ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΑΓΓΙΣΕΩΝ ΑΙΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΑΓΓΙΣΕΩΝ ΑΙΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΩΝ"

Transcript

1 1 ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΑΓΓΙΣΕΩΝ ΑΙΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΩΝ

2 Καραβασιλειάδου Σαββατώ, Καθηγήτρια (Επιβλέπουσα) 2

3 3 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΕΠΕΞΗΓΗΣΕΙΣ ΟΡΩΝ-ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΩΝ 8 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 12 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 14 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 16 ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Ιστορική διαδροµή µετάγγισης του αίµατος Mεταγγίσεις αίµατος και πόλεµος Ασθένειες που µεταδίδονται µε το αίµα ιαµοιρασµένο αίµα Στοιχεία ιστορίας αιµοδοσίας και µετάγγισης στην Ελλάδα 22 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 25 ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ Αίµα, ο υπέρτατος χυµός Ορισµός Τα έµµορφα συστατικά του αίµατος Ερυθρά αιµοσφαίρια Λευκά αιµοσφαίρια Αιµοπετάλια Λέµφος Οµάδες αίµατος και συστήµατα αυτών Ανακάλυψη οµάδων αίµατος Σύστηµα ΑΒΟ: γονίδια και αντιγόνα α Αντισώµατα στο σύστηµα ΑΒΟ β ΑΒΟ ασυµβατότητα γ Επιλογή παραγώγων για µετάγγιση κατά ΑΒΟ Σύστηµα Lewis Σύστηµα Rh α Επιλογή αίµατος για µετάγγιση µε βάση το σύστηµα Rhesus Συστήµατα Kidd, Kelly, Dyffy και Lutheran 37

4 Σύστηµα ΜΝS Σύστηµα Ρ Άτοµα µε σπάνιες οµάδες Βιολογική σηµασία των οµάδων αίµατος 39 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 41 ΑΙΜΟ ΟΣΙΑ Eθελοντής ή αµειβόµενος δότης; Εξέταση του αιµοδότη Κατηγορίες αιµοδοτών Αιµοληψία Αντιδράσεις κατά την αιµοληψία Έλεγχος ασφαλείας λαµβανοµένου µεταγγιζόµενου αίµατος Τράπεζα αίµατος 53 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 57 ΕΙ Η ΜΕΤΑΓΓΙΣΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ιαχωρισµός αίµατος σε παράγωγα Ολικό αίµα Συµπυκνωµένα ερυθρά αιµοσφαίρια Συµπυκνωµένα ερυθρά µε µειωµένα λευκά Πλυµένα ερυθρά αιµοσφαίρια Κατεψυγµένα ερυθρά αιµοσφαίρια Αιµοπετάλια Πολυµορφοπύρηνα λευκά Κατεψυγµένο πλάσµα Κρυοίζηµα Πρωτεΐνες πλάσµατος Λευκωµατίνη Ανοσοσφαιρίνες Συµπυκνωµένος Παράγων VIII (αντιαιµορροφιλικός) Αντιθροµβίνη ΙΙΙ (ΑΤ ΙΙΙ) 68

5 5 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 69 ΜΕΤΑΓΓΙΣΗ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ Ενηµέρωση ασθενή Γραπτή αιτιολόγηση της µετάγγισης στο ιστορικό Αίτηση για έλεγχο συµβατότητας είγµα αίµατος για έλεγχο συµβατότητας Συµβατότητα των παραγώγων αίµατος Αίτηση αίµατος για προγραµµατιζόµενες χειρουργικές επεµβάσεις Επείγουσα αίτηση για µετάγγιση Μετάγγιση παραγώγων αίµατος Παρακολούθηση ασθενή ιάρκεια µετάγγισης Φίλτρα κατακράτησης λευκοκυττάρων Προθέρµανση παραγώγων Χορήγηση παραγώγων αίµατος Πραγµατοποίηση µετάγγισης από το νοσηλευτικό προσωπικό 74 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 76 ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΕΤΑΓΓΙΣΗΣ ΑΙΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΩΝ Μετάγγιση ολικού αίµατος Περιεγχειρητική χορήγηση αίµατος Οδηγός µετάγγισης στη χειρουργική Μετάγγιση σε οξεία απώλεια αίµατος Άµεση αντιµετώπιση οξείας αιµορραγίας Μετάγγιση σε περιπτώσεις µαιευτικής αιµορραγίας Αιµορραγία ( ιαβάθµιση του σοκ) Μετάγγιση ερυθρών αιµοσφαιρίων Φυσιολογική προσαρµογή στην αναιµία Aσθενείς µε χρόνια αναιµία Αιµοσφαιρινοπάθειες Μεσογειακή αναιµία ρεπανοκυτταρική αναιµία Στερητικές αναιµίες 84

6 Αναιµία Ανοσιακής Αιτίας Μετάγγιση αιµοπεταλίων Ασθενείς µε ουραιµία και αιµορραγική διάθεση Ασκοί αιµοπελίων/ Συµπυκνωµένα αιµοπετάλια Εκλογή τύπου αίµατος Επίµονες καταστάσεις Πρόληψη της αιµοπεταλιακής ανοσοποίησης Μεταγγίσεις λευκών αιµοσφαιρίων Θεραπεία µε παράγωγα του πλάσµατος Πλασµαφαίρεση Υποκατάστατα του πλάσµατος Αυξητικοί αιµοποιητικοί παράγοντες στην ιατρική των µεταγγίσεων Ερυθροποιητίνη Αυξητικός παράγων των κοκκιοκυττάρων Θροµβοποιητίνη Μεταγγίσεις παραγώγων στα νεογνά Νεογνική Αλλοάνοση Θροµβοπενία Νεογνική Αλλοάνοση Ουδετεροπενία Μεταµόσχευση συµπαγών οργάνων Μαζική µετάγγιση 101 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ-ΠΑΡΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΚΑΙ ΚΙΝ ΥΝΟΙ ΑΠΟ ΤΗ ΜΕΤΑΓΓΙΣΗ Άµεσες αντιδράσεις Αιµολυτικές αντιδράσεις Πυρετικές αντιδράσεις (µη αιµολυτικές) Αλλεργικές αντιδράσεις Μη καρδιογενές πνευµονικό οίδηµα Αντίδραση µοσχεύµατος κατά ξενιστού µετά µετάγγιση Μετά µετάγγιση πορφύρα Μικροβιακή µόλυνση των παραγώγων Κυκλοφορική επιβάρυνση-υπερφόρτωση Αιµοσιδήρωση Εµβολή αέρα 111

7 Σηψαιµία Υπερκαλιαιµία-υπασβαστιαιµία Μακροχρόνιες αντιδράσεις (κίνδυνοι-ιογενείς λοιµώξεις) Ηπατίτιδες Σύνδροµο επίκτητης ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας (AIDS) Κυτταροµεγαλοιός (CMV) Σύφιλη Ελονοσία Τρυπανοσωµίαση Νοσος Creutzfeld-Jacob (CJD) 120 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗ ΜΕΤΑΓΓΙΣΗ Ενέργειες προ µετάγγισης Eνέργειες κατά τη µετάγγιση Ενέργειες µετά τη µετάγγιση 127 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 129 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ 135 ΕΠΙΛΟΓΟΣ 152 ΠΕΡΙΛΗΨΗ 153 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

8 8 ΕΠΕΞΗΓΗΣΕΙΣ ΟΡΩΝ-ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΩΝ Α.Μ.Π.: A.Π.: Α.Τ.Ρ.: Α.Ι.D.S.: C.P.D.A.: D.N.A.:.Ε.Π.:.Ε.Σ.: Ε.Α.Α.: Ε.Ε.Σ.: Ε.ΚΕ.Α.: Αιµοπετάλια Αρτηριακή Πίεση Adenosine Triphoshate Acquired Immunodeficiency Syndrome Citrate Phosphate Dextrose Adenine Deoxyribonucleic Acid ιάχυτη Ενδοαγγειακή Πήξη ίκτυο Ενδοθηλιακό Σύστηµα Επιβραδυνόµενη Αιµολυτική Αντίδραση Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός Εθνικό Κέντρο Αιµοδοσίας E.L.I.Z.A.: Enzyme Linked Immunoabsorbent Assay H.I.V.: Η.L.A.: H.T.L.V.: Η.Π.Α.: H.C.V.: H.B.V.: Κ.Π.: Κ.Ι.: Κ.Φ.Π.: Μ.Ε.Θ.: Human Immunodeficiency Virus Human Leukocyte Antigen Human T-cell Lymphotropic Virus Ηνωµένες Πολιτείες Αµερικής Hepatitis C Virus Hepatitis B Virus Κατεψυγµένο Πλάσµα Κρυοίζηµα Κεντρική Φλεβική Πίεση Μονάδα Εντατικής Θεραπείας M.M.H.: Μετά Μετάγγιση Ηπατίτιδα

9 9 Μ.Μ.Ο: Ν.Α.Θ.: Ν.Α.Τ.: Μεταµόσχευση Μυελού Οστών Νεογνική Αλλοάνοση Θροµβοπενία Nukleic Acid Tests N.C.P.E.: Non Cardiogenic Pulmonary Edema Ν.Μ.D.Ρ: National Marrow Donor Program Ο.Α.: R.N.A.: Σ.Ε.: Ολικό Αίµα Rivonucleic Acid Συµπυκνωµένα Ερυθρά Σ.Κ.Α.Ε.: Συντονιστικό Κέντρο Αιµό-Επαγρύπνησης T.A.-G.V.H.D.: Transfusion Associated Graft Versus Host Desease T.R.A.L.I.: Transfusion Related Acute Lung Ingury V.D.R.L.: Venereal Disease Research Laboratory Υ.Υ.Π.: Φ.Κ.Π.: Υπουργείο Υγείας και Πρόνοιας Φρέσκο Κατεψυγµένο Πλάσµα

10 10 Ευχαριστίες Θα ήθελα να ευχαριστήσω θερµά τη κυρία επιβλέπουσα αυτής της εργασίας, Καθηγήτρια κ α Καραβασιλειάδου Σαββατώ, για την ιδέα αυτής, τη συνεχή εποπτεία και υποστήριξη της στο σχεδιασµό και την υλοποίηση της. Η εργασία αυτή σκοπεύει στην ανάδειξη της σηµασίας της µετάγγισης αίµατος και παραγώγων του, ως πρώτιστο δώρο ζωής στον άνθρωπο, παρουσιάζοντας τις παρενέργειες που εµφανίζει και συγχρόνως αναλύεται η αξία της εθελοντικής αιµοδοσίας µε τα προβλήµατα που τη συνοδεύουν και περιορίζουν το έργο της µεταγγισιοθεραπείας. Επίσης, ευχαριστώ θερµά τη σύζυγο µου, η οποία παρ όλο «επιφορτιζόµενη» στο νέο, αξιοθαύµαστο και σηµαντικό ρόλο της µητρότητας, συνέβαλλε σε µέγιστο βαθµό στη δακτυλογράφηση του κειµένου της εργασίας. Θα ήταν παράλειψη να µην αναφερθώ στους φίλους µου Αραµπατζή Ανέστη και Παπαγιαννάκη Πέτρο για τη συνεισφορά τους, όσον αφορά τη περιήγηση στο διαδίκτυο για ανεύρεση θεµάτων σχετικά µε την εργασία. Μοσχίδης Γ. Σταύρος

11 Αφιερωµένο σε όλα τα παιδιά του κόσµου και στη θέληση τους για µάθηση 11

12 12 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Μια από τις σηµαντικότερες και συνάµα επικίνδυνες νοσηλευτικές διαδικασίες για τον ασθενή αποτελεί η µετάγγιση αίµατος. Αυτή ορίζεται ως η χορήγηση αίµατος ενδοφλεβίως στον ασθενή από ασκούς συλλογής αίµατος, το οποίο πάρθηκε από την αιµοδοσία συνανθρώπων µας, εκουσίως για να σωθεί κάποιος που κινδυνεύει. Η µετάγγιση αίµατος αποτελεί δώρο ζωής στον ασθενή σε διάφορες περιπτώσεις, όπως σε θύµατα ατυχηµάτων, εγχειριζόµενους ασθενείς, καρκινοπαθείς, άτοµα µε αναιµία, αιµορραγούντες γυναίκες κατά τη διάρκεια της εγκυµοσύνης κ.α. και κρίνεται πάντα από το γιατρό πότε χρειάζεται να γίνει. Επίσης, θεωρείται ως ένα βαθµό µια επικίνδυνη και δυνητικά θανατηφόρα µορφή θεραπείας και γι αυτόν το λόγο θα πρέπει να υπάρχουν σαφείς ενδείξεις για τη χορήγησή του. Ο γιατρός θα πρέπει συνειδητά και υπεύθυνα να συζητήσει τα δυνητικά οφέλη έναντι γνωστών κινδύνων. Όταν η χορήγηση αίµατος ενδείκνυται, ο γιατρός πρέπει να αποφασίσει αν άρρωστος χρειάζεται αίµα ή παράγωγα αυτού και σε πόσες µονάδες πρέπει να δοθούν. Η µετάγγιση αίµατος αποτελεί πολύτιµο δώρο ζωής στον ασθενή, όταν είναι το ίδιο ασφαλές και η ιδία διαδικασία γίνεται µε ασφαλή τρόπο, αποφεύγοντας έτσι τους διαφόρους κινδύνους που εγκυµονούν. Αυτό επιτυγχάνεται µε τη συνδροµή πάντοτε του νοσηλευτή, ο οποίος υπεύθυνα και µε επαγγελµατισµό είναι αυτός που εφαρµόζει τη µετάγγιση στον ασθενή και στέκεται δίπλα του µε επαγρύπνηση τόσο πριν όσο και κατά τη διάρκεια και το πέρας αυτής της σύνθετης νοσηλευτικής πράξης. Επιπλέον, η µετάγγιση συνιστά κοινωνική προσφορά και ελπίδα ζωής και προϋποθέτει φυσικά την εθελοντική δωρεά αίµατος από τους πολίτες µιας κοινωνίας, την κίνηση αυτή, που αποδεικνύει το ενδιαφέρον που υπάρχει για το συνάνθρωπο και πόσο εύκολο είναι να σώσεις µια ζωή, αφιερώνοντας πέντε λεπτά από τη ζωή του ο καθένας στην αιµοδοσία. Αποτελεί µια πράξη ζωής, καθ ότι αυτό φαίνεται στην πραγµατικότητα από διάφορα περιστατικά σε νοσοκοµεία, που πολύ συχνά ο γιατρός εκτιµά πως ο ασθενής χρήζει άµεσα µετάγγισης, για να σωθεί η ζωή του. Άλλωστε, η σηµασία του αίµατος αναδεικνύεται σε καθηµερινή βάση, αφού υπάρχει συνεχής ζήτηση για προσφορά αίµατος, κυρίως µέσω της εθελοντικής αιµοδοσίας, καλύπτοντας έτσι ένα µεγάλο µέρος των ετήσιων αναγκών µιας χώρας και ειδικότερα για την Ελλάδα, που είναι µεγάλες και ανέρχονται σε µονάδες αίµατος. Εποµένως, η µεταγγισιοθεραπεία συνδέεται άρρηκτα και ενισχύεται η ύπαρξη της από την εθελοντική αιµοδοσία, ώστε σε κρίσιµες καταστάσεις να αποτελεί τη ζωτική θεραπευτική

13 13 πράξη του ασθενή, ο οποίος επωφελείται του αίµατος και των συστατικών του µε απώτερο και κυριότερο σκοπό τη διατήρηση στη ζωή.

14 14 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όταν γίνεται αναφορά στον Πολιτισµό, επικεντρώνεται συνήθως το ενδιαφέρον στα µεγάλα πολιτιστικά επιτεύγµατα, την αισθητική, τις τέχνες και τα γράµµατα. Αυτός είναι ο Πολιτισµός µε κεφαλαίο «Π». Τα επιτεύγµατα του είναι ορατά, µετρήσιµα και συνηθίζεται να αποκαλούνται ανεκτίµητα. Υπάρχει όµως και ο Πολιτισµός µε το µικρό «π», αυτός που απεικονίζεται στην καθηµερινότητα ενός λαού, στο είδος των σχέσεων που αναπτύσσονται µέσα σε µια κοινωνία, στη στάση απέναντι στο κοινωνικό σύνολο και στις συµπεριφορές του καθενός απέναντι στον συνάνθρωπο του. Αυτός ο Πολιτισµός της καθηµερινότητας, περιλαµβάνει αυτά που δεν µετρούνται, αυτά που είναι πραγµατικά ανυπολόγιστα, όχι σε τιµή αλλά σε αξία. Αυτός ο Μικρός ο Μέγας Πολιτισµός, σύµφωνα µε τον Ελύτη, είναι η πεµπτουσία της ζωής. Σε αυτόν τον πολιτισµό της καθηµερινότητας ανήκει και ο Εθελοντισµός, γιατί προσφέρει εµπειρίες που δίνουν νόηµα στη ζωή, γιατί βοηθά στο καθένα να αναγνωρίσει, να κατανοήσει και να ανταποκριθεί στις διαφορετικές ανάγκες των συνανθρώπων του. Μέσα στα πλαίσια του εθελοντισµού, που αναδεικνύουν τη κοινωνική συνοχή, την αλληλοβοήθεια και αλληλεγγύη µεταξύ των συνανθρώπων ανήκει και η εθελοντική αιµοδοσία µε τη σηµασία της, στην οποία συνδέεται άρρηκτα η µετάγγιση αίµατος, όταν και όπου κριθεί αναγκαίο. Η εκτίµηση της συµβολής του αίµατος για τη διατήρηση της ζωής υπήρχε από την εποχή των ανθρώπων των σπηλαίων και την απέδιδαν µε µεταφυσικές ιδιότητες. Ωστόσο, η ιστορία της µετάγγισης παραγώγων αίµατος από άνθρωπο σε άνθρωπο αρχίζει κυρίως από το µεσαίωνα και σταδιακά µε το πέρασµα των χρόνων, µε τις επίµονες προσπάθειες των ερευνητών, η µετάγγιση αίµατος βρήκε το σωστό δρόµο της στηριζόµενη σε επιστηµονικές µεθόδους τα τελευταία εκατό χρόνια, αναδεικνύοντας τη σηµασία του ρευστού αυτού ιστού, που ονοµάζεται αίµα, στον οργανισµό, καθώς και τις ευεργετικές ιδιότητες των συστατικών του. Η µετάγγιση αίµατος, ως θεραπευτικό µέσο, επέτρεψε την αλµατώδη εξέλιξη τόσο της ιατρικής όσο και την πραγµατοποίηση εκτεταµένων χειρουργικών επεµβάσεων και αποτελεί µια από τις συχνές ιατρονοσηλευτικές πράξεις. Η συµβολή της στην επιβίωση και θεραπεία των ασθενών είναι θεµελιώδης, κάτι που σε αυτό βοήθησε η εξέλιξη στο διαχωρισµό των παραγώγων και συστατικών του αίµατος, καθώς και η µετάγγιση αυτών στους ασθενείς, ανάλογα µε την πάθηση τους και όποτε ενδύκνειται, ώστε να µπορεί να κάνει λόγο η επιστήµη για είδη µεταγγισιοθεραπείας. Έτσι, δόθηκε λοιπόν η ελπίδα για συνέχιση της ζωής µε περισσότερη σιγουριά και η δηµιουργία συγχρόνως ενός παγκόσµιου κινήµατος

15 15 εθελοντών αιµοδοτών, που ανέδειξε την πράξη της αιµοδοσίας ως πρώτιστο θέµα ζωής, καθώς και τα διάφορα προβλήµατα που ταλανίζουν αυτή την εθελοντική κίνηση. Οι κίνδυνοι ωστόσο παραµένουν και αφορούν τόσο τη µετάδοση λοιµωδών νοσηµάτων µέσα από τη µετάγγιση, όσο και τη µη ορθή χρήση του αίµατος και των παραγώγων του από το προσωπικό των επαγγελµάτων υγείας. Γι αυτό το λόγο θα αναλυθούν πιο κάτω όλοι οι παράµετροι, που αποτελούν τους κινδύνους της µετάγγισης αίµατος, ώστε να φανεί, ότι για την εξασφάλιση της ποιότητας του αίµατος, είναι απόλυτη ανάγκη το αίµα που µεταγγίζεται να είναι ποιοτικά άριστο µέσα από έγκυρους επιστηµονικούς µεθόδους ελέγχου ασφάλειας του αίµατος. Προέχει λοιπόν η ασφάλεια των µεταγγιζοµένων µε τη κατάκτηση µηδενικού κινδύνου από τη χρήση παραγωγών αίµατος στον ασθενή, ώστε η µετάγγιση να αποτελεί πραγµατική πράξη ζωής. Επιπλέον, θα ήταν µεγάλη παράλειψη να µην γίνει εκτενής αναφορά στις ανεπιθύµητες ενέργειες, που µπορεί να προκληθούν από τη µετάγγιση άµεσα κατά τη διάρκεια αυτής ή αµέσως ή λίγο µετά τη λήξη της, µε την εκδήλωση διαφόρων συµπτωµάτων, που µπορεί να θέσουν σε κίνδυνο την ίδια τη ζωή του ασθενή. Στο σηµείο αυτό είναι σηµαντική η ουσιαστική παρέµβαση που θα δοθεί από το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό, που µε επαγγελµατισµό και επιστηµονική κατάρτιση, θα αντιµετωπίσει τις επιπλοκές σε ένα ικανοποιητικό επίπεδο. Ούτως ή άλλως, ο ρόλος του νοσηλευτή είναι σηµαντικός στη µετάγγιση αίµατος και παραγώγων του, γιατί θεωρείται απαραίτητη η παρουσία αυτού δίπλα στο µεταγγιζόµενο άτοµο, τόσο πριν για τη γενική εκτίµηση του, όσο και κατά τη διάρκεια και µετά τη λήξη της µετάγγισης για την πρόληψη επικινδύνων για την υγεία καταστάσεων. Αίµα, αιµοδοσία και µετάγγιση! Τρεις έννοιες αλληλένδετες µεταξύ τους, που αν η µια έχει πρόβληµα, τότε και οι υπόλοιπες θα περιορίσουν την προσφορά τους. Η κοινωνία ως σύνολο, που ενδιαφέρεται για το συνάνθρωπο, καλείται να πράξει το καθήκον της. Αφιερώνοντας ο καθένας 10 λεπτά από τη χρόνο του στην αιµοδοσία για να δωρίσει ζωή, συµβάλλει µε τον καλύτερο τρόπο, ώστε οι τρεις αυτοί κρίκοι της θεραπευτικής αυτής αλυσίδας για τη ζωή, να παραµείνουν άρρηκτα δεµένοι. Αποτελεί χρέος του Κράτους να διασφαλίσει, µέσα από θεσµοθετηµένους κανόνες και νόµους και να εγγυηθεί για τη σωστή διαδικασία αιµοληψίας και διατήρησης και διακίνησης του αίµατος, ενισχύοντας τον εθελοντισµό. Έτσι λοιπόν, θεωρείται σηµαντική η ανάπτυξη µέτρων, που θα µπορούσαν µε διάφορες παρεµβάσεις του Κράτους και άλλων διαφόρων φορέων της κοινωνίας, να θωρακίσουν την ορθολογική χρήση του αίµατος από τη συλλογή µέχρι τη µετάγγιση.

16 16 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙA 1.1 Ιστορική διαδροµή µετάγγισης του αίµατος Όλα τα αρχαία ιατρικά συστήµατα αναγνώριζαν το αίµα ως ένα σηµαντικό υγρό και η αρχή της θεραπευτικής µεταφοράς του εξυπακουγόταν στις φιλοσοφίες τους. Έτσι, δηµιουργούνταν εκείνα τα χρόνια πολύ συχνά το ερώτηµα, πως αν κάποιος είναι φορέας του «ζωτικού πνεύµατος» ή κάποιας άλλης ουσίας της ζωής, γιατί να µην µεταγγίζεται από ένα άτοµο σε ένα άλλο, όταν υπάρχει ανάγκη; 1 Πολλές ήταν οι χειρουργικές και χειριστικές µέθοδοι των γιατρών της Αιγύπτου, της Ελλάδας, της Ρώµης και της Αναγέννησης και ήταν πολύ πιο πολύπλοκες, από τεχνική άποψη, από το να εισάγει κάποιος ένα µικρό σωλήνα µέσα σε µια φλέβα, µια πράξη δηλαδή που σε οδηγεί στη «καρδιά» της πραγµατοποίησης της µετάγγισης. Ωστόσο, εκείνο που καθυστέρησε τα αποτελεσµατικά πειράµατα µετάγγισης ως τους νεότερους χρόνους, ήταν απλώς το γεγονός, ότι µέχρι να γίνει αποδεκτή η ιδέα της κυκλοφορίας του αίµατος, µια φλέβα δε θεωρούνταν σαν η πιο προφανής είσοδος προς την κυκλοφορία, αλλά το στόµα φαινόταν ο πιο σωστός δρόµος, όπως υποστήριζε π.χ. ο Γαληνός. 1 Γι αυτό επιληπτικοί Ρωµαίοι παρακολουθούσαν αγώνες µονοµάχων µε την ελπίδα να πάρουν µια ή δύο ρουφηξιές από το υποτιθέµενο ιαµατικό χυµένο αίµα των µονοµάχων, που στάθηκαν άτυχοι. Εκείνοι, πάλι που είχαν κρίσεις µάλλον υστερικές και όχι πραγµατικά επιληπτικές, µπορούσαν θαυµάσια να θεραπευτούν µε µια τόσο δραµατική δηµόσια εµπειρία, κι αυτό οπωσδήποτε θα ενίσχυε το θρύλο για αυτή τη γνωστότατη αιµατοθεραπεία. Κατά τους αρχαίους, λοιπόν, χρόνους, το αίµα αποτελούσε θεραπευτική προσέγγιση µέσω της αφαίµαξης για αποµάκρυνση του «κακού πνεύµατος» και αποτελούσε τον έναν από τους βασικούς χυλούς, υπεύθυνους για την υγεία και τις ασθένειες (φλέγµα, αίµα, κίτρινη χολή και µαύρη χολή). 2 Όταν ένας γιατρός, ο Stefano Infessura, ισχυρίστηκε πως µπορούσε να ξανανιώσει τον ετοιµοθάνατο Πάπα Ιννοκέντιο Η, στα 1492, χρησιµοποίησε το αίµα τριών δεκάχρονων παιδιών και πρότεινε να το δώσει στο γέρο Πάπα από το στόµα Την εποχή εκείνη αυτό αποτελούσε καθιερωµένη και λογική θεραπεία. Προς τιµήν του, ο άρρωστος Πάπας αρνήθηκε να ξανανιώσει µε το µέσο αυτό, τα τρία παιδιά όµως πέθαναν και ο γιατρός το έσκασε βιαστικά. Η πίστη στα θεραπευτικά αποτελέσµατα του αίµατος ήταν διαδοµένη. Μια

17 17 κυρία του Μεσαίωνα κατακρίθηκε, γιατί έκανε µπάνιο µε φρέσκο νεανικό αίµα, όχι γιατί έκανε λάθος, όταν λογάριαζε πως έτσι θα κρατούσε µακριά τα γηρατειά-κάθε άλλο-, αλλά γιατί κυκλοφορούσε η φήµη ότι ένας µεγάλος αριθµός από κοπέλες είχαν πεθάνει για να της προµηθέψουν το µέσο αυτό της θεραπείας. Τα παραπάνω ακούγονται αδύνατα στον σηµερινό φιλάνθρωπο κόσµο, αλλά µόνο µέχρις ότου θυµηθεί τις τοπικά επιδοκιµαζόµενες υπερβολές, που σηµειώνονται κατά καιρούς στους πολέµους και στις πολιτικές ή κοινωνικές επαναστάσεις. 1-3 Συνήθως, όµως, γινόταν χρήση για θεραπευτικούς σκοπούς πρώτα αίµα ζώων και όχι ανθρώπων. Σε µια περικοπή από κείµενο του ιοσκουρίδη γινόταν συστάσεις για την εφαρµογή της µεθόδου, που ίσχυσαν πάνω από χίλια χρόνια. Το αίµα της χήνας ή της πάπιας, αρσενικής ή θηλυκής και του κατσικιού είναι ωφέλιµο, όταν ανακατεύεται µε αντίδοτο. Το αίµα του αγριοπερίστερου, της χελώνας και του περιστεριού αλείφονται πάνω σε νέες πληγές των µατιών ή σε κοκκινισµένα µάτια ή που έχουν αδύνατη όραση. Ιδιαίτερα, όµως, το αίµα του περιστεριού σταµατάει την αιµορραγία των µηνίγγων και το αίµα του τράγου, της κατσίκας, του αρσενικού ελαφιού και του λαγού, αν τηγανιστεί και παρθεί έτσι, σταµατάει τις δυσεντερίες και τις διάρροιες του κολικού, ιδίως αν το πιει κανείς µε το κρασί, που είναι καλό για τα δηλητήρια. Επιπλέον, το αίµα του λαγού, αν αλειφθεί ζεστό πάνω στα ηλιακά εγκαύµατα θεραπεύει αυτά και τις πανάδες και το αίµα του σκύλου πινόµενο κάνει καλό εκείνους που δάγκωσε λυσσασµένο σκυλί ή έχουν πιει δηλητήριο, ενώ το αίµα της χελώνας της ξηράς πινόµενο λένε πως κάνει καλό στους επιληπτικούς και το αίµα της θαλάσσιας χελώνας, πινόµενο µε κρασί και πιτιά λαγού και κύµινο, κάνει καλό στα δαγκώµατα από δηλητηριώδη ζώα και στην κατάποση ενός φρύνου. Το αίµα του ταύρου πάλι αν τεθεί µαζί µε πολέντα µαλακώνει τη σκληράδα, ενώ αυτό από βαρβάτα αλόγα, αν ανακατευτεί µε φάρµακα, είναι αντισηπτικό. Τέλος, το αίµα του χαµαιλέοντα πιστεύεται ότι προκαλεί πτώση των βλεφαρίδων, όπως και το αίµα των πράσινων βατράχων. 1 Χάρη στο τυχαίο ανακάτεµα των γονιδίων, που καθορίζουν τις νοητικές δυνατότητες, όπως και τους άλλους σωµατικούς χαρακτήρες, κάθε γενιά έχει την αναλογία της σε ανθρώπους προικισµένους µε εξαιρετικό µυαλό. Ενίοτε, όµως, οι κοινωνικές συνθήκες και ανάγκες, και το επίπεδο γνώσεων, είναι τέτοια που ένας ασυνήθιστα µεγάλος αριθµός από παρόµοιες µεγαλοφυΐες συνεργάζονται για µια ολοκληρωµένη έρευνα ιδεών. Αυτό συνέβηκε στην Αθηνά του Περικλή. Συνέβηκε ξανά τον 17 ο αιώνα, όταν ο αρχιτέκτονας Wren, ο χηµικός Boyle, ο µαθηµατικός Νεύτωνας και µερικοί άλλοι θεµελίωσαν την αγγλική παράδοση της πειραµατικής επιστήµης. 1,2

18 18 Την ίδια εποχή παρατηρήθηκε και η ανάπτυξη της πειραµατικής ιατρικής (που ακόµα δε θεωρούνταν χωριστός κλάδος) από τους γιατρούς Willis και τον Sideman πάνω στα θεµέλια που έθεσε ο Χάρβεϊ. Ήταν και αυτό µια πτυχή εξαιρετικής άνθησης των ανακαλύψεων, που σηµειώθηκε σε ολόκληρη την πολιτισµένη Ευρώπη και πραγµατοποιήθηκε κυρίως έξω από τα πανεπιστήµια. Μεγαλοφυείς άνθρωποι απελευθερώνονταν από τα δεσµά της Εκκλησίας και της παραδοσιακής σκέψης και καµιά φορά ενώνονταν, για να αποτελέσουν τα δικά τους «αόρατα κολλέγια» ή «µυστικές ακαδηµίες», όπως τους άρεσε να τα αποκαλούν. 3-5 Όταν η αλήθεια για την κυκλοφορία του αίµατος διαπιστώθηκε από τον William Harvey, ένας από τους πρώτους που είδαν τη δυνατότητα να χορηγηθούν φάρµακα µέσω µιας φλέβας ήταν ο Christopher Wren. Ο Robert Boyle, o «Πατέρας της χηµείας και ο αδελφός του κοµήτη του Cork», είδε τον Wren να εκτελεί ένα πείραµα, χρησιµοποιώντας ένα κάλαµο φτερού και µια κύστη για να κάνει ενδοφλέβιες ενέσεις στο σκύλο του Boyle. Ο Boyle δοκίµασε και ο ίδιος και ύστερα διατύπωσε τη γνώµη ότι «δοκιµές µπορούσαν να γίνουν πάνω σε µερικά ανθρώπινα σώµατα, ιδιαίτερα σε σώµατα κακοποιών». Κατόπιν, o Boyle είπε «ύστερα από λίγους µήνες, ένας ξένος πρεσβευτής, ένα παράξενο άτοµο µε πληροφόρησε ότι έβαλε να κάνουν δοκιµή µε έγχυση Crocus Metallorum σε ένα από τους κατωτέρους υπηρέτες του, που άξιζε να κρεµαστεί. Όµως ο τύπος αυτός, µόλις άρχισε να γίνεται η ένεση, έπεσε (είτε πραγµατικά, είτε προσποιητά) σε λιποθυµία, οπότε µη θέλοντας να συνεχίσουν ένα παρακινδυνευµένο πείραµα, σταµάτησαν». 1 Την εποχή εκείνη περίπου ο Samuel Butler έγραψε µια παρωδία για τον Boyle, τους φίλους του και τα σκυλιά τους. Υπογράµµισε o Butler πόσο πρέπει να προσέξει κανείς να χρησιµοποιεί ένα σκυλί και όχι µια γάτα: «Γιατί ένας γάτος όπως ξέρετε, έχει εννέα ζωές, δηλαδή οκτώ σε επιφυλακή και µια σε ενέργεια και δεν είναι διόλου εύκολο να ανιχνεύσεις και να δεις σε πόσες από αυτές η ολέθρια δύναµη του καταστροφικού αυτού φαρµάκου θα επιδράσει» και «είναι θαυµάσιο να κοιτάς αυτόν τον εξαίσιο δόκτορα, του οποίου η επαρχία βρίσκεται στο µπουντουάρ ωραίων κυριών και του οποίου καθηµερινή απασχόληση είναι να ψάχνει τις τρυφερές αρτηρίες των φιλντισένιων καρπών των χεριών τους, ότι αυτός, λέγω, θα καταδεχόταν ωστόσο να ψέξει τη φθίνουσα διαστολή ενός ξέπνοου µπάσταρδου». 1 Το χειµώνα του 1667, έφεραν στον Ζαν Μπαπτίστ Ντενί, διακεκριµένο γιατρό που φρόντιζε τον βασιλιά Λουδοβίκο Ι της Γαλλίας, ένα βίαιο φρενοβλαβή ονόµατι Αντουάν Μορουά. Ο Ντενί είχε την ιδανική «θεραπεία» για τη µανία του Μορουά-µετάγγιση αίµατος µοσχαριού-, το οποίο πίστευε ότι θα καταπράυνε τον ασθενή του. Αλλά η κατάσταση του Μορουά δεν εξελίχθηκε καλά. Είναι αλήθεια ότι, αφού έκανε και δεύτερη µετάγγιση, η

19 19 κατάσταση του βελτιώθηκε. Αλλά σύντοµα αυτός ο Γάλλος κυριεύτηκε και πάλι από τρέλα και πέθανε σε µικρό χρονικό διάστηµα. 4-6 Μολονότι, διαπιστώθηκε αργότερα ότι ο Μορουά πέθανε, επειδή δηλητηριάστηκε µε αρσενικό, τα πειράµατα του Ντενί µε αίµα ζωών ξεσήκωσαν µεγάλη αντιλογία στη Γαλλία. Τελικά, το 1670 αυτή η µέθοδος απαγορεύτηκε. Αργότερα, το Αγγλικό Κοινοβούλιο, ακόµη δε και ο Πάπας, επέβαλαν την ιδία απαγόρευση. Οι µεταγγίσεις αίµατος έπεσαν τα επόµενα 2, 3, χρόνια. Το 19 ο αιώνα, οι µεταγγίσεις αίµατος επανεµφανιστήκαν. Σε αυτή την αναβίωση πρωτοστάτησε το 1818 ένας Άγγλος µαιευτήρας ονόµατι Τζέιµς Μπλάντελ. Με τις βελτιωµένες µεθόδους του και τα εξελιγµένα όργανα του και µε την επιµονή του να χρησιµοποιείται µόνο ανθρώπινο αίµα, ο Μπλάντελ ξαναέφερε τις µεταγγίσεις στο προσκήνιο. 3 Το 1873, ο Φ. Γκεζέλιους, Πολωνός γιατρός, αναχαίτισε την αναβίωση των µεταγγίσεων µε µια τροµακτική διαπίστωση. Μισές και πλέον µεταγγίσεις που είχαν γίνει, είχαν επιφέρει το θάνατο. Όταν το έµαθαν, διακεκριµένοι γιατροί άρχισαν να καταδικάζουν αυτή τη µέθοδο και τότε, πάλι, οι µεταγγίσεις έχασαν έδαφος. 2,3 Κατόπιν, το 1878, ο Γάλλος γιατρός Ζορζ Αγίεµ τελειοποίησε ένα διάλυµα χλωριούχου νατρίου, το οποίο, όπως ισχυριζόταν µπορούσε να υποκαταστήσει το αίµα. Ανόµοια µε το αίµα, αυτό το διάλυµα δεν είχε παρενέργειες, δεν έπηζε και µεταφερόταν εύκολα. 3 Το 1900 ο Αυστριακός παθολόγος Κάρολ Λαντστάινερ ανακάλυψε την ύπαρξη οµάδων αίµατος και διαπίστωσε ότι η µια οµάδα δεν είναι πάντα συµβατή µε κάποια άλλη. Να λοιπόν, γιατί πολλές µεταγγίσεις στο παρελθόν είχαν καταλήξει σε τραγωδία! Τώρα, αυτό µπορούσε να αλλάξει απλώς µε το να βεβαιώνεται κανείς ότι η οµάδα αίµατος του δότη, ήταν συµβατή µε του δεκτή. Με αυτή τη γνώση, οι γιατροί άρχισαν να εµπιστεύονται και πάλι τις µεταγγίσεις πάνω στην ώρα για τον Α Παγκόσµιο Πόλεµο Μεταγγίσεις αίµατος και πόλεµος Στη διάρκεια του Α Παγκοσµίου πολέµου, γίνονταν αφειδώς µεταγγίσεις αίµατος σε πληγωµένους στρατιώτες. Φυσικά, το αίµα πήζει γρήγορα και παλιότερα θα ήταν σχεδόν αδύνατη η µεταφορά αίµατος στο πεδίο της µάχης. Στις αρχές του 20 ου αιώνα, ο ρ Ρίτσαρντ Λιούισον, του Νοσοκοµείου Μάουντ Σάιναι της Νέας Υόρκης, πειραµατίστηκε επιτυχηµένα

20 20 µε µια αντιπηκτική ουσία, που ονοµάζεται κιτρικό νάτριο. Πολλοί ιατροί είδαν αυτή την εκπληκτική ανακάλυψη σαν θαύµα. «Ήταν σαν να είχαµε καταφέρει να κρατήσουµε ακίνητο τον ήλιο», έγραψε ο ρ Μπέρτραµ Μ. Μπέρνχαιµ, διακεκριµένος ιατρός εκείνης της εποχής. 4, 6 Με τον Α Παγκόσµιο Πόλεµο, η ζήτηση για αίµα αυξήθηκε. Το κοινό βοµβαρδιζόταν µε αφίσες που έλεγαν «ώσε αίµα ΤΩΡΑ», «Το αίµα σου µπορεί να τον ΣΩΣΕΙ» και «ΑΥΤΟΣ έδωσε το αίµα του. ΕΣΥ θα δώσεις το δικό σου;». Η έκκληση για αίµα βρήκε µεγάλη ανταπόκριση. Στη διάρκεια του Β Παγκοσµίου πολέµου, στις Η.Π.Α. δόθηκαν περίπου µονάδες αίµατος. Υπολογίζεται ότι στο Λονδίνο συλλέγχθηκαν και διανεµηθήκαν πάνω από λίτρα. Φυσικά, οι µεταγγίσεις αίµατος περιέκλειαν αρκετούς κινδύνους για την υγεία, όπως έγινε σύντοµα φανερό. 4, Ασθένειες που µεταδίδονται µε το αίµα Μετά το Β Παγκόσµιο Πόλεµο, η αλµατώδης πρόοδος της ιατρικής κατέστησε εφικτές χειρουργικές επεµβάσεις, που προηγουµένως ήταν αδιανόητες. Ως αποτέλεσµα, γεννήθηκε µια παγκόσµια βιοµηχανία µε τζίρο πολλά δις δολάρια το χρόνο, προκειµένου να παράσχει αίµα για τις µεταγγίσεις, τις οποίες οι γιατροί άρχισαν να θεωρούν αναπόσπαστο 3, 4, 6 µέρος των χειρουργικών επεµβάσεων. Ωστόσο, σύντοµα ήρθε στο προσκήνιο η ανησυχία για τις ασθένειες που σχετίζονταν µε τις µεταγγίσεις. Στη διάρκεια του πολέµου της Κορέας, λόγου χάρη, σχεδόν το 22% των ατόµων που έκαναν µετάγγιση πλάσµατος, προσβλήθηκαν από ηπατίτιδα-σχεδόν τριπλάσιο 3, 4, 6 ποσοστό σε σχέση µε το Β Παγκόσµιο Πόλεµο. Στη δεκαετία του 1970, τα κέντρα για τον έλεγχο των ασθενειών στις Η.Π.Α. υπολόγισαν ότι κάθε χρόνο πέθαιναν από ηπατίτιδα που οφείλονταν στις µεταγγίσεις, ενώ άλλοι υπολογισµοί έδιναν δεκαπλάσιο αριθµό. Χάρη στα καλύτερα τεστ και στην προσεκτικότερη επιλογή των αιµοδοτών, τα κρούσµατα ηπατίτιδας Β µειωθήκαν. Έπειτα, όµως, µια καινούργια και ενίοτε θανατηφόρα µορφή του ιού - η ηπατίτιδα C- άρχισε να προξενεί µεγάλες απώλειες. Υπολογίζεται ότι τέσσερα εκατοµµύρια Αµερικανοί προσβληθήκαν από αυτόν τον ιό, αρκετές εκατοντάδες από αυτούς από µεταγγίσεις αίµατος. 3,4

21 21 Οµολογουµένως, τα αυστηρά τεστ µείωσαν τελικά τη διάδοση της ηπατίτιδας C. Ωστόσο, ορισµένοι φοβούνται ότι θα εµφανιστούν καινούργιοι κίνδυνοι, οποίοι δεν θα γίνουν αντιληπτοί, παρά µόνο όταν θα είναι πολύ αργά. 3 Στη δεκαετία του 1980, διαπιστώθηκε ότι το αίµα µπορεί να είναι µολυσµένο από τον ιό HIV, κοινώς AIDS. Αρχικά, οι υπεύθυνοι των τραπεζών αίµατος δεν ήθελαν να παραδεχτούν, ότι τα αποθέµατα τους θα µπορούσαν να είναι µολυσµένα. 3 Κατά τη διάρκεια του χρόνου τα ποσοστά θνησιµότητας από τη µόλυνση του ιού του AIDS ανεβήκαν σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες και ακόµη πιο υψηλά ήταν και είναι σε χώρες της Αφρικής. Σήµερα, λόγω των βελτιωµένων τεστ, η µετάδοση του ιού µέσω των µεταγγίσεων αίµατος είναι σπάνια στα αναπτυγµένα κράτη. Ωστόσο, η µετάδοση αυτού του ιού εξακολουθεί να αποτελεί πρόβληµα στα αναπτυσσόµενα κράτη, στα οποία τα τεστ δεν εφαρµόζονται. 1,3 1.4 ιαµοιρασµένο αίµα Πολλές θρησκείες χρησιµοποίησαν το αίµα σαν µυστηριακό έµβληµα για τις αλήθειες και τις πραγµατικότητες, που οι άνθρωποι στη ζωή τους κατάκτησαν, διαµοιραστήκαν ή έχασαν. Ο θηλυκός πελεκάνος, που τρέφει τα µικρά του µε το αίµα του στήθους του, θεωρούνταν από τους αρχαίους Αιγυπτίους σύµβολο της οικογενειακής αγάπης και για το λόγο αυτό τον πελεκάνο δεν το κυνηγούσαν για θήραµα τροφής. Το µύθο το µετέφεραν από την Αφρική οι πρώτοι Χριστιανοί Πατέρες ως σύµβολο της Αγάπης του Χριστού, και από τότε επαναλαµβάνεται στα βιβλία ζωολογίας, στην ποίηση, στη Χριστιανική τέχνη και διακοσµητική. Σήµερα, ο πελεκάνος χρησιµοποιείται συχνά από οργανώσεις των αιµοδοτών για σήµα τους. Στην πραγµατικότητα η µητέρα πελεκάνα τρέφει τα µικρά της µε ξερασµένη τροφή, σπρώχνοντας το ράµφος τους µέσα στο σάκο της. Μερικά είδη πελεκάνων έχουν ράµφος µε κόκκινη µύτη, και η µητέρα, καθώς πιέζει το ράµφος της πάνω στο στήθος της για να βγάλει τη τροφή, µπορεί να έδωσε αφορµή στην γέννησή του µύθου, ότι τρέφει τα µικρά της µε το αίµα της. Η αντίληψη για διαµοιραζόµενες ουσίες είναι σωστή, έστω και αν η συγκεκριµένη ζωολογική παρατήρηση δεν είναι. 1, 6 Μέχρι πριν δυο γενιές, όσοι έδιναν αίµα εθελοντικά, χωρίς αµοιβή θεωρούνταν ήρωες και ηρωίδες. Σήµερα, δεν είναι τίποτα παραπάνω από ότι εκατοµµύρια πολιτισµένων ανθρώπων, οι οποίοι µε τρόπο σεµνό, αλλά που δραµατοποιείται από το συµβολισµό που γεννά, υφίσταται εθελούσια κάποια ενόχληση και ελαφρά στεναχώρια προς όφελος άλλων. 1

22 22 Θα πρέπει να γίνει µνεία στους µάρτυρες του Ιεχωβά, οι οποίοι δεν επιθυµούν τη µετάγγιση αίµατος είτε στους ιδίους είτε σε µέλη της οικογένειας τους και σε συγγενείς τους ακόµη και σε περιπτώσεις που κινδυνεύει άµεσα η υγεία τους, φέρνοντας έτσι σε δύσκολη θέση το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό για τις ενέργειες που θα ακολουθηθούν. Είναι κάτι που τους το απαγορεύει το δόγµα τους, θεωρώντας τη µετάγγιση αίµατος «µόλυνση» της ιδίας της ψυχής και του χαρακτήρα και µεγάλη αµαρτία Στοιχεία ιστορίας αιµοδοσίας και µετάγγισης στην Ελλάδα Η ιστορία της αιµοδοσίας στην Ελλάδα περιλαµβάνει τρεις περιόδους, όπως χαρακτηριστικά περιγράφει ένας εκ των πρωτεργατών, ο Ιπποκράτης Τσεβρένης. Η πρώτη περίοδος αρχίζει πριν από το Β Παγκόσµιο Πόλεµο, από στελέχη του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, τον καθηγητή Μαθιό Μακά και τον Μικέ Παιδούση. Σύµφωνα µε έρευνα του Μικέ Παιδούση (που έχει αφήσει αξιόλογο συγγραφικό έργο γύρω από την ιστορία της αιµοδοσίας) κατά τους Βαλκανικούς πολέµους και τον Α Παγκόσµιο Πόλεµο δεν πραγµατοποιήθηκαν 2, 5, 7 µεταγγίσεις αίµατος στην Ελλάδα. Ο πρώτος που έκανε µετάγγιση στην Ελλάδα ήταν ο καθηγητής Σπύρος Οικονόµου στη πολυκλινική Αθηνών το 1916 και Για τη πρώτη του µετάγγιση πήρε αίµα από το βοηθό του ιατρό Μιχάλη Πατρικαλάκη. Έπειτα, το 1931 ο Ι. Κ. Καλαϊτζής ανακοίνωσε 22 µεταγγίσεις, που έγιναν στο Νοσοκοµείο Ευαγγελισµός µε τη συσκευή Checker. Το 1932 έγιναν µεταγγίσεις αίµατος από το καθηγητή Μαρίνο Γερουλάκο στο ηµοτικό Νοσοκοµείο, ενώ το 1938 ο Νικόλαος Πέτσας εφάρµοσε µετάγγιση απινιδωθέντος αίµατος. Μέχρι το 1938 έγιναν περίπου 1935 µεταγγίσεις αίµατος στην Ελλάδα µε άµεση και έµµεση µέθοδο, χωρίς συντήρηση του αίµατος. 2, 5, 7. Με την άµεση µέθοδο ο αιµοδότης, στον οποίο γινόταν αποκάλυψη φλέβας, βρισκόταν κοντά στον ασθενή και το αίµα µεταγγιζόταν αµέσως µε τη βοήθεια συσκευής checker, beck ή juke. Με την έµµεση µέθοδο, το αίµα του αιµοδότη, που και πάλι χρειαζόταν να βρίσκεται κοντά στον ασθενή, λαµβανόταν µέσα σε κύλινδρο µε κιτρικό νάτριο και το µετάγγιζαν στον ασθενή µε σύριγγες. Όταν άρχισε να εφαρµόζεται η συντήρηση σε ψυγείο, η προπαρασκευαστική εργασία ήταν ιδιαίτερα κοπιαστική, το αίµα λαµβανόταν σε σύριγγες των 60 ml, που περιείχαν κιτρικό και γλυκόζη και συντηρούνταν στο ψυγείο. 2, 5

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΑΓΓΙΣΕΩΝ ΑΙΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΩΝ

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΑΓΓΙΣΕΩΝ ΑΙΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΩΝ 1 ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΑΓΓΙΣΕΩΝ ΑΙΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΩΝ Καραβασιλειάδου Σαββατώ, Καθηγήτρια (Επιβλέπουσα) 2 3 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΕΠΕΞΗΓΗΣΕΙΣ ΟΡΩΝ-ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΩΝ 8 ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις. Ελισάβετ Γεωργίου Αιματολόγος, Επίμ. Β Αιματολογικό Τμήμα Γ. Ν. Παπαγεωργίου

Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις. Ελισάβετ Γεωργίου Αιματολόγος, Επίμ. Β Αιματολογικό Τμήμα Γ. Ν. Παπαγεωργίου Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις Ελισάβετ Γεωργίου Αιματολόγος, Επίμ. Β Αιματολογικό Τμήμα Γ. Ν. Παπαγεωργίου Μεταγγίσεις σε νεογνά και παιδιά Μεταγγίσεις στον νεογνικό πληθυσμό Μεταγγίσεις στον

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3 Κυκλοφορικό Σύστημα Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Η μεταφορά των θρεπτικών ουσιών στα κύτταρα και των ιστών και η απομάκρυνση από αυτά των άχρηστων γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑ.Λ ΜΑΘΗΜΑ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ - ΑΙΜΑΤΟ ΟΣΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ÅÐÉËÏÃÇ

Γ ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑ.Λ ΜΑΘΗΜΑ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ - ΑΙΜΑΤΟ ΟΣΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ÅÐÉËÏÃÇ 1 Γ ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑ.Λ ΜΑΘΗΜΑ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ - ΑΙΜΑΤΟ ΟΣΙΑΣ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Σελ.65, Αιµατολογία Αιµοδοσία Ι ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Τα µεγάλα µονοκύτταρα ή µονοπύρηνα αποτελούν τα φαγοκύτταρα του οργανισµού,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑ. 2o ΕΠΑΛ ΑΜΑΛΙΑΔΑΣ 2012-2013

ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑ. 2o ΕΠΑΛ ΑΜΑΛΙΑΔΑΣ 2012-2013 ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑ 2o ΕΠΑΛ ΑΜΑΛΙΑΔΑΣ 2012-2013 2 ο ΕΠΑΛ ΑΜΑΛΙΑΔΑΣ 2012-2013 ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΕΣ ΜΑΘΗΤΕΣ FANTASTIC 3 ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΤΣΑΝΤΩΝΗΣ ΔΑΦΝΗ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΑ ΑΓΓΕΛΗ-ΒΑΓΓΕΛΗ ΕΘΕΛΟΝΤΕΣ ΣΤΡΟΥΜΦ ΗΛΙΑΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία στο μάθημα της βιολογίας υπεύθυνη καθηγήτρια : Ζαρφτσιάν Μαρία Ελένη

Εργασία στο μάθημα της βιολογίας υπεύθυνη καθηγήτρια : Ζαρφτσιάν Μαρία Ελένη Εργασία στο μάθημα της βιολογίας υπεύθυνη καθηγήτρια : Ζαρφτσιάν Μαρία Ελένη Εισαγωγή: Το κυκλοφορικό είναι από τα πιο σημαντικά αλλά και από τα πιο ευαίσθητα συστήματα του οργανισμού μας. Τα προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

Παναγιώτα Κουτσογιάννη Αιµατολόγος ΝΥ Αιµοδοσίας Γ.Ν.Α. «Ο Ευαγγελισµός»

Παναγιώτα Κουτσογιάννη Αιµατολόγος ΝΥ Αιµοδοσίας Γ.Ν.Α. «Ο Ευαγγελισµός» ΑΙΜΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΜΑΚ ΜΕ ΜΙΚΤΗ ΑΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑ ΑΒΟ Παναγιώτα Κουτσογιάννη Αιµατολόγος ΝΥ Αιµοδοσίας Γ.Ν.Α. «Ο Ευαγγελισµός» ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΑΙΜΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ (ΜΑΚ) Αποδεκτή θεραπεία για ασθενείς µε: συγγενείς

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΑΙΜΑΤΟΣ-ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΕΩΣ ΤΗΝ ΜΕΤΑΓΓΙΣΗ

ΘΕΜΑ: ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΑΙΜΑΤΟΣ-ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΕΩΣ ΤΗΝ ΜΕΤΑΓΓΙΣΗ ΘΕΜΑ: ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΑΙΜΑΤΟΣ-ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΕΩΣ ΤΗΝ ΜΕΤΑΓΓΙΣΗ ΜΙΛΟΡΟΛΑ ΚΛΕΟΝΙΚΗ,ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕ ΘΕΟΔΩΡΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΑΝΔΡΙΑΝΑ,ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕ ΚΟΝΤΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΗ, ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕ ΤΙΚΑ ΧΡΙΣΤΙΝΑ,ΠΡΟΙΣΤΑΜΕΝΗ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ ΠΓΝΑΙ.

Διαβάστε περισσότερα

Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις

Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις Ελισάβετ Γεωργίου Αιματολόγος Αιματολογικό Τμήμα Γ. Ν. Παπαγεωργίου Ακαδημία Αιμοδοσίας, Ιούνιος 2014 Μεταγγίσεις σε νεογνά και παιδιά Μεταγγίσεις στον νεογνικό πληθυσμό

Διαβάστε περισσότερα

αίματος κατά τη μετάγγιση Η ιστορία της μετάγγισης ενήργησε μετάγγιση από άνθρωπο σε άνθρωπο. αίματος με το σύστημα ΑΒΟ της συμβατότητας

αίματος κατά τη μετάγγιση Η ιστορία της μετάγγισης ενήργησε μετάγγιση από άνθρωπο σε άνθρωπο. αίματος με το σύστημα ΑΒΟ της συμβατότητας Αίμα Παράγωγα αίματος και νοσηλευτικές ευθύνες κατά τη μετάγγιση Η ιστορία της μετάγγισης αίματος Μυθικά χρόνια το αίμα προκαλούσε δέος και φόβο Σταθμοί στην ιστορία της αιμοδοσίας ήταν 1790 ο James Blundell

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Αιμοδοσία: χορήγηση αίματος παραγώγων με μετάγγιση και η όλη οργάνωση που ασχολείται με τη λήψη, έλεγχο, συντήρηση και διάθεση αίματος Ως

Αιμοδοσία: χορήγηση αίματος παραγώγων με μετάγγιση και η όλη οργάνωση που ασχολείται με τη λήψη, έλεγχο, συντήρηση και διάθεση αίματος Ως Αιμοδοσία: χορήγηση αίματος παραγώγων με μετάγγιση και η όλη οργάνωση που ασχολείται με τη λήψη, έλεγχο, συντήρηση και διάθεση αίματος Ως επιστημονικός τομέας ιδιαίτερος κλάδος της αιματολογίας με εκρηκτική

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορικό σύστημα. Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1

Κυκλοφορικό σύστημα. Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1 Κυκλοφορικό σύστημα Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1 Η καρδία Χτύπα 2 δισεκατομμύρια φορές σε όλη μας τη ζωή. Βρίσκεται στο θώρακα, κέντρο προς αριστερά. Έχει το μέγεθος μιας γροθιάς. Αλεξάνδρα, Αναστασία,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓ.ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓ.ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓ.ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΜΑΘΗΜΑ:ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:3.6.2014 ΤΑΞΗ: Γ ΧΡΟΝΟΣ:1.30 ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΕΛΙΔΩΝ:10 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:. ΤΜΗΜΑ:. ΑΡ:... ΒΑΘΜΟΣ:...

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015

ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧ. ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ - ΠΛΑΤΥ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ-ΧΗΜΕΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/6/2015 ΒΑΘΜΟΣ ΒΑΘΜΟΣ:... ΤΑΞΗ: Γ Αριθμητικά.. ΧΡΟΝΟΣ: 2 ώρες Ολογράφως:...

Διαβάστε περισσότερα

Επίλυση προβλημάτων ασυμβατότητας. Νίκη Βγόντζα

Επίλυση προβλημάτων ασυμβατότητας. Νίκη Βγόντζα Επίλυση προβλημάτων ασυμβατότητας Νίκη Βγόντζα Βασικά στάδια ελέγχου συμβατότητας του αίματος μεταξύ δότη και λήπτη 1.Αίτηση αίματος (παραπεμπτικό) και δείγμα ασθενή 2.Ομάδα ABO,RhD στο δείγμα του ασθενή

Διαβάστε περισσότερα

Η Τεχνολογία στην Ιατρική

Η Τεχνολογία στην Ιατρική Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2007-2008 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Θέμα: Η Τεχνολογία στην Ιατρική Τμήμα: ΗΥ: Ομάδα: Β2 pc27

Διαβάστε περισσότερα

Γνωρίζετε για το αίμα σας

Γνωρίζετε για το αίμα σας Σκοπός του φυλλαδίου δεν είναι να αντικαταστήσει τις συμβουλές του γιατρού σας, ο οποίος σας εξέτασε και διέγνωσε την πάθησή σας. Μη διστάσετε να ρωτήσετε το γιατρό ή νοσηλευτή σας για ο,τιδήποτε που τυγχάνει

Διαβάστε περισσότερα

Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά.

Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά. Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά. Στον πεπτικό σωλήνα πραγματοποιείται ο τεμαχισμός της τροφής

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Μάθημα 7 Το κυκλοφορικό μας σύστημα

ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Μάθημα 7 Το κυκλοφορικό μας σύστημα jk ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Μάθημα 7 Το κυκλοφορικό μας σύστημα Εισαγωγή στο Κυκλοφορικό μας Σύστημα (ΚΣ) Το ΚΣ αποτελείται από - τα αιμοφόρα αγγεία την καρδιά Αέρας που εισπνέουμε Αέρας που εκπνέουμε

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Μικροοργανισμοί Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Παθογόνοι μικροοργανισμοί Παθογόνοι μικροοργανισμοί ονομάζονται οι μικροοργανισμοί που χρησιμοποιούν τον άνθρωπο ως ξενιστή

Διαβάστε περισσότερα

στα θέματα αιμοδοσίας μεταγγισιοθεραπείας δημόσιας υγείας και επιδημιολογίας καθώςκαιστουςτομείςτηςεπικοινωνίας συμβουλευτικής, στατιστικής ανάλυσης

στα θέματα αιμοδοσίας μεταγγισιοθεραπείας δημόσιας υγείας και επιδημιολογίας καθώςκαιστουςτομείςτηςεπικοινωνίας συμβουλευτικής, στατιστικής ανάλυσης Γεώργιος Μαρτίνης στα θέματα αιμοδοσίας μεταγγισιοθεραπείας δημόσιας υγείας και επιδημιολογίας καθώςκαιστουςτομείςτηςεπικοινωνίας συμβουλευτικής, στατιστικής ανάλυσης εκπαίδευσης και οργάνωσης Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. περιλαμβάνονται ο σπλήνας και ο θύμος αδένας (εικ.4.1). Το λεμφικό σύστημα είναι πολύ σημαντικό γιατί:

4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. περιλαμβάνονται ο σπλήνας και ο θύμος αδένας (εικ.4.1). Το λεμφικό σύστημα είναι πολύ σημαντικό γιατί: ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το λεμφικό σύστημα αποτελείται από τα λεμφαγγεία, τη λέμφο και τους λεμφαδένες. Οι λεμφαδένες είναι δομές που αποτελούνται από εξειδικευμένη μορφή συνδετικού ιστού, το λεμφικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ ΓΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΟΥΣ. Η ΑΙΜΟΔΟΣΙΑ το 2012

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ ΓΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΟΥΣ. Η ΑΙΜΟΔΟΣΙΑ το 2012 ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ ΓΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΟΥΣ Η ΑΙΜΟΔΟΣΙΑ το 2012 ΠΑΡΑΓΩΓΑ ΑΙΜΑΤΟΣ Μορφές παραγώγων-διαδικασίες παρασκευής και συντήρησης - Έλεγχος ποιότητας Δημήτριος Μαλτέζας Επιλογή ασκού To αίμα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΡ ΙA ΚΑΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ

Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΡ ΙA ΚΑΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΡ ΙA ΚΑΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ 1 Η φυσιολογική καρδιά είναι µία πολύ δυνατή αντλία φτιαγµένη από µυϊκό ιστό, που λειτουργεί εντατικά και συνεχώς. Έχει περίπου τις διαστάσεις µιας ανθρώπινης

Διαβάστε περισσότερα

Μετάγγιση αίματος και παραγώγων. Α. Μούγιου Αιματολόγος ΠΓΝΠ

Μετάγγιση αίματος και παραγώγων. Α. Μούγιου Αιματολόγος ΠΓΝΠ Μετάγγιση αίματος και παραγώγων Α. Μούγιου Αιματολόγος ΠΓΝΠ Ανάγκες σε μονάδες ερυθρών Το 60% του πληθυσμού θα χρειασθεί μετάγγιση αίματος ή παραγώγων σε κάποια στιγμή της ζωής του Παγκοσμίως συλλέγονται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΣΤΟΛΟΓΙΑΣ Μ. ΠΑΥΛΙ ΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΣΤΟΛΟΓΙΑΣ Μ. ΠΑΥΛΙ ΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΣΤΟΛΟΓΙΑΣ Μ. ΠΑΥΛΙ ΗΣ Hράκλειο, εκέμβριος 2011 ΤΥΠΟΙ ΙΣΤΩΝ 1. Eπιθηλιακός Πολυεδρικά κύτταρα που είναι πάρα πολύ στενά συνδεδεμένα και φέρουν ελάχιστη μεσοκυττάρια ουσία 2. Συνδετικός Κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡολοΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΑΙΜΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

Ο ΡολοΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΑΙΜΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Ο ΡολοΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΑΙΜΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΓΝΩΣΕΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ- Η Ελληνική Εμπειρία Ε. Πέτρακα 1, Μ. Κριτσιώτη1, Σ. Βαλσάμη 2, Ι. Καλαντζής1, Α. Τραυλού3, Ε. Γρουζή4 1 ΝΥ Αιµοδοσίας,

Διαβάστε περισσότερα

Προβλήματα σχετιζόμενα με την τυποποίηση αντιγόνων Ι

Προβλήματα σχετιζόμενα με την τυποποίηση αντιγόνων Ι Β Προβλήματα Φαινότυπος Β(Α): ασθενής αντίδραση με αντι-α, έντονη αντίδραση με αντι-β, και ο ορός αντιδρά με ερυθρά Α₁. Ο αντιορός Α περιέχει τον κλώνο ΜΗΟ4? Επίκτητος Β φαινότυπος: έντονη αντίδραση με

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ HIV ΛΟΙΜΩΞΗ: ΓΝΩΣΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟΝ ΤΡΟΜΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ

ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ HIV ΛΟΙΜΩΞΗ: ΓΝΩΣΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟΝ ΤΡΟΜΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ HIV ΛΟΙΜΩΞΗ: ΓΝΩΣΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟΝ ΤΡΟΜΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ ΤΥΜΠΑ ΕΥΔΟΚΙΑ ΜΑΝΔΕΛΗ ΕΛΕΝΗ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: Α. ΠΑΠΟΥΤΣΗ ΟΡΙΣΜΟΙ Ορισμός AIDS: Acquired Immune

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑ Τι πρέπει να ξέρει ο υποψήφιος εθελοντής αιμοδότης: - Κάθε υγιής άνδρας ή γυναίκα 18 62 ετών, μπορεί να δίνει άφοβα αίμα 3 4 φορές το χρόνο. - Ο όγκος αίματος που προσφέρει ο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ 8 ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ Μία παρακώλυση της ροής του αίµατος οφείλεται συχνά σε στένωση και µπορεί να σταµατήσει τη ροή του αίµατος µερικώς ή τελείως. Κάθε µία από

Διαβάστε περισσότερα

Γνωρίζετε για τις μεταγγίσεις των ερυθρών αιμοσφαιρίων

Γνωρίζετε για τις μεταγγίσεις των ερυθρών αιμοσφαιρίων Σκοπός του φυλλαδίου δεν είναι να αντικαταστήσει τις συμβουλές του γιατρού σας, ο οποίος σας εξέτασε και διέγνωσε την πάθησή σας. Μη διστάσετε να ρωτήσετε το γιατρό ή νοσηλευτή σας για ο,τιδήποτε που τυγχάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ)

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ) ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ) Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συμπληρώνει σωστά την πρόταση: 1. Οι ιοί αποτελούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ

ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ 7 ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ Σε µια καρδιά που λειτουργεί φυσιολογικά, το αίµα µε χαµηλή περιεκτικότητα σε οξυγόνο ρέει από το σώµα στη δεξιά πλευρά της καρδιάς (στο δεξιό κόλπο και από εκεί στη δεξιά κοιλία).

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ. 1. Το σχεδιάγραμμα δείχνει 3 διαφορετικά αιμοφόρα αγγεία, Α, Β και Γ.

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ. 1. Το σχεδιάγραμμα δείχνει 3 διαφορετικά αιμοφόρα αγγεία, Α, Β και Γ. ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ 1. Το σχεδιάγραμμα δείχνει 3 διαφορετικά αιμοφόρα αγγεία, Α, Β και Γ. (α) Να ονομάσετε τα αγγεία Α και Β. (β) Πώς είναι προσαρμοσμένο το αγγείο Γ για να έχει τη δυνατότητα να δημιουργεί το

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2013

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2013 ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2013 ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΠΕΡΔΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΟΣ (MSc) 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΕΛΙΔΑ Ενότητα 2 : Χημεία της ζωής 4 Ενότητα 3: Ενέργεια και οργανισμοί 13 Ενότητα 4: κυτταρική

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΝΑ ΠΑΜΦΙΛΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ

ΛΕΝΑ ΠΑΜΦΙΛΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ ΛΕΝΑ ΠΑΜΦΙΛΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ Η ικανοποιητική διαδικασία ΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑΣ πρέπει να περιλαμβάνει: 1.Επιβεβαίωση ομάδας & Rhesus του ασθενούς 2. Screening αντισωμάτων του ορού του ασθενούς για την ανίχνευση

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα).

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). ΒΙΟΛΟΓΙΑ Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). Είδη οργανισμών Υπάρχουν δύο είδη οργανισμών: 1. Οι μονοκύτταροι, που ονομάζονται μικροοργανισμοί

Διαβάστε περισσότερα

κληρονοµικότητα Πληροφορίες για Ασθενείς και Οικογένειες

κληρονοµικότητα Πληροφορίες για Ασθενείς και Οικογένειες 12 Φυλοσύνδετη στο Χ Ή την τοπική σας κλινική γενετικής διάγνωσης: κληρονοµικότητα Εργαστήριο Ιατρικής Γενετικής Πανεπιστήµιο Αθηνών Νοσοκοµείο Παίδων " Αγία Σοφία" Αθήνα Τηλ: +210 7795553 http://iatriki-genetiki.med.uoa.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ KAI ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΑΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ KAI ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΑΣ ΑΚΑ ΗΜΙΑ ΑΙΜΟ ΟΣΙΑΣ ΕΒ ΟΜΑ Α ΑΙΜΟ ΟΣΙΑΣ ΓΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΟΥΣ ΑΘΗΝΑ, 31/5 4/6/2010 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, 20/9 24/9/2010 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ KAI ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΑΣ Ηλίας Σπ. Κυριάκου

Διαβάστε περισσότερα

ΖΩΝΤΑΣ ΜΕ ΚΥΣΤΙΚΗ ΙΝΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Αγγελική Πρεφτίτση

ΖΩΝΤΑΣ ΜΕ ΚΥΣΤΙΚΗ ΙΝΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Αγγελική Πρεφτίτση ΖΩΝΤΑΣ ΜΕ ΚΥΣΤΙΚΗ ΙΝΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Αγγελική Πρεφτίτση Όταν, σε ηλικία 11 ετών, µου ανακοίνωσαν ότι πάσχω από Κυστική Ίνωση, µια ασθένεια παντελώς άγνωστη σε µένα µέχρι τότε, είναι αλήθεια πως δεν θορυβήθηκα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗΝ ΑΙΜΟ ΟΣΙΑ Ε. Λυδάκη, Αιµατολόγος, /ν / τ ν ρια Α ι Α µο µ δοσί σ ας ς Π ΑΓ Α ΝΗ, 27/3 & 3/4/2015

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗΝ ΑΙΜΟ ΟΣΙΑ Ε. Λυδάκη, Αιµατολόγος, /ν / τ ν ρια Α ι Α µο µ δοσί σ ας ς Π ΑΓ Α ΝΗ, 27/3 & 3/4/2015 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗΝ ΑΙΜΟ ΟΣΙΑ Ε. Λυδάκη,Αιµατολόγος, /ντρια Αιµοδοσίας ΠΑΓΝΗ, 27/3 & 3/4/2015 Τι θα πούµε σήµερα Α. Αντιγόνα-αντισώµατα επιφανείας ερυθροκυττάρων, αιµοπεταλίων και λευκοκυττάρων

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

Μέχρι σήµερα γνωρίζατε ότι η κατανάλωση ψωµιού είναι µία απολαυστική και θρεπτική συνήθεια. Από σήµερα η αγαπηµένη σας αυτή καθηµερινή συνήθεια µπορεί να παρέχει στον οργανισµό ακόµη περισσότερα θρεπτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΝΩ ΑΙΜΑ ΚΑΝΤΟ ΚΙ ΕΣΥ! Χάρισε ΖΩΗ Κοντακίδου Ερµίνα Ψυχολόγος ΠΟΙΟΙ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΑΙΜΑ; Θύµατα τροχαίων ατυχηµάτων Μητέρες και νεογνά στις γέννες Χειρουργεία Μεταµοσχεύσεις Πάσχοντες Μεσογειακής Αναιµίας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ ΓΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΟΥΣ ΑΘΗΝΑ, 31/5 4/6/2010 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, 20/9 24/9/2010 ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ ΛΟΥΚΑΣ ΔΑΔΙΩΤΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ Ν Υ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ ΓΝΠΤΖΑΝΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΑΔΟΧΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ Γ ΕΞΑΜΗΝΟΥ, ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ Ι, ΣΕΥΠ, ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ Α

ΚΑΠΑΔΟΧΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ Γ ΕΞΑΜΗΝΟΥ, ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ Ι, ΣΕΥΠ, ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ Α ΚΑΠΑΔΟΧΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ Γ ΕΞΑΜΗΝΟΥ, ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ Ι, ΣΕΥΠ, ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ Α Αίμα: Ένας ζωντανός ιστός σε υγρή κατάσταση με ιδιαίτερα σημαντικές λειτουργιές για τον έμβιο κόσμο: o Μεταφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ;

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; Αλλεργία, όπως ορίζει και η λέξη, σημαίνει άλλο έργο. Είναι η μη αναμενόμενη αντίδραση του ανοσιακού συστήματος του οργανισμού εναντίον ακίνδυνων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΕΝΝΕΑ (9) ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΕΝΝΕΑ (9) ΣΕΛΙΔΕΣ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2011-2012 ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2012 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1:30 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:... ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΜΗΜΑ:...

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΥΚΑΦΑΙΡΕΣΗ, ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΗΣΗ, ΑΔΡΑΝΟΠΟΙΗΣΗ, ΚΛΑΣΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ

ΛΕΥΚΑΦΑΙΡΕΣΗ, ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΗΣΗ, ΑΔΡΑΝΟΠΟΙΗΣΗ, ΚΛΑΣΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ ΛΕΥΚΑΦΑΙΡΕΣΗ, ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΗΣΗ, ΑΔΡΑΝΟΠΟΙΗΣΗ, ΚΛΑΣΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ ΕΥΦΡΟΣΥΝΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ-PETERSEN ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΩΝ ΑΙΜΑΤΟΣ (ΕΚΠΠΑ) «ΗΛΙΑΣ ΠΟΛΙΤΗΣ» ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ (Ε.ΚΕ.Α.) ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΜΕΤΑΓΓΙΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2005

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2005 ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2005 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά Καρδιακή Ανεπάρκεια Απόστολος Καραβίδας Πρόεδρος Ομάδας Εργασίας Καρδιακής Ανεπάρκειας Διευθυντής Καρδιολογικού Τμήματος, Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Αθήνας Η καρδιακή ανεπάρκεια είναι μια σοβαρή καρδιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορικό σύστημα και υγεία

Κυκλοφορικό σύστημα και υγεία ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΡΔΙΑ ΑΙΜΟΦΟΡΑ ΑΓΓΕΙΑ ΑΙΜΑ ΑΡΤΗΡΙΕΣ ΠΛΑΣΜΑ ΚΥΤΤΑΡΑ ΦΛΕΒΕΣ ΕΡΥΘΡΑ ΑΙΜΟΣΦΑΙΡΙΑ ΤΡΙΧΟΕΙΔΗ ΛΕΥΚΑ ΑΙΜΟΣΦΑΙΡΙΑ ΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑ Κυκλοφορικό σύστημα και υγεία Το κυκλοφορικό σύστημα τροφοδοτεί

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή, απομόνωση και καθαρισμός της φαρμακευτικής πρωτεΐνης.

Παραγωγή, απομόνωση και καθαρισμός της φαρμακευτικής πρωτεΐνης. ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1o 1. δ 2. β 3. β 4. γ 5. δ ΘΕΜΑ 2o 1. Σχολικό βιβλίο, σελ.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΕΤΙΚΗ AAT TCG CGA TTCC

ΓΕΝΕΤΙΚΗ AAT TCG CGA TTCC ΓΕΝΕΤΙΚΗ 1. Το πιο κάτω γενεαλογικό δέντρο δείχνει τον τρόπο κληρονόμησης μιας ασθένειας σε μια οικογένεια. Τα μαυρισμένα τετράγωνα συμβολίζουν αρσενικά άτομα με την πάθηση και οι μαυρισμένοι κύκλοι θηλυκά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 5ο

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 5ο ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 5ο ΔΙΫΒΡΙΔΙΣΜΟΣ ΟΜΑΔΑ Α 1. Από τη διασταύρωση μοσχομπίζελων προκύπτουν στην επόμενη γενιά τα εξής άτομα: 110 άτομα με κίτρινο χρώμα σπέρματος και ιώδες χρώμα άνθους. 109 άτομα με

Διαβάστε περισσότερα

25. RHESUS (Rh) ANOΣΟΠΟΙΗΣΗ

25. RHESUS (Rh) ANOΣΟΠΟΙΗΣΗ Η Rh ανοσοποίηση οφείλεται σε εμβρυο-μητρική μετάγγιση (ΕΜΜ), όπου ποσότητα Rh θετικού εμβρυϊκού αίματος εισέρχεται στη μητρική κυκλοφορία Rh αρνητικής εγκύου και δημιουργούνται αντισώματα κατά του παράγοντα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΣΑΒΒΑΤΟ 26 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Θέμα Α Μονάδες 25 Α1.

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000 Ζήτηµα 1ο Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000 Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Οι ιοί είναι :

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000 Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Ζήτηµα 1ο Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Οι

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4068, 10/2/2006

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4068, 10/2/2006 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΥΣ ΠΕΡΙ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ ΝΟΜΟΥΣ Για σκοπούς εναρμόνισης με τα άρθρα 1, 6, 7 και 8 και τα Παραρτήματα Ι και V της πράξης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας με τίτλο: Eπίσημη Eφημερίδα της Ε.Ε.:

Διαβάστε περισσότερα

Χρωµοσωµικές Αλλαγές. Πληροφορίες για Ασθενείς και Οικογένειες

Χρωµοσωµικές Αλλαγές. Πληροφορίες για Ασθενείς και Οικογένειες 12 Orphanet Ιστοσελίδα ελεύθερης πρόσβασης που παρέχει πληροφορίες για τις σπάνιες παθήσεις, τα κλινικά πειράµατα, τα φάρµακα και συνδέσµους για οµάδες υποστήριξης σε ολόκληρη την Ευρώπη. Ιστοσελίδα: www.orpha.net

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ 1o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ - ΓΗ_Α_ΒΙΟ_0_11207, 108ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ - ΓΗ_Α_ΒΙΟ_0_11315 ΙΙ. Το αίμα κυκλοφορεί μέσα στα αγγεία του κυκλοφορικού μας συστήματος. Να απαντήσετε στις ερωτήσεις: α) Ποια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Τι είναι η τροφική αλλεργία; Τροφική αλλεργία είναι η αναπάντεχη και μη κανονική ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού εναντίον ενός τμήματος μιας τροφής (συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα του το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

Οξεία μυελογενής λευχαιμία

Οξεία μυελογενής λευχαιμία Οξεία μυελογενής λευχαιμία Γενικά στοιχεία Ταξινόμηση και τύποι Ενδείξεις και συμπτώματα Αίτια πρόκλησης Διάγνωση Παρουσίαση και επαναστόχευση από Βικιπαίδεια Οξεία μυελογενής λευχαιμία : Ζήσου Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ 1 ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ Κυριακή Σταματέλου Ειδικός Νεφρολόγος, MBA Τι είναι η νεφρολιθίαση; Η νεφρολιθίαση λέγεται κοινά «πέτρες στα νεφρά» και είναι γνωστή στην ανθρωπότητα από τα αρχαία χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΙΤΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2008-2009 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2009

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΙΤΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2008-2009 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΙΤΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2008-2009 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ(40 μονάδες) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: / / 2009 ΤΑΞΗ: Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 2 ώρες(βιολογία-χημεία) Όνομα μαθητή /

Διαβάστε περισσότερα

Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από 9 σελίδες ΜΕΡΟΣ Α (Μονάδες 30) Να απαντήσετε όλες τις ερωτήσεις 1-5. Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με 6 μονάδες

Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από 9 σελίδες ΜΕΡΟΣ Α (Μονάδες 30) Να απαντήσετε όλες τις ερωτήσεις 1-5. Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με 6 μονάδες ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά 2008-2009 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ 2009 Μάθημα: ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ Τάξη: Β Ημερομηνία: Τρίτη, 19 Μαΐου 2009 Ώρα: 07:45-09:45 Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 1 ΙΟΥΛΙΟΥ 2004 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 1 ΙΟΥΛΙΟΥ 2004 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 1 ΙΟΥΛΙΟΥ 2004 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο 1. β 2. γ 3. α 4. γ 5. δ ΘΕΜΑ 2ο 1. Σχολικό

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές εξετάσεις 2015 Βιολογία Γ λυκείου γενικής παιδείας

Γενικές εξετάσεις 2015 Βιολογία Γ λυκείου γενικής παιδείας Φροντιστήρια δυαδικό 1 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ δυαδικό Τα θέματα επεξεργάστηκαν οι καθηγητές των Φροντιστηρίων «δυαδικό» Μελλίδης Κ. Πασσιά Α. Θέμα Α Γενικές εξετάσεις 2015 Βιολογία Γ λυκείου γενικής παιδείας Να

Διαβάστε περισσότερα

4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ

4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ 4.1 Ομοιόσταση 4.2 Ασθένειες 4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ 4.3 Αμυντικοί μηχανισμοί του ανθρώπινου οργανισμού 4.4 Τρόποι ζωής και ασθένειες Μάρθα Καρβουνίδου ΠΕ1404

Διαβάστε περισσότερα

Mετάγγιση Αίματος και Παραγώγων

Mετάγγιση Αίματος και Παραγώγων ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 147 Mετάγγιση Αίματος και Παραγώγων ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΧΟΥΡΜΟΥΖΗ, ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΣΤΕΦΑΝΙΔΟΥ Το αίμα είναι ένα εξαιρετικά εξειδικευμένο όργανο του σώματος με πολλαπλές λειτουργίες.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2007 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2007 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2007 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη λέξη ή τη φράση,

Διαβάστε περισσότερα

Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας

Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας Τι είναι το FoundationOne ; Το FoundationOne είναι μια εξέταση που ανιχνεύει γενωμικές μεταβολές (π.χ. μεταλλάξεις) που είναι γνωστό ότι σχετίζονται με

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 22 ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 22 ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Α1. Β Α2. Γ Α3. Α Α4. Α5. Γ ΘΕΜΑ Β ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 22 ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ B1. Α (Σωµατικά κύτταρα στην αρχή της µεσόφασης): 1, 4, 5, 6 Β (Γαµέτες): 2, 3, 7, 8 Β2. (Κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Τα γονίδια που βρίσκονται στην ίδια γενετική θέση χων ομόλογων χρωμοσωμάτων

Τα γονίδια που βρίσκονται στην ίδια γενετική θέση χων ομόλογων χρωμοσωμάτων ΚεφόΑηιο 5 ΜενδεΠική κπηρονουικότηϊα 1. Συμπληρώστε με τις κατάλληλες λέξεις τα κενά στο κείμενο: Τα γονίδια που βρίσκονται στην ίδια γενετική θέση των ομόλογων χρωμοσωμάτων και ελέγχουν την ίδια ιδιότητα

Διαβάστε περισσότερα

1. ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΟΚΟΚΚΙΚΗ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙ Α

1. ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΟΚΟΚΚΙΚΗ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙ Α ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ 1. ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΟΚΟΚΚΙΚΗ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙ Α Τι είναι η µηνιγγίτιδα; Η µηνιγγίτιδα είναι µία σοβαρή λοίµωξη των µηνίγγων

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Κερατέας ΚΑΡΚΙΝΟΣ & ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ. Αναστασία Σουλαχάκη Κωνσταντίνα Πρίφτη

Γυμνάσιο Κερατέας ΚΑΡΚΙΝΟΣ & ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ. Αναστασία Σουλαχάκη Κωνσταντίνα Πρίφτη Γυμνάσιο Κερατέας ΚΑΡΚΙΝΟΣ & ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ Αναστασία Σουλαχάκη Κωνσταντίνα Πρίφτη 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ : Ορολογία και λίγα λόγια για τον καρκίνο Χαρακτηριστικά του καρκίνου Μεταλλάξεις Μεταλλάξεις και καρκίνος

Διαβάστε περισσότερα

Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα

Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα πολυσύνθετο εξελισσόµενο θέµα Τέλη 90 ο ιό ήταν θανατηφόρο Σύνδροµο επίκτητη ανοσολογική ανεπάρκεια (AIDS) 1998 πρώτε αποτελεσµατικέ θεραπείε Χρόνιο νόσηµα Ο φορέα συνεχίζει

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Πανελλαδικών 2000-2013

Θέματα Πανελλαδικών 2000-2013 Θέματα Πανελλαδικών 2000-2013 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ Κεφάλαιο 5 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΘΕΜΑ 1 ο Γράψτε τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω προτάσεις και δίπλα το γράμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ο.Ε.Φ.Ε. 2004 ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ο.Ε.Φ.Ε. 2004 ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ο.Ε.Φ.Ε. 2004 ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε την ορθή πρόταση: ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1. Το κωδικόνιο του mrna που κωδικοποιεί το αµινοξύ µεθειονίνη είναι α. 5 GUA

Διαβάστε περισσότερα

Α ΤΑΞΗ Τ.Ε.Ε. ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

Α ΤΑΞΗ Τ.Ε.Ε. ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Α ΤΑΞΗ Τ... ΜΑΘΗΜΑ: ΑΝΑΤΟΜΙΑ - ΦΥΙΟΛΟΓΙΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΟΓΑΜΜΑ ΠΟΥΔΝ ΚΦΑΛΑΙΟ 1: ΚΥΤΤΑΟ ΚΦΑΛΑΙΟ 2: ΙΤΙΚΟ ΥΤΗΜΑ ΚΦΑΛΑΙΟ 3: ΜΥΙΚΟ ΥΤΗΜΑ ΚΦΑΛΑΙΟ 4: ΚΥΚΛΟΦΟΙΚΟ ΥΤΗΜΑ ΚΦΑΛΑΙΟ 5: ΑΙΜΑ ΚΦΑΛΑΙΟ 6: ΠΠΤΙΚΟ ΥΤΗΜΑ ΚΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Ως φορείς κλωνοποίησης χρησιμοποιούνται:

ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Ως φορείς κλωνοποίησης χρησιμοποιούνται: ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΕΙΜΕΡΙΝΑ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 04/03/12 ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Ως φορείς κλωνοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΕΤΗ Ε. ΚΟΛΟΚΥΘΑ Βιοπαθολόγος, ιευθύντρια Νοσοκομειακή Υπηρεσία Αιμοδοσίας Γ.Ν.Πειραιά «ΤΖΑΝΕΙΟ»

ΑΡΕΤΗ Ε. ΚΟΛΟΚΥΘΑ Βιοπαθολόγος, ιευθύντρια Νοσοκομειακή Υπηρεσία Αιμοδοσίας Γ.Ν.Πειραιά «ΤΖΑΝΕΙΟ» ΑΡΕΤΗ Ε. ΚΟΛΟΚΥΘΑ Βιοπαθολόγος, ιευθύντρια Νοσοκομειακή Υπηρεσία Αιμοδοσίας Γ.Ν.Πειραιά «ΤΖΑΝΕΙΟ» Επιβραδυνόμενη αιμολυτική αντίδραση οφειλόμενη σε αντι-jka Επιβραδυνόμενη αιμολυτική αντίδραση οφειλόμενη

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία Εισαγωγή «Όποιος έχει υγεία, έχει ελπίδα. Και όποιος έχει ελπίδα, έχει τα πάντα.» Τόμας Κάρλαϊλ Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο Ο πατέρας μου είναι γιατρός, ένας από τους καλύτερους παθολόγους που

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΔΕΙΓΜΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΕΚΑΤΟΝΤΑΔΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΟΥ ΔΙΑΘΕΤΟΥΜΕ ΚΑΙ ΠΟΥ ΑΝΟΙΓΟΥΝ ΤΟ ΔΡΟΜΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΔΙΟΡΙΣΜΟ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΜΑΣ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΓΕΝΕΤΙΚΗ 1) Γονιδιακές μεταλλάξεις, χρωμοσωμικές

Διαβάστε περισσότερα

Δωρεά Αρχέγονων Αιμοποιητικών Κυττάρων Γεργιανάκη Ειρήνη

Δωρεά Αρχέγονων Αιμοποιητικών Κυττάρων Γεργιανάκη Ειρήνη Δωρεά Αρχέγονων Αιμοποιητικών Κυττάρων Γεργιανάκη Ειρήνη Δωρεά Ομφαλικού Αίματος Τι είναι το ομφαλoπλακουντιακό αίμα; «Ομφαλοπλακουντιακό» ονομάζουμε το αίμα που μπορεί να ληφθεί από τον ομφάλιο λώρο και

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΠΥΡΙΤΙΟΥ ΣΤΗΝ ΙΑΤΡΙΚΗ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΠΥΡΙΤΙΟΥ ΣΤΗΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΥΡΙΤΙΟ ΚΑΙ ΙΑΤΡΙΚΗ ΓΕΝΙΚΑ Το πυρίτιο (Silicium) είναι το χημικό στοιχείο με χημικό σύμβολο Si, ατομικό αριθμό 14 και ατομική μάζα 28,0855 amu Είναι ένα μεταλλοειδές που ανήκει στην ομάδα 14 του περιοδικού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών

ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΛ: 2310892819 e-mail: hmesogiaki@ippokratio.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ Οι όζοι του θυρεοειδούς είναι συχνοί και αποτελούν το συχνότερο ενδοκρινολογικό πρόβλημα σε πολλές χώρες. Οι πιθανότητες ότι κάποιος θα ανακαλύψει έναν τουλάχιστον όζο θυρεοειδούς είναι 1 στις 10 ενώ σε

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14 Αγγειοπλαστική Bypass Η αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νόσων περιλαμβάνει: φαρμακευτική αγωγή συστάσεις για αλλαγές στον τρόπο ζωής και τις

Διαβάστε περισσότερα

Τα εικοσανοειδή και η σχέση τους µε την υγεία

Τα εικοσανοειδή και η σχέση τους µε την υγεία Τα εικοσανοειδή και η σχέση τους µε την υγεία ρ. Αγγελική Τριανταφύλλου - Πιτίδη Ιατρός Μικροβιολόγος Αν. Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστηµίου Αθηνών Κύριο µέληµα του ανθρώπου ήταν και είναι, η διατήρηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2012 (ΟΜΑΔΑ Α)

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2012 (ΟΜΑΔΑ Α) ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2012 (ΟΜΑΔΑ Α) ΘΕΜΑ Α (Μονάδες 25) Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συμπληρώνει σωστά την πρόταση: Α1. Ένα

Διαβάστε περισσότερα