Εθνικό Σύστημα Αναγνώρισης μη-τυπικής & Άτυπης Μάθησης. Ελληνική Πραγματικότητα Συστάσεις από Γυναίκες Ρομά και Οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Εθνικό Σύστημα Αναγνώρισης μη-τυπικής & Άτυπης Μάθησης. Ελληνική Πραγματικότητα Συστάσεις από Γυναίκες Ρομά και Οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών"

Transcript

1 Εθνικό Σύστημα Αναγνώρισης μη-τυπικής & Άτυπης Μάθησης Ελληνική Πραγματικότητα Συστάσεις από Γυναίκες Ρομά και Οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών ΚΕΚΠΑ-ΔΙΕΚ Κοινωφελής Επιχείρηση του Δήμου Βόλου για την Κοινωνική Προστασία & την Επαγγελματική Κατάρτιση Απρίλιος 2014

2 ΚΕΚΠΑ-ΔΙΕΚ, ΚΟΙΝΩΦΕΛΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΒΟΛΟΥ ΕΡΓΟ ROM-ACT Απρίλιος 2014 Συντονισμός έκδοσης Νίκος Αντωνάκης, Σπύρος Ιατρόπουλος Κείμενα Νίκος Αντωνάκης, Χρύσα Κολίτσα, Αλεξάνδρα Τσαλμίδη Μετάφραση Νίκος Αντωνάκης, Σπύρος Ιατρόπουλος, Ιουλία Τριανταφύλλου, Χρύσα Κολίτσα, Αλεξάνδρα Τσαλμίδη Σχεδιασμός Εντύπου Νίκος Αντωνάκης Επικοινωνία ΚΕΚΠΑ-ΔΙΕΚ, Προύσης 22-26, 38445, Νέα Ιωνία Βόλος Τηλέφωνο: web: Το σχέδιο αυτό χρηματοδοτήθηκε με την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η παρούσα δημοσίευση δεσμεύει μόνο τον συντάκτη της και η Επιτροπή δεν ευθύνεται για τυχόν χρήση των πληροφοριών που περιέχονται σε αυτήν

3 Περιεχόμενα Εισαγωγή... 1 Το Ευρωπαϊκό Πλαίσιο... 1 Το πρόγραμμα ROM-ACT... 4 Εθνικές εκθέσεις: Περιεχόμενο και Μεθοδολογία... 5 Το σύστημα πιστοποίησης της μη-τυπικής και της άτυπης μάθησης στην Ελλάδα. 7 Το Ευρωπαϊκό Πλαίσιο... 7 Η Ελληνική Νομοθεσία... 9 Ποιες ανάγκες εξυπηρετεί το Ελληνικό Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων; Τα 202 Πιστοποιημένα Επαγγελματικά Περιγράμματα Βήματα υλοποίησης του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων Τα 8 Επίπεδα του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων Πώς λειτουργεί το Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων Εξέλιξη της διαδικασίας αντιστοίχισης στο Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων Πληροφόρηση & Ενημέρωση Διαδικασίες Πιστοποίησης Ο ρόλος της Περιφέρειας για τις γυναίκες Ρομά Φορείς Υποστήριξης Εθνικά Μητρώα για τη Διά Βίου Μάθηση Παρατηρήσεις από τις γυναίκες Ρομά & την κοινωνία των πολιτών Παρατηρήσεις από τις γυναίκες Ρομά Το προφίλ των γυναικών Πρακτικά από την 1 η συνάντηση με τις γυναίκες Ρομά (20/01/2014) Πρακτικά από τη 2 η συνάντηση με τις γυναίκες Ρομά (29/01/2014) Επάρκεια Επαγγελματικών κατευθύνσεων Προσβασιμότητα των Κέντρων Πληροφόρησης και Προσανατολισμού Κόστος διαδικασίας Παρατηρήσεις από την Κοινωνία των Πολιτών Συμπεράσματα Αναφορές & Πηγές για την Ελλάδα... 29

4

5 Εθνικό σύστημα αναγνώρισης της μη-τυπικής και άτυπης μάθησης Εισαγωγή Η παρούσα έκθεση αναλύει την τρέχουσα κατάσταση του πλαισίου της επικύρωσης άτυπης και μη τυπικής μάθησης στην Ελλάδα αλλά και συγκεντρώνει τις συστάσεις από τις γυναίκες Ρομά και τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών σχετικά με το πώς μπορεί να γίνει πιο προσιτή και χωρίς αποκλεισμούς η διαδικασία αυτή. Σήμερα, οι εθνικές κυβερνήσεις και τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα έχουν συνειδητοποιήσει πια την ανάγκη της αναγνώρισης όλων των ικανοτήτων του κάθε ατόμου, τόσο αυτών που αποκτήθηκαν μέσω της επίσημης εκπαίδευσης όσο και αυτών από άτυπα και μη-τυπικά συστήματα μάθησης. Η επικύρωση της μη τυπικής και της άτυπης μάθησης θα πρέπει να επιτρέπει στα άτομα να αποκτήσουν ένα πιστοποιημένο πλαίσιο προσόντων, ή να το πιστοποιήσουν εν μέρει, βάσει της επικύρωσης της μη τυπικής και άτυπης μαθησιακής τους εμπειρίας. Όπως φαίνεται στις διάφορες αναλύσεις, τις ομάδες εργασίας και τις έρευνες η επικύρωση της μη τυπικής και της άτυπης μάθησης είναι σήμερα ένας τρόπος κοινωνικής, εκπαιδευτικής και εργασιακής ενσωμάτωσης, ειδικά για τα άτομα που δεν διαθέτουν τίτλους σπουδών ή ειδικεύσεων. Μεταξύ αυτών, η κοινότητα των Ρομά είναι μία από τις ομάδες που αυτή τη στιγμή βιώνει περισσότερο τον αποκλεισμό και αντιμετωπίζει περισσότερες δυσκολίες για την ένταξη στην αγορά εργασίας, εν μέρει λόγω και της έλλειψης επίσημων πιστοποιητικών και πτυχίων. Έτσι, η επικύρωση της μη τυπικής και της άτυπης μάθησης μπορεί να βελτιώσει την απασχολησιμότητα τους και μπορεί να θεωρηθεί ως ένας από τους πιθανούς τρόπους για την κοινωνική, την εργασιακή και την εκπαιδευτική τους ένταξη. Το Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Η επικύρωση της μη τυπικής και της άτυπης μάθησης αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία σε όλη την Ευρώπη. Η διακήρυξη της Κοπεγχάγης το Νοέμβριο του 2002 αποτέλεσε την αφετηρία της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την ενισχυμένη συνεργασία στον τομέα της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης (ΕΕΚ), που συνήθως αναφέρεται ως «διαδικασία της Κοπεγχάγης» και η οποία εισάγει ως έννοια την ανάγκη των καθιερωμένων συστημάτων επικύρωσης της μη τυπικής και της άτυπης μάθησης 1. Τα Ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα έχουν επισημάνει τη σημασία της εφαρμογής των εθνικών συστημάτων επικύρωσης της μη τυπικής και της άτυπης μάθησης. Στην Ανακοίνωση όπως είναι γνωστή της Bruges» (Δεκέμβρης 2010) σχετικά με την ενισχυμένη ευρωπαϊκή συνεργασία στον τομέα της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης για την περίοδο , οι Ευρωπαίοι Υπουργοί Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης, οι Ευρωπαίοι κοινωνικοί εταίροι και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δήλωσαν ότι οι συμμετέχουσες χώρες θα πρέπει να αρχίσουν να αναπτύσσουν, όχι αργότερο από το 2015, τις εθνικές διαδικασίες για την αναγνώριση και την επικύρωση της 1 Η Διακήρυξη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου των Υπουργείων Παιδείας και επαγγελματικής κατάρτισης και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, συμφωνήθηκε στην Κοπεγχάγη στις 29 και 30 Δεκέμβρη του 2002, στα πλαίσια μιας αυξημένης συνεργασίας μεταξύ των κρατώνμελών για την επαγγελματική κατάρτιση. Δείτε τη διακήρυξη εδώ ( The Copenhagen Declaration ) 1

6 Ελληνική Πραγματικότητα. Συστάσεις από Γυναίκες Ρομά και Οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών μη τυπικής και της άτυπης μάθησης, με την υποστήριξη, κατά περίπτωση, από τα εθνικά πλαίσια προσόντων 2. Από πολλούς ευρωπαϊκούς οργανισμούς, προωθείται η ενσωμάτωση των πιστοποιημένων προσόντων των ενηλίκων που προέρχονται από μη τυπική και άτυπη μάθηση. Στο ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Νοέμβρη του 2011, σχετικά με μια ανανεωμένη Ευρωπαϊκή ατζέντα για την εκπαίδευση των ενηλίκων 3, ορίζεται η εφαρμογή των πλήρως λειτουργικών συστημάτων για την επικύρωση της μη τυπικής και της άτυπης μάθησης ως ένας από τους τομείς προτεραιότητας για την περίοδο , καθώς και την προώθηση της χρήσης από τους ενήλικες όλων των ηλικιών και σε όλα τα επίπεδα προσόντων, καθώς και από επιχειρήσεις και άλλους οργανισμούς. Κατά την τελευταία δεκαετία, τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα έχουν τονίσει την ανάγκη να έχουν στη διαθεσιμότητά τους συστήματα πιστοποίησης της μη τυπικής και της άτυπης μάθησης ως εργαλείων για την προώθηση της κοινωνικής ενσωμάτωσης των ατόμων που δεν διαθέτουν βασικά προσόντα. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, στην πιο πρόσφατη και σημαντική σύστασή του Δεκέμβρη του 2012 σχετικά με την επικύρωση της μη τυπικής και της άτυπης μάθησης 4, υπογραμμίζει το σημαντικό ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η επικύρωση των γνώσεων, των δεξιοτήτων και των ικανοτήτων που αποκτώνται μέσω της μη τυπικής και της άτυπης μάθησης για την ενίσχυση της απασχολησιμότητας και της κινητικότητας, καθώς και στην αύξηση των κινήτρων για τη διά βίου μάθηση, ιδίως στην περίπτωση των κοινωνικοοικονομικά μειονεκτούντων ατόμων ή των ατόμων με χαμηλού επιπέδου προσόντων μια και αυξάνουν έτσι τις πιθανότητές του για πρόσβαση στην αγορά εργασίας. Στην παρούσα σύσταση από το Δεκέμβριο του 2012, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συνιστά στα κράτη μέλη να εφαρμόζουν τις ρυθμίσεις για την επικύρωση της μη τυπικής και της άτυπης μάθησης, το αργότερο ως το Δεν είναι μόνο τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα, αλλά και οι εθνικοί φορείς χάραξης πολιτικής που καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι η επικύρωση της μη τυπικής και της άτυπης μάθησης αποτελεί ένα σημαντικό στοιχείο που πρέπει να συμπεριλαμβάνεται ως μέρος των εθνικών πλαισίων πολιτικής για την απόκτηση επαγγελματικών προσόντων και εκπαίδευσης, δεδομένου ότι ανοίγει τις πόρτες για τη διά βίου μάθηση ενώ έχουν αναγνωρίσει το κοινωνικό και οικονομικό όφελος για τα άτομα και τις κοινότητες που αυτά ανήκουν από αυτή τη διαδικασία. Οι διάφορες χώρες της Ε.Ε. έχουν αναπτύξει και συνεχίζουν να αναπτύσσουν εθνικά πλαίσια προσόντων, τα οποία αποσκοπούν στην προώθηση της πρόσβασης και της συμμετοχής στη διά βίου μάθηση αλλά και να διευκολύνουν την αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων. Προκειμένου να καταστεί δυνατή η σύγκριση μεταξύ των εθνικών πλαισίων, τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα συμφώνησαν το την εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Πλαισίου Προσόντων (ΕΠΠ), το οποίο είναι ένα γενικό πλαίσιο και στο οποίο η κάθε χώρα οφείλει να 2 Η Ανακοίνωση της Bruges αφορά την διάθεση αυξημένης συνεργασίας στο πλαίσιο της Ένωσης για την Επαγγελματική Κατάρτιση και Μαθητεία για την περίοδο Η ανακοίνωση των Ευρωπαίων Υπουργών Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης, τονίζει ότι οι Ευρωπαίοι κοινωνικοί εταίροι και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, που συναντήθηκαν στη Bruges στις 7 Δεκεμβρίου 2010 είχαν σκοπό να επανεξετάσουν τη στρατηγική προσέγγιση και τις προτεραιότητες της διαδικασίας της Κοπεγχάγης για την περίοδο Απόφαση του Συμβουλίου για μια ανανεωμένη Ευρωπαϊκή ατζέντα για την εκπαίδευση ενηλίκων (2011/C 372/01). 4 Σύσταση του Συμβουλίου της 20 ης Δεκεμβρίου 2012 για την επικύρωση της μη-τυπικής και άτυπης (2012/C 398/01). 5 Σύσταση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23 ης Απριλίου 2008, σχετικά με τη θέσπιση του Ευρωπαϊκού Πλαισίου Επαγγελματικών Προσόντων για τη Διά Βίου Μάθηση 2

7 Εθνικό σύστημα αναγνώρισης της μη-τυπικής και άτυπης μάθησης προσαρμόσει το εθνικά επίπεδο προσόντων της στο ουδέτερο σημείο αναφοράς που καθορίζεται από το EQF, προκειμένου να προαχθεί η γεωγραφική κινητικότητα και η κινητικότητα της αγοράς εργασίας και της διά βίου μάθησης στην Ευρώπη. Ο πυρήνας του ευρωπαϊκού πλαισίου αποτελείται από 8 επίπεδα επαγγελματικών προσόντων, τα οποία περιγράφονται μέσα από τα μαθησιακά αποτελέσματα (γνώσεις, δεξιότητες και ικανότητες) 6. Προκειμένου να υποστηριχθεί η εφαρμογή των Εθνικών Συστημάτων Πιστοποίησης, έχουν αναπτυχθεί διάφορα εργαλεία. Το κέντρο αναφοράς της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση, δηλαδή το «Ευρωπαϊκό Κέντρο για την Ανάπτυξη της Επαγγελματικής Κατάρτισης (CEDEFOP)» έχει δημοσιεύσει τον οδηγό Ευρωπαϊκές κατευθυντήριες γραμμές για την επικύρωση της μη τυπικής και της άτυπης μάθησης το Ο οδηγός, εμπνεόμενος από αυτές τις κοινές ευρωπαϊκές αρχές, απευθύνεται και παρέχει συμβουλές προς τους εμπειρογνώμονες, τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής καθώς και προς τους επαγγελματίες που εμπλέκονται στην ανάπτυξη και εφαρμογή των διαδικασιών επικύρωσης 7. Επιπλέον, από το 2004, ο «Ευρωπαϊκός κατάλογος για την επικύρωση της μη τυπικής και της άτυπης μάθησης» δημοσιεύσει τακτικά πληροφορίες σχετικά με τις τρέχουσες πρακτικές επικύρωσης στις χώρες μέλη 8. Παρ ότι οι περισσότερες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν σημειώσει πρόοδο στη θέσπιση ενός επίσημου πλαισίου που ρυθμίζει το πως επικυρώνεται η τυπική και η μη τυπική μάθηση, πολλές από αυτές δεν έχουν μέχρι τώρα προσεγγίσει τις ευπαθείς ομάδες ή όσες βρίσκονται σε κίνδυνο, συμπεριλαμβανόμενης της κοινότητας των Ρομά. Υπό την έννοια αυτή, μία από τις πιο σοβαρές προκλήσεις στην Ευρώπη είναι να βάλουμε ένα τέλος στον αποκλεισμό των Ρομά. Με ανακοίνωσή της η Ευρωπαϊκή Επιτροπή το τονίζει την επίμονη οικονομική και κοινωνική περιθωριοποίηση που αντιμετωπίζει η μεγαλύτερη μειονότητα της Ευρώπης και πρότεινε την έγκριση των εθνικών στρατηγικών ένταξης των Ρομά μέχρι το 2020, προκειμένου να σπάσει ο φαύλος κύκλος της φτώχειας στην κοινότητα των Ρομά. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αξιολογεί σε ετήσια βάση την πρόοδο που έχει σημειωθεί, προκειμένου να εξασφαλιστεί η αποτελεσματική εφαρμογή της παρούσας Εθνικής στρατηγικής ένταξης των Ρομά 10 και παρέχει υποστήριξη προς τις χώρες της ΕΕ για την αντιμετώπιση των προβλημάτων ένταξης των Ρομά. Μαζί με αυτό τις συστάσεις της ΕΕ και των επικοινωνιών, οι προηγούμενες μελέτες, όπως οι Workaló 11, Callí Butipén 12, Includ-ed 13 και Drom-In 14, τονίζουν ότι η κοινότητα των Ρομά 6 Περισσότερες πληροφορίες για το Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προσόντων (ΕΠΠ). 7 Ευρωπαϊκές οδηγίες για την επικύρωση της μη-τυπικής και της άτυπης μάθησης (CEDEFOP, 2009). 8 Ευρωπαϊκός Κατάλογος για την επικύρωση της μη-τυπικής και της άτυπης μάθησης. 9 Επικοινωνία από την Επιτροπή προς το Ευρωκοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών. Ένα πλαίσιο της ΕΕ για την Εθνικές Στρατηγικές Ενσωμάτωσης των Ρομά ως το Απρίλη Η τελευταία έκθεση αξιολόγησης της Επιτροπής έγινε τον Ιούνη του 2013: Επικοινωνία από την Επιτροπή προς το Ευρωκοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών. Βήματα προς την εφαρμογή των Εθνικών Στρατηγικών Ενσωμάτωσης των Ρομά. 11 Workalò: The Creation of New Occupational Patterns for Cultural Communities: The Gypsy Case. Centre of Research in theories and Practices that Overcome Inequalities (CREA) University of Barcelona Callí Butipén: Roma Women and Labour Market. Centre of Research in theories and Practices that Overcome Inequalities (CREA) University of Barcelona INCLUD-ED. Strategies for inclusion and social cohesion in Europe from education. CREA UB. Center of Research in Theories and Practices that overcome inequalities. University of Barcelona

8 Ελληνική Πραγματικότητα. Συστάσεις από Γυναίκες Ρομά και Οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών έχει αναπτύξει ειδικές ικανότητες και δεξιότητες που σχετίζονται με το είδος της εργασίας που έχουν κάνει, αλλά οι περισσότεροι από αυτούς δεν έχουν ακαδημαϊκούς τίτλους και επίσημα αποδεικτικά εργασιακής εμπειρίας. Η έλλειψη επίσημων πιστοποιητικών των ικανοτήτων τους, καθιστά πιο δύσκολη την ένταξη της κοινότητας των Ρομά. Επιπλέον, στο 1 ο Διεθνές Γυναικών Συνέδριο των Ρομά: οι άλλες γυναίκες, η οποία πραγματοποιήθηκε τον Οκτώβριο του 2010 στη Βαρκελώνη και συμμετείχαν τριακόσιες γυναίκες Ρομά που δεν διαθέτουν τίτλους σπουδών από δεκατέσσερις χώρες, υποστηρίχθηκε το αίτημα για την αναγνώριση της προηγούμενης μάθησης των γυναικών Ρομά ως ένα τρόπος για να βελτιωθεί η ένταξή τους στην αγορά εργασίας. Ως αποτέλεσμα, η διαδικασία επικύρωσης της μη-τυπικής και της άτυπης μάθησης έχει συμφωνηθεί ότι αποτελεί ένα βασικό στοιχείο για την προώθηση της κοινωνικής, της εκπαιδευτικής και της εργασιακής ενσωμάτωσης των γυναικών Ρομά στην Ευρώπη. Ως εκ τούτου, η ανάγκη ευρείας πρόσβασης των γυναικών Ρομά σε συστήματα επικύρωσης της μη - τυπικής και της άτυπης μάθησης αποδεικνύεται ότι είναι μια προτεραιότητα. Το πρόγραμμα ROM-ACT Λαμβάνοντας υπόψη το ισχύων ευρωπαϊκό πλαίσιο και με βάση τα αποτελέσματα και τις συνεισφορές από προηγούμενα ερευνητικά προγράμματα, το πρόγραμμα ROM-ACT (Ιανουάριος 2013-Δεκέμβριος 2014) αποσκοπεί στη διεύρυνση της πρόσβασης των γυναικών Traveller και Ρομά στα συστήματα επικύρωσης της μη-τυπικής και της άτυπης μάθησης στην Ευρώπη. Το ROM-ACT είναι ένα διακρατικό πρόγραμμα στο οποίο συνενώνονται 8 οργανισμοί από όλη την Ευρώπη. Οι εταίροι της κοινοπραξίας έχουν μια μακροχρόνια γνώση στον τομέα της μη τυπικής και της άτυπης μάθησης, της εκπαίδευσης ενηλίκων ή των Ρομά καθώς και σε θέματα που σχετίζονται με την κοινότητα των Travellers (κύρια σε Η.Β. και Ιρλανδία). Ο στόχος του ROM-ACT είναι να συμβάλλει στη βελτίωση του ισχύοντος συστήματος επικύρωσης της μη-τυπικής και της άτυπης μάθησης στην Ευρώπη, φέρνοντάς το πιο κοντά στις ανάγκες των μειονεκτουσών ομάδων και όσων δεν διαθέτουν αποδεικτικά εμπειρίας ή σπουδών, όπως η κοινότητα των Ρομά, καθώς και για τη βελτίωση της πρόσβασης των ανθρώπων χωρίς τίτλους στο σύστημα επικύρωσης της μη τυπικής και άτυπης μάθησης. Ο καινοτόμος χαρακτήρας του έργου ROM-ACT έγκειται στην προσέγγιση και τη μεθοδολογία του. Οι μη-ακαδημαϊκές Ρομά και Traveller γυναίκες θα συμμετέχουν άμεσα στην εξέλιξη του έργου και η συμβολή τους θα συμπεριληφθεί στα βασικά αποτελέσματα. Όλες οι συνεισφορές θα συγκεντρωθούν μέσω διά- και ενδογενεακού διαλόγου μεταξύ των γυναικών Ρομά και Traveller από διάφορες ηλικίες και υπόβαθρα. Τα βασικά αποτελέσματα του έργου περιλαμβάνουν 5 εθνικές εκθέσεις και 1 Ευρωπαϊκή έκθεση σε σχέση με την κατάσταση των συστημάτων επικύρωσης της μη τυπικής και άτυπης μάθησης στην Ευρώπη και τις συστάσεις που γίνονται από τις γυναίκες Ρομά και Traveller και των εκπροσώπων των κέντρων εκπαίδευσης ενηλίκων και των οργανώσεων Ρομά και Traveller. Επιπλέον, θα διεξαχθεί μια εκστρατεία ευαισθητοποίησης, που θα περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, ένα DVD με συνεντεύξεις των γυναικών Ρομά και Traveller εξηγώντας τις επιτυχημένες εμπειρίες επικύρωσής τους, ένα Ευρωπαϊκό οδηγό για την 14 DROM-IN. Roma Immigration in Spain: challenges of social inclusion and coexistence. GEDIME (Group of Immigration and Ethnical Minorities Studies)

9 Εθνικό σύστημα αναγνώρισης της μη-τυπικής και άτυπης μάθησης υποστήριξη των οργανώσεων κατά τη συνοδεία των μη-ακαδημαϊκών ομάδων στη διαδικασία επικύρωσης, και την ιστοσελίδα του έργου. Επιπλέον, θα πραγματοποιηθεί μια εκστρατεία άσκησης πίεσης (lobbying) για να επηρεαστούν οι πολιτικές επικύρωσης και θα δημιουργηθεί ένα δίκτυο οργανώσεων που συμμετέχουν στη συνοδεία επικύρωσης. Μέσω του προγράμματος, 50 μη-ακαδημαϊκές γυναίκες Ρομά και Traveller θα επικυρώσουν τη μη τυπική και άτυπη μάθηση τους. Με αυτά τα αποτελέσματα, το έργο θα ωφελήσει όχι μόνο τις γυναίκες Ρομά, αλλά και όλες τις μειονεκτούσες ομάδες. Η εξασφάλιση της ποιότητας του έργου είναι ένα από τα κύρια μελήματα της κοινοπραξίας του ROM-ACT. Σε εξωτερικό επίπεδο, η ποιότητα του έργου θα διασφαλιστεί αρχικά μέσω της σύστασης Εθνικών Γνωμοδοτικών Συμβουλίων (National Advisory Councils) σε 5 χώρες: Ελλάδα, Ρουμανία, Ιρλανδία, Τσεχία και Ισπανία. Κάθε Συμβούλιο θα απαρτίζεται από εκπροσώπους εκπαιδευτικών από την εκπαίδευση ενηλίκων, εκπροσώπους από την κοινότητα των Ρομά και των Traveller, καθώς και εκπροσώπους από τη δημόσια διοίκηση. Θα επικυρώσουν τα αποτελέσματα του έργου και η συμβολή τους θα ληφθεί υπόψη προκειμένου να κάνει η τελική τους εκδοχή. Την ίδια στιγμή, θα δημιουργηθεί μια Ομάδα Αξιολόγησης της Ποιότητας (Quality Evaluation Group) που αποτελείται από μέλη του Centre of Research in Theories and Practices that Overcome Inequalities (CREA) του Πανεπιστημίου της Βαρκελώνης. Θα αξιολογήσουν την κοινοπραξία σε όλες τις φάσεις του έργου και θα ελέγξουν το προσχέδιο όλων των εκθέσεων και των προϊόντων, για να δουν αν είναι σύμφωνα με τις προηγούμενες έρευνες και τις συστάσεις από τη διεθνή επιστημονική κοινότητα. Κατά συνέπεια, με το πρόγραμμα ROM-ACT οι εταίροι της κοινοπραξίας στοχεύουν στη βελτίωση της πρόσβασης στα συστήματα επικύρωσης της μη-τυπικής και άτυπης μάθησης των γυναικών Ρομά και Traveller στην Ευρώπη, για να ενισχυθεί η εκπαιδευτική, κοινωνική, και εργασιακή τους ένταξη. Εθνικές εκθέσεις: Περιεχόμενο και Μεθοδολογία Οι εθνικές εκθέσεις είναι, όπως έχει ήδη αναφερθεί, ένα από τα κύρια αποτελέσματα του έργου ROM-ACT. Οι εθνικές εκθέσεις έχουν αναπτυχθεί για να καθορίσουν την εξέλιξη της τρέχουσας κατάστασης των συστημάτων επικύρωσης της άτυπης και μη τυπικής μάθησης σε κάθε συμμετέχουσα χώρα και να προβούν σε συστάσεις για το πώς να γίνουν πιο προσιτά. Συγκεκριμένα, 5 από τους εταίρους της κοινοπραξίας έχουν αναπτύξει εθνικές εκθέσεις με την ανάλυση της κατάστασης των συστημάτων επικύρωσης της άτυπης και μη τυπικής μάθησης στη χώρα τους: η Ισπανία, η Ελλάδα, η Ρουμανία, η Ιρλανδία και η Δημοκρατία της Τσεχίας. Το έργο ROM-ACT βασίζεται στην κριτική επικοινωνιακή μεθοδολογία. Η μεθοδολογία αυτή τάσσεται υπέρ του επιστημολογικού δι υποκειμενικού διαλόγου και μιας ισότιμης σχέσης μεταξύ της ερευνητικής ομάδας και εκείνων που ερευνώνται. Η συμπερίληψη της ομάδας-στόχου σε μια κοινωνική πραγματικότητα που θέλουν να μετατρέψουν και η κατασκευή της πραγματικότητας μέσα από την αλληλεπίδραση των ατόμων. Οι βασικές προσεγγίσεις είναι: ο ισότιμος διάλογος (όπου λαμβάνονται υπόψη διαφορετικές συνεισφορές σύμφωνα με την εγκυρότητα των ισχυρισμών τους και όχι σύμφωνα με τη θέση του ατόμου που τους κάνει. Οι γυναίκες Ρομά και Traveller θα συμμετέχουν στις ομάδες συζητήσεων, παρέχοντας τις απόψεις και τις συνεισφορές τους σχετικά με τα συστήματα επικύρωσης), ο μετασχηματισμός (η ρήξη με το συντηρητικό λόγο για την αδυναμία να αποφευχθεί η κοινωνική αναπαραγωγή), η σημαίνουσα δημιουργία (που 5

10 Ελληνική Πραγματικότητα. Συστάσεις από Γυναίκες Ρομά και Οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών προκύπτει όταν τα άτομα βλέπουν ότι η συμμετοχή τους παράγει αλλαγές και μετασχηματισμούς, αντιπροσωπεύοντας μια βελτίωση στη ζωή τους. Οι γυναίκες Ρομά και Traveller να σταματήσουν να είναι απλά «αντικείμενα έρευνας» και να γίνουν ένα ενεργό υποκείμενο στη δική τους διαδικασία μετασχηματισμού), το ισότιμο επιστημολογικό επίπεδο (που προτείνει την εξαφάνιση μιας διερμηνευτικής ιεραρχίας μεταξύ εκείνων που ερευνώνται και του ερευνητή. Οι γυναίκες Ρομά και Traveller εργάζονται κοντά στους ερευνητές, συμβάλλοντας και εμπλουτίζοντας το θεωρητικό ορθολογισμό με την πρακτική προσέγγιση). 15 Κατά συνέπεια, τα περιεχόμενα και η χρησιμοποιούμενη μεθοδολογία είναι ίδια για όλες τις εθνικές εκθέσεις. Χωρίζονται σε δύο μέρη. Στο 1 ο Μέρος, κάθε εταίρος έχει συγκεντρώσει στοιχεία και έχει αναλύσει την τρέχουσα κατάσταση της επικύρωσης της μη τυπικής και της άτυπης μάθησης στη δική του χώρα. Στο 2 ο Μέρος, κάθε εταίρος έχει οργανώσει 4 επικοινωνιακές ομάδες συζήτησης (discussion groups), 2 με μη-ακαδημαϊκές γυναίκες Ρομά και Traveller και 2 με εκπροσώπους από τις οργανώσεις, με βάση τις πληροφορίες που συλλέγονται στο 1 ο Μέρος. Οι συνεισφορές που εξάγονται από αυτές τις 4 ομάδες συζήτησης έχουν συμπεριληφθεί σε κάθε εθνική έκθεση. Στην 1 η ομάδα συζήτησης οι μη-ακαδημαϊκές γυναίκες Ρομά και Traveller κάνουν προτάσεις και συνεισφορές για να έρθουν τα συστήματα επικύρωσης πιο κοντά στις δεξιότητες και τις ικανότητές τους, αναλύοντας τα υφιστάμενα εμπόδια και τις προκλήσεις όσον αφορά την πρόσβαση τους και διατυπώνοντας προτάσεις για τη βελτίωσή τους. Μέσα από την 2 η ομάδα συζήτησης, οι ίδιες γυναίκες Ρομά και Traveller επικυρώνουν τα αποτελέσματα που παράγει η κοινοπραξία από την 1 η συζήτηση της ομάδας. Η 1 η ομάδα συζήτησης με τις οργανώσεις πολιτών επικεντρώθηκε στις πληροφορίες που υπάρχουν σχετικά με τα συστήματα επικύρωσης της μη-τυπικής και άτυπης μάθησης και για το ρόλο που σκέφτονται ότι πρέπει να έχουν οι οργανώσεις στην επικύρωση της μάθησης των μη-ακαδημαϊκών ατόμων. Μέσω της 2 ης ομάδας συζήτησης, οι ίδιοι οι συμμετέχοντες επικυρώνουν τα αποτελέσματα που παράγει η κοινοπραξία από την 1 η ομάδα συζήτησης. Αν και υπήρχε ένα πλαίσιο ερωτήσεων για τις 2 επικοινωνιακές ομάδες συζήτησης, η μεθοδολογία ενθάρρυνε την ανοιχτή και ελεύθερη ροή της συζήτησης και ένα χώρο στον οποίο τα άτομα να αισθάνονται άνετα. Οι ομάδες συζήτησης αποτελούνταν από ένα σχετικά μικρό αριθμό ατόμων, από 6 έως 10, καθοδηγούμενες από έναν επόπτη. Στις 5 χώρες, τα στοιχεία από τις επικοινωνιακές ομάδες συζήτησης έπρεπε να αναλυθούν σύμφωνα με παράγοντες αποκλεισμού που προσδιορίστηκαν (εμπόδια) και παράγοντες ένταξης (δυνατότητες). Τέλος, αυτές οι 5 εθνικές εκθέσεις θα είναι η βάση για την ανάπτυξη μιας Ευρωπαϊκής έκθεσης, η οποία θα επιτρέψει να προσδιοριστούν τα βασικά στοιχεία της ένταξης και του αποκλεισμού των ομάδων που δεν διαθέτουν ακαδημαϊκούς τίτλους στις διαδικασίες πιστοποίησης της μη-τυπικής και της άτυπης μάθησης ενσωματώνοντας τις συνεισφορές των γυναικών Traveller και Ρομά που δεν διαθέτουν τίτλους σπουδών ή επαγγελματικών προσόντων καθώς και των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών προκειμένου να συμβάλλουμε στη βελτίωση αυτών των συστημάτων. 15 Gómez, J., Latorre A., Sánchez M., Flecha R. (2006): Metodología Comunicativa Crítica. Barcelona: El Roure Editorial. 6

11 Εθνικό σύστημα αναγνώρισης της μη-τυπικής και άτυπης μάθησης Το σύστημα πιστοποίησης της μη-τυπικής και της άτυπης μάθησης στην Ελλάδα Το Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Η πρόταση για το Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Επαγγελματικών Προσόντων παρουσιάστηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το Σεπτέμβριο του Η εν λόγω σύσταση περιγράφει ένα γενικό πλαίσιο προς δημιουργία στην Ευρώπη, το οποίο θα διευκολύνει τη σύγκριση των επαγγελματικών προσόντων και των επιπέδων προσόντων προκειμένου να προωθηθεί η γεωγραφική κινητικότητα και η κινητικότητα της αγοράς εργασίας, καθώς και η διά βίου μάθηση. Ο πυρήνας του πλαισίου αποτελείται από 8 επίπεδα επαγγελματικών προσόντων τα οποία περιγράφονται μέσω των μαθησιακών αποτελεσμάτων (γνώσεις, δεξιότητες και ικανότητες). Οι επιμέρους χώρες καλούνται να προσαρμόσουν τα εθνικά τους επίπεδα επαγγελματικών προσόντων στο ουδέτερο σημείο αναφοράς που καθορίζει το ΕΠΕΠ. Μετά την υιοθέτηση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο (Δεκέμβριος 2007), το 2008 ξεκίνησε η διαδικασία υλοποίησής του. Οι χώρες που έχουν αποφασίσει να υιοθετήσουν το ΕΠΕΠ (πρόκειται για μια εθελοντική διαδικασία), το υλοποιούν σε δύο στάδια. Το πρώτο στάδιο προσαρμογή των εθνικών επιπέδων επαγγελματικών προσόντων στο ΕΠΕΠ ολοκληρώθηκε το Το δεύτερο εισαγωγή αναφοράς στο ΕΠΕΠ σε όλα τα νέα πιστοποιητικά ολοκληρώθηκε το Οργανισμός Διαπίστευσης Επαγγελματικών Ικανοτήτων στην Ελλάδα Το νέο πλαίσιο συνενώνει και ενοποιεί μια σειρά από διάσπαρτα συστήματα πιστοποίησης επαγγελματικών προσόντων που μέχρι σήμερα είχαν αναλάβει κρατικοί φορείς και ινστιτούτα διαφορετικών υπουργείων 16 και με διαφορετικά κριτήρια, προσανατολισμένα κυρίως σε επαγγελματικές ιδιαιτερότητες (όπως για παράδειγμα τα ναυτικά επαγγέλματα, οι αναγνωρίσεις πτυχίων του εξωτερικού, κτλ.). Στην Ελλάδα, το σύστημα πιστοποίησης τυπικής και μη-τυπικής μάθησης εποπτεύεται και διαχειρίζεται από το κράτος και ειδικότερα από το ελληνικό Υπουργείο Παιδείας. Το «Υπουργείο Παιδείας, Διά Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων» είναι ο φορέας που ανέλαβε τη συγκρότηση του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων και τη δημιουργία ενός Εθνικού Δικτύου Διά Βίου Μάθησης επιδιώκοντας την ποιοτική αναβάθμιση της Διά Βίου Μάθησης στην Ελλάδα, τον εξορθολογισμό του συστήματος αναγνώρισης και πιστοποίησης προσόντων και την εδραίωση μιας γενικότερης «κουλτούρας μάθησης με επίκεντρο τον πολίτη και τις ανάγκες του 17». 16 Για παράδειγμα το πρώην ΔΙΚΑΤΣΑ (Διεπιστημονικό Κέντρο Αναγνώρισης Τίτλων Σπουδών της Αλλοδαπής), το ΕΚΕΠΙΣ (Εθνικό Κέντρο Πιστοποίησης), κ.λπ. 17 Υπουργείο Παιδείας, «Μεθοδολογικός Οδηγός για το Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων», Φεβρουάριος

12 Ελληνική Πραγματικότητα. Συστάσεις από Γυναίκες Ρομά και Οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών Με τη συγκρότηση του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων όλες οι μορφές τυπικής, μη τυπικής και άτυπης μάθησης όλων των βαθμίδων συσχετίζονται μεταξύ τους, τα αποτελέσματά τους αναγνωρίζονται και κατατάσσονται σε επίπεδα λαμβάνοντας υπόψη τα επίπεδα του Ευρωπαϊκού Πλαισίου. Το Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων στην πράξη λειτουργεί ήδη ως ένας μηχανισμός μετάφρασης και διασαφήνισης των προσόντων, που θα επιτρέπει την ευκολότερη ανάγνωση και κατανόησή τους και θα βοηθήσει εκπαιδευόμενους και εργαζόμενους που επιθυμούν να μετακινηθούν από χώρα σε χώρα ή να αλλάξουν θέση εργασίας ή ακόμη να αλλάξουν μαθησιακή διαδρομή. Πρωταρχικοί χρήστες του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων είναι «τα άτομα που σπουδάζουν ή που εργάζονται, αφού θα αντιμετωπίζουν λιγότερα εμπόδια στην προσωπική και εργασιακή τους ανέλιξη, φορείς εκπαίδευσης, κατάρτισης και διά βίου μάθησης και οι εργοδότες 18». Με τον όρο προσόντα περιγράφονται τα πτυχία, διπλώματα και πιστοποιητικά που απονέμονται από εθνικούς φορείς δίνοντας έμφαση στη συνολική θεώρηση και την ουσία της μάθησης, ανεξάρτητα από τη διαδρομή που αποκτάται κάτω από συγκεκριμένες προϋποθέσεις και όρους διασφάλισης ποιότητας. Η πιστοποίηση των προσόντων φιλοδοξεί να ενισχύσει τη διαφάνεια στα επαγγελματικά προσόντα, να διευκολύνει την πρόσβαση και την πρόοδο σε διαδικασίες διά βίου μάθησης και να υποστηρίξει καλύτερα τη σχέση εκπαίδευσης και κατάρτισης με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας. Το Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων χρησιμοποιεί 8 επίπεδα αναφοράς που βασίζονται σε μαθησιακά αποτελέσματα που περιγράφουν τι γνωρίζει, κατανοεί και είναι ικανό να κάνει κάποιο άτομο μετά την ολοκλήρωση μιας μαθησιακής διαδικασίας. Αυτή η θεώρηση έχει σαν συνέπεια τη μετατόπιση του βάρους από τις εισροές (διάρκεια μαθησιακής εμπειρίας, τύπος ιδρύματος) στις εκροές (το αποτέλεσμα της μάθησης). Θα πρέπει να επισημανθεί το γεγονός ότι το Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων δεν απονέμει προσόντα, αλλά απλώς τα κατηγοριοποιεί σε επίπεδα και τα περιγράφει με όρους μαθησιακών αποτελεσμάτων. Η απονομή των προσόντων θα παραμείνει αρμοδιότητα των εθνικών φορέων. Επίσης, το Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προσόντων δεν αποτελεί εργαλείο εκχώρησης επαγγελματικών δικαιωμάτων στους εργαζόμενους με σκοπό την άσκηση ενός νομοθετικά κατοχυρωμένου επαγγέλματος σε άλλο κράτος μέλος, αφού αυτές τις περιπτώσεις καλύπτει η Οδηγία 2005/36. Η υποστήριξη των πολιτών που επιδιώκουν να αποκτήσουν ισοτιμία ή αντιστοιχία ανατίθεται κύρια στα Κέντρα Επαγγελματικής Κατάρτισης (Κ.Ε.Κ.), τα οποία ανήκουν κυρίως στον ιδιωτικό τομέα και παρέχουν τις υπηρεσίες του επί αμοιβή ή μέσω επιδότησης από τα κοινοτικά πλαίσια στήριξης και το Ελληνικό κράτος και τα Ινστιτούτα Επαγγελματικής Κατάρτισης (Ι.Ε.Κ.) που είναι είτε δημόσια είτε ιδιωτικά (χαρακτηρίζονται ως μεταλυκειακή εκπαίδευση) και παρέχουν υπηρεσίες τόσο δωρεάν όσο και επί αμοιβή. Με το νέο νόμο για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, οι Ελληνικοί δήμοι αναλαμβάνουν να φτιάξουν επίσης υπηρεσίες διά βίου μάθησης, προσφέροντας με μαζικό τρόπο εξειδικευμένες γνώσεις που μπορεί να βοηθήσουν σε μια διαδικασία πιστοποίησης. 18 όπ. παρ. 8

13 Εθνικό σύστημα αναγνώρισης της μη-τυπικής και άτυπης μάθησης Οι κύριες αναφορές μας θα εστιασθούν τόσο στο εθνικό σύστημα όσο και στις διαδικασίες που ξεκίνησαν από το 2011 στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, μιας και αυτό αφορά κύρια τις γυναίκες Ρομά που ωφελούνται από τις δράσεις μας, αλλά και είναι το βασικό αντικείμενο αυτού του διακρατικού έργου. Με μια πρώτη εκτίμηση, φαίνεται ότι το ROM-ACT πραγματικά έρχεται να καλύψει ένα κενό στα μέχρι τώρα δεδομένα του εθνικού πλαισίου μιας και στην πράξη, οι προβλεπόμενες διαδικασίες δεν ευνοούν τους Ρομά και ειδικότερα τις γυναίκες Ρομά. Βασικοί παράγοντες για αυτό είναι κατά την εκτίμησή μας η βασική παραδοχή του νέου πλαισίου ότι οι ενδιαφερόμενοι είναι κάτοχοι πρωτοβάθμιας ή δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ή διαθέτουν επαγγελματική εμπειρία που μπορούν να αποδείξουν με αποδεικτικά μισθοδοσίας ή κοινωνικής ασφάλισης όταν είναι γνωστό ότι οι Ρομά, ιδιαίτερα οι γυναίκες, δεν διαθέτουν στη μεγάλη τους πλειοψηφία αυτά τα έγγραφα αν και ασκούν επί χρόνια με επιτυχία μια σειρά επαγγελματικές δραστηριότητες. Επιπρόσθετα, υπάρχουν δυσκολίες στην πρόσβαση σε δωρεάν υπηρεσίες των Κ.Ε.Κ. (Κέντρα Επαγγελματικής Κατάρτισης), τόσο λόγω ιδιαιτεροτήτων του ίδιου του πληθυσμού 19, όσο και σε σχεδιαστικές ελλείψεις αυτών των προγραμμάτων σε εθνικό επίπεδο, μιας και δεν λαμβάνουν υπόψη τις ανάγκες και τις ιδιομορφίες των συγκεκριμένων κοινωνικών ομάδων. Η Ελληνική Νομοθεσία Νόμος 3191/ 2003 για τη δημιουργία Εθνικού Συστήματος Σύνδεσης της Επαγγελματικής Εκπαίδευσης Κατάρτισης και Απασχόλησης (Ε.Σ.Ε.Ε.Κ.Α), έθεσε το γενικό πλαίσιο για την πιστοποίηση των επαγγελματικών προσόντων ανεξαρτήτως διαδρομής και τρόπου που αποκτήθηκαν Νόμος 3369/ «Συστηματοποίηση της Διά Βίου Μάθησης» Κοινή Υπουργική Απόφαση των Υπουργείων Οικονομία και Απασχόλησης, / «Σύστημα Πιστοποίησης Προγραμμάτων Γνώσεων, Δεξιοτήτων και Ικανοτήτων» Κοινή Υπουργική Απόφαση των Υπουργείων Οικονομίας, Παιδείας και Απασχόλησης / «Πιστοποίηση Επαγγελματικών Περιγραμμάτων». Στις δύο Κοινές Υπουργικές Αποφάσεις, εξειδικεύονται οι διατάξεις των παραπάνω νόμων και προσδιορίζονται οι προδιαγραφές για την ανάπτυξη και πιστοποίηση των επαγγελματικών περιγραμμάτων καθώς και η σύνδεσή τους με τα προγράμματα εκπαίδευσης και κατάρτισης εφόσον προαπαιτούμενο για την πιστοποίηση των προγραμμάτων επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης είναι η άμεση σύνδεση του περιεχομένου τους με τα αντίστοιχα πιστοποιημένα επαγγελματικά περιγράμματα Νόμος 3879/ , «Ανάπτυξη της Διά Βίου Μάθησης και Λοιπές διατάξεις» 19 Δυσκολίες στη φυσική μετακίνηση και στην πρόσβαση σε χώρους εκπαίδευσης, έλλειψη βασικών γνώσεων ή πιστοποιητικών στοιχειώδους εκπαίδευσης που αποκλείουν αυτές τις κοινωνικές ομάδες από την αρχική επιλογή, κτλ 9

14 Ελληνική Πραγματικότητα. Συστάσεις από Γυναίκες Ρομά και Οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών Ποιες ανάγκες εξυπηρετεί το Ελληνικό Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων; Με την ψήφιση του σχετικού Νόμου 20 θεσμοθετείται για πρώτη φορά στην Ελλάδα το Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων. Συγκεκριμένα, ο νέος νόμος προβλέπει την ίδρυση φορέα στο Υπουργείο Παιδείας που θα εποπτεύει την όλη διαδικασία 21 ο οποίος φορέας (Ε.Ο.Π.Π.Ε.Π.) ως βασικό σκοπό έχει τη δημιουργία και ανάπτυξη του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων και την αντιστοίχησή του με το Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προσόντων (European Qualifications Framework-EQF). Στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του ο εν λόγω φορέας αναλαμβάνει την αντιστοίχηση των προσόντων, δηλαδή των γνώσεων, των δεξιοτήτων και των ικανοτήτων των πολιτών που αποκτώνται μέσω της τυπικής εκπαίδευσης, της μη τυπικής εκπαίδευσης (ΙΕΚ-Ινστιτούτα Επαγγελματικής Κατάρτισης, ΚΕΚ-Κέντρα Επαγγελματικής Κατάρτισης, ΚΕΜΕ-Κέντρα Μεταλυκειακής Εκπαίδευσης, ΕΕΣ-Ελεύθερα Εργαστήρια Σπουδών, κλπ.) αλλά και της άτυπης μάθησης (εργασιακή εμπειρία, βιωματική μάθηση), στα επίπεδα του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων. Για την Ελλάδα, αυτό αποτελεί μια νέα αντίληψη μιας και το «μέχρι σήμερα άναρχο και αδόμητο σύστημα παραγωγής βεβαιώσεων παρακολούθησης σεμιναρίων, πιστοποιητικών και διπλωμάτων που δεν αναγνωρίζονταν αλλά ούτε και προωθούσε την επαγγελματική ανέλιξη των πολιτών» 22. Τελικός στόχος είναι η αναγνώριση και η πιστοποίηση αυτών των προσόντων με ενιαίο τρόπο και σε σύνδεση με το Ευρωπαϊκό πλαίσιο προσόντων. Το νέο πλαίσιο απευθύνεται 23 : Σε φορείς πιστοποίησης προσόντων. Σε παρόχους εκπαίδευσης και κατάρτισης. Σε εκπαιδευόμενους και καταρτιζόμενους. Σε εργαζόμενους και ανέργους. Σε εργοδότες. Σε επαγγελματικούς κλάδους. Σε κοινωνικούς εταίρους. Τα 202 Πιστοποιημένα Επαγγελματικά Περιγράμματα Για πρώτη φορά στη χώρα μας, στα πλαίσια διεθνούς διαγωνισμού που προκήρυξε σε δύο φάσεις το ΕΚΕΠΙΣ-Εθνικό Κέντρο Πιστοποίησης Δομών Συνεχιζόμενης Κατάρτισης για την ανάπτυξη επαγγελματικών περιγραμμάτων, κατά την περίοδο 2008 έως 2010, αναπτύχθηκαν με κοινή μεθοδολογία από την ένωση νομικών προσώπων που αποτελείται από τους κοινωνικούς εταίρους και πιστοποιήθηκαν από το ΕΚΕΠΙΣ, 202 επαγγελματικά περιγράμματα. Δεν μπορέσαμε να βρούμε περαιτέρω πληροφόρηση για το πως η διαδικασία ολοκληρώνεται σύμφωνα με τον αρχικό σχεδιασμό του Η στατιστική κατανομή αυτών των 202 επαγγελματικών προφίλ είναι η εξής: 20 Νόμος 3879/2010 για την «Ανάπτυξη της διά Βίου Μάθησης» 21 Το Άρθρο 11 του σχετικού νόμου προβλέπει την ίδρυση ενός νέου φορέα με την επωνυμία «Εθνικός Οργανισμός Πιστοποίησης Προσόντων και Επαγγελματικού Προσανατολισμού» (Ε.Ο.Π.Π.Ε.Π.) 22 Υπουργείο Παιδείας, «Μεθοδολογικός Οδηγός για το Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων», Φεβρουάριος 2011, σελ Κεντρική Ιστοσελίδα του Ε.Ο.Π.Π.Ε.Π. 10

15 Εθνικό σύστημα αναγνώρισης της μη-τυπικής και άτυπης μάθησης 126 αφορούν τεχνίτες και επαγγέλματα μεταποίησης 23 αναφέρονται σε τουριστικά επαγγέλματα 12 αναφέρονται σε αγροτικά επαγγέλματα 12 αναφέρονται στην Πράσινη οικονομία 29 διάφορα άλλα επαγγέλματα Το σύνολο των Ε.Π. αφορά αποκλειστικά τη δευτεροβάθμια και μεταδευτεροβάθμια εκπαίδευση (έως και επίπεδο 4 ISCED) Τα 202 Ε.Π. αντιστοιχούν σε 161 τετραψήφιους κωδικούς ΣΤΕΠ 98 και απομένουν 164 κωδικοί ΣΤΕΠ για το σύνολο της οικονομίας καθώς και 36 Ε.Π. για σύγχρονα επαγγέλματα (πράσινη οικονομία, ενέργεια, υγεία, κλπ.) = Ανάγκη για συνολικά 200 νέα Επαγγελματικά Περιγράμματα στην ελληνική αγορά (Πηγή: στοιχεία ΕΟΠΠΕΠ) Βήματα υλοποίησης του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων Σχεδιασμός, διαβούλευση και νομική κατοχύρωση Προετοιμασία για τη συγκρότηση του ΕΠΠ-Ελληνικού Πλαισίου Προσόντων Συγκρότηση του ΕΠΠ-Ελληνικού Πλαισίου Προσόντων Αντιστοίχηση στα επίπεδα του EQF- Ευρωπαϊκού Πλαισίου Προσόντων Φάση 1 Φάση 2 Φάση 3 Φάση 4 Μετά το σχεδιασμό, τη δημόσια διαβούλευση, τη νομική κατοχύρωση και προετοιμασία, η Ελλάδα βρίσκεται σε φάση ολοκλήρωσης της διαδικασίας ανάπτυξης του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων. Φάση Ενέργειες Σχόλια Φάση 1 η : Σχεδιασμός, διαβούλευση και νομική κατοχύρωση Φάση 2 η : Προπαρασκευαστικές ενέργειες για τη συγκρότηση ΕΠΠ Έγγραφο εργασίας για βασικές αρχές, προτεινόμενα επίπεδα, γενικούς περιγραφικούς δείκτες. Εξάμηνη δημόσια διαβούλευση επί του προτεινόμενου κειμένου του Υπουργείου Παιδείας, Διά Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων. Νομοθετική κατοχύρωση ΕΠΠ Δημιουργία Εθνικού Φορέα για την πιστοποίηση προσόντων. Καταγραφή σε ηλεκτρονική βάση δεδομένων όλων των τίτλων, βεβαιώσεων και πιστοποιητικών που απονέμονται από το τυπικό εκπαιδευτικό σύστημα, καθώς και από φορείς της μη τυπικής εκπαίδευσης. Εκπόνηση μεθοδολογικού οδηγού, ο οποίος θα χρησιμοποιείται από όλες τις Ομάδες Εργασίας ώστε να διασφαλίζεται ο ενιαίος τρόπος προσέγγισης και η ποιότητα στα αποτελέσματα των ΟΕ. Η διαβούλευση ολοκληρώθηκε στις 5/9/2010 και η νομοθετική κατοχύρωση έγινε τον Σεπτέμβριο του 2010 με την ψήφιση του ν για την "Ανάπτυξη της διά βίου μάθησης". Ο Εθνικός Οργανισμός Πιστοποίησης Προσόντων (Ε.Ο.Π.Π.Ε.Π.) ξεκίνησε τη λειτουργία του. Η καταγραφή των τίτλων είναι σε εξέλιξη. Ο μεθοδολογικός οδηγός έχει εκπονηθεί. 11

16 Ελληνική Πραγματικότητα. Συστάσεις από Γυναίκες Ρομά και Οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών Φάση Ενέργειες Σχόλια Φάση 3η: 24 Συγκρότηση ΕΠΠ Φάση 4 η : 25 Αντιστοίχιση στα επίπεδα του Ευρωπαϊκού Πλαισίου Προσόντων Σύσταση Ομάδων Εργασίας. Εκπόνηση ειδικών περιγραφικών δεικτών κατά επίπεδο και κατά κλάδο και αντιστοίχιση με τα επίπεδα του ΕΠΠ. Ανάπτυξη μεθοδολογίας για την εκπόνηση προτύπων και διαδικασιών πιστοποίησης στη μη τυπική εκπαίδευση με βάση τα μαθησιακά αποτελέσματα κάνοντας χρήση και των επαγγελματικών περιγραμμάτων. Ανάπτυξη μεθοδολογίας συστήματος πιστωτικών μονάδων σε προγράμματα εκπαίδευσης και κατάρτισης. Πιλοτική πιστοποίηση σε επιλεγμένα προγράμματα της ΣΕΚ (πράσινα επαγγέλματα και τουρισμό) και ενδοεπιχειρησιακής κατάρτισης. Ανάπτυξη ειδικών περιγραφικών δεικτών και πιλοτική αντιστοίχιση δύο επαγγελματικών κλάδων (π.χ. εμπόριο, υγεία) κάθετα στα 8 επίπεδα του ΕΠΠ. Πιλοτική εφαρμογή ανεξάρτητων και πλουραλιστικών διαδικασιών αναγνώρισης μη τυπικής και άτυπης μάθησης. Θεσμοθέτηση του συστήματος πιστοποίησης προσόντων (δυνατότητα υιοθέτησης διαφορετικών διαδικασιών εντός ενός κοινού πλαισίου). Θεσμοθέτηση συστήματος διαπίστευσης φορέων πιστοποίησης προσόντων. Εφαρμογή μεθοδολογίας αντιστοίχισης από Φάση 3. Εκπόνηση της έκθεσης αντιστοίχισης. Η συγκεκριμένη φάση αποτελεί την πεμπτουσία του ΕΠΠ και θα πραγματοποιηθεί με την ευρεία συμμετοχή όλων των ενδιαφερομένων. Η φάση συγκρότησης αναμένεται να ολοκληρωθεί μέσα στο Η φάση ολοκληρώνεται από τα τέλη του 2012 Τα 8 Επίπεδα του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων Το Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων περιλαμβάνει 8 επίπεδα αναφοράς, τα οποία καλύπτουν ολόκληρο το φάσμα των προσόντων από την υποχρεωτική εκπαίδευση έως και την ανώτατη εκπαίδευση. Η καινοτομία έγκειται στο ότι πέραν της κλασικής εκπαιδευτικής διαδρομής αναγνωρίζονται και προσόντα που αποκτήθηκαν από τη μη τυπική εκπαίδευση (π.χ. αρχική και συνεχιζόμενη επαγγελματική κατάρτιση) και την άτυπη μάθηση (π.χ. επαγγελματική εμπειρία) 24 Συστάθηκαν στις με την Απόφαση 33551/Γ2 του Ελληνικού Υπουργείου Παιδείας 25 Η διαδικασία ξεκίνησε στις 17 Φεβρουαρίου 2011, σύμφωνα με το Δελτίο Τύπου του Ελληνικού Υπουργείου Παιδείας (ΠΗΓΗ: ) 12

17 Εθνικό σύστημα αναγνώρισης της μη-τυπικής και άτυπης μάθησης ΕΠΙΠΕΔΟ Ελληνικό Πλαίσιο Προσόντων Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προσόντων 1 Σχετίζεται με τη δυνατότητα συνέχισης στο 2 ο κύκλο Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Βασικές γενικές γνώσεις Σχετίζεται με τη δυνατότητα ολοκλήρωσης Βασικές τεκμηριωμένες γνώσεις όλων των 2 του 2 ου κύκλου Δευτεροβάθμιας πεδίων εργασίας ή σπουδών που Εκπαίδευσης ή/και παρακολούθησης σχετίζεται με το χαμηλότερο επίπεδο της προγραμμάτων Συνεχιζόμενης Κατάρτισης. Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης Σχετίζεται με την ολοκλήρωση και του 2 ου κύκλου της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και επίσης αντιπροσωπεύει προσόντα από εργασιακή εμπειρία. Σχετίζεται με την ολοκλήρωση τουλάχιστον του 2 ου κύκλου της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, η οποία έχει αναβαθμιστεί στη συνέχεια από προγράμματα εκπαίδευσης και κατάρτισης ή από εργασιακή εμπειρία. Σχετίζεται με την ολοκλήρωση είτε Μετά- Δευτεροβάθμιου Προγράμματος Εκπαίδευσης και Κατάρτισης, είτε "σύντομου κύκλου" Προγράμματος Εκπαίδευσης και Κατάρτισης. Σχετίζεται με τον 1 ο κύκλο προσόντων της Ανώτατης Εκπαίδευσης. Σχετίζεται με τον 2 ο κύκλο προσόντων της Ανώτατης Εκπαίδευσης. Σχετίζεται με τον 3 ο κύκλο προσόντων της Ανώτατης Εκπαίδευσης. Πώς λειτουργεί το Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων Γνώση των περιεχομένων, των αρχών, των διαδικασιών και των γενικών εννοιών, σε ένα πεδίο εργασίας ή σπουδών Τεκμηριωμένες και θεωρητικές γνώσεις σε ευρύτερα πλαίσια εντός ενός πεδίου εργασίας ή σπουδών Περιεκτικές, εξειδικευμένες, τεκμηριωμένες και θεωρητικές γνώσεις εντός ενός πεδίου εργασίας ή σπουδών και μια γνώσης για τα όρια αυτής της γνώσης Προηγμένη γνώση ενός πεδίου εργασίας ή σπουδών, που περιλαμβάνει μια κριτική κατανόηση των θεωριών και των αρχών Υψηλά εξειδικευμένη γνώση, που βρίσκεται στο προσκήνιο της γνώσης ενός πεδίου εργασίας ή σπουδών, ως η βάση αυθεντικής σκέψης ή/και έρευνας Κριτική αντίληψη θεμάτων γνώσης ενός πεδίου και κατά τη διεπαφή μεταξύ διαφορετικών πεδίων Συσχετίζεται με Masters, (Fachhochschule) Masters επαγγελματικών πανεπιστημίων, City and Guilds (MCGI) Η γνώση ενός περισσότερου προηγμένου μέτωπο ενός πεδίου εργασίας ή σπουδών και ως διεπαφή μεταξύ των πεδίων που σχετίζονται με Doctorate, City and Guilds Senior Awards - Fellowship Στο ΕΠΠ τα προσόντα έχουν τη μορφή μαθησιακών αποτελεσμάτων που κατατάσσονται σε επίπεδα. Τα μαθησιακά αποτελέσματα, όσα δηλαδή το άτομο γνωρίζει, κατανοεί και μπορεί να κάνει μετά την ολοκλήρωση μιας μαθησιακής διαδικασίας, κατηγοριοποιούνται σε γνώσεις, δεξιότητες και ικανότητες. Με άλλα λόγια, τα μαθησιακά αποτελέσματα που αντιστοιχούν στα προσόντα ενός συγκεκριμένου επιπέδου προσδιορίζονται από περιγραφικούς δείκτες, οι οποίοι συγκροτούνται από τις ποιοτικές και ποσοτικές διαβαθμίσεις των γνώσεων, των δεξιοτήτων και των ικανοτήτων. 13

18 Ελληνική Πραγματικότητα. Συστάσεις από Γυναίκες Ρομά και Οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών Εξέλιξη της διαδικασίας αντιστοίχισης στο Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων Μετά το σχεδιασμό, τη δημόσια διαβούλευση, τη νομική κατοχύρωση και προετοιμασία, την διαδικασία ανάπτυξης του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων, η Ελλάδα περνάει στην τέταρτη φάση, στην αντιστοίχιση των προσόντων με το EQF. Έχουν συσταθεί οι Ομάδες Εργασίας, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Παιδείας, Διά Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων, οι οποίες έχουν ήδη παραδώσει τους εξειδικευμένους περιγραφικούς δείκτες για προσόντα που απονέμονται από ιδρύματα της τυπικής εκπαίδευσης (Δευτεροβάθμιας και Τριτοβάθμιας), καθώς και την αντιστοίχιση αυτών των προσόντων στα οκτώ επίπεδα του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων. Το Υπουργείο Παιδείας και ο Εθνικός Οργανισμός Πιστοποίησης Προσόντων (Ε.Ο.Π.Π.Ε.Π.) έχουν την ευθύνη της διασφάλισης του ενιαίου τρόπου προσέγγισης και της ποιότητας στα αποτελέσματα των Ομάδων Εργασίας έχοντας αναπτύξει Μεθοδολογικό Οδηγό με τις βασικές αρχές σχεδιασμού και αντιστοίχισης μαθησιακών αποτελεσμάτων στα επίπεδα του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων. Παράλληλα, είναι σε εξέλιξη η καταχώρηση σε ηλεκτρονική βάση δεδομένων όλων των τίτλων, βεβαιώσεων και πιστοποιητικών, που απονέμονται από το τυπικό εκπαιδευτικό σύστημα, καθώς και από φορείς της μη τυπικής εκπαίδευσης, ώστε να γίνει δυνατή η αντιστοίχισή τους στο Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων. Υπενθυμίζεται ότι τίτλοι που δε θα έχουν καταχωρηθεί στην ενιαία βάση, δε θα είναι δυνατόν να αντιστοιχηθούν. Η συγκρότηση του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων είναι μια μακροχρόνια και δημόσια διαδικασία και η ενεργός συμμετοχή των κοινωνικών φορέων, των Ομάδων Εργασίας και των εμπειρογνωμόνων, θα παίξει αποφασιστικό ρόλο. Η λειτουργία ιστοσελίδας για το Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων εξασφαλίζει άμεση ενημέρωση για τα τεκταινόμενα, διασφαλίζει τη διαφάνεια και καθιστά εφικτή την ευρεία συμμετοχή όλων των ενδιαφερομένων 26. Πληροφόρηση & Ενημέρωση Η βασική πληροφόρηση για το Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων προέρχεται από την κεντρική ιστοσελίδα του Ε.Ο.Π.Π.Ε.Π. 27 και την Ιστοσελίδα Διαβούλευσης του Ελληνικού Υπουργείου Παιδείας 28. Στις περισσότερες των περιπτώσεων οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να κατεβάσουν τις αιτήσεις από την Ιστοσελίδα του Ε.Ο.Π.Π.Ε.Π., να διαβάσουν τις σχετικές πληροφορίες για τις διαδικασίες που απαιτούνται ή να μάθουν για το χρόνο και τον τόπο των εξετάσεων. Διαδικασίες Πιστοποίησης Οι κατηγορίες πιστοποίησης διαφέρουν: Ισοτιμίες Πτυχίων. Η Επιτροπή Ισοτιμιών που λειτουργεί στον Ε.Ο.Π.Π.Ε.Π. έχει αρμοδιότητα την εξέταση αιτημάτων για χορήγηση ισοτιμιών τίτλων σπουδών Τεχνικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης, πλην αυτών της Ανώτατης Εκπαίδευσης. Ισοτιμώνται 26 Δελτίο Τύπου του Ελληνικού Υπουργείου Παιδείας, 17/1/2011, (ΠΗΓΗ: ) Ε.Ο.Π.Π.Ε.Π. (http://www.nqf.gov.gr) και Δικτυακός Τόπος Ανοιχτής Διαβούλευσης του Ελληνικού Υπουργείου Παιδείας (http://www.opengov.gr/ypepth/?p=43 ) 14

19 Εθνικό σύστημα αναγνώρισης της μη-τυπικής και άτυπης μάθησης τίτλοι αυτού του επιπέδου οι οποίοι έχουν εκδοθεί από καταργημένες σχολικές μονάδες της ημεδαπής ή ανάλογες σχολικές μονάδες του εξωτερικού. Οι ενδιαφερόμενοι συμπληρώνουν Έντυπο Αίτησης, Ερωτηματολόγιο και Υπεύθυνη Δήλωση (διατίθενται ηλεκτρονικά) και προσκομίζουν απολυτήριο τίτλο βασικής εκπαίδευσης, πτυχίο επαγγελματικής σχολής και αναλυτικό και ωρολόγιο πρόγραμμα σπουδών στην επαγγελματική σχολή. Σε περιπτώσεις μη ολοκληρωμένης φοίτησης σε επαγγελματική σχολή, η Επιτροπή κατατάσσει τους ενδιαφερομένους να φοιτήσουν σε λειτουργούσες σχολικές μονάδες, ώστε να συμπληρώσουν την εκπαίδευσή τους ή να προσέλθουν σε εξετάσεις και να λάβουν ισοτιμία έπειτα από επιτυχή αποτελέσματα. Οι αιτήσεις κατατίθενται στη Γραμματεία της Επιτροπής ή αποστέλλονται ταχυδρομικώς και οι απαντήσεις κοινοποιούνται στους ενδιαφερομένους με επιστολή μέσω ταχυδρομείου. Η διαδικασία είναι συνεχής και ανοικτή. Πιστοποίηση επαγγελματικών Προσόντων. Χορηγείται αντιστοιχία των επαγγελματικών δικαιωμάτων των κατόχων τίτλων σπουδών για ειδικότητες που αποκτηθήκαν στο πλαίσιο της Δευτεροβάθμιας Επαγγελματικής Εκπαίδευσης με τα αντίστοιχα επαγγελματικά δικαιώματα κατόχων αντίστοιχων τίτλων σπουδών για ειδικότητες προϋφιστάμενων αντίστοιχων συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης. Στην πράξη λειτουργούν ήδη 2 διαδικασίες: Η 1 η διαδικασία αφορά την πιστοποίηση επαγγελματικών προσόντων από χώρες της Ε.Ε. και Τρίτες χώρες οι οποίες έχουν αποκτηθεί μέσω επαγγελματικής εμπειρίας ή μάθησης σε κάποια επαγγελματική σχολή του Εξωτερικού. Υπεύθυνος Φορές για αυτό στα πλαίσια του ΕΟΠΠΕΠ είναι το Ελληνικό Υπουργείο Παιδείας Η 2 η διαδικασία που μας αφορά περισσότερο, αφορά την πιστοποίηση επαγγελματικών δεξιοτήτων που αποκτήθηκαν μέσω ασφαλισμένης ή ανασφάλιστης εργασίας. Αρμόδια για αυτή τη διαδικασία είναι η κάθε ξεχωριστή Περιφέρεια της Χώρας, η οποία εποπτεύει την όλη διαδικασία. Η τελευταία περίπτωση αφορά περισσότερο τις γυναίκες Ρομά. Συνήθως η διαδικασία αυτής της πιστοποίησης γίνεται 2 φορές το χρόνο. Κατά κανόνα, στη 2 η περίπτωση που μας αφορά, η υποστήριξη προσφέρεται με χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ μέσω Κέντρων Επαγγελματικής Κατάρτισης. Οι υποψήφιοι αιτούνται ξεχωριστά για να αποκτήσουν voucher κατάρτισης 29. Ως σήμερα έχουμε αποτύχει να συλλέξουμε πληροφορίες για το προφίλ και τον αριθμό των ατόμων που χρησιμοποιούν το νέο σύστημα. Υποθέτουμε ότι διάφοροι φορείς και οργανισμοί που έχουν συγχωνευτεί κάτω από την ομπρέλα του ΕΟΠΠΕΠ, του συντονιστικού εταίρου του Ελληνικού Πλαισίου Προσόντων, συνεχίζουν ακόμη να λειτουργούν κάτω από το προηγούμενο πλαίσιο, συλλέγοντας διαφορετικά τα στοιχεία. Επιπρόσθετα προβλήματα μπορούν να εμφανιστούν στη μελέτη μας καθώς στην Ελλάδα υπάρχει η έντονη αντίληψη για τη μη-συλλογή στοιχείων για τις ευάλωτες ομάδες από τη δημόσια διοίκηση γιατί 29 Το voucher (βάουτσερ, κουπόνι) κατάρτισης επιτρέπει στον υποψήφιο καταρτιζόμενο να επιλέξει το Κέντρο Επαγγελματικής Κατάρτισης που μπορεί να του προσφέρει γνώσεις και υποστήριξη για τη διαδικασία εξετάσεων πιστοποίησης 15

20 Ελληνική Πραγματικότητα. Συστάσεις από Γυναίκες Ρομά και Οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών αυτό θα ήταν αντίθετο με τους όρους που θέτει ο Νόμος για την Προστασία των Προσωπικών Δεδομένων. Ο ρόλος της Περιφέρειας 30 για τις γυναίκες Ρομά Αρμόδιες για την έκδοση των αδειών, είναι οι υπηρεσίες των Περιφερειών του τόπου επαγγελματικής εγκατάστασης του ενδιαφερομένου ή, αν δεν υπάρχει επαγγελματική εγκατάσταση, του τόπου μόνιμης διαμονής του. Οι εξετάσεις για την απόκτηση της άδειας από φυσικό πρόσωπο διενεργούνται, με διάφορες εξαιρέσεις, από μία ή περισσότερες τριμελείς εξεταστικές επιτροπές, οι οποίες συγκροτούνται με απόφαση του Περιφερειάρχη, στην έδρα της Περιφέρειας. Οι εξεταστικές επιτροπές συγκροτούνται από έναν υπάλληλο της αρμόδιας διεύθυνσης της Περιφέρειας, εκπρόσωπο του Εθνικού Οργανισμού Πιστοποίησης Προσόντων (ΕΟΠΠΕΠ) και έναν εκπρόσωπο της οικείας Ομοσπονδίας. Η λειτουργία των εξεταστικών επιτρόπων παρακολουθείται και υποστηρίζεται από τον Εθνικό Οργανισμό Πιστοποίησης Προσόντων(ΕΟΠΠΕΠ). Απαιτούνται κοινές υπουργικές αποφάσεις, ώστε να καθορίζονται οι ειδικότερες απαιτήσεις για ανεξαρτησία, αμεροληψία και ικανότητα των μελών των εξεταστικών επιτροπών, το σύστημα εσωτερικού ελέγχου των υπηρεσιών και των εξεταστικών επιτροπών, η εξεταστέα ύλη, ο τρόπος και οι αναγκαίες υποδομές για τη διενέργεια των εξετάσεων, η διάρκεια, ο τρόπος και το περιεχόμενο της επιμόρφωσης των μελών των εξεταστικών επιτροπών, ο τύπος και το περιεχόμενο των εκδιδόμενων αδειών και, βεβαιώσεων, ο τρόπος παρακολούθησης και υποστήριξης των εξεταστικών επιτροπών από τον Εθνικό Οργανισμό Πιστοποίησης Προσόντων (ΕΟΠΠΕΠ), καθώς και κάθε άλλο σχετικό ζήτημα. Επαγγελματικά περιγράμματα. Ο Ε.Ο.Π.Π.Ε.Π. έχει χαρτογραφήσει μέχρι σήμερα πάνω από 202 επαγγελματικά περιγράμματα. 31 Για κάθε ένα από αυτά, μπορεί να απαιτούνται διαφορετικές διαδικασίες, όπως για παράδειγμα αποδεικτικά κοινωνικής ασφάλισης (ορισμένος αριθμός ημερομισθίων) στο συγκεκριμένο επαγγελματικό τομέα ή σε κάποια άλλα να απαιτούνται γραπτές εξετάσεις. Σε γενικές γραμμές οι διαδικασίες αφορούν τεχνικά επαγγέλματα για τα οποία οι ενδιαφερόμενοι διαθέτουν πτυχίο (στις περισσότερες των περιπτώσεων) ή ορισμένο αριθμό ημερομισθίων στην ειδικότητα (όπως π.χ. για υδραυλικούς, ψυκτικούς εγκαταστάσεων, κτλ.). Σε ορισμένες κατηγορίες επαγγελμάτων, επιβάλλεται η πραγματοποίηση εξετάσεων, ενώ σε κάποιες άλλες η απόδειξη της πραγματοποιηθείσας εμπειρίας στο αντικείμενο. Οι διαδικασίες που είδαμε μέχρι σήμερα είναι μάλλον δύσκολα προσβάσιμες από τους Ρομά και ιδιαίτερα από τις γυναίκες Ρομά οι οποίες συνήθως δεν διαθέτουν αυτά τα τυπικά προσόντα. 30 Οι άδειες για την άσκηση επαγγελματικών δραστηριοτήτων σε νομικά πρόσωπα χορηγούνται από τις υπηρεσίες των Περιφερειών σύμφωνα με τις προβλέψεις του άρθρου 5 της 158/25/ΦΓ9.1/ (B 49) Κοινής Υπουργικής Απόφασης, όπως αυτή εκάστοτε ισχύει 31 Πλήρης λίστα διατίθεται στο διαδίκτυο 16

Εθνικό Σύστημα Αναγνώρισης μη Τυπικής & Άτυπης Μάθησης Ελληνική Πραγματικότητα Συστάσεις από Γυναίκες Ρομά και Οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών

Εθνικό Σύστημα Αναγνώρισης μη Τυπικής & Άτυπης Μάθησης Ελληνική Πραγματικότητα Συστάσεις από Γυναίκες Ρομά και Οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών Εθνικό Σύστημα Αναγνώρισης μη Τυπικής & Άτυπης Μάθησης Ελληνική Πραγματικότητα Συστάσεις από Γυναίκες Ρομά και Οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών ΚΕΚΠΑ ΔΙΕΚ Κοινωφελής Επιχείρηση του Δήμου Βόλου για

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ανάπτυξη του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΕΓΓΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΑΡΜΟΔΙΟΥΣ ΦΟΡΕΙΣ ΛΗΨΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ

ΠΡΟΣΕΓΓΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΑΡΜΟΔΙΟΥΣ ΦΟΡΕΙΣ ΛΗΨΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΠΡΟΣΕΓΓΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΑΡΜΟΔΙΟΥΣ ΦΟΡΕΙΣ ΛΗΨΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ «Ιδέα» Ινστιτούτο Ανάπτυξης Επιχειρηματικότητας, Λάρισα, Ελλάδα Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Μυτιλήνη, Ελλάδα 1 Φορείς προσέγγισης (Ομάδα-στόχος για την Ελλάδα:

Διαβάστε περισσότερα

Το Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων

Το Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων Λεωφόρος Εθνικής Αντιστάσεως 41, 142 34 Νέα Ιωνία Το Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού» και συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020 Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση Οι Άξονες Προτεραιότητας 6,7,8,και 9 περιλαµβάνουν τις παρεµβάσεις του τοµέα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ. Τρίτη 3 Μαρτίου 2014. 5.15 μ.μ. - 8.30 μ.μ. Αθήνα. Αίθουσα Εκδηλώσεων 1ου ΕΠΑΛ Αθηνών - ΕΠΑΣ Αθηνών - 4ου ΣΕΚ.

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ. Τρίτη 3 Μαρτίου 2014. 5.15 μ.μ. - 8.30 μ.μ. Αθήνα. Αίθουσα Εκδηλώσεων 1ου ΕΠΑΛ Αθηνών - ΕΠΑΣ Αθηνών - 4ου ΣΕΚ. ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ «Οι πρόσφατες εξελίξεις στο θεσμικό πλαίσιο του επαγγέλματος και των σπουδών της ειδικότητας του Ηλεκτρολόγου στην Ελλάδα» Τρίτη 3 Μαρτίου 2014 5.15 μ.μ. - 8.30 μ.μ. Αθήνα Αίθουσα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ : Ι. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ : Ι. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ ΜΕ ΤΠΔΠ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΕΕ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ : Ι. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ Στη σημερινή παρουσίαση περιλαμβάνονται: ΟΝόμος3879 Ανάπτυξη της Δια Βίου Μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Ανάπτυξης και Υποδομής Αθήνα, 8-3-2012 ΤΜΗΜΑ Νομικού Συντονισμού Αρ. Πρωτ. : 1936 ΑΠΟΦΑΣΗ

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Ανάπτυξης και Υποδομής Αθήνα, 8-3-2012 ΤΜΗΜΑ Νομικού Συντονισμού Αρ. Πρωτ. : 1936 ΑΠΟΦΑΣΗ EΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Ανάπτυξης και Υποδομής Αθήνα, 8-3-2012 ΤΜΗΜΑ Νομικού Συντονισμού

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές συμπράξεις στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας

Στρατηγικές συμπράξεις στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας KA2 Συνεργασία για Καινοτομία και Ανταλλαγή Καλών Πρακτικών Αναμενόμενα αποτελέσματα Τα σχέδια που υποστηρίζονται στο πλαίσιο αυτής της Δράσης αναμένονται να επιφέρουν τα παρακάτω αποτελέσματα: Καινοτόμες

Διαβάστε περισσότερα

ECVET WORKSHOP 23-10-2012. http://www.youtube.com/watch?v=0w1bzgyftni&feature=youtu.be. Κωστή Παλαμά 6-8, 11141 Αθήνα, τηλ. 210 2120700, www.eiead.

ECVET WORKSHOP 23-10-2012. http://www.youtube.com/watch?v=0w1bzgyftni&feature=youtu.be. Κωστή Παλαμά 6-8, 11141 Αθήνα, τηλ. 210 2120700, www.eiead. http://www.youtube.com/watch?v=0w1bzgyftni&feature=youtu.be ECVET WORKSHOP 23-10-2012 Υπό την εποπτεία του Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας Κωστή Παλαμά 6-8, 11141 Αθήνα, τηλ. 210

Διαβάστε περισσότερα

Ο νέος ρόλος των προσόντων και η στροφή προς τα μαθησιακά αποτελέσματα. Η περίπτωση των διεθνών προσόντων

Ο νέος ρόλος των προσόντων και η στροφή προς τα μαθησιακά αποτελέσματα. Η περίπτωση των διεθνών προσόντων Ο νέος ρόλος των προσόντων και η στροφή προς τα μαθησιακά αποτελέσματα. Η περίπτωση των διεθνών προσόντων Πάτρα 16 Νοεμβρίου 2012 Λουκάς Ζαχείλας, Ανώτερος εμπειρογνώμων,cedefop E-mail: loukas.zahilas@cedefop.europa.eu

Διαβάστε περισσότερα

Maria Gravani Open University of Cyprus Maria.gravani@ouc.ac.cy

Maria Gravani Open University of Cyprus Maria.gravani@ouc.ac.cy Αντλεί από το πρόσφατο βιβλίο μας: Gravani, M. N. & Ioannidou, A. (2014). Adult and Continuing Education in Cyprus. W. Bertelmann Verlag DIE (German Institute for Adult Education): Bonn, Germany. [Country

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκό Σύστημα Μεταφοράς Πιστωτικών Μονάδων Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης (ECVET)

Ευρωπαϊκό Σύστημα Μεταφοράς Πιστωτικών Μονάδων Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης (ECVET) ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ECVET : ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ 2 Οκτωβρίου 2006, Espoo ECVET : Προσχέδιο τεχνικών προδιαγραφών Ευρωπαϊκό Σύστημα Μεταφοράς Πιστωτικών Μονάδων Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και

Διαβάστε περισσότερα

Το Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων της Κύπρου

Το Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων της Κύπρου Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Το Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων της Κύπρου Αντρέας Ελευθερίου NCP-CyQF ΓΕΤΕ ΜΤΕΕ, 8/11/2013 11/22/2013 1 NQF EQF NQF 6 5 4 3 2 1 8 7 6 5 4 3 2 8 7 6 5 4 3 2 1 1 2 ΟΡΙΣΜΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Κινητικοτητα. Εκπαιδευση Προτυπα

Κινητικοτητα. Εκπαιδευση Προτυπα Αναγνωριση Ποιοτητα Κινητικοτητα Εκπαιδευση Προτυπα Απασχολησιµοτητα Ανάπτυξη της Αγοράς Εργασίας Σχετικά Προσόντα και κατάρτιση Η VSPORT + Έργο Ο βασικός στόχος του VSPORT είναι να αναπτυχθεί ένα διατομεακό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΕ ΤΑ ΙΣΧΥΟΝΤΑ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΕ ΤΑ ΙΣΧΥΟΝΤΑ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΕ ΤΑ ΙΣΧΥΟΝΤΑ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Εισηγητής Χατζηευστρατίου Ιγνάτιος Μόνιμος Πάρεδρος Π.Ι. Γνωρίσματα Ελληνικού Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΟΠΠΕΠ»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΟΠΠΕΠ» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΟΠΠΕΠ» To Κέντρο Συνεχιζόμενης Εκπαίδευσης και Επιμόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης Παράλληλα Κείµενα Θεσμοί, όργανα και της ευρωπαϊκής πολιτικής Hεκπαιδευτικήπολιτικήκαιτασυστήματαδιαβίου εκπαίδευσης στη σύγχρονη Ευρώπη σε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΛΟΙΠΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ» ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ. Άρθρο 1 Σκοπός πεδίο εφαρμογής

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΛΟΙΠΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ» ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ. Άρθρο 1 Σκοπός πεδίο εφαρμογής ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΛΟΙΠΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ» ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ Άρθρο 1 Σκοπός πεδίο εφαρμογής 1. Σκοπός του παρόντος νόμου είναι η ανάπτυξη της διά βίου μάθησης, μέσω της

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ-ΜΕΛΗ ΤΗΣ Ε.Ε: ΘΕΣΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ

Η ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ-ΜΕΛΗ ΤΗΣ Ε.Ε: ΘΕΣΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Η ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ-ΜΕΛΗ ΤΗΣ Ε.Ε: ΘΕΣΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Ενότητα Β: Η ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ : ΤΟ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

WEB GIS ΤΕΕ 12 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2013

WEB GIS ΤΕΕ 12 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2013 WEB GIS ΤΕΕ 12 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 213 Παρουσίαση της ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΣΥΜΠΡΑΞΗΣ ΑΣΤΙΕΤ Παρουσίαση του Προγράµµατος Ποιοι είναι οι στόχοι του προγράµµατος Δράσεις - Τι πρόκειται να κάνουµε ακριβώς Χρονοδιάγραµµα έργου

Διαβάστε περισσότερα

Οι Στόχοι της Διαδικασίας της Bologna

Οι Στόχοι της Διαδικασίας της Bologna Η Διαδικασία της Bologna και o Ευρωπαϊκός Χώρος Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ο πρωταρχικός στόχος της διαδικασίας της Bologna είναι η δημιουργία ενός ενιαίου Ευρωπαϊκού χώρου στην Ανώτερη Εκπαίδευση, που προωθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ» Το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών στο πλαίσιο των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων δια βίου μάθησης που οργανώνει, θα υλοποιήσει

Διαβάστε περισσότερα

Η προώθηση της Διασφάλισης Ποιότητας στο πεδίο της Διά Βίου Μάθησης

Η προώθηση της Διασφάλισης Ποιότητας στο πεδίο της Διά Βίου Μάθησης Η προώθηση της Διασφάλισης Ποιότητας στο πεδίο της Διά Βίου Μάθησης Παρουσίαση 23.9.2014 Παυλίνα Φιλιπποπούλου Εθνικός Εκπρόσωπος στο δίκτυο EQAVET & Προϊσταμένη Τμήματος Εθνικού Συστήματος Ποιότητας-

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Εξετάσεις πιστοποίησης της ελληνομάθειας που θα διενεργηθούν στο πλαίσιο του προγράμματος «Εκμάθηση της ελληνικής γλώσσας σε πιστοποιημένα κέντρα επαγγελματικής κατάρτισης, για άνεργους

Διαβάστε περισσότερα

Η Ενέργεια περιλαμβάνει ενδεικτικά τις ακόλουθες κατηγορίες Πράξεων:

Η Ενέργεια περιλαμβάνει ενδεικτικά τις ακόλουθες κατηγορίες Πράξεων: Ενέργεια 2.1.2 : Αξιολόγηση εκπαιδευτικού έργου Για να βελτιωθεί η ποιότητα του εκπαιδευτικού συστήματος, η αξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου που αφορά την πρωτοβάθμια, την δευτεροβάθμια γενική και τεχνική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ

ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 4: «Αναβάθμιση των συστημάτων αρχικής επαγγελματικής κατάρτισης και επαγγελματικής εκπαίδευσης και σύνδεση της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας στις 8 Περιφέρειες Σύγκλισης» Στρατηγική

Διαβάστε περισσότερα

EC-ASE: European Certificate for Consultants of Social Economy

EC-ASE: European Certificate for Consultants of Social Economy Μεθοδολογία Αντιστοίχισης των Προσόντων με το Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Επαγγελματικών Προσόντων (EQF) EC-ASE: European Certificate for Consultants of Social Economy «European Certificate for Consultants of Social

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Σεμινάριο εξειδικευμένων γνώσεων 25 Μαΐου 15 Ιουνίου 2015 Σύμφωνα με τον Εθνικό Οργανισμό Πιστοποίησης Προσόντων και Επαγγελματικού Προσανατολισμού (Ε.Ο.Π.Π.Ε.Π.) για την ένταξη των Εκπαιδευτών Ενηλίκων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ. Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ. Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ Η Ευρωπαϊκή Διάσκεψη Νέων είναι ένα στοιχείο της διαδικασίας του Διαρθρωμένου Διαλόγου που φέρνει σε επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

ROMACT. Ευρωπαϊκή Έκθεση

ROMACT. Ευρωπαϊκή Έκθεση ROMACT Διευρύνοντας την προσβασιμότητα των γυναικών Ρομά στα συστήματα επικύρωσης της μη-τυπικής και άτυπης μάθησης. Ευρωπαϊκή Έκθεση Έχει εκπονηθεί από το Διαπολιτισμικό Ινστιτούτο της Τιμισοάρα, Ρουμανία,

Διαβάστε περισσότερα

Πλαίσια επαγγελματικών προσόντων: καταλύτες για τη δια βίου μάθηση Το νέο Ευρωπαϊκό περιβάλλον εκπαίδευσης και κατάρτισης

Πλαίσια επαγγελματικών προσόντων: καταλύτες για τη δια βίου μάθηση Το νέο Ευρωπαϊκό περιβάλλον εκπαίδευσης και κατάρτισης Πλαίσια επαγγελματικών προσόντων: καταλύτες για τη δια βίου μάθηση Το νέο Ευρωπαϊκό περιβάλλον εκπαίδευσης και κατάρτισης Αθήνα 18 Ιουνίου 2009, Διήμερη συνάντηση εργασίας του ΤΕΕ «Πιστοποίηση Επαγγελματικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣΚΑΙΣΥΣΤΗΜΑΤΑΔΙΑΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ. Δια βίου Μάθηση και Πιστοποίηση Προσόντων: Εθνικό και ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προσόντων

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣΚΑΙΣΥΣΤΗΜΑΤΑΔΙΑΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ. Δια βίου Μάθηση και Πιστοποίηση Προσόντων: Εθνικό και ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προσόντων ΠΟΛΙΤΙΚΕΣΚΑΙΣΥΣΤΗΜΑΤΑΔΙΑΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Δια βίου Μάθηση και Πιστοποίηση Προσόντων: Εθνικό και ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προσόντων Σκοπός Αποτελείηεξοικείωσημεμιασειράεννοιών, όρωνκαιθεσμικών εργαλείων τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

Κ Ε Κ Α Π Ε Λ Α.Ε. ΚΕΝΤΡΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΛΕΣΒΟΥ

Κ Ε Κ Α Π Ε Λ Α.Ε. ΚΕΝΤΡΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΛΕΣΒΟΥ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΙΑ TΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «Επιταγή εισόδου στην αγορά εργασίας για ανέργους νέους ηλικίας έως 29 ετών» VOUCHER 29 Το ΚΕΚ της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου με την επωνυμία ΚΕΚΑΠΕΛ Α.Ε (Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση των Ικανοτήτων Competence Assessment

Αξιολόγηση των Ικανοτήτων Competence Assessment Αξιολόγηση των Ικανοτήτων Competence Assessment Μια σύντομη μελέτη της κατάστασης στη Σουηδία LIFELONG LEARNING PROGRAMME, INNOVATIONS TRANSFER AGREEMENT DE/10/LLP-LdV/TOI/147367/ 2010-1-DE2-LEO05-05359

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ECVET ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ. 15 Οκτωβρίου 2014 Λευκωσία

ECVET ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ. 15 Οκτωβρίου 2014 Λευκωσία ECVET ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ 15 Οκτωβρίου 2014 Λευκωσία Περιεχόμενα Α Β Γ Δ Ε Πλαίσιο Πολιτικής για την ΕΕΚ (Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ UNIVERSITIES4EU-U4EU

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ UNIVERSITIES4EU-U4EU ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ UNIVERSITIES4EU-U4EU Το Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Σχολή Οικονομικών, Επιχειρηματικών και Διεθνών Σπουδών, Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών προσκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΟΠΠΕΠ»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΟΠΠΕΠ» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΟΠΠΕΠ» To Κέντρο Συνεχιζόμενης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος

Πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος Πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για την εγγραφή στο Μητρώο Επιστημονικών Συνεργατών του ΙΝΕ ΓΣΕΕ ΜΕΣΙΝΕ εξειδικευμένων επιστημονικών συνεργατών στα πεδία της αγοράς εργασίας ή της συμβουλευτικής υποστήριξης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΕΚΕ 2013 2014»

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΕΚΕ 2013 2014» ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΕΚΕ 2013 2014» Γ Ε Ν Ι Κ Α Σ Τ Ο Ι Χ Ε Ι Α Πρόγραμμα Διαγωνισμός : Καλλιέργεια Ερευνητικής και Καινοτομικής Κουλτούρας : Τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το 2007 και Καταληκτικές Ημερομηνίες

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το 2007 και Καταληκτικές Ημερομηνίες ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το και Καταληκτικές Ημερομηνίες Το Πρόγραμμα Δια Βίου Μάθησης -2013 απευθύνεται σε όλους τους τομείς και επίπεδα εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Ινστιτούτο Εργασίας της ΓΣΕΕ

Ινστιτούτο Εργασίας της ΓΣΕΕ Πληροφοριακό έντυπο για την ενημέρωση των πρώην εργαζόμενων της NUTRIART καθώς και νέων ανέργων, ηλικίας κάτω των 30 ετών που βρίσκονται εκτός εργασίας εκπαίδευσης ή κατάρτισης (NEETs), για το Έργο: «Υλοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ, ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΜΕΑΚΩΝ ΕΠ ΤΟΥ ΕΚΤ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Ε.Π. "ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεωμένο Ευρωπαϊκό θεματολόγιο για την Eκπαίδευση Eνηλίκων 2012-14

Ανανεωμένο Ευρωπαϊκό θεματολόγιο για την Eκπαίδευση Eνηλίκων 2012-14 Ανανεωμένο Ευρωπαϊκό θεματολόγιο για την Eκπαίδευση Eνηλίκων 2012-14 (A renewed European agenda for adult learning 2012-14) Μαθαίνω για καλύτερη ζωή και καλύτερες ευκαιρίες απασχόλησης Ανανεωμένο Ευρωπαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΗΛΕΦΩΝΟ: 210 7491678 Αθήνα, 08/07/2015 FAX : 210 7489130 E-mail: president@ekke.gr ΑΠΟΦΑΣΗ

ΤΗΛΕΦΩΝΟ: 210 7491678 Αθήνα, 08/07/2015 FAX : 210 7489130 E-mail: president@ekke.gr ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Ε Θ Ν Ι ΚΟ Κ Ε Ν Τ Ρ Ο ΚΟ Ι Ν Ω Ν Ι Κ Ω Ν Ε Ρ Ε Υ Ν Ω Ν ( E K K E ) Κρατίνου 9 & Αθηνάς, 10552

Διαβάστε περισσότερα

Δράσεις κατάρτισης/ επιμόρφωσης. Νομική και Οικονομική συμβουλευτική Επιχειρήσεων #δράση 12. Φορέας υλοποίησης

Δράσεις κατάρτισης/ επιμόρφωσης. Νομική και Οικονομική συμβουλευτική Επιχειρήσεων #δράση 12. Φορέας υλοποίησης Δράσεις κατάρτισης/ Νομική και Οικονομική συμβουλευτική Επιχειρήσεων #δράση 12 επιμόρφωσης Τοπικό Σχέδιο Δράσης «Δίκτυο για την Κοινωνική Οικονομία και την Απασχόληση Γυναικών Επιστημόνων στο Θριάσιο Πεδίο»

Διαβάστε περισσότερα

Η Επαγγελματική Εκπ/ση & Κατάρτιση (ΕΕΚ) ΣΤΗΝ ΕΛΛAΔΑ, 2011 Ινστιτούτο Ανάπτυξης Επιχειρηματικότητας, Λάρισα, Ελλάδα Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Μυτιλήνη,

Η Επαγγελματική Εκπ/ση & Κατάρτιση (ΕΕΚ) ΣΤΗΝ ΕΛΛAΔΑ, 2011 Ινστιτούτο Ανάπτυξης Επιχειρηματικότητας, Λάρισα, Ελλάδα Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Μυτιλήνη, Η Επαγγελματική Εκπ/ση & Κατάρτιση (ΕΕΚ) ΣΤΗΝ ΕΛΛAΔΑ, 2011 Ινστιτούτο Ανάπτυξης Επιχειρηματικότητας, Λάρισα, Ελλάδα Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Μυτιλήνη, Ελλάδα 1 ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΕΛΛAΔΑ: ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Πολιτική Διασφάλισης Ποιότητας στην Επαγγελματική Εκπαίδευση & Κατάρτιση: Ο ρόλος των παρόχων κατάρτισης και των εκπαιδευτών

ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Πολιτική Διασφάλισης Ποιότητας στην Επαγγελματική Εκπαίδευση & Κατάρτιση: Ο ρόλος των παρόχων κατάρτισης και των εκπαιδευτών ΣΥΝΕΔΡΙΟ Πολιτική Διασφάλισης Ποιότητας στην Επαγγελματική Εκπαίδευση & Κατάρτιση: Ο ρόλος των παρόχων κατάρτισης και των εκπαιδευτών Πνευματικό Κέντρο Δήμου Αθηναίων (Ακαδημίας 50) Τρίτη 23 Σεπτεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

«Δράσεις κοινωνικής ένταξης για ευάλωτες ομάδες στο Νομό Ιωαννίνων»

«Δράσεις κοινωνικής ένταξης για ευάλωτες ομάδες στο Νομό Ιωαννίνων» ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΥΜΠΡΑΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΒΙΟΤΕΧΝΩΝ ΝΟΜΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ «Δράσεις κοινωνικής ένταξης για ευάλωτες ομάδες στο Νομό Ιωαννίνων» ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞH ΔΙΚΤΥΩΣΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ Α.Σ Επαγγελματοβιοτεχνών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ EUROPEAN LANGUAGE LABEL ΕΘΝΙΚΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ 2013

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ EUROPEAN LANGUAGE LABEL ΕΘΝΙΚΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ------ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ (Ι.Κ.Υ.) ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΔΙΕΘΝΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ------ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΚΑΘΙΔΡΥΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ (2007-2013)

ΕΓΚΑΘΙΔΡΥΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ (2007-2013) ΕΓΚΑΘΙΔΡΥΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ (2007-2013) Πρόσκληση για Επίδειξη Ενδιαφέροντος από Εξεταστές για την Εξασφάλιση Υπηρεσιών έναντι αμοιβής με σκοπό την Εξέταση

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΥΠΟΔΟΜΗΣ Μαρούσι, 27/06/2014 ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΟΥ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ Αρ. Πρωτ. 6617

ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΥΠΟΔΟΜΗΣ Μαρούσι, 27/06/2014 ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΟΥ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ Αρ. Πρωτ. 6617 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΥΠΟΔΟΜΗΣ Μαρούσι, 7/06/014 ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΟΥ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ Αρ. Πρωτ.

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλειοθήκη πρόσθετων δεικτών ποιότητας στη διά βίου μάθηση

Εργαλειοθήκη πρόσθετων δεικτών ποιότητας στη διά βίου μάθηση Εργαλειοθήκη πρόσθετων δεικτών ποιότητας στη διά βίου μάθηση 1. Βαθμός προσέλκυσης εκπαιδευτών στη ΔΒΜ 2. Βαθμός εμπλουτισμού του μητρώου εκπαιδευτών ΔΒΜ 3. Βαθμός εμπλουτισμού του καταλόγου επαγγελματικών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓIΑΣ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓIΑΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓIΑΣ Το πρόγραμμα της Πρακτικής Άσκησης Φοιτητών αποτελεί έργο του Πανεπιστημίου Πειραιώς ενταγμένο στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση» (ΕΠΕΔΒΜ),

Διαβάστε περισσότερα

που υλοποιεί η ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΥΜΠΡΑΞΗ «ΚΟΡΙΝΘΙΑΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ»

που υλοποιεί η ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΥΜΠΡΑΞΗ «ΚΟΡΙΝΘΙΑΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ» ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ «ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΤΟΠΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΟΡΙΝΘΙΑ» που υλοποιεί η ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΥΜΠΡΑΞΗ «ΚΟΡΙΝΘΙΑΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ» Η ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΟΜΟΙ ΜΕΤΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΤΟ ΝΕΟ ΕΠΑ.Λ.

ΔΡΟΜΟΙ ΜΕΤΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΤΟ ΝΕΟ ΕΠΑ.Λ. ΔΡΟΜΟΙ ΜΕΤΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΤΟ ΝΕΟ ΕΠΑ.Λ. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Κωνσταντίνος Καλτσάς ΔΡΑΜΑΣ Σχολικός Σύμβουλος ΠΕ17.03 ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Ενημέρωση για τα προγράμματα επιχορήγησης ωφελουμένων με Επιταγές Κατάρτισης για τη λήψη υπηρεσιών επαγγελματικής κατάρτισης και πιστοποίησης

Θέμα: Ενημέρωση για τα προγράμματα επιχορήγησης ωφελουμένων με Επιταγές Κατάρτισης για τη λήψη υπηρεσιών επαγγελματικής κατάρτισης και πιστοποίησης Θέμα: Ενημέρωση για τα προγράμματα επιχορήγησης ωφελουμένων με Επιταγές Κατάρτισης για τη λήψη υπηρεσιών επαγγελματικής κατάρτισης και πιστοποίησης Αγαπητοί φίλοι, Το πρόβλημα της ανεργίας καθημερινά κλιμακώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Τα Μεταπτυχιακά Προγράμματα και τα Προγράμματα Κατάρτισης της Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.

Τα Μεταπτυχιακά Προγράμματα και τα Προγράμματα Κατάρτισης της Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Τα Μεταπτυχιακά Προγράμματα και τα Προγράμματα Κατάρτισης της Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Σπύρος Πανέτσος Επιστ. Υπευθ. Γραφείου Διασύνδεσης Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Η Ανώτατη Σχολή Παιδαγωγικής και Τεχνολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Ο στόχος αυτός είναι σε άμεση συνάρτηση με τη στρατηγική της Λισαβόνας, και συγκεκριμένα την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μέσω:

Ο στόχος αυτός είναι σε άμεση συνάρτηση με τη στρατηγική της Λισαβόνας, και συγκεκριμένα την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μέσω: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Δελτίο Τύπου Ομιλία Γενικού Γραμματέα Διαχείρισης Κοινοτικών & Άλλων Πόρων Του Υπουργείου Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας Κυρίου Κωνσταντίνου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ. E-learning. Οδηγός Σπουδών

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ. E-learning. Οδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ E-learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος Οικονομικής Επιστήμης, σας καλωσορίζει

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Ένα πρόβλημα που μας αφορά όλους Το φαινόμενο της φτώχειας παραμένει κυρίαρχο στις σύγχρονες κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Κέντρο Επαγγελματικού Προσανατολισμού

Εθνικό Κέντρο Επαγγελματικού Προσανατολισμού ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Εθνικό Κέντρο Επαγγελματικού Προσανατολισμού Εθνική βάση Δεδομένων Εκπαιδευτικών Ευκαιριών «Πλοηγός» - Ploteus II Αναζητήστε εκπαιδευτικές ευκαιρίες

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Διασφάλισης Ποιότητας Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος

Πολιτική Διασφάλισης Ποιότητας Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος Πολιτική Διασφάλισης Ποιότητας Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος Σκοπός: Ο σκοπός της πολιτικής ποιότητας του Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος είναι η συνεχής και συστηματική διασφάλιση, βελτίωση και

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος για την Σύναψη Σύμβασης Έργου με Επιστημονικό Συνεργάτη (ΙΕΚ, ΕΠΑΣ, ΕΠΑΛ)

Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος για την Σύναψη Σύμβασης Έργου με Επιστημονικό Συνεργάτη (ΙΕΚ, ΕΠΑΣ, ΕΠΑΛ) Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος για την Σύναψη Σύμβασης Έργου με Επιστημονικό Συνεργάτη (ΙΕΚ, ΕΠΑΣ, ΕΠΑΛ) Στο πλαίσιο της κατηγορίας Πράξης: «1.1 Σχεδιασμός και εφαρμογή μεταρρυθμίσεων στα συστήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ»

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ» «H AΠΑΣΧΟΛΗΣΗ A ΩΣ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ» Ημερίδα του ΠΑΣΥΠΚΑ «Δράσεις ένταξης των κινητικά αναπήρων στην παραγωγική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Η δια βίου μάθηση ως εκπαιδευτική πολιτική: κρίσιμα ζητήματα και προτάσεις

Η δια βίου μάθηση ως εκπαιδευτική πολιτική: κρίσιμα ζητήματα και προτάσεις LOGO Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας Παράρτημα Ανατολικής Μακεδονίας Σέρρες, 17/10/2010 Η δια βίου μάθηση ως εκπαιδευτική πολιτική: κρίσιμα ζητήματα και προτάσεις Δρ. Γεώργιος A. Κουλαουζίδης Μαθηματικός

Διαβάστε περισσότερα

3 η Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος για την Σύναψη Σύμβασης Έργου με Επιστημονικό Συνεργάτη στην περιφέρεια Δ. Ελλάδας (Πάτρα) (ΙΕΚ, ΕΠΑΣ, ΕΠΑΛ)

3 η Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος για την Σύναψη Σύμβασης Έργου με Επιστημονικό Συνεργάτη στην περιφέρεια Δ. Ελλάδας (Πάτρα) (ΙΕΚ, ΕΠΑΣ, ΕΠΑΛ) 3 η Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος για την Σύναψη Σύμβασης Έργου με Επιστημονικό Συνεργάτη στην περιφέρεια Δ. Ελλάδας (Πάτρα) (ΙΕΚ, ΕΠΑΣ, ΕΠΑΛ) Στο πλαίσιο της Πράξης: «Πρόσβαση στην Αγορά Εργασίας:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΤΗΣ ΕΕ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΤΗΣ ΕΕ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Β: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΤΗΣ ΕΕ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Τουριστικές Μονάδες».

Τουριστικές Μονάδες». 1 Περιεχόμενα 1. Εισαγωγή... 3 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση DQS DIN EN ISO 9001:2008... 4 3. Κατηγορίες Υποψηφίων που Γίνονται Δεκτοί στο Πρόγραμμα - Τρόπος Eνταξης... 5 4. Το ΧΟΡΗΓΟΥΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ενέργεια 2.4.2 : Πρακτική Άσκηση και Γραφεία Διασύνδεσης Η παρούσα Ενέργεια στοχεύει, μέσω δύο διακριτών παρεμβάσεων, στην ουσιαστική σύζευξη της

Ενέργεια 2.4.2 : Πρακτική Άσκηση και Γραφεία Διασύνδεσης Η παρούσα Ενέργεια στοχεύει, μέσω δύο διακριτών παρεμβάσεων, στην ουσιαστική σύζευξη της Ενέργεια 2.4.2 : Πρακτική Άσκηση και Γραφεία Διασύνδεσης Η παρούσα Ενέργεια στοχεύει, μέσω δύο διακριτών παρεμβάσεων, στην ουσιαστική σύζευξη της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας. Η πρώτη παρέμβαση αφορά

Διαβάστε περισσότερα

Έργο : «Πράσινη Πολιτεία: Τοπική Πρωτοβουλία απασχόλησης και επιχειρηματικότητας των Ρομά Δυτικής Αττικής» (ΤΟΠ-ΕΚΟ)

Έργο : «Πράσινη Πολιτεία: Τοπική Πρωτοβουλία απασχόλησης και επιχειρηματικότητας των Ρομά Δυτικής Αττικής» (ΤΟΠ-ΕΚΟ) Δικαιούχος: Αναπτυξιακή Σύμπραξη (Α.Σ.) «Πράσινη Πολιτεία: Τοπική Πρωτοβουλία απασχόλησης και επιχειρηματικότητας των Ρομά Δυτικής Αττικής» Διεύθυνση: Γληνού και Νάξου 14, Αγία Βαρβάρα Τ.Κ. 12351 Τηλέφωνο

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικός Οδικός Χάρτης Προσόντων Δομή Μεθοδολογία ανάπτυξης - Ανασκόπηση προτεραιοτήτων

Εθνικός Οδικός Χάρτης Προσόντων Δομή Μεθοδολογία ανάπτυξης - Ανασκόπηση προτεραιοτήτων ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Εργαστήριο Συστημάτων Αποφάσεων και Διοίκησης Εθνικός Οδικός Χάρτης Προσόντων Δομή Μεθοδολογία ανάπτυξης - Ανασκόπηση προτεραιοτήτων Δρ. Χάρης Δούκας, Λευτέρης Σίσκος Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Η Εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Συστήματος Πιστωτικών Μονάδων (ECVET) στην Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση.

Η Εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Συστήματος Πιστωτικών Μονάδων (ECVET) στην Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση. Η Εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Συστήματος Πιστωτικών Μονάδων (ECVET) στην Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση. Δρ. Στυλιανός Μαυρομούστακος Εκτελεστικός Διευθυντής, Intercollege ECVET Expert Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

ROM ACT. Ευρωπαϊκή Έκθεση

ROM ACT. Ευρωπαϊκή Έκθεση ROM ACT ιευρύνοντας την προσβασιμότητα των γυναικών Ρομά στα συστήματα επικύρωσης της μη-τυπικής και άτυπης μάθησης Ευρωπαϊκή Έκθεση ROM ACT Consortium Έχει εκπονηθεί από το Intercultural Institute της

Διαβάστε περισσότερα

Επικύρωσητηςμητυπικήςκαι άτυπηςμάθησης

Επικύρωσητηςμητυπικήςκαι άτυπηςμάθησης Επικύρωσητηςμητυπικήςκαι άτυπηςμάθησης Θεσσαλονίκη 30 Νοεμβρίου 2011 Λουκάς Ζαχείλας, Cedefop, loukas.zahilas@cedefop.europa.eu 1 Ευρώπη2020 ΣτοεπίπεδοτηςΕΕ Εφαρμογή των αρχών της ΔΒΜ χρησιμοποιώντας και

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκευή 06/03/2015 Αρ. Πρ.: 64

Παρασκευή 06/03/2015 Αρ. Πρ.: 64 Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος για σύναψη συμβάσεων μίσθωσης έργου ιδιωτικού δικαίου για την παροχή εκπαιδευτικού έργου στο πλαίσιο υλοποίησης της Πράξης «Τοπικές Συνεργατικές Δράσεις ενάντια στην Ανεργία

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικά Σεμινάρια για το ECVET

Επιμορφωτικά Σεμινάρια για το ECVET Επιμορφωτικά Σεμινάρια για το ECVET Δρ. Γεώργιος Χωραττάς Υπεύθυνος για την Τεχνική Επαγγελματική Κατάρτιση Κέντρο Παραγωγικότητας ECVET EXPERT Σεπτέμβριος 2014: 23/9 Λευκωσία, 24/9 Πάφος, 25/9 Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση Γλωσσάρι Η ομάδα MATURE διαθέτει σημαντική εμπειρία στη διαχείριση και υλοποίηση Ευρωπαϊκών προγραμμάτων και γνωρίζει ότι τα ζητήματα επικοινωνίας ενδέχεται να προκαλέσουν σύγχυση. Προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

5η ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΓΙΑ ΜΕΤΑΝΑΣΤΡΙΕΣ / ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΑΠΟ ΕΘΝΙΚΕΣ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ

5η ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΓΙΑ ΜΕΤΑΝΑΣΤΡΙΕΣ / ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΑΠΟ ΕΘΝΙΚΕΣ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ 5η ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΓΙΑ ΜΕΤΑΝΑΣΤΡΙΕΣ / ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΑΠΟ ΕΘΝΙΚΕΣ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΟΙΜΙΟ 5 η ΕΝΟΤΗΤΑ Στην 5η Ενότητα - ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΓΙΑ ΜΕΤΑΝΑΣΤΡΙΕΣ / ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΑΠΟ ΕΘΝΙΚΕΣ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ περιγράφουμε

Διαβάστε περισσότερα

Το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού, Εκπαίδευση και Διά Βίου Μάθηση» Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού, Εκπαίδευση και Διά Βίου Μάθηση» Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού, Εκπαίδευση και Διά Βίου Μάθηση» Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Ένα από τα επτά Τομεακά/ Εθνικά Επιχειρησιακά Προγράμματα με τη συγχρηματοδότηση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΟΓΟΝΕΪΚΕΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ: ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΗ ΔΥΤΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ MONH.ΓΕΝΙΑ 100 ΆΝΕΡΓΟΙ ΑΡΧΗΓΟΊ ΜΟΝΟΓΟΝΕΪΚΏΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΏΝ

ΜΟΝΟΓΟΝΕΪΚΕΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ: ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΗ ΔΥΤΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ MONH.ΓΕΝΙΑ 100 ΆΝΕΡΓΟΙ ΑΡΧΗΓΟΊ ΜΟΝΟΓΟΝΕΪΚΏΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΏΝ ΜΟΝΟΓΟΝΕΪΚΕΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ: ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΗ ΔΥΤΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ MONH.ΓΕΝΙΑ 100 ΆΝΕΡΓΟΙ ΑΡΧΗΓΟΊ ΜΟΝΟΓΟΝΕΪΚΏΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΏΝ ΕΝΗΜΈΡΩΣΗ - ΚΑΤΆΡΤΙΣΗ - ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΉ - ΔΙΚΤΎΩΣΗ ΕΝΤΑΞΗ ΑΝΈΡΓΩΝ ΣΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτική - Επιμορφωτική Συνάντηση Ευρωπαϊκής Ατζέντας για την Κατάρτιση και Εκπαίδευση Ενηλίκων

Ενημερωτική - Επιμορφωτική Συνάντηση Ευρωπαϊκής Ατζέντας για την Κατάρτιση και Εκπαίδευση Ενηλίκων Ενημερωτική - Επιμορφωτική Συνάντηση Ευρωπαϊκής Ατζέντας για την Κατάρτιση και Εκπαίδευση Ενηλίκων «Εκπαίδευση και Κατάρτιση Ενηλίκων στις Κυκλάδες: Αμβλύνοντας εκπαιδευτικές, κοινωνικές και επαγγελματικές

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: 6η Τροποποίηση της Πράξης "Σχολές Γονέων -ΑΠ8" με κωδικό MIS 216957 στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα "Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση" ΑΠΟΦΑΣΗ

ΘΕΜΑ: 6η Τροποποίηση της Πράξης Σχολές Γονέων -ΑΠ8 με κωδικό MIS 216957 στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Ε.Π. "ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ" Ταχ. Δ/νση : Κωνσταντινουπόλεως 45-49

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣ ΠΡΑΣΙΝΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΟΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ

ΑΣ ΠΡΑΣΙΝΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΟΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΑΣ ΠΡΑΣΙΝΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΟΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΑΞΗΣ: «ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΜΙΚΡΟ-ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΜΕΣΩ ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΠΡΑΣΙΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ» ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΔΡΑΣΗΣ ΕΡΓΑΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Το YOUTHPASS στην ΕΕΥ. INFO KIT Μέρος 2. Πρόγραμμα «Νέα Γενιά σε Δράση»

Το YOUTHPASS στην ΕΕΥ. INFO KIT Μέρος 2. Πρόγραμμα «Νέα Γενιά σε Δράση» Το YOUTHPASS στην ΕΕΥ Πρόγραμμα «Νέα Γενιά σε Δράση» INFO KIT Μέρος 2 Μάης 2011 1. Η ΕΕΥ ως εμπειρία μάθησης Η συμμετοχή ως εθελοντής ΕΕΥ είναι μια πολύτιμη προσωπική, κοινωνική και πολιτισμική εμπειρία,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Ε.Π. "ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ" Ταχ. Δ/νση : Πιττακού 2-4 & Περιάνδρου Αθήνα Ταχ.Κώδικας : 10558

Διαβάστε περισσότερα

Το Cedefop με λίγα λόγια. Ο οργανισμός που στηρίζει την ευρωπαϊκή πολιτική για την ανάπτυξη των επαγγελματικών δεξιοτήτων

Το Cedefop με λίγα λόγια. Ο οργανισμός που στηρίζει την ευρωπαϊκή πολιτική για την ανάπτυξη των επαγγελματικών δεξιοτήτων Το Cedefop με λίγα λόγια Ο οργανισμός που στηρίζει την ευρωπαϊκή πολιτική για την ανάπτυξη των επαγγελματικών δεξιοτήτων Περισσότερες πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Ένωση μπορούν να αναζητηθούν στο διαδίκτυο,

Διαβάστε περισσότερα

(Lifelong Learning Programme - LLP) 2007-2013

(Lifelong Learning Programme - LLP) 2007-2013 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ (Lifelong Learning Programme - LLP) 2007-2013 Νοέµβριος 2011 Πρόγραµµα ιά Βίου Μάθησης Το κοινοτικό Πρόγραμμα Δράσης στους τομείς της Εκπαίδευσης και της κατάρτισης. Απευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

2. ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΕΙΣ: ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ DQS DIN EN ISO 9001:2008

2. ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΕΙΣ: ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ DQS DIN EN ISO 9001:2008 2 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το Κέντρο Επαγγελματικής Κατάρτισης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών σας καλωσορίζει στο Πρόγραμμα Συμπληρωματικής εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης και συγκεκριμένα στο εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται

1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται 1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο πρόγραμμα - Προαπαιτούμενα 5. Η Βεβαιωση

Διαβάστε περισσότερα

1. Το Υπογεγραμμένο Σύμφωνο Συνεργασίας του Δήμου με τη Γ.Γ.Δ.Β.Μ. για την Ίδρυση και Λειτουργία των Κ.Δ.Β.Μ.

1. Το Υπογεγραμμένο Σύμφωνο Συνεργασίας του Δήμου με τη Γ.Γ.Δ.Β.Μ. για την Ίδρυση και Λειτουργία των Κ.Δ.Β.Μ. Αθήνα, 10 Αυγούστου 2012 Αρ. Πρωτ.: 602/10/21977 Ανοιχτή Πρόσκληση προς τους Δήμους της Επικράτειας στο πλαίσιο των Πράξεων: «ΚΕΝΤΡΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΕΜΒΕΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΠΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δράσεις υποστήριξης καινοτομίας και συνεργασιών επιχειρήσεων

Δράσεις υποστήριξης καινοτομίας και συνεργασιών επιχειρήσεων Ινστιτούτο Μικρών Επιχειρήσεων Γενική Συνομοσπονδία Επαγγελματιών Βιοτεχνών Εμπόρων Ελλάδας Δράσεις υποστήριξης καινοτομίας και συνεργασιών επιχειρήσεων Υποστηρίζουμε τη μικρή επιχείρηση, Ενισχύουμε την

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΚΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Νίκης 33, 105 57, Αθήνα Τηλ.: 210 3314837, Fax: 210 3212785, E-mail: mail@ipem-doe.gr

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΚΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Νίκης 33, 105 57, Αθήνα Τηλ.: 210 3314837, Fax: 210 3212785, E-mail: mail@ipem-doe.gr Αθήνα, 24.03.2015 Αριθ. Πρωτ.:894 Πληροφορίες: Γ. Γιούρντας, Ν. Υφαντόπουλος Τηλ. 210 3314837 e-mail: mail@ipem-doe.gr Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος Συμμετοχής στις Επιμορφωτικές Πρωτοβουλίες του ΙΠΕΜ/ΔΟΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΒΙΚΣ9-4ΚΞ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

ΑΔΑ: ΒΙΚΣ9-4ΚΞ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Ε.Π. "ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ" Ταχ. Δ/νση : Κωνσταντινουπόλεως 45-49

Διαβάστε περισσότερα