Οικονομικές Οικολογικές Θεωρητικές Απόψεις και Αειφόρος Ανάπτυξη

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Οικονομικές Οικολογικές Θεωρητικές Απόψεις και Αειφόρος Ανάπτυξη"

Transcript

1 Οικονομικές Οικολογικές Θεωρητικές Απόψεις και Αειφόρος Ανάπτυξη Γιώργος Παυλικάκης Σχολικός Σύμβουλος Φυσικών Επιστημών ΠΕΡΙΛΗΨΗ H οικονομική κρίση που επηρέασε το μεγαλύτερο, αν όχι όλο, μέρος του πλανήτη δίνει την ευκαιρία για την επαναφορά της συζήτησης για τη αειφόρο ανάπτυξη και την επανατοποθέτηση της σε σχέση με την οικονομία. Η αειφόρος ανάπτυξη ως μία αναπροσαρμοζόμενη διαδικασία αλλαγής σε ένα σύνθετο και πολυδιάστατο σύστημα σχετίζεται άμεσα με το χειρισμό μακροχρόνιων συγκρούσεων μεταξύ περιβάλλοντος και οικονομίας στο σύστημα αυτό. Ο χειρισμός αυτός επιτρέπει τις δυναμικές αλληλεπιδράσεις των οικονομικών και περιβαλλοντικών διαδικασιών. Στην παρούσα εργασία γίνεται μία προσπάθεια κατάταξης των θεωρητικών οικολογικών οικονομικών αναλύσεων, παρατίθενται δώδεκα απόψεις οι οποίες αποτελούν την εννοιολογική και θεωρητική βάση τους και παρουσιάζονται χαρακτηρισμοί της αειφόρου ανάπτυξης, οι οποίοι στηρίζονται στις απόψεις αυτές. ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Θεωρία της ΠΕ και της Εκπαίδευσης για το Περιβάλλον και την Αειφορία ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: Ισορροπία, ενέργεια, νεοκλασική άποψη, νεοκλασική βιοοικονομική, οικολογική εξελικτική άποψη, συστήματα ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στη σύγχρονη περιβαλλοντική και οικολογική οικονομική, όπως επίσης στην ανάλυση της περιβαλλ οντικής πολιτικής η αειφόρος ανάπτυξη αποτελεί έννοια κλειδί. Αν και δεν χρησιμοποιείται πάντοτε σωστά σε επιστημονικά ή σε κείμενα πολιτικής ((Παυλικάκης 2005), μπορεί να προσθέσει νέα στοιχεία και κριτήρια στο σχεδιασμό και την αξιολόγηση της περιβαλλοντικής πολιτικής. Αυτό ισχύει κυρίως για θέματα που σχετίζονται με τις έμμεσες χρήσεις και τις αξίες μη χρήσης των οικοσυστημάτων, την ηθική τοποθέτηση για τη σχέση ανθρώπου φύσης, τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη και το περιβάλλον του πλανήτη. Η έννοια της αειφόρου ανάπτυξης στηρίχθηκε στην εξέλιξη των ιδεών για τους φυσικούς πόρους και το περιβάλλον (Κula και Πρωτοπαπάς, 2005). Η αειφόρος ανάπτυξη δεν είναι μία στατική κατάσταση, αλλά μία ισορροπημένη και αναπροσαρμοζόμενη διαδικασία αλλαγής σε ένα σύνθετο και πολυδιάστατο ολοκληρωμένο σύστημα. Αυτό σχετίζεται άμεσα με το χειρισμό μακροχρόνιων συγκρούσεων μεταξύ περιβάλλοντος και οικονομίας στο σύστημα, ο οποίος επιτρέπει τις δυναμικές αλληλεπιδράσεις των οικονομικών και περιβαλλοντικών διαδικασιών και τον πολυκριτηριακό τύπο αξιολόγησης των πολιτικών, των στρατηγικών και των σεναρίων ανάπτυξης.

2 Σε τι σημείο όμως βρίσκεται σήμερα η αειφόρος ανάπτυξη; Οι απαισιόδοξοι ισχυρίζονται ότι πρόκειται για μία μόνο φιλοσοφική θεώρηση και ότι ποτέ τα οικονομικά συμφέροντα δεν θα επιτρέψουν την εφαρμογή της. Η υποβάθμιση του περιβάλλοντος συνεχίζεται, η φτώχεια υφίσταται, η ανισότητα υπάρχει, η απόσταση μεταξύ πλουσίων και πτωχών μεγαλώνει, ο πληθυσμός της Γης αυξάνει, η ανεξέλεγκτη ανάπτυξη συνεχίζεται. Οι αισιόδοξοι ισχυρίζονται ότι το έργο στα Ηνωμένα Έθνη συνεχίζεται σε επιμέρους θέματα της Agenda 21 και οι αρχές της έχουν ισχύ νόμου για κάποιες χώρες που την έχουν προσυπογράψει και γίνονται νέες διεθνείς διασκέψεις. Έτσι, η έννοια της αειφόρου ανάπτυξης αποτελεί αντικείμενο διαλόγου και αντιλ όγου (Harribey, 2005). Στην εργασία αυτή παρουσιάζεται μία κατάταξη των θεωρητικών οικολογικών οικονομικών αναλύσεων και παρατίθενται δώδεκα απόψεις οι οποίες αποτελούν την εννοιολογική και θεωρητική βάση τους (Bergh, 1993, Turner 1993, Παυλικάκης, 2005). Πρέπει να τονισθεί ότι τα όρια μεταξύ των απόψεων αυτών είναι, μερικές φορές, δυσδιάκριτα και υπάρχουν εννοιολογικές και μεθοδολογικές επικαλύψεις. Επίσης, παρουσιάζονται οι χαρακτηρισμοί της αειφόρου ανάπτυξης, οι οποίοι στηρίζονται στις απόψεις αυτές. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ Ισορροπία Νεοκλασική άποψη Περιλαμβάνει μία τυπική μηχανιστική προσέγγιση των οικονομικών φαινομένων, η οποία στηρίζεται (i) σε υποθέσεις σχετικές με τη λογική ατομική συμπεριφορά, (ii) σε αποφάσεις που προκύπτουν από τη επιδίωξη της μεγιστοποίησης της χρησιμότητας και του κέρδους, (iii) στην οικονομική αλληλεπίδραση που είναι αποτέλεσμα των πληροφοριών που παρέχουν οι ενδείξεις των τιμών και (iv) στην απελευθέρωση της αγοράς. H νεοκλασική οικονομική άποψη φαίνεται να είναι περισσότερο ανθρωποκεντρική απ ότι οι άλλες απόψεις Στο πλαίσιο αυτής της άποψης, τα περιβαλλοντικά οικονομικά στηρίζονται κυρίως στην ευημερία και σε δημόσια οικονομικά τα οποία χαρακτηρίζονται από την έννοια της εξωτερικότητας και εστιάζουν σε διεθνή θέματα και θέματα εμπορίου. Τα οικονομικά των φυσικών πόρων εστιάζουν σε θέματα (χρονικά) εντοπισμού, επάρκειας κλπ. Τα οικολογικά οικονομικά θέματα εξετάζονται στη Νεοκλασική Βιοοικονομική (Bergh, 1993). Στην προσέγγιση αυτή σημαντικό ζήτημα αποτελεί η νομισματική αποτίμηση του κόστους και του οφέλους, η οποία τα τελευταία χρόνια εφαρμόζεται με αυξανόμενο ρυθμό και σε εφαρμογές σχετικές με τις λειτουργίες και τις υπηρεσίες των οικοσυστημάτων. Αν και μερικοί προτιμούν να θεωρούν τη νεοκλασική οικονομική προσέγγιση ως αντίθετη με αυτήν των οικολογικών οικονομικών, εντούτοις δεν μπορεί να παραγνωρισθεί το γεγονός της συμβολής της στη μελέτη των οικονομικών οικολογικών θεμάτων. Η προσέγγιση ισορροπίας ευημερίας στα οικολογικά οικονομικά συνδέεται με τη συμπεριφορά των διεργασιών ενός οικοσυστήματος και την αποδοχή μίας ενεργειακής άποψης. Αυτό προϋποθέτει μία οικολογική θεωρία, η οποία βασίζεται σε μοντέλα συμπεριφοράς και σε συστήματα εισροών εκροών (input output systems). Τα συστήματα ισορροπίας είναι γενικευμένα συστήματα εισροών εκροών, όπου δίνεται με γαλύτερη προσοχή σε μη γραμμικές διαδικασίες

3 (αντικατάσταση), ενδογενείς τιμές (καθορισμός, αλληλεπίδραση προσφοράς ζήτησης) και στόχους συμπεριφοράς. Νεοαυστριακή Χρονική άποψη Η Νεοαυστριακή άποψη είναι προσανατολισμένη σε διαχρονικά θέματα. Εστιάζει κυρίως σε χειρισμούς που αφορούν χρονικά γεγονότα. Ο χρόνος αντιμετωπίζεται ως μία πολυδιάστατη έννοια με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, τα οποία δεν θίγονται στη νεοκλασική άποψη, όπως: (i) η ύπαρξη χρονικής ασυμμετρίας εξαιτίας της μη αναστρεψιμότητας (νόμος εντροπίας), η ασυμμετρία της γνώσης (παρελθόν μέλλον) από τη μία πλευρά και αύξηση, ανάπτυξη και εξέλιξη από την άλλη και (ii) τελεολογικές ακολουθίες αποτελούν τη βάση πολλών φαινομένων, για παράδειγμα τεχνολογία και παραγωγή πριν από την κατανάλωση, καθώς και αντιδράσεις των τιμών σε μία λογική σειρά. Στην οικολογική οικονομική θεώρηση τέτοιες θέσεις προσαρμόζονται εύκολα σε ένα μοντέλο μακροχρόνιας τεχνολογικής προόδου, το οποίο είναι αποτέλεσμα μίας τελεολογικής διαδικασίας ανακαλύψεων που προκαλούνται από την υποβάθμιση των φυσικών πόρων και του περιβάλλοντος και προκαλούν με τη σειρά τους νεωτερισμούς και νέες τεχνολογίες παραγωγής, οι οποίες επηρεάζουν την κατάσταση του περιβάλλοντος. Οικολογική Εξελικτική άποψη Η μελέτη, από πλευράς της οικολογίας, των σχέσεων των οργανισμών σε επίπεδο πληθυσμού ή κοινότητας ή οικοσυστήματος προσεγγίζει περισσότερο εκείνη των μακροοικονομικών και είναι πιο χρήσιμη για την περιγραφή της ροής ύλης και ενέργειας προς και μέσα σε ένα οικοσύστημα Μία οικοσυστημική προσέγγιση χρησιμοποιεί έννοιες όπως, τροφικό επίπεδο, τροφική αλυσίδα, τροφικό δίκτυο, τροφικός ιστός, είδη δείκτες, κλπ. για να περιγράψει τη ροή σε ένα σύστημα και να συσχετίσει τα είδη μεταξύ τους. Στην οικολογία, χρησιμοποιήθηκε η θεωρία παιγνίων για τη μελέτη των διεργασιών της εξέλιξης ως αλληλεπιδράσεων ανάμεσα στα διάφορα είδη. Εξελικτική Τεχνολογική άποψη Μπορεί να θεωρηθεί ως συνδυασμός νεοκλασικών μικροοικονομικών στοιχείων, νεοαυστριακής χρήσης των χρονικών εννοιών και ιδεών της θερμοδυναμικής ανισορροπίας. Το κέντρο αυτής της θεώρησης αποτελούν η αυτο-οργάνωση σε δυναμικά συστήματα και οι θετικά δρώντες εξωτερικοί παράγοντες που συνδέονται με τη μάθηση και τη συσσώρευση της γνώσης. Έννοιες όπως γενετική πληροφορία και ποικιλότητα μπορούν να εφαρμοστούν στα εξελικτικά οικονομικά μοντέλα, ενώ σχετίζονται μ ε αυτά σημαντικά θέματα όπως η τυχαιότητα, η έλλειψη γνώσεων, η εξάρτηση από την ακολουθούμενη πορεία, η μη αναστρεψιμότητα, οι αλλαγές φάσης και το στοιχείο της έκπληξης. Είναι μοντέλα περισσότερο στοχαστικά και προσεγγίζουν τις χαοτικές θεωρήσεις. Η τεχνολογία προσεγγίζεται από μία εξελικτική πλευρά, όπου οι νεωτερισμοί και οι τεχνολογικές μεταβολές δεν μπορούν να εξεταστούν μόνο με οικονομικούς όρους, αλλά και στο πλαίσιο της ιστορίας, του πολιτισμού, της κοινωνικής δομής, του οικολογικού συστήματος, κλπ. Φυσικο Οικονομική άποψη Η προσέγγιση αυτή στοχεύει στη μέγιστη συνέπεια με τους νόμους της θερμοδυναμικής. Ο Ruth (1993) αναφέρει ότι οι οικονομικές δραστηριότητες εμπεριέχουν τη χρήση ύλης και έχουν την ανάγκη των μετασχηματισμών της ενέργειας. Αντίθετα με την καθιερωμένη οικονομική άποψη, αυτό οδηγεί σε μία

4 δυναμική αβεβαιότητα και ανισορροπία, όπου τα φυσικά χαρακτηριστικά υπερισχύουν των μακροπρόθεσμων αποτελεσμάτων των οικονομικών δραστηριοτήτων. Η άποψη αυτή συμπεριλαμβάνει τις σχέσεις οικονομίας περιβάλλοντος αλληλεπιδρούν σε δύο κατευθύνσεις: Όταν οι οικονομικές δραστηριότητες δεν μπορούν να διατηρηθούν με διαδικασίες συνεχούς αναγέννησης και αφομοίωσης, οι οποίες στηρίζονται στην εισροή ηλιακής ενέργειας, τότε η συντήρηση τέτοιων δραστηριοτήτων θα προκαλέσει υποβάθμιση της ποιότητας του περιβάλλοντος. Αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα μία αρνητική ανάδραση στην οικονομία. Η αλυσίδα των αμφίδρομων αλληλεπιδράσεων οικονομίας περιβάλλοντος μπορεί να θεωρηθεί ως ένα επίπεδο εφαρμογής του νόμου της εντροπίας. Ενδιαφέρον παρουσιάζεται για τη ροή και το μετασχηματισμό υλικών και ενέργειας, γεγονός που αναφέρεται ως βιομηχανικός μεταβολισμός (Bergh, 1993). Βιοφυσική Ενέργεια Η άποψη αυτή επιδιώκει την ενσωμάτωση οικονομικών και περιβαλλοντικών οικολογικών διεργασιών σε μία φυσική κλίμακα, χρησιμοποιώντας μονοδιάστατες ενεργειακές μεταβλητές. Η ιδέα πίσω από αυτό είναι ότι όλα τα συστήματα περιορίζονται από τη διαθεσιμότητα ενέργειας. Αυτό γίνεται κατανοητό από τα ισοζύγια υλικών, τα όρια στις ενεργειακές μετατροπές, την ανακύκλωση και κατά συνέπεια στη δομή των συστημάτων και την ανάπτυξη. Συστήματα Οικολογική άποψη Η προσέγγιση αυτή συνδέεται με την συστημική οικολογία, η οποία ασχολείται με τη μοντελοποίηση των οικοσυστημάτων. Η τελευταία αρχικά εστίαζε την προσοχή της στις αλληλεπιδράσεις μεταξύ των φυσικών συνιστωσών των οικοσυστημάτων. Αργότερα στις μελέτες προστέθηκαν τα φαινόμενα της περιβαλλοντικ ής ρύπανσης, η χρήση των φυσικών πόρων και διάφοροι άλλοι τύποι περιβαλλοντικών διαταραχών. Κατόπιν αναπτύχθηκαν μοντέλα βασιζόμεν α στην έννοια της ενέργεια ς. Τέλος στα μοντέλα των οικοσυστημάτων ενσωματώθηκαν η οικονομία του χώρου, η οικονομική γεωγραφία, τα αστικά οικονομικά και η κοινωνική γεωγραφία. Οικολογική μηχανική Η άποψη αυτή εστιάζει το ενδιαφέρον της στο χειρισμό των περιβαλλοντικών συστημάτων προς όφελος του ανθρώπου ή/και για τη βελτίωση της ποιότητας του περιβάλλοντος. Σε αδρές γραμμές μπορεί να οριστεί ως ο σχεδιασμός, η λειτουργία και ο έλεγχος των ανθρώπινων περιβαλλοντικών συστημάτων ώστε να επιτευχθούν οι παραπάνω στόχοι. Ιδιαίτερα, η οικοτεχνολογία ασχολείται με τεχνολογικές μεθόδους διαχείρισης των ανθρώπινων περιβαλλοντικών συστημάτων. Ανθρώπινη Οικολογική άποψη Σύμφωνα με αυτήν την προσέγγιση, τα οικονομικά θεωρούνται ως ένα μέρος της οικολογίας ενώ ο άνθρωπος περιλαμβάνεται σε ένα τροφικό ιστό. Επιπρόσθετα, οι πράξεις του ανθρώπου έχουν πολλαπλά αποτελέσματα και δεν υπάρχουν όροι όπως παράπλευρα αποτελέσματα. Η αύξηση του ανθρώπινου πληθυσμού υπακούει στους ίδιους νόμους με αυτή των άλλων ειδών και έτσι τα μοντέλα οικονομικής αύξησης ανήκουν αναγκαστικά στην ίδια κατηγορία με τα μοντέλα βιολογικής και οικολογικής αύξησης. Αυτό σημαίνει ότι η ιδέα της φέρουσας ικανότητας είναι σχετική και συνδέεται με τον αριθμό των ανθρώπων και το επίπεδο των διαθέσιμων γι αυτούς υλικών (αυτό δεν πρέπει να συγχέεται με το επίπεδο ευημερίας ή ευτυχίας). Έτσι

5 αναπτύσσεται μία δοσοληψία μεταξύ του μεγέθους του πληθυσμού και του επιπέδου της ζωής του κάθε ατόμου. Κοινωνικοβιολογική άποψη Η άποψη αυτή εστιάζει στη βιολογική βάση της κοινωνικής συμπεριφοράς. Χρησιμοποιεί στοιχεία κοινωνιολογίας, βιολογίας και οικολογίας. Ο άνθρωπος εξετάζεται συνολικά ως προς τον ρόλο του ως κοινωνικό ον με ηθική υποχρέωση απέναντι στην κοινωνία του, ως βιολογικός οργανισμός με διαίσθηση και ως οικολογική συνιστώσα που επηρεάζεται από το φυσικό του περιβάλλον. Οι κοινωνικοί κανόνες είναι μέρος της γενετικής πληροφορίας και για το λόγο αυτό μαθαίνονται. Με την αλλαγή των κοινωνιών οι κανόνες αλλάζουν και ακολούθως και η συμπεριφορά. Ο ρόλος των επικαλυπτόμενων, στο χώρο, χαρακτηριστικών του περιβάλλοντος και της κοινωνίας είναι μεγάλης σημασίας για τον καθορισμό των βασικών στοιχείων βάσει των οποίων ο άνθρωπος δρα στην κοινωνία και αλληλεπιδρά με το περιβάλλον του. Η θεωρία αυτή συνδέεται με την εξέλιξη, υπό την έννοια ότι δίνεται έμφαση στην επιβίωση των γονιδίων αντί των ειδών. Ιστορική Θεσμική άποψη Οι θεσμικές προσεγγίσεις στη μελέτη της οικονομίας και του περιβάλλοντος ασχολούνται με μία ολιστική αντί αναγωγικής αντιμετώπιση, με σχέδια αλληλεξάρτησης, καθώς και κυκλική αλληλεξάρτηση, στηριζόμενες σε οργανικές βιολογικές, οικολογικές και βιοφυσικές ιδέες. Αυτό σε αντίθεση με τα νεοκλασικά οικονομικά, στα οποία οι προσεγγίσεις είναι μηχανικές ατομιστικές και πολύ αφηρημένες. Η άποψη αυτή διαφέρει από τις υπόλοιπες, καθώς δεν είναι τυπική και ανελαστική, συνδυάζει γεγονότα, κάνει μικρού εύρους γενικεύσεις, επιτρέπει ανάμειξη παρατηρούμενων γεγονότων, υποκειμενικών αξιών και αφορισμών και εστιάζει σε ειδικά χαρακτηριστικά. Μερικές φορές αναφέρεται ως ιστορικά, διεπιστημονικά, κοινωνικά ή ανθρωπιστικά οικονομικά. Πολιτικά κίνητρα, αλληλεπιδράσεις ομάδων πίεσης και κεκτημένα δικαιώματα παίζουν σημαντικό ρόλο, ειδικά όταν η προσέγγιση εστιάζει σε αναλύσεις της ισχύος, των συγκρούσεων και της κατανομής. Η εφαρμογή αντικειμενικών τεχνικών των νεοκλασικών οικονομικών αντικαθίστανται από υποκειμενική, ιεραρχική και βασιζόμενη στην ηθική, παρουσίαση των ατομικών αξιών και προτιμήσεων, για τις οποίες δεν χρειάζεται καμία συμφωνία και δίνεται έμφαση στην ποικιλότητα και τη μοναδικότητα. Επιπρόσθετα, η επιστημονική ανάλυση είναι υποκειμενική και κατευθυνόμενη από αξίες. Ως διαφορά μεταξύ της ιστορικής θεσμικής άποψης και των νεοκλασικών προσεγγίσεων είναι, επίσης, το γεγονός ότι στη νεοκλασική θεώρηση δίνεται προσοχή στα ατομικά συμφέροντα με τις συνήθεις υποθέσεις, ότι οι πολιτικοί επιδιώκουν αύξηση των ψήφων και οι γραφειοκράτες αύξηση των οικονομικών κεφαλαίων. Η αλληλεπίδραση όλων αυτών έχει τη μορφή των διαπραγματεύσεων. Στην θεσμική θεώρηση δίνεται περισσότερη προσοχή στα άτομα με πολλά ενδιαφέροντα, κα ι ιδεολογία. Ο ι αλληλεπιδράσεις στηρίζονται σ ε δημόσιες συζητήσεις και σε δικτύωση. Ηθική Ουτοπική άποψη Αποτελεί ένα ρεύμα σκέψης το οποίο ενδιαφέρεται κυρίως για την ηθική αφετηρία όσον αφορά αφ ενός στη χρήση των φυσικών πόρων και την αλληλεπίδραση με το περιβάλλον και αφ ετέρου στην κατανομή της ευημερίας και την ισότητα. Αυτό

6 οδηγεί στη χρήση ιδεών όπως σταθερή κατάσταση (steady state) και ελαχιστοποίηση των περασμάτω ν (minimizing throughputs, τ ο μικρό είναι όμορφο (small is beautiful), σχέδια (blueprints), διαφοροποίηση πολίτη καταναλωτή (citizen- consumer distinction). Αυτή η προσέγγιση μπορεί να βρεθεί σε μερικές από τις συζητήσεις για την αειφόρο ανάπτυξη. Η άποψη αυτή είναι δυνατό να χαρακτηρίζεται από ακραίες οικοκεντρικές θέσεις μ ε έντονο ενδιαφέρο ν για τ η Φύση και μερικές φορές αναφέρεται ως βαθιά οικολογία (deep ecology). Στο πλαίσιο μίας ανθρωποκεντρικής θεώρησης, το ενδιαφέρον για τις μελλοντικές γενεές μπορεί να εκφραστεί από μία ακραία θέση υπέρ της κοινωνικής ισότητας. Η διαφορά ανάμεσα στις δύο τοποθετήσεις δηλ. την οικοκεντρική και την ανθρωποκεντρική, μπορεί να θεωρηθεί ως μία δοσοληψία μεταξύ του ανθρώπου και των άλλων ειδών και μεταξύ των ανθρώπων σήμερα και στο μέλλον, αντίστοιχα. Αυτή η θέση ανταποκρίνεται άμεσα σε μακροπρόθεσμα θέματα που σχετίζονται με την ανάπτυξη. Έτσι, ρυθμιστικές και ουτοπικές ιδέες γεννήθηκαν γύρω από τις αειφόρες οικονομίες, την αειφόρο οικονομική ανάπτυξη, την αειφόρο κοινωνία, κλπ. ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Ως απόρροια τω ν παραπάνω οικονομικών-οικολογικών απόψεων, η αειφόρος ανάπτυξη λαμβάνει διάφορους χαρακτηρισμούς, οι οποίοι δεν συγκρούονται αναγκαστικά όλοι μεταξύ τους και παρουσιάζονται παρακάτω: Άποψη Ισορροπία Νεοκλασική Νεοαυστριακή Χρονική Οικολογική Εξελικτική Εξελικτική Τεχνολογική Φυσικο Οικονομική Χαρακτηρισμός της αειφόρου ανάπτυξης Μη μειούμενη ευημερία (ανθρωποκεντρική) - η αειφόρος αύξηση βασίζεται στην τεχνολογία και την αντικατάσταση - βελτιστοποίηση των περιβαλλοντικών εξωτερικοτήτων - διατήρηση του συνολικού αποθέματος του φυσικού και οικονομικού κεφαλαίου - οι ατομικοί στόχοι υπερισχύουν των κοινωνικών στόχων - απαιτείται πολιτική όταν οι ατομικοί στόχοι συγκρούονται - μακροχρόνια πολιτική στηριζόμενη σε λύσεις της αγοράς. Τελεολογική ακολουθία λογικής και προσανατολισμένης προς τους στόχους προσαρμογή - πρόβλεψη μη αντιστρεπτών σχεδίων - διατήρηση του επιπέδου οργάνωσης στο οικονομικό σύστημα - βελτιστοποίηση της δυναμικής διαδικασίας εξαγωγής, παραγωγής, κατανάλωσης, ανακύκλωσης και επεξεργασίας αποβλήτων. Διατήρηση της ελαστικότητας των φυσικών συστημάτων, η οποία επιτρέπει διακυμάνσεις και κύκλους - διδαχή από την αβεβαιότητα των φυσικών διεργασιών όχι κυριαρχία των ανθρώπων στις τροφικές αλυσίδες - καλλιέργεια και προστασία της γενετικής/βιοτικής ποικιλίας του οικοσυστήματος - ισοζυγισμένες ροές θρεπτικών στα οικοσυστήματα Διατήρηση της συνεξελισσόμενης προσαρμοστικής ικανότητας όσον αφορά τη γνώση και την τεχνολογία, ώστε να αντιδρούν στις αβεβαιότητες - καλλιέργεια της οικονομικής ποικιλότητας των δρώντων, τομέων και τεχνολογιών. Περιορισμοί της ροής των υλικών και της ενέργειας προς και από την οικονομία - βιομηχανικός μεταβολισμός βασιζόμενος στα υλικά

7 Βιοφυσική Ενέργεια Συστήματα Οικολογική Οικολογική μηχανική Ανθρώπινη Οικολογική Κοινωνικοβιολο γική Ιστορική Θεσμική Ηθική Ουτοπική - πολιτική για την αλυσίδα παραγωγής - ολοκληρωμένη επεξεργασία αποβλήτων, ύφεση, ανακύκλωση και ανάπτυξη προϊόντων. Σταθερή κατάσταση με ελάχιστη ροή υλικών και ενέργειας - διατήρηση των φυσικών και βιολογικών αποθεμάτων - μεταφορά σε ενεργειακά συστήματα με ελάχιστες συνέπειες ρύπανσης. Έλεγχος των άμεσων και έμμεσων ανθρώπινων συνεπειών στα οικοσυστήματα - ισοζύγιο εισροών και εκροών υλικών στα ανθρώπινα συστήματα - ελαχιστοποίηση των επιβαρυντικών παραγόντων στα οικοσυστήματα, τοπικών και παγκόσμιων. Ενσωμάτωση των ανθρώπινων κερδών με την ποιότητα και τις λειτουργίες του περιβάλλοντος με κατάλληλο χειρισμό των οικοσυστημάτων - σχεδίαση και βελτίωση μηχανικών λύσεων μέσα στα όρια των οικονομικών, της τεχνολογίας και των οικοσυστημάτων - χρησιμοποίηση της ελαστικότητας, της αυτο οργάνωσης, της αυτο ρύθμισης και των λειτουργιών των φυσικών συστημάτων για ανθρώπινους σκοπούς. Παραμονή μέσα στη φέρουσα ικανότητα (λογιστική αύξηση) - περιορισμένη κλίμακα οικονομίας και πληθυσμού - κατανάλωση προσανατολισμένη στις βασικές ανάγκες κατάληψη μίας απλής θέσης στον τροφικό ιστό του οικοσυστήματος και στη βιόσφαιρα - να λαμβάνονται πάντοτε υπ όψιν οι πολλαπλές συνέπειες των ανθρωπίνων ενεργειών στο χώρο και το χρόνο. Διατήρηση του πολιτιστικού και κοινωνικού συστήματος αλληλεπιδράσεων με τα οικοσυστήματα - σεβασμός στην ενσωμάτωση της φύσης με την κουλτούρα - σημαντική είναι η επιβίωση της ομάδας. Ίση προσοχή στα συμφέροντα της φύσης, των οικονομικών τομέων και των μελλοντικών γενεών - ολοκλήρωση και ενσωμάτωση θεσμικών ρυθμίσεων για οικονομική και περιβαλλοντική πολιτική - δημιουργία μακροχρόνιας θεσμικής υποστήριξης των συμφερόντων της φύσης - ολιστικές αντί μερικών λύσεις βασισμένες σε μία ιεραρχία αξιών. Νέα συστήματα ατομικών αξιών (σεβασμός στη φύση και τις μελλοντικές γενιές, ικανοποίηση βασικών αναγκών) και νέοι κοινωνικοί στόχοι (σταθερή κατάσταση) - προσοχή εξ ίσου στην αποτελεσματικότητα, την κατανομή κα ι την κλίμακα - επιδίωξη για μικρής κλίμακας δραστηριότητες και έλεγχο των παράπλευρων φαινομένων - μακροχρόνια πολιτική βασιζόμενη σε μεταβαλλόμενες αξίες και στην ενθάρρυνση των πολιτών (αλτρουιστική) αντί της ατομικής (εγωιστικής) συμπεριφοράς. ΣΥΝΟΨΗ - ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Τα όρια μεταξύ των οικονομικών οικολογικών απόψεων είναι, μερικές φορές, δυσδιάκριτα και υπάρχουν εννοιολογικές και μεθοδολογικές επικαλύψεις. Μέσα σε αυτές τις οικονομικές-οικολογικές απόψεις η έννοια της αειφόρου ανάπτυξης παρουσιάζεται με διάφορα πρόσωπα που χαρακτηριστικό έχουν είτε τον ανθρωποκεντρισμό, είτε τον

8 οικοκεντρισμό. Η Νεοκλασική άποψη θεωρείται η πλέον ανθρωποκεντρική, ενώ η Ηθική Ο υτοπική η πλέον οικοκεντρική. Tο πεδίο της Νεοκλασικής άποψης είναι το πλέον αναπτυγμένο σε σχέση με τις άλλες οικονομικές απόψεις και εστιάζει στη ρύθμιση των χαρακτηριστικών της α γοράς και της βιομηχανίας, τα οποία αφορούν στην αποτελεσματικότητα. Διαφορές ανάμεσα στη Νεοκλασική και τις υπόλοιπες οικονομικές απόψεις μπορούν να εντοπιστούν στα εξής: (i) η Νεοκλασική άποψη εστιάζει το ενδιαφέρον της σε ιδιότητες τεχνητών οικονομιών, οι οποίες βρίσκονται σε κατάσταση ισορροπίας, αντί στον τρόπο σύγκλισης σε μία τέτοια κατάσταση, (ii) αν και δ υναμική (η Νεοκλασική άποψη), ασχολείται με βαθμιαίες και μηχανιστικές μεταβολές παρά με νεωτερισμούς, εξελισσόμενα και αναπροσαρμοζόμενα σχέδια, αβεβαιότητα και ε κπλήξεις, δομικές αλλαγές, κλπ. H Νεοαυστριακή και η Εξελικτική Τεχνολογική άποψη είναι πλησιέστερες στη Νεοκλασική, αφού χρησιμοποιούν νεοκλασικά μ ακροοικονομικά στοιχεία, ενώ πλησιέστερες στην Ηθική Ουτοπική άποψη είναι η Ανθρώπινη - Οικολογική, η Ιστορική Θεσμική και η Κοινωνικοβιολογική άποψη. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Bergh, J.C.J.M. Van Den. (1996). Ecological Economics and Sustainable Development: Theory, Methods and Applications. UK: Edward Edgar Publishing Company. Kula, E. Πρωτοπαπάς, Α. (2005), Οικονομικά και Πολιτικές για τη Βιώσιμη Διαχείριση του Περιβάλλοντος και των Φυσικών Πόρων. Αθήνα- Θεσσαλονίκη: Εκδόσεις Σάκκουλα,. Παυλικάκης, Γ.Ε. (2005). Οικονομική της Βιώσιμης Ανάπτυξης. Σημειώσεις μαθήματος. Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, Ξάνθη. Ruth, M. (1993). Integrating Economics, Ecology and Thermodynamics. Dordrecht, the Netherlands: Kluwer Academic Publishers. Harribey, Jean-Marie (2005). Η «Αναιμία» της Οικονομίας και η «Ανομία» της Κοινωνίας. Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, μετάφραση από τη Le Monde Diplomatique, 16 Ιανουαρίου. Turner K. R. (ed). (1993), Sustainable Environmental Economics and Management. Principles and Practice. London: Belhaven Press.

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Ενδογενής ανάπτυξη αξιοποίηση των τοπικών πόρων τοπικός προσδιορισμός των αναπτυξιακών προοπτικών - στόχων τοπικός

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ Πρόλογος Ευχαριστίες Βιογραφικά συγγραφέων ΜΕΡΟΣ 1 Εισαγωγή 1 Η οικονομική επιστήμη και η οικονομία 1.1 Πώς αντιμετωπίζουν οι οικονομολόγοι τις επιλογές 1.2 Τα οικονομικά ζητήματα 1.3 Σπανιότητα και ανταγωνιστική

Διαβάστε περισσότερα

Αειφόρος Ανάπτυξη. Αµφιλεγόµενη έννοια αλλά και στόχος των νέων πολιτικών Τρεις άξονες: οικονοµία, περιβάλλον, κοινωνία

Αειφόρος Ανάπτυξη. Αµφιλεγόµενη έννοια αλλά και στόχος των νέων πολιτικών Τρεις άξονες: οικονοµία, περιβάλλον, κοινωνία Αειφόρος Ανάπτυξη Αµφιλεγόµενη έννοια αλλά και στόχος των νέων πολιτικών Τρεις άξονες: οικονοµία, περιβάλλον, κοινωνία Η µετάβαση προς την αειφόρο ανάπτυξη Οικονοµική µεγέθυνση: παραγωγή, κατανάλωση, εκσυγχρονισµός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ. Εισαγωγικές Έννοιες -- ΜΑΡΙΑ ΔΑΣΚΟΛΙΑ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ. Εισαγωγικές Έννοιες -- ΜΑΡΙΑ ΔΑΣΚΟΛΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ Εισαγωγικές Έννοιες -- ΜΑΡΙΑ ΔΑΣΚΟΛΙΑ Η «οικολογική» προσέγγιση του περιβάλλοντος Περιβάλλον: ταυτίζεται με την έννοια του οικοσυστήματος ή με την Οικόσφαιρα Περιβάλλον:

Διαβάστε περισσότερα

Διατηρήσιμη (Αειφορική) Ανάπτυξη (Δ.Α)

Διατηρήσιμη (Αειφορική) Ανάπτυξη (Δ.Α) Διατηρήσιμη (Αειφορική) Ανάπτυξη (Δ.Α) Η αναζήτηση της έννοιας και της μέτρησης της διατηρήσιμης ανάπτυξης επαναδιατυπώνει με άλλους όρους και διευρύνει τον προβληματισμό αναφορικά με τη στενότητα των

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος. Ενότητα 2η: Επισκόπηση Ι. Δημήτριος Σκούρας Σχολή Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Οικονομικών Επιστημών

Τίτλος Μαθήματος. Ενότητα 2η: Επισκόπηση Ι. Δημήτριος Σκούρας Σχολή Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Τίτλος Μαθήματος Ενότητα 2η: Επισκόπηση Ι Δημήτριος Σκούρας Σχολή Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Οικονομικών Επιστημών 1 Σκοποί ενότητας Κατανόηση της εξέλιξης της Οικονομικής σκέψης σχετικά με την παραγωγή,

Διαβάστε περισσότερα

Ηέννοια. της αειφορίας. Α. ηµητρίου, Αν. Καθηγήτρια ΤΕΕΠΗ, υποστηρικτικόυλικό διαλέξεων µαθήµατος

Ηέννοια. της αειφορίας. Α. ηµητρίου, Αν. Καθηγήτρια ΤΕΕΠΗ, υποστηρικτικόυλικό διαλέξεων µαθήµατος Ηέννοια της αειφορίας Αειφορία: µία κατάσταση να διατηρείται και να λειτουργεί για πάντα Η έννοια της 'αειφορίας' επιδέχεται πολλών ερµηνειών οι οποίες αναδεικνύουνποικίλεςδιαστάσειςτης, φιλοσοφικές, πολιτικές,

Διαβάστε περισσότερα

Το περιβάλλον ως σύστηµα

Το περιβάλλον ως σύστηµα Το περιβάλλον ως σύστηµα Σύστηµα : ηιδέατουστηθεώρησητουκόσµου Το σύστηµα αποτελεί θεµελιώδη έννοια γύρω από την οποία οργανώνεται ο τρόπος θεώρησης του κόσµου και των φαινοµένων που συντελούνται µέσα

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομος πίνακας περιεχομένων

Σύντομος πίνακας περιεχομένων Σύντομος πίνακας περιεχομένων Πρόλογος 19 Οδηγός περιήγησης 25 Πλαίσια 28 Ευχαριστίες της ενδέκατης αγγλικής έκδοσης 35 Βιογραφικά συγγραφέων 36 ΜΕΡΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 37 1 Η οικονομική επιστήμη και η οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Η οικολογία και οι περιβαλλοντικές επιστήμες

Η οικολογία και οι περιβαλλοντικές επιστήμες Η οικολογία και οι περιβαλλοντικές επιστήμες Χαρακτηριστικά της μελέτης του περιβάλλοντος Διεπιστημονική, καθώς αποτελεί μια σύνθεση των φυσικών, χημικών, βιολογικών και κοινωνικών επιστημών, και Εφαρμοσμένη,

Διαβάστε περισσότερα

Από την αειφορική γεωργία στα αειφορικά συστήματα τροφίμων. Σωτήριος Σ. Κανδρέλης Καθηγητής Τ.Ε.Ι Ηπείρου

Από την αειφορική γεωργία στα αειφορικά συστήματα τροφίμων. Σωτήριος Σ. Κανδρέλης Καθηγητής Τ.Ε.Ι Ηπείρου Από την αειφορική γεωργία στα αειφορικά συστήματα τροφίμων Σωτήριος Σ. Κανδρέλης Καθηγητής Τ.Ε.Ι Ηπείρου Μια ευρύτερη ατζέντα Πέρα από το ανεξάρτητο αγρόκτημα Πέρα από τη γραμμή βάθους του ορίζοντα Πέρα

Διαβάστε περισσότερα

1 Ενισχυμένος ρόλος για τη ΜΕΓΕ

1 Ενισχυμένος ρόλος για τη ΜΕΓΕ Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 2 Δεκεμβρίου 2015 (OR. en) 14927/15 AGRI 635 RECH 300 ΣΗΜΕΙΩΜΑ Αποστολέας: Αποδέκτης: Θέμα: Προεδρία Αντιπροσωπίες Διαδικασία ανάλυσης προοπτικών της ΜΕΓΕ με

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[ ]

Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[ ] Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[1.2-1.3] 1.2 Η Επιχείρηση 1.2.1 Εισαγωγικές έννοιες Η Σημασία της Επιχείρησης Η Επιχείρηση αποτελεί ένα στοιχείο της κοινωνίας μας, το ίδιο σημαντικό με την οικογένεια.

Διαβάστε περισσότερα

Η Περιφερειακή Επιστήμη.

Η Περιφερειακή Επιστήμη. VII. Η ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ Η Περιφερειακή Επιστήμη. Τι είναι; Τι την συνέθεσε; ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι δυνατότητες της περιφερειακής οικονομικής ανάλυσης είναι περιορισμένες. Η φύση των προβλημάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Κρήτης Σχολή Τεχνολογικών Εφαρμογών Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Τ.Ε.

ΤΕΙ Κρήτης Σχολή Τεχνολογικών Εφαρμογών Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Τ.Ε. ΤΕΙ Κρήτης Σχολή Τεχνολογικών Εφαρμογών Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Τ.Ε. "Περιβαλλοντική Διαχείριση" 1 η διάλεξη: Περιβάλλον, Οικονομία και Αειφορία Υπεύθυνος διδάσκων: Σαββάκης Νικόλαος, M.Sc.-Μηχ., υπ.

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Αστικά και περιφερειακά οικονομικά υποδείγματα και μέθοδοι... 37

Περιεχόμενα. Αστικά και περιφερειακά οικονομικά υποδείγματα και μέθοδοι... 37 Περιεχόμενα Εισαγωγικό σημείωμα του επιμελητή, Δημήτρης Σκούρας....................... 23 Εισαγωγή................................................................................ 25 Η λογική και η οργάνωση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ Εισαγωγή Μέρος Πρώτο: Αστικά και Περιφερειακά Οικονομικά Υποδείγματα και Μέθοδοι ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Χωροθέτηση δραστηριοτήτων: η χωροθέτηση της επιχείρησης στη θεωρία 1. 1 Εισαγωγή 1.2 Κλασικά και νεοκλασικά υποδείγματα

Διαβάστε περισσότερα

Η εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία (ΕΠΑ):

Η εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία (ΕΠΑ): Η εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία (ΕΠΑ): στόχοι, μέθοδοι, προοπτικές Αναγνωστάκης Σπύρος, Υπεύθυνος - Οικονόμου Κων., Μέλος Π.Ο. ΚΠΕ Κισσάβου Ελασσόνας Επιμορφωτικό Πρόγραμμα Δια Βίου Μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου

ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου Η Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη ως πλαίσιο Εκπαίδευσης Νεοδιορισθέντων Εκπαιδευτικών: Ποιοτικοί Εκπαιδευτικοί για Ποιοτική Εκπαίδευση ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ/ΠΑΙΔΙ/0308(ΒΙΕ)/07 ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικό και Αστικό Περιβάλλον. Αειφορική Διαχείριση & Βιώσιμη Ανάπτυξη

Φυσικό και Αστικό Περιβάλλον. Αειφορική Διαχείριση & Βιώσιμη Ανάπτυξη Φυσικό και Αστικό Περιβάλλον Αειφορική Διαχείριση & Βιώσιμη Ανάπτυξη Δημήτρης Μπότσης 1 Περιβάλλον Το σύνολο των φυσικών και ανθρωπογενών παραγόντων και στοιχείων που βρίσκονται σε αλληλεπίδραση και επηρεάζουν

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Οι κλασικές προσεγγίσεις αντιμετωπίζουν τη διαδικασία της επιλογής του τόπου εγκατάστασης των επιχειρήσεων ως αποτέλεσμα επίδρασης ορισμένων μεμονωμένων παραγόντων,

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΕΠΙΜΕΕΙΑ: ΝΙΚΟΑΟ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΟΟΓΟ ΠΡΟΟΜΟΙΩΗ ΔΙΑΓΩΝΙΜΑΤΩΝ 1 Κεφάλαιο 1 ο Επιχειρήσεις και Οργανισμοί Ομάδα Α Ερωτήσεις ωστού άθους Α1) Η έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΜΕΡΟΣ Α Θεωρία Ζήτησης Ενός Αγαθού - Ανάλυση Συμπεριφοράς Καταναλωτή

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΜΕΡΟΣ Α Θεωρία Ζήτησης Ενός Αγαθού - Ανάλυση Συμπεριφοράς Καταναλωτή ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α Θεωρία Ζήτησης Ενός Αγαθού - Ανάλυση Συμπεριφοράς Καταναλωτή ΕΙΣΑΓΩΓΗ Έννοια και Στόχοι της Μικροοικονομικής Θεωρίας 1. Γενικά...27 2. Το Πρόβλημα της Επιλογής...29 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Θεωρία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΟΡΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΑΓΟΡΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΓΟΡΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Κεφάλαιο ο Εισαγωγικά! Στο κεφάλαιο αυτό θα εξετάσουμε! τα βασικά στοιχεία σύνδεσης του οικονομικού και του περιβαλλοντικού συστήματος! την βασικό πλαίσιο μέσα στο οποίο θα

Διαβάστε περισσότερα

Διαμόρφωση Βιομηχανικού Οικοσυστήματος Περιβαλλοντικής Πολιτικής

Διαμόρφωση Βιομηχανικού Οικοσυστήματος Περιβαλλοντικής Πολιτικής Διαμόρφωση Βιομηχανικού Οικοσυστήματος Περιβαλλοντικής Πολιτικής Ολοκλήρωση ροών μάζας και ενέργειας σε βιομηχανικό σύμπλεγμα Βασικά στοιχεία διαμόρφωσης περιβαλλοντικής πολιτικής Παραδείγματα βιομηχανικής

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 5: Η κοινωνική διάσταση της καινοτομίας ως μοχλός της αειφορίας Αφροδίτη Παπαδάκη-Κλαυδιανού Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές αειφορίας και διαχείρισης Βιολογία της Διατήρησης

Αρχές αειφορίας και διαχείρισης Βιολογία της Διατήρησης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Αρχές αειφορίας και διαχείρισης Βιολογία της Διατήρησης Ενότητα 2: Οικονομία, Αξία & Ηθική της Βιολογίας Διατήρησης Καθηγητής Παντής Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ Ενότητα 10: Αναλυτική Γεωχημεία και Οικολογία Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 3ο (σελ. 67-79) 2 Talcott

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13

Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13 Περιεχόμενα Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Οι διεθνείς συναλλαγές και τα συγκριτικά πλεονεκτήματα... 17 Ι. Η αρχή των συγκριτικών πλεονεκτημάτων... 17 Α. Κόστος εργασίας και εξειδικεύσεις...

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Δασικής Γενετικής και Βελτίωσης Δασοπονικών Ειδών. Προστασία Γενετικής Βιολογικής Ποικιλότητας

Εργαστήριο Δασικής Γενετικής και Βελτίωσης Δασοπονικών Ειδών. Προστασία Γενετικής Βιολογικής Ποικιλότητας Εργαστήριο Δασικής Γενετικής και Βελτίωσης Δασοπονικών Ειδών Προστασία Γενετικής Βιολογικής Ποικιλότητας 1 Βιολογική ποικιλότητα Βιολογική ποικιλότητα ή βιοποικιλότητα Έννοια με ευρεία αναφορά σε διεθνείς

Διαβάστε περισσότερα

H Έννοια και η Φύση του Προγραμματισμού. Αθανασία Καρακίτσιου, PhD

H Έννοια και η Φύση του Προγραμματισμού. Αθανασία Καρακίτσιου, PhD H Έννοια και η Φύση του Προγραμματισμού Αθανασία Καρακίτσιου, PhD 1 Η Διαδικασία του προγραμματισμού Προγραμματισμός είναι η διαδικασία καθορισμού στόχων και η επιλογή μιας μελλοντικής πορείας για την

Διαβάστε περισσότερα

ανάμεσα στους ποικίλους χρήστες Εμπόριο Ναυσιπλοΐα Αλιεία Ιχθυοκαλλιέργειες Αναψυχή Κατοικία Βιομηχανίες

ανάμεσα στους ποικίλους χρήστες Εμπόριο Ναυσιπλοΐα Αλιεία Ιχθυοκαλλιέργειες Αναψυχή Κατοικία Βιομηχανίες 4/3/2009 Ενημερωτική Ημερίδα «Υπάρχουσα κατάσταση και προοπτικές εξυγίανσης της παράκτιας ζώνης και του βυθού στον Κόλπο της Ελευσίνας» Η έννοια της ολοκληρωμένης διαχείρισης παράκτιας ζώνης & Το παράδειγμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Is είναι βιώσιμη η επιχείρηση

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Is είναι βιώσιμη η επιχείρηση ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Is είναι βιώσιμη η επιχείρηση Ent-teach κεφαλαιο 3 - Ανάλυση Αγοράς Περιγραφή της εκπαιδευτικής δραστηριότητας Αυτή η εκπαιδευτική δραστηριότητα απευθύνεται σε μαθητές από όλους

Διαβάστε περισσότερα

Διαμόρφωση ολοκληρωμένου πλαισίου δεικτών για την παρακολούθηση (monitoring) της εξέλιξης των οικιστικών δικτύων

Διαμόρφωση ολοκληρωμένου πλαισίου δεικτών για την παρακολούθηση (monitoring) της εξέλιξης των οικιστικών δικτύων Διαμόρφωση ολοκληρωμένου πλαισίου δεικτών για την παρακολούθηση (monitoring) της εξέλιξης των οικιστικών δικτύων Καραΐσκος Περικλής Υποψήφιος Διδάκτορας ΣΑΤΜ/ΕΜΠ Msc Γεωπληροφορικής Επιστημονικά - Γνωστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. Αγροτική Πολιτική 8 ου Εξαμήνου ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. Αγροτική Πολιτική 8 ου Εξαμήνου ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Αγροτική Πολιτική 8 ου Εξαμήνου Η χρησιμότητα του μαθήματος Η κατανόηση του «σκηνικού» πίσω από τη διαμόρφωση της

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ. Διοίκησης & Οργάνωσης Επιχειρήσεων

ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ. Διοίκησης & Οργάνωσης Επιχειρήσεων Διοίκησης & Οργάνωσης Επιχειρήσεων 2 ος Κύκλος Σπουδών - Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού ΔΙΟΙΚ1 Επικοινωνία και Οργανωσιακή Συμπεριφορά ΔΙΟΙΚ2 Μάρκετινγκ ΔΙΟΙΚ3 3 ος Κύκλος Σπουδών - Στρατηγική Επιχειρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά Υποδείγματα: Εισαγωγικές Έννοιες - Τα οικονομικά υποδείγματα περιγράφουν τη συμπεριφορά επιχειρήσεων-καταναλωτών και την αλληλεπίδρασή

Οικονομικά Υποδείγματα: Εισαγωγικές Έννοιες - Τα οικονομικά υποδείγματα περιγράφουν τη συμπεριφορά επιχειρήσεων-καταναλωτών και την αλληλεπίδρασή Οικονομικά Υποδείγματα: Εισαγωγικές Έννοιες - Τα οικονομικά υποδείγματα περιγράφουν τη συμπεριφορά επιχειρήσεων-καταναλωτών και την αλληλεπίδρασή τους στις διάφορες αγορές. - Τα οικονομικά υποδείγματα:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΙΜΩΝΤΑΣ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Η οικονοµία είναι ανοιχτό σύστηµα. Πρώτος Νόµος της Θερµοδυναµικής:

ΑΠΟΤΙΜΩΝΤΑΣ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Η οικονοµία είναι ανοιχτό σύστηµα. Πρώτος Νόµος της Θερµοδυναµικής: Κλειστό σύστηµα ΑΠΟΤΙΜΩΝΤΑΣ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΟΙ ΕΝΝΟΙΕΣ Η οικονοµία είναι ανοιχτό σύστηµα Η αρχή του ισοζυγίου υλικών ροών λεει πως ο όγκος (µάζα) των υλών που ρέουν από το περιβάλλον είναι αναγκαστικά ίσος

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομος πίνακας περιεχομένων

Σύντομος πίνακας περιεχομένων Σύντομος πίνακας περιεχομένων Πρόλογος 15 Οδηγός περιήγησης 21 Πλαίσια 24 Ευχαριστίες της ενδέκατης αγγλικής έκδοσης 28 Βιογραφικά συγγραφέων 29 ΜΕΡΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 31 1 Η οικονομική επιστήμη και η οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

698 Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΤΕΙ Ιονίων Νήσων (Ζάκυνθο)

698 Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΤΕΙ Ιονίων Νήσων (Ζάκυνθο) 698 Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΤΕΙ Ιονίων Νήσων (Ζάκυνθο) Το γνωστικό αντικείμενο του Τμήματος Το περιεχόμενο σπουδών του τμήματος «Οικολογίας & Περιβάλλοντος» με έδρα τη Ζάκυνθο καλύπτει το γνωστικό

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία Λήψης Αποφάσεων

Εργαλεία Λήψης Αποφάσεων Ανάλυση Κόστους Οφέλους στη διαδικασία λήψης αποφάσεων Εργαλεία Λήψης Αποφάσεων Ανάλυση Κόστους Οφέλους Μέθοδοι Πολυκριτηριακής Ανάλυσης ( ιαδικασία Αναλυτικής Ιεράρχησης, Πολυπαραµετρική Χρησιµότητα,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑνΕΚ ΤΟΣ Περιβάλλον. Τομεακό Σχέδιο. Αθήνα,

ΕΠΑνΕΚ ΤΟΣ Περιβάλλον. Τομεακό Σχέδιο. Αθήνα, ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 ΤΟΣ Περιβάλλον Τομεακό Σχέδιο Αθήνα, 27.3.2014 1. Προτεινόμενη στρατηγική ανάπτυξης του τομέα Η στρατηγική ανάπτυξης του τομέα εκτείνεται σε δραστηριότητες που έχουν μεγάλες προοπτικές

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Αειφορική γεωργία και ανάπτυξη Αφροδίτη Παπαδάκη-Κλαυδιανού Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Tο ανθρώπινο στοιχείο είναι μοναδικής σημασίας

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά του Περιβάλλοντος

Οικονομικά του Περιβάλλοντος Οικονομικά του Περιβάλλοντος Ενότητα 2: Αποτιμώντας το Περιβάλλον Παπανδρέου Ανδρέας Σχολή Οικονομικών & Πολιτικών Επιστημών Τμήμα Οικονομικών Επιστημών ΑΠΟΤΙΜΩΝΤΑΣ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΟΙ ΕΝΝΟΙΕΣ 2 Κλειστό σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

Το Υπόδειγμα Mundell Fleming και Dornbusch

Το Υπόδειγμα Mundell Fleming και Dornbusch Το Υπόδειγμα Mundell Fleming και Dornbusch Καθ. Γιώργος Αλογοσκούφης Το Υπόδειγμα Mundell Fleming Το υπόδειγμα Mundell Fleming αποτελεί επί δεκαετίες τη βάση πάνω στην οποία στηρίζεται ένα μεγάλο μέρος

Διαβάστε περισσότερα

26/3/2010. Αγαθά και υπηρεσίες. Εργασία

26/3/2010. Αγαθά και υπηρεσίες. Εργασία Περιβάλλον και Ανάπτυξη υπό το πρίσµα της Οικονοµίας Ιστορική αναδροµή Το ενδιαφέρον για τις επιπτώσεις της οικονοµικής ανάπτυξης στο περιβάλλον δεν είναι καινούργιο: Το 19 ο αι. οι Malthus και Ricardo

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτικές Μέθοδοι στη Διοίκηση Επιχειρήσεων ΙΙ Σύνολο- Περιεχόμενο Μαθήματος

Ποσοτικές Μέθοδοι στη Διοίκηση Επιχειρήσεων ΙΙ Σύνολο- Περιεχόμενο Μαθήματος Ποσοτικές Μέθοδοι στη Διοίκηση Επιχειρήσεων ΙΙ Σύνολο- Περιεχόμενο Μαθήματος Χιωτίδης Γεώργιος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Οικολογία για Μηχανικούς Καθηγήτρια: Τρισεύγενη Γιαννακοπούλου Φοιτήτρια: Αναστασία Τζίμα

Μάθημα: Οικολογία για Μηχανικούς Καθηγήτρια: Τρισεύγενη Γιαννακοπούλου Φοιτήτρια: Αναστασία Τζίμα Μάθημα: Οικολογία για Μηχανικούς Καθηγήτρια: Τρισεύγενη Γιαννακοπούλου Φοιτήτρια: Αναστασία Τζίμα Περιεχόμενα Αειφόρος Ανάπτυξη Περιφερειακή Πολιτική ΕΕ Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Αναφοράς 2007-2013 Ε.Π.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Κρήτης Σχολή Τεχνολογικών Εφαρμογών Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Τ.Ε.

ΤΕΙ Κρήτης Σχολή Τεχνολογικών Εφαρμογών Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Τ.Ε. ΤΕΙ Κρήτης Σχολή Τεχνολογικών Εφαρμογών Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Τ.Ε. "ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ" 2 η διάλεξη: Αειφορία, Οικονομία και Περιβάλλον Εργαστηριακός Συνεργάτης: Σαββάκης

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρίες Πολεοδομικού Σχεδιασμού. 4 ο Μάθημα Πολεοδομικός Σχεδιασμός και Χρήσεις Γης

Θεωρίες Πολεοδομικού Σχεδιασμού. 4 ο Μάθημα Πολεοδομικός Σχεδιασμός και Χρήσεις Γης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική ομάδα: Ελένη Ανδρικοπούλου, Γρηγόρης Καυκαλάς 4 ο Μάθημα Πολεοδομικός Σχεδιασμός και Χρήσεις Γης Εισήγηση: Δρ. Αθηνά Γιαννακού,

Διαβάστε περισσότερα

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις ΠΡΟΛΟΓΟΣ Οι δυσκολίες μάθησης των παιδιών συνεχίζουν να απασχολούν όλους όσοι ασχολούνται με την ανάπτυξη των παιδιών και με την εκπαίδευση. Τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι, μέσα στην τάξη τους, βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ

ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΥΛΗΣ Δρ. Κώστας Ποϊραζίδης, Δασολόγος ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2009-2010 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΥΛΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 1: Εισαγωγή στην επιστήμη της Οικολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 3 η. Αποτελεσματικότητα και Ευημερία

Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 3 η. Αποτελεσματικότητα και Ευημερία Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 3 η Αποτελεσματικότητα και Ευημερία Ζητήματα που θα εξεταστούν: Πότε και πως επιτυγχάνεται η οικονομική αποτελεσματικότητα Θεωρήματα των οικονομικών της

Διαβάστε περισσότερα

13/1/2010. Οικονομική της Τεχνολογίας. Ερωτήματα προς συζήτηση ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

13/1/2010. Οικονομική της Τεχνολογίας. Ερωτήματα προς συζήτηση ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Τμήμα Μηχανικών Οικονομίας και Διοίκησης Οικονομική της Τεχνολογίας Διάλεξη 6 η: Οικονομική Θεωρία και το Ζήτημα της Τεχνολογικής Αλλαγής: & II 1 Ερωτήματα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΣΤΗΝ ΑΜΦΙΔΡΟΜΗ ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΜΕ ΤΟ ΝΕΡΟ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΣΤΗΝ ΑΜΦΙΔΡΟΜΗ ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΜΕ ΤΟ ΝΕΡΟ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΣΤΗΝ ΑΜΦΙΔΡΟΜΗ ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΜΕ ΤΟ ΝΕΡΟ Γιώργος Παυλικάκης Δρ Διαχείρισης Οικοσυστημάτων Υπεύθυνος ΠΕ Δ Δ/νσηςνσης Δ.Ε. Αθήνας E-mail: pavlikak@otenet.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΣΠΑ 2014-2020

ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΣΠΑ 2014-2020 ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΣΠΑ 2014-2020 - Με την παρούσα εγκύκλιο γίνεται αποτύπωση της προόδου των διαπραγµατεύσεων για τη διαµόρφωση του Κανονιστικού πλαισίου της νέας περιόδου, καθώς και των σηµαντικών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ. Εργασία Οικολογίας Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών ΔΠΘ Φοιτητές: Ζίγκιρης Κωνσταντίνος ΑΜΦ:7428 Ζιάκας Γεώργιος ΑΜΦ:7456

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ. Εργασία Οικολογίας Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών ΔΠΘ Φοιτητές: Ζίγκιρης Κωνσταντίνος ΑΜΦ:7428 Ζιάκας Γεώργιος ΑΜΦ:7456 ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ Εργασία Οικολογίας Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών ΔΠΘ Φοιτητές: Ζίγκιρης Κωνσταντίνος ΑΜΦ:7428 Ζιάκας Γεώργιος ΑΜΦ:7456 Γενικά Το νερό μπορεί να θεωρηθεί ως φυσικός πόρος, ως οικονομικό

Διαβάστε περισσότερα

3ο Ενημερωτικό Δελτίο του έργου EU-WATER Διακρατική ολοκληρωμένη διαχείριση των υδατικών πόρων στη γεωργία http://www.eu-water.eu Αειφορική Αγροτική Ανάπτυξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση Το πρόγραμμα EU.WATER

Διαβάστε περισσότερα

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές.

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. 1 2 Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. Στόχος: Να αποδείξουν οι φοιτητές από μόνοι τους πόσες πολλές έννοιες βρίσκονται στην τομή των δύο

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΙΟΡΔΑΝΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΔΗΣ jordan@uom.gr Κτήριο Η- Θ γραφείο 402 Τηλ. 2310-891-591 DAN BORGE «Η διαχείριση του κινδύνου είναι δυνατό να μας βοηθήσει να αρπάξουμε μια ευκαιρία

Διαβάστε περισσότερα

Σύμφωνα με τον προηγούμενο ορισμό οι εξωτερικές οικονομίες διακρίνονται σε :

Σύμφωνα με τον προηγούμενο ορισμό οι εξωτερικές οικονομίες διακρίνονται σε : Εξωτερικές Οικονομίες και Κοινωνική Ευημερία Ορισμός: Εξωτερικές Οικονομίες υπάρχουν στις περιπτώσεις εκείνες που οι δράσεις κάποιων οικονομικών μονάδων (ή υποκειμένων) επηρεάζουν, θετικά ή αρνητικά, την

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Μάθημα 2 1 Εισαγωγή Χαρακτηριστικά στοιχεία της επιχείρησης ως οργανισμού Συστατικά μέρη και το περιβάλλον της επιχείρησης Διάφορες μορφές επιχειρήσεων που λειτουργούν

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Διεθνές Συνέδριο... για να ξαναφανταστούμε το σχολείο...

1 ο Διεθνές Συνέδριο... για να ξαναφανταστούμε το σχολείο... 1 ο Διεθνές Συνέδριο... για να ξαναφανταστούμε το σχολείο... Οι Επιμορφωτικές Ανάγκες των Διοικητικών Υπαλλήλων των Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών: Μια Εμπειρική Διερεύνηση στη Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία

Εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία Εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία Τι είναι περιβάλλον; Το περιβάλλον προσεγγίζεται... ως «πρόβλημα»... ως φυσικός πόρος... ως φύση... ως ο χώρος της καθημερινής μας ζωής... ως ο χώρος της συλλογικής

Διαβάστε περισσότερα

(γ) Τις μορφές στρατηγικής αλληλεπίδρασης που αναπτύσσονται

(γ) Τις μορφές στρατηγικής αλληλεπίδρασης που αναπτύσσονται Βασικές Έννοιες Οικονομικών των Επιχειρήσεων - Τα οικονομικά των επιχειρήσεων μελετούν: (α) Τον τρόπο με τον οποίο λαμβάνουν τις αποφάσεις τους οι επιχειρήσεις. (β) Τις μορφές στρατηγικής αλληλεπίδρασης

Διαβάστε περισσότερα

26/3/2010. Αγαθά και υπηρεσίες. Εργασία

26/3/2010. Αγαθά και υπηρεσίες. Εργασία Περιβάλλον και Ανάπτυξη υπό το πρίσµα της Οικονοµίας Ιστορική αναδροµή Το ενδιαφέρον για τις επιπτώσεις της οικονοµικής ανάπτυξης στο περιβάλλον δεν είναι καινούργιο: Το 19 ο αι. οι Malthus και Ricardo

Διαβάστε περισσότερα

Η οικολογική κρίση και τα µηνύµατά της

Η οικολογική κρίση και τα µηνύµατά της ΕΚΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Η οικολογική κρίση και τα µηνύµατά της Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. Η παραγωγή περισσότερων ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική. Ενότητα 10: Η θεωρία της ανάπτυξης Σόρμας Αστέριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη)

Μακροοικονομική. Ενότητα 10: Η θεωρία της ανάπτυξης Σόρμας Αστέριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Μακροοικονομική Ενότητα 10: Η θεωρία της ανάπτυξης Σόρμας Αστέριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΜΑΛΙΩΚΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΕΠΕ Βασίλειος Μαλιώκας, Δρ. Πολ. Μηχανικός

Β. ΜΑΛΙΩΚΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΕΠΕ Βασίλειος Μαλιώκας, Δρ. Πολ. Μηχανικός Β. ΜΑΛΙΩΚΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΕΠΕ Βασίλειος Μαλιώκας, Δρ. Πολ. Μηχανικός Γεωργία σημαντική παράμετρος οικονομικής προόδου. Κρίσιμα σημεία: Σύγχρονα και αποδοτικά εγγειοβελτιωτικά αρδευτικά έργα Ορθολογική

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτική Κοινωνιολογία

Αγροτική Κοινωνιολογία Αγροτική Κοινωνιολογία Θεματική ενότητα 11: Το αγρο-τροφικό σύστημα 1/2 Όνομα καθηγητή: Χαράλαμπος Κασίμης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Εκπαιδευτικοί στόχοι Η ενότητα αυτή επιχειρεί να συνδέσει

Διαβάστε περισσότερα

Οι υδατικοί πόροι αποτελούν σημαντικό οικονομικό, αναπτυξιακό και περιβαλλοντικό πόρο.

Οι υδατικοί πόροι αποτελούν σημαντικό οικονομικό, αναπτυξιακό και περιβαλλοντικό πόρο. Ολοκληρωμένη Διαχείριση Υδατικών πόρων Από την Οδηγία 2000/60 στη διαχείριση σε επίπεδο υδατικής λεκάνης Σωκράτης Φάμελλος Χημικός Μηχανικός MSc Αντιδήμαρχος Θέρμης Οι υδατικοί πόροι αποτελούν σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ)

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ) ΕΠΙ ΧΕΙΡ Η ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ) ΜΑΤΙ ΚΟ ΤΗ ΤΑ Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράµµατος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση»

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρηματικότητα και Περιβάλλον (Ι)

Επιχειρηματικότητα και Περιβάλλον (Ι) Μα καλά μπορεί να υπάρχει σχέση ανάμεσα στο Περιβάλλον και την Επιχειρηματικότητα; Επιχειρηματικότητα και Περιβάλλον (Ι)..οι επιχειρήσεις δεν είναι υπεύθυνες για την άσχημη κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Οι δύο προελεύσεις της Γεωργικής Οικονομικής Η σύνδεση με τη γεωπονική επιστήμη Τα προβλήματα και η βελτίωση της κατάστασης των γεωργών και των κοινωνιών της υπαίθρου Έμφαση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΑΣΙΝΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΗΠΕΙΡΟΥ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΑΣΙΝΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΗΠΕΙΡΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΗΠΕΙΡΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2007-2013 Ευρωπαϊκή Ένωση Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης «Με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες Μυρτώ - Σμαρώ Γιαλαμά Α.Μ.: 1207 Μ 075 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Τι είναι η παγκόσμια αγορά συναλλάγματος;

Διαβάστε περισσότερα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα Προστατεύει από τα Απόβλητα Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» 2007-2013 Το ΕΠΠΕΡΑΑ ενισχύει την Ολοκληρωμένη Διαχείριση Αποβλήτων βελτιώνει την Ποιότητα

Διαβάστε περισσότερα

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Ελευθερία Μαντέλου Ψυχολόγος Ψυχοθεραπεύτρια Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Τα τελευταία χρόνια, οι ειδικοί της οικογενειακής θεραπείας παροτρύνουν τους θεραπευτές του κλάδου να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

Η πολυπλοκότητα των θεµάτων, ο µεγάλος αριθµός των εµπλεκοµένων. κοινωνικών και οικονοµικών οµάδων και τα πολλαπλά ιεραρχικά επίπεδα όπως

Η πολυπλοκότητα των θεµάτων, ο µεγάλος αριθµός των εµπλεκοµένων. κοινωνικών και οικονοµικών οµάδων και τα πολλαπλά ιεραρχικά επίπεδα όπως Η πολυπλοκότητα των θεµάτων, ο µεγάλος αριθµός των εµπλεκοµένων κοινωνικών και οικονοµικών οµάδων και τα πολλαπλά ιεραρχικά επίπεδα όπως παρατέθηκαν πιο πάνω απαιτούν µια πιο συστηµατική παρουσίαση των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΥΛΩΝΕΣ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ

ΠΥΛΩΝΕΣ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΠΥΛΩΝΕΣ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ Θα κατατάξουμε τις Θεματικές Ενότητες που απαρτίζουν μια Βιώσιμη κοινότητα σε τέσσερες Πυλώνες Βιωσιμότητας. Ο λόγος είναι αφ ενός μεν η διευκόλυνση στη κατηγοροποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ. Θεωρία και Πολιτική

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ. Θεωρία και Πολιτική ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ Θεωρία και Πολιτική Παντελής Καλαϊτζιδάκης Σαράντης Καλυβίτης ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Εισαγωγή στην οικονομική μεγέθυνση Ορισμός της οικονομικής μεγέθυνσης 15 Μια σύντομη

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Πολιτική και Βιώσιμη Ανάπτυξη

Περιβαλλοντική Πολιτική και Βιώσιμη Ανάπτυξη ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Περιβαλλοντική Πολιτική και Βιώσιμη Ανάπτυξη Ενότητα 08: Εκτίμηση Κοινωνικών Επιπτώσεων II Πολυξένη Ράγκου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών

Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών 30-12-2014 EVA PAPASTERGIADOU Ανακύκλωση των Θρεπτικών είναι η χρησιμοποίηση, ο μετασχηματισμός, η διακίνηση & η επαναχρησιμοποίηση των θρεπτικών στοιχείων στα οικοσυστήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού: Θεωρητικό πλαίσιο για την κατανόηση των κοινών θεσμικών χαρακτηριστικών, αλλά και των θεσμικών

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 23 04 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης ΕΠΠΕΡΑΑ «Το

Διαβάστε περισσότερα

Η σχέση μας με τη γη ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΗΛΙΑ

Η σχέση μας με τη γη ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΗΛΙΑ Η σχέση μας με τη γη ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΗΛΙΑ *Φέρουσα χωρητικότητα Ο μέγιστος αριθμός ατόμων ενός είδους που μπορεί να υποστηρίζεται από ένα δεδομένο οικοσύστημα. Ο προσδιορισμός της για τον άνθρωπο

Διαβάστε περισσότερα

Xαιρετισμός Προέδρου.Ε. ΓΕΩΤ.Ε.Ε./Κ.Ε. κου Ιωάννη Γεωργιάδη,Γεωπόνου Μsc στην ημερίδα

Xαιρετισμός Προέδρου.Ε. ΓΕΩΤ.Ε.Ε./Κ.Ε. κου Ιωάννη Γεωργιάδη,Γεωπόνου Μsc στην ημερίδα Xαιρετισμός Προέδρου.Ε. ΓΕΩΤ.Ε.Ε./Κ.Ε. κου Ιωάννη Γεωργιάδη,Γεωπόνου Μsc στην ημερίδα «Προοπτικές αειφορικής ανάπτυξης ενεργειακών καλλιεργειών στην Ελλάδα». ΑΕΙΦΟΡΙΑ είναι μια έννοια που ευρύτατα χρησιμοποιείτε

Διαβάστε περισσότερα

Κοστολόγηση και Τιμολόγηση Νερού

Κοστολόγηση και Τιμολόγηση Νερού ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΥΔΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ & ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Κοστολόγηση και Τιμολόγηση Νερού στο Πλαίσιο της Οδηγίας 2000/60/ΕΚ Ανδρέας Ανδρεαδάκης Καθηγητής ΕΜΠ Ειδικός Γραμματέας

Διαβάστε περισσότερα

1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο 1.2 Η Επιχείρηση

1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο 1.2 Η Επιχείρηση http://www.economics.edu.gr 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ 1.2 Η Επιχείρηση : σχολικό βιβλίο 1.2.1 Εισαγωγικές έννοιες Η επιχείρηση αποτελεί ένα στοιχείο της κοινωνίας µας, το ίδιο σηµαντικό

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Υδάτινων Πόρων στη Βιομηχανική Δραστηριότητα. Δρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιμης Επιτροπής Βιομηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ

Διαχείριση Υδάτινων Πόρων στη Βιομηχανική Δραστηριότητα. Δρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιμης Επιτροπής Βιομηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ Διαχείριση Υδάτινων Πόρων στη Βιομηχανική Δραστηριότητα Δρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιμης Επιτροπής Βιομηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ Διαχείριση Υδάτινων Πόρων αύξηση του πληθυσμού του πλανήτη κλιματικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: Η έννοια του οικοσυστήματος 11

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: Η έννοια του οικοσυστήματος 11 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 9 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: Η έννοια του οικοσυστήματος 11 Κεφάλαιο Πρώτο: Το μοντέλο του οικοσυστήματος 1.1. Βασικές αρχές και ορισμοί της Οικολογίας των Οικοσυστημάτων 1.2. Η

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ LOGISTICS Όσο λοιπόν αυξάνει η σημασία και οι απαιτήσεις του διεθνούς εμπορίου, τόσο πιο απαιτητικές γίνονται

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ LOGISTICS Όσο λοιπόν αυξάνει η σημασία και οι απαιτήσεις του διεθνούς εμπορίου, τόσο πιο απαιτητικές γίνονται ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ LOGISTICS Όσο λοιπόν αυξάνει η σημασία και οι απαιτήσεις του διεθνούς εμπορίου, τόσο πιο απαιτητικές γίνονται και οι συνθήκες μεταφοράς και διανομής. Το διεθνές εμπόριο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΝΑΣΑΚΗ ΒΙΡΓΙΝΙΑ ΑΝΤΙΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ

ΜΑΝΑΣΑΚΗ ΒΙΡΓΙΝΙΑ ΑΝΤΙΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΜΑΝΑΣΑΚΗ ΒΙΡΓΙΝΙΑ ΑΝΤΙΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ Νησί που βρίσκεται στο νοτιοανατολικό άκρο της Ευρώπης. Μόνιμος πληθυσμός (απογρ. 2011) 680.000 κάτοικοι. Ελκυστικός τουριστικός προορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Oι πολυάριθμοι φορείς της κοινωνικής οικονομίας και επιχειρηματικότητας που συμμετείχαν και συνεργάστηκαν στο Φόρουμ Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας, 20-21 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 (Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 (Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 (Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ) Να σημειώσετε το σωστό ή το λάθος στο τέλος των προτάσεων: 1. Λειτουργικός στόχος του σχολείου είναι η μόρφωση των ανθρώπων. 2. Η επιχείρηση αποτελεί κοινωνική οργάνωση, γιατί

Διαβάστε περισσότερα