ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΝΕΟΠΛΑΣΜΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΝΕΟΠΛΑΣΜΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ"

Transcript

1 ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΟΓΚΟΛΟΓΩΝ ΠΑΘΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ Λ. Αλεξάνδρας 105 (4 ος όροφος), , Αθήνα Τηλ. & Fax: ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΝΕΟΠΛΑΣΜΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Επιτροπή Σύνταξης: Σ. Αγγελάκη, Χ. Ανδρεάδης, Γ. Αραβαντινός, Δ. Δαλιάνη, Α. Καραμπεάζης, Ι. Μούντζιος, Ι. Μπουκοβίνας, Γ. Πενθερουδάκης 5 η Έκδοση ΑΘΗΝΑ, ΜΑΡΤΙΟΣ 2015

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΑΝΤΙ ΠΡΟΛΟΓΟΥ...3 ΡΗΤΡΑ ΑΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΑΣΤΟΥ...6 Α. ΜΗ ΜΕΤΑΣΤΑΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΣΤΑΔΙΑ Ι ΙΙΙ)... 6 Β. ΤΟΠΙΚΑ ΠΡΟΧΩΡΗΜΕΝΗ ΝΟΣΟΣ (Φλεγμονώδης καρκίνος του μαστού και τοπικά προχωρημένος καρκίνος)...16 Γ. ΜΕΤΑΣΤΑΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΩΟΘΗΚΩΝ...31 Α. ΑΡΧΙΚΗ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ (αμέσως μετά ή πριν την αρχική χειρουργική επέμβαση)...31 Β. ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΗΝ ΥΠΟΤΡΟΠΗ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ...40 Α. ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ...40 B. ΥΠΟΤΡΟΠΗ Ή ΜΕΤΑΣΤΑΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ...47 Α. ΣΤΑΔΙΑ Ι ΙΙΑ...47 Β. ΣΤΑΔΙΑ ΙΙΒ ΙVA...48 Γ. ΥΠΟΤΡΟΠΗ Ή ΜΕΤΑΣΤΑΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ...54 Α. ΜΙΚΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ (MKΠ)...54 Β. ΜΗ ΜΙΚΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΜΕΣΟΘΗΛΙΩΜΑ ΘΥΜΩΜΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΤΟΥ ΘΥΜΟΥ...86 Α. ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΝΤΟΠΙΣΜΕΝΗΣ ΝΟΣΟΥ...86 Β. ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΥΠΟΤΡΟΠΙΑΖΟΥΣΑΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΣΤΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ...86 Γ. ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΝΕΟΠΛΑΣΜΑΤΑ ΠΕΠΤΙΚΟΥ...89 ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ & ΓΑΣΤΡΟΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΛΗΣ...89 ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΣΤΟΜΑΧΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΧΟΛΗΦΟΡΟΥ ΔΕΝΔΡΟΥ ΗΠΑΤΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΝΕΥΡΟΕΝΔΟΚΡΙΝΗ ΝΕΟΠΛΑΣΜΑΤΑ ΠΕΠΤΙΚΟΥ (GASTROENTEROPANCREATIC NEUROENDOCRINE TUMOURS, GEP ΝΕΤ) ΝΕΥΡΟΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΟΓΚΟΙ ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΠΡΩΚΤΙΚΟ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΟΡΧΕΩΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΝΕΦΡΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΗΣ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕΤΑΣΤΑΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΚΟΗΘΕΣ ΜΕΛΑΝΩΜΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕΤΑΣΤΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΑΡΚΩΜΑΤΑ ΜΑΛΑΚΩΝ ΜΟΡΙΩΝ Α. ΓΕΝΙΚΑ Β. ΡΑΒΔΟΜΥΟΣΑΡΚΩΜΑ Γ. ΣΤΡΩΜΑΤΙΚΟΙ ΟΓΚΟΙ ΤΟΥ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΙΚΟΥ (GIST) Δ. ΠΡΟΕΧΟΝ ΔΕΡΜΑΤΟΪΝΟΣΑΡΚΩΜΑ Ε. ΔΕΣΜΟΕΙΔΗΣ ΟΓΚΟΣ (ΙΝΩΜΑΤΩΣΗ)

3 15.OΣΤΕΟΣΑΡΚΩΜΑ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΥΠΟΤΡΟΠΗ (ΤΟΠΙΚΗ Ή ΜΕΤΑΣΤΑΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ) ΣΑΡΚΩΜΑ EWING Α. ΤΟΠΙΚΗ ΝΟΣΟΣ B. ΜΕΤΑΣΤΑΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΟΓΚΟΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΚΕΦΑΛΗΣ ΚΑΙ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΚΕΦΑΛΗΣ ΚΑΙ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ Α. ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΜΕΝΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ Β. ΜΥΕΛOEIΔΗΣ KΑΡΚΙΝΟΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ Γ. ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΑΓΝΩΣΤΟΥ ΠΡΩΤΟΠΑΘΟΥΣ ΕΣΤΙΑΣ ΓΗΡΙΑΤΡΙΚΗ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ Α. ΓΗΡΙΑΤΡΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ Β. ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΧΡΗΣΗ ΑΥΞΗΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΤΩΝ ΛΕΥΚΩΝ ΑΙΜΟΣΦΑΙΡΙΩΝ (CSFs) ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ESMO ΓΙΑ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΔΙΕΓΕΡΣΗΣ ΤΗΣ ΕΡΥΘΡΟΠΟΙΗΣΗΣ (Π.Δ.Ε.) ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΙΜΙΑΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ ΟΦΕΙΛΟΜΕΝΗΣ ΣΕ ΟΡΜΟΝΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΦΛΕΒΙΚΗ ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΑΝΑ ΝΕΟΠΛΑΣΜΑ

4 ΑΝΤΙ ΠΡΟΛΟΓΟΥ Η Εταιρεία Ογκολόγων Παθολόγων Ελλάδας (ΕΟΠΕ) παρουσιάζει το παρόν πόνημα «Θεραπευτικά Χορήγησης Χημειοθεραπευτικών Φαρμάκων σε Ασθενείς με Νεοπλασματικά Νοσήματα» που αποτελεί την 5η αναθεώρηση των προηγούμενων εγκολπίων, από τα οποία το πρώτο υποβλήθηκε στο ΚΕΣΥ και τον ΕΟΦ το Δεκέμβριο του 2010 και εγκρίθηκε από την Ολομέλεια του ΚΕΣΥ στις 29 Δεκεμβρίου 2010, αποτελώντας ουσιαστικά τη βάση των αντίστοιχων Οδηγιών του ΕΟΦ του Οκτωβρίου Φιλοδοξία της ΕΟΠΕ είναι να προσφέρει έγκυρη και επίκαιρη επιστημονική γνώση και να συνδράμει την Πολιτεία στη δημιουργία του θεσμικού πλαισίου και των κανονισμών που εξασφαλίζουν την απρόσκοπτη άσκηση της Παθολογικής Ογκολογίας από τους λειτουργούς της, και την ισότιμη πρόσβαση στα φάρμακα που η έρευνα αναδεικνύει ως σημαντικά στη θεραπεία του καρκίνου. Σημαντική εξέλιξη προς την κατεύθυνση αυτή ήταν η ψήφιση σχετικής νομοθεσίας (ΦΕΚ Β 64/ ) με την οποία κατοχυρώθηκε και θεσμικά ο ρόλος των ιατρικών εταιρειών για τη σύνταξη θεραπευτικών και διαγνωστικών πρωτοκόλλων. Σε αυτό το πλαίσιο, η ΕΟΠΕ συνεργάζεται με το Υπουργείο Υγείας, τον ΕΟΦ και τον ΕΟΠΥΥ για την αξιοποίηση των Θεραπευτικών Πρωτοκόλλων στην καθ' ημέρα κλινική πρακτική. Η προσπάθεια αυτή της ΕΟΠΕ συγκεντρώνει και καταγράφει το σύνολο των χημειοθεραπευτικών σχημάτων που χρησιμοποιούνται στη θεραπεία των συμπαγών κακοήθων νεοπλασμάτων. Η καταγραφή των φαρμακευτικών συνδυασμών δεν περιορίστηκε μόνο σε εκείνους που περιλαμβάνουν φάρμακα εγκεκριμένα για τον ειδικό τύπο του νεοπλάσματος, αλλά έλαβε υπ όψιν και τα χημειοθεραπευτικά σχήματα που χρησιμοποιούνται στη διεθνή καθημερινή πρακτική και είναι αποδεκτά από τις κατευθυντήριες οδηγίες που έχουν θεσπίσει διεθνείς οργανισμοί, όπως οι NCCN, ESMO και ASCO. Τέλος, περιέλαβε συνδυασμούς φαρμάκων που έχουν αποδείξει σε πολυκεντρικές τυχαιοποιημένες μελέτες την αποτελεσματικότητά τους, ανεξάρτητα από το αν τα φάρμακα έχουν λάβει έγκριση για τη συγκεκριμένη ένδειξη. Το εγκόλπιο αυτό απευθύνεται και σε όλα τα μέλη της ΕΟΠΕ, ως εγχειρίδιο αναφοράς, σε μια προσπάθεια διευκόλυνσης της καθημερινής κλινικής πρακτικής τους. Είναι διαθέσιμο στον ιστότοπο της ΕΟΠΕ (hesmo.gr) και σε μικρό χρονικό διάστημα θα διατίθεται προς χρήση σε εύχρηστη μορφή εφαρμογής για android και ios για φορητές ηλεκτρονικές συσκευές. Το παρόν εγκόλπιο με βάση πρόσφατη απόφαση του ΔΣ της ΕΟΠΕ ανανεώνεται και εμπλουτίζεται με τις τεκμηριωμένες νέες θεραπευτικές εξελίξεις, τις νέες ενδείξεις και τα νέα 3

5 φαρμακευτικά σκευάσματα δύο φορές το χρόνο (κάθε Μάρτιο και Οκτώβριο), ώστε να είναι σύγχρονο, επίκαιρο και εύχρηστο. Κατά συνέπεια, ως άρτιο και τεκμηριωμένο επιστημονικό κείμενο συμβάλλει στην εξασφάλιση: 1) της ισότιμης πρόσβασης των καρκινοπαθών στις επιστημονικά τεκμηριωμένες θεραπείες και της αποφυγής των αδόκιμων και αναποτελεσματικών προσεγγίσεων. 2) της εξάσκησης της Ογκολογίας από μέρους των Παθολόγων Ογκολόγων σε πλαίσια δίκαιης, διαυγούς και συμπαγούς επιστημονικής βάσης, χωρίς πιέσεις, παρεμβάσεις και ηθικά διλήμματα. 3) της διαφύλαξης των συμφερόντων της πολιτείας και του κοινωνικού συνόλου, μέσω της επαρκούς, σύγχρονης και επιστημονικής παροχής θεραπείας στους καρκινοπαθείς με παράλληλη αποφυγή του υπέρογκου και συχνά ανώφελου κόστους άστοχων και αδόκιμων θεραπευτικών χειρισμών. Την παρούσα αναθεώρηση για το Μάρτιο του 2015 διεκπεραίωσαν οι συνάδελφοι της Επιτροπής Σύνταξης των Θεραπευτικών Πρωτοκόλλων της ΕΟΠΕ, Σ. Αγγελάκη, Χ. Ανδρεάδης, Γ. Αραβαντινός, Δ. Δαλιάνη, Α. Καραμπεάζης, Ι. Μούντζιος, Ι. Μπουκοβίνας και Γ. Πενθερουδάκης και την επιμέλεια των κειμένων η Γραμματεία της ΕΟΠΕ. Το ΔΣ της ΕΟΠΕ τους συγχαίρει και τους ευχαριστεί για τη σημαντική αυτή προσφορά τους στην ελληνική ογκολογία. ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΟΠΕ,

6 ΡΗΤΡΑ ΑΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ Η Εταιρεία Ογκολόγων Παθολόγων Ελλάδος (ΕΟΠΕ) θεωρεί την τήρηση των παρουσών κατευθυντήριων οδηγιών προαιρετική. Η τελική κρίση αναφορικά με την εφαρμογή τους πρέπει να ληφθεί από τον θεράποντα ιατρό λαμβάνοντας υπ όψιν τις εξατομικευμένες περιστάσεις εκάστου ασθενούς. Δεδομένου του συμβουλευτικού και μη δεσμευτικού χαρακτήρα τους, οι παρούσες κατευθυντήριες οδηγίες δε δύνανται να αποτελέσουν τη βάση ένδικης προστασίας ή αγωγής για την τήρηση ή μη στο πλαίσιο της κλινικής πρακτικής, αλλά μπορούν μόνο να θεωρηθούν γενικές κατευθυντήριες οδηγίες οι οποίες βασίζονται στα καλύτερα διαθέσιμα στοιχεία, με στόχο τη συνεπικουρία στη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Οιαδήποτε εφαρμογή των βασιζόμενων σε ενδείξεις θεραπευτικών συστάσεων πρέπει να βασίζεται σε ανεξάρτητη ιατρική εκτίμηση των κατά περίπτωση εξατομικευμένων κλινικών περιστάσεων και να γίνεται υπό την εποπτεία πιστοποιημένου ιατρού. Η ΕΟΠΕ δεν εκπροσωπεί ή εγγυάται καθ οιονδήποτε τρόπο το περιεχόμενο ή τη χρήση ή την εφαρμογή των εν λόγω κατευθυντήριων οδηγιών, αποποιείται δε οιασδήποτε ευθύνης για την καθ οποιονδήποτε τρόπο εφαρμογή ή χρήση τους. Επιπροσθέτως, οι παρούσες κατευθυντήριες οδηγίες περιγράφουν αξιολογήσεις και διαχείριση θεραπειών στο πλαίσιο κλινικής πρακτικής ως εκ τούτου, δεν μπορεί να υποτεθεί ότι ισχύουν σε παρεμβάσεις εκτελούμενες εντός πλαισίου κλινικών δοκιμών, δεδομένου ότι τέτοιου είδους κλινικές μελέτες έχουν σχεδιαστεί με σκοπό να εξετάζουν καινοτόμες στρατηγικές διαχείρισης μιας νόσου για την οποία η κατάρτιση καλύτερης θεραπείας καθίσταται απολύτως αναγκαία. 5

7 1. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΑΣΤΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο καρκίνος του μαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος και η δεύτερη αιτία θανάτου από καρκίνο στις γυναίκες. Αποτελεί το συχνότερο αίτιο θανάτου σε γυναίκες ηλικίας ετών. Κάθε χρόνο γυναίκες νοσούν από καρκίνο του μαστού παγκοσμίως, ενώ 1 στις 9 γυναίκες του δυτικού ημισφαιρίου θα αναπτύξει καρκίνο του μαστού στη διάρκεια της ζωής της. Υπάρχουν πολλοί παράγοντες κινδύνου για την ανάπτυξη καρκίνου του μαστού, η σταδιακή κατανόηση των οποίων οδηγεί στην αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση της νόσου. Για τη θεραπεία του καρκίνου του μαστού συνεργάζονται πολλές ιατρικές ειδικότητες (ακτινολόγοι, χειρουργοί, παθολογοανατόμοι, κλινικοί ογκολόγοι και ακτινοθεραπευτές), που είναι προτιμότερο να συνεργάζονται από την αρχή της νόσου και να συναποφασίζουν για τη θεραπευτική στρατηγική. Τα νέα δεδομένα της μοριακής βιολογίας εισέρχονται όλο και περισσότερο στην κλινική πράξη και βοηθούν στην καλύτερη κατανόηση της πορείας της νόσου όπως και στις θεραπευτικές αποφάσεις. Η αρμονική συνεργασία αυτών των ειδικοτήτων, μαζί με τη βοήθεια των ερευνητών μετατρέπει σταδιακά ένα ανίατο νόσημα σε μία χρόνια νόσο. Τέλος, η ενεργή συμμετοχή της ασθενούς στις αποφάσεις για θεραπεία θεωρείται σημαντικό στοιχείο στην αντιμετώπιση μιας νόσου, όπου συχνά ο γιατρός μαζί με την ασθενή θα φτάσουν σε σταυροδρόμια κρίσιμων αποφάσεων. ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ Α. ΜΗ ΜΕΤΑΣΤΑΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΣΤΑΔΙΑ Ι ΙΙΙ) ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΗ (ADJUVANT) ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ A1. Ασθενείς με αρνητικούς μασχαλιαίους λεμφαδένες i) Χαμηλής επικινδυνότητας (πρέπει να ισχύουν όλα τα παρακάτω) pt<1cm ΕR (+) HER2 ( ) Grade I Ηλικία > 35 έτη 6

8 Επιπλέον, βοηθητικά και εφόσον έγινε μοριακό test: Recurrence score < 18 (Oncotype DX) για μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες ή χαμηλής επικινδυνότητας (Low risk) στη μοριακή υπογραφή του Amsterdam (mammaprint). Οι γυναίκες χαμηλής επικινδυνότητας αντιμετωπίζονται μόνο με ορμονοθεραπεία (βλ. παρακάτω). Σημείωση 1: Οι ασθενείς με recurrence score (Oncotype DX) θεωρούνται ενδιάμεσης επικινδυνότητας. Αν και οι αρχικές μελέτες δεν έδειξαν όφελος της χημειοθεραπείας σε αυτή την ομάδα, το διάστημα εμπιστοσύνης είναι μεγάλο και αναμένονται περισσότερες αναλύσεις στο μέλλον. Μέχρι τότε, για την απόφαση της adjuvant χημειοθεραπείας στις γυναίκες με RS πρέπει να συνεκτιμώνται και άλλοι παράγοντες. Σημείωση 2: Η απόφαση για συμπληρωματική χημειοθεραπεία πρέπει να περιλαμβάνει και τη γνώμη της ασθενούς, αφού της παρατεθούν με σαφήνεια τα δεδομένα και η ισορροπία πιθανού οφέλους κινδύνου. ii) Ενδιάμεσης και αυξημένης επικινδυνότητας (ισχύει τουλάχιστον ένα από τα παρακάτω) pt>1 cm ΕR ( ) PgR ( ) p53 (+) ή Ki67 >10% HER2 (+) [Ενίσχυση του γονιδίου με FISH ή έκφραση 3+ με ανοσοϊστοχημεία] Grade ΙΙ ΙΙΙ Ηλικία < 35 έτη Επιπλέον, βοηθητικά και εφόσον έγινε μοριακό test. Recurrence score >30 (Oncotype DX) ή αυξημένης επικινδυνότητας (High risk) στη μοριακή υπογραφή του Amsterdam (mammaprint). 7

9 Προεμμηνοπαυσιακές: Χημειοθεραπεία με FEC ή EC ή ΑC (4 κύκλοι) ακολουθούμενο από Ταξάνη (docetaxel ή paclitaxel) (4 κύκλοι) ή 12 εβδομαδιαίες εγχύσεις paclitaxel και στη συνέχεια ορμονοθεραπεία, ανάλογα με τους ορμονικούς υποδοχείς Μετεμμηνοπαυσιακές: FEC ή TC (4 6 κύκλοι) ή EC ή AC (4 κύκλοι), κλασικό CMF (cyclophosphamide από του στόματος) ή CMF και στη συνέχεια ορμονοθεραπεία, ανάλογα με τους ορμονικούς υποδοχείς A2. Ασθενείς με θετικούς μασχαλιαίους λεμφαδένες Προεμμηνοπαυσιακές: EC ή AC ή FEC (4 κύκλοι) + Ταξάνη (docetaxel ή paclitaxel)(4 κύκλοι) Επί θετικών υποδοχέων: ορμονοθεραπεία Μετεμμηνοπαυσιακές: Ίδια χημειοθεραπευτικά σχήματα. Επί μεγάλης ηλικίας ή αντενδείξεων χρήσης ταξανών, FEC ή εναλλακτικά CMF Επί θετικών υποδοχέων: ορμονοθεραπεία Σχήματα Adjuvant χημειοθεραπείας Α.Her 2 αρνητική νόσος 1. CMF (από του στόματος) Cyclophosphamide 100mg/m², μέρες 1 14, ΡΟ Methotrexate 40 mg/m², μέρες 1, 8, IV 5 FU 600 mg/m², μέρες 1, 8, IV Κάθε 28 ημέρες για 6 κύκλους 8

10 2. CMF (ενδοφλεβίως) Cyclophosphamide 600mg/m², d1+8 Methotrexate 40 mg/m², d1+8 5 FU 600 mg/m², d1+8 Κάθε 28 ημέρες για 6 κύκλους 3. FEC 5 FU 600 mg/m², IV Epirubicin mg/m², IV Cyclophosphamide 600 mg/m², IV Κάθε 21 ημέρες για 6 κύκλους 4. FEC FU 500 mg/m², IV Epirubicin 100 mg/m², IV Cyclophosphamide 500 mg/m², IV Κάθε 21 ημέρες για 6 κύκλους 5. EC + Ταξάνη Epirubicin 90 mg/m², IV Cyclophosphamide 600 mg/m², IV Κάθε 21 ημέρες για 4 κύκλους Και ακολούθως: Paclitaxel 80 mg/m² IV, κάθε εβδομάδα για 12 κύκλους, ή Docetaxel mg/m²IV, κάθε 21 ημέρες για 4 κύκλους 9

11 6. FEC ακολουθούμενη από docetaxel 5 FU 500 mg/m 2, IV Epirubicin 100mg/m 2 IV Cyclophosphamide 500 mg/m 2, IV Κάθε 21 μέρες για 3 κύκλους Ακολουθούμενο από: Docetaxel 100mg/m 2 IV Κάθε 21 μέρες για 3 κύκλους 7.TCH Docetaxel 75 mg/m 2, IV Cyclophosphamide 600 mg/m 2, IV Κα θε 21 ημε ρες για 4 6 κυ κλους με προφυλακτική χορήγηση G CSF 8. TAC Docetaxel 75 mg/m 2, IV Doxorubicin 50 mg/m 2, IV Cyclophosphamide 500 mg/m 2, IV Κα θε 21 ημε ρες για 6 κυ κλους με G CSF 9. Dose dense AC ακολουθούμενο από paclitaxel Doxorubicine 60mg/m 2 IV Cyclophosphamide 600 mg/m 2, IV Κάθε 14 μέρες για 4 κύκλους με προφυλακτική χορήγηση G CSF Ακολουθούμενο από: Paclitaxel 175mg/m 2 IV σε 3ώρες έγχυση Κάθε 14 μέρες για 4 κύκλους με προφυλακτική χορήγηση G CSF 10

12 Ή Paclitaxel 80mg/m 2 IV σε μία ώρα έγχυση εβδομαδιαία για 12 κύκλους Β. Her 2 θετική νόσος 10. TCH Docetaxel 75 mg/m 2 IV Carboplatin AUC 6 IV Κα θε 21 ημε ρες για 6 κυ κλους Μαζί με: Trastuzumab 2 mg/kg IV για 17 εβδομάδες (μετα απο τη δο ση φο ρτισης 4 mg/kg την 1η εβδομάδα) Συνε χιση του trastuzumab 6mg/kg IV κάθε 21 μέρες ως τη συμπλη ρωση 1 ε τους 11. AC ακολουθούμενο από paclitaxel με trastuzumab Doxorubicine 60mg/m 2 IV Cyclophosphamide 600 mg/m 2 IV Κάθε 21 μέρες για 4 κύκλους Ακολουθούμενο από: Paclitaxel 80mg/m 2 IV σε μία ώρα έγχυση εβδομαδιαία για 12 κύκλους με trastuzumab 4mg/kg στην 1 η δόση και εν συνεχεία 2mg/kg μέχρι συμπλήρωσης 1 έτους θεραπεία. Εναλλακτικά μπορεί να χορηγηθεί trastuzumab 6mg/kg IV κάθε 21 μέρες μετά την συμπλήρωση της ΧΜΘ με paclitaxel ως τη συμπλη ρωση 1 ε τους. 12. Dose dense AC ακολουθούμενο από paclitaxel με trastuzumab Doxorubicine 60mg/m 2 IV Cyclophosphamide 600 mg/m 2 IV Κάθε 14 μέρες για 4 κύκλους 11

13 Ακολουθούμενο από: Paclitaxel 175mg/m 2 IV σε 3ώρες έγχυση Κάθε 14 μέρες για 4 κύκλους Trastuzumab 4 mg/kg με την 1 η δόση paclitaxel, ακολουθούμενο από 2mg/kg μέχρι συμπλήρωσης 1 έτους θεραπεία. Εναλλακτικά, μπορεί να χορηγηθεί trastuzumab 6mg/kg IV κάθε 21 μέρες μετά την συμπλήρωση της ΧΜΘ με paclitaxel ως τη συμπλήρωση ενός έτους. Εναλλακτικά σε όλα τα σχήματα που περιέχουν trastuzumab το IV σχήμα μπορεί να αντικατασταθεί από χορήγηση υποδόρια trastuzumab σε δόση 600 mg ανεξάρτητα από το σωματικό βάρος χωρίς δόση εφόδου. Η συγκεκριμένη δόση θα πρέπει να χορηγείται υποδορίως σε διάστημα 2 5 λεπτών ανά τρεις εβδομάδες. Σημείωση 1: Σε γυναίκες με αρνητικούς ορμονικούς υποδοχείς και μη υπερέκφραση του HER2 (triple negative ή basal type στην μοριακή υπογραφή) η adjuvant θεραπεία ενδεχομένως να περιέχει αλκυλιούντα παράγοντα (cyclophosphamide), ή πλατινούχους συνδυασμούς με cisplatin ή carboplatin. Σημείωση 2: Το σχήμα EC + Ταξάνη προτιμάται σε γυναίκες κάτω των 35 ετών. Σημείωση 3: Σε επιλεγμένα περιστατικά μετεμμηνοπαυσιακών ασθενών με μέγεθος όγκου μεταξύ 1 2 cm και καλά προγνωστικά στοιχεία μπορεί να χορηγηθεί μόνο ορμονοθεραπεία. Σημείωση 4: Το σχήμα CMF έχει φανεί κατώτερο από τα σχήματα με βάση την ανθρακυκλίνη. Σημείωση 5: Οι γυναίκες που έχουν ένδειξη για adjuvant ακτινοθεραπεία πρέπει πρώτα να τελειώσουν την adjuvant χημειοθεραπεία (μοναδική ίσως εξαίρεση η ταυτόχρονη χορήγηση CMF και ακτινοθεραπείας). Έχει αποδειχθεί η ασφάλεια της καθυστέρησης στη χορήγηση ακτινοθεραπείας μέχρι 6 μήνες από την επέμβαση. Σημείωση 6: Σύμφωνα με τα κριτήρια του NCCN, στην εντατικοποιημένη διαδοχική Χ/Θ συνιστάται η χορήγηση προφυλακτικά αυξητικού παράγοντα (G CSF). Σημείωση 7: Είναι πιθανό η χορήγηση Docetaxel ανά 3 εβδομάδες και η εβδομαδιαία χορήγηση Paclitaxel να είναι αποτελεσματικότερες της ανά 3 εβδομάδες χορήγησης Paclitaxel και της εβδομαδιαίας χορήγησης Docetaxel. 12

14 Σημείωση 8: Τυχαιοποιημένες μελέτες έδειξαν ότι η προσθήκη ταξάνης σε χημειοθεραπεία βασισμένη σε ανθρακυκλίνες δίδει βελτίωση στην επιβίωση. Σημειώση 9: Αναδρομική ανάλυση δείχνει ότι σχήματα χημειοθεραπείας βασισμένα σε ανθρακυκλίνη μπορεί να είναι ανώτερα από μη περιέχοντα ανθρακυκλίνη σχήματα σε HER 2 θετική νόσο. Σημείωση 10:Paclitaxel+trastuzumab μπορεί να χορηγηθεί σε ασθενείς χαμηλού κινδύνου σταδίου Ι με HER 2 θετική νόσο, ειδικά σε εκείνους που δεν είναι κατάλληλοι για άλλα καθιερωμένα σχήματα λόγω συνοσηρότητας. ADJUVANT ΟΡΜΟΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ 1. Οι προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες στη διάγνωση αντιμετωπίζονται με LHRH ανάλογο (για 3 έτη) και tamoxifen για 5 έτη. Μετά τα 5 έτη αν παραμένουν προεμμηνοπαυσιακές μπορεί να χορηγηθεί tamoxifen για επιπλέον 5 έτη. Αν έχουν γίνει μετεμμηνοπαυσιακές μπορεί να χορηγηθεί είτε tamoxifen για επιπλέον 5 έτη είτε αναστολέας αρωματάσης για 5 έτη. Σημείωση 1: Πρόσφατα στοιχεία από τη μελέτη ABCSG 12 έδειξαν ότι σε προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες είναι δυνατή η χορήγηση LHRH ανάλογου σε συνδυασμό με anastrozole που έχει την ίδια αποτελεσματικότητα με την tamoxifen. Οι αναστολείς αρωματάσης πρέπει να χορηγούνται σε γυναίκες με δυσανοχή στην tamoxifen και πάντα σε συνδυασμό με ένα LHRH ανάλογο. Η χορήγηση αναστολέα αρωματάσης για 5 έτη μαζί με ωοθηκική καταστολή ενισχύθηκε από τις μελέτες SOFT+TEXT. Σημείωση 2: Η μελέτη ABCSG 12 έδειξε όφελος όταν στη συμπληρωματική θεραπεία προστέθηκε zoledronate. Η standard χορήγηση ωστόσο διφωσφονικών στη συμπληρωματική θεραπεία δεν συμπεριλήφθηκε στιε διεθνείς κατευθηντήριες οδηγίες. Πρόσφατα δεδομένα (μελέτη AZURE) έδειξαν όφελος στις μετεμμηνοπαυσιακές αλλά όχι στις προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες. Σημείωση 3: Σε περίπτωση υψηλού κινδύνου για καρκίνο των ωοθηκών ή επιθυμίας της γυναίκας η ωοθηκεκτομή μπορεί να αντικαταστήσει το ανάλογο LHRH. Σημείωση 4: Η ακτινική στείρωση δε συνιστάται πλέον. Η χορήγηση LHRH δε συνιστάται πλέον σε προεμμηνοπαυσιακές ασθενείς που υποβλήθηκαν σε συμπληρωματική χημειοθεραπεία και δεν προσφέρει όφελος στη συνολική επιβίωση τους, εκτός αν είναι 13

15 μικρότερες των 35 ετών. Σε αυτές τις περιπτώσεις η προσθήκη LHRH θα πρέπει να εξατομικεύεται. 2. Οι μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες στη διάγνωση αντιμετωπίζονται με μια από τις παρακάτω επιλογές: i. Αναστολέας αρωματάσης (τακτική εξ αρχής χορήγησης) (anastrozole, letrozole, exemestane) για 5 έτη. ii. Tamoxifen για 5 έτη και μετά είτε 5 έτη αναστολέα αρωματάσης είτε συμπλήρωσης 10 ετών Tamoxifen. iii. Tamoxifen για 2 3 έτη και στη συνέχεια αναστολέα αρωματάσης (τακτική διαδοχικής χορήγησης) έως συμπλήρωσης 5 ετών συνολικά, ορμονικού χειρισμού ή 5 έτη αναστολέα αρωματάσης. iv. Αναστολέα αρωματάσης για 2 3 χρόνια και μετά Tamoxifen μέχρι συμπλήρωσης 5 ετών ορμονικού χειρισμού. Σημείωση 1: Από αυτές τις τακτικές η εξ αρχής χορήγηση είναι η μόνη που ως τώρα έχει συγκριθεί με την tamoxifen και έχει δείξει υπεροχή σε δύο μεγάλες κλινικές μελέτες (ATAC και BIG 1 98). Η πιο πρόσφατη ανάλυση της BIG 1 98 (διάμεσος χρόνος παρακολούθησης 8,1 έτη) κατέδειξε όφελος στη συνολική επιβίωση από την εξ αρχής χορήγηση letrozole έναντι της εξ αρχής χορήγησης tamoxifen(80). Οι μελέτες που έδειξαν το όφελος από τις τακτικές διαδοχικής και παρατεταμένης adjuvant χορήγησης τυχαιοποίησαν τις ασθενείς μετά από κάποια χρόνια χορήγησης tamoxifen. Έτσι δεν υπολογίσθηκε το όφελος που θα είχαν αν έπαιρναν αναστολείς αρωματάσης από την αρχή. Τα πρώτα αποτελέσματα της BIG 1 98 μιλούν για υπεροχή της εξ αρχής τακτικής έναντι της διαδοχικής τακτικής, ιδίως για τις γυναίκες με θετικούς μασχαλιαίους λεμφαδένες. Στη μελέτη BIG 1 98, η τακτική διαδοχικής χορήγησης δεν απεδείχθη πιο αποτελεσματική από την τακτική εξ αρχής χορήγησης. Πάντως, οι γυναίκες μέτριου ή υψηλού κινδύνου ή με θετικούς λεμφαδένες που ξεκίνησαν αγωγή με tamoxifen, πρέπει οπωσδήποτε να συνεχίσουν με αναστολέα αρωματάσης, στο τέλος της πενταετίας ή καλύτερα μετά από 2 3 χρόνια tamoxifen. Οι αναστολείς αρωματάσης που έδειξαν υπεροχή στην εξ αρχής χορήγηση είναι η anastrozole (μελέτη ATAC) και η letrozole (μελέτη BIG 1 98). Η exemestane απέτυχε να αποδείξει την υπεροχή της έναντι της tamoxifen στη μελέτη ΤΕΑΜ, αλλά έχει αποδείξει την αξία της σε γυναίκες που ξεκίνησαν με tamoxifen (μελέτη IES στη διαδοχική τακτική). 14

16 Σημείωση 2: Η συνολική διάρκεια της ορμονοθεραπείας στις γυναίκες ενδιάμεσης ή αυξημένης επικινδυνότητας προς το παρόν είναι 5 έτη, αλλά φαίνεται ότι πιθανότατα οι τάσεις είναι να υιοθετηθεί πλέον μακρόχρονη θεραπεία καθότι σε αυτές τις γυναίκες οι μελέτες με παρατεταμένη χορήγηση αναστολέα αρωματάσης έδειξαν όφελος στα πρωτεύοντα καταληκτικά τους σημεία σε σχέση με το εικονικό φάρμακο. Ακόμη πρόσφατες μεγάλες διεθνείς μελέτες έδειξαν ότι τα 10 έτη tamoxifen είναι αποτελεσματικότερα των 5 ετών με μείωση του κινδύνου υποτροπής κατά 15% και της θνησιμότητας από το δέκατο έτος κατά 25%. Σημείωση 3: Οι μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες με HER2 θετική νόσο προτιμάται να αντιμετωπίζονται με αναστολέα αρωματάσης. Σημείωση 4: Μετεμμηνοπαυσιακές είναι οι γυναίκες: 1. Πάνω από 60 ετών. 2. Κάτω από 60 ετών που δεν είχαν έμμηνο ρύση για τουλάχιστον ένα χρόνο χωρίς να έχουν πάρει χημειοθεραπεία ή ορμονοθεραπεία. 3. Όσες έχουν κάνει ολική υστερεκτομή ή αμφοτερόπλευρη ωοθηκεκτομή. Για όλες τις άλλες περιπτώσεις χρειάζεται βιοχημική απόδειξη του ορμονικού status (FSH, LH και β2 οιστραδιόλη ορού). Σε αυτές τις γυναίκες που το μετεμμηνοπαυσιακό status έχει καθοριστεί με βάση το ορμονικό προφίλ η θεραπεία με αναστολείς αρωματάσης πρέπει να συνοδεύεται με τακτική βιοχημική επιβεβαίωσή του. Μη εμφάνιση εμμήνου ρύσεως δε συνεπάγεται ότι η γυναίκα θα πρέπει να θεωρείται μεταεμμηνοπαυσιακή (ιδιαίτερα στην περίπτωση που έχει υποβληθεί σε θεραπεία με tamoxifen). Αν απαιτείται η λήψη απόφασης για περαιτέρω ορμονικό χειρισμό, θα πρέπει να προσδιοριστεί το ορμονικό προφίλ της ασθένους. Σημείωση 5: Πρόσφατα εγκρίθηκε για τις γυναίκες που λαμβάνουν αναστολέα αρωματάσης και είναι αυξημένης επικινδυνότητας για οστεοπόρωση η ανά εξάμηνο χορήγηση denosumab (prolia) 60 mg μαζί με συμπληρώματα ασβεστίου 1000 mg/d και vitamind 400 IU/d. Σημείωση 6: Tυχαιοποιημένες μελέτες ανέδειξαν ότι τόσο η exemestane όσο και η anastrazole ελαττώνουν τον κίνδυνο ανάπτυξης διηθητικού καρκινώματος σε υψηλού κινδύνου μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες συγκρινόμενες με placebo. Στα πλαίσια αυτά, επιπλέον τόσο η Tamoxifen όσο και η ραλοξιφένη έχουν ήδη έγκριση για την πρόληψη ανάπτυξης καρκίνου μαστού σε γυναίκες υψηλού κινδύνου. 15

17 Β. ΤΟΠΙΚΑ ΠΡΟΧΩΡΗΜΕΝΗ ΝΟΣΟΣ (Φλεγμονώδης καρκίνος του μαστού και τοπικά προχωρημένος καρκίνος) Β1. Συμπληρωματική (adjuvant) χημειοθεραπεία Ασθενείς με τοπικά προχωρημένη νόσο πρέπει να αντιμετωπίζονται με neo adjuvant χημειοθεραπεία. Ωστόσο, αν έχουν χειρουργηθεί πρέπει να ακολουθηθεί συμπληρωματική θεραπεία όπως στις γυναίκες αυξημένης επικινδυνότητας. Β2. Προεγχειρητική (neoadjuvant) χημειοθεραπεία Σε HER 2 αρνητική νόσο: 1. FEC (6 κυ κλοι) και επανεκτι μηση 2. Dose dense EC (4 κυ κλοι) και Ταξα νη (paclitaxel κάθε 2 εβδομάδες, paclitaxel κάθε εβδομάδα, docetaxel κάθε 2 εβδομάδες) και επανεκτι μηση 3. Docetaxel + cyclophosphamide 4. TAC (docetaxel+doxorubicin+cyclophosphamide) 5. FEC ακολουθούμενο από ταξάνη Σε HER2 θετική νόσο: 1. Paclitaxel 225 mg/m² σε 24ωρη έγχυση ή Paclitaxel 80 mg/m²/εβδομάδα ή 175 mg/m² ή Docetaxel 75mg/m² και Trastuzumab 8 mg/kg δόση φόρτισης και στη συνέχεια 6 mg/kg, κάθε 21 μέρες για 4 κύκλους 2. FEC κάθε 21 μέρες για 4 κύκλους και Taxanes (paclitaxel, docetaxel) με Τrastuzumab (ίδια δοσολογία) 3. Carboplatine+Docotaxe+Trastuzumab 4. AC ακολουθούμενο από paclitaxel+trastuzumab, σε διάφορα σχήματα) Εναλλακτικά μπορεί να χρησιμοποιηθεί (Μελέτη NOAH): Trastuzumab 8 mg/kg δόση φόρτισης και στη συνέχεια 6 mg/kg σε συνδυασμό με: 16

18 Doxorubicin 60 mg/m²& Paclitaxel 150 mg/m²για 3 κύκλους Paclitaxel 175 mg/m²για 4 κύκλους και CMF για 3 κύκλους Σημείωση 1: Εκτίμηση για χειρουργική επέμβαση ή/και ακτινοθεραπεία. Σημείωση 2: Συνέχιση με Trastuzumab 6 mg/kg ανά 3 εβδομάδες μέχρι τη συμπλήρωση 52 εβδομάδων θεραπείας. Εναλλακτικά, όπου αναφέρεται IV trastuzumab θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί υποδόρια trasuzumab σε δόση 600 mg ανεξάρτητα από το σωματικό βάρος χωρίς δόση εφόδου. Σημείωση 3. Σε περίπτωση μη απάντησης στην πρώτη γραμμή neoadjuvant χημειοθεραπείας μπορεί να δοκιμαστεί χημειοθεραπεία δεύτερης γραμμής με διαφορετικό σχήμα. Σημείωση 4. Σε περίπτωση μη καλής ανταπόκρισης στην πρώτη γραμμή neoadjuvant που ακολουθείται από επέμβαση η επιλογή της adjuvant θεραπείας να είναι διαφορετικό σχήμα. Σημείωση 5: Είναι προτιμότερο οι ασθενείς που ξεκινούν neoadjuvant χημειοθεραπεία να λαμβάνουν όλη τη σχεδιασμένη χημειοθεραπεία πριν το χειρουργείο και μετεγχειρητικά να συνεχίζουν με την υπόλοιπη αγωγή (ακτινοθεραπεία ή ορμονοθεραπεία αν ενδείκνυται). Σημείωση 6: Μελέτες φάσης ΙΙ έδειξαν ότι ο διπλός αντι HER2 συνδυασμός με lapatinib και trastuzumab και χημειοθεραπεία ως προεγχειρητική θεραπεία υπερέχει της χημειοθεραπείας σε συνδυασμό με έναν από τους παραπάνω παράγοντες όσον αφορά στα ποσοστά πλήρους ανταπόκρισης. Επιπλέον, ο συνδυασμός των μονοκλωνικών αντισωμάτων pertuzumab και trastuzumab με χημειοθεραπεία για HER2 θετική νόσο προσφέρει όφελος επιβίωσης σε σύγκριση με τον συνδυασμό χημειοθεραπείας με έναν από τους παραπάνω παράγοντες. Ο συνδυασμός των μονοκλωνικών αντισωμάτων pertuzumab και trastuzumab με χημειοθεραπεία για HER2 θετική νόσο αυξάνει τα ποσοστά πλήρους παθολογοανατομικής ανταπόκρισης σε σχέση με το συνδυασμό χημειοθεραπείας με καθέναν από τους παραπάνω παράγοντες ξεχωριστά. O συγκεκριμένος συνδυασμός είναι εγκεκριμένος από τον FDA και αναμένεται η έγκριση και από τον EMA. Σημείωση 7: Οι ασθενείς με αρνητικούς ορμονικούς υποδοχείς έχουν μεγάλη πιθανότητα για πλήρη παθολογοανατομική ύφεση (σχεδόν 50%), σε σχέση με τις ασθενείς με θετικούς υποδοχείς ή/και λοβιακά καρκινώματα. Στις πρώτες, η neoadjuvant προσέγγιση θα πρέπει να αποφασίζεται με μεγαλύτερη ευκολία, καθώς η πλήρης παθολογοανατομική ύφεση σχετίζεται με εξαιρετικά καλή πρόγνωση. 17

19 Γ. ΜΕΤΑΣΤΑΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Στη μεταστατική νόσο η χημειοθεραπεία έχει σκοπό την παράταση της επιβίωσης, την ανακούφιση των συμπτωμάτων και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής της ασθενούς. Η επιλογή της θεραπείας αποτελεί και την τέχνη της θεραπευτικής αντιμετώπισης στη μεταστατική νόσο και γίνεται με βάση τον κίνδυνο για την ζωή της ασθενούς την προηγούμενη θεραπεία (αν έχει πάρει ή όχι ανθρακυκλίνες ή/και ταξάνες ως adjuvant), τους ορμονικούς υποδοχείς την υπερέκφραση/ενίσχυση ή μη του HER2 (c erbb 2) τις επιθυμίες της ασθενούς Γενικά σε ασθενείς που έχουν υψηλή έκφραση ορμονικών υποδοχέων και αρνητικό HER2 χωρίς να απειλείται άμεσα η ζωή τους η επιλογή ορμονοθεραπείας είναι η πιο δόκιμη. Τα σχήματα με συνδυασμό δύο χημειοθεραπευτικών φαρμάκων έχουν μεγαλύτερη επίπτωση στην ποιότητα ζωής και συνήθως προτιμώνται όταν η νόσος απειλεί τη ζωή (και χρειάζεται γρήγορη απάντηση). Γ1. ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ 1. ΜΟΝΟΘΕΡΑΠΕΙΕΣ 1. Docetaxel mg/m², IV, κάθε 21 ημέρες 2. Paclitaxel 175 mg/m², IV κάθε 21 ημέρες ή mg/m², IV σε εβδομαδιαία χορήγηση 3. Epirubicin mg/m², IV ή doxorubicin 60 75mg/m², IV κάθε 21 ημέρες ή Doxorubicin 20mg/m², IV εβδομαδιαία. 4. Capecitabine mg/m² πρωί βράδυ για 14 ημέρες, PO, κάθε 21 ημέρες 5. Vinorelbine mg/m², IV ή mg/m², PO, μέρες 1, 8, κάθε 21 ημέρες 6. Πεγκυλιωμένη λιποσωμιακή doxorubicin (Caelyx) 50 mg/m², IV, κάθε 28 ημέρες σε ασθενείς με αυξημένο κίνδυνο καρδιακής νόσου 18

20 7. Λιποσωμιακή doxorubicin (Myocet) mg/m², IV, κάθε 21 ημέρες σε ασθενείς με αντένδειξη λήψης ανθρακυκλινών 8. Nanoparticle bound paclitaxel (Abraxane) 260 mg/m², IV σε έγχυση 30, κάθε 21 ημέρες, σε ασθενείς που απέτυχαν σε 1 ης γραμμής θεραπεία 9. Gemcitabine mg/m², IVD1, D8, κάθε 21 ημέρες 10. Eribulin 1.23mg/m 2 IV D1 και D8 κάθε 21 ημέρες μετά υποτροπή σε ανθρακυκλίνες και ταξάνες ( εκτός αν δεν ήταν κατάλληλοι οι ασθενείς για να λάβουν ένα από τα δύο) 2. ΜΟΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟ ΜΕ ΣΤΟΧΕΥΜΕΝΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ: Ασθενείς με HER2 θετική νόσο 1. Trastuzumab, δο ση φο ρτισης 8 mg/kg και μετα 6mg/kg+ pertuzumab, 840 mg IV ως δο ση εφο δου και μετα 420mg +docetaxel mg/m2, κα θε 21 ημε ρες 2. Trastuzumab 6 mg/kg, IV, κα θε 3 εβδομα δες η 2 mg/kg εβδομαδιαιώς (Μετα απο τη δο ση φο ρτισης 8 mg/kg η 4 mg/kg στο εβδομαδιαιό σχη μα, ή εναλλακτικά υποδόρια trastuzumab σε δόση 600 mg ανεξάρτητα από το σωματικό βάρος χωρίς δόση εφόδου) μαζι με χημειοθεραπειά (με οποιαδη ποτε απο τις μονοθεραπειές με ιδιαι τερη ο μως προσοχη στα σχη ματα με epirubucin η doxorubicin λο γω καρδιοτοξικο τητας) 3. Trastuzumab Emtansine 3,6mg/kg κάθε 21 ημέρες: To trastuzumab emtansine ενδείκνυται για τη θεραπεία ενηλίκων ασθενών µε HER2 θετικό, ανεγχείρητο τοπικά προχωρηµένο ή µεταστατικό καρκίνο του µαστού, οι οποίοι έχουν λάβειπροηγουµένως trastuzumab και µία ταξάνη, µεµονωµένα ή σε συνδυασµό. Οι ασθενείς θα πρέπει είτε: Να έχουν λάβει προηγούµενη θεραπεία για τοπικά προχωρηµένη ή µεταστατική νόσο, είτε Να έχουν αναπτύξει υποτροπή της νόσου κατά τη διάρκεια ή εντός έξι µηνών από την ολοκλήρωση της επικουρικής θεραπείας. Σε μια ασθενή με HER2+ ΜΚΜ που παρουσιάζει πρόοδο νόσου κατά τη διάρκεια ή μετά από τη δεύτερη γραμμη θεραπείας, και δεν έχει λάβει μεχρι στιγμής trastuzumab emtansine, ο ογκολόγος θα πρέπει να χορηγήσει trastuzumab emtansine (evidence based). Σε μια ασθενή με HER2+ ΜΚΜ που παρουσιάζει πρόοδο νόσου κατά τη διάρκεια ή μετά από τη δεύτερη γραμμη θεραπείας, και δεν έχει λάβει μεχρι στιγμής pertuzumab, ο ογκολόγος θα μπορούσε να χορηγήσει pertuzumab (informal consensus). 19

Πρώιμες υποτροπές και η σημασία του Sequence

Πρώιμες υποτροπές και η σημασία του Sequence Πρώιμες υποτροπές και η σημασία του Sequence Εντός των πρώτων 2 ετών μετά το χειρουργείο ο κίνδυνος υποτροπής είναι μεγαλύτερος. Μελέτη ABCSG 8: Σχεδιασμός 12% επί του συνόλου των ασθενών της μελέτης ABCSG

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Το πεδίο αλλάζει Αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης παγκοσμίως Καλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Prognostic groups in 1676 patients with T3 rectal cancer treated without preoperative

Διαβάστε περισσότερα

ΕΧΕΤΕ ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΔΙΑΓΝΩΣΘΕΙ με πρώιμο καρκίνο του μαστού;

ΕΧΕΤΕ ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΔΙΑΓΝΩΣΘΕΙ με πρώιμο καρκίνο του μαστού; ΕΧΕΤΕ ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΔΙΑΓΝΩΣΘΕΙ με πρώιμο καρκίνο του μαστού; Anne-Marie Μητέρα Επιστήμονας Ιατρικής από την Ιρλανδία και ασθενής με καρκίνο μαστού που έκανε το Oncotype DX Ένας εκπαιδευτικός οδηγός που δημιουργήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη στήλης: Έλενα Λινάρδου 1, MD, PhD

Υπεύθυνη στήλης: Έλενα Λινάρδου 1, MD, PhD 256 βημα Kλινικησ Oγκολογιασ Τόμος 6, Τεύχος 4, Οκτώβριος - Δεκέμβριος 2007 ΒΗΜΑΤΙΣΜΟΙ Υπεύθυνη στήλης: Έλενα Λινάρδου 1, MD, PhD Νέα μελών της ΕΟΠΕ ESMO Conference Lugano (ECLU) To καλοκαιρινό εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα. Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής

Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα. Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής Κλινικής Γ.Ν.Ν.Γ.Παπανικολάου Καρκίνος Πνεύμονα Πρώτη αιτία θανάτου από καρκίνο στις ΗΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

Οι ασφαλισμένοι ΕΟΠΥΥ αποζημιώνονται, μόνο εφόσον έχει προηγηθεί η έγκριση του ελεγκτή ιατρού ΕΟΠΥΥ για την αποστολή του δείγματος στο εξωτερικό.

Οι ασφαλισμένοι ΕΟΠΥΥ αποζημιώνονται, μόνο εφόσον έχει προηγηθεί η έγκριση του ελεγκτή ιατρού ΕΟΠΥΥ για την αποστολή του δείγματος στο εξωτερικό. 2.α. ΟNCOTYPE Σε γυναίκες με καρκίνο του μαστού αρχικού σταδίου (με θετικούς ορμονοϋποδοχείς και αρνητικούς μασχαλιαίους λεμφαδένες) παρέχεται η τεχνική της αλυσιδωτής αντίδρασης της αντίστροφης μεταγραφάσης

Διαβάστε περισσότερα

Η εμπειρία σας... εξελίσσεται!

Η εμπειρία σας... εξελίσσεται! Η εμπειρία σας... εξελίσσεται! ARI/49// δεκαετίες δίνει νόημα στη λέξη ορμονοθεραπεία! ΕΤΗ Page Παράγοντες κινδύνου H ύπαρξη διηθημένων λεμφαδένων διπλασιάζει τον κίνδυνο πρώιμης υποτροπής Ετήσια υποτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Πέμπτη πρωί 25/10/2012

Πέμπτη πρωί 25/10/2012 Παρασκευή Τετάρτη 24/10/2012 απόγευμα 26/10/2012 Οπισθοπεριτοναϊκή Λεμφαδενεκτομή με ταυτόχρονη χειρουργική αφαίρεση υπολειπόμενης ενδοθωρακικής νόσου σε ασθενή με καρκίνο όρχεως Prof. Lοuis Pisters -

Διαβάστε περισσότερα

H θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς της τρίτης ηλικίας Κυριακοπούλου Ουρανία Ογκολογικό Τμήμα ΠΓΝΠατρών 23-10-2010 Οι ηλικιωμένοι αποτελούν μια συνεχώς αυξανόμενη ηλικιακή ομάδα Βελτίωση βιοτικού επιπέδου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ

Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Ι. Ντότης- Ημερίδα Α Παιδιατρικής Κλινικής Α.Π.Θ 2013 Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Ιωάννης Ντότης Παιδίατρος Εντατικολόγος Επιμελητής Α Π/Δ Κλινική Ι. Ντότης- Ημερίδα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΣΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΜΗ ΜΙΚΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΣΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΜΗ ΜΙΚΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΣΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΜΗ ΜΙΚΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Κασαράκης Δηµήτριος Επιµελητής Α Επιστηµονικά Υπεύθυνος του ογκολογικού τµήµατος Νοσοκοµείου Καβάλας Παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΚΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ (Small-cell Lung Cancer, SCLC)

ΜΙΚΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ (Small-cell Lung Cancer, SCLC) ΜΙΚΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ (Small-cell Lung Cancer, SCLC) Aνδριανή Γ. Χαρπίδου Πνευμονολόγος SCLC Αντιπροσωπεύει το 1/3 των κακοηθειών του πνεύμονα Σχέση με κάπνισμα Το 1/3 αναφέρονται ως Περιορισμένη

Διαβάστε περισσότερα

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ 18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ Ο καρκίνος του ενδομητρίου είναι η συχνότερη μορφή γυναικολογικού καρκίνου στις ΗΠΑ ( 6% όλων των νεοδιαγνωσθέντων καρκίνων στις γυναίκες). Η πρόγνωση είναι σχετικά καλή καθώς

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτόκολλο εξατομίκευσης της χειρουργικής θεραπείας στον καρκίνου του οισοφάγου

Πρωτόκολλο εξατομίκευσης της χειρουργικής θεραπείας στον καρκίνου του οισοφάγου Πρωτόκολλο εξατομίκευσης της χειρουργικής θεραπείας στον καρκίνου του οισοφάγου ΜΟΝΑΔΑ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ, Α ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ, «ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ» Γ.Ν.Α. Δουλάμη Γεωργία, Θεοδώρου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΜΕΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΚΑΚΟΗΘΕΣ ΜΕΛΑΝΩΜΑ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΜΕΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΚΑΚΟΗΘΕΣ ΜΕΛΑΝΩΜΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΜΕΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΚΑΚΟΗΘΕΣ ΜΕΛΑΝΩΜΑ Ι. Μούντζιος 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ-ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Το κακόηθες μελάνωμα είναι ο τρίτος σε συχνότητα συμπαγής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΩΟΘΗΚΩΝ. Θ. Πανοσκάλτσης MD, PhD, FRCOG, CCST (UK) Γυναικολόγος Ογκολόγος. Αρεταίειον Νοσοκομείο, Αθήνα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΩΟΘΗΚΩΝ. Θ. Πανοσκάλτσης MD, PhD, FRCOG, CCST (UK) Γυναικολόγος Ογκολόγος. Αρεταίειον Νοσοκομείο, Αθήνα ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΩΟΘΗΚΩΝ Θ. Πανοσκάλτσης MD, PhD, FRCOG, CCST (UK) Γυναικολόγος Ογκολόγος Λέκτορας, 2 η Πανεπιστημιακή Κλινική Μαιευτικής Γυναικολογίας Αρεταίειον Νοσοκομείο, Αθήνα ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο καρκίνος ωοθηκών

Διαβάστε περισσότερα

Γονίδια. τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική" Από. Παρενέργειες. Φαρμακο γονιδιωματική / γενετική.

Γονίδια. τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική Από. Παρενέργειες. Φαρμακο γονιδιωματική / γενετική. Από τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική" Φυσιολογικά Ανθρώπινα Χαρακτηριστικά Ανταπόκριση στο Περιβάλλον Δέσποινα Σανούδου,, PhD FACMG Επίκουρη Καθηγήτρια Molecular Biology Biomedical

Διαβάστε περισσότερα

NETS ΤΟΠΙΚΟ-ΠΕΡΙΟΧΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΟΣ ΒΙΟΚΛΙΝΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

NETS ΤΟΠΙΚΟ-ΠΕΡΙΟΧΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΟΣ ΒΙΟΚΛΙΝΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ NETS ΤΟΠΙΚΟ-ΠΕΡΙΟΧΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΟΣ ΒΙΟΚΛΙΝΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Επιθηλιακά νεοπλάσματα με επικρατούσα νευροενδοκρινική διαφοροποίηση Συχνότητα εμφάνισης NET 1,9-5,76/100,000/

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Μωυσίδης Κυριάκος Λέκτορας Ουρoλογίας Β ουρολογική κλινική του Α.Π.Θ. Διευθυντής Καθηγητής Ε. Ιωαννίδης Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Καρκίνος του προστάτη Yπάρχει κάποια

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια ATAC 10 χρόνια

Ασφάλεια ATAC 10 χρόνια Ασφάλεια 1 χρόνια Η Anastrozole είναι γενικά καλά ανεκτή μακροπρόθεσμα: Κίνδυνος καταγμάτων Καμία αύξηση καταγμάτων δεν παρατηρήθηκε με την ολοκλήρωση της ενεργού θεραπείας. Ασφάλεια Δεν διαπιστώθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

18 o ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ. 19-22 Νοεμβρίου 2015 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟ MAKEDONIA PALACE. Διοργάνωση

18 o ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ. 19-22 Νοεμβρίου 2015 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟ MAKEDONIA PALACE. Διοργάνωση 18 o ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ 19-22 Νοεμβρίου 2015 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟ MAKEDONIA PALACE Διοργάνωση ΑΝΤΙΚΑΡΚΙΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΘΕΑΓΕΝΕΙΟ» Σε συνεργασία με τα Ογκολογικά Νοσοκομεία «ΑΓΙΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Κουτρούµπα Ι, Χαϊδόπουλος Δ, Θωµάκος Ν, Σωτηροπούλου Μ, Καθοπούλης Ν, Βλάχος

Διαβάστε περισσότερα

Πανθηλωμάτωση ουροδόχου κύστεως Πολλαπλές TUR η ριζική κυστεκτομή

Πανθηλωμάτωση ουροδόχου κύστεως Πολλαπλές TUR η ριζική κυστεκτομή Πανθηλωμάτωση ουροδόχου κύστεως Πολλαπλές TUR η ριζική κυστεκτομή ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ MD,MSc,FEBU ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Β, ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Α.Ο.Ν.Α Θεωρίες προέλευσης της πολλαπλότητας των όγκων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ Α. ΠΟΤΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΣΕ ΜΕΤΡΗΣΗ ΟΣΤΙΚΗΣ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ (ΑΝΔΡΕΣ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ): ΗΛΙΚΙΑ < 50 ΕΤΩΝ: Κατάγματα χαμηλής βίας

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικά πορίσματα

Επιστημονικά πορίσματα Παράρτημα ΙΙ Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος, της επισήμανσης και του φύλλου οδηγιών χρήσης που παρουσιάστηκαν από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Βασικές γνώσεις I SBN 960-372-069-0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΑΡΙΣ Α. ΚΟΣΜΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΣΑΚΙΡΗΣ Μ Ε Ρ Ο Σ Ι ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ Κεφάλαιο 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ... 3 Το καρκινικό κύτταρο... 3 Κυτταρικός

Διαβάστε περισσότερα

Απαντήσεις σε μακροχρόνια ερωτήματα;

Απαντήσεις σε μακροχρόνια ερωτήματα; 48 SABCS 2010: Απαντήσεις σε μακροχρόνια ερωτήματα; Το μεγαλύτερο ετήσιο συνέδριο για τον καρκίνο του μαστού πραγματοποιήθηκε και φέτος στο Σαν Αντόνιο του Τέξας από τις 8 έως τις 12 Δεκεμβρίου, με τη

Διαβάστε περισσότερα

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών.

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών. Όλες μαζί οι μορφές καρκίνου αποτελούν, παγκοσμίως τη δεύτερη αιτία θανάτου μετά από τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Τα κρούσματα συνεχώς αυξάνονται και σε πολλές αναπτυγμένες χώρες αποτελεί την πρώτη αιτία

Διαβάστε περισσότερα

Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη. Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη

Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη. Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη Σχεδιασμός Ακτινοθεραπείας Προστάτη Σχεδιασμός Ακτινοθεραπείας Προστάτη (Treatment Planning): σύγκριση απεικόνισης μεταξύ Αξονικής και

Διαβάστε περισσότερα

Επιστηµονικό Πρόγραµµα

Επιστηµονικό Πρόγραµµα Επιστηµονικό Πρόγραµµα Χαιρετισµός ρ Αθανάσιος Αθανασιάδης Πρόεδρος της ΕΟΠΕ Επιστηµονικοί Υπεύθυνοι ιευθυντές Σπουδών Επιστηµονικό Πρόγραµµα. ΑΛΙΑΝΗ, Α. ΜΠΑΜΙΑΣ Ι. ΜΠΟΥΚΟΒΙΝΑΣ, Χ. ΠΑΝΟΠΟΥΛΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

Διαβάστε περισσότερα

[ΕΝΔΕΙΚΝΥΟΜΕΝΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ]

[ΕΝΔΕΙΚΝΥΟΜΕΝΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ] Iανουάριος 2011 ΕΘΝΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΦΑΡΜΑΚΩΝ K.N. ΣΥΡΙΓΟΣ Γ. ΠΕΝΘΕΡΟΥΔΑΚΗΣ Ε. ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ [ΕΝΔΕΙΚΝΥΟΜΕΝΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ] [Type the abstract of the document here. The abstract is typically

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ. Ελληνική Εταιρεία Ακτινοθεραπευτικής Oγκολογίας. σε συνεργασία με. Α Παθολογική Ογκολογική Κλινική Α.Ν.Θ.

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ. Ελληνική Εταιρεία Ακτινοθεραπευτικής Oγκολογίας. σε συνεργασία με. Α Παθολογική Ογκολογική Κλινική Α.Ν.Θ. 1 2 ΟΡΓΑΝΩΣΗ Ελληνική Εταιρεία Ακτινοθεραπευτικής Oγκολογίας σε συνεργασία με Α Παθολογική Ογκολογική Κλινική Α.Ν.Θ. «ΘΕΑΓΕΝΕΙΟ» Υπό την Αιγίδα του Ιατρικού Συλλόγου Τρικάλων ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Πρόεδρος:

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις :

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Οι όρχεις αποτελούν κομμάτι του αναπαραγωγικού συστήματος (παραγωγή σπερματοζωάριων) του άνδρα αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση

Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση 1 Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση Τα θεραπευτικά σχήματα τα οποία περιγράφονται παρακάτω είναι βασισμένα σε κλινικές μελέτες Φάσης ΙΙΙ και στις εγκρίσεις θεραπειών από τους Οργανισμό Φαρμάκων

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασία δαπάνης Oncotype DX από ΕΟΠΥΥ

Διαδικασία δαπάνης Oncotype DX από ΕΟΠΥΥ Διαδικασία δαπάνης Oncotype DX από ΕΟΠΥΥ Ιατρικές ενδείξεις για κάλυψη 1. Σε ασθενείς ηλικίας έως και 65 ετών ( 65ετών) 2. Πρώιμο πλήρως εξαιρεθέν διηθητικό αδενοκαρκίνωμα του μαστού. 3. Χρονικό διάστημα

Διαβάστε περισσότερα

συχνος μεταστατικος στοχος πυλαια οδος Μαλλον επιχωρια μεταστασις,οσον αφορα το πεπτικο,παρα γενικευμενη νοσος

συχνος μεταστατικος στοχος πυλαια οδος Μαλλον επιχωρια μεταστασις,οσον αφορα το πεπτικο,παρα γενικευμενη νοσος ΗΠΑΡ συχνος μεταστατικος στοχος πυλαια οδος Μαλλον επιχωρια μεταστασις,οσον αφορα το πεπτικο,παρα γενικευμενη νοσος Χειρουργικη εκτομη ηπατικων μεταστασεων(πλην παχεος-ορθου) Αμφισβητουμενη Μονον στα πλαισια

Διαβάστε περισσότερα

Συντονιστές: Κ. Γεννατάς Δ. Ρούκος. Οι σημερινές δυνατότητες του Γενετικού ελέγχου. Καρκίνος Μαστού και Ωοθηκών. Ορθοκολικός καρκίνος

Συντονιστές: Κ. Γεννατάς Δ. Ρούκος. Οι σημερινές δυνατότητες του Γενετικού ελέγχου. Καρκίνος Μαστού και Ωοθηκών. Ορθοκολικός καρκίνος Πέμπτη 5 Δεκεμβρίου 2013 ΔΟΡΥΦΟΡΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΛΕΜΦΑΔΕΝΑ ΦΡΟΥΡΟΥ Εισηγητής: Mohammed R. S. Keshtgar 09.00-13.00 Θεωρητικό μέρος 14.00 17.00 Πρακτική σε προσομοιωτές ΕΛΕΥΘΕΡΕΣ ΑΝΑΚΟΙΝΩΝΩΣΕΙΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ Παρασκευή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΙΑΤΡΕΙΟ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΜΑΣΤΟΥ: ΟΙ 1000 ΠΡΩΤΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΚΟΥ Γ MD, ΚΑΠΙΡΗΣ Σ MD, ΚΟΛΟΒΕΛΩΝΗΣ Γ MD, ΜΑΛΛΙΔΗΣ Ε MD,

ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΙΑΤΡΕΙΟ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΜΑΣΤΟΥ: ΟΙ 1000 ΠΡΩΤΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΚΟΥ Γ MD, ΚΑΠΙΡΗΣ Σ MD, ΚΟΛΟΒΕΛΩΝΗΣ Γ MD, ΜΑΛΛΙΔΗΣ Ε MD, Γ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥ ΓΝΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ Εισαγωγή Ο καρκίνος του μαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος των γυναικών στον Δυτικό κόσμο. Από την έναρξη λειτουργίας του Ιατρείου Παθήσεων Μαστού (του Γ Χειρουργικού

Διαβάστε περισσότερα

Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου του Προστάτη

Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου του Προστάτη Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου του Προστάτη Τηλεφωνικό Κέντρο 210 69 66 000 Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου

Διαβάστε περισσότερα

Uroswords II Καρκίνος κύστης T1 High Grade: Η κυστεκτοµή είναι απαραίτητη; ιαιτητής:. Μητρόπουλος Οι µονοµάχοι: Β. Τζώρτζης Κ.

Uroswords II Καρκίνος κύστης T1 High Grade: Η κυστεκτοµή είναι απαραίτητη; ιαιτητής:. Μητρόπουλος Οι µονοµάχοι: Β. Τζώρτζης Κ. Uroswords II Καρκίνος κύστης T1 High Grade: Η κυστεκτοµή είναι απαραίτητη; ιαιτητής:. Μητρόπουλος Οι µονοµάχοι: Β. Τζώρτζης Κ. Χατζηµουρατίδης Ερώτηση 1 Κυστεκτοµή ή συντηρητική αγωγή; Η νόσος αντιµετωπίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ Κ. ΣΥΚΙΩΤΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Γ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ - ΟΓΚΟΛΟΓΟΣ Η ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ του καρκίνου του

Διαβάστε περισσότερα

Ουρολογικός Καρκίνος

Ουρολογικός Καρκίνος 30 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ>ΔΙΕΘΝΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑ Ουρολογικός Καρκίνος Επιλογές από το ECCO 14-ESMO 34 της Aλεξάνδρας Καραδήμου Καρκίνος της ουροδόχου κύστης Η μακρόχρονη έλλειψη σημαντικών μελετών στον καρκίνο

Διαβάστε περισσότερα

Dept. Urology, Athens Medical School, J. Varkarakis ΙΩΑΝΝΗΣ ΒΑΡΑΚΑΡΑΚΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΘΗΝΩΝ ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ

Dept. Urology, Athens Medical School, J. Varkarakis ΙΩΑΝΝΗΣ ΒΑΡΑΚΑΡΑΚΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΘΗΝΩΝ ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΙΩΑΝΝΗΣ ΒΑΡΑΚΑΡΑΚΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΘΗΝΩΝ ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΟΓΚΟΙ T1G3 Συχνότητα 20% Υποτροπή 80% Πρόοδος σε διηθητική νόσο 53% Θνησιμότητα 34% Rhijn et al Eur Urol 2009 Canookson

Διαβάστε περισσότερα

14. ΤΡΟΦΟΒΛΑΣΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ

14. ΤΡΟΦΟΒΛΑΣΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ 14. ΤΡΟΦΟΒΛΑΣΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ Υδατιδώδης μύλη κύηση ολική μερική Διεισδυτική μύλη κύηση Χοριοκαρκίνωμα PSTT (placental site trophoblastic tumors) Η ολική και μερική υδατιδώδης

Διαβάστε περισσότερα

21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ 21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Ο καρκίνος του μαστού είναι ο πιο συχνός καρκίνος της γυναίκας. Η επίπτωση παγκόσμια είναι περίπου 89 περιστατικά/100.000 γυναίκες ενώ αναφέρονται 800.000 νέα περιστατικά

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς τρίτης ηλικίας. Άγγελος Κ.Κούτρας Παθολόγος-Ογκολόγος Ογκολογικό Τμήμα ΠΓΝΠ

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς τρίτης ηλικίας. Άγγελος Κ.Κούτρας Παθολόγος-Ογκολόγος Ογκολογικό Τμήμα ΠΓΝΠ Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς τρίτης ηλικίας Άγγελος Κ.Κούτρας Παθολόγος-Ογκολόγος Ογκολογικό Τμήμα ΠΓΝΠ Καρκίνος στην τρίτη ηλικία Η επίπτωση του καρκίνου στους ηλικιωμένους αυξάνει, σαν αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

2013 ATHENS Hilton Nov. 29-30 2013

2013 ATHENS Hilton Nov. 29-30 2013 2013 Διεπιστημονική Προσέγγιση στη Θεραπεία του Καρκίνου ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Επικαιροποιημένο Πρόγραμμα μέχρι τις 11/11/2013 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΦΟΡΕΑΣ-ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ Β Ογκολογική Κλινική ΜΗΤΕΡΑ Υπό την Αιγίδα:

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικές επιλογές σε μεταλλάξεις των BRCA 1/2 γονιδίων. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Χειρουργός Μαστού

Κλινικές επιλογές σε μεταλλάξεις των BRCA 1/2 γονιδίων. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Χειρουργός Μαστού Κλινικές επιλογές σε μεταλλάξεις των BRCA 1/2 γονιδίων Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Χειρουργός Μαστού Η ανίχνευση BRCA μετάλλαξης δεν αποτελεί διάγνωση νόσου αλλά γενετική πληροφορία και εκτίμηση κινδύνου Ενδείξεις

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη Πολλαπλή Σκλήρυνση. 1. βασισμένες σε μελέτες Φάσης ΙΙΙ 2. Εγκεκριμένες από ΕΜΕΑ και FDA

Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη Πολλαπλή Σκλήρυνση. 1. βασισμένες σε μελέτες Φάσης ΙΙΙ 2. Εγκεκριμένες από ΕΜΕΑ και FDA Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη Πολλαπλή Σκλήρυνση 1. βασισμένες σε μελέτες Φάσης ΙΙΙ 2. Εγκεκριμένες από ΕΜΕΑ και FDA Αντώνης Ρόμπος Αναπληρωτής Καθηγητής Νευρολογίας Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη πολλαπλή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης. Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο

ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης. Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο ΠΙΕΣΗ ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ 12700 ασθενείς/έτος ΗΠΑ 5-10% όλων των

Διαβάστε περισσότερα

Βασίλειος Τάνος M.D Γυναικολόγος Ογκολόγος

Βασίλειος Τάνος M.D Γυναικολόγος Ογκολόγος Οικογενής καρκίνος του μαστού σε Κύπριες ασθενείς Μοντέλο προοπτικού μαζικού ελέγχου για την πρόληψη του καρκίνου του μαστού σε ειδικές πληθυσμιακές ομάδες Βασίλειος Τάνος M.D Γυναικολόγος Ογκολόγος Συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

Προγνωστική σημασία mrna δεικτών ανοσολογικής απάντησης στον καρκίνο παχέος εντέρου σταδίου II III

Προγνωστική σημασία mrna δεικτών ανοσολογικής απάντησης στον καρκίνο παχέος εντέρου σταδίου II III Διοργανώνεται από: Παγκρήτια Ένωση Βιοϊατρικής Έρευνας Με τη συνεργασία: της Ελληνικής Εταιρείας Ακτινοθεραπευτικής Ογκολογίας της Εταιρείας Χειρουργικής Ογκολογίας Ελλάδας της Εταιρείας Γηριατρικής Ογκολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΥΠΑΡΞΗ ΜΕΤΑΣΤΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΚΑΙ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗΣ ΣΕ ΜΑΣΧΑΛΙΑΙΟΥΣ ΛΕΜΦΑΔΕΝΕΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΑΔΕΝΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΜΑΣΤΟΥ.

ΣΥΝΥΠΑΡΞΗ ΜΕΤΑΣΤΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΚΑΙ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗΣ ΣΕ ΜΑΣΧΑΛΙΑΙΟΥΣ ΛΕΜΦΑΔΕΝΕΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΑΔΕΝΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΜΑΣΤΟΥ. ΚΑΙ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗΣ ΛΕΜΦΑΔΕΝΕΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ Μονάδα Μαστού, 401 ΓΣΝΑ, Αθήνα Εισαγωγή Αναφορές Εισαγωγή Η συνύπαρξη μεταστατικού καρκίνου του μαστού και φυματίωσης σε μασχαλιαίους λεμφαδένες είναι εξαιρετικά σπάνια

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ: ΕΝΑΣ ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ: ΕΝΑΣ ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ: ΕΝΑΣ ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΒΑΣΙΣΜΕΝΕΣ ΣΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΤΗΣ ESMO Αυτός ο οδηγός για ασθενείς προετοιμάστηκε από το Reliable Cancer

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ. Η διαρκής και εξειδικευμένη παραγωγή γνώσης πάνω. στην Ογκολογία και ειδικώς στη θεραπευτική αντιμετώπιση

ΠΡΟΛΟΓΟΣ. Η διαρκής και εξειδικευμένη παραγωγή γνώσης πάνω. στην Ογκολογία και ειδικώς στη θεραπευτική αντιμετώπιση ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η διαρκής και εξειδικευμένη παραγωγή γνώσης πάνω στην Ογκολογία και ειδικώς στη θεραπευτική αντιμετώπιση του καρκίνου του μαστού και του π. εντέρου καθιστά όλο και πιο αναγκαία τη συνεχή εκπαίδευση.

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική αντιμετώπιση του καρκίνου του πνεύμονα. Θεμιστοκλής χαμογεωργάκης Λέκτορας θωρακοχειρουργικής ΠΓΝ Αττικόν

Χειρουργική αντιμετώπιση του καρκίνου του πνεύμονα. Θεμιστοκλής χαμογεωργάκης Λέκτορας θωρακοχειρουργικής ΠΓΝ Αττικόν Χειρουργική αντιμετώπιση του καρκίνου του πνεύμονα Θεμιστοκλής χαμογεωργάκης Λέκτορας θωρακοχειρουργικής ΠΓΝ Αττικόν ΔεύτερηπιοσυχνήαιτίαθανάτουUSA Πιο συχνή αιτία θανάτου στους άνδρες 33% θανάτων από

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑ. Χατζημιχαηλίδου Σοφία

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑ. Χατζημιχαηλίδου Σοφία ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑ Χατζημιχαηλίδου Σοφία ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΙΤΙΔΕΣ Οσφυαλγία (φλεγμονώδους τύπου) Ιερολαγονίτιδα Ασύμμετρη περιφερική αρθρίτιδα Ενθεσίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ (ΑΚΘ)

ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ (ΑΚΘ) 1 Α' Χειρουργική Κλινική, Γ.Ν. Νίκαιας, 2 ΩΡΛ Κλινική, Γ. Ν. Νίκαιας Εισαγωγή Το ΑΚΘ αποτελεί το 1% επί του συνόλου των κακοηθειών του θυρεοειδούς.εμφανίζεται σαν μία ταχέως αναπτυσσόμενη μάζα, διηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Καρκινογόνα Κυρίως τρεις τύποι: Χηµικά (µόλυνση, κάπνισµα, αµίαντος) Φυσικά (ιονίζουσα ακτινοβολία, µή- ιονίζουσα???) Βιολογικά (ιοί π.χ.. HPV) Καρκίνος παχέος εντέρου ΓΕΝΕΤΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΗΣ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΗΣ (Mερική ενημέρωση κειμένου Δεκέμβριος 2010) M.Babjuk, W. Oosterlinck, R. Sylvester, E. Kaasinen, A. Böhle, J. Palou, M. Rouprê Eur Urol

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΝΗ Π. ΓΑΛΑΝΗ. Βιογραφικό Σημείωμα

ΕΛΕΝΗ Π. ΓΑΛΑΝΗ. Βιογραφικό Σημείωμα ΕΛΕΝΗ Π. ΓΑΛΑΝΗ Βιογραφικό Σημείωμα Ονοματεπώνυμο Ελένη Γαλάνη Πατρώνυμο Παναγιώτης Υπηκοότητα Ελληνική Διεύθυνση εργασίας Β Ογκολογική κλινική Νοσοκομείο METROPOLITAN Tel: 210 4809661-2 Mob: 6944172478

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ Μοντέλα πρόγνωσης του Σακχαρώδη Διαβήτη Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ IDF Diabetes Atlas 5th Edition 2012 Update 3.8 million men and women worldwide

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογιστές ογκολογικού κινδύνου: Καρκίνος Νεφρού - Ουροδόχου Κύστης

Υπολογιστές ογκολογικού κινδύνου: Καρκίνος Νεφρού - Ουροδόχου Κύστης Υπολογιστές ογκολογικού κινδύνου: Καρκίνος Νεφρού - Ουροδόχου Κύστης Χαράλαμπος Κ. Μαμουλάκης Λέκτορας Ουρολογίας Ουρολογική Κλινική Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Ηρακλείου Πανεπιστήμιο Κρήτης, Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗ ΜΕΤΑΣΤΑΤΙΚΟΣ-ΕΥΝΟΥΧΟΑΝΤΟΧΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ

ΜΗ ΜΕΤΑΣΤΑΤΙΚΟΣ-ΕΥΝΟΥΧΟΑΝΤΟΧΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΜΗ ΜΕΤΑΣΤΑΤΙΚΟΣ-ΕΥΝΟΥΧΟΑΝΤΟΧΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ Χρήστος Αθ. Καλαϊτζής Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης 1 Non-metastatic castration-resistant prostate cancer (CPRCM0),

Διαβάστε περισσότερα

Ca Προστάτη. Μοριακοί δείκτες και στρατηγική χειρισμού των ασθενών με νόσο χαμηλού κινδύνου ΣΤΑΥΡΟΣ ΣΠ. ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ.

Ca Προστάτη. Μοριακοί δείκτες και στρατηγική χειρισμού των ασθενών με νόσο χαμηλού κινδύνου ΣΤΑΥΡΟΣ ΣΠ. ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ. Ca Προστάτη Μοριακοί δείκτες και στρατηγική χειρισμού των ασθενών με νόσο χαμηλού κινδύνου ΣΤΑΥΡΟΣ ΣΠ. ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ. Ca Προστάτη Ο δεύτερος σε συχνότητα καρκίνος στους άνδρες 1 στους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΜΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΑΝ Α Π Λ Η Ρ Ω Τ Ρ Ι Α Π Ρ Ο Ϊ Σ ΤΑΜ Ε Ν Η ΟΥ Ρ ΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ- Ο Γ ΚΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ Τ Μ Η Μ ΑΤΟ Σ ΑΝ Θ «Θ Ε ΑΓ Ε Ν Ε Ι Ο» ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Βασική

Διαβάστε περισσότερα

Ποιές είναι οι σύγχρονες απόψεις για την επιλεκτική διατήρηση της ουροδόχου κύστεως στους πάσχοντες από Διηθητικό Καρκίνο αυτής;

Ποιές είναι οι σύγχρονες απόψεις για την επιλεκτική διατήρηση της ουροδόχου κύστεως στους πάσχοντες από Διηθητικό Καρκίνο αυτής; Ν. Αντωνίου Ποιές είναι οι σύγχρονες απόψεις για την επιλεκτική διατήρηση της ουροδόχου κύστεως στους πάσχοντες από Διηθητικό Καρκίνο αυτής; ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ριζική κυστεκτομή είναι η θεραπεία εκλογής στους

Διαβάστε περισσότερα

Συνδυασμοί φαρμάκων στην Ουρολογία

Συνδυασμοί φαρμάκων στην Ουρολογία ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ I Συνδυασμοί φαρμάκων στην Ουρολογία Άλλοι συνδυασμοί Γιαννίτσας Κώστας Πορταριά 20/03/14 Σύγκρουση συμφερόντων (ΕΟΦ 14660/25.02.2011) 2004-2006: Ιατρός Κλινικής Έρευνας, Φαρμασέρβ-Λίλλυ

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση.

Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση. ΕΝΕΡΓΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ Ή ΑΜΕΣΗ ΘΕΡΑΠΕΊA; Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση. Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε το OncotypeDX.com.

Διαβάστε περισσότερα

17. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ

17. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ - ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Αιτιολογία: επίμονη λοίμωξη με ογκογόνο στέλεχος HPV (16, 18, 31, 33, 35, 45 κλπ) Πρωτογενής πρόληψη: εμβολιασμός (2 εμβόλια τετραδύναμο, διδύναμο) Δευτερογενής πρόληψη: προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ. Η κακοήθης νεοπλασία του νεφρού αποτελεί το 3 % των νεοπλασμάτων του ενήλικα. Ασυνήθης είναι η εμφάνιση του σε ηλικίες κάτω των

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ. Η κακοήθης νεοπλασία του νεφρού αποτελεί το 3 % των νεοπλασμάτων του ενήλικα. Ασυνήθης είναι η εμφάνιση του σε ηλικίες κάτω των ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ. Η κακοήθης νεοπλασία του νεφρού αποτελεί το 3 % των νεοπλασμάτων του ενήλικα. Ασυνήθης είναι η εμφάνιση του σε ηλικίες κάτω των 40 ετών και τυπικά εμφανίζεται στην πέμπτη και έκτη

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης.

Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης. Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης. Αν είστε 55-70 ετών ελάτε και εσείς για ΔΩΡΕΑΝ προληπτικές εξετάσεις για τον καρκίνο παχέος εντέρου, από 1-31 Μαρτίου σε Αθήνα-Πειραιά, Θεσσαλονίκη, Πάτρα και Ηράκλειο. Πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Ψαλτοπούλου Θεοδώρα, Παθολόγος, Επίκ. Καθηγήτρια Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών

Ψαλτοπούλου Θεοδώρα, Παθολόγος, Επίκ. Καθηγήτρια Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Ψαλτοπούλου Θεοδώρα, Παθολόγος, Επίκ. Καθηγήτρια Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Συσχέτιση της σωματικής δραστηριότητας (ΣΔ) με τον κίνδυνο για νεοπλασίες

Διαβάστε περισσότερα

Συνέδριο. Ογκολογικό. Βορείου Ελλάδας. 12-14 Δεκεμβρίου. Τελικό Πρόγραμμα. Καλαμπάκα. Ξενοδοχείο Αμαλία,

Συνέδριο. Ογκολογικό. Βορείου Ελλάδας. 12-14 Δεκεμβρίου. Τελικό Πρόγραμμα. Καλαμπάκα. Ξενοδοχείο Αμαλία, ΟΡΓΑΝΩΣΗ: Ελληνική Εταιρεία Ακτινοθεραπευτικής Ογκολογίας Α Παθολογική Ογκολογική Κλινική, Α.Ν.Θ. ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΙΔΑ: του Ιατρικού Συλλόγου Τρικάλων Ογκολογικό Ξενοδοχείο Αμαλία, Καλαμπάκα 12-14 Δεκεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΥΠΕΡ ΜΙΑΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ (δηλ. ισχυρή απόδειξη υποστηρίζει την αποτελεσματικότητα στην ακόλουθη λίστα θεραπειών)

ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΥΠΕΡ ΜΙΑΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ (δηλ. ισχυρή απόδειξη υποστηρίζει την αποτελεσματικότητα στην ακόλουθη λίστα θεραπειών) ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΤΟΥ MASCC/ISOO ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΒΑΣΙΖΟΜΕΝΕΣ ΣΕ ΑΠΟΔΕΙΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΛΕΝΝΟΓΟΝΙΤΙΔΑ ΠΟΥ ΑΝΑΠΤΥΣΣΕΤΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΓΕΝΩΣ ΚΑΤΑ ΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΕΓΓΡΑΦΟΥ: 7 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτριος Κουτσούρης, Καθηγητής ΕΜΠ Ηλιοπούλου Δήμητρα, Δρ. Βιοϊατρικής Τεχνολογίας, Ηλεκτρολόγος Μηχ. και Μηχ. Υπολογιστών, ΕΜΠ

Δημήτριος Κουτσούρης, Καθηγητής ΕΜΠ Ηλιοπούλου Δήμητρα, Δρ. Βιοϊατρικής Τεχνολογίας, Ηλεκτρολόγος Μηχ. και Μηχ. Υπολογιστών, ΕΜΠ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΜΕ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΟ ΤΕΣΤ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Δημήτριος Κουτσούρης, Καθηγητής ΕΜΠ Ηλιοπούλου Δήμητρα, Δρ. Βιοϊατρικής Τεχνολογίας, Ηλεκτρολόγος

Διαβάστε περισσότερα

αρχείο Ελληνικής Εταιρείας Παιδιατρικής Αιματολογίας Ογκολογίας Ελένη Βασιλάτου-Κοσμίδη Ογκολογικό Τμήμα Νοσοκομείου Παίδων «Αγλαϊα Κυριακού»

αρχείο Ελληνικής Εταιρείας Παιδιατρικής Αιματολογίας Ογκολογίας Ελένη Βασιλάτου-Κοσμίδη Ογκολογικό Τμήμα Νοσοκομείου Παίδων «Αγλαϊα Κυριακού» αρχείο Ελληνικής Εταιρείας Παιδιατρικής Αιματολογίας Ογκολογίας Ελένη Βασιλάτου-Κοσμίδη Ογκολογικό Τμήμα Νοσοκομείου Παίδων «Αγλαϊα Κυριακού» ACCIS Ross J.A et al Cancer Epidemiol Biomarkers Prev,2004

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ

ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ 1 ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ Δ. Κιόρτσης Ενδοκρινολόγος Αν. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Ιωαννίνων European SCOPE fellow 1η ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΥ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Ελληνική Ιατρική

Διαβάστε περισσότερα

Eπικουρική θεραπεία του καρκίνου του μαστού: βασικές αρχές

Eπικουρική θεραπεία του καρκίνου του μαστού: βασικές αρχές 21(2):164-169, 2009 Aνασκόπηση Eπικουρική θεραπεία του καρκίνου του μαστού: βασικές αρχές Μ. Ζαφράκας Τ. Τσαλίκης Α. Παπαδόπουλος Α. Σόρτσης B. Tαρλατζής ΠΕΡΙΛΗΨΗ Τα τελευταία χρόνια έχει παρατηρηθεί στις

Διαβάστε περισσότερα

Γρηγόριος Τιμόλογος M.Med.Sc. Γενικός Διευθυντής Κέντρο Μοριακής Βιολογίας και Γενετικής ΚΑΡΥΟ

Γρηγόριος Τιμόλογος M.Med.Sc. Γενικός Διευθυντής Κέντρο Μοριακής Βιολογίας και Γενετικής ΚΑΡΥΟ Γρηγόριος Τιμόλογος M.Med.Sc. Γενικός Διευθυντής Κέντρο Μοριακής Βιολογίας και Γενετικής ΚΑΡΥΟ Φαρμακογενωμική Κλϊδοσ τησ γενετικόσ Προβλϋπει την ανταπόκριςη του αςθενό ςε φαρμακευτικϋσ αγωγϋσ μελετώντασ

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές αρχές ορμονοθεραπείας

Βασικές αρχές ορμονοθεραπείας Βασικές αρχές ορμονοθεραπείας Κάθε ασθενής με ορμονοευαίσθητο καρκίνο μαστού δικαιούται να ξεκινήσει με ορμονικό χειρισμό εκτος και αν πάσχει από επιθετική παρεγχυματική νόσο (VISCERAL CRISIS) Κλινικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ M. Rouprêt, R. Zigeuner, J. Palou, A. öhle, E. Kaasinen, M. abjuk, R. Sylvester, W. Oosterlinck Eur Urol 2011 Apr;59(4):584-94

Διαβάστε περισσότερα

Η φαρµακοκινητική και φαρµακοδυναµική του Rituximab. Αθηνά Θεοδωρίδου Ρευµατολόγος

Η φαρµακοκινητική και φαρµακοδυναµική του Rituximab. Αθηνά Θεοδωρίδου Ρευµατολόγος Η φαρµακοκινητική και φαρµακοδυναµική του Rituximab Αθηνά Θεοδωρίδου Ρευµατολόγος Ra: Διαρκής κίνηση αυτοδραστικών Β-κυττάρων από τον µυελό των οστών στα περιφερικά λεµφικά όργανα και τον προσβεβληµένο

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος και Κύηση. Γεράσιμος Ηλία Πανάγος Διευθυντής Β Τμήματος Παθολογίας Ογκολογίας Γ.Ο.Ν.Κ. «Οι Άγιοι Ανάργυροι»

Καρκίνος και Κύηση. Γεράσιμος Ηλία Πανάγος Διευθυντής Β Τμήματος Παθολογίας Ογκολογίας Γ.Ο.Ν.Κ. «Οι Άγιοι Ανάργυροι» Καρκίνος και Κύηση Γεράσιμος Ηλία Πανάγος Διευθυντής Β Τμήματος Παθολογίας Ογκολογίας Γ.Ο.Ν.Κ. «Οι Άγιοι Ανάργυροι» Καρκίνος και κύηση - 2 Ο καρκίνος αποτελεί την δεύτερη σε συχνότητα αιτία θανάτου στις

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος Παχέος εντέρου

Καρκίνος Παχέος εντέρου Διοργάνωση: Ογκολογική Μονάδα Β' Προπαιδευτικής Παθολογικής Κλινικής Π.Γ.Ν. «Αττικόν» Xορηγούνται 3 Μόρια Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης (CΜE-CPD) Επιστημονική Ημερίδα με θέμα: Καρκίνος Παχέος εντέρου

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικό Πρόγραμμα

Επιστημονικό Πρόγραμμα Επιστημονικό Πρόγραμμα Χαιρετισμός Aγαπητοί Συνάδελφοι Εκφράζοντας το Δ.Σ. της ΕΟΠΕ σας καλωσορίζω στο 6ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο του 4ου Κύκλου Σπουδών της Ελληνικής Ακαδημίας Ογκολογίας (ΕΑΚΟ/ΕΟΠΕ), που

Διαβάστε περισσότερα

8Παρασκευή Ξενοδοχείο. Καρκίνος. Ημερίδα με θέμα. Κεφαλής -Τραχήλου Ουροδόχου Κύστης. Τελικό. πρόγραμμα. Λάρισα. Maίου 2015.

8Παρασκευή Ξενοδοχείο. Καρκίνος. Ημερίδα με θέμα. Κεφαλής -Τραχήλου Ουροδόχου Κύστης. Τελικό. πρόγραμμα. Λάρισα. Maίου 2015. Οργάνωση: Ερευνητική Εταιρεία Ουρογεννητικής Ογκολογίας Ημερίδα με θέμα Καρκίνος Κεφαλής -Τραχήλου Ουροδόχου Κύστης Xορηγoύνται 4 Μόρια Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης (CΜE-CPD) 8Παρασκευή Ξενοδοχείο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡ. Γ. Ι. ΠΙΣΣΑΚΑΣ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΛΗΝ. ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΔΝΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣ.

ΔΡ. Γ. Ι. ΠΙΣΣΑΚΑΣ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΛΗΝ. ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΔΝΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣ. Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΟΙΑΤΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΔΡ. Γ. Ι. ΠΙΣΣΑΚΑΣ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΛΗΝ. ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΔΝΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣ.

Διαβάστε περισσότερα

Προεγχειρητική ορμονοθεραπεία του καρκίνου του μαστού

Προεγχειρητική ορμονοθεραπεία του καρκίνου του μαστού Προεγχειρητική ορμονοθεραπεία του καρκίνου του μαστού 19 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ Προεγχειρητική ορμονοθεραπεία του καρκίνου του μαστού Μ. Βασιλομανωλάκης, Γ. Λύπας, Β. Μπαρμπούνης, Α. Ευφραιμίδου ΠΕΡΙΛΗΨΗ Ο καρκίνος

Διαβάστε περισσότερα

2οForum. Επιστημονικό. στην ογκολογία. Από την έρευνα στην πράξη. 25-26 Απριλίου. St. George Lycabettus Boutique Hotel, Αθήνα. Θα δoθούν.

2οForum. Επιστημονικό. στην ογκολογία. Από την έρευνα στην πράξη. 25-26 Απριλίου. St. George Lycabettus Boutique Hotel, Αθήνα. Θα δoθούν. 2οForum Επιστημονικό Θα δoθούν μόρια συνεχιζόμενης εκπαίδευσης (C.M.E. Credits) Ά ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Τα νέα φάρμακα στην ογκολογία Από την έρευνα στην πράξη St. George Lycabettus Boutique Hotel, Αθήνα 25-26 Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος Ουροποιητικού

Καρκίνος Ουροποιητικού Διοργάνωση: Επιστημονική Ημερίδα με θέμα: Καρκίνος Ουροποιητικού Χορηγούνται 3 Μόρια Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης (CΜE-CPD) Ορθοπαιδικό Κέντρο Έρευνας & Εκπαίδευσης Π.Ν. Σουκάκος Τρίτη 20 Μαϊου 2014

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΣΑΣΙΚΟ ΚΑΡΚΙΝΟΤ ΜΑΣΟΤ (neo-adjuvant systemic therapy)

ΠΕΡΙΣΑΣΙΚΟ ΚΑΡΚΙΝΟΤ ΜΑΣΟΤ (neo-adjuvant systemic therapy) ΠΕΡΙΣΑΣΙΚΟ ΚΑΡΚΙΝΟΤ ΜΑΣΟΤ (neo-adjuvant systemic therapy) ΝΙΚΟΛΑΟ ΣΟΤΚΑΛΑ MD,MSc ΠΑΘΟΛΟΓΟ-ΟΓΚΟΛΟΓΟ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ 401 ΓΝΑ ΠΑΡΟΤΙΑΗ ΠΕΡΙΣΑΣΙΚΟΤ Γπλαίθα 37 εηώλ ςειάθεζε κηα κάδα ζηε δεμηά καζράιε ελώ

Διαβάστε περισσότερα

Προεγχειρητική ακτινο-χημειο-θεραπεία του καρκίνου του ορθού

Προεγχειρητική ακτινο-χημειο-θεραπεία του καρκίνου του ορθού 1ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο της Εταιρείας Μελέτης του Καρκίνου του Πεπτικού Συστήματος «Διαβάζοντας τα Ίχνη των Καρκίνων του Πεπτικού» Προεγχειρητική ακτινο-χημειο-θεραπεία του καρκίνου του ορθού Στέφανος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΣΤΡΟΓΓΥΛΑ ΤΡΑΠΕΖΙΑ. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ, ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΕΣ ΣΥΝΕΔΡΙΕΣ. Οκτώβριος 21, 1997. Αθήνα.

ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΣΤΡΟΓΓΥΛΑ ΤΡΑΠΕΖΙΑ. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ, ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΕΣ ΣΥΝΕΔΡΙΕΣ. Οκτώβριος 21, 1997. Αθήνα. ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΣΤΡΟΓΓΥΛΑ ΤΡΑΠΕΖΙΑ 1. Ο ΑΜΦΟΤΕΡΟΠΛΕΥΡΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ: Η 5ΕΤΗΣ ΜΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΑ. Δ. Κορκολής, Δ. Μητσάκα, E. Παναγόπουλος, Γ. Ραµαντάνης. Β Χειρουργική Κλινική, Νοσοκοµείο Ο Άγιος Σάββας.

Διαβάστε περισσότερα

ECD-HER2 ορού: ένας χρήσιμος δείκτης στην αρχική αξιολόγηση και παρακολούθηση του καρκίνου του μαστού

ECD-HER2 ορού: ένας χρήσιμος δείκτης στην αρχική αξιολόγηση και παρακολούθηση του καρκίνου του μαστού ECD-HER2 ορού: ένας χρήσιμος δείκτης στην αρχική αξιολόγηση και παρακολούθηση του καρκίνου του μαστού 225 ΚΛΙΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ECD-HER2 ορού: ένας χρήσιμος δείκτης στην αρχική αξιολόγηση και παρακολούθηση του

Διαβάστε περισσότερα

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Χριστιάνα Μήτση Ψυχολόγος Μsc-Ψυχοθεραπεύτρια Πανελληνίου Συλλόγου Γυναικών με Καρκίνο Μαστού «Άλμα Ζωής» ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ: Υπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

9 Ιανουαρίου 2016 ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ 2016. Νεώτερα Δεδομένα. 1 η Επιστημονική Ημερίδα. Ώρα προσέλευσης: 09:00 ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗ

9 Ιανουαρίου 2016 ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ 2016. Νεώτερα Δεδομένα. 1 η Επιστημονική Ημερίδα. Ώρα προσέλευσης: 09:00 ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗ Οργάνωση: Απεικονιστικό Τμήμα Μαστού ΜΗΤΕΡΑ Α Κλινική Μαστού ΜΗΤΕΡΑ Β Κλινική Μαστού ΜΗΤΕΡΑ Ογκολογική Κλινική ΜΗΤΕΡΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Ν. ΛΟΥΡΟΣ ΜΗΤΕΡΑ 1 η Επιστημονική Ημερίδα ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ 2016

Διαβάστε περισσότερα

Λόγοι έκδοσης γνώμης για τον χαρακτηρισμό φαρμακευτικού προϊόντος ως ορφανού

Λόγοι έκδοσης γνώμης για τον χαρακτηρισμό φαρμακευτικού προϊόντος ως ορφανού Παράρτημα 1 Λόγοι έκδοσης γνώμης για τον χαρακτηρισμό φαρμακευτικού προϊόντος ως ορφανού Η Επιτροπή Ορφανών Φαρμάκων (COMP), έχοντας εξετάσει την αίτηση, κατέληξε στα ακόλουθα: Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος

Διαβάστε περισσότερα