ΜΕΘΟ ΟΙ ΑΠΟΡΡΥΠΑΝΣΗΣ ΜΟΛΥΣΜΕΝΩΝ Ε ΑΦΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΜΕΘΟ ΟΙ ΑΠΟΡΡΥΠΑΝΣΗΣ ΜΟΛΥΣΜΕΝΩΝ Ε ΑΦΩΝ"

Transcript

1 ΜΕΘΟ ΟΙ ΑΠΟΡΡΥΠΑΝΣΗΣ ΜΟΛΥΣΜΕΝΩΝ Ε ΑΦΩΝ Στην ενότητα που ακολουθεί αναπτύσσονται λύσεις σε ζητήµατα που αφορούν ρύπανση υπογείων νερών και εδαφών από τοξικούς ή οργανικούς ρύπους όπως βαρέα µέταλλα, φυτοφάρµακα, καύσιµα πετρελαίου κ.α., διάφορες µέθοδοι για τον προσδιορισµό των µολυσµατικών παραγόντων, βιοθεραπεία εδαφών, συνδυασµοί φυσικής και βιολογικής επεξεργασίας για τα µολυσµένα εδάφη, καθώς και προβλήµατα και λύσεις αποκατάστασης που εµφανίζονται σε δύσκολες περιοχές µε ιδιάζοντα προβλήµατα ρύπανσης. Υδρολογικές ζώνες του υπεδάφους Το υπέδαφος µπορεί να χαρακτηριστεί από δύο κύριες υδρολογικές ζώνες: την ακόρεστη ζώνη (επίσης αποκαλούµενη ως ζώνη vadose), και την κεκορεσµένη ζώνη. Η ακόρεστη ζώνη αναφέρεται στην περιοχή µέσα και κάτω από την επιφάνεια της γης, όπου τα κενά διαστήµατα µεταξύ των εδαφολογικών κόκκων ή των ρωγµών των πετρωµάτων δεν γεµίζουν εξ ολοκλήρου µε νερό. Η ακόρεστη ζώνη είναι σπάνια απολύτως ξηρά, επειδή το νερό βρίσκεται σχεδόν πάντα υπό µορφή σταγονιδίων υγρασίας και υδάτινων φιλµ στα κενά (πόρους) που βρίσκονται στο χώµα και τους βράχους. Επειδή αυτά τα κενά δεν γεµίζουν εξ ολοκλήρου µε νερό (το υπόλοιπο του διαστήµατος γεµίζει µε τον αέρα), ένα φρέαρ εγκατεστηµένο στην ακόρεστη ζώνη δεν θα παρήγαγε νερό. Στην πραγµατικότητα, η υγρασία στην ακόρεστη ζώνη παραµένει παγιδευµένη στο χώµα ή το βράχο µε τον ίδιο τρόπο που µια στήλη ύδατος,που τοποθετείται στην επιφάνεια ενός πορώδους υλικού, απορροφάται από αυτήν. Η "προσρόφηση" ή "η αναρρόφηση" είναι το αποτέλεσµα τριχοειδών δυνάµεων. Σε αντίθεση µε την ακόρεστη ζώνη, η κεκορεσµένη ζώνη είναι η περιοχή κάτω από την επίγεια επιφάνεια όπου τα κενά διαστήµατα µεταξύ των εδαφολογικών µορίων ή οι ρωγµές των πετρωµάτων είναι διαποτισµένα ή εξ ολοκλήρου γεµισµένα µε νερό. Το ανώτερο µέρος της κεκορεσµένης ζώνης, καλούµενο ζώνη τριχοειδών, είναι µια λεπτή ζώνη όπου τα κενά είναι διαποτισµένα µε το ύδωρ που παγιδεύεται από τις τριχοειδείς δυνάµεις. Το πάχος αυτής της ζώνης εξαρτάται από την κατανοµή του µεγέθους των πόρων και κόκκων του εδάφους στο δίκτυο των υδροφόρων στρωµάτων. Το αµµοχάλικο και ο ρωγµατώδης βράχος έχουν γενικά µικρές έως ανύπαρκτες ζώνες τριχοειδών, η άµµος έχει ζώνη τριχοειδών πάχους αρκετών

2 εκατοστών, ενώ οι άργιλοι έχουν πολύ παχύτερη ζώνη τριχοειδών. Κάτω από τη ζώνη τριχοειδών, το νερό είναι ελεύθερο να ρεύσει στο κενό διάστηµα. Εποµένως, εάν εγκατασταθεί ένα πηγάδι στη κεκορεσµένη ζώνη, το ύδωρ θα ρεύσει σε αυτό κάτω από τη ζώνη τριχοειδών. Η κορυφή της υδάτινης στήλης σε έναν τέτοιο υποθετικό φρέαρ αναφέρεται ως στάθµη νερού και θεωρείται συνήθως ότι αντιπροσωπεύει την κορυφή της ζώνης. Εντούτοις, η κορυφή της διαποτισµένης ζώνης αντιστοιχεί πραγµατικά στην κορυφή της τριχοειδούς ζώνης που βρίσκεται επάνω από τη στάθµη νερού. Μόλυνση της ακόρεστης ζώνης του υπεδάφους Ένα οργανικό υγρό που απελευθερώνεται στην ακόρεστη ζώνη σε επαρκή ποσότητα για να διαποτίσει το χώµα (για να γεµίσει όλους τους ανοιχτούς χώρους µεταξύ των εδαφολογικών µορίων) τείνει να βυθιστεί προς τη στάθµη του υπόγειου νερού από τη βαρύτητα, ανεξάρτητα από την πυκνότητά του. Το υγρό ακολουθεί τις ζώνες της υψηλότερης διαπερατότητας και τείνει να διαδοθεί πλευρικά στα λιγότερο διαπερατά στρώµατα. εδοµένου ότι το υγρό µεταναστεύει µέσω της ακόρεστης ζώνης, κάποια ποσότητα από αυτό παγιδεύεται από τριχοειδείς δυνάµεις στους εδαφολογικούς πόρους. Το ποσό του υγρού που παραµένει αναφέρεται ως κορεσµένο ίζηµα και εκφράζεται γενικά ως ποσοστό επί τοις εκατό του κενού µέρους του χώµατος που καταλαµβάνεται από το υγρό. Το κορεσµένο ίζηµα αυξάνεται γενικά όσο µειώνεται το µέγεθος της µάζας πετρωµάτων και πόρων. Η µετανάστευση µολυσµατικών παραγόντων στο υπέδαφος µετά από µία διαρροή µπορεί να χαρακτηριστεί από τρεις διαδοχικές διαδικασίες: (1) διήθηση µέσω της ακόρεστης ζώνης, (2) παρείσφρηση και διάδοση στη διαποτισµένη ζώνη, και (3) τη διάλυση στη διαποτισµένη ζώνη. Ανάλογα µε το βάθος της στάθµης των υπόγειων νερών κάτω από την περιοχή διαρροής, τον όγκο διαρροής, τη φύση των κάτω από την επιφάνεια υλικών, και το ιξώδες του προϊόντος υδρογονανθράκων, η µόλυνση µπορεί γρήγορα να φθάσει στη διαποτισµένη ζώνη. Εάν η στάθµη νερού εµφανίζεται σε µεγάλο βάθος κάτω από την περιοχή διαρροής ή/ και ο όγκος διαρροής είναι χαµηλός, οι υδρογονάνθρακες µπορούν να παγιδευτούν στην ακόρεστη ζώνη πριν φθάσουν στη στάθµη νερού. εδοµένου ότι οι υδρογονάνθρακες µεταναστεύουν προς τα κάτω µέσω της ακόρεστης ζώνης, µερική ποσότητα από αυτό µπορεί να εξατµιστεί και να σχηµατίσει ατµό γύρω από τον υγρό 2

3 πυρήνα. Εάν όλα τα υγρά υπολείµµατα παγιδεύονται στο χώµα ως µάζα κορεσµού και δεν φθάνουν στο επίπεδο του υπόγειου νερού (όπως είναι κοινό µε µια µικρή διαρροή), οι ατµοί µπορούν να συνεχίσουν να µεταναστεύουν και να διαλύονται στα υπόγεια νερά, µολύνοντας τα. Επιπλέον, η επανατροφοδότηση µπορεί να διαλύσει τις υπόλοιπες οργανικές ουσίες και να επιτρέψει την διήθησή τους στη στάθµη του υπόγειου νερού. Η µακροχρόνια διάρκεια καθαρισµού πολλών προγραµµάτων επανόρθωσης και επεξεργασίας υπόγειων νερών έχει χρεωθεί, εν µέρει, την αποτυχία να αφαιρέσει τους υπολειµµατικούς ρύπους από τη διαποτισµένη ζώνη vadose. Τα διορθωτικά µέτρα για την απορρύπανση µολυσµένων εδαφών περιλαµβάνουν ανασκαφή και εξωτερική εναπόθεση, ανασκαφή και επί τόπου επανόρθωση, και τεχνικές όπως η εξαγωγή ατµού. Η ανασκαφή και η εξωτερική εναπόθεση είναι µια προσφιλής τεχνική όταν η µόλυνση είναι ρηχή και οφείλεται σε υδρογονάνθρακες όπως diesel ή καύσιµα αεριωθούµενων. Οι πιο πρόσφατες έρευνες έχουν τεκµηριώσει τη δυνατότητα των φρεατίων διεξόδων ατµού στο να υποβιβάζουν βιολογικά αυτά τα προϊόντα καυσίµων. ιάχυτη ρύπανση υπεδάφους και υπογείων υδάτων Τα υπόγεια ύδατα αποτελούν αναπόσπαστο στοιχείο του υδρολογικού κύκλου. Για παράδειγµα το νερό της ατµόσφαιρας επιστρέφει στην γήινη επιφάνεια µέσω βροχοπτώσεων και χιονοπτώσεων τροφοδοτώντας ποτάµια ή διαπερνώντας το έδαφος και τροφοδοτώντας τους ταµιευτήρες υπογείων υδάτων (κορεσµένη ζώνη). Η εξάτµιση επαναφέρει το νερό στην ατµόσφαιρα κ.ο.κ. Από την άλλη πλευρά, υπάρχει συνεχής αλληλεπίδραση επιφανειακών (ποτάµια, λίµνες) και υπογείων υδάτων, µε αποτέλεσµα η ποιότητα του ενός να είναι στενά συνδεδεµένη µε την ποιότητα του άλλου. Όµως, τα υπόγεια ύδατα έχουν κάποιες ιδιάζουσες διαφορές σε σχέση µε τα επιφανειακά: δεν µπορούν να παρατηρηθούν άµεσα, µπορεί να ρυπανθούν χωρίς αυτό να γίνει αντιληπτό από τον αίτιο ή τον χρήστη, δεν έχουν ιδιότητες αυτοκαθαρισµού εφόσον ρυπανθούν είναι δύσκολο να επιστρέψουν στην προηγούµενη κατάσταση. 3

4 Τα παραπάνω έχουν σηµαντικές επιπτώσεις στην ποιότητα των επιφανειακών υδάτων όταν τα υπόγεια ύδατα εισέρχονται στο σύστηµα των επιφανειακών και όταν χρησιµοποιούνται σαν πηγή πόσιµου νερού ή για άρδευση. Εν γένει η µεταφορά ρύπων δια µέσου της ακόρεστης και κορεσµένης ζώνης του υπεδάφους εξαρτάται από την τοπική υδρογεωλογία, την ορυκτολογική σύσταση του εδάφους καθώς και από τα φυσικοχηµικά χαρακτηριστικά των υπό διερεύνηση ρύπων. Από την άλλη πλευρά, η τελική κατάληξη των ρύπων που εισέρχονται στο υπέδαφος είναι το αποτέλεσµα της αλληλεπίδρασης ενός σηµαντικού αριθµού φυσικών, χηµικών, βιολογικών διεργασιών (Σχήµα 1) όπως είναι η ελεύθερη ροή λόγω βαρύτητας ή εξαναγκασµένη ροή µε το νερό της βροχής, ρόφηση στην οργανική φάση της στερεάς επιφάνειας των κόκκων του υπεδάφους, διαλυτοποίηση και υδροδυναµική διασπορά στη ρέουσα υδατική φάση του ταµιευτήρα και στο νερό διείσδυσης της ακόρεστης ζώνης (infiltrating water), εξάτµιση, βιοχηµική αποικοδόµηση µε την παρουσία συµφυών βακτηρίων, χηµική αποικοδόµηση µέσω αβιοτικής υδρόλυσης, κτλ. 4

5 Ρύπανση του εδάφους από προϊόντα πετρελαίου Γενικές έννοιες Η µόλυνση εδάφους και υπόγειων νερών προκύπτει συνήθως από τις διαρροές ή τις απορρίψεις των χηµικών ουσιών στην επιφάνεια της γης ή από τις υπόγειες διαρροές δεξαµενών αποθήκευσης. Οι πιο κοινές χηµικές ουσίες που περιλαµβάνονται σε τέτοιες διαρροές είναι προϊόντα καυσίµων πετρελαίου. Υπό κανονικές συνθήκες θερµοκρασίας και πίεσης, αυτά τα προϊόντα εµφανίζονται ως υγρά (υγρή φάση). Επειδή οι ενώσεις σε αυτά τα καύσιµα έχουν χαµηλά σηµεία βρασµού, µπορούν επίσης να εµφανιστούν ως ατµοί (αέρια φάση). Επειδή πολλές οργανικές ενώσεις που περιλαµβάνονται στα προϊόντα καυσίµων υδρογονανθράκων είναι διαλυτές στο νερό, µπορούν επίσης να εµφανιστούν σε υδατοδιαλυτή κατάσταση (υδατική φάση). Εντούτοις, η διαλυτότητα αυτών των ενώσεων είναι περιορισµένη. Εάν ένα σηµαντικό ποσό υδρογονάνθρακα έρθει σε επαφή µε το νερό, θα διαλυθεί µόνο ένα µέρος. Το υπόλοιπο θα παραµείνει ως ξεχωριστό υγρό, σε επαφή µε το νερό αλλά όχι αναµεµειγµένο µε αυτό. Το χωριστό αυτό υγρό αναφέρεται ως NAPL. Εάν το NAPL έχει µια υψηλότερη πυκνότητα από το νερό (π.χ., οι περισσότεροι χλωριωµένοι υδρογονάνθρακες), αναφέρεται κι αυτό ως πυκνό DNAPL. Οµοίως, LNAPL όπως η βενζίνη, το diesel, τα καύσιµα αεριωθούµενων κ.λπ., συνίστανται από ενώσεις ελαφρύτερες από το νερό. Η αποµάκρυνση των καυσίµων των υπολλειµάτων από καύσιµα υδρογονανθράκων που επιπλέουν στη επιφάνεια του νερού ή που διατηρούνται στην ακόρεστη ζώνη (ζώνη vadose) επάνω από την επιφάνεια του νερού, έχει πραγµατοποιηθεί µε ποικίλες µεθόδους 5

6 Μάζα η όγκος των καυσίµων προς θεραπεία Ένας σηµαντικός παράγοντας στον καθορισµό του κόστους και της αποδοτικότητας της επανόρθωσης εδαφών µολυσµένων από υδρογονάνθρακες είναι η µάζα των οργανικών ενώσεων του υπεδάφους. Στις περιοχές αυτές για να είναι αποτελεσµατική η όποια µέθοδος αποθεραπείας που εφαρµόζεται θα πρέπει να καθοριστεί η µάζα των µολυσµατικών παραγόντων που προσροφώνται στο χώµα στη ζώνη vadose και η µάζα των µολυσµατικών παραγόντων που επιπλέουν στην επιφάνεια του νερού. Τα εδαφολογικά δείγµατα πρέπει να συλλέγονται µε τέτοιο τρόπο ώστε να επιτρέπουν τον ικανοποιητικό προσδιορισµό των στοιχείων εκείνων µε τα οποία µπορούν να γίνουν οι κατάλληλοι υπολογισµοί. Η γνώση της συνολικής µάζας των 6

7 υδρογονανθράκων στο υπέδαφος είναι αναγκαία για να υπολογισθεί η αποδοτικότητα και η χρονική διάρκεια ενός καθαρισµού και για να καθοριστεί ο τύπος και το µέγεθος του εξοπλισµού που απαιτείται για την επεξεργασία του ατµού εφόσον εφαρµοστεί. Για να υπολογιστεί η µάζα των υδρογονανθράκων στο έδαφος, απαιτείται η γνώση της συγκέντρωσης των ρυπογόνων παραγόντων και η πυκνότητα του χώµατος. Υπάρχουν αρκετές εικασίες για τις πηγές λάθους στον υπολογισµό της µάζας των ρύπων. Μια κοινή πηγή λάθους προκύπτει από τη δυσκολία πειραµατικών προσδιορισµών σε αντιπροσωπευτικά εδαφολογικά δείγµατα και την έλλειψη επαναληψιµότητας των της χηµικής ανάλυσης των χωµάτων. Συνήθως για την εξάλειψη των παραπάνω πηγών λάθους χρησιµοποιούνται χάρτες περιγράµµατος συγκέντρωσης ρύπων για τους υπολογισµούς των ρύπων στο υπέδαφος. Η περιοχή µεταξύ των διαδοχικών περιγραµµάτων υποτίθεται ότι αντιπροσωπεύει περιοχή του υλικού συγκέντρωσης ίσης µε το µέσο όρο των διαδοχικών περιγραµµάτων. Η ακόλουθη εξίσωση χρησιµοποιείται συνήθως για να υπολογιστεί η µάζα µολυσµατικών παραγόντων: L Mt = Ys 1 όπου: i= A BC i i Ai = περιοχή µεταξύ των περιγραµµάτων συγκέντρωσης B = επιλεγµένο βάθος Ci = µέσος όρος της οριοθέτησης των περιγραµµάτων συγκέντρωσης για την περιοχή i (mg/kg) Ys = βάρος µονάδων του χώµατος L= αριθµός τµηµάτων περιοχής που αθροίζονται Μt = συνολική µάζα σε όλα τα τµήµατα (lb) = παράγοντας µετατροπής. Εφόσον γίνει γνωστή η µάζα των υδρογονανθράκων, µπορούν να αναπτυχθούν εναλλακτικές στρατηγικές επανόρθωσης και µπορούν να υπολογιστούν οι δαπάνες και οι γενικές χρονικές απαιτήσεις για τον καθαρισµό του υπεδάφους. 7

8 Μέθοδοι για την ανίχνευση υπολειµµάτων βενζίνης και diesel στο υπέδαφος Οι τρέχουσες µέθοδοι για την αναγνώριση µολυσµένων περιοχών περιλαµβάνουν την ανάλυση βενζόλιου, τολουόλιου, ξυλόλιου, και αιθυλικού βενζόλιου (BTX&E) και την ανάλυση για τους συνολικούς υδρογονάνθρακες πετρελαίου (TPH). Και οι δύο µέθοδοι απαιτούν την εργαστηριακή ανάλυση µε χρωµατογραφία αερίου και µακρές χρονικές περιόδους παρακολούθησης. Έχουν χρησιµοποιηθεί συσκευές ανάλυσης ατµού υδρογονανθράκων επιτόπου για να καθορίσουν εάν ένα εδαφολογικό δείγµα πρέπει να ληφθεί για εργαστηριακή ανάλυση, αλλά έχει αποδειχθεί ότι τα αποτελέσµατα των συσκευών αυτών ελάχιστα σχετίζονται µε τα εργαστηριακώς παραγόµενα αποτελέσµατα. Μερικοί από τους παράγοντες που επιδρούν στη µεταβλητότητα των αποτελεσµάτων αφορούν το χρόνο της απόκρισης οργάνων, την ευαισθησία, τις διαδικασίες βαθµονόµησης, τις περιβαλλοντικές συνθήκες, και την επιρροή της ηλικίας του δείγµατος. Για αυτόν τον λόγο, οι συσκευές ανάλυσης ατµού δεν συστήνονται για επιβεβαίωση της απουσίας εδαφολογικής µόλυνσης. Επιπλέον, οι συσκευές ανάλυσης ατµού υδρογονανθράκων δεν µπορούν να χρησιµοποιηθούν για το diesel, λόγω των σχετικά χαµηλών ποσών περιεχόµενων αρωµατικών υδρογονανθράκων. Τα προβλήµατα αυτά λύνει η εισαγωγή και χρήση της ανοσολογικής δοκιµής για την ανάλυση µολυσµένων από πετρέλαιο δειγµάτων ύδατος και χώµατος. Αν και µέθοδοι όπως η χρωµατογραφία αερίου θα παραµείνουν ένα κρίσιµο εργαλείο για την εξέταση δειγµάτων που µολύνονται από πετρελαιοειδή, οι ανοσολογικές αναλύσεις έχουν µοναδικές ιδιότητες. Οι αναλύσεις αυτές παρουσιάζουν µεγάλο βαθµό εξειδίκευσης στις αρωµατικές και πολυκυκλικές αρωµατικές ενώσεις. Προσφέρουν διακριτικότητα και ευαισθησία, είναι γρήγορες και σχετικά ανέξοδες. Επιπλέον, µπορούν να εκτελεσθούν χωρίς πολύπλοκες προετοιµασίες των δειγµάτων και είναι εύκολα προσαρµόσιµες στις επί τόπου δοκιµές. Η µέθοδος της ανοσολογικής δοκιµής βασίζεται στην εξειδικευµένη ανάπτυξη αντισωµάτων µέσω ενζυµικής σύζευξης που εµφανίζουν ορισµένοι µικροοργανισµοί αντιδρώντας έτσι στην παρουσία συγκεκριµένων ενώσεων από κατάλοιπα πετρελαιοειδών στο υπέδαφος 8

9 9

10 Εργαστηριακές µέθοδοι ανάλυσης και µέτρησης ρυπογόνων ουσιών σε νερά και εδάφη για την περιβαλλοντική εκτίµηση επικινδυνότητας και περιβαλλοντική αποκατάσταση Παρακάτω αναφέρονται διάφορες αναλυτικές µέθοδοι που χρησιµοποιούνται για να αξιολογήσουν τη µόλυνση από την παρουσία ρύπων στα περιβαλλοντικά δείγµατα. Μια αναλυτική µέθοδος χρησιµοποιεί την υψηλής ευκρίνειας Χρωµατογραφία Αερίου µε την Ανίχνευση Ιονισµού Φλόγας (GC/FID) και την υψηλής ευκρίνειας Χρωµατογραφία Αερίου µε την ανίχνευση Μαζικής Φασµατοµετρίας (GC/MS). Τα αποτελέσµατα των µεθόδων αυτών αφορούν τον προσδιορισµό και την ποσολόγηση των ρύπων στα περιβαλλοντικά δείγµατα και κατά την φάση της αποθεραπείας και στην αξιολόγηση της επανόρθωσης. Οι χηµικές µετρήσεις χρησιµοποιούνται στην περιβαλλοντική εκτίµηση για να: Προσδιορίσουν τη συγκέντρωση των περιβαλλοντικά επικίνδυνων ενώσεων Προσδιορίσουν τη σύνθεση των ρυπογόνων ενώσεων, γνώση που χρησιµοποιείται περαιτέρω για να καθοριστεί αξιόπιστα η πηγή και οι ιδιότητες µεταφοράς των ρύπων. Μέθοδοι όπως η της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA), των ΗΠΑ ("συνολικά ανακτήσιµοι υδρογονάνθρακες πετρελαίου από υπέρυθρη φασµατοσκοπία"), έχουν χρησιµοποιηθεί για την ανάλυση του ύδατος και έχουν τροποποιηθεί, για να µετρήσουν τους συνολικούς ανακτήσιµους υδρογονάνθρακες πετρελαίου από το έδαφος. Άλλες µέθοδοι της EPA χρησιµοποιούνται επίσης για τον προσδιορισµό ορισµένων υδρογονανθράκων παρόντων στα πετρελαιοειδή. Οι µέθοδοι EPA 602, 624 και 8240 για την ανάλυση των πτητικών υδρογονανθράκων είναι επαρκώς ευαίσθητες αλλά προσδιορίζουν µόνο έναν περιορισµένο αριθµό ενώσεων του πετρελαίου, καθιστώντας κατά συνέπεια δύσκολο το να προσδιορισθεί η πηγή ρύπανσης. Οι µέθοδοι για τον προσδιορισµό ηµιπτητικών ουσιών όπως οι µέθοδοι 8270 και 625 EPA GC/MS συχνά χρησιµοποιούνται in-situ σε τόπους διαρροών πετρελαίου, αλλά στερούνται ευαισθησίας καθώς επίσης και επιλεκτικότητας στον προσδιορισµό κατάλοιπων πετρελαίου στα περιβαλλοντικά δείγµατα. 10

11 Το GC/FID χρωµατογράφηµα µπορεί να χρησιµοποιηθεί για να προσδιορίσει προϊόντα NAPL. Βασίζεται κυρίως στην κατανοµή των ενώσεων n-αλκανίων και τις αναλογίες των ενώσεων pristane και phytane. Έτσι η ελαφρά προς µέτρια διάσπαση προϊόντων ως αποτέλεσµα της διάβρωσης, µπορεί να ελεγχθεί µε τη µέτρηση της αναλογίας του n-c17/pristane και του n- CI8/phytane. Εάν το δείγµα περιέχει το φρέσκο ή ελαφρά διασπασµένο προϊόν, η ανάλυση των συγκεντρώσεων αλκανίων και ισοπρένιου µπορεί να χρησιµοποιηθεί για να προσδιορίσει την 11

12 ύποπτη πηγή ρύπανσης. Ενισχυµένη βιοδιάσπαση µολυσµένων από υδρογονάνθρακες εδαφών µε τη χρήση φρεατίων εξαγωγής ατµού Αρχικά, η επιστήµη της επανόρθωσης του υπεδάφους δεν προχωρούσε γρήγορα λόγω νοµικών αγκυλώσεων στα διάφορα κράτη. Οι καθαρισµοί ήταν σπάνιοι και γίνονταν µόνο όταν τα πετρελαιοειδή εµφανίζονταν στα επιφανειακά ύδατα ή επηρεάζονταν υπόγειες εγκαταστάσεις. Οι περισσότερες διαδικασίες καθαρισµού περιελάµβαναν φρεάτια, τάφρους κτλ και γίνονταν µε κάποιο σύστηµα άντλησης. Τα συστήµατα επανόρθωσης εξελίχθηκαν έτσι ώστε η άντληση έγινε τελικά µια απλή κοινή τεχνική. Τα τελευταία χρόνια και έχουν αναπτυχθεί νέες τεχνικές επανόρθωσης και πολλοί νέοι τύποι αντλιών. Στο παρελθόν, η επανόρθωση συνεχιζόταν κανονικά έως ότου δεν ήταν πλέον δυνατή η άντληση των υδρογονανθράκων που ευρίσκονταν σε ελεύθερη φάση. Στις αρχές της δεκαετίας του '80, διάφορες επιχειρήσεις άρχισαν την αποκατάσταση αυτού του κορεσµένου ιζήµατος χρησιµοποιώντας συστήµατα εξαγωγής ατµού. Αυτή η τεχνική έγινε δηµοφιλής και έχει ευρεία διάδοση στην επανόρθωση εδαφών ρυπασµένων από υδρογονάνθρακες από τα µέσα της δεκαετίας του '80. Οι πρώτες προσπάθειες προς την κατεύθυνση αυτή ήταν καθαρά εµπειρικές. Εγκαταστάθηκαν φρεάτια εξαγωγής ατµού, και οι ατµοί που εξήχθησαν διοχετεύτηκαν άµεσα στην ατµόσφαιρα. εδοµένου ότι η εξαγωγή ατµού έγινε δηµοφιλέστερη, διάφορες αντιπροσωπείες άρχισαν να εξετάζουν την δυνατότητα επεξεργασίας των ατµών έτσι ώστε να µην επιβαρύνεται η ατµόσφαιρα. Την πιο κοινή πρακτική αποτέλεσε η προσρόφηση σε άνθρακα. Τα τελευταία έτη, οι ατµοί έχουν επίσης αντιµετωπιστεί µε αποτέφρωση, καταλυτική ή µη, ή µε καύση. Αργότερα, δεδοµένου ότι η τεχνική εξαγωγής ατµού διαδόθηκε ευρέως, δόθηκε περισσότερη προσοχή στις θεωρητικές πτυχές της µεθόδου. Αναπτύχθηκαν µέθοδοι ικανές να προβλέψουν και την ακτίνα της επιρροής των φρεατίων εξαγωγής ατµού και τη συγκέντρωση των υδρογονανθράκων στο αέριο. Η τεχνολογία εξαγωγής εδαφολογικού ατµού (SVE) είναι βασισµένη στην αρχή ότι οι πτητικές οργανικές ενώσεις ατµοποιούνται σε µια κατάσταση ισορροπίας στα διάκενα που περιβάλλουν τα µόρια του εδάφους. Εάν ο αέρας µέσα στους πόρους δεν αντικαθίσταται, αυτές οι ενώσεις παραµένουν παγιδευµένες µέχρι να διαλυθούν από το νερό ή µεταναστεύουν λόγω 12

13 άλλων φαινοµένων µεταφοράς που λαµβάνουν χώρα. Η διαδικασία SVE δηµιουργεί µια µετακίνηση του αέρα µέσω του δικτύου πόρων του εδάφους. Η µετακίνηση αέρα παράγεται από ένα κενό σύστηµα που συνδέεται µε µια σειρά κάθετων ή οριζόντιων φρεατίων που ολοκληρώνονται στη ζώνη vadose Η διαδικασία SVE έχει τεκµηριωθεί καλά µε πολυάριθµες εφαρµογές. Εντούτοις, η SVE είναι κατάλληλη µόνο όταν οι οργανικοί ρύποι έχουν χαµηλό σηµείο βρασµού. Ρύποι όπως η βενζίνη και το τριχλωροαιθυλένιο (TCE) είναι καλοί υποψήφιοι για SVE. Για πολλά καύσιµα όµως όπως το diesel και τα καύσιµα αεροπλάνων που περιέχουν ενώσεις µε υψηλότερα σηµεία βρασµού, η SVE είναι µόνο µερικώς αποτελεσµατική. Η µέθοδος SVE παρέχει αποδοτικά και ευέλικτα µέσα φυσικής επανόρθωσης του χώµατος της ακόρεστης ζώνης που έχει µολυνθεί µε πτητικές ενώσεις, αν και δεν είναι αποτελεσµατική στο να αφαιρέσει φυσικά τις αδρανείς ενώσεις από το χώµα. Η διαδικασία εξαγωγής ατµού αντικαθιστά το µολυσµένο εδαφολογικό αέριο µε φρέσκο. Στις ρηχές εφαρµογές, το αέριο 13

14 αντικατάστασης είναι αέρας από την ατµόσφαιρα. Στις βαθιές εφαρµογές, το αέριο αντικατάστασης θεωρείται ότι θα προέλθει από το µη µολυσµένο χώµα που οριοθετεί τη µολυσµένη περιοχή. Σε κάθε περίπτωση, στη µολυσµένη περιοχή γίνεται ανεφοδιασµός φρέσκου οξυγόνου. Η µεταφορά του οξυγόνου είναι το πρώτο βήµα στην αύξηση της βιολογικής διάσπασης των υδρογονανθράκων. Απλή εφαρµογή οξυγόνου στο µολυσµένο χώµα της ζώνης vadose έχει αποδειχθεί ότι επηρεάζει σηµαντικά την επανόρθωση του µολυσµένου εδάφους. Η απουσία ή µικρή συγκέντρωση οξυγόνου δεν είναι ο µόνος παράγοντας που µπορεί να περιορίσει τη βιοθεραπεία. Οι συγκεντρώσεις των ανόργανων θρεπτικών ουσιών (αµµωνία και φωσφορικό άλας) και η υγρασία πρέπει να είναι ικανοποιητικές έτσι ώστε να επιτρέπουν την πραγµατοποίηση βιοχηµικών διεργασιών, ενώ το ph πρέπει να είναι περίπου 6 έως 8. Το να ελεγχθούν αυτές οι παράµετροι σε µια ανενόχλητη ζώνη vadose είναι πρόκληση, αλλά η ανάπτυξη των τεχνολογιών ελέγχου για την περιεκτικότητα σε οξυγόνο, υγρασία, θρεπτική συγκέντρωση, και ph των εδαφών της ζώνης vadose επιτρέπει την ανάπτυξη µεθόδων για την επεξεργασία εδαφών που δεν µπορούν εύκολα να ανασκαφθούν ή αποκατασταθούν. Ενισχυµένη βιοδιάσπαση υπολλειµάτων βαρέως πετρελαίου στο υπέδαφος Σηµαντικός µηχανισµός απορύπανσης εδαφών ρυπασµένων από υδρογονάνθρακες είναι η ενισχυµένη βιοδιάσπαση. Ουσιαστικά κάθε οργανικό συστατικό είναι βιοδιασπάσιµο υπό τις κατάλληλες περιβαλλοντικές συνθήκες. Οι διαδικασίες βιοδιάσπασης περιλαµβάνουν την περιοδική ανάµειξη του εδάφους για να αυξηθεί η αλληλεπίδραση ρύπων-µικροβίων, να ενισχυθεί η συγκέντρωση οξυγόνου στο έδαφος, και να προωθηθεί η εδαφολογική ξήρανση. Επίσης, οι περιοδικές προσθήκες µικροτροφικών ουσιών για να ενισχυθεί περαιτέρω η µικροβιακή δραστηριότητα και προσθήκη µιας αραιής διάλυσης µέσων επιφανειακής δράσης για να αυξηθεί η δυνατότητα πρόσβασης ρύπων στους γηγενείς µικροοργανισµούς. Ο στόχος της ενισχυµένης βιοθεραπείας είναι να υποκινηθεί η µικροβιακή δραστηριότητα έτσι ώστε οι µικροοργανισµοί να µεταβολίζουν τις οργανικές ενώσεις σε ένα ποσοστό µεγαλύτερο από αυτό ενός αδιατάρακτου συστήµατος. εδοµένου ότι η µικροβιακή δραστηριότητα συσχετίζεται άµεσα µε την περιβαλλοντική θερµοκρασία, οι κλιµατολογικές 14

15 συνθήκες στην συγκεκριµένη περιοχή έχουν σηµαντική επιρροή στη µικροβιακή δραστηριότητα και, ως εκ τούτου, στην αποτελεσµατικότητα της επεξεργασίας εδάφους µε βιοθεραπεία. Τα πειραµατικά αποτελέσµατα που έχουν ληφθεί από πιλοτικές εφαρµογές της µεθόδου, αποτελούν µια καλή ένδειξη για τις δυνατότητες επανόρθωσης µολυσµένων από καύσιµα πετρελαίου περιοχών µε βιολογικές µεθόδους, σε οποιεσδήποτε συνθήκες και σε σχετικά σύντοµο χρονικό διάστηµα. Η αξιολόγηση και αξιοποίηση αυτών των προσπαθειών θα επιφέρει σηµαντικά οφέλη στη βελτίωση του φυσικού πλούτου του πλανήτη, µε πολυάριθµα θετικά αποτελέσµατα για τη ζωή και τον άνθρωπο. Τα προϊόντα αποστάγµατος πετρελαίου που απελευθερώνονται στο περιβάλλον υπόκεινται άµεσα σε ποικίλες φυσικές, χηµικές και βιολογικές µεταβολές. Η πλύση µε νερό του προϊόντος µεταφέρει τις ελαφρά διαλυτές αρωµατικές ουσίες στο νερό. Η διαλυτότητα των αλκυλοποιηµένων PAH είναι αντιστρόφως ανάλογη του αριθµού των δακτυλίων και της έκτασης αλκυλοποίησης. Η εξάτµιση µειώνει επίσης τη συγκέντρωση των χαµηλότερων σε µοριακό βάρος πτητικών ενώσεων στους ρύπου από το πετρέλαιο και τα προϊόντα του. Τα ποσοστά της βιοδιάσπασης υδρογονανθράκων εξαρτώνται από τον τύπο βακτηριδίων, την παρουσία θρεπτικών ουσιών, τη θερµοκρασία, και τους τύπους υδρογονανθράκων. Τα βακτηρίδια διασπούν γενικά τους υδρογονάνθρακες σύµφωνα µε την ακόλουθη ακολουθία: n- αλκάνια > διακλαδισµένα αλκάνια > αρωµατικοί υδρογονάνθρακες > κυκλικά αλκάνια. Μέσα στην οµόλογη σειρά των PAH, τα ποσοστά διάσπασης βακτηριδίων είναι γενικά αντιστρόφως ανάλογα µε το βαθµό αλκυλοποίησης. Η ακολουθία της βακτηριακής διάσπασης µέσα στην οµόλογη σειρά PAH θα ήταν: Co-PAH > C1-PAH > C2-PAH > C3-PAH > C4-PAH. Η µεµονωµένη µείωση καταλοίπου µπορεί να υπολογιστεί από την εξίσωση: % Μείωση καταλοίπου = [ 1 - (C1/Co) Χ (Po/P1) ] Χ 100, όπου το C1 είναι η συγκέντρωση καταλοίπου στο διασπασµένο πετρέλαιο και Co είναι η συγκέντρωση καταλοίπου στο πετρέλαιο πηγής. Λόγω της χωρικής µεταβλητότητας, οι παραδοσιακές προσπάθειες να αξιολογηθεί η αποτελεσµατικότητα της επανόρθωσης διαρροών πετρελαίου απαιτούν συχνά µεγάλους αριθµούς δειγµάτων για να καθορίσει τη µαζική απώλεια µε λογική ακρίβεια. Η χρήση ενός 15

16 εσωτερικού χηµικού δείκτη µειώνει τη χωρική µεταβλητότητα, µε αποτέλεσµα τη µείωση του αριθµού δειγµάτων που απαιτούνται για να ελέγξει την αποτελεσµατικότητα της µεθόδου επανόρθωσης που επιλέγεται. Με τη ρύθµιση των λειτουργικών παραµέτρων επανόρθωσης, είναι δυνατό να συντονιστεί η επιλεγµένη προσέγγιση επανόρθωσης για να µεγιστοποιηθεί η διάσπαση των τοξικότερων συστατικών. Η δυνατότητα να αξιολογηθούν οι χηµικές αλλαγές που εµφανίζονται στο προϊόν υδρογονανθράκων κατά τη διάρκεια µιας δραστηριότητας περιβαλλοντικής επανόρθωσης βελτιώνει την κατανόησή των τεχνικών που είναι αποτελεσµατικότερες για µια συγκεκριµένη περιβαλλοντική συνθήκη. Αυτά τα στοιχεία µπορούν έπειτα να χρησιµοποιηθούν για να εφαρµοσθεί µια νέα προσέγγιση περιβαλλοντικής επανόρθωσης ή να υποδείξουν τις κατάλληλες µεθόδους για να επιτευχθεί η διάσπαση του προϊόντος. Επιτόπια απορρύπανση των µολυσµένων από πολικές οργανικές ενώσεις υπόγειων πηγών, µε την εφαρµογή καινοτοµικών τεχνολογιών απορρόφησης. Οι τεχνολογίες απορρόφησης ρύπων αποτελούν καινούργιες τεχνολογικές µεθόδους για την µείωση των συγκεντρώσεων των πολικών οργανικών ενώσεων στα µολυσµένα νερά του εδάφους. Η τεχνολογία αυτή βασίζεται σε ένα εξελιγµένο απορροφητικό σύστηµα το οποίο χρησιµοποιεί πολυµερή πολύ µικρού µεγέθους τα οποία είναι τοποθετηµένα πάνω σε απορροφητικές κλίνες ώστε να επιτρέπουν µεγάλη ροή. Οι ρύποι µεταλλάσσονται, µειώνονται ή ακόµα εξαφανίζονται µέσω χηµικής οξείδωσης. Η µέθοδος απαιτεί καλή γνώση των συνθηκών ρύπανσης και βρίσκεται ακόµα σε πειραµατικό στάδιο. Τεχνολογίες που χρησιµοποιούν βακτήρια για τη µείωση της συγκέντρωσης βαρέων µετάλλων και αµέταλλων στο έδαφος και τις υπόγειες πηγές. Η µόλυνση του περιβάλλοντος από βαρέα τοξικά µέταλλα και αµέταλλα τα τελευταία χρόνια είναι αυξηµένης οικονοµικής κα περιβαλλοντικής σηµασίας και σπουδαιότητας. Η ύπαρξη βαρέων τοξικών µετάλλων και αµέταλλων στα νερά του εδάφους και στο έδαφος έχει µελετηθεί µε προσοχή τα τελευταία χρόνια εξαιτίας της ανάπτυξης αναλυτικών µεθόδων για την 16

17 µέτρηση της συγκέντρωσης τους αλλά και εξαιτίας της αύξησης της ευαισθησίας των ανθρώπων πάνω σε περιβαλλοντικά θέµατα. ιάφορες έρευνες οι οποίες πραγµατοποιήθηκαν από τις αρχές το 1960 έδειξαν ότι το υπέδαφος σε πολλά σηµεία, ειδικά σε αστικές και βιοµηχανικές περιοχές περιέχει απαγορευτικές ποσότητες τοξικών βαρέων µετάλλων και αµέταλλων. Εάν και σε πολλές περιπτώσεις η ποσότητα των στοιχείων αυτών δεν είναι ανησυχητική ώστε να προκαλεί σοβαρά προβλήµατα, η συνεχής αύξηση τους µπορεί µακροπρόθεσµα να παρουσιάσει σηµαντικά προβλήµατα µε την εισαγωγή τους στην διατροφική αλυσίδα. Η µόλυνση εξαιτίας βαρέων µετάλλων και αµέταλλων αποτελεί πολύ σηµαντικό πρόβληµα επειδή πολλά από τα αυτά θα παραµείνουν στο περιβάλλον για εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια. Μερικές από τις σηµαντικότερες πήγες ρύπων αυτού του είδους είναι τα γεωργικά λιπάσµατα, τα µικροβιοκτόνα, τα οργανικά λιπάσµατα και τα απόβλητα των βιοµηχανιών. Πιο συγκεκριµένα οι βιοµηχανίες συντελούν στην µόλυνση του εδάφους και των υπογείων νερών µε πολλούς τρόπους όπως για παράδειγµα µε την εκποµπή καπνών που περιέχουν µέταλλα, µε την ελευθέρωση αποβλήτων από τα οποία τα µέταλλα διηθούνται µέσω του εδάφους κ.α. Η κλασική µέθοδος της µεταφοράς των βαρέων τοξικών µετάλλων και αµέταλλων από µολυσµένες περιοχές πραγµατοποιείται µε χηµικό εγκλωβισµό των ενώσεων αυτών µε την βοήθεια οξέων ή άλλων χηµικών µέσων είτε µε την καθίζηση τους µε ασβέστιο ή µε άλλες ουσίες. Η µέθοδος αυτή εφαρµόζεται κυρίως για την προστασία του υπεδάφους και των υπόγειων πηγών. Οι µέθοδοι αυτού του είδους παρουσιάζουν πολύ σηµαντικά µειονεκτήµατα. Η χρησιµοποίηση χηµικών µέσων αφήνει τοξικά υπολείµµατα στο έδαφος και η καθίζηση µε ασβέστιο γεννά υψηλούς όγκους από στερεά απόβλητα. Τέλος αυτοί οι τρόποι αντιµετώπισης της ρύπανσης από βαρέα τοξικά µέταλλα και αµέταλλα δεν είναι ιδιαίτερα οικονοµικοί εξαιτίας του µεγάλου κόστους των αντιδραστηρίων που χρησιµοποιούνται. Έτσι από τα παραπάνω γίνεται φανερό ότι υπάρχει ανάγκη για νέες τεχνικές οι οποίες θα είναι σε θέση να αποµακρύνουν τα βαρέα µέταλλα και αµέταλλα από το έδαφος και τις υπόγειες πηγές αποτελεσµατικά και µε χαµηλό κόστος. Σήµερα είναι διαθέσιµες αρκετές επιστηµονικές πληροφορίες για την εµπλοκή των βακτηρίων στον βιογεωχηµικό κύκλο των βαρέων τοξικών µετάλλων. Οι µικροοργανισµοί παίζουν πολύ σηµαντικό ρόλο στην περιβαλλοντική καταστροφή 17

18 των βαρέων τοξικών µετάλλων µε µια πολυπλοκότητα φυσικών, χηµικών και βιολογικών µηχανισµών να επιδρούν στην ανταλλαγή µεταξύ διαλυτών και αδιάλυτων µέσων. Τέτοιου είδους µηχανισµοί είναι σηµαντικοί για τους βιογεωχηµικούς κύκλους των βαρέων τοξικών µετάλλων.οι βιολογικές διαδικασίες µπορούν είτε να σουλφοποιήσουν τα µέταλλα αυξάνοντας όµως την κινητικότητα τους, είτε να τα ακινητοποιήσουν σε αδιάλυτη µορφή. Εναλλακτικές διαδικασίες όπως για παράδειγµα η καθίζηση των µετάλλων είναι σε θέση να αποµακρύνουν τα µέταλλα από το έδαφος και τις πηγές του εδάφους. Όλες οι παραπάνω διαδικασίες µέχρι σήµερα βρίσκονται σε πειραµατικά στάδια. Απορρύπανση των µολυσµένων υπόγειων νερών µε την χρήση αντιδραστήρα διαπερατού φράγµατος. Η µέθοδος του διαπερατού φράγµατος είναι ένας καινούργιος τρόπος ο οποίος χρησιµοποιείται για παθητική επιτόπου απορρύπανση των νερών του εδάφους. Η τεχνική αυτή βασίζεται στην απορρόφηση και καθίζηση των βαρέων µετάλλων και στην απορρόφηση και αποσύνθεση των οργανικών ενώσεων. Ο τρόπος απορρύπανσης των µολυσµένων περιοχών µε την βοήθεια αντιδραστήρα διαπερατού φράγµατος είναι πολλά υποσχόµενος. Οι αντιδραστήρες διαπερατού φράγµατος κατασκευάζονται κάτω από την επιφάνεια του εδάφους, κάθετα στην διεύθυνση ροής των υπογείων πηγών. Οι µολυσµατικές ουσίες αποµακρύνονται από τις πηγές µέσω γεωχηµικών διαδικασιών (επιφανειακή απορρόφηση, χηµική αποθήκευση, οξειδοαναγωγικές αντιδράσεις, καθίζηση ). Το κόστος εφαρµογής της µεθόδου καθορίζεται κυρίως από το κόστος εγκατάστασης του αντιδραστήρα και της συντήρησής του κατά την διάρκεια της απορρύπανσης το οποίο έχει εκτιµηθεί ότι είναι µικρότερο κατά 50% από τις υπόλοιπες γνωστές µεθόδους. Μόνο ένας πολύ µικρός αριθµός εγκαταστάσεων υπάρχει σήµερα και βρίσκεται στης Ηνωµένες Πολιτείες Αµερικής. 18

19 Σχηµατική αναπαράσταση της αρχής των αντιδραστήρων διαπερατού φράγµατος. Ένα ολοκληρωµένο πλαίσιο µελέτης για την κατασκευή και εγκατάσταση αντιδραστήρα διαπερατού φράγµατος πρέπει να περιλαµβάνει επί τόπου αναλύσεις σε συνδυασµό µε εργαστηριακά πειράµατα σχεδιασµένα έτσι ώστε να λαµβάνουν υπόψη όλες τις τοπικές παραµέτρους. ηλαδή πρέπει να καθορίζονται επακριβώς οι συνθήκες πραγµατοποίησης των πειραµάτων από τα χαρακτηριστικά του πραγµατικού µοντέλου έτσι ώστε να επιτυγχάνεται µια όσο το δυνατόν καλύτερη προσέγγιση των γεωλογικών και των υδρολογικών παραµέτρων καθώς επίσης και της κατάσταση του εδάφους, και του µεγέθους, του είδους, και της ταχύτητας εξάπλωσης της µόλυνσης. Ποιο συγκεκριµένα οι µελέτες πρέπει να επικεντρώνονται στο είδος των ρύπων, στις συνθήκες και τα χαρακτηριστικά της περιοχής στην οποία θα τοποθετηθεί το φράγµα, στον 19

20 καθορισµό των παραγόντων της µείωσης της απόδοσης του φράγµατος και στην ανάπτυξη µεθόδων για την αύξηση της απόδοσης του φράγµατος και την πρόβλεψη της διάρκειας ζωής του. Επιτόπου θεραπεία των µολυσµένων εδαφών µε χρήση κατάλληλων φυτών. Η µέθοδος βασίζεται στην αξιοποίηση του φαινοµένου της υπερσυσσώρευσης µεταλλικών στοιχείων στα φυτά. Η αποτελεσµατική εξαγωγή των µετάλλων από το έδαφος µε τη βοήθεια φυτών απαιτεί αυτά να έχουν δυνατότητα απορρόφησης και µεταφοράς των µέταλλων που πρέπει να αποσπάσουν από το έδαφος καθώς και να µπορούν να τα αποµονώνουν στον ιστό τους. Η ικανότητα βιοσυσσώρευσης ποικίλει από µέταλλο σε µέταλλο και από φυτό σε φυτό π.χ. το νικέλιο βιοσυσσωρεύεται αρκετά εύκολα ενώ τα µέταλλα όπως το Cb και ο Zn, Co, Pb εµφανίζουν µεγάλη φυτοτοξικότητα, γεγονός που πρέπει να λαµβάνεται υπόψη στην επιλογή των φυτών που χρησιµοποιούνται. Η µέθοδος βρίσκεται σε πειραµατικό στάδιο. Η φυτο-αντιρρύπανση είναι µια µέθοδος η οποία µειώνει την συγκέντρωση των βαρέων τοξικών µετάλλων στο έδαφος καθώς επίσης και την µεταφορά τους στα νερά του εδάφους και στις υπόγειες υδάτινες πήγες. Υπάρχουν δύο τρόποι µε τους οποίους τα φυτά δρουν για το σκοπό αυτό : 1. Η φυτοεξαγωγή Με αυτόν το τρόπο τα βαρέα µέταλλα εξάγονται από τις µολυσµένες περιοχές από τις ρίζες των φυτών και µεταφέρονται στα κλαδιά τους. 2. φυτοσταθεροποίηση Με αυτόν τον τρόπο τα βαρέα µέταλλα ακινητοποιούνται στο έδαφος µε την επίδραση των ριζών των φυτών. Έτσι τα βαρέα µέταλλα δεν αποµακρύνονται από το έδαφος αλλά µειώνονται οι αρνητικές τους επιδράσεις σε αυτό. Η εµβέλεια και οι περιορισµοί εφαρµογής τις φυτοθεραπείας των εδαφών που είναι µολυσµένα από βαρέα τοξικά µέταλλα δεν είναι µέχρι σήµερα καθορισµένοι και γνωστοί. Τα 20

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά Ε ΑΦΟΣ Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Έδαφος Το έδαφος σχηµατίζεται από τα προϊόντα της αποσάθρωσης των πετρωµάτων του υποβάθρου (µητρικό πέτρωµα) ή των πετρωµάτων τω γειτονικών

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι άμεση ρύπανση?

Τι είναι άμεση ρύπανση? ΡΥΠΑΝΣΗ ΝΕΡΟΥ Τι είναι ρύπανση; Ρύπανση μπορεί να θεωρηθεί η δυσμενής μεταβολή των φυσικοχημικών ή βιολογικών συνθηκών ενός συγκεκριμένου περιβάλλοντος ή/και η βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη βλάβη στην

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ξέφρενη ανάπτυξη της τεχνολογίας την τελευταία πεντηκονταετία είχε και έχει σαν επακόλουθο εκτεταµένες οικολογικές καταστροφές που προέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές των βιογεωχημικών κύκλων των στοιχείων από την απελευθέρωση χημικών ουσιών στο περιβάλλον

Διαταραχές των βιογεωχημικών κύκλων των στοιχείων από την απελευθέρωση χημικών ουσιών στο περιβάλλον Διαταραχές των βιογεωχημικών κύκλων των στοιχείων από την απελευθέρωση χημικών ουσιών στο περιβάλλον Διεύθυνση Ενεργειακών, Βιομηχανικών και Χημικών Προϊόντων ΓΧΚ Δρ. Χ. Νακοπούλου Βιογεωχημικοί κύκλοι

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΠΩΛΕΙΕΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ

ΥΔΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΠΩΛΕΙΕΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ ΥΔΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΠΩΛΕΙΕΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ Το νερό των κατακρημνισμάτων ακολουθεί διάφορες διαδρομές στη πορεία του προς την επιφάνεια της γης. Αρχικά συναντά επιφάνειες που αναχαιτίζουν την πορεία του όπως είναι

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Σοφοκλής Λογιάδης

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Σοφοκλής Λογιάδης Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Σοφοκλής Λογιάδης Τι ειναι ρυπανση του νερου -ορισμος Το νερό είναι η πηγή ζωής στον πλανήτη μας. Περίπου το 70% της επιφάνειας του σκεπάζεται με νερό. Από το συνολικό διαθέσιμο νερό

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύποι. Αντίδραση βιολογικών συστημάτων σε παράγοντες αύξησης

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύποι. Αντίδραση βιολογικών συστημάτων σε παράγοντες αύξησης ΡΥΠΑΝΣΗ 91 είναι η άμεση ή έμμεση διοχέτευση από τον άνθρωπο στο υδάτινο περιβάλλον ύλης ή ενέργειας με επιβλαβή αποτελέσματα για τους οργανισμούς ( ο ορισμός της ρύπανσης από τον ΟΗΕ ) Ρύποι Φυσικοί (εκρήξεις

Διαβάστε περισσότερα

Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458

Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458 Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458 1.ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2.ΣΤΟΙΧΕΙΑΡΥΠΑΝΣΗΣ 2.1 ΠΑΘΟΦΟΝΟΙ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ 2.1.1 ΒΑΚΤΗΡΙΑ 2.1.2 ΙΟΙ 2.1.3 ΠΡΩΤΟΖΩΑ 2.2 ΑΝΟΡΓΑΝΕΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΔΙΑΛΥΤΕΣ ΣΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΩΝ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΑ ΠΛΥΝΤΗΡΙΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ

Η ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΩΝ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΑ ΠΛΥΝΤΗΡΙΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ Η ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΩΝ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΑ ΠΛΥΝΤΗΡΙΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ Α.. ΠΑΤΡΩΝΑΣ AQUACHEM ΕΠΕ, Αµαζόνων 1, Καλαµαριά 55133, E-mail: info@aquachem.gr ΜΟΝΑ ΕΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΜΙΚΡΗΣ ΚΛΙΜΑΚΑΣ Το νερό

Διαβάστε περισσότερα

Επίκουρος Καθηγητής Π. Μελίδης

Επίκουρος Καθηγητής Π. Μελίδης Χαρακτηριστικά υγρών αποβλήτων Επίκουρος Καθηγητής Π. Μελίδης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Εργαστήριο Διαχείρισης και Τεχνολογίας Υγρών Αποβλήτων Τα υγρά απόβλητα μπορεί να προέλθουν από : Ανθρώπινα απόβλητα

Διαβάστε περισσότερα

2.4 Ρύπανση του νερού

2.4 Ρύπανση του νερού 1 Η θεωρία του μαθήματος με ερωτήσεις 2.4 Ρύπανση του νερού 4-1. Ποια ονομάζονται λύματα; Έτσι ονομάζονται τα υγρά απόβλητα από τις κατοικίες, τις βιομηχανίες, τις βιοτεχνίες και τους αγρούς. 4-2. Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμός το. φλψ Στάδια επεξεργασίας λυμάτων ΘΕΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΩ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ?

Ορισμός το. φλψ Στάδια επεξεργασίας λυμάτων ΘΕΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΩ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ? ΘΕΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΩ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ? Ο βιολογικος καθαρισμος αφορα την επεξεργασια λυματων, δηλαδη τη διαδικασια μεσω της οποιας διαχωριζονται οι μολυσματικες ουσιες από

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΡΗΣΗ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΡΗΣΗ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ ΧΡΗΣΗ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ Η χρήση του όζοντος για την κατεργασία νερού σε πύργους ψύξης αυξάνει σηµαντικά τα τελευταία χρόνια και αρκετές έρευνες και εφαρµογές που έχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: Τεχνολογία Μετρήσεων ΙΙ

ΜΑΘΗΜΑ: Τεχνολογία Μετρήσεων ΙΙ ΜΑΘΗΜΑ: Τεχνολογία Μετρήσεων ΙΙ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Αν. Καθ. Δρ Μαρία Α. Γούλα ΤΜΗΜΑ: Μηχανικών Περιβάλλοντος & Μηχανικών Αντιρρύπανσης 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ενότητα 9: Υγρά αστικά απόβλητα Διάθεση λυμάτων στο έδαφος (φυσικά συστήματα επεξεργασίας) (Μέρος 1 ο ) Ζαγγανά Ελένη Σχολή : Θετικών Επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων

Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων (DO - BOD - COD - TOC) Χ. Βασιλάτος Οργανική ύλη Αποξυγόνωση επιφανειακών και υπογείων υδάτων Οι οργανικές ύλες αποτελούν πολύ σοβαρό ρύπο,

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων µπορούν να καταταχθούν σε τρεις κατηγορίες: Φυσικά Χηµικά Βιολογικά. Πολλές από τις παραµέτρους που ανήκουν στις κατηγορίες αυτές αλληλεξαρτώνται π.χ. η θερµοκρασία που

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική μηχανική

Περιβαλλοντική μηχανική Περιβαλλοντική μηχανική 2 Εισαγωγή στην Περιβαλλοντική μηχανική Enve-Lab Enve-Lab, 2015 1 Environmental Μεγάλης κλίμακας περιβαλλοντικά προβλήματα Παγκόσμια κλιματική αλλαγή Όξινη βροχή Μείωση στρατοσφαιρικού

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμός Αναλυτικής Χημείας

Ορισμός Αναλυτικής Χημείας Ορισμός Αναλυτικής Χημείας Αναλυτική Χημεία ορίζεται ως ο επιστημονικός κλάδος, που αναπτύσσει και εφαρμόζει μεθόδους, όργανα και στρατηγικές, για να δώσει πληροφορίες σχετικά με τη σύσταση και φύση υλικών

Διαβάστε περισσότερα

Εξάτμιση και Διαπνοή

Εξάτμιση και Διαπνοή Εξάτμιση και Διαπνοή Εξάτμιση, Διαπνοή Πραγματική και δυνητική εξατμισοδιαπνοή Μέθοδοι εκτίμησης της εξάτμισης από υδάτινες επιφάνειες Μέθοδοι εκτίμησης της δυνητικής και πραγματικής εξατμισοδιαπνοής (ΕΤ)

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000 Ζήτηµα 1ο Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000 Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Οι ιοί είναι :

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογισµοί του Χρόνου Ξήρανσης

Υπολογισµοί του Χρόνου Ξήρανσης Η πραγµατική επιφάνεια ξήρανσης είναι διασπαρµένη και ασυνεχής και ο µηχανισµός από τον οποίο ελέγχεται ο ρυθµός ξήρανσης συνίσταται στην διάχυση της θερµότητας και της µάζας µέσα από το πορώδες στερεό.

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000 Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Ζήτηµα 1ο Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Οι

Διαβάστε περισσότερα

Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας

Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας ΑΡΓΥΡΩ ΛΑΓΟΥΔΗ Δρ. Χημικός TERRA NOVA ΕΠΕ περιβαλλοντική τεχνική συμβουλευτική ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΕΕ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ»

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ Τα στερεά απόβλητα ανάλογα µε την προέλευσή τους µπορούν να ταξινοµηθούν ως εξής: Aστικά απόβλητα. Χαρακτηρίζονται από πολύ µεγάλο όγκο και προέρχονται από τις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ

ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ 1 Ποιότητα και Ποιοτικός Έλεγχος Ο όρος «ποιότητα» συχνά χρησιµοποιείται χωρίς την πραγµατική της έννοια. ηλαδή δεν προσδιορίζεται αν το προϊόν στο οποίο αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

περαιτέρω χρήση, αφ ετέρου ρυπαντή των λιµνών, ποταµών, θαλασσών και υπογείων υδάτων στα οποία καταλήγει.

περαιτέρω χρήση, αφ ετέρου ρυπαντή των λιµνών, ποταµών, θαλασσών και υπογείων υδάτων στα οποία καταλήγει. ΡΥΠΑΝΣΗ Υ ΑΤΩΝ Η γη είναι ο µόνος από τους πλανήτες του Ηλιακού συστήµατος που εµφανίζει το φαινόµενο της ζωής. Το µοναδικό αυτό «προνόµιο» δηλαδή η ανάπτυξη και συντήρηση της ζωής στον πλανήτη µας οφείλεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΡΥΠΑΣΜΕΝΩΝ ΕΔΑΦΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΖΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΡΥΠΑΣΜΕΝΩΝ ΕΔΑΦΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΖΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΡΥΠΑΣΜΕΝΩΝ ΕΔΑΦΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΖΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ 09/07/2012 Εισήγηση : ρ. Στυλιανός Παπαδόπουλος Γενικός ιευθυντής INTERGEO Τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

στο περιβάλλον και τεχνικές απορρύπανσης»

στο περιβάλλον και τεχνικές απορρύπανσης» «Πετρελαιοειδή στο περιβάλλον και τεχνικές απορρύπανσης» Άγγελος Ντάντος Χημικός, PhD Cp Foodlab ltd Πετρέλαιο Πολύπλοκο μίγμα υδρογονανθράκων Αλειφατικοί Αρωματικοί Αλκάνια Αλκένια Αλκίνια n-αλκάνια Διακλαδισμένα

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές Απορρύπανσης Εδαφών και Θαλασσών Ενότητα 3: Φυσικοχημικές μέθοδοι αποκατάστασης εδαφών (ΙΙ)

Τεχνικές Απορρύπανσης Εδαφών και Θαλασσών Ενότητα 3: Φυσικοχημικές μέθοδοι αποκατάστασης εδαφών (ΙΙ) Τεχνικές Απορρύπανσης Εδαφών και Θαλασσών Ενότητα 3: Φυσικοχημικές μέθοδοι αποκατάστασης εδαφών (ΙΙ) Τσικριτζής Λάζαρος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II)

Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II) Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II) Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ. Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ. Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο όρος βιομάζα μπορεί να δηλώσει : α) Τα υλικά ή τα υποπροϊόντα και κατάλοιπα της φυσικής, ζωικής δασικής και αλιευτικής παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωµένες λύσεις διαχείρισης

Ολοκληρωµένες λύσεις διαχείρισης Ολοκληρωµένες λύσεις διαχείρισης λυµάτων µικρής & µεσαίας κλίµακας Προβλήµατα στα οποία δίνεται λύση Οι λύσεις που προτείνει η Agrologistics, έρχονται να δώσουν απάντηση σε πολλά προβλήµατα σχετικά µε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ. Aτµόσφαιρα της Γης - Η σύνθεση της ατµόσφαιρας Προέλευση του Οξυγόνου - Προέλευση του Οξυγόνου

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ. Aτµόσφαιρα της Γης - Η σύνθεση της ατµόσφαιρας Προέλευση του Οξυγόνου - Προέλευση του Οξυγόνου ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Aτµόσφαιρα της Γης - Η σύνθεση της ατµόσφαιρας Προέλευση του Οξυγόνου - Προέλευση του Οξυγόνου ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Aτµόσφαιρα της Γης Ατµόσφαιρα είναι η αεριώδης µάζα η οποία περιβάλλει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ 2013-14

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ 2013-14 ΘΕΜΑΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Μπορεί να λειτουργήσει ένα οικοσύστημα α) με παραγωγούς και καταναλωτές; β) με παραγωγούς και αποικοδομητές; γ)με καταναλωτές και αποικοδομητές; Η διατήρηση των οικοσυστημάτων προϋποθέτει

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πατρών Πολυτεχνική σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών Ακαδημαϊκό Έτος 2007-20082008 Μάθημα: Οικονομία Περιβάλλοντος για Οικονομολόγους Διδάσκων:Σκούρας Δημήτριος ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΗ ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ Σ' όλα τα επίπεδα και σ' όλα τα περιβάλλοντα, η χηµική αποσάθρωση εξαρτάται οπό την παρουσία νερού καθώς και των στερεών και αερίων

ΧΗΜΙΚΗ ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ Σ' όλα τα επίπεδα και σ' όλα τα περιβάλλοντα, η χηµική αποσάθρωση εξαρτάται οπό την παρουσία νερού καθώς και των στερεών και αερίων ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ Η αποσάθρωση ορίζεται σαν η διάσπαση και η εξαλλοίωση των υλικών κοντά στην επιφάνεια της Γης, µε τοσχηµατισµό προιόντων που είναι σχεδόν σε ισορροπία µε τηνατµόσφαιρα, την υδρόσφαιρα και τη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΑΡΙΑΔΝΗ ΑΡΓΥΡΑΚΗ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΑΡΙΑΔΝΗ ΑΡΓΥΡΑΚΗ 1 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΑΡΙΑΔΝΗ ΑΡΓΥΡΑΚΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΗΜΕΡΙΝΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 Εισαγωγή Πλαίσιο Περιβαλλοντικής Γεωχημείας Στοιχεία βιογεωχημείας Μονάδες σύστασης διαλυμάτων/ μετατροπές ΠΛΑΙΣΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Υδάτινων Πόρων στη Βιομηχανική Δραστηριότητα. Δρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιμης Επιτροπής Βιομηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ

Διαχείριση Υδάτινων Πόρων στη Βιομηχανική Δραστηριότητα. Δρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιμης Επιτροπής Βιομηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ Διαχείριση Υδάτινων Πόρων στη Βιομηχανική Δραστηριότητα Δρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιμης Επιτροπής Βιομηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ Διαχείριση Υδάτινων Πόρων αύξηση του πληθυσμού του πλανήτη κλιματικές

Διαβάστε περισσότερα

Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών

Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών 30-12-2014 EVA PAPASTERGIADOU Ανακύκλωση των Θρεπτικών είναι η χρησιμοποίηση, ο μετασχηματισμός, η διακίνηση & η επαναχρησιμοποίηση των θρεπτικών στοιχείων στα οικοσυστήματα

Διαβάστε περισσότερα

Εκµετάλλευση και προστασία των υπόγειων υδατικών πόρων

Εκµετάλλευση και προστασία των υπόγειων υδατικών πόρων ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ Υ ΡΑΥΛΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ διδακτικές σηµειώσεις για τους φοιτητές του 10ου εξαµήνου Εκµετάλλευση και προστασία των υπόγειων

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΕΙΑ ΣΤΑΓΔΗΝ ΑΡΔΕΥΣΗ

ΥΠΟΓΕΙΑ ΣΤΑΓΔΗΝ ΑΡΔΕΥΣΗ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΓΕΙΑ ΣΤΑΓΔΗΝ ΑΡΔΕΥΣΗ ΜΠΑΤΣΟΥΚΑΠΑΡΑΣΚΕΥΗ- ΜΑΡΙΑ ΞΑΝΘΗ 2010 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το νερό είναι ζωτικής σημασίας για το μέλλον της ανθρωπότητας.

Διαβάστε περισσότερα

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν 7. Επαναχρησιμοποίηση νερού στο δήμο μας! Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν επεξεργασία πριν την επανάχρησή τους. Ο βαθμός επεξεργασίας εξαρτάται από την χρήση για την

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 8 (ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ) ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 8 (ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ) ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 8 (ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ) ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Με τον όρο αυτό ονοµάζουµε την τεχνική ποιοτικής και ποσοτικής ανάλυσης ουσιών µε βάση το µήκος κύµατος και το ποσοστό απορρόφησης της ακτινοβολίας

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση µε έγχυση του δείγµατος σε συνεχή ροή (Flow Injection Analysis, FIA)

Ανάλυση µε έγχυση του δείγµατος σε συνεχή ροή (Flow Injection Analysis, FIA) Ανάλυση µε έγχυση του δείγµατος σε συνεχή ροή (Flow Injection Analysis, FIA) H ιστορική εξέλιξη των αυτόµατων µεθόδων ανάλυσης Κλασική ανάλυση Ασυνεχής αυτόµατη ανάλυση Ανάλυση συνεχούς ροής? Τα πλεονεκτήµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΟΙΚΟΤΟΞΙΚΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ

ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΟΙΚΟΤΟΞΙΚΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΟΙΚΟΤΟΞΙΚΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Ε. Μπακέας, 2013 Πηγή: Α. Βαλαβανίδης «Οικοτοξικολογία και Περιβαλλοντική Τοξικολογία», Τµήµα Χηµείας, ΕΚΠΑ, Αθήνα 2007, Κεφ.11. Οι κυριότεροι τοµείς οικοτοξικολογικών

Διαβάστε περισσότερα

Χρωµατογραφικές µέθοδοι διαχωρισµού

Χρωµατογραφικές µέθοδοι διαχωρισµού Χρωµατογραφικές µέθοδοι διαχωρισµού Εισαγωγή Ε. Μπακέας 2011 Χρωµατογραφία: ποικιλία µεθόδων διαχωρισµού µίγµατος ουσιών µε παραπλήσιες χηµικές ιδιότητες Βασίζεται στη διαφορετική κατανοµή των ουσιών µεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

90711400-8. Σελίδα 2 από 5

90711400-8. Σελίδα 2 από 5 CPV κωδικοί «Υπηρεσίες λυμάτων, απορριμμάτων, καθαρισμού και περιβαλλοντικές υπηρεσίες» 90XXXXXX CODE EL 90000000-7 Υπηρεσίες λυμάτων, απορριμμάτων, καθαρισμού και περιβαλλοντικές υπηρεσίες 90400000-1

Διαβάστε περισσότερα

Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου;

Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου; Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου; Δημ. Αλιφραγκής Καθηγητής Εργαστήριο Δασικής Εδαφολογίας ΑΠΘ Αύξηση του ρυθμού δέσμευσης του διοξειδίου του άνθρακα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ (ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Π.Ε. ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ)

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ (ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Π.Ε. ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ) ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ (ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Π.Ε. ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ) ρ. Αριστοτέλης Παπαδόπουλος Γενικός /ντης Αγροτικής Έρευνας ΕΛ.Γ.Ο. «ΗΜΗΤΡΑ» ρ. Φραντζής Παπαδόπουλος Τακτικός Ερευνητής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 205-6 ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ Οι μαθητές και οι μαθήτριες θα πρέπει να είναι σε θέση: ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Διδ. περ. Σύνολο διδ.περ.. Η συμβολή της Χημείας στην εξέλιξη του πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. β. Η μόλυνση των φυτικών προϊόντων από γεωργικά φάρμακα μπορεί να είτε άμεση είτε έμμεση. ΣΩΣΤΟ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. β. Η μόλυνση των φυτικών προϊόντων από γεωργικά φάρμακα μπορεί να είτε άμεση είτε έμμεση. ΣΩΣΤΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Α ) & ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 15/04/2015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. Να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Θ. Δ. Ζάγκα Καθηγητή ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος Τομέας Δασικής Παραγωγής-Προστασίας Δασών-

Διαβάστε περισσότερα

Χαρακτηρισμός των στερεών ιζημάτων ανάκτησης φωσφόρου Μελέτη βιοδιαθεσιμότητας του παραγόμενου προϊόντος

Χαρακτηρισμός των στερεών ιζημάτων ανάκτησης φωσφόρου Μελέτη βιοδιαθεσιμότητας του παραγόμενου προϊόντος ΠΡΑΞΗ ΕΘΝΙΚΗΣ ΕΜΒΕΛΕΙΑΣ «Πρόγραμμα Ανάπτυξης Βιομηχανικής Έρευνας και Τεχνολογίας (ΠΑΒΕΤ) 2013» Δευτέρα 25 Μαΐου, 2015 Ημερίδα - Κ.Ε.Δ.Ε.Α. Θεσσαλονίκη Χαρακτηρισμός των στερεών ιζημάτων ανάκτησης φωσφόρου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΑΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. Μορφές Ενέργειας

ΕΝΑΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. Μορφές Ενέργειας ΕΝΤΟ ΚΕΦΛΙΟ Μορφές Ενέργειας ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής σωστό-λάθος Σηµειώστε αν είναι σωστή ή λάθος καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις περιβάλλοντας µε ένα κύκλο το αντίστοιχο γράµµα.

Διαβάστε περισσότερα

Δειγματοληψία νερών ανθρώπινης κατανάλωσης, εσωτερικών υδάτων και αποβλήτων για χημικό έλεγχο. Γκαγτζής Δημήτριος Βιοχημικός, MSc Π.Ε.Δ.Υ.

Δειγματοληψία νερών ανθρώπινης κατανάλωσης, εσωτερικών υδάτων και αποβλήτων για χημικό έλεγχο. Γκαγτζής Δημήτριος Βιοχημικός, MSc Π.Ε.Δ.Υ. Δειγματοληψία νερών ανθρώπινης κατανάλωσης, εσωτερικών υδάτων και αποβλήτων για χημικό έλεγχο Γκαγτζής Δημήτριος Βιοχημικός, MSc Π.Ε.Δ.Υ. Θεσσαλίας Βασικές Έννοιες Δειγματοληψία Η δειγματοληψία αφορά στη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ : ΙΑΒΡΩΣΗ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΣΤΟ Ε ΑΦΟΣ ΚΑΤΣΙΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ : ΙΑΒΡΩΣΗ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΣΤΟ Ε ΑΦΟΣ ΚΑΤΣΙΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑ : ΙΑΒΡΩΣΗ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΣΤΟ Ε ΑΦΟΣ ΚΑΤΣΙΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ 1 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην εργασία αυτή αναλύεται το πολύπλοκο φαινόµενο της διάβρωσης µετάλλων στο έδαφος και παρουσιάζονται τρόποι προστασίας τους. Είναι

Διαβάστε περισσότερα

Σχέσεις εδάφους νερού Σχέσεις μάζας όγκου των συστατικών του εδάφους Εδαφική ή υγρασία, τρόποι έκφρασης

Σχέσεις εδάφους νερού Σχέσεις μάζας όγκου των συστατικών του εδάφους Εδαφική ή υγρασία, τρόποι έκφρασης Γεωργική Υδραυλική Αρδεύσεις Σ. Αλεξανδρής Περιγραφή Μαθήματος Σχέσεις εδάφους νερού Σχέσεις μάζας όγκου των συστατικών του εδάφους Εδαφική ή υγρασία, τρόποι έκφρασης Χαρακτηριστική Χ ή καμπύλη υγρασίας

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση Α οβλήτων υ οµονάδες βιολογικού καθαρισµού

ιαχείριση Α οβλήτων υ οµονάδες βιολογικού καθαρισµού ιαχείριση Α οβλήτων Υποµονάδες βιολογικού καθαρισµού υ οµονάδες βιολογικού καθαρισµού Για τη βιολογική επεξεργασία των αποβλήτων χρησιµοποιούνται στην πράξη κατάλληλες τεχνικές εγκαταστάσεις, οι υποµονάδες

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια Ημέρα Νερού

Παγκόσμια Ημέρα Νερού ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΜΦΙΑΛΩΣΕΩΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΜΕΤΑΛΛΙΚΟΥ ΝΕΡΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Νερού Ενημερωτική Εκδήλωση «Οι ευεργετικές ιδιότητες του νερού στη διατήρηση της καλής υγείας και ενυδάτωσης» HILTON ATHENS

Διαβάστε περισσότερα

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Αποσάθρωση Ονομάζουμε τις μεταβολές στο μέγεθος, σχήμα και την εσωτερική δομή και χημική σύσταση τις οποίες δέχεται η στερεά φάση του εδάφους με την επίδραση των παραγόντων

Διαβάστε περισσότερα

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού 1. Το νερό στη φύση και τη ζωή των ανθρώπων Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού βρίσκεται στους ωκεανούς, είναι δηλαδή αλμυρό. Μόλις το 2% βρίσκεται στους πόλους

Διαβάστε περισσότερα

ιήθηση Εργαστήριο Υδρολογίας και Αξιοποίησης Υδατικών Πόρων Αθήνα 2009 ΚΑΤΑΚΡΑΤΗΣΗ- ΙΗΘΗΣΗ-ΑΠΟΡΡΟΗ Κατακράτηση βροχής Παρεµπόδιση από χλωρίδα

ιήθηση Εργαστήριο Υδρολογίας και Αξιοποίησης Υδατικών Πόρων Αθήνα 2009 ΚΑΤΑΚΡΑΤΗΣΗ- ΙΗΘΗΣΗ-ΑΠΟΡΡΟΗ Κατακράτηση βροχής Παρεµπόδιση από χλωρίδα Εργαστήριο Υδρολογίας και Αξιοποίησης Υδατικών Πόρων Αθήνα 2009 ΚΑΤΑΚΡΑΤΗΣΗ- ΙΗΘΗΣΗ-ΑΠΟΡΡΟΗ Κατακράτηση χιονιού ιαπνοή Κατακράτηση βροχής Παρεµπόδιση από χλωρίδα Παγίδευση σε επιφανειακές κοιλότητες Εξάτµιση

Διαβάστε περισσότερα

Μ.Α.Μιµίκου Καθηγήτρια ΕΜΠ

Μ.Α.Μιµίκου Καθηγήτρια ΕΜΠ ΠΜΣ: ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Α µέρος Μ.Α.Μιµίκου Καθηγήτρια ΕΜΠ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Α ΜΕΡΟΥΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑ I ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Έννοια και συνιστώσες της ιαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή. Κεφάλαιο 2: Η Βιολογία των Ιών

Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή. Κεφάλαιο 2: Η Βιολογία των Ιών Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή 1.1 Μικροοργανισμοί, Μικροβιολογία και Μικροβιολόγοι... 19 1.1.1 Μικροοργανισμοί... 19 1.1.2 Μικροβιολογία... 20 1.1.3 Μικροβιολόγοι... 21 1.2 Σύντομη Ιστορική Εξέλιξη της Μικροβιολογίας...

Διαβάστε περισσότερα

Το περιβάλλον ως σύστηµα

Το περιβάλλον ως σύστηµα Το περιβάλλον ως σύστηµα Σύστηµα : ηιδέατουστηθεώρησητουκόσµου Το σύστηµα αποτελεί θεµελιώδη έννοια γύρω από την οποία οργανώνεται ο τρόπος θεώρησης του κόσµου και των φαινοµένων που συντελούνται µέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr OΙΚΟΛΟΓΙΑ 1. Όσο το ποσό της ενέργειας: α) μειώνεται προς τα ανώτερα

Διαβάστε περισσότερα

Συνδυασµός Θερµοχηµικής και Βιοχηµικής

Συνδυασµός Θερµοχηµικής και Βιοχηµικής Εθνικό Κέντρο Έρευνας & Τεχνολογικής Ανάπτυξης Ινστιτούτο Τεχνολογίας & Εφαρµογών Στερεών Καυσίµων (ΕΚΕΤΑ / ΙΤΕΣΚ) Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Εργαστήριο Ατµοπαραγωγών & Θερµικών Εγκαταστάσεων (ΕΜΠ / ΕΑ&ΘΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΕΔΑΦΩΝ Οργανική ουσία Αποτελείται από πολύπλοκες ενώσεις οι οποίες παράγονται από τα υπολείμματα των φυτικών και ζωικών οργανισμών, με την επίδραση βιολογικών, χημικών

Διαβάστε περισσότερα

aquabio.gr ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΣΤΕΓΑΝΗΣ ΔΕΞΑΜΕΝΗΣ (ΔΕΞ. ΒΟΘΡΟΥ) ΣΕ ΜΟΝΑΔΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΔΙΑΚΟΠΤΟΜΕΝΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ (SBR)

aquabio.gr ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΣΤΕΓΑΝΗΣ ΔΕΞΑΜΕΝΗΣ (ΔΕΞ. ΒΟΘΡΟΥ) ΣΕ ΜΟΝΑΔΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΔΙΑΚΟΠΤΟΜΕΝΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ (SBR) aquabio.gr Αντώνης Χουρδάκης & ΣΙΑ Ε.Ε. a.chourdakis@aquabio.gr Διδώς Σωτηρίου 15, Ηράκλειο, 71305 τηλ.: (+30) 2810 372 899 κιν.: (+30) 697 22 22 981 fax: (+30) 2810 372 901 aquabio SBR ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΣΤΕΓΑΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΜΕΘΟΔΟΥΣ ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ:

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΜΕΘΟΔΟΥΣ ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΜΕΘΟΔΟΥΣ ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ: ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ οργανικών, οργανομεταλλικών και ανόργανων ουσιών. Ο ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΣ ΕΠΙΤΥΓΧΑΝΕΤΑΙ ΕΞΑΙΤΙΑΣ ΤΩΝ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΗ ΣΥΓΓΕΝΕΙΑ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση αποµάκρυνσης ρύπων

Αξιολόγηση αποµάκρυνσης ρύπων Αξιολόγηση αποµάκρυνσης ρύπων ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Columbia Water Purification System (διπλό σύστηµα) Στους παρακάτω πίνακες δίνονται τα αποτελέσµατα των δοκιµών αποµάκρυνσης ρύπων: Columbia Water

Διαβάστε περισσότερα

Ατμόσφαιρα. Αυτό τo αεριώδες περίβλημα, αποτέλεσε την πρώτη ατμόσφαιρα της γης.

Ατμόσφαιρα. Αυτό τo αεριώδες περίβλημα, αποτέλεσε την πρώτη ατμόσφαιρα της γης. Ατμόσφαιρα Η γη, όπως και ολόκληρο το ηλιακό μας σύστημα, αναπτύχθηκε μέσα από ένα τεράστιο σύννεφο σκόνης και αερίων, πριν από 4,8 δισεκατομμύρια χρόνια. Τότε η γη, περικλειόταν από ένα αεριώδες περίβλημα

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές Απορρύπανσης Εδαφών και Θαλασσών Ενότητα 4: Βιολογικές μέθοδοι αποκατάστασης εδαφών

Τεχνικές Απορρύπανσης Εδαφών και Θαλασσών Ενότητα 4: Βιολογικές μέθοδοι αποκατάστασης εδαφών Τεχνικές Απορρύπανσης Εδαφών και Θαλασσών Ενότητα 4: Βιολογικές μέθοδοι αποκατάστασης εδαφών Τσικριτζής Λάζαρος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ (Σύμφωνα με την οδηγία 2001/58/CE) TRAVERTINO ROMANO Αναθεώρηση: 1

ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ (Σύμφωνα με την οδηγία 2001/58/CE) TRAVERTINO ROMANO Αναθεώρηση: 1 Σελίδα 1 από 6 Ημ/νία Αναθεώρηση Περιγραφή 2/11/06 1 Εισαγωγή των τιμών VOC και ανανεωμένο σύμφωνα με την τροποποίηση ΧΧΙΧ της οδηγίας 1999/45/CE 17/03/05 0 Έκδοση 1 Ταυτοποίηση εταιρίας και προϊόντος

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Αναλυτική Μέθοδος- Αναλυτικό Πρόβλημα. Ανάλυση, Προσδιορισμός και Μέτρηση. Πρωτόκολλο. Ευαισθησία Μεθόδου. Εκλεκτικότητα. Όριο ανίχνευσης (limit of detection, LOD).

Διαβάστε περισσότερα

Τύποι χωμάτινων φραγμάτων (α) Με διάφραγμα (β) Ομογενή (γ) Ετερογενή ή κατά ζώνες

Τύποι χωμάτινων φραγμάτων (α) Με διάφραγμα (β) Ομογενή (γ) Ετερογενή ή κατά ζώνες Χωμάτινα Φράγματα Κατασκευάζονται με γαιώδη υλικά που διατηρούν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους Αντλούν την αντοχή τους από την τοποθέτηση, το συντελεστή εσωτερικής τριβής και τη συνάφειά τους. Παρά τη

Διαβάστε περισσότερα

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Αποφλοίωση και καθαρισμός Πολλά φυτικά προϊόντα π.χ, μήλα, πατάτες χρειάζονται αποφλοίωση ή καθαρισμό μερικών τμημάτων τους πριν από την κατεργασία.

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Για κάθε αέριο υπάρχουν μηχανισμοί παραγωγής και καταστροφής Ρυθμός μεταβολής ενός αερίου = ρυθμός παραγωγής ρυθμός καταστροφής Όταν: ρυθμός παραγωγής = ρυθμός καταστροφής

Διαβάστε περισσότερα

Υ ο-µονάδες Βιολογικού Καθαρισµού

Υ ο-µονάδες Βιολογικού Καθαρισµού Υ ο-µονάδες Βιολογικού Καθαρισµού ΙΙ Μονάδες Βιολογικού Καθαρισµού (συν.) Χαλικοδιϋλιστήριο, ραστική λάσπη (ενεργή ιλύς) εξαµενές σταθεροποίησης Άρδευση Τεχνητοί υγρότοποι Οριζόντιας ελεύθερης ροής Κατακόρυφης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ- ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ- ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΠ.

ΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ- ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ- ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΠ. Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ- ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ- Το νερό μπορεί να θεωρηθεί ως φυσικός πόρος, ως οικονομικό αγαθό και

Διαβάστε περισσότερα

Οικοτοξικολογικέςαναλύσεις στα νερά

Οικοτοξικολογικέςαναλύσεις στα νερά Οικοτοξικολογικέςαναλύσεις στα νερά Αθανάσιος Κούγκολος ρ. Χηµικός µηχανικός Αναπληρωτής καθηγητής Τµήµα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδοµίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης, Πολυτεχνική Σχολή, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας,

Διαβάστε περισσότερα

ndustrial aste management quality sustainable development nvironmental rotection waste management

ndustrial aste management quality sustainable development nvironmental rotection waste management ndustrial aste management quality waste management nvironmental rotection sustainable development Το Ιστορικό µας H POLYECO A.E. ιδρύθηκε το 2001, από την ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΕ, µε στόχο

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην αεριοποίηση βιομάζας

Εισαγωγή στην αεριοποίηση βιομάζας ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΑΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΧΗΜΙΚΩΝ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ & ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Κεντρικό: 6 ο χλμ. oδού Χαριλάου-Θέρμης Τ.Θ. 60361 570 01 Θέρμη, Θεσσαλονίκη Τηλ.: 2310-498100 Fax: 2310-498180

Διαβάστε περισσότερα

συστήματα προαπονιτροποίησης είναι η δημιουργία ευνοϊκών συνθηκών για την ανάπτυξη νηματοειδών μικροοργανισμών.

συστήματα προαπονιτροποίησης είναι η δημιουργία ευνοϊκών συνθηκών για την ανάπτυξη νηματοειδών μικροοργανισμών. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το σύστημα ενεργού ιλύος είναι το πιο διαδεδομένο και αποτελεσματικό σύστημα βιολογικής επεξεργασίας αστικών λυμάτων, όσον αφορά τόσο στην ποιότητα εκροής όσο και στην οικονομία του. Αναπτύχθηκε

Διαβάστε περισσότερα

BIO OXIMAT. Ολοκληρωμένο Σύστημα Καθαρισμού Υγρών Αποβλήτων Και Ανάκτησης Νερού Πλύσης Για Πλυντήρια Οχημάτων

BIO OXIMAT. Ολοκληρωμένο Σύστημα Καθαρισμού Υγρών Αποβλήτων Και Ανάκτησης Νερού Πλύσης Για Πλυντήρια Οχημάτων BIO OXIMAT Ολοκληρωμένο Σύστημα Καθαρισμού Υγρών Αποβλήτων Και Ανάκτησης Νερού Πλύσης Για Πλυντήρια Οχημάτων Περιγραφή συστήματος BIO OXIMAT Το σύστημα BIO OXIMAT KP του οίκου ENEKA ACTIVA είναι μια ολοκληρωμένη

Διαβάστε περισσότερα

Πόσο μας απειλούν τα ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΑ

Πόσο μας απειλούν τα ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΑ Πόσο μας απειλούν τα ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΑ Λίμνες και ποτάμια της Ελλάδας έχουν μετατραπεί σε κοκτέιλ φυτοφαρμάκων. Τοξικές ουσίες εισέρχονται στην τροφική αλυσίδα και δυστυχώς σε βαθμό που δεν μπορούμε να προσδιορίσουμε,

Διαβάστε περισσότερα

❷ Η εµφάνιση και τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά των τροφίµων. ❸ Η θρεπτική αξία των τροφίµων. ❻ Η προσαρµογή στο νέο προφίλ των τροφίµων

❷ Η εµφάνιση και τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά των τροφίµων. ❸ Η θρεπτική αξία των τροφίµων. ❻ Η προσαρµογή στο νέο προφίλ των τροφίµων Ποιότητα Ορισµός Η έννοια της ποιότητας όπως αυτή ορίζεται από τον ιεθνή Οργανισµό Τυποποίησης (ISO) αναφέρεται στο σύνολο των ιδιοτήτων και των χαρακτηριστικών ενός προϊόντος τα οποία του προσδίδουν τη

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ΤΥΠΟΣ ΤΟΥ HIRAYAMA

«Ο ΤΥΠΟΣ ΤΟΥ HIRAYAMA 1 Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΑΛΙΕΙΑΣΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΙΙ «Ο ΤΥΠΟΣ ΤΟΥ HIRAYAMA 1. ΒΙΟΛΟΓΙΚΟ ΦΙΛΤΡΑΡΙΣΜΑ Τρεις τύποι φιλτραρίσµατος χρησιµοποιούνται στα αυτόνοµα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ενότητα 12: Βιομηχανική ρύπανση- Υγρά βιομηχανικά απόβλητα και διάθεση αυτών (Μέρος 1 ο ) Ζαγγανά Ελένη Σχολή : Θετικών Επιστημών Τμήμα : Γεωλογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ. Τίτλοι ερευνών Διατύπωση υπόθεσης Ανεξάρτητη, εξαρτημένη και ελεγχόμενες μεταβλητές.

ΑΣΚΗΣΕΙΣ. Τίτλοι ερευνών Διατύπωση υπόθεσης Ανεξάρτητη, εξαρτημένη και ελεγχόμενες μεταβλητές. Άσκηση1: ΑΣΚΗΣΕΙΣ Τίτλοι ερευνών Διατύπωση υπόθεσης Ανεξάρτητη, εξαρτημένη και ελεγχόμενες μεταβλητές. Στις παρακάτω προτάσεις υπογραμμίστε με μια γραμμή την ανεξάρτητη και με δύο την εξαρτημένη μεταβλητή:

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις του Πολέμου στα Βαλκάνια: Ραδιενέργεια και Χημική Ρύπανση

Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις του Πολέμου στα Βαλκάνια: Ραδιενέργεια και Χημική Ρύπανση Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις του Πολέμου στα Βαλκάνια: Ραδιενέργεια και Χημική Ρύπανση Πραγματοποιήθηκε με επιτυχία η εκδήλωση που διοργάνωσε το Περιφερειακό Τμήμα Κεντρικής και Δυτικής Μακεδονίας της Ένωσης

Διαβάστε περισσότερα

Γκανούλης Φίλιππος Α.Π.Θ.

Γκανούλης Φίλιππος Α.Π.Θ. Σύστηµα Υποστήριξης Αποφάσεων για την Ολοκληρωµένη ιαχείριση Υδάτων της ιασυνοριακής Λεκάνης Απορροής των Πρεσπών Γκανούλης Φίλιππος Α.Π.Θ. Ολοκληρωµένη ιαχείριση Υδατικών Πόρων Global Water Partnership

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3. Κύκλοι Βαρέων Μετάλλων. Βαρέα Μέταλλα στα Παράκτια Συστήματα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3. Κύκλοι Βαρέων Μετάλλων. Βαρέα Μέταλλα στα Παράκτια Συστήματα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Κύκλοι Βαρέων Μετάλλων Βαρέα Μέταλλα στα Παράκτια Συστήματα Ο όρος βαρέα μέταλλα (heavy metals, trace metals, toxic metals, trace elements) χρησιμοποιείται συχνά για να περιγράψει τη παρουσία

Διαβάστε περισσότερα

Συμπίεση Αστικών Εδαφών Αιτίες-Επιπτώσεις-Έλεγχος

Συμπίεση Αστικών Εδαφών Αιτίες-Επιπτώσεις-Έλεγχος Συμπίεση Αστικών Εδαφών Αιτίες-Επιπτώσεις-Έλεγχος ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΜΑΤΖΙΡΗΣ Δρ. Δασολόγος Περιβαλλοντολόγος Προϊστάμενος Τμήματος Συντήρησης Κήπων Δήμου Θεσσαλονίκης Το έδαφος είναι το δημιούργημα της ζωής και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑ ΕΣ ΤΕΧΝΗΤΩΝ ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΩΝ ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΗΣ ΡΟΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΚΑΙ ΙΛΥΟΣ ΑΠΌ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΥΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥΣ

ΠΙΛΟΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑ ΕΣ ΤΕΧΝΗΤΩΝ ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΩΝ ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΗΣ ΡΟΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΚΑΙ ΙΛΥΟΣ ΑΠΌ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΥΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥΣ ΠΙΛΟΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑ ΕΣ ΤΕΧΝΗΤΩΝ ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΩΝ ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΗΣ ΡΟΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΚΑΙ ΙΛΥΟΣ ΑΠΌ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΥΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥΣ Υποψήφιος ιδάκτορας: Α. Στεφανάκης Επιβλέπων Καθηγητής: Β. Τσιχριντζής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΟΝΑ Α ΑΝΑΕΡΟΒΙΑΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑ ΩΝ

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΟΝΑ Α ΑΝΑΕΡΟΒΙΑΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑ ΩΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΟΝΑ Α ΑΝΑΕΡΟΒΙΑΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑ ΩΝ Τα υγρά απόβλητα µονάδων επεξεργασίας τυροκοµικών προϊόντων περιέχουν υψηλό οργανικό φορτίο και προκαλούν αυξηµένα περιβαλλοντικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟΥ ΑΕΡΑ ΣΕ ΚΤΗΡΙΑ

ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟΥ ΑΕΡΑ ΣΕ ΚΤΗΡΙΑ ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟΥ ΑΕΡΑ ΣΕ ΚΤΗΡΙΑ Έλεγχος Ποιότητας Υλικών ΛΕΙΒΑΔΑΡΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΚΑΡΑΓΚΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΘΗΝΑ 2007 ΕΙΣΑΓΩΓΗ O σύγχρονος τρόπος ζωής επιβάλλει σε πολλούς ανθρώπους να περνούν τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΑΤΥΧΗΜΑ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΑΤΥΧΗΜΑ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ TEE TKM ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΜΙΚΡΗΣ ΙΑΡΚΕΙΑ ΣΤ ΚΥΚΛΟΣ2005 ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΑΤΥΧΗΜΑ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Ν. Μαραγκός Μηχανολόγος Mηχ. Msc ΚΙΛΚΙΣ 2005 ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΑΤΥΧΗΜΑ ΒΑΣΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

4.2 Ρύπανση του εδάφους

4.2 Ρύπανση του εδάφους 110 Ερωτήσεις θεωρίας με απαντήσεις 4.2 Ρύπανση του εδάφους Οι ανθρώπινες δραστηριότητες ρυπαίνουν το έδαφος Ερωτήσεις κατανόησης θεωρίας και προβλήματα 2-1. Η ρύπανση του εδάφους οφείλεται κυρίως στη

Διαβάστε περισσότερα