Ολοκληρωµένη Ανάπτυξη του Ορεινού Όγκου του Νοµού Τρικάλων

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ολοκληρωµένη Ανάπτυξη του Ορεινού Όγκου του Νοµού Τρικάλων"

Transcript

1 Ολοκληρωµένη Ανάπτυξη του Ορεινού Όγκου του Νοµού Τρικάλων Χρ.- Αλ. Παπαδοπούλου, Υποψήφια ιδάκτωρ, Αγρονόµος Τοπογράφος Μηχανικός Ε.Μ.Π. Σχολή Αγρονόµων και Τοπογράφων Μηχανικών Ε.Μ.Π. Τοµέας Γεωγραφίας και Περιφερειακού Σχεδιασµού Περίληψη Η αξιοποίηση των φυσικών διαθεσίµων και των πόρων που διαθέτει µια περιοχή στα πλαίσια της βιώσιµης ανάπτυξης, αποτελεί σηµείο αναφοράς για την οποιασδήποτε κλίµακας και µορφής παρέµβαση επιδιώκεται να υλοποιηθεί στο χώρο. Οι δυσµενείς συνέπειες που προέρχονται από την υποβάθµιση του περιβάλλοντος συνιστούν καίριο πρόβληµα που απασχολεί έντονα την επιστηµονική κοινότητα, την πολιτεία και την κοινωνία, καθώς διογκώνεται διαχρονικά και σχετίζεται άµεσα µε την ποιότητα ζωής του ανθρώπου. Η αειφόρος ανάπτυξη, συνιστά τη µοναδική περιβαλλοντικά αποδεκτή λύση του προβλήµατος της ορθής αξιοποίησης των φυσικών διαθεσίµων, οριζόµενη ως η «µορφή ανάπτυξης που καλύπτει τις ανάγκες του παρόντος χωρίς να υπονοµεύει τη δυνατότητα των µελλοντικών γενεών να καλύψουν τις δικές τους ανάγκες» (Brundtland, 1987). Η αξιοποίηση των πόρων που διαθέτουν οι ορεινές περιοχές, δύναται να συµβάλλει ουσιαστικά στην αντιµετώπιση του προβλήµατος της µη ισόρροπης ανάπτυξης των ορεινών σε σχέση µε τις πεδινές και παράκτιες περιοχές. Στόχος της παρούσας εργασίας, είναι η δόµηση και υλοποίηση µεθοδολογίας για την ολοκληρωµένη ανάπτυξη του ορεινού όγκου του νοµού Τρικάλων. Στα πλαίσια αυτού του στόχου, διερευνώνται οι δυνατότητες ανάπτυξης των ορεινών περιοχών του νοµού υπό το πρίσµα των αρχών της βιώσιµης ανάπτυξης. Στο πρώτο κεφάλαιο, παρουσιάζεται η µεθοδολογική προσέγγιση που υιοθετείται για την επίλυση του υπό µελέτη προβλήµατος, ενώ στο δεύτερο, παρουσιάζονται ο στόχος και οι υποστόχοι για την ανάπτυξη της περιοχής µελέτης. Στο τρίτο κεφάλαιο, γίνεται η περιγραφή της υφιστάµενης κατάστασης µε ιδιαίτερη έµφαση στο ορεινό τµήµα του νοµού, ενώ το τέταρτο, εστιάζει στη δυναµική της περιοχής µελέτης και την προβολή της υπάρχουσας κατάστασης. Στο πέµπτο κεφάλαιο, διαµορφώνονται τα εναλλακτικά σενάρια ανάπτυξης της περιοχής. Στο έκτο κεφάλαιο, γίνεται η αξιολόγηση των σεναρίων µε την εφαρµογή των µεθόδων S.W.O.T. και πολυκριτηριακής ανάλυσης REGIME και ακολουθεί η επιλογή του βέλτιστου σεναρίου. Στο έβδοµο κεφάλαιο, παρουσιάζονται τα µέτρα πολιτικής µέσω των οποίων καθίσταται δυνατή η υλοποίηση του επιλεγέντος σεναρίου, ενώ στο όγδοο, διατυπώνονται ορισµένα γενικευµένα συµπεράσµατα που προκύπτουν από την παρούσα µελέτη. 1. Μεθοδολογία Η προσέγγιση που υιοθετείται στα πλαίσια της παρούσας εργασίας, ακολουθεί την εφαρµογή των επιµέρους σταδίων της διαδικασίας σχεδιασµού που δίνονται παρακάτω (Γιαουτζή και Στρατηγέα, 2005): Καθορισµός στόχου και υποστόχων: Στο στάδιο αυτό, εντοπίζονται τα προβλήµατα που υφίστανται στην περιοχή µελέτης και καθορίζονται οι κύριοι άξονες για την ολοκληρωµένη ανάπτυξή της. 1

2 Μελέτη της υφιστάµενης κατάστασης: Στο στάδιο αυτό, επιχειρείται η εµβάθυνση στην περιοχή µελέτης µέσα από την αξιοποίηση της διαθέσιµης πληροφορίας και τη συστηµατική µελέτη των χαρακτηριστικών της. Προβολή της υπάρχουσας κατάστασης: Στο στάδιο αυτό, εξετάζεται η δυναµική της περιοχής και η προβολή της υπάρχουσας κατάστασης, προκειµένου να καταστεί δυνατή η διάγνωση πιθανών µελλοντικών προβληµάτων τα οποία δύνανται να προληφθούν µέσα από τον κατάλληλο σχεδιασµό. όµηση εναλλακτικών σεναρίων: Στο στάδιο αυτό, διαµορφώνονται τα εναλλακτικά σενάρια ανάπτυξης της περιοχής µε εφαρµογή της προσέγγισης backasting. Η προσέγγιση που υιοθετείται, οδηγεί στη δόµηση επιθυµητών µελλοντικών εικόνων για την ανάπτυξη του υπό µελέτη συστήµατος. Παρέχει ικανοποιητικά αποτελέσµατα κατά τη διαδικασία επίλυσης προβληµάτων σχεδιασµού µε µέσο- µακροπρόθεσµο χρονικό ορίζοντα, τα οποία αφορούν πολύπλοκα συστήµατα µε µεγάλο βαθµό αβεβαιότητας. Η µετάβαση του συστήµατος από το παρόν στο επιθυµητό µέλλον, επιτυγχάνεται µέσα από τη θέσπιση πακέτων πολιτικής όπου λαµβάνεται υπόψη η φέρουσα ικανότητα των διαθέσιµων πόρων. Αξιολόγηση των εναλλακτικών σεναρίων: Στο στάδιο αυτό, γίνεται η αξιολόγηση των σεναρίων µε εφαρµογή των µεθόδων S.W.O.T. και πολυκριτηριακής ανάλυσης - REGIME και η επιλογή του βέλτιστου σεναρίου για την ανάπτυξη της περιοχής µελέτης. Ο συνδυασµός των δύο µεθόδων συνεισφέρει στην ενίσχυση της αντικειµενικότητας της διαδικασίας αξιολόγησης. Σύνταξη πακέτων πολιτικής: Στο στάδιο αυτό, προτείνονται τα µέτρα πολιτικής µέσω των οποίων καθίσταται δυνατή η υλοποίηση του σεναρίου που επιλέχθηκε και ως εκ τούτου η µετάβαση του συστήµατος από το παρόν στο µέλλον. 2. Στόχος και Υποστόχοι Στο κεφάλαιο αυτό, παρουσιάζεται ο στόχος της εργασίας και οι επιµέρους υποστόχοι που διαµορφώθηκαν στα πλαίσια του κύριου στόχου. Ο στόχος και οι υποστόχοι, εναρµονίζονται πλήρως µε τις αρχές της βιώσιµης ανάπτυξης και εστιάζουν στην ορθή αξιοποίηση των συγκριτικών πλεονεκτηµάτων της περιοχής και στην αντιµετώπιση των προβληµάτων που εντοπίζονται. Ο στόχος της εργασίας, είναι η δόµηση και υλοποίηση µεθοδολογίας για την ολοκληρωµένη ανάπτυξη του ορεινού όγκου του νοµού Τρικάλων. Οι υποστόχοι που δοµήθηκαν στα πλαίσια του κύριου στόχου είναι οι ακόλουθοι: Ανάπτυξη ήπιων µορφών τουρισµού. Επιδιώκεται η περαιτέρω ανάπτυξη ήπιων µορφών τουρισµού ο οποίος έχει ήδη αρχίσει να αναπτύσσεται στις ορεινές περιοχές, καθώς υφίσταται συγκριτικό πλεονέκτηµα ως προς τη διαθεσιµότητα των φυσικών και πολιτιστικών πόρων που δύνανται να αξιοποιηθούν προς αυτήν την κατεύθυνση, προκειµένου να αναβαθµιστεί η ποιότητα του προσφερόµενου τουριστικού προϊόντος. Συγκράτηση του πληθυσµού στις ορεινές περιοχές- Ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής. Επιδιώκεται ο περιορισµός του προβλήµατος της πληθυσµιακής εγκατάλειψης των ορεινών περιοχών του νοµού, η οποία συνιστά ανασταλτικό παράγοντα για την ανάπτυξη των περιοχών αυτών. Αναβάθµιση οδικών υποδοµών. Επιδιώκεται η βελτίωση των υποδοµών πρόσβασης στην περιοχή οι οποίες προς το παρόν παρουσιάζονται ανεπαρκείς. Ανάπτυξη του πρωτογενούς και δευτερογενούς τοµέα παραγωγής και των εµπορικών δραστηριοτήτων. Στα πλαίσια αυτού του υποστόχου, επιδιώκεται η περαιτέρω ανάπτυξη της αγροτικής, µεταποιητικής και εµπορικής δραστηριότητας που λαµβάνει χώρα στην 2

3 περιοχή και η παράλληλη ενίσχυση της τοπικής οικονοµίας η οποία προς το παρόν δεν υποστηρίζεται ουσιαστικά από τους συγκεκριµένους παραγωγικούς τοµείς. Ανάπτυξη ήπιων µορφών ενέργειας. Η παραγωγή ενέργειας από φιλικές προς το περιβάλλον πηγές δεν έχει αναπτυχθεί στην περιοχή παρά το γεγονός ότι οι ανάγκες σε ενεργειακά αποθέµατα παρουσιάζονται αυξηµένες. Στα πλαίσια αυτού του υποστόχου, επιδιώκεται η αξιοποίηση του ενεργειακού δυναµικού µέσα από την ανάπτυξη ήπιων µορφών ενέργειας. Προώθηση των νέων τεχνολογιών πληροφόρησης και επικοινωνίας (ICTs) και της καινοτοµίας. Επιδιώκεται η ανάπτυξη του τοµέα των νέων τεχνολογιών και των ICTs οι οποίες προς το παρόν εµφανίζονται ανεπαρκείς. 3. Υφιστάµενη Κατάσταση ιοικητική διάρθρωση: Ο νοµός Τρικάλων, ανήκει διοικητικά στην περιφέρεια Θεσσαλίας, έχει έκταση περίπου ίση µε km 2 και πληθυσµό κατοίκους (ΕΣΥΕ, 2001)- πραγµατικός πληθυσµός: κάτοικοι. Αποτελείται από 23 δήµους και 3 διευρυµένες κοινότητες. Πρωτεύουσα του νοµού είναι τα Τρίκαλα. Στα ορεινά δηµοτικά διαµερίσµατα ανήκουν οι δήµοι Καλαµπάκας, Χασίων, Μαλακασίου, Καστανιάς, Κλεινοβού, Αιθήκων, Πινδαίων, Πύλης, Κόζιακα και οι κοινότητες Μυροφύλλου, Νεράιδας και Ασπροποτάµου µε πληθυσµό κατοίκους περίπου. Ανάγλυφο: Το 71,2% της έκτασης του νοµού είναι ορεινό, το 12% ηµιορεινό και το υπόλοιπο 16,8% πεδινό. Η δυτική πλευρά, καλύπτεται από τους ορεινούς όγκους της νότιας Πίνδου και τα όρη Λάκµος και Αθαµάνων (Τζουµέρκα). Στις ανατολικές απολήξεις της Πίνδου, βρίσκεται το Κερκέτιο όρος (Κόζιακας) ενώ στα βόρεια και βορειοανατολικά, εκτείνονται τα Χάσια και τα Αντιχάσια όρη. Υδρογραφικό δίκτυο: Το υδατικό απόθεµα της περιοχής είναι ιδιαίτερα αξιόλογο, µε τον Αχελώο να διαρρέει τη δυτική πλευρά του νοµού και τον Πηνειό τη νοτιοανατολική. Κλίµα: Το κλίµα, είναι ηπειρωτικό και χαρακτηρίζεται από χαµηλές θερµοκρασίες κατά τη διάρκεια του χειµώνα και αρκετά υψηλές κατά τους θερινούς µήνες. Ο µέσος όρος των βροχοπτώσεων είναι ψηλότερος από αυτόν της χώρας και η µέση ετήσια θερµοκρασία κυµαίνεται µεταξύ C στις πεδινές περιοχές ενώ στα ορεινά είναι αρκετά χαµηλότερη. άση: Τα δάση καλύπτουν το 30% περίπου της συνολικής έκτασης του νοµού και εκτείνονται κατά κανόνα στα βόρεια και στα δυτικά. Συνιστούν σηµαντικό τουριστικό πόρο και ευνοούν την ανάπτυξη της δασοκοµίας. Προστατευόµενες περιοχές: Οι προστατευόµενες περιοχές του νοµού που έχουν ενταχθεί στο δίκτυο Natura 2000 σύµφωνα µε τα στοιχεία του Υπουργείου Περιβάλλοντος είναι: η περιοχή Ασπροποτάµου (Αχελώος)- Κατηγορία SCI 1, το Κερκέτιο όρος (Κόζιακας)- Κατηγορία SCI, τα Αντιχάσια όρη- Μετέωρα- Κατηγορία SCI, ο ποταµός Πηνειός και τα Αντιχάσια όρη- Κατηγορία SPA 2 και οι κορυφές του όρους Κόζιακα- Κατηγορία SPA. Οι περιοχές που έχουν χαρακτηριστεί ως προστατευόµενες από την εθνική νοµοθεσία σύµφωνα µε τα στοιχεία του Υπουργείου 1 SCI: Sites of Community Interest 2 SPA: Special Protected Areas 3

4 Περιβάλλοντος, είναι τα όρη Αθαµάνων (Τζουµέρκα)- Εθνικό Πάρκο βάσει του νόµου 1650/86, ο Εθνικός ρυµός Πίνδου- Εθνικός ρυµός βάσει του Νοµοθετικού ιατάγµατος 996/71 και το άσος Λόφων Κάστρου Αϊ-Λιά Τρικάλων- Αισθητικό δάσος βάσει του Νοµοθετικού ιατάγµατος 996/71. Πολιτιστικό Περιβάλλον- Αξιοθέατα: Σε όλη την έκταση του ορεινού όγκου υπάρχουν πέτρινα γεφύρια, παραδοσιακά σπίτια και αρχοντικά, λαογραφικά µουσεία, βυζαντινές µονές και εκκλησίες µε επίκεντρο τους επιβλητικούς βράχους και τις µονές των Μετεώρων, παλιοί νερόµυλοι και σπήλαια. Παράλληλα, διοργανώνονται παραδοσιακά πανηγύρια και εκδηλώσεις, εκθέσεις ξυλογλυπτικής και διαφόρων τοπικών προϊόντων όπως είναι τα παραδοσιακά αγροτικά προϊόντα. Κοινωνικό Περιβάλλον: Ο µόνιµος πληθυσµός του νοµού είναι περίπου ίσος µε κατοίκους (ΕΣΥΕ 2001), ενώ ο πραγµατικός πληθυσµός είναι ίσος µε κατοίκους. Αντιστοιχεί στο 1,3% του συνολικού πληθυσµού της χώρας και στο 18,5% του πληθυσµού της περιφέρειας Θεσσαλίας. Ακολουθεί µειωτικές τάσεις και παρουσιάζει έντονες τάσεις αστικοποίησης. Στον τοµέα της απασχόλησης, η διαρκής αύξηση της ανεργίας, συνιστά ένα από τα σηµαντικότερα προβλήµατα που αντιµετωπίζει σήµερα ο νοµός µε τα µεγαλύτερα ποσοστά ανεργίας να αφορούν τις γυναίκες και τους αποφοίτους Λυκείου και ΑΕΙ (Επιµελητήριο Τρικάλων, 2009). Το µορφωτικό επίπεδο, είναι χαµηλότερο σε σχέση µε το σύνολο της χώρας. Το 34,9% των κατοίκων είναι απόφοιτοι δηµοτικής εκπαίδευσης και το µεγαλύτερο τµήµα του πληθυσµού αποτελείται από αποφοίτους γυµνασίου µε τις γυναίκες να υστερούν κατά κανόνα σε σχέση µε τους άνδρες ( Τοπική Εφηµερίδα: «Η Έρευνα», 2009). Όσον αφορά τις υποδοµές υγείας, στην πόλη των Τρικάλων βρίσκεται το Γενικό Νοσοκοµείο Τρικάλων και περιφερειακά υπάρχουν άλλα τρία κέντρα υγείας. Οι περισσότεροι από τους οικισµούς διαθέτουν αγροτικά ιατρεία για την κάλυψη των πρώτων αναγκών. Οικονοµικό Περιβάλλον: Η οικονοµία των ορεινών περιοχών στηρίζεται κυρίως στη δασοκοµία, την κτηνοτροφία, την αλιεία εσωτερικών υδάτων σε µικρή κλίµακα και τον τουρισµό, ενώ η γεωργία διαδραµατίζει συµπληρωµατικό ρόλο. Οι δραστηριότητες του δευτερογενούς τοµέα, αφορούν κυρίως στη µεταποίηση προϊόντων του αγροτικού τοµέα (δασικά προϊόντα, παραδοασιακά είδη διατροφής κ.λπ.) και ασκούνται σε µικρής κλίµακας µεταποιητικές µονάδες. Η ανάπτυξη του τριτογενούς τοµέα, συνίσταται κυρίως στην ανάπτυξη του τουρισµού και ειδικότερα του εναλλακτικού τουρισµού (αθλητικός και θρησκευτικός τουρισµός). Αρκετοί είναι οι κάτοικοι της περιοχής που απασχολούνται σε τουριστικές επιχειρήσεις (ξενοδοχεία, εστιατόρια, τουριστικά καταστήµατα κ.λπ.). Συγκοινωνιακό ίκτυο: Οι συγκοινωνιακές υποδοµές παρουσιάζονται προβληµατικές, ιδιαίτερα στο ορεινό τµήµα του νοµού. Η πρόσβαση γίνεται είτε οδικώς είτε σιδηροδροµικώς- συµβατική σιδηροδροµική γραµµή και Intercity- ενώ δεν υφίσταται αεροπορική σύνδεση στην ευρύτερη περιοχή. Το φυσικό ανάγλυφο, καθιστά υψηλό το κόστος των έργων που εξυπηρετούν τη σύνδεση στο ορεινό τµήµα ενώ η ύπαρξη πολυάριθµων διάσπαρτων ορεινών οικισµών καθιστά το πρόβληµα περισσότερο έντονο. Προβληµατική εµφανίζεται και η σύνδεση του νοµού µε τους γειτονικούς νοµούς και κυρίως µε τη δυτική Ελλάδα. 4

5 4. υναµική της Υπάρχουσας Κατάστασης Στόχος της παρούσας ενότητας, είναι η εκτίµηση της δυναµικής της ανάπτυξης στην περιοχή µελέτης εστιάζοντας στις τάσεις των χαρακτηριστικών της. Στο πλαίσιο αυτό, αξιοποιήθηκε το σύνολο της διαθέσιµης πληροφορίας που αφορά τόσο στην υφιστάµενη κατάσταση όσο και στις παρελθούσες τάσεις της περιοχής αλλά και σε προσωπικές εκτιµήσεις του ερευνητή. Όσον αφορά στην πληθυσµιακή σύνθεση, παρατηρείται µια τάση γήρανσης του πληθυσµού και µετακίνησης του νεότερου πληθυσµού στις πεδινές και αστικές περιοχές. Αρκετοί οικισµοί στο ορεινό σύµπλεγµα κατοικούνται µόνο κατά τη διάρκεια των θερινών µηνών. Το αυξηµένο ποσοστό ανεργίας, η απουσία θέσεων απασχόλησης και η υποβαθµισµένη συγκοινωνιακή υποδοµή συνιστούν µερικά από τα βασικά αίτια του προβλήµατος. Η συνέχιση των τωρινών προτύπων και ρυθµών ανάπτυξης, δε φαίνεται να µεταβάλλει την εικόνα αυτή στο µέλλον. Επιτακτική κρίνεται η ανάγκη για βελτίωση των οδικών υποδοµών προκειµένου να εξυπηρετούνται κατά το καλύτερο δυνατό οι µετακινήσεις των επισκεπτών και των κατοίκων της περιοχής, η σύνδεση των ορεινών οικισµών και η µεταφορά των παραγόµενων προϊόντων. Οι παραδοσιακές δραστηριότητες που στηρίζουν την τοπική οικονοµία (κτηνοτροφία, δασοκοµία, γεωργία, αλιεία εσωτερικών υδάτων, τουρισµός), παρουσιάζουν τάσεις συνέχισης, καθώς οι συνθήκες που επικρατούν στην περιοχή ευνοούν την ανάπτυξή τους. Όσον αφορά τον τοµέα του τουρισµού, ο εναλλακτικός τουρισµός εµφανίζει σηµαντικές προοπτικές ανάπτυξης λόγω των φυσικών και πολιτιστικών πόρων που διαθέτει η περιοχή. Η ανάπτυξη του µαζικού τουρισµού, παρουσιάζει τάσεις συνέχισης ιδιαίτερα στις περιοχές της Ελάτης και του Περτουλίου όπου εµφανίζονται τάσεις υπερσυγκέντρωσης τουριστών. Τέλος, η µελλοντική ανάπτυξη κάθε είδους δραστηριοτήτων, θα πρέπει να συµβάλλει στο στόχο της βιώσιµης ανάπτυξης προκειµένου το φυσικό περιβάλλον να παραµείνει αναλλοίωτο και να διασφαλιστεί η διατήρηση του τοπίου, της χλωρίδας και της πανίδας της περιοχής, η οποία άλλωστε συνιστά προστατευόµενη περιοχή ιδιαίτερου φυσικούς κάλλους σε εθνικό επίπεδο. 5. Εναλλακτικά Σενάρια Ανάπτυξης Στο παρόν κεφάλαιο, µετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας εµβάθυνσης στα στοιχεία που συνθέτουν το προφίλ της περιοχής µελέτης, περιγράφονται τα εναλλακτικά σενάρια ανάπτυξής της. Στα πλαίσια της παρούσας εργασίας, δοµήθηκαν τρία εναλλακτικά σενάρια η υλοποίηση των οποίων προϋποθέτει τον καθορισµό επιµέρους πακέτων πολιτικής µέσω των οποίων το υπό µελέτη σύστηµα δύναται να µεταβεί από το παρόν στο µέλλον. Οι κύριοι άξονες γύρω από τους οποίους διαµορφώθηκαν τα σενάρια αφορούν, την ήπια τουριστική ανάπτυξη, την ανάπτυξη ήπιων µορφών ενέργειας, την ανάπτυξη του πρωτογενούς τοµέα, καθώς και τις δυνατότητες ανάπτυξης της µεταποιητικής δραστηριότητας και τη στήριξη του τοµέα των εξαγωγών. Έµφαση δίνεται στην ποιότητα του συνόλου των παραγόµενων προϊόντων, στην ποιότητα του προσφερόµενου τουριστικού προϊόντος, στην αναβάθµιση των υποδοµών και ιδιαίτερα των συγκοινωνιακών και στην καλύτερη οργάνωση των δραστηριοτήτων του συνόλου των παραγωγικών τοµέων που αναπτύσσονται στην περιοχή. Οι άξονες αυτοί υπαγορεύονται από την επιλογή των υπο-στόχων σε προηγούµενο στάδιο της διαδικασίας. Για το σχεδιασµό των σεναρίων, υιοθετήθηκε η προσέγγιση backasting, η εφαρµογή της οποίας συνίσταται στη δόµηση επιθυµητών µελλοντικών εικόνων για την ανάπτυξη της περιοχής. 5

6 Στις περιπτώσεις σχεδιασµού σεναρίων µε την προσέγγιση backasting, σχεδιάζεται πρώτα η επιθυµητή µελλοντική εικόνα και στη συνέχεια, διερευνάται ο βαθµός που η υλοποίησή της κρίνεται εφικτή και οι πολιτικές που απαιτούνται για τη µετάβαση του συστήµατος από την υφιστάµενη κατάσταση στο επιθυµητό µέλλον που σχεδιάζεται (Γιαουτζή και Στρατηγέα, 2005). Σύµφωνα µε το Robinson, «Το κυριότερο χαρακτηριστικό που διακρίνει τη backasting προσέγγιση είναι το ενδιαφέρον όχι για το ποιές καταστάσεις είναι πιθανό να συµβούν στο µέλλον, αλλά για τον τρόπο επίτευξης των επιθυµητών µελλοντικών εικόνων και καταστάσεων. Κατά συνέπεια, η µέθοδος αυτή είναι επεξηγηµατικά κανονιστική και η πορεία της έχει «προς τα πίσω» κατεύθυνση, δηλαδή από την επιθυµητή µελλοντική κατάσταση προς το παρόν. Η πορεία αυτή έχει ως στόχο να καθορίσει τη φυσική εφικτότητα του συγκεκριµένου µέλλοντος και τα µέτρα πολιτικής που απαιτούνται για την επίτευξη της κατάστασης αυτής» (Robinson, 1990). Η συγκεκριµένη προσέγγιση, καθιστά τη διαδικασία σχεδιασµού σεναρίων περισσότερο ευέλικτη καθώς δε στηρίζεται µόνο σε προβολές της υπάρχουσας κατάστασης αλλά στη δόµηση επιθυµητών µελλοντικών εικόνων και τη θέσπιση µέτρων πολιτικής µέσω των οποίων θα υλοποιηθεί η επιθυµητή µελλοντική εικόνα (µετάβαση του συστήµατος από το παρόν στο µέλλον) µε βασικότερο περιορισµό τη φέρουσα ικανότητα των διαθέσιµων πόρων. Παρέχει ικανοποιητικά αποτελέσµατα σε περιπτώσεις επίλυσης προβληµάτων µέσο- µακροπρόθεσµου χρονικού ορίζοντα µε υψηλό βαθµό αβεβαιότητας, τα οποία αφορούν συστήµατα χαρακτηριζόµενα από τις πολύπλοκες σχέσεις αλληλεπίδρασης που αναπτύσσονται µεταξύ των στοιχείων τους. Τα τρία εναλλακτικά σενάρια ανάπτυξης του ορεινού όγκου του νοµού Τρικάλων, παρουσιάζονται στη συνέχεια της ενότητας. Κάθε ένα από αυτά, εστιάζει σε διαφορετικές προτεραιότητες ανάπτυξης της περιοχή µελέτης. Σενάριο 1: Έµφαση στην ανάπτυξη ήπιων µορφών τουρισµού- Ενίσχυση του αγροτικού τοµέα και της µεταποίησης- Μικρής κλίµακας ανάπτυξη των ΑΠΕ Σύµφωνα µε το σενάριο αυτό, η τοπική οικονοµία στηρίζεται κατά βάση στην αξιοποίηση των φυσικών και πολιτιστικών πόρων της περιοχής µε στόχο την ανάπτυξη εναλλακτικής τουριστικής δραστηριότητας. Το ορεινό σύµπλεγµα του νοµού Τρικάλων, αποτελεί πόλο έλξης επισκεπτών υψηλού µορφωτικού επιπέδου µε ιδιαίτερη κουλτούρα και ενδιαφέροντα που συνδέονται άµεσα µε το φυσικό περιβάλλον και τον πολιτισµό. Τα είδη εναλλακτικού τουρισµού που αναπτύσσονται στην περιοχή µελέτης είναι τα ακόλουθα: Περιπατητικός- Περιηγητικός τουρισµός: Ένα δίκτυο ορεινών µονοπατιών, παρέχει τη δυνατότητα πεζοπορίας µέσα από τα δάση και τη µοναδική φύση της περιοχής. Υπάρχει δυνατότητα διάσχισης του ορεινού συµπλέγµατος µε ποδήλατο ή οχήµατα βουνού. Στα πλαίσια της ανάπτυξης περιπατητικού- περιηγητικού τουρισµού, υπάρχουν οργανωµένες επιχειρήσεις µε εξειδικευµένο προσωπικό που συνοδεύει τους επισκέπτες και τους ενηµερώνει για τις φυσικές ιδιαιτερότητες της περιοχής. Οικοτουρισµός: Οι επισκέπτες, ξεναγούνται στους βιότοπους και τις προστατευόµενες περιοχές του ορεινού συµπλέγµατος και ενηµερώνονται από εξειδικευµένο προσωπικό για τα ιδιαίτερα φυσικά χαρακτηριστικά της περιοχής. Οι οµάδες των επισκεπτών είναι ολιγοµελείς προκειµένου να µη διαταράσσεται η ισορροπία που επικρατεί στα 6

7 προστατευόµενα οικοσυστήµατα. Η συγκεκριµένη µορφή ήπιας τουριστικής ανάπτυξης, απευθύνεται σε επισκέπτες µε ιδιαίτερα ενδιαφέροντα για τη φύση και την οργάνωση των φυσικών οικοσυστηµάτων. Αθλητικός τουρισµός: Στη φάση υλοποίησης του σχεδιασµού, ο αθλητικός τουρισµός παρουσιάζει ιδιαίτερη ανάπτυξη σε όλη την ορεινή περιοχή. Υπάρχουν οργανωµένες εγκαταστάσεις και ειδικευµένο προσωπικό που οργανώνει την εκπαίδευση των επισκεπτών και τους συνοδεύει κατά τη διάρκεια διεξαγωγής των αθληµάτων. Το προσωπικό είναι επίσης εκπαιδευµένο για την παροχή πρώτων βοηθειών εάν αυτό κριθεί απαραίτητο. Τα αθλήµατα που προσφέρονται στους επισκέπτες περιλαµβάνουν την ορειβασία, την ιππασία, το ποδήλατο βουνού, το κολύµπι στα ποτάµια της περιοχής, το rafting, το κανό, το καγιάκ, το ψάρεµα πέστροφας και το σκι στο χιονοδροµικό κέντρο της περιοχής. Συνεδριακός- Σεµιναριακός τουρισµός: Τα ξενοδοχειακά συγκροτήµατα της περιοχής χρησιµοποιούνται ως συνεδριακά κέντρα όπου οργανώνονται επιστηµονικές συναντήσεις καθ` όλη τη διάρκεια του έτους. Επιπρόσθετα, οργανώνονται σεµινάρια που στοχεύουν στην ενηµέρωση και εξειδίκευση του εργατικού δυναµικού της περιοχής αλλά και άλλων περιοχών της χώρας. Αγροτουρισµός: Παραδοσιακές οργανωµένες αγροικίες φιλοξενούν επισκέπτες οι οποίοι επιθυµούν να γνωρίσουν από κοντά τις καλλιεργητικές πρακτικές που εφαρµόζονται στους τοµείς της γεωργίας, της κτηνοτροφίας και της δασοκοµίας ενώ η διατροφή τους περιλαµβάνει τοπικά παραδοσιακά προϊόντα. Ειδικά για τον τοµέα της δασοκοµίας, οι επισκέπτες φιλοξενούνται στις εγκαταστάσεις του πανεπιστηµιακού δάσους όπου διαµένουν οι φοιτητές που επισκέπτονται την περιοχή για πρακτική εξάσκηση. Υπάρχει ειδικευµένο προσωπικό που ενηµερώνει τους επισκέπτες για τις καλλιεργητικές µεθόδους και πρακτικές καθώς και για τη διατροφική αξία των παραγόµενων προϊόντων. Οικολογικός- Φυσιολατρικός τουρισµός: Η ήπια αυτή µορφή τουριστικής ανάπτυξης, απευθύνεται σε επισκέπτες οι οποίοι παρουσιάζουν ιδιαίτερα οικολογικά ενδιαφέροντα και έχουν επιστηµονική ή επαγγελµατική κατάρτιση σε περιβαλλοντικά ζητήµατα. Μελετούν το περιβαλλοντικό απόθεµα της περιοχής, διαµένουν σε νέες ή ήδη υπάρχουσες εγκαταστάσεις µέσα στο δάσος οι οποίες είναι πλήρως εναρµονισµένες µε το φυσικό τοπίο και δε διαταράσσουν την ισορροπία των φυσικών οικοσυστηµάτων, ενηµερώνονται από ειδικευµένο προσωπικό για την οικολογική αξία της περιοχής καθώς και από σηµάνσεις που έχουν τοποθετηθεί στα δασικά και ορεινά µονοπάτια για το σκοπό αυτό. Οι εγκαταστάσεις όπου διαµένουν, παρέχουν υπηρεσίες πληροφόρησης και επικοινωνίας- ICTs στους επισκέπτες και ειδικά διαµορφωµένο για το σκοπό αυτό εκπαιδευτικό υλικό. Πολιτιστικός Τουρισµός: Η ανάπτυξη πολιτιστικού τουρισµού απευθύνεται σε επισκέπτες µε ιστορικά και πολιτιστικά ενδιαφέροντα. Ένα δίκτυο µονοπατιών συνδέει τις εκκλησίες και τα µοναστήρια της περιοχής και παρέχει τη δυνατότητα µετάβασης στους βυζαντινούς και µεταβυζαντινούς τόπους λατρείας. Τα θρησκευτικά µνηµεία συντηρούνται και υπάρχει ειδικευµένο προσωπικό για την ξενάγηση των επισκεπτών. Παράλληλα, οι τουρίστες επισκέπτονται τα λαογραφικά µουσεία των ορεινών οικισµών, 7

8 τις γέφυρες και τα λιθόκτιστα γεφύρια, τα αρχαιολογικά ευρήµατα που έχουν ανασκαφεί σε αρκετούς οικισµούς της περιοχής, τους παραδοσιακούς νερόµυλους και τα πετρόκτιστα σπίτια και αρχοντικά που αποτελούν δείγµατα της τοπικής αρχιτεκτονικής. Τα πολιτιστικά µνηµεία αναστηλώνονται και συντηρούνται, ενώ υπάρχει ειδικευµένο προσωπικό για την ξενάγηση των επισκεπτών. Παράλληλα µε την ανάπτυξη ήπιων µορφών τουριστικής δραστηριότητας, αναπτύσσεται και ο πρωτογενής τοµέας σε συνδυασµό µε την ενίσχυση του τοµέα της µεταποίησης µε τον οποίο και συνδέεται άµεσα. Η µικρής κλίµακας γεωργική δραστηριότητα, περιλαµβάνει κυρίως την καλλιέργεια και παραγωγή βιολογικών προϊόντων τα οποία ευδοκιµούν στις δεδοµένες κλιµατολογικές συνθήκες (µηλιές, καρυδιές κ.λπ.). Το ίδιο αναπτυξιακό πρότυπο ακολουθεί και ο τοµέας της κτηνοτροφίας ο οποίος εµφανίζεται ιδιαίτερα εκσυγχρονισµένος. Η ποιότητα των παραγόµενων κτηνοτροφικών προϊόντων αποτελεί τον κύριο στόχο της παραγωγικής διαδικασίας. Προτεραιότητα για τους τοµείς της γεωργίας και της κτηνοτροφίας, συνιστά η διάχυση και υιοθέτηση της καινοτοµίας τόσο στο επίπεδο της καλλιεργητικής διαδικασίας όσο και στο επίπεδο του παραγόµενου προϊόντος. Το εργατικό δυναµικό είναι εξειδικευµένο και οι απασχολούµενοι στον αγροτικό τοµέα έχουν αναβαθµίσει αρκετά το γνωστικό τους υπόβαθρο. Η διαρκής ενηµέρωση και κατάρτιση του εργατικού δυναµικού σχετικά µε τις εξελίξεις στον αγροτικό τοµέα και η δικτύωση µεταξύ των αγροτικών επιχειρήσεων καθίσταται δυνατή µέσω των υπηρεσιών πληροφόρησης και επικοινωνίας- ICTs. Ιδιαίτερη έµφαση δίνεται στην παραγωγή ποιοτικών αγροτικών προϊόντων υψηλής διατροφικής αξίας. Τα παραγόµενα αγροτικά προϊόντα χαρακτηρίζονται ως «Προϊόντα Ονοµασίας Προέλευσης». Η αλιεία εσωτερικών υδάτων ασκείται σε µικρότερη κλίµακα και υπό συγκεκριµένες προϋποθέσεις προκειµένου να αποφευχθεί η υπεραλίευση. Το κύριο αλιευτικό είδος που παράγεται στην περιοχή είναι η πέστροφα. Ο πεστροφογεννητικός σταθµός της περιοχής, παρουσιάζει αξιόλογη παραγωγή και το εµπόριο της παραγόµενης πέστροφας στηρίζει την τοπική οικονοµία. Η δασοκοµία, απασχολεί µεγάλο µερίδιο του εργατικού δυναµικού. Εκτός από τη στήριξη της τοπικής οικονοµίας, συνεισφέρει ουσιαστικά στη διατήρηση και βελτίωση της υγείας του δάσους καθώς και στη διατήρηση και βελτίωση της παραγωγικότητας του εδάφους. Η παραγόµενη ξυλεία, υφίσταται περαιτέρω επεξεργασία στις τοπικές επιχειρήσεις ενώ παράλληλα στηρίζει τον τοµέα των εξαγωγών. Για την τυποποίηση, επεξεργασία και µεταποίηση των προϊόντων του πρωτογενή τοµέα, έχουν δηµιουργηθεί µικρές µεταποιητικές µονάδες που παράγουν δευτερογενή προϊόντα όπως τυροκοµικά προϊόντα, τα οποία στη συνέχεια στηρίζουν τις εµπορικές δραστηριότητες της περιοχής. ηµιουργούνται νέες θέσεις απασχόλησης και ενισχύεται η τοπική οικονοµία. Οι µεταποιητικές µονάδες, στεγάζονται σε σύγχρονες εγκαταστάσεις, απόλυτα εναρµονισµένες µε το φυσικό περιβάλλον. ίνεται έµφαση στη διάχυση και υιοθέτηση της καινοτοµίας σε όλες τις φάσεις της παραγωγικής διαδικασίας και εφαρµόζονται νέες τεχνολογικές πρακτικές. Η ενηµέρωση και κατάρτιση του προσωπικού που στελεχώνει το δευτερογενή τοµέα, καθίσταται δυνατή µέσω των υπηρεσιών πληροφόρησης και επικοινωνίας- ICTs. Οι οδικές υποδοµές που εξυπηρετούν την πρόσβαση, είναι σε πολύ καλή κατάσταση προκειµένου να διευκολύνονται οι µετακινήσεις των κατοίκων και των επισκεπτών του ορεινού συµπλέγµατος του νοµού. Τέλος, όσον αφορά τον τοµέα των Ανανεώσιµων Πηγών Ενέργειας στην περιοχή, επικεντρώνεται στη µικρής κλίµακας αξιοποίηση του αιολικού και υδατικού δυναµικού καθώς και στην αξιοποίηση των αποβλήτων του αγροτικού τοµέα (βιοµάζα). Το τοπίο δεν έχει υποστεί 8

9 αλλοιώσεις και τα παραγόµενα ποσά ενέργειας λειτουργούν συµπληρωµατικά για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών της περιοχής. Όσον αφορά την επεξεργασία της βιοµάζας, λαµβάνει χώρα είτε σε µικρές επιχειρήσεις εντός των ορίων του νοµού είτε σε άλλες περιοχές. Στην τελευταία περίπτωση, η παραγόµενη βιοµάζα στηρίζει την τοπική οικονοµία ως εµπορική δραστηριότητα. Σενάριο 2: Ανάπτυξη πρωτογενούς τοµέα παραγωγής- Ανάπτυξη µεταποιητικής δραστηριότητας- Εξαγωγές- Ανάπτυξη αγροτουρισµού- Αξιοποίηση της παραγόµενης βιοµάζας Σύµφωνα µε το σενάριο αυτό, η τοπική οικονοµία στηρίζεται στην ανάπτυξη και των τριών τοµέων παραγωγής οι οποίοι συνδέονται άµεσα, καθώς οι δραστηριότητες του ενός τροφοδοτούν τις δραστηριότητες του άλλου. Ο τοµέας της γεωργίας, αξιοποιεί το σύνολο της διαθέσιµης γης για καλλιέργεια και ο τοµέας της κτηνοτροφίας εµφανίζεται πλήρως εκσυγχρονισµένος. Το ίδιο αναπτυξιακό πρότυπο εφαρµόζεται και στους τοµείς της αλιείας εσωτερικών υδάτων και της δασοκοµίας. ίνεται έµφαση στην παραγωγή βιολογικών προϊόντων υψηλής διατροφικής αξίας και στη διάχυση και υιοθέτηση της καινοτοµίας καθώς εφαρµόζονται νέες µέθοδοι και καλλιεργητικές πρακτικές στον πρωτογενή τοµέα. Ο χρησιµοποιούµενος εξοπλισµός έχει εκσυγχρονιστεί, το εργατικό δυναµικό έχει εξειδικευτεί, υπάρχει δικτύωση µεταξύ των επιχειρήσεων µέσω των υπηρεσιών πληροφόρησης και επικοινωνίας- ICTs, ενώ παράγονται πιστοποιηµένα ποιοτικά προϊόντα. Η ενηµέρωση και διαρκής εκπαίδευση των απασχολουµένων στον πρωτογενή τοµέα, προωθείται µέσα από τη χρήση ICTs και την οργάνωση σεµιναρίων και ηµερίδων όπου οι αγρότες ενηµερώνονται για τις εξελίξεις του επαγγελµατικού τους αντικειµένου από ειδικευµένους επιστήµονες. Τα παραγόµενα προϊόντα διοχετεύονται στην αγορά και αναπτύσσεται εµπορική δραστηριότητα η οποία στηρίζει την τοπική οικονοµία. Στενά συνδεδεµένος µε τον πρωτογενή τοµέα είναι ο τοµέας της µεταποίησης, βασική δραστηριότητα του οποίου είναι η επεξεργασία των παραγόµενων από τις δραστηριότητες του πρωτογενούς τοµέα προϊόντων, για την παραγωγή δευτερογενών προϊόντων. Έµφαση δίνεται στην τυποποίηση των παραγόµενων προϊόντων και την πιστοποίηση της ποιότητάς τους (Προϊόντα Ονοµασίας Προέλευσης, Προϊόντα Προστατευόµενης Γεωγραφικής Ένδειξης, Ειδικά Παραδοσιακά Προϊόντα Εγγυηµένα). Υπάρχει µικρής κλίµακας οργανωµένη Βιοµηχανική Περιοχή εντός της οποίας χωροθετείται το σύνολο σχεδόν των επιχειρήσεων. Έχουν δηµιουργηθεί νέες θέσεις απασχόλησης και προωθείται η εκπαίδευση και ενηµέρωση του προσωπικού µέσω των ICTs. Η διάχυση της καινοτοµίας και η χρήση νέων τεχνολογιών χαρακτηρίζουν όλα τα στάδια της παραγωγικής διαδικασίας. Όσον αφορά τον τοµέα του τουρισµού, αναπτύσσονται ήπιας µορφής τουριστικές δραστηριότητες ενώ έµφαση δίνεται στην ανάπτυξη του αγροτουρισµού. Πιο συγκεκριµένα, η ανάπτυξη ήπιων µορφών τουρισµού ακολουθεί τις σηµερινές τάσεις, ενώ στις περιοχές όπου σήµερα δεν υφίσταται οργανωµένη ανάπτυξη του εναλλακτικού τουρισµού, προωθείται η ανάπτυξη αγροτουριστικών δραστηριοτήτων. Οι τουριστικές δραστηριότητες, σχετίζονται άµεσα µε τις δραστηριότητες του πρωτογενούς τοµέα παραγωγής. Έχουν συσταθεί οργανωµένες αγροικίες όπου διαµένουν οι επισκέπτες, που συµµετέχουν ενεργά στις δραστηριότητες, ενώ η διατροφή τους περιλαµβάνει τα τοπικά προϊόντα που παράγονται από τον πρωτογενή τοµέα. Παράλληλα, υπάρχει ενηµέρωση για τα καλλιεργούµενα είδη, τις καλλιεργητικές πρακτικές που 9

10 εφαρµόζονται και τα χαρακτηριστικά των παραγόµενων προϊόντων. Το πανεπιστηµιακό δάσος Περτουλίου, φιλοξενεί στις εγκαταστάσεις του επισκέπτες όπου συµµετέχουν στις δραστηριότητες του τοµέα της δασοκοµίας και ενηµερώνονται για τις πρακτικές που εφαρµόζονται στις διαδικασίες υλοτόµησης του δάσους, βελτίωσης της υγείας και της παραγωγικότητάς του καθώς και για τις διαδικασίες επεξεργασίας της παραγόµενης ξυλείας. Το σύνολο του παραγόµενου αγροτικού προϊόντος, συµβάλλει στην ανάπτυξη εµπορικής δραστηριότητας στην περιοχή και στηρίζει τον τοµέα των εξαγωγών τονώνοντας την τοπική οικονοµία. Όσον αφορά στον τοµέα της ενέργειας, αξιοποιείται η βιοµάζα που προέρχεται από τα υπολείµµατα του αγροτικού τοµέα. Τα ποσά ενέργειας που παράγονται, διαδραµατίζουν συµπληρωµατικό ρόλο στην κάλυψη των ενεργειακών αναγκών της περιοχής, ενώ σε περίπτωση που η ποσότητα βιοµάζας που συλλέγεται είναι αρκετά µεγάλη, τµήµα της εξάγεται και πωλείται. Οι οδικές υποδοµές έχουν βελτιωθεί και το συγκοινωνιακό δίκτυο εµφανίζεται αναβαθµισµένο προκειµένου να εξυπηρετήσει τις µετακινήσεις των κατοίκων και των επισκεπτών της περιοχής αλλά και τη µεταφορά των παραγόµενων προϊόντων και εµπορευµάτων. Σενάριο 3: Έµφαση στον τοµέα της ενέργειας- Ανάπτυξη πρωτογενούς τοµέα (δασοκοµία, κτηνοτροφία)- Ενίσχυση ήπιων µορφών τουριστικής ανάπτυξης Σύµφωνα µε αυτό το σενάριο, ιδιαίτερη έµφαση δίνεται στην ανάπτυξη του τοµέα της ενέργειας µέσα από την αξιοποίηση των διαθέσιµων ενεργειακών πόρων της περιοχής. Παράλληλα, προωθείται ο εκσυγχρονισµός των κτηνοτροφικών δραστηριοτήτων, η στήριξη του τοµέα της δασοκοµίας και η ανάπτυξη ήπιων µορφών τουρισµού που συνδέονται µε τις δραστηριότητες του πρωτογενούς τοµέα και την αξιοποίηση των πολιτιστικών πόρων της περιοχής. Όσον αφορά τον τοµέα της ενέργειας, ο σχεδιασµός εστιάζει στην ανάπτυξη των Ανανεώσιµων Πηγών Ενέργειας µέσα από την αξιοποίηση του διαθέσιµου αιολικού και υδατικού δυναµικού, την αξιοποίηση της βιοµάζας που παράγεται από τις κτηνοτροφικές και δασοκοµικές δραστηριότητες και την αξιοποίηση της ηλιακής ενέργειας. Φωτοβολταϊκά πάρκα έχουν δηµιουργηθεί στις ηµιορεινές περιοχές, σε εκτάσεις που διατίθενται αποκλειστικά για τη χρήση αυτή. Σε µεγαλύτερα υψόµετρα και σε περιοχές όπου δεν υφίσταται δασοκάλυψη, έχουν χωροθετηθεί αιολικά πάρκα µε την προϋπόθεση η αλλοίωση που προκαλούν στο τοπίο να είναι η ελάχιστη δυνατή. Παράλληλα, αξιοποιείται η υδραυλική ενέργεια σε σηµεία της περιοχής όπου είτε το ύψος πτώσης του νερού επαρκεί είτε η ταχύτητα ροής του είναι αρκετά µεγάλη για το σκοπό αυτό. Η βιοµάζα, προέρχεται από τα δασικά και κτηνοτροφικά υπολείµµατα και τη διαδικασία συλλογής της ακολουθούν οι διαδικασίες επεξεργασίας και µετατροπής σε άλλες µορφές ενέργειας. Ο τοµέας της ενέργειας συνιστά έναν από τους βασικότερους κινητήριους µοχλούς της τοπικής οικονοµίας. Τα παραγόµενα ποσά ενέργειας συνεισφέρουν συµπληρωµατικά στην κάλυψη των ενεργειακών αναγκών και αναπτύσσεται εξαγωγική δραστηριότητα. Παράλληλα, έχει αναπτυχθεί ο πρωτογενής τοµέας µε αντιπροσωπευτικές δραστηριότητες την κτηνοτροφία και τη δασοκοµία. Οι εγκαταστάσεις και ο εξοπλισµός των κτηνοτροφικών µονάδων έχουν εκσυγχρονιστεί, υιοθετούνται καινοτόµες µέθοδοι και εισάγονται νέες τεχνολογίες στην παραγωγική διαδικασία, παράγονται προϊόντα υψηλής διατροφικής αξίας και το εργατικό δυναµικό είναι εξειδικευµένο. Η επεξεργασία των πρωτογενών προϊόντων, γίνεται σε µικρές µεταποιητικές επιχειρήσεις ενώ τα δευτερογενή προϊόντα που παράγονται τυποποιούνται και πιστοποιούνται για την ποιότητά τους (Προϊόντα Ονοµασίας Προέλευσης, 10

11 Προϊόντα Προστατευόµενης Γεωγραφικής Ένδειξης, Ειδικά Παραδοσιακά Προϊόντα Εγγυηµένα). Η δασοκοµία, συνεχίζει να παίζει ουσιαστικό ρόλο στην τοπική οικονοµία και να την ενισχύει σηµαντικά. Η εξειδίκευση των απασχολουµένων στον τοµέα και η εξαγωγική δραστηριότητα που αναπτύσσεται λόγω της αξιόλογης παραγωγής ξυλείας, συνεισφέρουν σηµαντικά στην ενίσχυση του τοµέα. Παράλληλα, οι δασοκοµικές δραστηριότητες διασφαλίζουν τη διατήρηση της υγείας του δάσους και συµβάλλουν στην αύξηση της παραγωγικότητας του εδάφους. Η γεωργία και η αλιεία εσωτερικών υδάτων, εξελίσσονται σύµφωνα µε τα όσα καταδεικνύουν οι παρούσες τάσεις. Η δικτύωση των επιχειρήσεων του πρωτογενούς τοµέα και η ενηµέρωση του εργατικού δυναµικού για τις εξελίξεις του τοµέα, υποστηρίζονται από τις τεχνολογίες πληροφόρησης και επικοινωνίας- ICTs. Όσον αφορά τον τουρισµό, αναπτύσσονται ήπιες τουριστικές δραστηριότητες. Η εξέλιξη του εναλλακτικού τουρισµού στις περιοχές που έχει ήδη αρχίσει να αναπτύσσεται σήµερα, ακολουθεί τις σηµερινές τάσεις εξέλιξης ενώ παράλληλα προωθείται η ανάπτυξη του αγροτουρισµού και του πολιτιστικού τουρισµού. Οι αγροτουριστικές δραστηριότητες, σχετίζονται άµεσα µε τις δραστηριότητες του πρωτογενούς τοµέα. Οι επισκέπτες διαµένουν σε παραδοσιακές αγροικίες, συµµετέχουν ενεργά στις διαδικασίες παραγωγής και η διατροφή τους αποτελείται από τα παραδοσιακά προϊόντα που παράγονται στην περιοχή. Παράλληλα, ενηµερώνονται για τις καλλιεργητικές πρακτικές που εφαρµόζονται στην παραγωγική διαδικασία. Αξιοποιούνται εγκαταστάσεις για τη φιλοξενία των επισκεπτών µέσα στο δάσος προκειµένου να έρθουν σε άµεση επαφή µε το περιβάλλον στο οποίο αναπτύσσονται οι δασοκοµικές δραστηριότητες, ενώ υπάρχουν ειδικευµένοι εκπαιδευτές που υποστηρίζουν την πλήρη ενηµέρωση και εκπαίδευση των επισκεπτών. Παράλληλα, ένα δίκτυο µονοπατιών συνδέει τα πολιτιστικά αξιοθέατα της περιοχής στα πλαίσια ανάπτυξης του πολιτιστικού τουρισµού και ειδικευµένο προσωπικό συνοδεύει και ενηµερώνει τους επισκέπτες. Το οδικό δίκτυο του ορεινού όγκου, έχει υποστεί ουσιαστικές βελτιώσεις προκειµένου να εξυπηρετούνται οι µετακινήσεις των κατοίκων της περιοχής και των επισκεπτών καθώς και οι µεταφορές προϊόντων που εξυπηρετούν τις εµπορικές δραστηριότητες της περιοχής. 6. Αξιολόγηση Το κεφάλαιο που ακολουθεί τη δόµηση των εναλλακτικών σεναρίων, αφορά την αξιολόγησή τους στη βάση ενός αριθµού κριτηρίων αξιολόγησης προκειµένου να ιεραρχηθούν και να επιλεγεί το βέλτιστο σενάριο για την ανάπτυξη της περιοχής µελέτης. Η διαδικασία της αξιολόγησης βρίσκεται σε άµεση αλληλεπίδραση µε το στάδιο µελέτης της υπάρχουσας κατάστασης και το στάδιο δόµησης των σεναρίων, καθώς αρκετά από αυτά που καθορίστηκαν στα στάδια που προηγήθηκαν, δύνανται να αναθεωρηθούν, να βελτιωθούν ή και να αποκλειστούν. Τα κριτήρια αξιολόγησης απορρέουν από τους υποστόχους που τέθηκαν για την ανάπτυξη της περιοχής. Υπάρχει ένα ευρύ φάσµα µεθόδων αξιολόγησης εκ των οποίων ο σχεδιαστής επιλέγει την καταλληλότερη ανάλογα µε την περίπτωση που κάθε φορά διερευνάται. Στα πλαίσια της παρούσας εργασίας, για την αξιολόγηση των σεναρίων εφαρµόστηκε η µέθοδος S.WO.T. σε συνδυασµό µε τη µέθοδο πολυκριτηριακής ανάλυσης REGIME (Γιαουτζή και Στρατηγέα, 2005). 6.1 Ανάλυση S.W.O.T. Η µέθοδος SWOT παρουσιάζει µια σειρά από πλεονεκτήµατα που καθιστούν τη διαδικασία της αξιολόγησης περισσότερο ευέλικτη και λιγότερο «ευαίσθητη» στους απρόβλεπτους παράγοντες που πιθανώς προέρχονται από το εξωτερικό περιβάλλον της περιοχής µελέτης. Η ονοµασία της µεθόδου, προέρχεται από τα αρχικά των αγγλοσαξονικών όρων: Strengths ( υνατά σηµεία), 11

12 Weaknesses (Αδυναµίες), Opportunities (Ευκαιρίες), Threats (Απειλές). Κάθε ένας από τους παραπάνω όρους υποδεικνύει χαρακτηριστικά που σχετίζονται είτε µε το σύστηµα που εξετάζεται είτε µε το εξωτερικό του περιβάλλον (Γιαουτζή και Στρατηγέα, 2005). Πιο συγκεκριµένα: Strengths- υνατά Σηµεία: Αφορούν στα συγκριτικά πλεονεκτήµατα της περιοχής µελέτης τα οποία δύνανται να αξιοποιηθούν για την ανάπτυξή της και µπορεί να είναι είτε υλικοί πόροι είτε ανθρώπινο δυναµικό είτε µέθοδοι και τεχνικές που υφίστανται στην περιοχή και καθιστούν δυνατή την αξιοποίηση του συνολικού δυναµικού της. Weaknesses- Αδυναµίες: Αφορούν τα µειονεκτήµατα που υφίστανται στην περιοχή µελέτης τα οποία µπορεί να συνίστανται στον περιορισµένο αριθµό αξιοποιήσιµων πόρων ή ανθρώπινου δυναµικού, καθώς και στον περιορισµό των απαραίτητων δεξιοτήτων προκειµένου να αξιοποιηθούν τα συγκριτικά πλεονεκτήµατα που διαθέτει µια περιοχή. Opportunities- Ευκαιρίες: Συνίστανται σε παραµέτρους του εξωτερικού περιβάλλοντος οι οποίες δύνανται να το επηρεάσουν θετικά προς την κατεύθυνση αξιοποίησης των συγκριτικών του πλεονεκτηµάτων. Threats- Απειλές: Συνίστανται σε παράγοντες του εξωτερικού περιβάλλοντος της περιοχής µελέτης οι οποίοι δύνανται να την επηρεάσουν αρνητικά και να αναστείλουν τις αναπτυξιακές της προοπτικές. Στη συνέχεια, ακολουθεί η εφαρµογή της µεθόδου S.W.O.T. για την αξιολόγηση των σεναρίων που δοµήθηκαν στα πλαίσια της παρούσας µελέτης. Σενάριο 1: Έµφαση στην ανάπτυξη ήπιων µορφών τουρισµού- Ενίσχυση του αγροτικού τοµέα και της µεταποίησης- Μικρής κλίµακας ανάπτυξη των ΑΠΕ ΥΝΑΤΑ ΣΗΜΕΙΑ Α ΥΝΑΜΙΕΣ Ενίσχυση των εναλλακτικών µορφών τουρισµού και προσέλκυση επισκεπτών υψηλού µορφωτικού επιπέδου. Συγκράτηση του ρεύµατος µαζικού τουρισµού σε χαµηλά επίπεδα. Παραγωγή πιστοποιηµένων ποιοτικών προϊόντων. Ενίσχυση της τοπικής οικονοµίας κυρίως από την ανάπτυξη ήπιων τουριστικών δραστηριοτήτων και συµπληρωµατικά από τον πρωτογενή τοµέα και τη µεταποίηση. Παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ (αιολική, υδραυλική, βιοµάζα). Επιµήκυνση της τουριστικής περιόδου καθ` όλη τη διάρκεια του έτους. Ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής µέσα από τη δηµιουργία νέων θέσεων απασχόλησης και τη συγκράτηση του τοπικού πληθυσµού στις ορεινές περιοχές. Υιοθέτηση των ICTs από το σύνολο των Υλοποίηση υψηλού κόστους επενδύσεων. Ανεπαρκές οδικό δίκτυο. Έλλειψη εξειδικευµένου εργατικού δυναµικού. Ανεπάρκεια τουριστικών υποδοµών για την εξυπηρέτηση των αναγκών του εναλλακτικού τουρισµού µε εξαίρεση τις περιοχές όπου έχει ήδη αρχίσει να αναπτύσσεται µε αργούς ρυθµούς ήπια τουριστική δραστηριότητα (π.χ. Ελάτη, Περτούλι κ.λπ.). 12

13 παραγωγικών τοµέων. Εξειδίκευση του ανθρώπινου δυναµικού. Βελτίωση του ανεπαρκούς συγκοινωνιακού δικτύου. ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ Αξιοποίηση της παγκόσµιας στροφής προς ένα ποιοτικό τουριστικό πρότυπο. Αξιοποίηση της κοµβικής γεωγραφικά θέσης του νοµού. Αξιοποίηση της διεθνούς τάσης για ζήτηση τυποποιηµένων και ποιοτικά πιστοποιηµένων προϊόντων. Εναρµόνιση µε τα διεθνή πρότυπα για παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ. ΑΠΕΙΛΕΣ Υψηλός ανταγωνισµός στον τοµέα του τουρισµού λόγω παρόµοιων συγκριτικών πλεονεκτηµάτων των όµορων νοµών (π.χ. Μέτσοβο, Ιωάννινα κ.λπ.). Τάση µετακίνησης του πληθυσµού των ορεινών περιοχών στα αστικά κέντρα. Ανεπάρκεια οδικών υποδοµών για τη µετάβαση στο νοµό από τα δυτικά. Σενάριο 2: Ανάπτυξη πρωτογενούς τοµέα παραγωγής και µεταποιητικής δραστηριότητας- Εξαγωγές- Ανάπτυξη αγροτουρισµού- Αξιοποίηση βιοµάζας ΥΝΑΤΑ ΣΗΜΕΙΑ Α ΥΝΑΜΙΕΣ Ενίσχυση του αγροτουρισµού και προσέλκυση επισκεπτών µε ιδιαίτερα ενδιαφέροντα. Αναδιάρθρωση και εκσυγχρονισµός του πρωτογενούς τοµέα παραγωγής και της µεταποίησης. Ανάπτυξη εµπορικής δραστηριότητας. Ενίσχυση της τοπικής οικονοµίας από πολλαπλές δραστηριότητες. Παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ (βιοµάζα). Υιοθέτηση καινοτοµίας από το σύνολο των παραγωγικών τοµέων και χρήση νέων τεχνολογιών. Ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής µέσα από τη δηµιουργία νέων θέσεων απασχόλησης και τη συγκράτηση του τοπικού πληθυσµού στις ορεινές περιοχές. Υιοθέτηση των ICTs από το σύνολο των παραγωγικών τοµέων. Παραγωγή πιστοποιηµένων ποιοτικών προϊόντων. Οργάνωση της ενηµέρωσης και επιµόρφωσης των απασχολουµένων στον πρωτογενή τοµέα και τον τοµέα της µεταποίησης. Βελτίωση του ανεπαρκούς οδικού δικτύου. Περιορισµένη ανάπτυξη εναλλακτικών µορφών τουρισµού. Ανεπαρκές οδικό δίκτυο. Έλλειψη ειδικευµένου εργατικού δυναµικού στον πρωτογενή τοµέα και τη µεταποίηση. Περιορισµός διαθέσιµων εκτάσεων για καλλιέργεια λόγω του ανάγλυφου της περιοχής. Αυξηµένες ανάγκες για κατανάλωση ενέργειας. 13

14 ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ Αξιοποίηση της παγκόσµιας στροφής για την ανάπτυξη του αγροτουρισµού και την πολυλειτουργικότητα του αγροτικού χώρου. Αξιοποίηση της διεθνούς τάσης για ζήτηση τυποποιηµένων και ποιοτικά πιστοποιηµένων προϊόντων. Εναρµόνιση µε τα διεθνή πρότυπα για παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ. Αξιοποίηση της παγκόσµιας τάσης για εκσυγχρονισµό του αγροτικού τοµέα. ΑΠΕΙΛΕΣ Τάση µετακίνησης του πληθυσµού των ορεινών περιοχών στα αστικά κέντρα. Ανεπάρκεια οδικών υποδοµών για τη µετάβαση στο νοµό από τα δυτικά. Ανταγωνισµός που υφίσταται στη διεθνή αγορά των αγροτικών προϊόντων. Σενάριο 3: Έµφαση στον τοµέα της ενέργειας- Ανάπτυξη πρωτογενούς τοµέα (δασοκοµία, κτηνοτροφία)- Ενίσχυση ήπιων µορφών τουριστικής ανάπτυξης ΥΝΑΤΑ ΣΗΜΕΙΑ Α ΥΝΑΜΙΕΣ Έµφαση στην ανάπτυξη των ΑΠΕ. Παραγωγή υψηλού ενεργειακού δυναµικού. Αναδιάρθρωση και εκσυγχρονισµός του πρωτογενούς τοµέα (κτηνοτροφία, δασοκοµία). Ανάπτυξη εµπορικής δραστηριότητας. Ενίσχυση της τοπικής οικονοµίας από πολλαπλές δραστηριότητες. Ενίσχυση του αγροτουρισµού και του πολιτιστικού τουρισµού- προσέλκυση επισκεπτών µε ιδιαίτερα ενδιαφέροντα. Υιοθέτηση καινοτοµίας και χρήση νέων τεχνολογιών. Υιοθέτηση των ICTs από το σύνολο των παραγωγικών τοµέων. Παραγωγή πιστοποιηµένων ποιοτικών προϊόντων. Οργάνωση της ενηµέρωσης και επιµόρφωσης των απασχολουµένων στον πρωτογενή τοµέα και τον τοµέα της µεταποίησης. Βελτίωση του ανεπαρκούς οδικού δικτύου. ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ Αξιοποίηση της παγκόσµιας στροφής για την ανάπτυξη του αγροτουρισµού. Αξιοποίηση της διεθνούς τάσης για ζήτηση τυποποιηµένων και ποιοτικά πιστοποιηµένων προϊόντων. Περιορισµός των προοπτικών ανάπτυξης ήπιων µορφών τουριστικής δραστηριότητας εκτός από τον αγροτουρισµό και τον πολιτιστικό τουρισµό. Ανεπαρκές οδικό δίκτυο. Έλλειψη ειδικευµένου εργατικού δυναµικού στον τοµέα της κτηνοτροφίας και της ενέργειας. ΑΠΕΙΛΕΣ Τάση µετακίνησης του πληθυσµού των ορεινών περιοχών στα αστικά κέντρα. Ανεπάρκεια οδικών υποδοµών για τη µετάβαση στο νοµό από τα δυτικά. Ανταγωνισµός που υφίσταται στη διεθνή 14

15 Εναρµόνιση µε τα διεθνή πρότυπα για παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ. αγορά των αγροτικών προϊόντων. Έλλειψη οργανωµένων υποδοµών µεταποίησης και προώθησης των παραγόµενων αγροτικών προϊόντων. 6.2 Αποτελέσµατα Ανάλυσης S.W.O.T. Στη συνέχεια, ακολουθεί η αξιολόγηση των σεναρίων µε εφαρµογή της µεθόδου S.W.O.T., στη βάση ενός αριθµού κριτηρίων αξιολόγησης τα οποία απορρέουν κύρια από τους υποστόχους που τέθηκαν αρχικά. Η κλίµακα στην οποία µετράται η απόδοση κάθε σεναρίου ως προς κάθε κριτήριο αξιολόγησης είναι ποιοτική και η απόδοση κάθε σεναρίου χαρακτηρίζεται, «Μέτρια», «Καλή» και «Πολύ καλή». Τα αποτελέσµατα της αξιολόγησης περιλαµβάνονται στον πίνακα που ακολουθεί: α/α ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ 1 Ήπια τουριστική ανάπτυξη Απασχόληση- ηµιουργία νέων θέσεων 2 εργασίας Συγκράτηση του πληθυσµού στις ορεινές 3 περιοχές 4 Προώθηση της επιχειρηµατικότητας 5 Εισόδηµα- Άνοδος του βιοτικού επιπέδου 6 Αναβάθµιση του οδικού δικτύου 7 Εκσυγχρονισµός του αγροτικού τοµέα Ανάπτυξη οργανωµένης µεταποιητικής 8 δραστηριότητας Παραγωγή πιστοποιηµένων ποιοτικών 9 10 προϊόντων Ανάπτυξη εµπορικής δραστηριότητας- Εξαγωγές 11 Κόστος υποδοµών 12 Κίνητρα επενδύσεων 13 Παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ Προστασία φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος Προώθηση της καινοτοµίας και χρήση νέων τεχνολογιών ΣΕΝΑΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ 1 ΣΕΝΑΡΙΟ 2 ΣΕΝΑΡΙΟ 3 ΠΟΛΥ ΚΑΛΟ ΚΑΛΟ ΜΕΤΡΙΟ 6.3 Πολυκριτηριακή Αξιολόγηση REGIME Η πολυκριτηριακή ανάλυση REGIME, συνιστά µια µέθοδο πολυκριτηριακής αξιολόγησης η οποία καλύπτει µια µεγάλη ποικιλία προβληµάτων ποιοτικής επιλογής µε πολυκριτήρια, 15

16 βασιζόµενα σε ποιοτική ή µικτή πληροφορία, παίρνοντας υπόψη τα βάρη (ή προτεραιότητες) του αποφασίζοντα (Γιαουτζή και Στρατηγέα, 2005). Οι βασικές αρχές της µεθόδου συνίστανται στις ακόλουθες: ε χρησιµοποιεί µεθοδολογικά µη επιτρεπόµενες πράξεις (π.χ. άθροισµα ή πολλαπλασιασµό αριθµών που εκφράζουν ποιοτική διαβάθµιση). Είναι επαρκώς εύληπτη για τον αποφασίζοντα. Είναι εύκολα εφαρµόσιµη σε ηλεκτρονικό υπολογιστή. Η εφαρµογή της µεθόδου στοχεύει σε µια µη αµφισβητήσιµη λύση, έτσι ώστε να είναι σε θέση να προσδιοριστεί η κυριαρχούσα εναλλακτική (Hinloopen and Nijkamp, 1986). Η διαδικασία επίλυσης ενός προβλήµατος µε τη µέθοδο REGIME περιλαµβάνει καταρχήν τον καθορισµό των εναλλακτικών λύσεων και των κριτηρίων αξιολόγησης. Η βασική πληροφορία που διατίθεται, αποτελείται από ποιοτικά δεδοµένα που αφορούν τη διαβαθµισµένη αξία όλων των κριτηρίων για όλες τις εναλλακτικές που προτείνονται. Στα πλαίσια της παρούσας εργασίας, οι εναλλακτικές λύσεις είναι τα τρία σενάρια ανάπτυξης της περιοχής µελέτης για την αξιολόγηση των οποίων χρησιµοποιήθηκαν τα ίδια κριτήρια µε αυτά της αξιολόγησης S.W.O.T. Η διαδικασία της αξιολόγησης REGIME, υποστηρίχθηκε τεχνικά από το λογισµικό DEFINITE και τα στάδια µέσα από τα οποία ολοκληρώθηκε η διαδικασία στο λογισµικό συνίστανται στα ακόλουθα (Γιαουτζή και Στρατηγέα,2005): Ορισµός εναλλακτικών λύσεων: Στο στάδιο αυτό, εισήχθησαν στο λογισµικό τα τρία εναλλακτικά σενάρια τα οποία αποτελούν τις τρεις εναλλακτικές λύσεις του προβλήµατος. Ορισµός κριτηρίων αξιολόγησης: Στο στάδιο αυτό, εισήχθησαν στο λογισµικό τα κριτήρια αξιολόγησης όπως ορίστηκαν στη διαδικασία αξιολόγησης S.W.O.T. όµηση πίνακα επιπτώσεων: Στο στάδιο αυτό, δοµήθηκε ο πίνακας επιπτώσεων. Στις στήλες του πίνακα τοποθετούνται οι εναλλακτικές και στις σειρές τα κριτήρια αξιολόγησης. Τα κελιά του πίνακα, περιλαµβάνουν την απόδοση κάθε εναλλακτικής ως προς κάθε κριτήριο αξιολόγησης, η µέτρηση της οποίας στην παρούσα εργασία γίνεται µέσα από την υιοθέτηση της ποιοτικής κλίµακας µέτρησης «---/+++», η οποία είναι µια ειδική περίπτωση της ordinal scale όπου οι επιπτώσεις παρουσιάζονται µε τη µορφή ---, --, - και +++, ++, + και υποδηλώνει ότι οι επιπτώσεις των εναλλακτικών διαφέρουν µεταξύ τους αλλά δεν είναι ξεκάθαρο σε ποιο βαθµό καθώς και της binary scale οι τιµές της οποίας είναι είτε yes είτε no ανάλογα µε το αν η απόδοση της εναλλακτικής ως προς κάποιο συγκεκριµένο κριτήριο είναι θετική ή αρνητική. Ιεράρχηση κριτηρίων: Στο στάδιο αυτό, ιεραρχήθηκαν τα κριτήρια αξιολόγησης βάσει της σηµαντικότητας καθενός από αυτά, σύµφωνα µε την άποψη του αξιολογητή. Η ιεράρχησή τους παρουσιάζεται στη συνέχεια κατά φθίνουσα σειρά σηµαντικότητας: 16

17 1. Προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος 2. Ήπια τουριστική ανάπτυξη 3. Συγκράτηση του πληθυσµού στις ορεινές περιοχές 4. Απασχόληση- ηµιουργία νέων θέσεων εργασίας 5. Αναβάθµιση οδικού δικτύου 6. Εκσυγχρονισµός του αγροτικού τοµέα 7. Ανάπτυξη οργανωµένης µεταποιητικής δραστηριότητας 8. Παραγωγή πιστοποιηµένων ποιοτικών προϊόντων 9. Κόστος υποδοµών 10. Προώθηση της καινοτοµίας και χρήση νέων τεχνολογιών 11. Προώθηση της επιχειρηµατικότητας 12. Εισόδηµα- Άνοδος του βιοτικού επιπέδου 13. Παραγωγή ενέργειας από Α.Π.Ε. 14. Κίνητρα επενδύσεων 15. Ανάπτυξη εµπορικής δραστηριότητας- Εξαγωγές Τα αποτελέσµατα που προέκυψαν από την εφαρµογή της µεθόδου, παρουσιάζονται στο διάγραµµα που ακολουθεί, το οποίο απεικονίζει την τελική ιεράρχηση των εναλλακτικών βάσει των αποδόσεων κάθε µιας από αυτές ως προς το σύνολο των κριτηρίων αξιολόγησης καθώς και τη σηµαντικότητα κάθε κριτηρίου: MCA 1: Regime method {no stand.; Ordinal (Effect_14)} Weights Result 1,00 0,49 Efffect_1 Effect_2 Effect_3 Effect_4 Effect_5 Effect_6 Effect_7 Effect_8 Effect_9 Effect_10 Effect_11 Effect_12 Effect_13 Effect_14 Effect_15 0,01 S c en ario_ 1 S c en ario_ 2 S c en ario_ 3 ιάγραµµα 6-1: Ιεράρχηση Εναλλακτικών- Μέθοδος REGIME 17

18 6.4 Αποτελέσµατα Αξιολογήσεων Σύµφωνα µε τα αποτελέσµατα που προέκυψαν από τις δύο διαδικασίες αξιολόγησης, το σενάριο µε τις καλύτερες επιδόσεις είναι το πρώτο που αφορά στην ανάπτυξη ήπιων µορφών τουρισµού µε την παράλληλη τόνωση του πρωτογενούς και δευτερογενούς τοµέα παραγωγής καθώς και τη µικρής κλίµακας παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ (αιολική και υδραυλική ενέργεια, βιοµάζα). Στο σενάριο αυτό, υιοθετείται µια περισσότερο διατοµεακή προσέγγιση που εξασφαλίζει την πολύπλευρη ανάπτυξη του ορεινού συµπλέγµατος µέσα από τη δηµιουργία ενός ευρύτερου φάσµατος δραστηριοτήτων µε σηµείο αναφοράς τον εναλλακτικό τουρισµό και δευτερευόντως τους άλλους δύο τοµείς παραγωγής. Αυτού του είδους η οπτική, αποτελεί κατά κάποιο τρόπο µια «ασφαλιστική δικλείδα» για την τοπική οικονοµία, καθώς η αναπτυξή της προέρχεται από πολλαπλές συµπληρωµατικές δραστηριότητες των τριών τοµέων παραγωγής. Τα άλλα δύο προτεινόµενα σενάρια, αποτελούν δύο εναλλακτικές λύσεις που δύνανται να εφαρµοστούν στο υπό µελέτη σύστηµα σε περίπτωση που το πρώτο σενάριο δεν αποδώσει τα αναµενόµενα αποτελέσµατα στρέφοντάς το σε διαφορετική αναπτυξιακή κατεύθυνση. Η διαδικασία της αξιολόγησης, καταλήγει ουσιαστικά στην ιεράρχηση των τριών προτεινόµενων εναλλακτικών σεναρίων, ανάλογα µε την απόδοση καθενός από αυτά στη βάση των κριτηρίων αξιολόγησης που τελικά ορίστηκαν. Τα κριτήρια βάσει των οποίων έγινε η αξιολόγηση των εναλλακτικών, είναι τα ίδια και στις δύο περιπτώσεις αξιολόγησης (S.W.O.T. και REGIME) µε τη διαφορά ότι κατά την εφαρµογή της µεθόδου REGIME, ιεραρχήθηκαν ανάλογα µε το βαθµό σηµαντικότητας που κάθε ένα από αυτά ενσωµατώνει (στην περίπτωση αυτή σύµφωνα µε την κρίση του αξιολογητή). Το βάρος που δίνεται σε κάθε ένα από αυτά τα κριτήρια αντιπροσωπεύει την κοινωνικοπολιτική σπουδαιότητα του κριτηρίου. Παρά το γεγονός ότι τα αποτελέσµατα που προκύπτουν είναι τα ίδια, στην περίπτωση εφαρµογής της µεθόδου REGIME, τα εναλλακτικά σενάρια διαφοροποιούνται σαφέστερα σε σχέση µε την αξιολόγηση S.W.O.T. Όσον αφορά την κλίµακα µέτρησης της απόδοσης κάθε εναλλακτικής, στην περίπτωση εφαρµογής της µεθόδου S.W.O.T είναι σχετικά αυθαίρετη ενώ κατά την εφαρµογή της µεθόδου REGIME, υπάρχει η δυνατότητα µέτρησης της απόδοσης των εναλλακτικών υιοθετώντας παράλληλα ποιοτικές και ποσοτικές κλίµακες οι οποίες διαφοροποιούν σαφώς την απόδοση των εναλλακτικών ως προς κάθε κριτήριο. Ωστόσο, ο συνδυασµός των δύο παραπάνω µεθόδων αξιολόγησης, καθιστά τη διαδικασία της αξιολόγησης περισσότερο αντικειµενική µέσα από τη σύγκριση των αποτελεσµάτων που κάθε µια από αυτές δίνει. Στην παρούσα µελέτη, το βέλτιστο σενάριο σύµφωνα µε τα αποτελέσµατα που προέκυψαν και στις δύο περιπτώσεις αξιολόγησης είναι το πρώτο ενώ ακολουθούν κατά σειρά το δεύτερο και το τρίτο. 7. Προτάσεις Πολιτικής Στο κεφάλαιο αυτό, παρουσιάζονται τα µέτρα πολιτικής τα οποία συνιστούν εναλλακτικές διαδροµές µετάβασης του συστήµατος από την υφιστάµενη κατάσταση στη µελλοντική επιθυµητή εικόνα. Η υλοποίηση του επιλεγέντος σεναρίου, προϋποθέτει παρεµβάσεις στο χώρο οι οποίες περιγράφονται µέσα από τα µέτρα πολιτικής που αναπτύσσονται ακολούθως: Βελτίωση των οδικών υποδοµών που εξυπηρετούν τις µετακινήσεις εντός των ορίων του ορεινού συµπλέγµατος του νοµού αλλά και τη σύνδεση του νοµού µε τους γειτονικούς του. Προώθηση της επιχειρηµατικότητας, µέσα από την ενηµέρωση των πολιτών για τις εξελίξεις στους παραγωγικούς τοµείς και την παροχή κινήτρων. 18

19 Εξειδίκευση του εργατικού δυναµικού και βελτίωση του γνωστικού υποβάθρου του συνόλου του ανθρώπινου δυναµικού της περιοχής. ηµιουργία δικτύων υποστήριξης των τεχνολογιών πληροφόρησης και επικοινωνίας- ICTs, προµήθεια του απαραίτητου εξοπλισµού και εκπαίδευση του ανθρώπινου δυναµικού στις νέες αυτές τεχνολογίες. Υιοθέτηση καινοτοµικών µεθόδων και νέας τεχνολογίας από τον αγροτικό τοµέα και τον τοµέα της µεταποίησης. ηµιουργία τουριστικών υποδοµών για την εξυπηρέτηση των αναγκών του εναλλακτικού τουρισµού και αναβάθµιση- καλύτερη οργάνωση αυτών που έχουν ήδη χωροθετηθεί στην περιοχή (Οργανωµένες αγροικίες, παραδοσιακοί ξενώνες, ορειβατικά µονοπάτια κ.λπ.). Αξιοποίηση και συντήρηση των πολιτιστικών (ιστορικών, λαογραφικών, αρχαιολογικών κ.λπ.) πόρων της περιοχής. Προβολή των προϊόντων που παράγει η περιοχή µέσω του διαδικτύου και της ανάπτυξης εµπορικής δραστηριότητας. Οργάνωση σεµιναριακών κέντρων για την εκπαίδευση και επιµόρφωση του εργατικού δυναµικού. ικτύωση των επιχειρήσεων µέσω ICTs (αγροτικές, µεταποιητικές, εµπορικές και τουριστικές επιχειρήσεις). Αξιοποίηση κρατικών επενδύσεων που διατίθενται για την ανάπτυξη της περιοχής και χρηµατοδοτήσεων που προέρχονται από ευρωπαϊκά προγράµµατα και αφορούν στην περιφερειακή ανάπτυξη. Ενεργειακός σχεδιασµός για τη χωροθέτηση και λειτουργία των απαραίτητων µονάδων και εγκαταστάσεων παραγωγής ήπιων µορφών ενέργειας. Παραγωγή- Τυποποίηση- Εµπορία- Προώθηση ποιοτικών προϊόντων (Προϊόντα Ονοµασίας Προέλευσης κ.λπ.). ηµιουργία νέων θέσεων απασχόλησης. ηµιουργία µικρής κλίµακας µεταποιητικών µονάδων που ασχολούνται µε την επεξεργασία, τυποποίηση και πιστοποίηση των προϊόντων του πρωτογενή τοµέα. Αναδιάρθρωση της διαθέσιµης αγροτικής γης. ηµιουργία µικρής κλίµακας ΒΙ.ΠΕ. Τόνωση των εξαγωγών παραγόµενης ξυλείας. 8. Συµπεράσµατα Η παρούσα εργασία, καταδεικνύει τη σπουδαιότητα αξιοποίησης των φυσικών και πολιτιστικών διαθεσίµων των ορεινών περιοχών της χώρας, προς την κατεύθυνση της ανάπτυξης ήπιων µορφών τουρισµού και την παράλληλη ενίσχυση των δραστηριοτήτων του πρωτογενούς και δευτερογενούς τοµέα παραγωγής καθώς και του τοµέα της ενέργειας. Η αναβάθµιση των ορεινών περιοχών, πρόκειται να συνεισφέρει σηµαντικά στην αναζωογόνηση της ελληνικής περιφέρειας, µέσα από τη συγκράτηση του πληθυσµού στις περιοχές αυτές, την προσέλκυση επισκεπτών µε υψηλό µορφωτικό επίπεδο και ιδιαίτερα ενδιαφέροντα, την ενίσχυση της τοπικής οικονοµίας µέσα από την ανάπτυξη επιχειρηµατικών δραστηριοτήτων που αφορούν στο σύνολο των τοµέων παραγωγής, την προβολή της µοναδικής ελληνικής φύσης και των ιδιαιτεροτήτων της και τη βελτίωση και αναβάθµιση των υποδοµών (συγκοινωνιακές υποδοµές, τουριστικές υποδοµές κ.λπ.). 19

20 Η ανάπτυξη των ορεινών όγκων, δύναται επίσης να συµβάλλει, στην άµβλυνση της µη ισόρροπης τουριστικής ανάπτυξης που παρατηρείται µεταξύ των νησιωτικών και των ηπειρωτικών περιοχών της χώρας και στην ευρύτερη οικονοµική αναβάθµιση των περιοχών αυτών µέσα από την ανάπτυξη του συνόλου των παραγωγικών τοµέων, την αξιοποίηση επενδύσεων και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής. Τέλος, η αξιοποίηση των συγκριτικών πλεονεκτηµάτων που οι περιοχές αυτές διαθέτουν, θα πρέπει να είναι σύµφωνη µε τις αρχές της βιώσιµης ανάπτυξης ώστε να διασφαλιστεί ο σεβασµός στο φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον καθώς επίσης και η επάρκεια των διαθέσιµων πόρων για την εξυπηρέτηση των αναγκών των µελλοντικών γενεών. Βιβλιογραφία Brundtland, G. H., Our Common Future, United Nations World Commission on Environment and Development, Oxford University Press, Hinloopen, E. and Nijkamp, P., "Regime Methode voor Ordinal Multi-criteria Analyse", Kwantitatieve Methoden, vol. 7, no. 22, Janssen, R. and M. van Herwijnen, DEFINITE: A System to Support Decisions on a Finite Set of Alternatives, User Manual, Kluwer Academic Publishers, London, Rietveld, P., Multiple Objective Decision Methods and Regional Planning, North Holland, Amsterdam, Robinson, J.B., Futures Under Glass: A Recipe for People Who Hate to Predict, Futures, Voogd, H., Multiple Criteria Evaluation for Urban and Regional Planning, Lion, London, Γιαννάκης, Γ., Ορεινός Όγκος Τρικάλων», Περιοδικό «Fotodiadromes.gr, Ετήσια έκδοση, Γιαουτζή, Μ., Α. Στρατηγέα, «Αξιολόγηση στο Σχεδιασµό του Χώρου: Σηµειώσεις Ασκήσεων», Σ.Α.Τ.Μ., Ε.Μ.Π., Αθήνα, Γιαουτζή, Μ., Α. Στρατηγέα, «Σηµειώσεις Χωροταξίας», Σ.Α.Τ.Μ., Ε.Μ.Π., Αθήνα, εµίρης, Κ., «Τηλεδιερεύνηση για τη Ζώνη Καλαµπάκας- Πύλης», Α.Π.Θ., Θεσσαλονίκη, Εγκυκλοπαίδεια «ΠΑΠΥΡΟΣ- LAROUSSE- BRITANNICA». «Σχέδιο Προγράµµατος ιαχείρισης των Υδατικών Πόρων της Χώρας», ΙΓΜΕ,Αθήνα, ιαδίκτυο Ιστοσελίδα Οδηγού του Νοµού Τρικάλων, Ιστοσελίδα Επιµελητηρίου Τρικάλων, Ιστοσελίδα ήµου Τρικκαίων, Ιστοσελίδα Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας, Ιστοσελίδα ηµοκριτείου Πανεπιστηµίου Θράκης- Τµήµα Πολιτικών Μηχανικών- Πρόγραµµα Αναβάθµισης Προπτυχιακών Σπουδών, Ιστοσελίδα Golden Greece, Ιστοσελίδα Πανεπιστηµίου Θεσσαλίας, Ιστοσελίδα Εφηµερίδας «Η Έρευνα: Πολιτική και Οικονοµική Εφηµερίδα», Ιστοσελίδα ιαδηµοτικού Συστήµατος ήµου Καλαµπάκας, Ιστοσελίδα ήµου Χασίων, Ιστοσελίδα ήµου Μαλακασίου, Ιστοσελίδα ήµου Κλεινοβού, 20

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. με τη διατύπωση συγκεκριμένου Αναπτυξιακού Σχεδίου, με την στήριξη του Σχεδίου από μια ισχυρή και βιώσιμη εταιρική σχέση και

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. με τη διατύπωση συγκεκριμένου Αναπτυξιακού Σχεδίου, με την στήριξη του Σχεδίου από μια ισχυρή και βιώσιμη εταιρική σχέση και ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Π 1. SWOT ΑΝΑΛΥΣΗ Στα πλαίσια του παρόντος επιχειρησιακού προγράμματος πρωτοβουλίας LEADER+ θα ενταχθούν περιοχές που θέλουν και μπορούν να σχεδιάσουν και να εφαρμόσουν μια ολοκληρωμένη, βιώσιμη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΤΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ 2014 2020

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΤΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ 2014 2020 ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΤΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ 1 1. ΓΕΝΙΚΑ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΑ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ 1.1 Αναφερθείτε

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 2020 Γεν. Διευθυντής Αναπτυξιακού Κώστας Καλούδης Αναπτυξιακού

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα διπλωµατική εργασία µε τίτλο «Η πόλη της Καστοριάς ως τουριστικός προορισµός», µελετάται η σχέση τουρισµού και πόλης, εξετάζοντας αν η αλλαγή που παρατηρείται σήµερα στη φυσιογνωµία

Διαβάστε περισσότερα

Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού

Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού Κείμενο εργασίας στα πλαίσια του ερευνητικού έργου WASSERMed Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ Μονάδα Διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ. ΠΥΛΑΙΑΣ-ΧΟΡΤΙΑΤΗ Απρίλιος 2012 Ανάλυση της Τοπικής Αγοράς Εργασίας 1. Περιγραφή των βασικών χαρακτηριστικών της περιοχής παρέμβασης στην οποία θα εφαρμοστεί το προτεινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ. ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ-ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ Απρίλιος 2012 Ανάλυση της Τοπικής Αγοράς Εργασίας 1. Περιγραφή των βασικών χαρακτηριστικών της περιοχής παρέμβασης στην οποία θα εφαρμοστεί

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΘΕΣΗ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ:

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΘΕΣΗ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ: ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ-ΘΡΑΚΗ 2007-2013» ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 3: «ΔΙΕΥΚΟΛΥΝΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ» ΕΡΓΟ: Τοπική Σύμπραξη για την απασχόληση και την επιχειρηματικότητα νέων αγροτών

Διαβάστε περισσότερα

Απόθεμα Βιόσφαιρας ΠΑΡΝΩΝΑ - ΜΑΛΕΑ

Απόθεμα Βιόσφαιρας ΠΑΡΝΩΝΑ - ΜΑΛΕΑ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ LEADER ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟ 3-4-5/12/2015 Συνεργασία για την Περιφερειακή Ανάπτυξη και τη διεθνή Αναγνώριση: Απόθεμα Βιόσφαιρας ΠΑΡΝΩΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Α:Γενικά Στοιχεία. ιαβούλευση για τη «Στρατηγική Έξυπνης Εξειδίκευσης» της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων 2014-2020

Α:Γενικά Στοιχεία. ιαβούλευση για τη «Στρατηγική Έξυπνης Εξειδίκευσης» της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων 2014-2020 ιαβούλευση για τη «Στρατηγική Έξυπνης Εξειδίκευσης» της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων 2014-2020 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΙΩΝ / ΕΝ ΙΑΜΕΣΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Ερευνα Γνώµης Επιχειρήσεων (Σεπτ-Οκτ. 2013) Α:Γενικά Στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ «ΑΛΕΞΑΝ ΡΟΣ ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ» 2007-2013

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ «ΑΛΕΞΑΝ ΡΟΣ ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ» 2007-2013 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ «ΑΛΕΞΑΝ ΡΟΣ ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ» 2007-2013 Γενική Περιγραφή: Το Πρόγραµµα Αγροτικής Ανάπτυξης 2007-2013 (ΠΑΑ) αποτελεί το µέσο για την υλοποίηση του Εθνικού Στρατηγικού

Διαβάστε περισσότερα

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις 8. Συµπεράσµατα Προτάσεις Όπως φάνηκε από όλα τα παραπάνω ο οικότοπος των Μεσογειακών Εποχικών Λιµνίων αποτελεί συγκριτικό πλεονέκτηµα των περιοχών µελέτης και η διατήρηση του µπορεί να συνδυαστεί άµεσα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ ΗΜΟΥ

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ ΗΜΟΥ ΗΜΟΣ ΕΛΑΣΣΟΝΑΣ 6 ης ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 57- ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΤΚ 40200 Τηλ. 2493350224, 2493022610 Fax 2493022310 Ιστοσελίδα:www.elassona.gov.gr Email: dimoselassonas@hol.gr ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020

Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020 ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 20 Ιουνίου 2014 Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020 Συνολική πληροφόρηση Η σύμβαση εταιρικής σχέσης με την Κύπρο καθορίζει ένα ορόσημο για επενδύσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 2007-2013 «ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ» (ΠΑΑ) Άξονας 3 3 ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Το ίκτυο Οινοποιών Νοµού Ηρακλείου ιδρύθηκε ως αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία τον Νοέµβριο του 2006 και αποτελεί την κύρια συλλογική, συγκροτηµένη και συντονισµένη έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Πολεοδοµίας και Χωροταξίας Ακαδ. Έτος 2004-2005

Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Πολεοδοµίας και Χωροταξίας Ακαδ. Έτος 2004-2005 Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Πολεοδοµίας και Χωροταξίας Ακαδ. Έτος 2004-2005 Περίληψη Εργασίας του µαθήµατος: Σύγχρονες πρακτικές του σχεδιασµού και δυναµική των χωρικών δοµών και

Διαβάστε περισσότερα

Η Επενδυτική Φυσιογνωµία της Περιφέρειας Θεσσαλίας - Ανάλυση σε επίπεδο νοµού

Η Επενδυτική Φυσιογνωµία της Περιφέρειας Θεσσαλίας - Ανάλυση σε επίπεδο νοµού Η Επενδυτική Φυσιογνωµία της Περιφέρειας Θεσσαλίας - Ανάλυση σε επίπεδο νοµού Νοµός Λάρισας Στο νοµό Λάρισας υπάρχουν αξιόλογες εκτάσεις κατάλληλες για την ανάπτυξη βιολογικής γεωργίας και κτηνοτροφίας

Διαβάστε περισσότερα

«Οικονομία Γυναικεία επιχειρηματικότητα και Αγορά Εργασίας στη Μεσσηνία. Υφιστάμενη κατάσταση-προβλήματα και προοπτικές»

«Οικονομία Γυναικεία επιχειρηματικότητα και Αγορά Εργασίας στη Μεσσηνία. Υφιστάμενη κατάσταση-προβλήματα και προοπτικές» Εισαγωγή: Το κείμενο που κρατάτε στα χέρια σας περιέχει τμήμα από τα βασικά συμπεράσματα της ετήσιας έκθεσης της DATARC για την οικονομία και την αγορά εργασίας των νομών της περιφέρειας Πελοποννήσου.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΘΕΟ ΩΡΟΥ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΗΜΕΡΙ Α ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ AGROQUALITY FESTIVAL. Αγαπητοί φίλοι και φίλες,

ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΘΕΟ ΩΡΟΥ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΗΜΕΡΙ Α ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ AGROQUALITY FESTIVAL. Αγαπητοί φίλοι και φίλες, ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΘΕΟ ΩΡΟΥ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΗΜΕΡΙ Α ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ AGROQUALITY FESTIVAL Αγαπητοί φίλοι και φίλες, Αποτελεί κοινή διαπίστωση πως η κρίση που βιώνει η χώρα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ, ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ, ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 1 ΗΣ ΙΑΛΕΞΗΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ, ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Ι. ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Τουρισµός είναι η επίσκεψη ενός τόπου της ηµεδαπής ή αλλοδαπής µε σκοπό την ξεκούραση ή ψυχαγωγία

Διαβάστε περισσότερα

Ορεινή µορφολογία, ακραίες καιρικές συνθήκες, µικρή

Ορεινή µορφολογία, ακραίες καιρικές συνθήκες, µικρή ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ορεινή περιοχή Καλαβρύτων - Ανατολικής Αιγιαλείας) ΟΡΕΙΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ / ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ Γεωµορφολογικά κλιµατικά χαρακτηριστικά Ορεινή µορφολογία,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 : ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 : ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 : ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 13.1 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Μορφολογία - Γενικά Ο νοµός Καβάλας είναι ο µόνος µη συνοριακός νοµός της Περιφέρειας και ο νοµός µε το µεγαλύτερο ανάπτυγµα θαλάσσιου µετώπου

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο. Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006

Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο. Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006 Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006 Γενικά σχόλια Το κείµενο παρουσιάζεται σε γενικές γραµµές ικανοποιητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΟΥΒΑΡΗ ΣΤΑΥΡΙΑΝΗ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 2014

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΟΥΒΑΡΗ ΣΤΑΥΡΙΑΝΗ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 2014 ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΟΥΒΑΡΗ ΣΤΑΥΡΙΑΝΗ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 2014 ΘΕΜΑ : «Η Θεωρητική και Κριτική Διάσταση των Εναλλακτικών και Ειδικών Μορφών Τουρισμού στην Ελλάδα» ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΔΟΙ 1. Η πρώτη τουριστική περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος του εναλλακτικού τουρισμού ως μοχλός ανάπτυξης των ορεινών αγροτικών περιοχών Αναφορά στο Δήμο Ζαρού δυτικής Μεσαράς Κρήτης.

Ο ρόλος του εναλλακτικού τουρισμού ως μοχλός ανάπτυξης των ορεινών αγροτικών περιοχών Αναφορά στο Δήμο Ζαρού δυτικής Μεσαράς Κρήτης. Ο ρόλος του εναλλακτικού τουρισμού ως μοχλός ανάπτυξης των ορεινών αγροτικών περιοχών Αναφορά στο Δήμο Ζαρού δυτικής Μεσαράς Κρήτης. Αντικείμενο. Το αντικείμενο της εργασίας αυτής είναι να διερευνήσει

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρώθηκε η μελέτη για την αξιοποίηση του πολιτισμικού και περιβαλλοντικού κεφαλαίου της Περιφέρειας Πελοποννήσου

Ολοκληρώθηκε η μελέτη για την αξιοποίηση του πολιτισμικού και περιβαλλοντικού κεφαλαίου της Περιφέρειας Πελοποννήσου Ολοκληρώθηκε η μελέτη για την αξιοποίηση του πολιτισμικού και περιβαλλοντικού κεφαλαίου της Περιφέρειας Πελοποννήσου Στο πλαίσιο του έργου CRESCENT που υλοποιεί η αναπτυξιακή σύμπραξη «Καλειδοσκόπιο» στην

Διαβάστε περισσότερα

Ελλάδα Επιχειρησιακό πρόγραµµα 2007-13: Θεσσαλία Στερεά Ελλάδα Ήπειρος

Ελλάδα Επιχειρησιακό πρόγραµµα 2007-13: Θεσσαλία Στερεά Ελλάδα Ήπειρος MEMO/07/506 Βρυξέλλες, 26 Νοεµβρίου 2007 Ελλάδα Επιχειρησιακό πρόγραµµα 2007-13: Θεσσαλία Στερεά Ελλάδα Ήπειρος 1. Επιχειρησιακό πρόγραµµα «Θεσσαλία Στερεά Ελλάδα Ήπειρος» - Πρόγραµµα στο πλαίσιο των στόχων

Διαβάστε περισσότερα

Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση», με τη συγχρηματοδότηση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ : ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΕΥΝΟΙΚΟΙ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΕ ΟΡΟΥΣ ΑΕΙΦΟΡΙΑΣ

ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ : ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΕΥΝΟΙΚΟΙ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΕ ΟΡΟΥΣ ΑΕΙΦΟΡΙΑΣ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ : ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΕΥΝΟΙΚΟΙ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΕ ΟΡΟΥΣ ΑΕΙΦΟΡΙΑΣ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣΠΕΡΙΟΧΗΣΤΟΥΚΑΡΠΕΝΗΣΙΟΥ ΜΑΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics)

ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics) ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics) Τομεακό Σχέδιο Αθήνα, 03.04.2014 Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί μια σύνθεση των απόψεων που μέχρι τώρα διατυπώθηκαν από Υπηρεσίες, Κοινωνικούς Εταίρους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Τα τελευταία χρόνια η ενδογενής ανάπτυξη, η αξιοποίηση δηλαδή του ενδογενούς φυσικού και πολιτιστικού πλούτου καθώς και του ανθρώπινου δυναµικού του κάθε τόπου,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΜΑΡΑΓΔΑ ΓΑΒΡΙΗΛ ΔΑΣΟΛΟΓΟΣ- ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΛΟΓΟΣ

ΣΜΑΡΑΓΔΑ ΓΑΒΡΙΗΛ ΔΑΣΟΛΟΓΟΣ- ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΛΟΓΟΣ ΣΜΑΡΑΓΔΑ ΓΑΒΡΙΗΛ ΔΑΣΟΛΟΓΟΣ- ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΛΟΓΟΣ 1 2 ΕΙΝΑΙ: ένας ουσιαστικός τρόπος να συμπληρώνει η οικογένεια το εισόδημά της όλο το χρόνο ένας τρόπος να βρουν απασχόληση οι νέοι, οι αγρότισσες, οι κάτοικοι

Διαβάστε περισσότερα

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Δρ. Ράλλης Γκέκας Επιστημονικός Συνεργάτης ΚΕΔΕ Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Δημάρχων & Δημοτικών Συμβούλων Πρόγραμμα Επιμόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΚΗΡΥΞΕΩΝ Α. ΤΟΠΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΞΟΝΑ 4 ΠΑΑ_ΠΡΟΚΗΡΥΣΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΚΗΡΥΞΕΩΝ Α. ΤΟΠΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΞΟΝΑ 4 ΠΑΑ_ΠΡΟΚΗΡΥΣΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΚΗΡΥΞΕΩΝ Α. ΤΟΠΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΞΟΝΑ 4 ΠΑΑ_ΠΡΟΚΗΡΥΣΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΠΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΞΟΝΑ 4 ΤΟΥ Π.Α.Α. ΤΗΣ ΑΝ.ΚΑ. Α.Ε. Μέτρο Υπομέτρο Δράση Δικαιούχοι 4.1 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ L123

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Στο Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραµµα (Π.Ε.Π.) Νοτίου Αιγαίου 2000 2006 και συγκεκριµένα στον 5 ο Άξονα Προτεραιότητας που αφορά δράσεις για τα Ολοκληρωµένα Προγράµµατα Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή Ανάπτυξη

Περιφερειακή Ανάπτυξη ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Περιφερειακή Ανάπτυξη Διάλεξη 3: Το Περιφερειακό Πρόβλημα (κεφάλαιο 1, Πολύζος Σεραφείμ) Δρ. Βασιλείου Έφη Τμήμα Οργάνωση και Διοίκηση Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΠΡΕΣΠΩΝ

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΠΡΕΣΠΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΠΡΕΣΠΩΝ στα πλαίσια του Έργου NEST Ανάπτυξη Δικτύου Αειφόρου Τουρισμού 1. Πόσο καιρό ζείτε στην περιοχή των Πρεσπών: Χρόνια Μήνες 2. Ποια είναι η κύρια πηγή εισοδήματός

Διαβάστε περισσότερα

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν ΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ο χώρος µπορεί να διακριθεί σε 2 κατηγορίες το δοµηµένοαστικόχώρο και το µη αστικό, µη δοµηµένο ύπαιθρο αγροτικό ή δασικό χώρο. Αστικός χώρος = ήλιος, αέρας, το νερό, η πανίδα, η χλωρίδα,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ

ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΔΡ. ΡΑΛΛΗΣ ΓΚΕΚΑΣ, ΠΡΟΕΔΡΟΣ SKEPSIS Παρουσίαση στο Δημοτικό Συμβούλιο Δήμου Πλαστήρα, Νοέμβριος 2014 ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΕΥΡΩΠΗ

Διαβάστε περισσότερα

Αντώνιος Μαζάρης, Λέκτορας Τομέα Οικολογίας, Τμήμα Βιολογίας, ΑΠΘ

Αντώνιος Μαζάρης, Λέκτορας Τομέα Οικολογίας, Τμήμα Βιολογίας, ΑΠΘ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΦΟΡΕΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Αντώνιος Μαζάρης, Λέκτορας Τομέα Οικολογίας, Τμήμα Βιολογίας, ΑΠΘ Στέλλα Χρυσαλίδου, Βιολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς

Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς Σαακιάν Χρήστος Απρίλιος 2013 Εισαγωγή Η παρούσα εργασία ασχολείται με τη Μύκονο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΑΣΙΝΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΗΠΕΙΡΟΥ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΑΣΙΝΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΗΠΕΙΡΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΗΠΕΙΡΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2007-2013 Ευρωπαϊκή Ένωση Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης «Με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΥΛΩΝΕΣ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ

ΠΥΛΩΝΕΣ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΠΥΛΩΝΕΣ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ Θα κατατάξουμε τις Θεματικές Ενότητες που απαρτίζουν μια Βιώσιμη κοινότητα σε τέσσερες Πυλώνες Βιωσιμότητας. Ο λόγος είναι αφ ενός μεν η διευκόλυνση στη κατηγοροποίηση

Διαβάστε περισσότερα

(1) Ανθρώπινο κεφάλαιο. Επιχειρηµατικότητα Καινοτοµία. Ποιότητα

(1) Ανθρώπινο κεφάλαιο. Επιχειρηµατικότητα Καινοτοµία. Ποιότητα 5.3.1. Άξονας 1: Βελτίωση της ανταγωνιστικότητας του τοµέα της γεωργίας και της δασοκοµίας Ο Άξονας «Βελτίωση της ανταγωνιστικότητας του τοµέα της γεωργίας και της δασοκοµίας» έχει τη µεγαλύτερη χρηµατοδοτική

Διαβάστε περισσότερα

Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής 2014-2020.

Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής 2014-2020. Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής 2014-2020. Γεώργιος Γιαννούσης Γ.Γ. Δημοσίων Επενδύσεων - ΕΣΠΑ Κατευθύνσεις Εθνικής Αναπτυξιακής Στρατηγικής Αναπτυξιακό όραμα: «Η συμβολή στην αναγέννηση της ελληνικής οικονομίας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2011-2014

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2011-2014 ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2011-2014 Η Αποστολή του Δήμου Αμπελοκήπων - Μενεμένης που αποτελεί τον λειτουργίας του ή αλλιώς τον υπέρτατο λόγο

Διαβάστε περισσότερα

Πρέβεζα, 8 9 Οκτωβρίου 2012. Πέπη Θεοδώρου. S.M.R. Consultants

Πρέβεζα, 8 9 Οκτωβρίου 2012. Πέπη Θεοδώρου. S.M.R. Consultants Training Session Ευκαιρίες χρηµατοδότησης για έργα σχετικά µε την προστασία του περιβάλλοντος στην Περιφερειακή Ενότητα Πρέβεζας και στην Περιφέρεια Ηπείρου γενικότερα Πρέβεζα, 8 9 Οκτωβρίου 2012 «Ειδικές

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΕΙΔΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ.

ΘΕΜΑ: ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΕΙΔΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ. ΘΕΜΑ: ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΕΙΔΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ. Στο πλαίσιο της τροποποίησης του Ειδικού πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ - ΘΡΑΚΗΣ

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ - ΘΡΑΚΗΣ Ελληνική Δημοκρατία ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ - ΘΡΑΚΗΣ Ανέστης Γουργιώτης Δρ. Μηχανικός Xωροταξίας Δ/νση Χωροταξίας Φωτεινή Στεφανή Τοπογράφος

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων 2η Ηµερίδα για την Ελληνική Πλατφόρµα για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων στο πλαίσιο των στόχων της Πλατφόρµας για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

http://enallaktikos-tourismos-messinia.weebly.com ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ

http://enallaktikos-tourismos-messinia.weebly.com ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ http://enallaktikos-tourismos-messinia.weebly.com ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ Eναλλακτικός Τουρισμός - είναι μια καινούρια φιλοσοφία στον τομέα του τουρισμού και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργικός Τουρισμός - Πολιτισμός

Δημιουργικός Τουρισμός - Πολιτισμός ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Δημιουργικός Τουρισμός - Πολιτισμός Προτεραιότητες Εθνικής και Περιφερειακής Στρατηγικής Έξυπνης Εξειδίκευσης Βούλγαρης Αριστείδης Αυτόνομο Γραφείο RIS 3 Τρίκαλα, 19 Νοεμβρίου 2015

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους

Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους Αξίες και προκλήσεις στον τομέα της αιγο-προβατοτροφίας. Ποιες είναι οι προοπτικές για την ανάπτυξη δικτύων συνεργασίας;

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένος Τουριστικός Σχεδιασμός στη Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου

Ολοκληρωμένος Τουριστικός Σχεδιασμός στη Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου Εργαστήριο Τοπικής και Νησιωτικής Ανάπτυξης Πανεπιστήμιο Αιγαίου Ολοκληρωμένος Τουριστικός Σχεδιασμός στη Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου Δρ. Γιάννης ΣΠΙΛΑΝΗΣ, Επ. Καθηγητής, Τμήμα Περιβάλλοντος Δ/ντής Παρατηρητηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Παναχαϊκό Όρος Ολοκληρωμένη προσέγγιση στην αειφορική διαχείριση της περιοχής

Παναχαϊκό Όρος Ολοκληρωμένη προσέγγιση στην αειφορική διαχείριση της περιοχής Παναχαϊκό Όρος Ολοκληρωμένη προσέγγιση στην αειφορική διαχείριση της περιοχής Κωνσταντίνος Γ. Κωνσταντακόπουλος Προϊστάμενος Τμήματος Περιβάλλοντος & Βιώσιμης Ανάπτυξης ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Τουριστική Εκπαίδευση και Κατάρτιση

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Τουριστική Εκπαίδευση και Κατάρτιση ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ Σταδίου 24, 105 33 Τηλ. 331 2253, 331 0022 Fax: 33 120 33 Email: itep@otenet.gr URL: http://www.itep.gr Αθήνα, 26 Μαΐου 2004 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Τουριστική Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

19/03/2013 «ΕΡΕΥΝΑ ΧΩΡΟΘΕΤΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΓΑΛΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ Φ/Β & ΗΛΙΟΘΕΡΜΙΚΩΝ ΙΣΧΥΟΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ»

19/03/2013 «ΕΡΕΥΝΑ ΧΩΡΟΘΕΤΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΓΑΛΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ Φ/Β & ΗΛΙΟΘΕΡΜΙΚΩΝ ΙΣΧΥΟΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ» 19/03/2013 «ΕΡΕΥΝΑ ΧΩΡΟΘΕΤΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΓΑΛΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ Φ/Β & ΗΛΙΟΘΕΡΜΙΚΩΝ ΙΣΧΥΟΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ» ΟΜΑΔΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ, ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ Θ Ε Μ Α Τ Ο Λ Ο Γ Ι Ο 2 0 1 5 2 0 1 6 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ Θ Ε Μ Α Τ Ο Λ Ο Γ Ι Ο 2 0 1 5 2 0 1 6 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ Θ Ε Μ Α Τ Ο Λ Ο Γ Ι Ο 2 0 1 5 2 0 1 6 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΙΟΥΛΙΟΣ 2014 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Με σκοπό την επίτευξη των στρατηγικών

Διαβάστε περισσότερα

«Τοπικά Σχέδια για την Απασχόληση Προσαρμοσμένα στις ανάγκες των Τοπικών Αγορών Εργασίας» (ΤΟΠ.ΣΑ)

«Τοπικά Σχέδια για την Απασχόληση Προσαρμοσμένα στις ανάγκες των Τοπικών Αγορών Εργασίας» (ΤΟΠ.ΣΑ) «ΒΟΙΩΤΙΚΗ ΣΥΜΠΡΑΞΗ» Πράξη «Τοπικά Σχέδια για την Απασχόληση Προσαρμοσμένα στις ανάγκες των Τοπικών Αγορών Εργασίας» (ΤΟΠ.ΣΑ) Συντονιστής Έταιρος: Κέντρο Επαγγελματικής Κατάρτισης Περιφερειακής Ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Το Αναπτυξιακό-Στρατηγικό Όραµα για το 5ετές Επιχειρησιακό Πρόγραµµα 2014-2019

Το Αναπτυξιακό-Στρατηγικό Όραµα για το 5ετές Επιχειρησιακό Πρόγραµµα 2014-2019 Το Αναπτυξιακό-Στρατηγικό Όραµα για το 5ετές Επιχειρησιακό Πρόγραµµα 2014-2019 Το στρατηγικό - αναπτυξιακό όραµα του ήµου Χανίων για την προγραµµατική περίοδο 2015 2019 διαµορφώθηκε µε βάση τις τοπικές,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΙΑΜΕΣΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Π.Ι.Ν. 2014-2020»

ΕΝ ΙΑΜΕΣΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Π.Ι.Ν. 2014-2020» «ΠεριφερειακήΣτρατηγική «ΈξυπνηςΕξειδίκευσης 2014-2020» -ΜΑΡΤΙΟΣ 2014- ΤιΕίναι? «Έξυπνη Εξειδίκευση» για την ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ σηµαίνει : - τον εντοπισµό των µοναδικών χαρακτηριστικών & µέσωνπουδιαθέτει, - την

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίμηση Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων

Εκτίμηση Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων Εκτίμηση Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων Ενότητα 7: Στρατηγική ΜΠΕ Καθηγητής Α. Κούγκολος Δρ Στ. Τσιτσιφλή Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπικά Στοιχεία (προαιρετικά) Ονοματεπώνυμο: Διεύθυνση:.. Τηλέφωνο:... Email:...

Προσωπικά Στοιχεία (προαιρετικά) Ονοματεπώνυμο: Διεύθυνση:.. Τηλέφωνο:... Email:... ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΛΕΥΚΑΔΑΣ 2015-2019 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ Ενεργός πολίτης Δήμου Λευκάδας Στοιχεία ερωτηθέντος: Φύλο Άνδρας Γυναίκα Ηλικία 18-30 30-45 45-65 65- και πάνω Περιοχή Κατοικίας:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΙΟΥΛΙΟΣ 2013 Π Ρ Ο Ο Ι Μ Ι Ο Η σημασία του ανθρώπινου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ. ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και υποστήριξη προς τις τοπικές κοινωνίες

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ. ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και υποστήριξη προς τις τοπικές κοινωνίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ "ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ" «Στήριξη και Ανάδειξη Πολυνησιωτικών ΑΕΙ» ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και

Διαβάστε περισσότερα

4η ΘΟΣΣ: Γεωργοπεριβαλλοντικές Δράσεις Κλιματική Αλλαγή. Αθήνα, 25 Σεπτεμβρίου 2012

4η ΘΟΣΣ: Γεωργοπεριβαλλοντικές Δράσεις Κλιματική Αλλαγή. Αθήνα, 25 Σεπτεμβρίου 2012 4η ΘΟΣΣ: Γεωργοπεριβαλλοντικές Δράσεις Κλιματική Αλλαγή Αθήνα, 25 Σεπτεμβρίου 2012 Σκοπός και Διαδικασίες Εργασιών των ΘΟΣΣ Σκοπός: η διαμόρφωση προτάσεων βασικών στρατηγικών επιλογών για την αγροτική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 1 Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του αγροδιατροφικού τομέα

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτουρισμός O αγροτουρισμός είναι μορφή ήπιου τουρισμού

Αγροτουρισμός O αγροτουρισμός είναι μορφή ήπιου τουρισμού Αγροτουρισμός O αγροτουρισμός είναι μορφή ήπιου τουρισμού κατά την οποία οι επισκέπτες μένουν σε αγρόκτημα και συμμετέχουν σε αγροτικές εργασίες. Σημείο αναφοράς των διακοπών σε ένα αγρόκτημα-ξενώνα είναι

Διαβάστε περισσότερα

Εξοικονόμησης Ενέργειας

Εξοικονόμησης Ενέργειας Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας Πράσινη Επιχειρηματικότητα στον τομέα της Ενέργειας Γ. Βουγιουκλάκης Υπ. Τμήματος Ανάπτυξης Αγοράς ΚΑΠΕ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝ.

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΡΘΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ» Γκουλιαδίτη Φρειδερίκη Γεωπόνος Κέντρο Μελισσοκομίας ΠΑΣΕΓΕΣ

«ΟΡΘΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ» Γκουλιαδίτη Φρειδερίκη Γεωπόνος Κέντρο Μελισσοκομίας ΠΑΣΕΓΕΣ «ΟΡΘΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ» Γκουλιαδίτη Φρειδερίκη Γεωπόνος Κέντρο Μελισσοκομίας ΠΑΣΕΓΕΣ Ποιο είναι το θέμα μας Η Ελληνική μελισσοκομία έχει κατακτήσει σημαντική θέση στην ελληνική αγροτική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΩΝ - ΡΑΣΕΩΝ

ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΩΝ - ΡΑΣΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΗΜΟΣ ΑΡΧΑΝΩΝ ΑΣΤΕΡΟΥΣΙΩΝ ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΩΝ - ΡΑΣΕΩΝ ΗΜΟΥ ΑΡΧΑΝΩΝ ΑΣΤΕΡΟΥΣΙΩΝ ΕΤΟΥΣ 2012 ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 1 ΤΟ ΟΡΑΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ & ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ Αποστολή του ήµου Αρχανών - Αστερουσίων,

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΣΕΙΣ ΜΜΕ ΣΤΑ ΠΕΠ ΜΕ ΦΟΡΕΙΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΙΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ

ΡΑΣΕΙΣ ΜΜΕ ΣΤΑ ΠΕΠ ΜΕ ΦΟΡΕΙΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΙΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ ΡΑΣΕΙΣ ΜΜΕ ΣΤΑ ΠΕΠ ΜΕ ΦΟΡΕΙΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΙΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ Σε περιφερειακό επίπεδο, αποτελεί κρίσιµης σηµασίας ζήτηµα η στήριξη, µε τη µορφή της άµεσης κεφαλαιουχικής ενίσχυσης, των µικροµεσαίων επιχειρήσεων.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 2007-2013

ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 2007-2013 ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 2007-2013 2013 Η Στρατηγική για την 4 η Προγραµµατική Περίοδο Ιωάννης Φίρµπας Προϊστάµενος Ειδικής Υπηρεσίας Στρατηγικής, Σχεδιασµού και Αξιολόγησης Αναπτυξιακών Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

με όρους αειφορίας Κορώνη: Υπάρχουσα κατάσταση και προοπτικές ανάπτυξης Σπουδαστής: Άγγελος Νακάσης

με όρους αειφορίας Κορώνη: Υπάρχουσα κατάσταση και προοπτικές ανάπτυξης Σπουδαστής: Άγγελος Νακάσης Ευνοϊκοί και περιοριστικοί παράγοντες του σχεδιασμού με όρους αειφορίας Κορώνη: Υπάρχουσα κατάσταση και προοπτικές ανάπτυξης Σπουδαστής: Άγγελος Νακάσης Διδάσκοντες: Σ. Αυγερινού, Ε. Κλαμπατσέα, Ε. Χανιώτου,

Διαβάστε περισσότερα

Αειφόρος ανάπτυξη αλιευτικών περιοχών» του ΕΠΑΛ 2007-2013 (Leader)

Αειφόρος ανάπτυξη αλιευτικών περιοχών» του ΕΠΑΛ 2007-2013 (Leader) Αειφόρος ανάπτυξη αλιευτικών περιοχών» του ΕΠΑΛ 2007-2013 (Leader) Αναμενέται σύντομα να προκυρηχθούν τοπικά προγράμματα Leader «Αειφόρου Ανάπτυξης Αλιευτικών Περιοχών», για τις περιοχές Εύβοιας και Χίου.

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ 1.8.2014 L 230/1 II (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 834/2014 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 22ας Ιουλίου 2014 για τη θέσπιση κανόνων σχετικά με την εφαρμογή του κοινού πλαισίου

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι βιομηχανία. Εικόνα 1. Εικόνα 2

Τι είναι βιομηχανία. Εικόνα 1. Εικόνα 2 Τι είναι βιομηχανία Η βιομηχανία είναι ένα οργανωμένο σύστημα παραγωγής αγαθών και υπηρεσιών σε μεγάλη ποσότητα. Οι βιομηχανικές, παραγωγικές μονάδες ή μονάδες παροχής υπηρεσιών χρειάζεται να θεωρηθούν

Διαβάστε περισσότερα

2η ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΑΙΤΗΣΕΩΝ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΑΞΟΝΑ 3 ΤΟΥ ΠΑΑ ΕΛΛΑ Α 2007-2013 ΜΕΤΡΑ 311, 312, 313

2η ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΑΙΤΗΣΕΩΝ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΑΞΟΝΑ 3 ΤΟΥ ΠΑΑ ΕΛΛΑ Α 2007-2013 ΜΕΤΡΑ 311, 312, 313 2η ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΑΙΤΗΣΕΩΝ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΑΞΟΝΑ 3 ΤΟΥ ΠΑΑ ΕΛΛΑ Α 2007-2013 ΜΕΤΡΑ 311, 312, 313 Περιγραφή προγράµµατος Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίµων δηµοσίευσε την 2η πρόσκληση

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 5 (ΘΟΣΣ 5) ΔΑΣΟΚΟΜΙΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 5 (ΘΟΣΣ 5) ΔΑΣΟΚΟΜΙΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 5 (ΘΟΣΣ 5) ΔΑΣΟΚΟΜΙΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ Αργυρώ Ζέρβα, ΥΠΕΚΑ/Ειδική Γραμματεία Δασών Σοφία Πουρνάρα, Διαχειριστική Αρχή ΥΠΑΑΤ 1η Συνάντηση ομάδας ΘΟΣΣ 5, Τρίτη 25 Σεπτεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζοντας με βάση την εμπειρία, ένα Τοπικό Πρόγραμμα στα μέτρα μας

Σχεδιάζοντας με βάση την εμπειρία, ένα Τοπικό Πρόγραμμα στα μέτρα μας Σχεδιάζοντας με βάση την εμπειρία, ένα Τοπικό Πρόγραμμα στα μέτρα μας H Ανατολική Πελοπόννησος ετοιμάζεται! LEADER ΙΙ (1994-2001) Στόχος της πρωτοβουλίας ήταν τόσο η εξομάλυνση των δυσμενών επιπτώσεων

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 23 04 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης ΕΠΠΕΡΑΑ «Το

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΔΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΔΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΔΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Περιεχόμενα 1.Αναφορά στο θεσμικό πλαίσιο των υδάτων 2.Εθνικές πολιτικές : Εθνικό πρόγραμμα, Σχέδια Διαχείρισης λεκανών απορροής

Διαβάστε περισσότερα

Έργα Υποδομών: μπορούμε να συμβάλουμε στην επιτυχή σύζευξή τους με το «αστικό» περιβάλλον και την αειφορία;

Έργα Υποδομών: μπορούμε να συμβάλουμε στην επιτυχή σύζευξή τους με το «αστικό» περιβάλλον και την αειφορία; Διεπιστημονική προσέγγιση στα ΕΡΓΑ ΥΠΟΔΟΜΩΝ :Τεχνολογία, Περιβάλλον, Πολιτισμός Έργα Υποδομών: μπορούμε να συμβάλουμε στην επιτυχή σύζευξή τους με το «αστικό» περιβάλλον και την αειφορία; Κλειώ Αξαρλή,

Διαβάστε περισσότερα

Η βιώσιμη ανάπτυξη προορισμών εναλλακτικών μορφών τουρισμού. Η περίπτωση της Αγιάς. Μπέττυ Χατζηνικολάου Συνεργάτης της ΚΕΔΕ σε θέματα τουρισμού

Η βιώσιμη ανάπτυξη προορισμών εναλλακτικών μορφών τουρισμού. Η περίπτωση της Αγιάς. Μπέττυ Χατζηνικολάου Συνεργάτης της ΚΕΔΕ σε θέματα τουρισμού Η βιώσιμη ανάπτυξη προορισμών εναλλακτικών μορφών τουρισμού. Η περίπτωση της Αγιάς Μπέττυ Χατζηνικολάου Συνεργάτης της ΚΕΔΕ σε θέματα τουρισμού Πρώτα-πρώτα μια εικόνα του Ελληνικού Τουρισμού (2013)- Στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΣτρατηγικήΑξιολόγηση ΑνάπτυξηςΑ/ΠστηΛήμνο

ΣτρατηγικήΑξιολόγηση ΑνάπτυξηςΑ/ΠστηΛήμνο ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣτρατηγικήΑξιολόγηση ΑνάπτυξηςΑ/ΠστηΛήμνο Γνωµοδότηση επί της προτεινόµενης επένδυσης Α/Π του οµίλου Ρόκκα στη Λήµνο ΛΗΜΝΟΣ, Ιούλιος 2012 Ηοµάδα εργασίας Καθ. Τρούµπης Ανδρέας, ιευθυντής

Διαβάστε περισσότερα

European Destinations of Excellence EDEN Άριστοι Ευρωπαϊκοί Προορισμοί. «Τουρισμός και Προστατευόμενες Περιοχές» ΕΝΤΥΠΟ ΑΙΤΗΣΗΣ

European Destinations of Excellence EDEN Άριστοι Ευρωπαϊκοί Προορισμοί. «Τουρισμός και Προστατευόμενες Περιοχές» ΕΝΤΥΠΟ ΑΙΤΗΣΗΣ European Destinations of Excellence EDEN Άριστοι Ευρωπαϊκοί Προορισμοί «Τουρισμός και Προστατευόμενες Περιοχές» ΕΝΤΥΠΟ ΑΙΤΗΣΗΣ Η αίτηση θα πρέπει απαραίτητα να υποβληθεί σε τυπωμένη (χειρόγραφες αιτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΚΟΖΑΝΗΣ

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΚΟΖΑΝΗΣ ΔΗΜΟΣ ΚΟΖΑΝΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΕΡΕΥΝΑΣ &ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΚΟΖΑΝΗΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΔΙΟΥ Οκτώβριος 2014 IV. ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ: ΚΑΤΟΙΚΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ Ενδιάμεση Διαχειριστική Αρχή Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Μακεδονία Θράκη»

Διαβάστε περισσότερα

Χάραξη πολιτικής για την προώθηση αειφόρων μορφών γεωργίας και τη στήριξη νέων αγροτών

Χάραξη πολιτικής για την προώθηση αειφόρων μορφών γεωργίας και τη στήριξη νέων αγροτών Χάραξη πολιτικής για την προώθηση αειφόρων μορφών γεωργίας και τη στήριξη νέων αγροτών Αθανάσιος Θεοχαρόπουλος Γεωπόνος M.Sc., Διδάκτωρ Αγροτικής Οικονομίας Α.Π.Θ. Υπεύθυνος Τομέα Αγροτικής Πολιτικής ΔΗΜΑΡ

Διαβάστε περισσότερα

5.1. Υπομέτρο L123: Αύξηση της αξίας των γεωργικών και δασοκομικών προϊόντων

5.1. Υπομέτρο L123: Αύξηση της αξίας των γεωργικών και δασοκομικών προϊόντων 5.1. Υπομέτρο L123: Αύξηση της αξίας των γεωργικών και δασοκομικών προϊόντων Το υπομέτρο αφορά πολύ μικρές επιχειρήσεις κατά την έννοια της σύστασης 2003/361/ΕΚ της Επιτροπής, που πληρούν (ανάλογα με τον

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs «Στρατηγικές Ανάπτυξης Συνεργατικών Σχηματισμών στις Ελληνικές Περιφέρειες» Κωνσταντίνος Μπουρλετίδης Οικονομολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΓΕΝΙΚΑ...2 2 ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ...4 3 ΚΕΝΤΡΙΚΟΣ ΣΤΟΧΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΞΟΝΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ...5

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΓΕΝΙΚΑ...2 2 ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ...4 3 ΚΕΝΤΡΙΚΟΣ ΣΤΟΧΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΞΟΝΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ...5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΓΕΝΙΚΑ...2 2 ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ...4 3 ΚΕΝΤΡΙΚΟΣ ΣΤΟΧΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΞΟΝΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ...5 [122/Q5M8R-11-1.doc] Σελ. 1/20 1 ΓΕΝΙΚΑ Οι ορεινές περιοχές της χώρας µας µέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΣΙΝΕΣ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΝΗΣΙΩΤΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ

ΠΡΑΣΙΝΕΣ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΝΗΣΙΩΤΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ Με τη συγχρηµατοδότηση της Ελλάδας ΠΡΑΣΙΝΕΣ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΝΗΣΙΩΤΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ Νέο Πρότυπο Ανάπτυξης ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΕ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ ΜΗΔΕΝΙΚΩΝ ΕΚΠΟΜΠΩΝ Μειωμένη ενεργειακή κατανάλωση Υπάρχουσα κατάσταση Μηδενική

Διαβάστε περισσότερα

2η ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2014 2020

2η ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2014 2020 ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ, ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ 2η ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2014 2020 Απρίλιος 2013 Στόχος της Εγκυκλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ξέφρενη ανάπτυξη της τεχνολογίας την τελευταία πεντηκονταετία είχε και έχει σαν επακόλουθο εκτεταµένες οικολογικές καταστροφές που προέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Τι μπορεί να αναλάβει η Τοπική Αυτοδιοίκηση Οι ΟΤΑ σε ευρωπαϊκό επίπεδο, κατέχουν πρωταγωνιστικό

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς

Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς 2014-20202020 Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς Γιάννης Βουγιουκλάκης PhD, Διπλ. Μηχ. Μηχανικός Υπεύθυνος Τμήματος Ανάπτυξης Αγοράς Θεματικός στόχος

Διαβάστε περισσότερα

Π Αιολική ενέργεια Ηλιακή ενέργεια Kυματική ενέργεια Παλιρροιακή ενέργεια Από βιοαέρια. Γεωθερμική ενέργεια Υδραυλική ενέργεια

Π Αιολική ενέργεια Ηλιακή ενέργεια Kυματική ενέργεια Παλιρροιακή ενέργεια Από βιοαέρια. Γεωθερμική ενέργεια Υδραυλική ενέργεια Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (Α.Π.Ε) Π Αιολική ενέργεια Ηλιακή ενέργεια Kυματική ενέργεια Παλιρροιακή ενέργεια Από βιομάζα Από βιοαέρια Γεωθερμική ενέργεια Υδραυλική ενέργεια Σε αντιδιαστολή με τις συμβατικές

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ

ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ 1 Η ΝΕΩΤΕΡΗ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ 2 Τα εργαλεία ανάγνωσης της ταυτότητας της πόλης. Τα εργαλεία

Διαβάστε περισσότερα