παλαιότερες μελέτες, πριν από τη τυποποίηση των μεθόδων εκτίμησης, έδειχναν ισοδύναμα ποσοστά για τα δύο φύλα ή και μεγαλύτερα ποσοστά για τον ΑΚΜ Πρόσφατες μελέτες με τυποποιημένη μεθοδολογία δείχνουν χαμηλότερα ποσοστά υπερέκφρασης του Her2-neu στον ΑΚΜ (2 15%) σε σύγκριση με τον καρκίνο μαστού στις γυναίκες (18 20%) Δεν υπάρχει τεκμηρίωση της συσχέτισης μεταξύ υπερέκφρασης του Her2-neu και πρόγνωσης στον ΑΚΜ Ottini L et al. Crit Rev Oncol Hematol 2010;73: Gómez-Raposo C et al. Cancer Treat Rev 2010:doi: /j.ctrv

47 ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ H ριζική μαστεκτομή μπορεί να αποτελεί ένδειξη σε περιπτώσεις εκτεταμένης συμμετοχής των μυών του θωρακικού τοιχώματος. Η ριζική μαστεκτομή έχει ως αποτέλεσμα ευρεία εκτομή δέρματος προβλήματα στην αντιμετώπιση του ελλείματος του θωρακικού τοιχώματος. Στις περιπτώσεις αυτές χρησιμοποιούνται: εγκάρσιος θωρακοεπιγαστρικός δερματικός κρημνός TRAM μυοδερματικός κρημνός Spear SL et al. Plast Reconstr Surg 1998;102: Caglia P et al. G Chir 1998;19:358-62

48 ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ Η τροποποιημένη ριζική μαστεκτομή με μασχαλιαίο λεμφαδενικό καθαρισμό (ΜΛΚ) ή βιοψία του λεμφαδένα φρουρού (SLNB) είναι η καθιερωμένη χειρουργική αντιμετώπιση. Aναδρομικές μελέτες (δεν υπάρχουν τυχαιοποιημένες μελέτες στους άνδρες) δείχνουν ότι η τροποποιημένη ριζική μαστεκτομή και η ριζική μαστεκτομή έχουν ισοδύναμα αποτελέσματα σχετικά με την υποτροπή και την επιβίωση. Cutuli B et al. Eur J Cancer 1995;31A:1960 4

49 ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ Η χειρουργική διατήρησης του μαστού συνήθως δεν εφαρμόζεται στους άνδρες εξαιτίας αρκετών τεχνικών δυσκολιών: Έλλειψη μαζικού παρεγχύματος Κεντρική εντόπιση των περισσότερων όγκων Μεγαλύτερο μέγεθος όγκου και υψηλότερο ποσοστό διήθησης του θωρακικού τοιχώματος σε σύγκριση με γυναίκες ασθενείς Η διατήρηση του μαστού σε συνδυασμό με μετεγχειρητική ακτινοθεραπεία θα μπορούσε να αποτελεί λογική προσέγγιση σε επιλεγμένους ασθενείς με μικρούς όγκους ή όταν ο όγκος του μαστού σχετίζεται με γυναικομαστία. Golshan M et al. Breast 2007;16:653-6

50 ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΣΧΑΛΗΣ Η εκτίμηση των μασχαλιαίων λεμφαδένων αποτελεί βασικό συστατικό της αντιμετώπισης της νόσου Η διήθησή τους είναι κύρια προγνωστική παράμετρος Σε σειρά 397 ασθενών με ΑΚΜ, εμφάνιση περιοχικής λεμφ/νικής υποτροπής : στο 13% των ασθενών χωρίς ΜΛΚ στο 1,2% των ασθενών με ΜΛΚ Cutuli B et al. Eur J Cancer 1995;31A:1960 4

51 ΒΙΟΨΙΑ ΤΟΥ ΛΕΜΦΑΔΕΝΑ ΦΡΟΥΡΟΥ Η βιοψία του λεμφαδένα φρουρού (SLNB) μπορεί να προβλέψει με ακρίβεια την κατάσταση των μασχαλιαίων λεμφ/νων, όπως προκύπτει από πολλές μελέτες του καρκίνου μαστού στις γυναίκες. Έτσι αποφεύγονται ανώφελες μεγαλύτερες εκτομές, χωρίς επιπτώσεις στην ποιότητα ζωής των ασθενών. Δεν υπάρχουν έρευνες μεγάλης κλίμακας που να καθορίζουν την ευαισθησία και την ειδικότητα της SLNB στον ΑΚΜ. Έχουν όμως δημοσιευθεί αρκετές περιπτωσιολογικές μελέτες, που δείχνουν την αξιοπιστία της SLNB σε άνδρες ασθενείς. Όταν συνδυαστούν 7 σχετικές μελέτες, η SLNB ήταν επιτυχής σε 1435 από τους 1436 ασθενείς. 13 ασθενείς με αρνητική SLNΒ υποβλήθηκαν σε ΜΛΚ και σε κανένα δεν βρέθηκαν επιπρόσθετοι θετικοί λεμφαδένες. Συμπερασματικά η SLNB μπορεί να εφαρμοστεί επιτυχώς στον ΑΚΜ και στις κατευθυντήριες οδηγίες της ASCO επισημαίνεται ότι η SLNB είναι αποδεκτή μέθοδος σε άνδρες ασθενείς. Gómez-Raposo C et al. Cancer Treat Rev 2010:doi: /j.ctrv Lyman GH et al. J Clin Oncol 2005;23:7703

52 Αλγόριθμος αντιμετώπισης του πρώιμου ΑΚΜ Ottini L et al. Crit Rev Oncol Hematol 2010;73:141-55

53 ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ 1. Περιορισμένα τα δεδομένα για τις ενδείξεις ακτινοθεραπείας μετά από μαστεκτομή στους άνδρες 2. Η ακριβής επίδραση της ακτινοθεραπείας στην DFS και στην OS είναι δύσκολο να εκτιμηθεί (οι σχετικές μελέτες δεν είναι στατιστικά ισχυρές) 3. Σε αναδρομικές σειρές η ακτινοθεραπεία φαίνεται να είναι αποτελεσματική στην πρόληψη τοπικής υποτροπής, αλλά δεν έχει τεκμηριωθεί όφελος στην επιβίωση

54 ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Παράγοντες που πρέπει να συνεκτιμούνται: Το μέγεθος του όγκου Η κατάσταση των χειρουργικών ορίων Ο αριθμός των θετικών λεμφ/νων Η διήθηση της θηλής, του δέρματος ή του θωρακικού μυός Ιστολογικές παράμετροι: 1. διήθηση λεμφοαγγειακού χώρου 2. υψηλοί δείκτες πολ/σμού του όγκου 3. υψηλό grade 4. πολυεστιακότητα Ottini L et al. Crit Rev Oncol Hematol 2010;73:141-55

55 ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Αρκετοί συγγραφείς προτείνουν να χορηγείται ακτινοθεραπεία σε όλους τους T3 όγκους και στους Τ1 και Τ2 με υψηλό κίνδυνο τοπικής υποτροπής Eπειδή οι ανατομικές αποστάσεις στον ανδρικό μαστό είναι μικρές, έχει προταθεί να υποβάλλονται σε μετεγχειρητική ακτινοθεραπεία οι άνδρες με καρκίνο μαστού >1cm και/ή όλες οι περιπτώσεις με >1 θετικό μασχαλιαίο λεμφ/να Ο ΑΚΜ είναι κυρίως υποθηλαίος και η πιθανότητα επέκτασης στους λεμφ/νες της έσω μαστικής είναι μεγαλύτερη συγκριτικά με τις γυναίκες. Έτσι προτείνεται να περιλαμβάνονται και αυτοί οι λεμφ/νες στο ακτινοβολούμενο πεδίο, αν και το θέμα αυτό παραμένει αμφιλεγόμενο Dimitrov NV et al. Oncol Rev 2008;2:44-52 Gennari R et al. Int J Oncol 2004;24: Fentiman IS et al. Lancet 2006;367:

56 ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Έχει μεγάλη σημασία η χορήγηση τριδιάστατα σχεδιασμένης ακτινοθεραπείας, με τις σύγχρονες τεχνικές (αποφυγή έκθεσης στην ακτινοβολία της καρδιάς και του σύστοιχου πνεύμονα) Oι άνδρες με καρκίνο μαστού είναι συνήθως προχωρημένης ηλικίας και συχνά με καρδιοαναπνευστικά προβλήματα Η επιλογή της θεραπείας πρέπει να εξατομικεύεται και να συνεκτιμάται η γενική κατάσταση του ασθενούς

57 ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Οι άνδρες ασθενείς, προφανώς, δεν μπορούν διαιρεθούν σε προ- και μετεμμηνοπαυσιακούς O ΑΚΜ διακρίνεται σε ορμονοεξαρτώμενη και μη ορμονοεξαρτώμενη νόσο. Σύμφωνα με τη βιολογία του όγκου και τις κλινικές εκδηλώσεις προσομοιάζει με τον μετεμμηνοπαυσιακό καρκίνο μαστού των γυναικών Tα υψηλά ποσοστά ΑΚΜ με θετικούς ορμονικούς υποδοχείς καθιστούν την ορμονοθεραπεία βασικό συστατικό της θεραπευτικής αντιμετώπισης του. Εξαιτίας του χαμηλού επιπολασμού δεν υπάρχουν τυχαιοποιημένες δοκιμές που να κατευθύνουν την αγωγή Oι όγκοι με θετικούς οιστρογονικούς υποδοχείς εμφανίζουν μοριακή, βιολογική και κλινική ανομοιογένεια. Ίσως η μη ενιαία ανταπόκριση στους ορμονικούς χειρισμούς να οφείλεται σ αυτήν την ανομοιογένεια Muir D et al. Arch Pathol Lab Med 2003;127:36-41 Dimitrov NV et al. Oncol Rev 2008;2:44-52

58 ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Η καθιερωμένη συμπληρωματική ορμονοθεραπεία στον ΑΚΜ με (+) ορμονικούς υποδοχείς είναι η 5ετής χορήγηση ταμοξιφένης Σε προοπτική μελέτη χορήγησης ταμοξιφένης σε χειρουργήσιμο ΑΚΜ σταδίων ΙΙ και ΙΙΙ, το ποσοστό 5ετούς επιβίωσης ήταν 61% σε ασθενείς που έλαβαν ταμοξιφένη, έναντι 44% στα περιστατικά ελέγχου. Επίσης το ποσοστό του ελεύθερου νόσου διαστήματος (DFS) ήταν υψηλότερο (56%, έναντι 28%) Ribeiro G et al. Breast 1996;5:141-6 Άλλη μελέτη επίσης αναφέρει σημαντική αύξηση του DFS και της ΟS μετά από χορήγηση ταμοξιφένης Goss et al. Cancer 1999;85: Η ταμοξιφένη είναι γενικά καλά ανεκτή, αλλά υπάρχουν αναφορές ότι πιθανώς στους άνδρες το ποσοστό των ανεπιθύμητων αντιδράσεων είναι υψηλότερο,όπως π.χ. η σεξουαλική δυσλειτουργία. Το υπόλοιπο προφίλ των ανεπιθύμητων ενεργειών της ταμοξιφένης είναι παρόμοιο με εκείνο των γυναικών. Tο πρόβλημα της καρκινογένεσης στο ενδομήτριο δεν υφίσταται, φυσικά, στούς άνδρες Jordan VC et al. Oncology 2006;20:553-62

59 ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Ο ρόλος των αναστολέων της αρωματάσης (ΑΙs) στον ΑΚΜ δεν έχει διευκρινιστεί επαρκώς, δεδομένων και των διαφορών του ορμονικού περιβάλλοντος μεταξύ ανδρών και γυναικών Στους άνδρες ~80% των οιστρογόνων της κυκλοφορίας προέρχονται από περιφερική (κυρίως στο υποδόριο λίπος) αρωματοποίηση των ανδρογόνων ορχικής και επινεφριδιακής προέλευσης, με τη δράση της αρωματάσης. Η παραγωγή του υπόλοιπου ~20% προέρχεται απευθείας από τους όρχεις, με ενζυμικό μηχανισμό ανεξάρτητο από την αρωματάση. Η μέτρηση των επιπέδων των οιστρογόνων σε άνδρες μετά από αγωγή με αναστραζόλη έδειξε ότι μειώθηκαν κατά 50%, ενώ η μέτρηση, κάτω από τις ίδιες συνθήκες, σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες έδειξε ελάττωση κατά 80%. Έχει επίσης υποστηριχθεί ότι η χορήγηση ΑΙs αυξάνει τα επίπεδα της τεστοστερόνης, με την ανάδρομη ενεργοποίηση του υποθάλαμουποφυσιακού άξονα και την έκκριση των γοναδοτροπινών FSH και LH. Έτσι η ποσότητα των ανδρογόνων που είναι διαθέσιμα για μετατροπή σε οιστρογόνα αυξάνουν. Dimitrov NV et al. Oncol Rev 2008;2:44-52 Kamila C et al. The Breast 2007;16:S147-S154 Pant K et al. Med Oncol 2008;25:294-8

60 ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Η αποτελεσματικότητα λοιπόν των ΑΙs αμφισβητείται σε ασθενείς με ακέραιους όρχεις. Η χορήγηση ΑΙs με παράλληλη φαρμακευτική καταστολή των όρχεων με τη χορήγηση αναλόγου της ορμόνης που διεγείρει την έκκριση γοναδοτροπινών (GnRH-analogue) αναστέλλει τον προαναφερθέντα άξονα. Έτσι επιτυγχάνεται επαρκέστερη καταστολή των οιστρογόνων.όμως η συνδυασμένη αυτή στρατηγική έχει επίδραση στην ποιότητα ζωής πολλών ασθενών (επηρεάζει σημαντικά τη σεξουαλική δραστηριότητα) Σχετική κλινική μελέτη φάσεως ΙΙ του Southwest Oncology Group του ΝCI των ΗΠΑ για την εκτίμηση της αποτελεσματικότητας του συνδυασμού αναστραζόλης και goserelin δυστυχώς έκλεισε λόγω ανεπαρκούς συμμετοχής Παρά την ύπαρξη θετικών εκβάσεων με τη χρήση των AIs σε περιπτωσιολογικές μελέτες, απαιτείται περαιτέρω έρευνα για να καθορισθεί η αποτελεσματικότητά τους στον ΑΚΜ Giordano SH et al. J Clin Oncol 2006;24:42-3 Kamila C et al. The Breast 2007;16:S147-S154 Giordano SH. Oncologie 2008;31:505-6

61 ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ (ΧΜΘ) Οι συστάσεις για συμπληρωματική ΧΜΘ του ΑΚΜ βασίζονται στα οφέλη που προκύπτουν σύμφωνα με τα συμπεράσματα κλινικών ερευνών για γυναίκες, καθώς και από τά λίγα διαθέσιμα στοιχεία για άνδρες Στους άνδρες ασθενείς, συνήθως μεγάλης ηλικίας, ο κίνδυνος τοξικότητας των συμβατικών χημ/κών σχημάτων είναι μεγαλύτερος Στην θεραπευτική απόφαση πρέπει να συνεκτιμάται η ύπαρξη άλλων νόσων Ασθενείς με καρκίνο μαστού και λεμφαδενική διήθηση φαίνεται να έχουν καλύτερη πρόγνωση με τη χορήγηση συστηματικής συμπληρωματικής ΧΜΘ

62 ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Σε μικρή προοπτική μελέτη 24 ανδρών με καρκίνο μαστού σταδίου ΙΙ, που έλαβαν συμπληρωματική CMF, το ποσοστό 5ετούς επιβίωσης ήταν 80% Bagley CS et al. Am I Clin Oncol 1987;10:55-60 Σε άλλη μελέτη από το M.D. Anderson Cancer Center σε 11 ασθενείς με (+) λεμφ/νες χορηγήθηκε ΧΜΘ (σε 10, σχήμα που περιλάμβανε ανθρακυκλίνη CAF) και η 5ετής επιβίωση ήταν >85% Patel HZ II et al. Cancer 1989;64: Σε μελέτη από το ίδιο κέντρο, σε 135 ασθενείς με μη μεταταστατική νόσο και μέσο χρόνο παρακολούθησης 14 χρόνια, τα ποσοστά 10ετούς επιβίωσης ήταν 75% σε νόσο με (-) και 43% σε νόσο με (+) λεμφ/νες Giordano SH et al. Cancer 2005;104:

63 ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Σε πιο πρόσφατη προοπτική μελέτη 31 ασθενών που αντιμετωπίστηκαν με CMF (20 χρόνια follow up), η επιβίωση ήταν: Στα 10 χρόνια: 64,5% Στά 15 χρόνια: 51,6% Στα 20 χρόνια: 42,4% Walshe JM et al. Breast cancer Res Treat 2007;103; Οι ταξάνες έχουν χρησιμοποιηθεί στην συμπληρωματική ΧΜΘ του ΑΚΜ, αλλά τα δεδομένα είναι πολύ περιορισμένα για να συναχθούν ασφαλή συμπεράσματα Agrawal Α et al. Breast Cancer Res Treat 2007;103:11 21

64 ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Συμπερασματικά: Τεκμηριωμένο όφελος της συμπληρωματικής ΧΜΘ στις γυναίκες ασθενείς Θετικά συμπεράσματα από μικρές σειρές σε άνδρες Σύσταση χορήγησης ΧΜΘ στον ΑΚΜ ενδιάμεσου και υψηλού κινδύνου [μέγεθος όγκου > 1cm, (+) λεμφ/νες] και ιδιαίτερα στη νόσο με αρνητικούς ορμονικούς υποδοχείς

65 TRASTUZUMAB Τα στοιχεία για τη χορήγηση trastuzumab στον ΑΚΜ είναι ανεπαρκή και προέρχονται από ανέκδοτες αναφορές Δεδομένου του σημαντικού θεραπευτικού οφέλους μετά από τη χορήγησή της σε γυναίκες με Her2-θετικό καρκίνο μαστού, πρέπει να εξετάζεται η επιλογή της σε άνδρες ασθενείς μεε Her2-θετικό καρκίνο μαστού και θετικούς λεμφ/νες και σε νόσο υψηλότερου κινδύνου με αρνητικούς λεμφ/νες Gómez-Raposo C et al. Cancer Treat Rev 2010:doi: /j.ctrv

66 ΤΟΠΙΚΑ ΠΡΟΧΩΡΗΜΕΝΗ ΝΟΣΟΣ Αλγόριθμος αντιμετώπισης της τοπικά προχωρημένης νόσου

67 ΤΟΠΙΚΑ ΠΡΟΧΩΡΗΜΕΝΗ ΝΟΣΟΣ Άνδρες με Τ3/Τ4 και φλεγμονώδη καρκίνο μαστού αντιμετωπίζονται, σε γενικές γραμμές, παρόμοια με τις γυναίκες Κυριότερες ενδείξεις προεγχειρητικής ΧΜΘ: Εξελκωμένος όγκος Καθήλωση στους πέριξ ιστούς Προχωρημένη λεμφαδενοπάθεια Δυνατότητα αποφυγής παραμορφωτικής χειρουργικής επέμβασης

68 ΤΟΠΙΚΑ ΠΡΟΧΩΡΗΜΕΝΗ ΝΟΣΟΣ Με τη χορήγηση προεγχειρητικής ΧΜΘ γίνεται επίσης εφικτή η παρακολούθηση της φαρμακευτικής ανταπόκρισης in vivo: Είναι γνωστό ότι όταν επιτυγχάνεται πλήρης ιστοπαθολογοανατομική ανταπόκριση η πρόγνωση είναι ευνοϊκότερη Αν ο όγκος γίνει χειρουργήσιμος ακολουθεί μαστεκτομή, μετεγχειρητική ακτινοθεραπεία και συμπληρωματική χορήγηση ταμοξιφένης σε νόσο με θετικούς ορμονικούς υποδοχείς.

69 ΤΟΠΙΚΑ ΠΡΟΧΩΡΗΜΕΝΗ ΝΟΣΟΣ Η προεγχειρητική ορμονοθεραπεία (αν και δεν υπάρχουν δεδομένα), θα μπορούσε να είναι ενδιαφέρουσα επιλογή για πολλούς ασθενείς, εξαιτίας της ιδιαίτερης ορμονικής ευαισθησίας της πλειονότητας του ΑΚΜ Η επιλογή λοιπόν της αντιμετώπισης της τοπικά προχωρημένης νόσου βασίζεται ουσιαστικά στα βιολογικά χαρακτηριστικά του όγκου Ottini L et al. Crit Rev Oncol Hematol 2010;73: Gómez-Raposo C et al. Cancer Treat Rev 2010:doi: /j.ctrv

70 ΜΕΤΑΣΤΑΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Συχνότερες εντοπίσεις: οστά πνεύμονες ήπαρ Εγκέφαλος Σπανιότερες εντοπίσεις αναφέρονται, όπως: το χοριοειδές πλέγμα, ο οφθαλμικός κόγχος, το γαστρεντερικό σύστημα, το δέρμα κ.λπ.

71 ΜΕΤΑΣΤΑΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Στο παρελθόν η παραδοσιακή αντιμετώπιση του μεταστατικού ΑΚΜ ήταν επεμβάσεις όπως ορχεκτομή επινεφριδιεκτομή Υποφυσεκτομή Οι επεμβάσεις αυτές έχουν εγκαταληφθεί (σοβαρές παρενέργειες) και έχουν παραχωρήσει τη θέση τους στον επιπρόσθετο φαρμακευτικό ορμονικό χειρισμό (μεγάλο ποσοστό ορμονοευαίσθητης νόσου)

72 ΜΕΤΑΣΤΑΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Τουλάχιστον μία μεταστατική βλάβη πρέπει να ταυτοποιηθεί ιστολογικά και να διευκρινισθούν τα βιολογικά χαρακτηριστικά του όγκου: Αν δηλ. η κατάσταση των ορμονικών υποδοχέων και του HER2/neu παραμένει σταθερή με την πρόοδο της νόσου (ο πρωτοπαθής όγκος μπορεί να έχει θετικούς ορμ. υποδοχείς και η υποτροπή αρνητικούς ή το αντίθετο) Kamila C et al.the Breast 2007;16:S147-54

21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ 21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Ο καρκίνος του μαστού είναι ο πιο συχνός καρκίνος της γυναίκας. Η επίπτωση παγκόσμια είναι περίπου 89 περιστατικά/100.000 γυναίκες ενώ αναφέρονται 800.000 νέα περιστατικά

Διαβάστε περισσότερα

Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού

Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού Ductal Carcinoma in Situ Πορογενές καρκίνωμα in Situ In Situ = επί τόπου Τοπικό πορογενές καρκίνωμα; Ductal

Διαβάστε περισσότερα

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ»

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» 8ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 18-21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2007 ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» ΠΙΘΑΝΗ ΚΑΚΟΗΘΕΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ Ψηλαφητή

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Κουτρούµπα Ι, Χαϊδόπουλος Δ, Θωµάκος Ν, Σωτηροπούλου Μ, Καθοπούλης Ν, Βλάχος

Διαβάστε περισσότερα

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ 18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ Ο καρκίνος του ενδομητρίου είναι η συχνότερη μορφή γυναικολογικού καρκίνου στις ΗΠΑ ( 6% όλων των νεοδιαγνωσθέντων καρκίνων στις γυναίκες). Η πρόγνωση είναι σχετικά καλή καθώς

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικές επιλογές σε μεταλλάξεις των BRCA 1/2 γονιδίων. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Χειρουργός Μαστού

Κλινικές επιλογές σε μεταλλάξεις των BRCA 1/2 γονιδίων. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Χειρουργός Μαστού Κλινικές επιλογές σε μεταλλάξεις των BRCA 1/2 γονιδίων Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Χειρουργός Μαστού Η ανίχνευση BRCA μετάλλαξης δεν αποτελεί διάγνωση νόσου αλλά γενετική πληροφορία και εκτίμηση κινδύνου Ενδείξεις

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις :

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Οι όρχεις αποτελούν κομμάτι του αναπαραγωγικού συστήματος (παραγωγή σπερματοζωάριων) του άνδρα αλλά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Ποιοί παράγοντες κινδύνου σχετίζονται με τον καρκίνο του προστάτη ;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Ποιοί παράγοντες κινδύνου σχετίζονται με τον καρκίνο του προστάτη ; ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Πρόκειται για το συχνότερο καρκίνο και τη δεύτερη αιτία θανάτου από καρκίνο στους άνδρες. Η συχνότητά του αυξάνει με την αύξηση της ηλικίας και το

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ M. Rouprêt, R. Zigeuner, J. Palou, A. öhle, E. Kaasinen, M. abjuk, R. Sylvester, W. Oosterlinck Eur Urol 2011 Apr;59(4):584-94

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ Αντωνίου Χαρά Διευθύντρια Β Χειρουργικής Κλινικής Γενικού Νοσοκομείου Χανίων ΣΕ ΤΙ ΘΑ ΑΝΑΦΕΡΘΟΥΜΕ??? Πόσο συχνός είναι ο καρκίνος του μαστού? Ποια αίτια τον προκαλούν?

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006 Χρήστος Μαρκόπουλος Αν. Καθηγητής Χειρουργικής Ιατρικής Σχολής Αθηνών /ντης Κλινικής Μαστού Ιατρικού Κέντρου Αθηνών Πρόεδρος Ελληνικής Χειρουργικής Εταιρείας Μαστού - Στατιστικά στοιχεία Στη χώρα µας,

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

Σύμφωνα με τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας, κάθε χρόνο υπάρχουν 1.38 εκατομμύρια καινούρια περιστατικά και περίπου 458 000 θάνατοι από τον καρκίνο του

Σύμφωνα με τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας, κάθε χρόνο υπάρχουν 1.38 εκατομμύρια καινούρια περιστατικά και περίπου 458 000 θάνατοι από τον καρκίνο του 1 Σύμφωνα με τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας, κάθε χρόνο υπάρχουν 1.38 εκατομμύρια καινούρια περιστατικά και περίπου 458 000 θάνατοι από τον καρκίνο του μαστού. Ο καρκίνος του μαστού είναι με μεγάλη διαφορά

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Μωυσίδης Κυριάκος Λέκτορας Ουρoλογίας Β ουρολογική κλινική του Α.Π.Θ. Διευθυντής Καθηγητής Ε. Ιωαννίδης Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Καρκίνος του προστάτη Yπάρχει κάποια

Διαβάστε περισσότερα

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Βασικές γνώσεις I SBN 960-372-069-0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΑΡΙΣ Α. ΚΟΣΜΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΣΑΚΙΡΗΣ Μ Ε Ρ Ο Σ Ι ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ Κεφάλαιο 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ... 3 Το καρκινικό κύτταρο... 3 Κυτταρικός

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος Μαστού Απρίλιος 2015

Καρκίνος Μαστού Απρίλιος 2015 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Σχολή Επιστημών Υγείας ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Καρκίνος Μαστού Απρίλιος 2015 Γιώργος Κύργιας Ογκολόγος Ακτινοθεραπευτής Αναπλ. Καθηγητής Ακτινοθεραπείας ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΜΑΣΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη. Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη

Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη. Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη Σχεδιασμός Ακτινοθεραπείας Προστάτη Σχεδιασμός Ακτινοθεραπείας Προστάτη (Treatment Planning): σύγκριση απεικόνισης μεταξύ Αξονικής και

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικά πορίσματα

Επιστημονικά πορίσματα Παράρτημα ΙΙ Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος, της επισήμανσης και του φύλλου οδηγιών χρήσης που παρουσιάστηκαν από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό

Διαβάστε περισσότερα

H ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑΣ (SPECTROSCOPY-MRS) ΣΕ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΤΟΜΟΓΡΑΦΟ 3Τ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

H ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑΣ (SPECTROSCOPY-MRS) ΣΕ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΤΟΜΟΓΡΑΦΟ 3Τ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ H ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑΣ (SPECTROSCOPY-MRS) ΣΕ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΤΟΜΟΓΡΑΦΟ 3Τ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Γ. Μπουλογιάννη 1, Α. Δρεβελέγκας 1, Ι. Χρυσογονίδης 2 1.Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΜΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΑΝ Α Π Λ Η Ρ Ω Τ Ρ Ι Α Π Ρ Ο Ϊ Σ ΤΑΜ Ε Ν Η ΟΥ Ρ ΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ- Ο Γ ΚΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ Τ Μ Η Μ ΑΤΟ Σ ΑΝ Θ «Θ Ε ΑΓ Ε Ν Ε Ι Ο» ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Βασική

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Το πεδίο αλλάζει Αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης παγκοσμίως Καλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Προχωρημένος Καρκίνος του Μαστού

Προχωρημένος Καρκίνος του Μαστού Προχωρημένος Καρκίνος του Μαστού 2 Εισαγωγή Περιεχόμενα 3 Εισαγωγή Τα τελευταία 30 χρόνια έχουν διατεθεί σημαντικοί πόροι για την πρόληψη, την έγκαιρη διάγνωση και τη θεραπεία συγκεκριμένων τύπων καρκίνου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ. Η κακοήθης νεοπλασία του νεφρού αποτελεί το 3 % των νεοπλασμάτων του ενήλικα. Ασυνήθης είναι η εμφάνιση του σε ηλικίες κάτω των

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ. Η κακοήθης νεοπλασία του νεφρού αποτελεί το 3 % των νεοπλασμάτων του ενήλικα. Ασυνήθης είναι η εμφάνιση του σε ηλικίες κάτω των ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ. Η κακοήθης νεοπλασία του νεφρού αποτελεί το 3 % των νεοπλασμάτων του ενήλικα. Ασυνήθης είναι η εμφάνιση του σε ηλικίες κάτω των 40 ετών και τυπικά εμφανίζεται στην πέμπτη και έκτη

Διαβάστε περισσότερα

Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις

Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις Επιστημονική Επιμέλεια: Χρήστος Μαρκόπουλος, Αναπλ. Καθηγητής Χειρουργικής, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών για τον καρκίνο του μαστού Δεδομένα για τον καρκίνο του μαστού

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ Κ. ΣΥΚΙΩΤΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Γ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ - ΟΓΚΟΛΟΓΟΣ Η ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ του καρκίνου του

Διαβάστε περισσότερα

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών.

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών. Όλες μαζί οι μορφές καρκίνου αποτελούν, παγκοσμίως τη δεύτερη αιτία θανάτου μετά από τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Τα κρούσματα συνεχώς αυξάνονται και σε πολλές αναπτυγμένες χώρες αποτελεί την πρώτη αιτία

Διαβάστε περισσότερα

Albert Salomon, Γερμανός χειρουργός, 1913 Ακτινογράφησε 3000 μαστούς από μαστεκτομή και συσχέτισε ακτινολογικά, κλινικά και παθολογοανατομικά

Albert Salomon, Γερμανός χειρουργός, 1913 Ακτινογράφησε 3000 μαστούς από μαστεκτομή και συσχέτισε ακτινολογικά, κλινικά και παθολογοανατομικά Albert Salomon, Γερμανός χειρουργός, 1913 Ακτινογράφησε 3000 μαστούς από μαστεκτομή και συσχέτισε ακτινολογικά, κλινικά και παθολογοανατομικά ευρήματα. Stafford Warren, 1930, επί ασθενών, (στερεοσκοπική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ (ΑΚΘ)

ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ (ΑΚΘ) 1 Α' Χειρουργική Κλινική, Γ.Ν. Νίκαιας, 2 ΩΡΛ Κλινική, Γ. Ν. Νίκαιας Εισαγωγή Το ΑΚΘ αποτελεί το 1% επί του συνόλου των κακοηθειών του θυρεοειδούς.εμφανίζεται σαν μία ταχέως αναπτυσσόμενη μάζα, διηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Η παγκόσμια οργάνωση υγείας συνιστά την κατάταξη σε 4 βασικούς ιστολογικούς τύπους: καρκίνωμα μεταβατικού επιθηλίου, καρκίνωμα πλακώδους

Η παγκόσμια οργάνωση υγείας συνιστά την κατάταξη σε 4 βασικούς ιστολογικούς τύπους: καρκίνωμα μεταβατικού επιθηλίου, καρκίνωμα πλακώδους ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΕΩΣ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΕΩΣ. Είναι ο τέταρτος πιο συχνός καρκίνος της στον Δυτικό κόσμο. Η μέση ηλικία κατά την διάγνωση είναι τα 60 με 65 έτη.είναι πιο συχνός στους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ

ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Χρ.Τσοµπανίδου Παθολογοανατόµος Συντονίστρια Διευθύντρια Νοσοκοµείο Θεσ/νίκης «Άγιος Δηµήτριος» προέρχονται από το φυσιολογικό επιθήλιο µε την

Διαβάστε περισσότερα

φυσιολογικό δέρμα - 1

φυσιολογικό δέρμα - 1 φυσιολογικό δέρμα -1 Επιδερμίδα (επιθήλιο, εξωδερμική προέλευση) Α Α Α Μ θηλώδες χόριο (επιπολής) ακανθωτή στιβάδα βασική στιβάδα χόριο Μ = Μελανοκύτταρο (νευροεξωδερμική προέλευση, νευρική ακρολοφία)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Τι είναι καρκίνος. Ένα σύνολο 100 διαφορετικών νοσολογικών οντοτήτων. Ιδιότητες των καρκινικών κυττάρων και ιστών

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Τι είναι καρκίνος. Ένα σύνολο 100 διαφορετικών νοσολογικών οντοτήτων. Ιδιότητες των καρκινικών κυττάρων και ιστών 1 Ο KAΡKINOΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ στις γυναίκες είναι ένα άκρως επίκαιρο θέμα που αφορά τον γυναικείο πληθυσμό και όχι μόνο. Η έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση αποβαίνει σωτήρια για τη γυναίκα. Η ανταλλαγή απόψεων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ: ΕΝΑΣ ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ: ΕΝΑΣ ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ: ΕΝΑΣ ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΒΑΣΙΣΜΕΝΕΣ ΣΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΤΗΣ ESMO Αυτός ο οδηγός για ασθενείς προετοιμάστηκε από το Reliable Cancer

Διαβάστε περισσότερα

ΕΧΕΤΕ ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΔΙΑΓΝΩΣΘΕΙ με πρώιμο καρκίνο του μαστού;

ΕΧΕΤΕ ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΔΙΑΓΝΩΣΘΕΙ με πρώιμο καρκίνο του μαστού; ΕΧΕΤΕ ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΔΙΑΓΝΩΣΘΕΙ με πρώιμο καρκίνο του μαστού; Anne-Marie Μητέρα Επιστήμονας Ιατρικής από την Ιρλανδία και ασθενής με καρκίνο μαστού που έκανε το Oncotype DX Ένας εκπαιδευτικός οδηγός που δημιουργήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα. Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής

Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα. Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής Κλινικής Γ.Ν.Ν.Γ.Παπανικολάου Καρκίνος Πνεύμονα Πρώτη αιτία θανάτου από καρκίνο στις ΗΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΥΠΑΡΞΗ ΜΕΤΑΣΤΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΚΑΙ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗΣ ΣΕ ΜΑΣΧΑΛΙΑΙΟΥΣ ΛΕΜΦΑΔΕΝΕΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΑΔΕΝΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΜΑΣΤΟΥ.

ΣΥΝΥΠΑΡΞΗ ΜΕΤΑΣΤΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΚΑΙ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗΣ ΣΕ ΜΑΣΧΑΛΙΑΙΟΥΣ ΛΕΜΦΑΔΕΝΕΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΑΔΕΝΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΜΑΣΤΟΥ. ΚΑΙ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗΣ ΛΕΜΦΑΔΕΝΕΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ Μονάδα Μαστού, 401 ΓΣΝΑ, Αθήνα Εισαγωγή Αναφορές Εισαγωγή Η συνύπαρξη μεταστατικού καρκίνου του μαστού και φυματίωσης σε μασχαλιαίους λεμφαδένες είναι εξαιρετικά σπάνια

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΜΕΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΚΑΚΟΗΘΕΣ ΜΕΛΑΝΩΜΑ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΜΕΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΚΑΚΟΗΘΕΣ ΜΕΛΑΝΩΜΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΜΕΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΚΑΚΟΗΘΕΣ ΜΕΛΑΝΩΜΑ Ι. Μούντζιος 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ-ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Το κακόηθες μελάνωμα είναι ο τρίτος σε συχνότητα συμπαγής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΙΑΤΡΕΙΟ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΜΑΣΤΟΥ: ΟΙ 1000 ΠΡΩΤΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΚΟΥ Γ MD, ΚΑΠΙΡΗΣ Σ MD, ΚΟΛΟΒΕΛΩΝΗΣ Γ MD, ΜΑΛΛΙΔΗΣ Ε MD,

ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΙΑΤΡΕΙΟ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΜΑΣΤΟΥ: ΟΙ 1000 ΠΡΩΤΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΚΟΥ Γ MD, ΚΑΠΙΡΗΣ Σ MD, ΚΟΛΟΒΕΛΩΝΗΣ Γ MD, ΜΑΛΛΙΔΗΣ Ε MD, Γ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥ ΓΝΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ Εισαγωγή Ο καρκίνος του μαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος των γυναικών στον Δυτικό κόσμο. Από την έναρξη λειτουργίας του Ιατρείου Παθήσεων Μαστού (του Γ Χειρουργικού

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΩΟΘΗΚΩΝ. Θ. Πανοσκάλτσης MD, PhD, FRCOG, CCST (UK) Γυναικολόγος Ογκολόγος. Αρεταίειον Νοσοκομείο, Αθήνα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΩΟΘΗΚΩΝ. Θ. Πανοσκάλτσης MD, PhD, FRCOG, CCST (UK) Γυναικολόγος Ογκολόγος. Αρεταίειον Νοσοκομείο, Αθήνα ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΩΟΘΗΚΩΝ Θ. Πανοσκάλτσης MD, PhD, FRCOG, CCST (UK) Γυναικολόγος Ογκολόγος Λέκτορας, 2 η Πανεπιστημιακή Κλινική Μαιευτικής Γυναικολογίας Αρεταίειον Νοσοκομείο, Αθήνα ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο καρκίνος ωοθηκών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ Πως να προλάβετε τον ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ με ΤΗΝ ΕΥΓΕΝΙΚΗ Χορηγία Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία με ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ «Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ Οι όζοι του θυρεοειδούς είναι συχνοί και αποτελούν το συχνότερο ενδοκρινολογικό πρόβλημα σε πολλές χώρες. Οι πιθανότητες ότι κάποιος θα ανακαλύψει έναν τουλάχιστον όζο θυρεοειδούς είναι 1 στις 10 ενώ σε

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Πυελική μάζα Επιδημιολογία Η πυελική μάζα είναι ένα σχετικά συχνό κλινικό εύρημα. Σε αρκετές περιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΕΞΕΤΑΣΗ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ (ΑΕΜ)

ΑΥΤΟΕΞΕΤΑΣΗ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ (ΑΕΜ) ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Συχνότητα και θνησιμότητα Ca μαστού Ο κίνδυνος για την ανάπτυξη καρκίνου του μαστού στο γενικό πληθυσμό υπολογίζεται ότι κυμαίνεται σε 800 νέες περιπτώσεις ανά έτος σε 1.000.000 γυναίκες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης. Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο

ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης. Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο ΠΙΕΣΗ ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ 12700 ασθενείς/έτος ΗΠΑ 5-10% όλων των

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ. Ιωάννης Βακαλόπουλος Χειρουργός Ουρολόγος Λέκτορας Αριστοτελείου Παν/µιου Θεσσαλονίκης

ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ. Ιωάννης Βακαλόπουλος Χειρουργός Ουρολόγος Λέκτορας Αριστοτελείου Παν/µιου Θεσσαλονίκης ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ Ιωάννης Βακαλόπουλος Χειρουργός Ουρολόγος Λέκτορας Αριστοτελείου Παν/µιου Θεσσαλονίκης Καρκίνος Προστάτη Ο συχνότερος καρκίνος στον άνδρα Ηλικία > 65, αλλά εµφανίζεται και σε νεώτερους

Διαβάστε περισσότερα

19. ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΑΙΔΟΙΟΥ

19. ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΑΙΔΟΙΟΥ Το 1998 η FIGO (International Federation of Gynecology and Obstetrics) στην ετήσια έκθεση της ανέφερε ότι ο καρκίνος του αιδοίου αποτελούσε το 5% των κακοήθων νεοπλασμάτων του γυναικείου γεννητικού συστήματος.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ;

ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ; ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ; Οι διάφορες θεραπευτικές επιλογές για ασθενείς µε διαγνωσµένο καρκίνο του προστάτη: 1. Στενή παρακολούθηση 2. Ριζική προστατεκτοµή 3. Ακτινοθεραπεία

Διαβάστε περισσότερα

Οι ασφαλισμένοι ΕΟΠΥΥ αποζημιώνονται, μόνο εφόσον έχει προηγηθεί η έγκριση του ελεγκτή ιατρού ΕΟΠΥΥ για την αποστολή του δείγματος στο εξωτερικό.

Οι ασφαλισμένοι ΕΟΠΥΥ αποζημιώνονται, μόνο εφόσον έχει προηγηθεί η έγκριση του ελεγκτή ιατρού ΕΟΠΥΥ για την αποστολή του δείγματος στο εξωτερικό. 2.α. ΟNCOTYPE Σε γυναίκες με καρκίνο του μαστού αρχικού σταδίου (με θετικούς ορμονοϋποδοχείς και αρνητικούς μασχαλιαίους λεμφαδένες) παρέχεται η τεχνική της αλυσιδωτής αντίδρασης της αντίστροφης μεταγραφάσης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΩΔΕΙΣ ΟΡΙΑΚΟΙ ΟΓΚΟΙ ΩΟΘΗΚΩΝ. Ηβη Αρβανίτη

ΟΡΩΔΕΙΣ ΟΡΙΑΚΟΙ ΟΓΚΟΙ ΩΟΘΗΚΩΝ. Ηβη Αρβανίτη ΟΡΩΔΕΙΣ ΟΡΙΑΚΟΙ ΟΓΚΟΙ ΩΟΘΗΚΩΝ Ηβη Αρβανίτη 1898 Pfannenstiel θηλώδη κυσταδενώματα ωοθήκης 1929 Taylor ημικακοήθη νεοπλάσματα WHO του 2003 οριακός ορώδης όγκος (SΒΟΤ( ΒΟΤ) χαμηλής δυνητικής κακοηθείας όγκος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΑΖΙΚΟΥ ΑΔΕΝΑ. Τριανταφυλλιά Κολέτσα Λέκτορας

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΑΖΙΚΟΥ ΑΔΕΝΑ. Τριανταφυλλιά Κολέτσα Λέκτορας ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΑΖΙΚΟΥ ΑΔΕΝΑ Τριανταφυλλιά Κολέτσα Λέκτορας ΕΓΠΠΑ, Α.Π.Θ. Μαστός Λοβοί: εκβάλουν στη θηλή με γαλακτοφόρο πόρο. Διακλαδιζόμενοι πόροι κατάληξη-λοβιακές λοβιακές μονάδες. Λοβιακή μονάδα: αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 3 ης ΗΛΙΚΙΑΣ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 3 ης ΗΛΙΚΙΑΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 3 ης ΗΛΙΚΙΑΣ Dr. med. Καλλιόπη Αθανασιάδη Χειρουργός Θώρακος Επιµελήτρια Α ΕΣΥ, Π.Γ.Ν.Α. «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» /ντρια του Θωρακοχειρουργικού Τµήµατος της

Διαβάστε περισσότερα

Γκιζάς Β. Χρήστος, Σβάρνα Ευγενία, Μούκα Βασιλική, Αργυροπούλου Ι. Μαρία

Γκιζάς Β. Χρήστος, Σβάρνα Ευγενία, Μούκα Βασιλική, Αργυροπούλου Ι. Μαρία ΜΕΣΟΘΗΛΙΩΜΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΤΟΝΑΙΟΥ: CT ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ Γκιζάς Β. Χρήστος, Σβάρνα Ευγενία, Μούκα Βασιλική, Αργυροπούλου Ι. Μαρία Τμήμα Κλινικής Ακτινολογίας και Απεικόνισης Πανεπιστημιακό

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΠΛΟΗΓΗΣΗΣ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΠΛΟΗΓΗΣΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΠΛΟΗΓΗΣΗΣ Μέχρι πρόσφατα, παρ όλες τις δυνατότητες που έχουμε στο οπλοστάσιο μας για να απεικονίζουμε όγκους στο ήπαρ και στο πάγκρεας, λόγω της έλλειψης λεπτομερούς απεικονίσεως αλλά και ουσιαστικής

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία. Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής

Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία. Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής Θέματα Αναπαραγωγικής Υγείας στην Προεφηβεία & Εφηβεία Φλώρα Μπακοπούλου Παιδίατρος Εφηβικής Ιατρικής Ενήβωση - Εφηβεία Puberty - Adolescence Puberty vs. Adolescence Ενήβωση vs. Εφηβεία 12-15 y 12- >>15

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΗΡΜΕΝΟ ΔΕΡΜΑΤΟΪΝΟΣΑΡΚΩΜΑ AΓΓΕΛΙΚΗ ΜΠΕΦΟΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΣΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΝΔΡΕΑΣ ΣΥΓΓΡΟΣ

ΕΠΗΡΜΕΝΟ ΔΕΡΜΑΤΟΪΝΟΣΑΡΚΩΜΑ AΓΓΕΛΙΚΗ ΜΠΕΦΟΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΣΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΝΔΡΕΑΣ ΣΥΓΓΡΟΣ ΕΠΗΡΜΕΝΟ ΔΕΡΜΑΤΟΪΝΟΣΑΡΚΩΜΑ AΓΓΕΛΙΚΗ ΜΠΕΦΟΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΣΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΝΔΡΕΑΣ ΣΥΓΓΡΟΣ ΕΠΗΡΜΕΝΟ ΔΕΡΜΑΤΟΪΝΟΣΑΡΚΩΜΑ DERMATOFIBROSARCOMA PROTUBERANS DFSP 1924: «προοδευτικό και υποτροπιάζον

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ Α. ΠΟΤΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΣΕ ΜΕΤΡΗΣΗ ΟΣΤΙΚΗΣ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ (ΑΝΔΡΕΣ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ): ΗΛΙΚΙΑ < 50 ΕΤΩΝ: Κατάγματα χαμηλής βίας

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΥΔΡΟΚΗΛΗ Είναι η συλλογή υγρού μεταξύ των πετάλων του ιδίως ελυτροειδούς χιτώνα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ...... Εισαγωγή. Μετωπορινογενείς δυσπλασίες (δυσπλασίες μέσης γραμμής)... Κρανιοσυνοστώσεις ή κρανιοσυνοστεώσεις.. Βραγχιακές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΗΣ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΗΣ (Mερική ενημέρωση κειμένου Δεκέμβριος 2010) M.Babjuk, W. Oosterlinck, R. Sylvester, E. Kaasinen, A. Böhle, J. Palou, M. Rouprê Eur Urol

Διαβάστε περισσότερα

Ευτέρπη Κ. ΔΕΜΙΡΗ Αναπλ. Καθηγήτρια Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Κλινική Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Νοσοκομείο Παπαγεωργίου Θεσσαλονίκης

Ευτέρπη Κ. ΔΕΜΙΡΗ Αναπλ. Καθηγήτρια Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Κλινική Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Νοσοκομείο Παπαγεωργίου Θεσσαλονίκης Ευτέρπη Κ. ΔΕΜΙΡΗ Αναπλ. Καθηγήτρια Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Κλινική Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Νοσοκομείο Παπαγεωργίου Θεσσαλονίκης !!!! Ποιές μέθοδοι χρησιμοποιούνται? Ποιά μέθοδος θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΣΤΙΚΟΥ ΠΟΝΟΥ ΜΠΟΝΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Επιμελήτρια Β Ακτινοθεραπευτικού Τμήματος ΑΝΘ ΘΕΑΓΕΝΕΙΟΥ

ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΣΤΙΚΟΥ ΠΟΝΟΥ ΜΠΟΝΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Επιμελήτρια Β Ακτινοθεραπευτικού Τμήματος ΑΝΘ ΘΕΑΓΕΝΕΙΟΥ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΣΤΙΚΟΥ ΠΟΝΟΥ ΜΠΟΝΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Επιμελήτρια Β Ακτινοθεραπευτικού Τμήματος ΑΝΘ ΘΕΑΓΕΝΕΙΟΥ ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ ΠΟΝΟΥ Ο όρος πόνος προέρχεται από τη λατινική λέξη POENA που σημαίνει PUNISHMENT(τιμωρία)

Διαβάστε περισσότερα

Section A: Είδος επέμβασης

Section A: Είδος επέμβασης Section A: Είδος επέμβασης A1. Είδος Επέμβασης Παγκρεατο12δακτυλεκτομή(επέμβαση Whipple ), μερική παγκρεατεκτομή Παγκρεατο12δακτυλεκτομή(επέμβαση Whipple), ολική παγκρεατεκτομή PPPD, μερική παγκρεατεκτομή

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για τους καρκίνους, τη γενετική τους βάση και διερεύνηση

Λίγα λόγια για τους καρκίνους, τη γενετική τους βάση και διερεύνηση Λίγα λόγια για τους καρκίνους, τη γενετική τους βάση και διερεύνηση Ο καρκίνος είναι μια ιδιαίτερα ετερογενής νόσος, που προκύπτει από συσσώρευση μεταλλάξεων του DNA. Η αιτιολογία του καρκίνου είναι πολυπαραγοντική,

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Καρκίνος Παγκρέατος: πρόγνωση Κακή πρόγνωση Συνολική πενταετής επιβίωση 6%.

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογιστές ογκολογικού κινδύνου: Καρκίνος Νεφρού - Ουροδόχου Κύστης

Υπολογιστές ογκολογικού κινδύνου: Καρκίνος Νεφρού - Ουροδόχου Κύστης Υπολογιστές ογκολογικού κινδύνου: Καρκίνος Νεφρού - Ουροδόχου Κύστης Χαράλαμπος Κ. Μαμουλάκης Λέκτορας Ουρολογίας Ουρολογική Κλινική Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Ηρακλείου Πανεπιστήμιο Κρήτης, Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη upadate swfobject.embedswf('/plugins/content/avreloaded/mediaplayer.swf','avreloaded0','400',' 320','7.0.14','/plugins/content/avreloaded/expressinstall.swf', {file:'http://www.aretaieio-obgyn.com/images/stories/videos/emino.flv',width:'400',height:'

Διαβάστε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Journalist Handbook 1 Πληροφορίες για Δημοσιογράφους Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Νοσος Cushing 3 TΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΟΣΟΣ CUSHING; Πριν μιλήσουμε για τη Νόσο Cushing, θα πρέπει να κατανοήσουμε την ασθένεια

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ Κ. ΒΕΝΑΚΗ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΟΣ Π.Γ.Ν.ΜΑΙΕΥΤΗΡΙΟ ΕΛΕΝΑ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ ΑΘΗΝΑ 21/4/2004

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ Κ. ΒΕΝΑΚΗ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΟΣ Π.Γ.Ν.ΜΑΙΕΥΤΗΡΙΟ ΕΛΕΝΑ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ ΑΘΗΝΑ 21/4/2004 ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ Κ. ΒΕΝΑΚΗ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΟΣ ΤΜΗΜΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΔΙΑΒΗΤΟΥ -- ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ Π.Γ.Ν.ΜΑΙΕΥΤΗΡΙΟ ΕΛΕΝΑ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ ΑΘΗΝΑ 21/4/2004 ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΔΙΑΓΝΩΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η πρώιμη διάγνωση σώζει. Ο ειδικός θεραπεύει

Η πρώιμη διάγνωση σώζει. Ο ειδικός θεραπεύει Κλείσε ένα ραντεβού ζωής Αφιέρωσε 10 λεπτά στον εαυτό σου για μια μαστογραφία Όσα θα θέλατε να μάθετε για τον καρκίνο του μαστού Η πρώιμη διάγνωση σώζει. Ο ειδικός θεραπεύει Τι είναι ο καρκίνος του μαστού;

Διαβάστε περισσότερα

17. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ

17. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ - ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Αιτιολογία: επίμονη λοίμωξη με ογκογόνο στέλεχος HPV (16, 18, 31, 33, 35, 45 κλπ) Πρωτογενής πρόληψη: εμβολιασμός (2 εμβόλια τετραδύναμο, διδύναμο) Δευτερογενής πρόληψη: προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση Ιστοπαθολογίας για τον Καρκίνο του Μαστού.

Έκθεση Ιστοπαθολογίας για τον Καρκίνο του Μαστού. Ο οδηγός σας αναφορικά µε την Έκθεση Ιστοπαθολογίας για τον Καρκίνο του Μαστού. Κάθε φορά που αφαιρείται ιστός από το σώµα µας για να ελεγχθεί ως προς την ύπαρξη καρκίνου, συντάσσεται µια έκθεση η οποία

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος και Κύηση. Γεράσιμος Ηλία Πανάγος Διευθυντής Β Τμήματος Παθολογίας Ογκολογίας Γ.Ο.Ν.Κ. «Οι Άγιοι Ανάργυροι»

Καρκίνος και Κύηση. Γεράσιμος Ηλία Πανάγος Διευθυντής Β Τμήματος Παθολογίας Ογκολογίας Γ.Ο.Ν.Κ. «Οι Άγιοι Ανάργυροι» Καρκίνος και Κύηση Γεράσιμος Ηλία Πανάγος Διευθυντής Β Τμήματος Παθολογίας Ογκολογίας Γ.Ο.Ν.Κ. «Οι Άγιοι Ανάργυροι» Καρκίνος και κύηση - 2 Ο καρκίνος αποτελεί την δεύτερη σε συχνότητα αιτία θανάτου στις

Διαβάστε περισσότερα

συχνος μεταστατικος στοχος πυλαια οδος Μαλλον επιχωρια μεταστασις,οσον αφορα το πεπτικο,παρα γενικευμενη νοσος

συχνος μεταστατικος στοχος πυλαια οδος Μαλλον επιχωρια μεταστασις,οσον αφορα το πεπτικο,παρα γενικευμενη νοσος ΗΠΑΡ συχνος μεταστατικος στοχος πυλαια οδος Μαλλον επιχωρια μεταστασις,οσον αφορα το πεπτικο,παρα γενικευμενη νοσος Χειρουργικη εκτομη ηπατικων μεταστασεων(πλην παχεος-ορθου) Αμφισβητουμενη Μονον στα πλαισια

Διαβάστε περισσότερα

Ανατομία - Φυσιολογία

Ανατομία - Φυσιολογία ΦΥΣΙΟ ΠΝΕΥΜΩΝ Ανατομία - Φυσιολογία Φυσιολογική α/α Ακτινοανατομία Ακτινοανατομία Αγγειογραφία πνευμονικών αρτηριών Β ρ ο γ χ ο γ ρ α φ ί α Πύκνωση Αντικατάσταση του αέρα των κυψελίδων από υλικό, συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Πυελική μάζα Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Ιατρική Σχολή Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Σκοποί ενότητας Παρουσίαση Πυελικής Μάζας Πρόπτωση

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος. Note: Σήμερα όμως πάνω από το 50% των διαφόρων καρκινικών τύπων είναι θεραπεύσιμοι

Καρκίνος. Note: Σήμερα όμως πάνω από το 50% των διαφόρων καρκινικών τύπων είναι θεραπεύσιμοι Ο πιο απλός ορισμός είναι ότι ο καρκίνος είναι μια ομάδα ασθενειών που χαρακτηρίζεται από ανεξέλεγκτη ανάπτυξη και διασπορά ανώμαλων κυττάρων. Αν η εξάπλωση δεν ελεγχθεί θα οδηγήσει στο θάνατο. Ποσοστό

Διαβάστε περισσότερα

Κλέωντας Αθανάσιος Ειδικευόμενος Ιατρός Θωρακοχειρουργικής Κλινικής (Επιστημονικός Συνεργάτης Πνευμονολογικής Ογκολογικής Κλινικής)

Κλέωντας Αθανάσιος Ειδικευόμενος Ιατρός Θωρακοχειρουργικής Κλινικής (Επιστημονικός Συνεργάτης Πνευμονολογικής Ογκολογικής Κλινικής) Κλέωντας Αθανάσιος Ειδικευόμενος Ιατρός Θωρακοχειρουργικής Κλινικής (Επιστημονικός Συνεργάτης Πνευμονολογικής Ογκολογικής Κλινικής) ΘΕΑΓΕΝΕΙΟ Αντικαρκινικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκη Copyright Ατομικό Ιστορικό

Διαβάστε περισσότερα

NETS ΤΟΠΙΚΟ-ΠΕΡΙΟΧΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΟΣ ΒΙΟΚΛΙΝΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

NETS ΤΟΠΙΚΟ-ΠΕΡΙΟΧΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΟΣ ΒΙΟΚΛΙΝΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ NETS ΤΟΠΙΚΟ-ΠΕΡΙΟΧΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΟΣ ΒΙΟΚΛΙΝΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Επιθηλιακά νεοπλάσματα με επικρατούσα νευροενδοκρινική διαφοροποίηση Συχνότητα εμφάνισης NET 1,9-5,76/100,000/

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΒΡΟΓΧΙΚΗ ΒΡΑΧΥΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. 2,Β.Αναστασάκος2,

ΕΝΔΟΒΡΟΓΧΙΚΗ ΒΡΑΧΥΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. 2,Β.Αναστασάκος2, ΕΝΔΟΒΡΟΓΧΙΚΗ ΒΡΑΧΥΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. Κ. Παπαλλά 1, Δ. Μπισιρτζόγλου2, Αθ. Ζέτος 2,Β.Αναστασάκος2, 2Γ. Ιωαννίδου 1, 2Δ. Ξεσφύγγη 1, Μ.Πλόχωρου1,Μ.Καραβαλλάκης 1 Ι.Τσαλαφουτας 1 Γ. Πολίτης

Διαβάστε περισσότερα

Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας

Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας Τι είναι το FoundationOne ; Το FoundationOne είναι μια εξέταση που ανιχνεύει γενωμικές μεταβολές (π.χ. μεταλλάξεις) που είναι γνωστό ότι σχετίζονται με

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π.

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π. ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π. ΓΛΟΙΩΜΑΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΓΛΟΙΩΜΑΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΠΙΛΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟ ΑΣΤΡΟΚΥΤΩΜΑ (WHO I) ΑΣΤΡΟΚΥΤΩΜΑ (WHO II) ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ιδιαίτερες νοσολογικές οντότητες στα λεμφώματα υψηλού βαθμού κακοηθείας

Ιδιαίτερες νοσολογικές οντότητες στα λεμφώματα υψηλού βαθμού κακοηθείας Ιδιαίτερες νοσολογικές οντότητες στα λεμφώματα υψηλού βαθμού κακοηθείας Απαρτιωμένη διδασκαλία στην Αιματολογία 2015 Αργύρης Σ. Συμεωνίδης Οντότητες μη Hodgkin λεμφωμάτων που θα αναφερθούν Πρωτοπαθές Β-λέμφωμα

Διαβάστε περισσότερα

ΗPV και Καρκίνος Δέρµατος. Ηλέκτρα Νικολαΐδου Επ. Καθηγήτρια Δερµατολογίας ΕΚΠΑ Νοσ. «Α. Συγγρός»

ΗPV και Καρκίνος Δέρµατος. Ηλέκτρα Νικολαΐδου Επ. Καθηγήτρια Δερµατολογίας ΕΚΠΑ Νοσ. «Α. Συγγρός» ΗPV και Καρκίνος Δέρµατος Ηλέκτρα Νικολαΐδου Επ. Καθηγήτρια Δερµατολογίας ΕΚΠΑ Νοσ. «Α. Συγγρός» ΓΕΝΗ HPV Α γένος: βλεννογόνοι αιτιολογική συσχέτιση µε καρκίνο τραχήλου µήτρας, πρωκτού, αιδοίου, πέους

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗ ΨΗΛΑΦΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΜΑΣΤΟΥ ΧΕΙΡΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ. Πετρούλα Αραπαντώνη-Δαδιώτη Δ/ντρια Παθολογοανατομικού Εργαστ ΕΑΝΠ-ΜΕΤΑΞΑ-ΠΕΙΡΑΙΑΣ

ΜΗ ΨΗΛΑΦΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΜΑΣΤΟΥ ΧΕΙΡΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ. Πετρούλα Αραπαντώνη-Δαδιώτη Δ/ντρια Παθολογοανατομικού Εργαστ ΕΑΝΠ-ΜΕΤΑΞΑ-ΠΕΙΡΑΙΑΣ ΜΗ ΨΗΛΑΦΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΜΑΣΤΟΥ ΧΕΙΡΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ Πετρούλα Αραπαντώνη-Δαδιώτη Δ/ντρια Παθολογοανατομικού Εργαστ ΕΑΝΠ-ΜΕΤΑΞΑ-ΠΕΙΡΑΙΑΣ οι αλλοιώσεις του μαστού που χειρουργούνται χαρακτηρίζονται ως

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος. Δημήτρης Λ. Αβραμόπουλος

Πρόλογος. Δημήτρης Λ. Αβραμόπουλος Δημήτρης Λ. Αβραμόπουλος Υπουργός Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης Πρόλογος ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Η πρόληψη αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες του στρατηγικού μας σχεδιασμού για την Υγεία.

Διαβάστε περισσότερα

ιάγνωση και Θεραπεία Άρης Πολύζος Παθολόγος Ογκολόγος Καθηγητής Πανεπιστηµίου Αθηνών Λαϊκό Νοσοκοµείο Αθήνα Επιδηµιολογία -Αιτιοπαθογένεια Α) Κάπνισµα:Ένοχο για το 85-90% των καρκίνων πνεύµονος x 30vs

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΧΡΗΖΟΥΝ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ. Σταυρούλα Μπουσμουκίλια Δ/ντρια Β Πνευμονολογικής κλινικής Γ.Ν.

ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΧΡΗΖΟΥΝ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ. Σταυρούλα Μπουσμουκίλια Δ/ντρια Β Πνευμονολογικής κλινικής Γ.Ν. ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΧΡΗΖΟΥΝ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ Σταυρούλα Μπουσμουκίλια Δ/ντρια Β Πνευμονολογικής κλινικής Γ.Ν. Καβάλας Ηαπλήα/α θώρακα Είναι το αρχικό απεικονιστικό εργαλείο του

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά. Τί είναι ο κληρονομικός καρκίνος; κληρονομικός και σποραδικός καρκίνος. Κληρονομικός καρκίνος - Site Ε.Ο.Π.Ε. - Μ.Σ.

Γενικά. Τί είναι ο κληρονομικός καρκίνος; κληρονομικός και σποραδικός καρκίνος. Κληρονομικός καρκίνος - Site Ε.Ο.Π.Ε. - Μ.Σ. 1 Γενικά Ο καρκίνος προκαλείται από αλλαγές στα υλικά του σώματος μας που ονομάζονται «γονίδια». Πρόκειται για τις μονάδες πληροφοριών σε κάθε κύτταρο του σώματός μας. Τα γονίδια υπαγορεύουν στπν οργανισμό

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές της έμμηνης ρύσης Από το σύμπτωμα στην αιτιολογία και την αντιμετώπιση

Διαταραχές της έμμηνης ρύσης Από το σύμπτωμα στην αιτιολογία και την αντιμετώπιση Α Μαιευτική - Γυναικολογική Κλινική ΑΠΘ Ιατρική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Διαταραχές της έμμηνης ρύσης Από το σύμπτωμα στην αιτιολογία και την αντιμετώπιση Δημήτριος Γ. Γουλής Ενδοκρινολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Κατάκλιση ορίζεται η εξέλκωση του δέρματος εξαιτίας πίεσης σε διάφορες περιοχές του σώματος υπερκείμενες οστικών προεξοχών Συχνότητα εμφάνισης

Διαβάστε περισσότερα

Ι) ΗΠΑΤΕΚΤΟΜΗ ΓΙΑ ΕΝ ΟΗΠΑΤΙΚΟ ΧΟΛΑΓΓΕΙΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑ: ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ:

Ι) ΗΠΑΤΕΚΤΟΜΗ ΓΙΑ ΕΝ ΟΗΠΑΤΙΚΟ ΧΟΛΑΓΓΕΙΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑ: ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ: ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΑ ΕΚΤΟΜΗΣ ΧΟΛΑΓΓΕΙΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΟΣ Β. Τζιούφα, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Εργαστηρίου Παθολογικής Ανατοµικής, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Ι) ΗΠΑΤΕΚΤΟΜΗ ΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη, πρόγνωση και θεραπεία του καρκίνου του μαστού

Πρόληψη, πρόγνωση και θεραπεία του καρκίνου του μαστού Πρόληψη, πρόγνωση και θεραπεία του καρκίνου του μαστού Σταμάτης Βασίλαρος Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών Ευχαριστώ για τα ωραία λόγια, τιμή μου που είμαι εδώ σήμερα και που με καλέσατε να πάρω

Διαβάστε περισσότερα

BREAST LESION EXCISION SYSTEM: ΝΕΑ ΣΤΕΡΕΟΤΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΣ ΒΙΟΨΙΑΣ ΜΗ ΨΗΛΑΦΗΤΩΝ ΜΑΣΤΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΑΛΛΟΙΩΣΕΩΝ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΡΑΔΙΟΣΥΧΝΟΤΗΤΩΝ.

BREAST LESION EXCISION SYSTEM: ΝΕΑ ΣΤΕΡΕΟΤΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΣ ΒΙΟΨΙΑΣ ΜΗ ΨΗΛΑΦΗΤΩΝ ΜΑΣΤΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΑΛΛΟΙΩΣΕΩΝ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΡΑΔΙΟΣΥΧΝΟΤΗΤΩΝ. ΝΕΑ ΣΤΕΡΕΟΤΑΚΤΙΚΗ ΜΗ ΨΗΛΑΦΗΤΩΝ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ Μονάδα Μαστού, Α Προπαιδευτική Χειρουργική κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτειο Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών Στόχος Αξιολόγηση του Intact Breast Lesion Excision

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ Μετεµµηνοπαυσιακό Ορµονικό Προφίλ Εµµηνόπαυση καλείται η παύση της εµµήνου ρύσης µιας γυναίκας και σηµατοδότηση το τέλος της δυνατότητας τεκνοποίησης µε φυσιολογικό τρόπο. Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Πρώιμες υποτροπές και η σημασία του Sequence

Πρώιμες υποτροπές και η σημασία του Sequence Πρώιμες υποτροπές και η σημασία του Sequence Εντός των πρώτων 2 ετών μετά το χειρουργείο ο κίνδυνος υποτροπής είναι μεγαλύτερος. Μελέτη ABCSG 8: Σχεδιασμός 12% επί του συνόλου των ασθενών της μελέτης ABCSG

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΙΑΤΡΟΥΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΙΑΤΡΟΥΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΙΑΤΡΟΥΣ Τα Ανδρικά Ορµονικά Προφίλ Η διαδικασία της γήρανσης είναι φυσιολογική και αναπότρεπτη. Εν τούτοις η αποκατάσταση της χαµένης ζωτικότητας των ανδρών είναι τώρα εφικτή. Οι υπεύθυνες

Διαβάστε περισσότερα

15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος καρκίνος ουροδόχου κύστεως θηλώματα:

15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος καρκίνος ουροδόχου κύστεως θηλώματα: 15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος καρκίνος ουροδόχου κύστεως θηλώματα: Ο καρκίνος της κύστης αποτελεί τον δεύτερο συχνότερο ουρολογικό καρκίνο. ευθύνονται για το 3% των

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα κατωτέρου γεννητικού συστήματος θήλεος. Μαρία Σωτηροπούλου Νοσοκομείο Αλεξάνδρα

Ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα κατωτέρου γεννητικού συστήματος θήλεος. Μαρία Σωτηροπούλου Νοσοκομείο Αλεξάνδρα Ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα κατωτέρου γεννητικού συστήματος θήλεος Μαρία Σωτηροπούλου Νοσοκομείο Αλεξάνδρα Ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα αιδοίου Σπάνιο, 1,5 ανά 100 000 γυναίκες στις ΗΠΑ Τρειςομάδεςγυναικών:

Διαβάστε περισσότερα