ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ - ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ - ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΗΣ"

Transcript

1 1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ - ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΚΙΝΗΤΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΗΣ ΕΜΦΥΤΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Π. ΓΑΡΕΦΗΣ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΜΟΙΟΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΣΤΗ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚH ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΚΡΑΝΙΟΓΝΑ- ΘΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΕΥΑΝΘΙΑ ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΟΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2007

2 2 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ - ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΚΙΝΗΤΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΗΣ ΕΜΦΥΤΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ : ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Π. ΓΑΡΕΦΗΣ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΜΟΙΟΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΣΤΗ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚH ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΚΡΑΝΙΟΓΝΑΘΙ- ΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΕΥΑΝΘΙΑ ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΟΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2007

3 3 ΤΡΙΜΕΛΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Καθηγητής Π. Γαρέφης Επιβλέπων Καθηγητής Ν. Καφαντάρης Μέλος Συμβουλευτικής Επιτροπής Αν Καθηγητής Α. Χατζηκυριάκος Μέλος Συμβουλευτικής Επιτροπής ΕΠΤΑΜΕΛΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Καθηγητής Π. Γαρέφης Επιβλέπων Καθηγητής Ν.Καφαντάρης Μέλος Συμβουλευτικής Επιτροπής Αν Καθηγητής Α. Χατζηκυριάκος Μέλος Συμβουλευτικής Επιτροπής Καθηγητής Π. Κοΐδης Μέλος Αν. Καθηγητής Α. Πισιώτης Μέλος Αν. Καθηγήτρια Α. Σοφού Μέλος Επίκ. Καθηγητής Ν. Τσίγγος Μέλος «Η έγκρισις της Διδακτορικής Διατριβής από το Τμήμα Οδοντιατρικής του Αριστοτέλειου Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκης, δεν υποδηλώνει αποδοχή των γνωμών του συγγραφέα». (Νόμος 5343/32, άρθρο 202, παρ. 2).

4 4 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Σελ. 5 SUMMARY 6 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 7 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α: ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΣΓΣ ΚΑΙ ΚΡΑΝΙΟΓΝΑΘΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ. 9 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β: ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΚΡΑΝΙΟΓΝΑΘΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ. 58 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ: ΟΜΟΙΟΠΑΘΗΤΙΚΗ. 63 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ: ΟΜΟΙΟΠΑΘΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΚΡΑΝΙΟΓΝΑΘΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ 97 3 ΥΛΙΚΟ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣ 98 4 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΒΟΗΘΕΙΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑTA 191

5 5 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Ο σκοπός της παρούσας κλινικής έρευνας ήταν να διερευνηθεί και να αξιολογηθεί η επίδραση των ομοιοπαθητικών θεραπευτικών σχημάτων σε ασθενείς με κρανιογναθικές διαταραχές. Η μέθοδος περιελάμβανε: τη συγκέντρωση του προς μελέτη υλικού, το σχηματισμό του ειδικού δείγματος, την εφαρμογή του κατάλληλου ομοιοπαθητικού σχήματος, το πρωτόκολλο επανεξέτασης και καταγραφής του κλινικού δείκτη, την επιλογή των παραμέτρων προς στατιστική αξιολόγηση και τη στατιστική αξιολόγηση. Το υλικό που μελετήσαμε συγκεντρώθηκε από ασθενείς που προσήλθαν στις κλινικές της Ακίνητης Οδοντικής Προσθετικής του Αριστοτέλειου Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκης και οι οποίοι είχαν εξεταστεί για προβλήματα κρανιογναθικών διαταραχών και είχαν αντιμετωπιστεί θεραπευτικά με συντηρητικά θεραπευτικά σχήματα κατά τη χρονική περίοδο Η ομοιοπαθητική εφαρμόστηκε σα συμπληρωματική θεραπεία. Οι ομάδες που σχηματίστηκαν και συγκρίθηκαν ήταν δύο. Η ομάδα Α περιέλαβε ασθενείς με κυρίαρχα τα μυοπροσωπικά συμπτώματα. Η ομάδα Β περιέλαβε δυσλειτουργικούς ασθενείς με κυρίαρχα τα στοιχεία εσωτερικής αποδιοργάνωσης της ΚΓΔ και συνοδούς χρόνιους πονοκεφάλους. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η εφαρμογή του ομοιοπαθητικού θεραπευτικού σχήματος επιφέρει στατιστικά σημαντική πτώση των συμπτωμάτων των κρανιογναθικών διαταραχών μετά τους 3 μήνες θεραπείας, σε σχέση με τον αρχικό κλινικό δείκτη και στις δύο ομάδες καθώς και στα δύο φύλα ασθενών.

6 6 SUMMARY The objective of the present thesis was to investigate the contribution of homoeopathic therapeutic schemes in patients with craniomandibular disorders. This method included the collection of the study material, the formation of the specific sample, the application of suitable homoeopathic scheme, the protocol of re-examination and recording of clinical indexes, the selection of parameters for statistical evaluation and the statistical analysis. The study material were patients of the clinics of Fixed Prosthodontics, School of Dentistry, of the Aristotle University of Thessaloniki, who have been examined for problems of craniomandibular disorders and had been treated with conservative therapeutic schemes during the period The homoeopathic therapy was applied as complementary therapy. The groups that were formed and compared were two. Group A included patients with dominant the myofascial symptoms. Group B included dysfunctional patients with dominant symptoms of clicking and internal derangement of temporomandibular joint with chronic headaches. The results show that the application of homoeopathic therapy has an effect on a considerable statistical decrease of symptoms of craniomandibular disorders afterwards the 3 months of therapy, in relation with the initial clinical indexes, in the two groups of patients.

7 7 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα σημεία και συμπτώματα των κρανιογναθικών διαταραχών είναι συνηθισμένα σε μη επιλεγμένα δείγματα του γενικού πληθυσμού και παρουσιάζουν μεγάλη ποικιλομορφία. Γνωρίζουμε ότι οι κρανιογναθικές διαταραχές είναι πολυπαραγοντικής αιτιολογίας. Στις μέρες μας οι περισσότεροι άνθρωποι αισθάνονται μία συνεχή καταπόνηση του οργανισμού τους λόγω του ανθυγιεινού τρόπου διαβίωσης και η διαταραχή των ατόμων εκδηλώνεται με εντελώς εξατομικευμένο τρόπο. Η Ομοιοπαθητική Ιατρική αποτελεί μία θεραπευτική μέθοδο η ο- ποία αντιμετωπίζει τον άνθρωπο σαν μία ολότητα σε σχέση με τον κόσμο που τον περιβάλλει. Σκοπός της μελέτης μας ήταν να διερευνηθεί και να αξιολογηθεί η επίδραση των ομοιοπαθητικών θεραπευτικών σχημάτων σε ασθενείς με κρανιογναθικές διαταραχές. Η έρευνα εκπονήθηκε στα εξωτερικά ιατρεία της Ακίνητης Προσθετικής της Οδοντιατρικής Σχολής του Αριστοτέλειου Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκης, στο τμήμα της Κλινικής Φυσιολογίας του Στοματογναθικού Συστήματος. Η μελέτη χωρίζεται σε δύο μέρη. Το πρώτο μέρος περιλαμβάνει τέσσερα κεφάλαια, τα οποία αναφέρονται στη λειτουργική δραστηριότητα και δυσλειτουργία του στοματογναθικού συστήματος και στη θεραπευτική αντιμετώπιση των ασθενών με κρανιογναθικές διαταραχές (Κεφάλαια Α και Β), καθώς και στην Ομοιοπαθητική (Κεφάλαιο Γ) και τη σχέση της με τις κρανιογναθικές διαταραχές (Κεφάλαιο Δ).

8 8 Το δεύτερο μέρος αναφέρεται στην κλινική έρευνα και περιλαμβάνει: το σκοπό της έρευνας, το υλικό και τη μέθοδο, τη στατιστική επεξεργασία, τα αποτελέσματα, τη συζήτηση και τα συμπεράσματα της μελέτης.

9 9 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΣΤΟΜΑΤΟΓΝΑΘΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΚΡΑΝΙΟΓΝΑΘΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ. I. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΣΓΣ. Το στοματογναθικό σύστημα (ΣΓΣ) είναι το βιολειτουργικό εκείνο σύστημα, με το οποίο πραγματοποιούνται οι λειτουργίες της μάσησης, της κατάποσης και της ομιλίας. Οι καθοριστικοί παράγοντες της λειτουργικής δραστηριότητας του ΣΓΣ είναι τέσσερεις: η δεξιά ΚΓΔ, η αριστερή ΚΓΔ, η σύγκλειση των δοντιών και ο νευρομυικός μηχανισμός (Γαρέφης 1986). Οι σχέσεις μεταξύ των τεσσάρων καθοριστικών παραγόντων είναι δυναμικές και ο συνολικός μηχανισμός λειτουργίας του στοματογναθικού συστήματος απαιτεί συντονισμένη, επάλληλη και αλληλοεξαρτώμενη δραστηριότητα των τεσσάρων παραγόντων. Για να επιτελεσθούν οι λειτουργίες του ΣΓΣ, απαιτείται κίνηση της κάτω γνάθου. Οι παράγοντες οι οποίοι ελέγχουν, καθορίζουν και επηρεάζουν τις κινήσεις της κάτω γνάθου είναι τέσσερεις και διακρίνονται σε τρεις ανατομικούς και ένα φυσιολογικό. Οι ανατομικοί είναι τρεις και διακρίνονται σε δύο οπίσθιους και έναν πρόσθιο. Οι δύο οπίσθιοι είναι η αριστερή και η δεξιά κροταφογναθική διάρθρωση. Χαρακτηρίζονται επίσης και ως γεωμετρικοί παράγοντες (κέντρα περιστροφής, άξονες περιστροφής). Ο τρίτος καθοριστικός παράγων από τους ανατομικούς ελεγκτές είναι ο πρόσθιος και αφορά τη σύγκλειση των δοντιών (Δρούκας 2003).

10 10 Ο φυσιολογικός ελεγκτής των κινήσεων της κάτω γνάθου είναι το νευρομυικό σύστημα, το οποίο αποτελεί και τον τέταρτο ελεγκτικό ή καθοριστικό παράγοντα των κινήσεων της κάτω γνάθου. Η ενέργεια για την κίνηση παρέχεται από το μυϊκό σύστημα και το αποτέλεσμα της μυϊκής ενέργειας ελέγχεται, ρυθμίζεται και καθοδηγείται από το Κ.Ν.Σ, το οποίο επεξεργάζεται τις πληροφορίες με την ιδιοκινητική πληροφόρηση που διαθέτει (Γαρέφης 1986). Θα πρέπει να τονιστεί ιδιαίτερα ότι η λειτουργία του τέταρτου καθοριστικού παράγοντα πολλές φορές διαφοροποιεί τη λειτουργική συμπεριφορά του ΣΓΣ σε σχέση με τα άμεσα αίτια, γιατί υπάρχουν και έμεσα αίτια τα οποία επηρρεάζουν την αγωγή των διεγέρσεων προς το ΚΝΣ, άρα μεταβάλουν και την ένταση των κινητικών νευρικών διεγέρσεων των εγκεφαλικών κέντρων. Έτσι πολλές φορές η λειτουργική δραστηριότητα του ΣΓΣ επηρεάζεται από διάφορες σκέψεις, αισθήματα και συναισθήματα του ατόμου. Η περιοχή του στοματογναθικού συστήματος και της ευρύτερης περιοχής του (προσώπου, κεφαλής και τραχήλου), είναι περιοχή επιρρεπής σε ψυχολογική διεγερσιμότητα, η οποία με τη σειρά της μπορεί να τροποποιεί την αντίληψη, την αίσθηση και την αντίδραση στον πόνο (Δρούκας 2003). Οι κροταφογναθικές διαρθρώσεις είναι δύο, μία δεξιά και μία αριστερή και σχηματίζουν ένα λειτουργικό σύνολο. Έτσι οι δύο κροταφογναθικές διαρθρώσεις δεν μπορούν να λειτουργήσουν ξεχωριστά, αλλά κάθε επίδραση στη μία επιδρά και στην άλλη (Γαρέφης 1986). Κάθε κροταφογναθική διάρθρωση αποτελείται από: τις αρθρικές επιφάνειες, το διάρθριο δίσκο, τον οπισθοδισκικό ιστό, τον αρθρικό θύλακο και τους συνδέσμους. Οι κινήσεις της κάτω γνάθου, οι οποίες σχετίζονται με τη μορφολογία της σύγκλεισης των δοντιών και τη λειτουργικότητα του στομα-

11 11 τογναθικού συστήματος, ξεκινούν από βασικές θέσεις της κάτω γνάθου (Γαρέφης 1986). Αυτές είναι: η κεντρική σχέση ή θέση και η θέση ανάπαυσης. Κεντρική σχέση της κάτω γνάθου προς την άνω είναι η θέση εκείνη στην οποία οι κόνδυλοι βρίσκονται στην πιο επάνω και εμπρός θέση μέσα στην κροταφική γλήνη, στο λεπτότερο και άνευ αγγείων και νεύρων τμήμα του διάρθριου δίσκου, ενώ το σύμπλεγμα κονδύλου-δίσκου βρίσκεται σε μία άνω και πρόσθια θέση (Glossary of Prosthodontic Terms 2005). Εφόσον οι κόνδυλοι βρίσκονται στην κεντρική θέση κατά το δυνατόν <<κεντρωμένοι>> μέσα στην κροταφική γλήνη, η κάτω γνάθος μπορεί να πραγματοποιεί κίνηση ανοίγματος και κλεισίματος του στόματος χωρίς καμία μετατόπιση προς τα πλάγια ή προς τα εμπρός εκτελώντας μόνο περιστροφική κίνηση. Για το λόγο αυτό θεωρείται ως θέση αξονικής περιστροφικής κίνησης της κάτω γνάθου. Οι κινήσεις μετατόπισης της κάτω γνάθου ξεκινούν από τη θέση αυτή επειδή είναι θέση σταθερή και αναπαράξιμη. Η θέση ανάπαυσης είναι η θέση που παίρνει η κάτω γνάθος όταν το άτομο κάθεται ή στέκεται σε όρθια στάση (Mohl 1988). Στη θέση ανάπαυσης υπάρχει ένας μικρός έστω βαθμός μυϊκής δραστηριότητας των ανασπόντων μυών, προκειμένου, όπως η κάτω γνάθος να μπορεί να παραμείνει στη θέση αυτή (Mohl 1988). Η θέση ανάπαυσης υπαγορεύεται από το μυϊκό τόνο των ανασπώντων την κάτω γνάθο μυών, ο οποίος υπαγορεύεται από το μυοτατικό αντανακλαστικό που και αυτό με τη σειρά του επηρεάζεται από το βάρος της κάτω γνάθου (McNamara 1974).

12 12 Συνήθως, όταν η κάτω γνάθος βρίσκεται στη θέση ανάπαυσης, η απόσταση μεταξύ των δοντιών κυμαίνεται από 2-4 χιλ. Η απόσταση αυτή ονομάζεται μεσοφραγμική απόσταση ή ελεύθερος μεσοφραγμικός χώρος και δε συμπίπτει με τη θέση της ελάχιστης ηλεκτρομυογραφικής δραστηριότητας (Γαρέφης 1986, Rugh και Drago 1981). Η θέση ανάπαυσης δεν είναι σταθερή. Υπόκειται σε μεταβολές εξαρτώμενες από το μυϊκό τόνο και τη θέση της κεφαλής, παράγοντες που με τη σειρά τους επηρεάζονται από τη γενικότερη στάση του σώματος, τη λειτουργική δραστηριότητα του στοματογναθικού συστήματος, την ηλικία, την ώρα της ημέρας και ακόμη από τη συναισθηματική φόρτιση του ατόμου (Bando και συν. 1972, Dubrul 1981, Rugh και Johnson 1984, Goldstein και συν. 1984). Όταν το άτομο δεν πραγματοποιεί λειτουργίες μάσησης κατάποσης ή ομιλίας, η κάτω γνάθος συνήθως βρίσκεται στη θέση ανάπαυσης. Στη θέση αυτή η απόσταση μεταξύ των δοντιών των ανταγωνιστικών φραγμών κυμαίνεται και η κάτω γνάθος παρουσιάζει άνοιγμα από χιλ. (Rugh και Drago 1981). Για τη μετάβαση της γνάθου σε θέση ανάπαυσης, θα πρέπει ο μασητήρας, ο κροταφίτης και πιθανόν ο έσω πτερυγοειδής να συσταλούν ελαφρώς (Mohl 1988). Το άνοιγμα του στόματος περίπου 8 mm μετά από βαθειά χαλάρωση των μυών, περιγράφεται ως ηλεκτρομυογραφική θέση ανάπαυσης, κατ αντιδιαστολή προς την κλινική θέση ανάπαυσης (Rugh και Drago 1981). Εκτός από τις βασικές θέσεις, η κάτω γνάθος κατά τη λειτουργία της μπορεί να διαγράφει τροχιές, οι οποίες την οδηγούν σε ακραίες θέσεις τις οποίες ονομάζουμε οριακές.

13 13 Πέραν των θέσεων αυτών η κίνηση της κάτω γνάθου εμποδίζεται από τα διάφορα επιμέρους ανατομικά στοιχεία των κροταφογναθικών διαρθρώσεων. Οι θέσεις αυτές είναι: η μέγιστη κατάσπαση, η μέγιστη προολίσθηση, η μέγιστη πλαγιολίσθηση και, τέλος, οι ακραίες και ενδιάμεσες θέσεις πλαγιολίσθησης, οι οποίες προκύπτουν από το συνδυασμό προολίσθησης και πλαγιολίσθησης (Γαρέφης 1986). Η κινησιολογία της κάτω γνάθου είναι εξαιρετικά πολύπλοκη, ε- πειδή οι συνδυασμένες κινήσεις της πραγματοποιούνται στο χώρο σε τρία επίπεδα το οριζόντιο, το οβελιαίο και το μετωπιαίο (Rugh και Smith 1988). Η κάτω γνάθος ξεκινώντας από την αρχική της θέση, μπορεί να κινείται κατά μήκος απεριόριστου αριθμού ατραπών κίνησης (Δρούκας 2003). Η ανάλυση των κινήσεων της κάτω γνάθου καταλήγει σε δύο απλούστερες μορφές κίνησης, στην περιστροφή και στη μετατόπιση. Οι κροταφογναθικές διαρθρώσεις παραμένουν μοναδικές σε σύγκριση με τις υπόλοιπες αρθρώσεις του σώματος, επειδή κείμενες αμφοτερόπλευρα αλληλοεξαρτώνται άμεσα κατά την κίνησή τους, δημιουργώντας έτσι προϋποθέσεις πολύπλοκης κινητικότητας (Αδάμ 1971). Η κροταφογναθική διάρθρωση από λειτουργική άποψη συνδυάζει κινήσεις διάρθρωσης και γίγγλυμης άρθρωσης, επειδή αποτελείται από δύο επιμέρους αρθρώσεις (Miller 1952). Οι πιο πάνω θέσεις των οριακών κινήσεων υπαγορεύονται από τα δόντια και ως εκ τούτου διαφέρουν ανάλογα με το ανατομικό σχήμα των δοντιών, το συγκλεισιακό σχήμα και την αποτριβή (Rugh και Johnson 1988).

14 14 Οι περισσότερες κινήσεις γίνονται μέσα σε λογικά όρια στις τρεις διαστάσεις του χώρου. Οι πλάγιες κινήσεις που η κάτω γνάθος εκτελεί στη διάρκεια της ομιλίας είναι ελάχιστες, σε αντίθεση με τις πλάγιες κινήσεις που εκτελεί κατά τη διάρκεια της μάσησης. Κατά τη διάρκεια της μάσησης η κάτω γνάθος έχει ως θέση επανόδου της τη μέγιστη συγγόμφωση, στην οποία όμως σπάνια έχουμε οδοντικές επαφές κατά τη διάρκεια της ομιλίας. Τα περισσότερα άτομα καταπίνουν με την κάτω γνάθο σε θέση μέγιστης συγγόμφωσης (συναρμογής) (Δρούκας 2003). Ο νευρομυϊκός μηχανισμός: Το μυϊκό και το νευρικό σύστημα συνδέονται λειτουργικά και δημιουργούν το νευρομυϊκό μηχανισμό. Τα μέλη του στοματογναθικού συστήματος συνενώνονται σε ε- νιαία λειτουργική μονάδα, δια μέσου του κεντρικού νευρικού συστήματος. Ο ανταγωνιστικός συγχρονισμός και η πολυμερής συνέργεια κατά τη μυϊκή δράση, καθορίζονται και συντονίζονται από νευρικούς μηχανισμούς που ενοποιούν λειτουργικά το μυϊκό και νευρικό σύστημα του στοματογναθικού συστήματος, σε ένα εξειδικευμένο νευρομυϊκό μηχανισμό, που είναι το σημαντικό στοιχείο της λειτουργίας του στοματογναθικού συστήματος. Η βασική μονάδα του μυός είναι η μυϊκή ίνα και του νευρικού συστήματος ο νευρώνας.

15 15 Η βασική όμως μονάδα του νευρομυϊκού μηχανισμού είναι η κινητική μονάδα που σχηματίζεται από μυϊκές ίνες και έναν κινητικό νευρώνα (Greenwood 1988). α. Το μυϊκό σύστημα: Οι μύες που συμμετέχουν στη λειτουργία του ΣΓΣ, μπορούν να διαχωριστούν σε δύο ομάδες: τους κύριους και τους βοηθητικούς (Πολυζώνης 1982). Α. Οι κύριοι μύες είναι: οι μασητήριοι, οι επάνω από το υοειδές ο- στούν και οι κάτω από το υοειδές οστούν. Β. Βοηθητικοί είναι: οι μιμικοί, οι του θόλου του κρανίου και του προσώπου, οι αυτόχθονες και ετερόχθονες της γλώσσας, οι ετερόχωροι τραχηλικοί, καθώς και οι πλάγιοι και οπίσθιοι τραχηλικοί. Οι μασητήριοι μύες είναι: ο μασητήρας, ο κροταφίτης, ο έσω πτερυγοειδής και ο έξω πτερυγοειδής. Οι μύες επάνω από το υοειδές οστούν είναι: ο γενειουοειδής και ο γναθουοειδής. Οι μύες κάτω από το υοειδές οστούν είναι: ο θυρεουοειδής, ο στερνοθυρεουοειδής και ο ωμουοειδής. Από τους βοηθητικούς μυς της μάσησης, σπουδαιότεροι είναι ο βυκανητής από τους μιμικούς, το μυώδες πλάτυσμα από τους ετερόχωρους τραχηλικούς και ο στερνοκλειδομαστοειδής και τραπεζοειδής από τους πλάγιους και οπίσθιους τραχηλικούς. Στους βοηθητικούς επίσης μυς συγκαταλέγονται οι αυτόχθονες και ετερόχθονες της γλώσσας και οι μύες του θόλου του κρανίου (Πολυζώνης 1982).

16 16 Η ανάπτυξη κάθε μυός είναι ανάλογη με τη μηχανική του λειτουργία. Έτσι παρατηρούμε μύες να υπερτρέφονται όταν εργάζονται πολύ και αντίθετα να ατροφούν όταν υπολειτουργούν (Guyton 1984). Η ενεργοποίηση των μυών της μάσησης, των μυών της παρειάς και της γλώσσας κατά τη στιγμή της μάσησης, της φώνησης ή της κατάποσης, παραγγέλλεται από τα δύο εγκεφαλικά ημισφαίρια. Κάθε κινητικό κέντρο του εγκεφάλου νευρώνει έναν αριθμό μυϊκών ινών. Ο ερεθισμός ενός εγκεφαλικού κέντρου πρέπει να ξεπεράσει μία κάποια ένταση για να προκαλέσει μία μυϊκή σύσπαση. Εάν κατά τη διάρκεια της συστολής ενός μυός το μήκος του δεν ελαττώνεται, τότε η συστολή χαρακτηρίζεται ως ισομετρική. Αντίθετα, αν το μήκος ελαττώνεται, τότε χαρακτηρίζεται ως ισοτονική (Δρούκας 2003). Οι μυϊκές συσπάσεις που οφείλονται στο βρυγμό αποτελούν ένα τυπικό παράδειγμα ισομετρικής μυϊκής σύσπασης. Ο συντονισμός της συστολής και της χαλάρωσης ανταγωνιστικών μυϊκών ινών επιτυγχάνεται αντανακλαστικά μέσα από ένα πλουσιότατο δίκτυο νευρικών ινών που καταλήγουν ελεύθερα μέσα στις μυϊκές μάζες. Οι ελεύθερες αυτές νευρικές απολήξεις (ιδιοδεκτικά όργανα) έ- χουν τόσο μεγάλη ευαισθησία, που διεγείρονται και από την παραμικρότερη συστολή και στέλνουν αμέσως σήματα στις ανταγωνιστικές ομάδες για να αρχίσουν να χαλαρώνουν (Roberts 1966, Λομβαρδάς 1987). Η χαλάρωση των μυών αποτελεί λειτουργική ανάγκη και ευκαιρία για αποικοδόμηση των τοξικών προιόντων που παράγονται από τη συνεχή συστολική τους δραστηριότητα. Εξασφαλίζεται με τον περιορισμό

17 17 της συστολής τους σε μικρό αριθμό μυϊκών ινών και τη μετάπτωση των υπολοίπων σε κατάσταση ηρεμίας. Η ισχυρή συστολή του μυός και η παράτασή της οδηγεί το μυ σε κατάσταση η οποία χαρακτηρίζεται ως μυϊκός κάματος (Guyton 1998). Όταν η διάρκεια και η ένταση της συστολής αυξηθεί σημαντικά, τότε χάνεται η ευκαιρία για ανάπαυση με αποτέλεσμα να αθροίζονται στη μυϊκή μάζα τοξικά προιόντα (γαλακτικό οξύ), που οδηγούν σε κάματο. Ο τελευταίος, αν παραταθεί, φέρνει μυϊκό σπασμό και πόνο που προέρχεται πιθανόν από την προκαλούμενη ισχαιμία (Dawson 1974, Travel 1960, Λομβαρδάς 1987). Ο μασητήρας και ο κροταφίτης διαθέτουν λίγες μυϊκές ίνες με υ- ψηλή βαθμίδα ερεθισμού και αντίθετα πρωτεύουν οι μυϊκές ίνες με χαμηλή βαθμίδα ερεθισμού ενάντια στην κόπωση (Bishop 1982, Eriksson και συν. 1982). Ο τύπος των μυϊκών ινών του έξω πτερυγοειδούς είναι παρόμοιος με εκείνον των ανασπώντων μυών της κάτω γνάθου (Eriksson και συν. 1981). β. Το νευρικό σύστημα Το νευρικό σύστημα διαιρείται στο ζωϊκό ή εγκεφαλονωτιαίο και στο φυτικό ή αυτόνομο νευρικό σύστημα. Το καθένα από αυτά διαιρείται στο κεντρικό νευρικό σύστημα και στο περιφερειακό (Καφαντάρης Π. 1985). Τα διάφορα ανατομικά στοιχεία που απαρτίζουν το νευρικό σύστημα είναι: Α. Οι νευρώνες Β. Τα υποδεκτικά όργανα Γ. Οι συνάψεις Δ. Τα εγκεφαλικά κέντρα. Η βασική μονάδα του νευρικού συστήματος είναι ο νευρώνας, που αποτελείται από το νευρικό κύτταρο και τις αποφυάδες του.

18 18 Μία εντοπισμένη συγκέντρωση όμοιων νευρικών κυττάρων στο ΚΝΣ, αποτελεί τους πυρήνες, και παρόμοια συγκέντρωση στο περιφερειακό νευρικό σύστημα αποτελεί τα γάγγλια. Οι νευρώνες, ανάλογα με τη λειτουργία τους, μπορούν να χωριστούν σε τρεις μεγάλες κατηγορίες: 1. σε αισθητικούς νευρώνες, που σχηματίζουν την κεντρομόλο ή αισθητική οδό. 2. σε κινητικούς νευρώνες, που σχηματίζουν τη φυγόκεντρο ή κινητική οδό, και 3. σε συνδετικούς νευρώνες. Υποδοχείς ή υποδεκτικά όργανα: Είναι όργανα διεσπαρμένα σε όλο το σώμα και στην κυριολεξία είναι εξειδικευμένες αισθητικές νευρικές απολήξεις (Αποστολάκης 1982). Διαιρούνται σε τρεις κατηγορίες: 1. Εξωδεκτικοί υποδοχείς ή εξωδεκτικά όργανα 2. Ενδοδεκτικοί υποδοχείς ή ενδοδεκτικά όργανα 3. Ιδιοδεκτικοί υποδοχείς ή ιδιοδεκτικά όργανα, τα οποία δέχονται ερεθίσματα που αφορούν την πίεση, τη θέση και την κίνηση. Τα ιδιοδεκτικά όργανα του στοματογναθικού συστήματος εντοπίζονται στην κροταφογναθική διάρθρωση, στους μυς και τένοντες των μυών και στο περιοδόντιο. Οι ιδιοδεκτικοί υποδοχείς της κροταφογναθικής διάρθρωσης, συντελούν στην εναρμόνιση των κινήσεων της κάτω γνάθου, διότι δίνουν τη δυνατότητα στο ΚΝΣ να γνωρίζει οποιαδήποτε στιγμή τον προσανατολισμό των ανατομικών στοιχείων της κροταφογναθικής διάρθρωσης καθώς και το βαθμό και τα στάδια κίνησής της. Το ΚΝΣ χάρη σ αυτή την ιδιοδεκτική πληροφόρηση ρυθμίζει και συντονίζει την

19 19 κινητική αντίδραση σε κάθε περίπτωση με ανάλογες κινητικές εντολές που εξασφαλίζουν την απαραίτητη για κάθε περίπτωση μυϊκή ενέργεια. Η ιδιοδεκτική αισθητικότητα στο περιοδόντιο, δίνει τη δυνατότητα εντόπισης και αναγνώρισης πολύ μικρών σε μέγεθος αντικειμένων μεταξύ ανταγωνιστών δοντιών (Γαρέφης 1986, Douglas και συν. 1988). Τα αντανακλαστικά: Σαν αντανακλαστικό χαρακτηρίζεται η απάντηση ενός μυός σε ένα ερέθισμα, όταν η νευρική διέγερση ξεκινά από ένα υποδεκτικό όργανο, διαδίδεται κατά μήκος μιας αισθητικής ίνας, φτάνει στο ΚΝΣ και ξαναγυρνά μέχρι το μυ δια μέσου μιας κινητικής ίνας (Αποστολάκης 1982). Με τον όρο μυοτατικό αντανακλαστικό εννοούμε πως οποτεδήποτε διατείνεται ένας μυς, με τη διέγερση των μυϊκών του ατράκτων προκαλείται αντανακλαστική συστολή του (Guyton και Hall 1988). Το μυοτατικό αντανακλαστικό (jaw-jerk reflex), αποτελεί έναν από τους βασικότερους συντελεστές σταθεροποίησης της κάτω γνάθου σε σχέση με την άνω, κατά τη διάρκεια των διαφόρων δραστηριοτήτων κίνησης, όπως τρέξιμο κ.λ.π. Παράλληλα, συμμετέχει και στη διατήρηση της θέσης ανάπαυσης (Harrison και Gorbin 1942, Καρκαζής 1995). Οι υγιείς οδοντικοί φραγμοί, ευρισκόμενοι σε αρμονικές σχέσεις μεταξύ τους, είναι το απαραίτητο συμπλήρωμα για την καλή λειτουργία του στοματογναθικού συστήματος. Στην οδοντιατρική ορολογία ο όρος αφορά τη συναρμογή των οδοντικών φραγμών κατά τη διάρκεια των διαφόρων λειτουργικών κινήσεων της κάτω γνάθου (Ramfjord και Ash 1971). Σύμφωνα με τον ορισμό που δίνει το Glossary of Prosthodontic Terms (2005), με τον όρο σύγκλειση εννοούμε: (1) την πράξη του «συναρμόζειν» (ενέργεια κλεισίματος) και (2) τη στατική σχέση μετα-

20 20 ξύ των κοπτικών ή μασητικών επιφανειών των δοντιών της άνω και κάτω γνάθου. Με την ευρύτερη έννοια του όρου η σύγκλειση δεν περιορίζεται μόνο στα δόντια, περιλαμβάνει ακόμα την κινησιολογία της κάτω γνάθου, καθώς και τη σχέση της με την κροταφογναθική διάρθρωση σε στατική και λειτουργική θέση. Στην πραγματικότητα αναφέρεται στη συντονισμένη λειτουργία των μελών του στοματογναθικού συστήματος. Το είδος αυτό της σύγκλεισης ονομάζεται λειτουργική ή δυναμική σύγκλειση (Δρούκας 1978). Οι οδοντικές επαφές των μασητικών επιφανειών των γομφίων και προγομφίων σε κεντρική σύγκλειση ονομάζονται κεντρικές επαφές και τα φύματα που δίνουν τις κεντρικές επαφές ονομάζονται κεντρικά ή υποβαστάζοντα φύματα. Τα υπερώια φύματα των γομφίων και προγομφίων της άνω γνάθου και τα παρειακά φύματα των προγομφίων και γομφίων της κάτω γνάθου είναι τα κεντρικά ή υποβαστάζοντα φύματα των δύο οδοντικών φραγμών τα οποία σε κεντρική σύγκλειση κάνουν τις κεντρικές επαφές κατά μήκος της οβελιαίας αύλακας των ανταγωνιστών δοντιών. Η σχέση αυτή επαφής δημιουργεί μία κεντρική ανάσχεση της κάτω γνάθου κατά το κλείσιμο του στόματος και έτσι διατηρείται η κατακόρυφη διάσταση του προσώπου κατά τη σύγκλειση. Ακόμα, η σχέση αυτή των κεντρικών επαφών διασφαλίζει ευνοϊκή κατανομή των μασητικών δυνάμεων στους υποβαστάζοντες περιοδοντικούς ιστούς γιατί γίνεται κατά μήκος των επιμήκων αξόνων των δοντιών που συμμετέχουν στις κεντρικές επαφές (Γαρέφης 1986).

21 21 Επαφές όμως μεταξύ των ανταγωνιστών δοντιών υπάρχουν και σε άλλες θέσεις (εκτός των βασικών θέσεων). Οι θέσεις αυτές είναι το λειτουργικό αποτέλεσμα της μετακίνησης της κάτω γνάθου κατά τη διάρκεια των διαφόρων δραστηριοτήτων της. Οι οδοντικές επαφές θεωρούνται σαν συγκλεισιακοί διακόπτες, που προγραμματίζουν τους μυς και φέρνουν τη γνάθο στην πιο ευνοϊκή και κατάλληλη θέση. Όταν οι συγκλεισιακές επαφές βρίσκονται σε αρμονία με την άρθρωση, τότε ο μυϊκός προγραμματισμός οδηγεί στη χαλάρωση. Στην αντίθετη περίπτωση ο μυϊκός προγραμματισμός οδηγεί σε ένταση, υπερλειτουργία και καταπόνηση ολόκληρου του στοματογναθικού συστήματος (Λομβαρδάς 1987). Για τις συγκλεισιακές σχέσεις των οδοντικών φραγμών δεν υ- πάρχει ένα ξεκάθαρο μορφολογικό και λειτουργικό πρότυπο. Μπορούμε να διακρίνουμε τέσσερεις συνολικά διαμορφωμένες βασικές απόψεις που αφορούν το πρότυπο της φυσιολογικής σύγκλεισης των οδοντικών φραγμών: (Γαρέφης 1986) 1. Η αμφοτερόπλευρα ισοζυγισμένη σύγκλειση. 2. Η ετερόπλευρα ισοζυγισμένη σύγκλειση ή σύγκλειση τύπου ομαδικών επαφών. 3. Η οργανική ή διαχωρίζουσα. 4. Η επίπεδη σύγκλειση. Κατά τη διάρκεια της ζωής του ατόμου η σύγκλειση των οδοντικών φραγμών παρουσιάζει μία εξελικτική διαφοροποίηση, εξαιτίας των φυσιολογικών αποτριβών που υφίστανται τα δόντια (Καφαντάρης Ν. 1984).

22 22 Οι κόνδυλοι και οι κροταφικές γλήνες παθαίνουν μία συνεχή διαμόρφωση του σχήματός τους σε μία προσπάθεια προσαρμογής στις διάφορες λειτουργικές ανάγκες του ΣΓΣ (Κοΐδης 1992). Η κάθε κροταφογναθική διάρθρωση αναγκαστικά προσαρμόζεται κατά κάποιο βαθμό στις οδοντικές μεταβολές από την ανατολή των δοντιών μέχρι τη μερική ή και ολική τους απώλεια από διάφορες αιτίες. Οι κροταφογναθικές διαρθρώσεις έχουν την ικανότητα να μην παρουσιάζουν μία στατική ανατομική δομή, αλλά συνεχώς να προσαρμόζονται με μικρές δομικές αλλαγές, στις διάφορες λειτουργικές ανάγκες του στοματογναθικού συστήματος, με την προϋπόθεση ότι η δομική προσαρμογή εξελίσσεται ομαλά και σε μεγάλο χρονικό διάστημα, πράγμα που συμβαίνει όταν τα αίτια που προκαλούν την ανάγκη της προσαρμογής δεν επιφέρουν υπερβολικά συμπιεστικές δυνάμεις στις αρθρικές επιφάνειες. Έτσι με μία έντονη οστεοβλαστική και οστεοκλαστική δραστηριότητα, που παρατηρείται κύρια κατά τη νεαρή ηλικία, οι προσαρμοστικές μεταβολές είναι έντονες στον κόνδυλο και λιγότερο στην κροταφική γλήνη. Ο διάρθριος δίσκος δεν παρουσιάζει την ικανότητα προσαρμοστικών μεταβολών. Οι τραυματικές δυνάμεις που μεταφέρονται στις κροταφογναθικές διαρθρώσεις, μπορούν να προκαλέσουν εκφύλιση του χόνδρου και πιθανόν τυπική απορρόφηση του οστού των αρθρικών επιφανειών, αν δε δοθεί αρκετός χρόνος για προσαρμοστικές μεταβολές. Με την πάροδο της ηλικίας, η προσαρμοστική ικανότητα των κροταφογναθικών διαρθρώσεων μειώνεται αισθητά. Η προσαρμοστικότητα δεν επηρεάζεται άμεσα από την ηλικία, μετά από ένα όριο που υπολογίζεται μεταξύ του 18 ου και του 25 ου έτους.

23 23 Η προσαρμοστικότητα και ο μετασχηματισμός αποτελούν φυσιολογικές διαδικασίες που συμβαίνουν σε όλα τα συνδετικογενή και ο- στικά όργανα, ανάλογα με τα λειτουργικά ερεθίσματα που δέχονται. Επόμενο είναι ότι και η κροταφογναθική διάρθρωση θα βρίσκεται μέσα σ αυτόν τον κανόνα. Ο μετασχηματισμός της άρθρωσης σχετίζεται με το δείκτη νωδότητας, με την αποτριβή και με κάθε μεταβολή στη σύγκλειση. Η προσαρμοστικότητα της άρθρωσης που προέρχεται από μεταβολές στη σύγκλειση, θεωρείται φυσιολογικό επακόλουθο, επισημαίνεται όμως ότι μακροχρόνια η μεγάλη συγκλεισιακή δυσαρμονία οδηγεί συχνά και σε παθολογικές αλλοιώσεις (Λομβαρδάς 1987). Στην πράξη και στην κλινική, ο διαχωρισμός μεταξύ του φυσιολογικού μετασχηματισμού και της παθολογικής αλλοίωσης δεν είναι πάντοτε εύκολος. Εκείνο λοιπόν που πρέπει να κατανοηθεί είναι ότι η άρθρωση δεν είναι ένα απομονωμένο στοιχείο από το υπόλοιπο στοματογναθικό σύστημα, αλλά είναι άρρηκτα δεμένη με τους μυς και τα δόντια και επηρεάζεται άμεσα από επεμβάσεις που επιτελούνται στις μασητικές επιφάνειες των τελευταίων. Το ότι δεν αντιμετωπίζονται συχνά παθολογικές αλλοιώσεις στην άρθρωση εξηγείται από το γεγονός ότι τα δόντια με το περιοδόντιο και οι μύες, είναι περισσότερο ευπρόσβλητα στις συγκλεισιακές επιβαρύνσεις που προέρχονται από τη δυσαρμονία του στοματογναθικού συστήματος (Storey 1975, Carlsson και Oberg 1974, Mongini 1977, Lucia 1961). Η ικανότητα προσαρμογής των οδοντικών φραγμών είναι πολύ μεγαλύτερη από την ικανότητα προσαρμογής των κροταφογναθικών διαρθρώσεων (τροποποίηση της θέσης των δοντιών, λειτουργική αποτριβή των οδοντικών φραγμών, αύξηση της πυκνότητας του φατνιακού οστού).

24 24 Ο μυϊκός ιστός επίσης έχει δυνατότητες προσαρμογής. Όταν δημιουργηθούν παρεμβολές κατά τη σύγκλειση, τότε οι μασητήριοι μύες ενεργοποιούνται με ιδιοδεκτικό αντανακλαστικό που διαφοροποιεί τη λειτουργία τους στην προσπάθεια να μετακινήσουν την κάτω γνάθο σε τέτοια θέση που να αποφεύγονται οι βλαπτικές επιδράσεις των παρεμβολών (Greenwood 1988, Κοΐδης 1992). Η δομική αλλαγή του μυϊκού ιστού εκφράζεται σαν υπερτροφία ορισμένων μυών που έχουν έντονη δραστηριότητα και σαν ατροφία άλλων που υποεργάζονται. Ο ισορροπημένος μυϊκός τόνος είναι η βάση της αρμονικής λειτουργίας του στοματογναθικού συστήματος. Παρατεταμένη κόπωση οδηγεί στον μυϊκό σπασμό, που οφείλεται στη δημιουργία τοξινών που παράγονται σαν αποτέλεσμα χημικής ε- νέργειας που συνοδεύει την παρατεταμένη συστολή. Τα αίτια που προκαλούν υπερδραστηριότητα των μυών είναι πολλά και μπορούν να εντοπίζονται είτε στα δόντια και το περιοδόντιο, είτε στις κροταφογναθικές διαρθρώσεις, είτε στην ψυχική σφαίρα του ατόμου (άγχος, συναισθηματική φόρτιση, κ.λ.π.). Παρατηρούμε λοιπόν ότι: κάθε λειτουργική τροποποίηση εκφράζεται με μεταβολή της λειτουργίας των μυϊκών ομάδων που ανταγωνίζονται. Με την εμφάνιση κάποιας αιτίας δυσλειτουργίας, τα διάφορα μέλη του ΣΓΣ αρχίζουν μία αυξημένη προσαρμοστική δραστηριότητα για να διατηρήσουν τη λειτουργική ισορροπία μεταξύ τους. Όταν οι αιτίες δημιουργούν αυξημένες απαιτήσεις προσαρμογής και ξεπερνούν κάποια φυσιολογικά όρια αντίδρασης, που ποικίλουν από άτομο σε άτομο, τότε δημιουργούνται διάφορες δυσλειτουργικές

25 25 καταστάσεις του ΣΓΣ, που συνοδεύονται από την εμφάνιση παθολογικών συμπτωμάτων (McNeil 1993). ΙΙ. ΚΡΑΝΙΟΓΝΑΘΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ. Σε κρανιογναθική διαταραχή (ή δυσλειτουργία του ΣΓΣ) οδηγεί οποιαδήποτε διαταραχή της αρμονικής συνεργασίας των μελών του ΣΓΣ, που δεν μπορεί να εξισορροπηθεί με τον προστατευτικό μηχανισμό της προσαρμογής (Okeson 1981). Ο όρος «Κρανιογναθικές Διαταραχές» περιλαμβάνει έναν αριθμό κλινικών καταστάσεων που εμπλέκουν τους μασητήριους και αυχενικούς μυς (Benoliel και Sharav 1998, Pallegama και συν. 2004) και τις κροταφογναθικές διαρθρώσεις (McNeil και συν. 1990, Emshoff και Rudisch 2001). Θεωρούνται υποκατηγορία των μυοσκελετικών διαταραχών (McNeil 1993, Winocur και συν. 2003, Auvenshine 2007). Tα σημεία και συμπτώματα κρανιογναθικής διαταραχής εμφανίζονται είτε σε συνδυασμό, είτε μεμονωμένα και είναι: (Zarb και Speck 1979). 1. Επώδυνα συμπτώματα: Πόνος και ευαισθησία στην περιοχή των μασητήριων μυών και των κροταφογναθικών διαρθρώσεων. 2. Διαταραχές της κινητικότητας της κάτω γνάθου: Περιορισμός της κινητικότητας ή απόκλιση της κάτω γνάθου κατά την κατάσπαση. 3. Θόρυβοι από τις κροταφογναθικές διαρθρώσεις, κατά τη διάρκεια των κινήσεων των κονδύλων. Διακρίνονται σε ήχους από δυσλειτουργία ή έκτοπη θέση του διάρθριου δίσκου (κρότοι-clicking), και σ αυτούς που παράγονται όταν η κροταφογναθική διάρθρωση έχει προσβληθεί από κάποια μορφή αρθρίτιδας (ερπυστικοί ή κριγμοειδείς).

Temporomandibular Dysfunction: Considerations in the Surgical- Orthodontic Patient M. Tucker, W. Proffit. Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά

Temporomandibular Dysfunction: Considerations in the Surgical- Orthodontic Patient M. Tucker, W. Proffit. Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά Temporomandibular Dysfunction: Considerations in the Surgical- Orthodontic Patient M. Tucker, W. Proffit Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά Σκοπός Να μελετήσει τη σχέση ανάμεσα στις συγκλεισιακές ανωμαλίες & στην

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο της Κροταφογναθικής Άρθρωσης

Σύνδρομο της Κροταφογναθικής Άρθρωσης Σύνδρομο της Κροταφογναθικής Άρθρωσης ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΗΣ ΚΡΟΤΑΦΟΓΝΑΘΙΚΗΣ ΑΡΘΡΩΣΗΣ (T.M.J Syndrome) Με τον όρο αυτόν δηλώνεται η δυσλειτουργία της Κροταφογναθικής άρθρωσης.μπορεί να μην έχετε ακούσει πότε αυτήν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΝΟΚΕΦΑΛΟΣ ΠΟΝΟΚΕΦΑΛΟΣ ΤΑΣΗΣ. Αιτιολογία

ΠΟΝΟΚΕΦΑΛΟΣ ΠΟΝΟΚΕΦΑΛΟΣ ΤΑΣΗΣ. Αιτιολογία ΠΟΝΟΚΕΦΑΛΟΣ Ο πονοκέφαλος αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα πεδία έρευνας της σύγχρονης Ιατρικής. Πολλές ειδικότητες ασχολούνται. Πολλές θεωρίες έχουν διατυπωθεί για την αιτιολογία και τη θεραπεία του. Η

Διαβάστε περισσότερα

Συνιστώνται για... Οι δονήσεις είναι αποτελεσματικές...

Συνιστώνται για... Οι δονήσεις είναι αποτελεσματικές... ΠΕΔΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Εκφυλιστικές αλλοιώσεις Αγγειακές παθήσεις Παθολογίες των πνευμόνων Ουρο-γυναικολογικές διαταραχές Καρδιακές παθήσεις Παθολογίες σπονδυλικής στήλης Παθολογίες αρθρώσεων Παθολογίες συνδέσμων

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ 1.1. Εισαγωγή Ο ζωντανός οργανισµός έχει την ικανότητα να αντιδρά σε µεταβολές που συµβαίνουν στο περιβάλλον και στο εσωτερικό του. Οι µεταβολές αυτές ονοµάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Το μυϊκό σύστημα αποτελείται από τους μύες. Ο αριθμός των μυών του μυϊκού συστήματος ανέρχεται στους 637. Οι μύες είναι όργανα για τη σωματική

Το μυϊκό σύστημα αποτελείται από τους μύες. Ο αριθμός των μυών του μυϊκού συστήματος ανέρχεται στους 637. Οι μύες είναι όργανα για τη σωματική Μύες Το μυϊκό σύστημα αποτελείται από τους μύες. Ο αριθμός των μυών του μυϊκού συστήματος ανέρχεται στους 637. Οι μύες είναι όργανα για τη σωματική κινητικότητα, την σπλαχνική κινητικότητα και τη κυκλοφορία

Διαβάστε περισσότερα

Στη δυστονία έχουμε ακούσια σύσπαση μυών

Στη δυστονία έχουμε ακούσια σύσπαση μυών Δυστονία Δυστονία Στη δυστονία έχουμε ακούσια σύσπαση μυών προκαλώντας ανεξέλεγκτες επαναλαμβανόμενες ή στροφικές κινήσεις του προσβεβλημένου τμήματος του σώματος. Τα συμπτώματα μπορεί να είναι ήπια ή

Διαβάστε περισσότερα

Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα. Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια

Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα. Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια Τα συστήματα του ανθρώπινου σώματος Αναπνευστικό σύστημα (αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

K. I. Boυμβουράκης Αν. Καθηγητής Νευρολογίας Β Νευρολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Π.Γ.Ν. ΑΤΤΙΚΟΝ

K. I. Boυμβουράκης Αν. Καθηγητής Νευρολογίας Β Νευρολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Π.Γ.Ν. ΑΤΤΙΚΟΝ K. I. Boυμβουράκης Αν. Καθηγητής Νευρολογίας Β Νευρολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Π.Γ.Ν. ΑΤΤΙΚΟΝ κατάσταση ετοιμότητος του μυός ενός βαθμού μόνιμης σύσπασης που διατηρούν οι μύες στην ηρεμία αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Adult Treatment In: The Alexander Discipline 297-320. Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά

Adult Treatment In: The Alexander Discipline 297-320. Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά Adult Treatment In: The Alexander Discipline 297-320 Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά Ορθοδοντική Θεραπεία Στόχος της ορθοδοντικής θεραπείας ανεξάρτητα από την ηλικία των ασθενών είναι βελτίωση της στοματικής

Διαβάστε περισσότερα

Πονοκέφαλος Ημικρανία

Πονοκέφαλος Ημικρανία Πονοκέφαλος Ημικρανία Ο πονοκέφαλος ως σύμπτωμα είναι τόσο συνηθισμένο, ώστε αρκετοί άνθρωποι να τον θεωρούν φυσιολογικό επισκέπτη στη ζωή τους, ή, αφού έχουν εξαντλήσει αρκετές θεραπευτικές προσπάθειες

Διαβάστε περισσότερα

Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου)

Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου) Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου) 01/35 Το Ερειστικό Σύστημα αποτελείται από: 1. Τα Οστά 2. Τις Αρθρώσεις 3. Τους Συνδέσμους 02/35 ΟΣΤΑ ΤΟΥ ΣΚΕΛΕΤΟΥ Σύνολο: 285 οστά

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο Κροταφογναθικής άρθρωσης - Μια διαφορετική προσέγγιση!

Σύνδρομο Κροταφογναθικής άρθρωσης - Μια διαφορετική προσέγγιση! Σύνδρομο Κροταφογναθικής άρθρωσης - Μια διαφορετική προσέγγιση! Με τον όρο αυτόν δηλώνεται η δυσλειτουργία της Κροταφογναθικής άρθρωσης. Μπορεί να μην έχετε ακούσει πότε για την ύπαρξη αυτής της άρθρωσης,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ...... Εισαγωγή. Μετωπορινογενείς δυσπλασίες (δυσπλασίες μέσης γραμμής)... Κρανιοσυνοστώσεις ή κρανιοσυνοστεώσεις.. Βραγχιακές

Διαβάστε περισσότερα

Οδοντιατρική Επιστήμη

Οδοντιατρική Επιστήμη Οδοντιατρική Επιστήμη Επιστήμη της Yγείας του Στόματος & των Δοντιών «Επιστήμη των Mεταμορφώσεων» Ανδρεάδης Δημήτριος Οδοντίατρος-Στοματολόγος Λέκτορας Εργαστηρίου Στοματολογίας Οδοντιατρικής Σχολής ΑΠΘ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΟ ΚΑΙ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΟ ΚΑΙ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Πρότυπο Πειραματικό Σχολείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΟ ΚΑΙ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Φασφαλής Νικηφόρος Από τι αποτελείται ΚΝΣ από τον εγκέφαλο και τον νωτιαίο μυελό ΠΝΣ από

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία παθήσεων αυχενικής µοίρας (6o µάθηµα)

Θεραπεία παθήσεων αυχενικής µοίρας (6o µάθηµα) Θεραπεία παθήσεων αυχενικής µοίρας (6o µάθηµα) Ασκήσεις κινητικότητας (ROM) ΑΜΣΣ Σε αυτές τις ασκήσεις κινητικότητας (Εικ. 1), στο εργαστήριο εφαρµόστηκαν & έγινε πρακτική άσκηση στις εξής ασκήσεις: Κάµψη

Διαβάστε περισσότερα

Οδοντιατρικός Σύλλογος Πειραιά

Οδοντιατρικός Σύλλογος Πειραιά Οδοντιατρικός Σύλλογος Πειραιά Οδηγίες προς τους εθελοντές οδοντιάτρους, για τη συμπλήρωση του δελτίου οδοντιατρικής εξέτασης των παιδιών των νηπιαγωγείων, δημοτικών και γυμνασίων. Σκοπός αυτής της παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάκτηση του εύρους κίνησης της άρθρωσης Η βελτίωσης της μυϊκής απόδοσης Η βελτίωσης της νευρομυϊκής λειτουργίας-ιδιοδεκτικότητας Η λειτουργική

Η ανάκτηση του εύρους κίνησης της άρθρωσης Η βελτίωσης της μυϊκής απόδοσης Η βελτίωσης της νευρομυϊκής λειτουργίας-ιδιοδεκτικότητας Η λειτουργική Η ανάκτηση του εύρους κίνησης της άρθρωσης Η βελτίωσης της μυϊκής απόδοσης Η βελτίωσης της νευρομυϊκής λειτουργίας-ιδιοδεκτικότητας Η λειτουργική επανένταξη Η ανάκτηση του εύρους κίνησης της άρθρωσης Η

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI)

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Τι είναι το σύνδροµο µηροκοτυλιαίας πρόσκρουσης; Φυσιολογικά, η κεφαλή του ισχίου δεν προσκρούει στο χείλος της κοτύλης κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΒΕΛΟΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ Trigger Points: Mια τεχνική που αφοπλίζει τον πόνο

ΒΕΛΟΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ Trigger Points: Mια τεχνική που αφοπλίζει τον πόνο ΒΕΛΟΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ Trigger Points: Mια τεχνική που αφοπλίζει τον πόνο ΒΕΛΟΝΙΣΜΟΣ ΕΠΩΔΥΝΩΝ ΣΗΜΕΙΩΝ.(ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ/ΙΣΧΙΑΛΓΙΑ/ΑΥΧΕΝΑΛΓΙΑ) ΑΘΑΝΑΣΑΚΗΣ Γ. ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΘΕΙΣ ΣΤΗΝ ΖΥΡΙΧΗ

Διαβάστε περισσότερα

Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες. Μαγδαληνή Γκέιτς Α Τάξη Γυμνάσιο Αμυγδαλεώνα

Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες. Μαγδαληνή Γκέιτς Α Τάξη Γυμνάσιο Αμυγδαλεώνα Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες O εγκέφαλος Ο εγκέφαλος είναι το κέντρο ελέγχου του σώματος μας και ελέγχει όλες τις ακούσιες και εκούσιες δραστηριότητες που γίνονται μέσα σε αυτό. Αποτελεί το

Διαβάστε περισσότερα

Τενοντίτιδα ώμου ή Τενοντίτιδα υπερακανθίου - Σύνδρομο υπακρωμιακής πρόσκρουσης ή προστριβής ώμου (shoulder impingement syndrome)

Τενοντίτιδα ώμου ή Τενοντίτιδα υπερακανθίου - Σύνδρομο υπακρωμιακής πρόσκρουσης ή προστριβής ώμου (shoulder impingement syndrome) Τενοντίτιδα ώμου ή Τενοντίτιδα υπερακανθίου - Σύνδρομο υπακρωμιακής πρόσκρουσης ή προστριβής ώμου (shoulder impingement syndrome) Η τενοντίτιδα ώμου ή τενοντίτιδα υπερακανθίου (σύνδρομο υπακρωμιακής πρόσκρουσης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΥΟΛΟΓΙΑ. 1. Σκελετικοί µύες

ΜΥΟΛΟΓΙΑ. 1. Σκελετικοί µύες ΜΥΟΛΟΓΙΑ Μυϊκός ιστός και Μυϊκό σύστηµα Ι. Γενικά Α. Μύες = όργανα µαλακά συσταλτά 1. οι συσπάσεις των µυϊκών ινών κινούν τα µέρη του σώµατος 2. προσδίδει το σχήµα του σώµατος 3. τρία είδη µυών α. Σκελετικοί

Διαβάστε περισσότερα

Οι Μηνίσκοι του Γόνατος και η Αρθροσκοπική Mηνισκεκτομή

Οι Μηνίσκοι του Γόνατος και η Αρθροσκοπική Mηνισκεκτομή Οι Μηνίσκοι του Γόνατος και η Αρθροσκοπική Mηνισκεκτομή Τι είναι οι μηνίσκοι του γόνατος; Οι μηνίσκοι του γόνατος είναι ινοχόνδρινοι δίσκοι σχήματος C οι οποίοι παρεμβάλλονται μεταξύ του μηριαίου και της

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 4ο ΜΕΡΟΣ Β ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΜΑΘΗΜΑ 4ο ΜΕΡΟΣ Β ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΜΑΘΗΜΑ 4ο ΜΕΡΟΣ Β ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Το Νευρικό Σύστημα έχει δύο μοίρες Το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα (Εγκέφαλος και Νωτιαίος Μυελός) Περιφερικό Νευρικό Σύστημα (Σωματικό και Αυτόνομο τμήμα) ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Page1 ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Μαθητές: Ρουμπάνης Γιάννης και Οικονομίδης Αριστείδης Τάξη: Γ γυμνασίου Κερατέας Τμήμα: Γ 4 Οκτώβριος 2013 Page2 ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το νευρικό σύστημα μαζί

Διαβάστε περισσότερα

AΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ 1. ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΙ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ- ΑΙΣΘΗΣΗ

AΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ 1. ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΙ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ- ΑΙΣΘΗΣΗ AΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ 1. ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΙ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ- ΑΙΣΘΗΣΗ Αισθητικότητα ονομάζεται η ικανότητα να αντιλαμβανόμαστε αφενός το εξωτερικό μας περιβάλλον και το ίδιο μας το σώμα,

Διαβάστε περισσότερα

Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων

Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων Προτεινόμενη θεραπεία: Μετά από προσεκτική κλινική και ακτινογραφική εξέταση του στόματος και εκτίμηση της κατάστασης μου, ο

Διαβάστε περισσότερα

Στέφανος Πατεράκης - Φυσικοθεραπευτής

Στέφανος Πατεράκης - Φυσικοθεραπευτής ΚΙΝΗΣΙΟΛΟΓΙΑ Ορισμός : Είναι η επιστήμη που μελετά την ανθρώπινη κίνηση. Χρησιμοποιεί γνώσεις από τη μηχανική της φυσικής, την ανατομία και τη φυσιολογία. Η Βαρύτητα Έλκει όλα τα σώματα προς το έδαφος.

Διαβάστε περισσότερα

Παθητικά στοιχεία. Οστά. Αρθρ. χόνδροι. Πολύπλοκη κατασκευή. Σύνδεσμοι τένοντες. Ενεργητικά στοιχεία. Ανομοιογενή βιολογικά υλικά.

Παθητικά στοιχεία. Οστά. Αρθρ. χόνδροι. Πολύπλοκη κατασκευή. Σύνδεσμοι τένοντες. Ενεργητικά στοιχεία. Ανομοιογενή βιολογικά υλικά. Κινησιοθεραπεία Ιδιότητες Υλικών 1 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΤΟΧΗΣ ΥΛΙΚΩΝ Ανθρώπινο σώμα Παθητικά στοιχεία Οστά Αρθρ. χόνδροι Πολύπλοκη κατασκευή Σύνδεσμοι τένοντες Ανομοιογενή βιολογικά υλικά Ενεργητικά στοιχεία Μύες

Διαβάστε περισσότερα

Aξιολόγηση κινητικότητας αρθρώσεων

Aξιολόγηση κινητικότητας αρθρώσεων ΓΝΑ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΩΝ Aξιολόγηση κινητικότητας αρθρώσεων Μανώλης Παπαδόπουλος Διδάκτωρ ΕΚΠΑ, MSc Φυσικοθεραπευτής ΜΑΦ ΓΝΑ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ»

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

Ρήξη του Τενοντίου Πετάλου του Ώμου: Γενικές Πληροφορίες

Ρήξη του Τενοντίου Πετάλου του Ώμου: Γενικές Πληροφορίες Ρήξη του Τενοντίου Πετάλου του Ώμου: Γενικές Πληροφορίες Ποιά είναι η ανατομική κατασκευή του ώμου; Η άρθρωση του ώμου σχηματίζεται από την σύνδεση τριών οστών: του βραχιονίου, της ωμοπλάτης και της κλείδας.

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΡΑΧΗ Αποτελεί τον μυοσκελετικό άξονα στήριξης του κορμού με κύριο οστικό στοιχείο τους σπονδύλους και την παράλληλη συμβολή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΑΝΣ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΝΕΥΡΑ (λείοι μύες, καρδιακός μυς, αδένες) (Σπλαχνικά Νεύρα)

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Φ.Ν. Σκοπούλη Καθηγήτρια τον Χαροκόπειου Πανεπιστημίου Αθηνών συστηματικός ερυθηματώδης λύκος θεωρείται η κορωνίδα των αυτοάνοσων

Διαβάστε περισσότερα

Γνωριμία με τα αυτοάνοσα ρευματικά νοσήματα

Γνωριμία με τα αυτοάνοσα ρευματικά νοσήματα Γνωριμία με τα αυτοάνοσα ρευματικά νοσήματα Αντώνης Φανουριάκης Μονάδα Ρευματολογίας και Κλινικής Ανοσολογίας Δ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο «Αττικόν» Αθήνα, 01/02/2016

Διαβάστε περισσότερα

22ετής αδιάλειπτη πορεία με άξονα την ολιστική θεώρηση & πράξη. Εξειδίκευση - Επαγγελματική εκπαίδευση. Σουηδική Μάλαξη. Θεραπευτική Μάλαξη & BodyWork

22ετής αδιάλειπτη πορεία με άξονα την ολιστική θεώρηση & πράξη. Εξειδίκευση - Επαγγελματική εκπαίδευση. Σουηδική Μάλαξη. Θεραπευτική Μάλαξη & BodyWork διο δος για τη γνώση της Ολιστικής Αντιμετώπισης της Ψυχικής και Σωματικής Υγείας 22ετής αδιάλειπτη πορεία με άξονα την ολιστική θεώρηση & πράξη Εκπαιδευτικά Προγράμματα Εξειδίκευση - Επαγγελματική εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Ο πόνος είναι στο μυαλό μας!

Ο πόνος είναι στο μυαλό μας! Ο πόνος είναι στο μυαλό μας! Ο ΠΟΝΟΣ ΕΙΝΑΙ ΣΤΟ ΜΥΑΛΟ ΜΑΣ, ΑΛΛΑ ΟΧΙ ΜΕ ΤΟΝ ΤΡΟΠΟ ΠΟΥ ΝΟΜΙΖΟΥΜΕ! Όλοι νιώθουν πόνο, αλλά δεν συνεχίζουν να πονάνε όλοι. Οι λίγοι άτυχοι που συνεχίζουν να πονάνε αποκτούν οικονομικό,

Διαβάστε περισσότερα

Επώδυνα Mυοσκελετικά Σύνδρομα Άνω και Κάτω Άκρων

Επώδυνα Mυοσκελετικά Σύνδρομα Άνω και Κάτω Άκρων Επώδυνα Mυοσκελετικά Σύνδρομα Άνω και Κάτω Άκρων Δρ. Χρήστος Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Εργαστήριο Έρευνας Παθήσεων του Μυοσκελετικού Συστήματος, Πανεπιστήμιο Αθηνών Πόνος Μία δυσάρεστη αισθητική

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΟΣ PARKINSON : ΜΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΑ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΜΕΙΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΩΝ

ΝΟΣΟΣ PARKINSON : ΜΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΑ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΜΕΙΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΩΝ ΝΟΣΟΣ PARKINSON : ΜΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΑ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΜΕΙΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΩΝ Η νόσος του Parkinson είναι μια προοδευτικά εξελισσόμενη, εκφυλιστική νόσος του κεντρικού νευρικού συστήματος, είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΓΙΑ ΜΑΡΙΑ ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΑ

ΒΑΓΙΑ ΜΑΡΙΑ ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΑ ΒΑΓΙΑ ΜΑΡΙΑ ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ Είναι μια χρόνια προοδευτικά εξελισσόμενη εκφυλιστική νόσος του εγκεφάλου που επηρεάζει κυρίως την κίνηση. Τι προκαλεί την νόσο; Τι προκαλεί την νόσο; Για να γίνει η έναρξη

Διαβάστε περισσότερα

15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων.

15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων. 15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων. Η ουροδόχος κύστη δεν είναι απλά μία κοιλότητα η οποία γεμίζει απλά

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα

Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα Το σύνδροµο του καρπιαίου σωλήνα είναι µία συνήθης αιτία πόνου και διαταραχής της αισθητικότητας στα χέρια. Οφείλεται σε πίεση του µέσου νεύρου στην περιοχή του καρπού. Στην περιοχή

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικές Εφαρμογές της Επουλωτικής Διαδικασίας στις. Μυοσκελετικές Κακώσεις ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ. Αθλητιατρικο Κεντρο Εθνικων Ομαδων Βορ.

Κλινικές Εφαρμογές της Επουλωτικής Διαδικασίας στις. Μυοσκελετικές Κακώσεις ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ. Αθλητιατρικο Κεντρο Εθνικων Ομαδων Βορ. Κλινικές Εφαρμογές της Επουλωτικής Διαδικασίας στις Μυοσκελετικές Κακώσεις ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Αθλητιατρικο Κεντρο Εθνικων Ομαδων Βορ.Ελλαδος Νικόλαος. Γ. Μαλλιαρόπουλος Αθηνά. Η. Ακριτίδου Δημητρης Χριστοδουλου

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ. 08/Φεβ/2013 ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ -- ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ. 08/Φεβ/2013 ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ -- ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ -- ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ Ορθοπαιδικός Χειρουργός Πολυκλινική Λευκωσίας 1 2 ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ -- ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ- ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ Ορθοπαιδικός Χειρουργός Πολυκλινική Λευκωσίας

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος. www.rheuma,gr

Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος. www.rheuma,gr Πολλες από τις ρευματικες παθησεις των ενηλικων προσβαλουν και τα παιδια,αν και σε μικροτερη συχνοτητα. Επιπλεον καποιες παθησεις όπως είναι ο συστηματικης έναρξης ή ο ολιγοαρθρικος τυπος εναρξης της Νεανικης

Διαβάστε περισσότερα

Από το βιβλίο του Δρ. Πέτρου Α. Πουλμέντη

Από το βιβλίο του Δρ. Πέτρου Α. Πουλμέντη Από το βιβλίο του Δρ. Πέτρου Α. Πουλμέντη Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή στη βιολογική μηχανική Κεφάλαιο 2 Εκβιομηχανική των οστών Οι διαφάνειες που ακολουθούν Η ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Για να περιγράψουμε τα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015

ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ Περιεχόμενα προηγούμενης διάλεξης Περιγραφή παθολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Η δημιουργία και η πιλοτική εφαρμογή ενός πρωτοκόλλου αξιολόγησης νευρογενών διαταραχών κατάποσης.

Η δημιουργία και η πιλοτική εφαρμογή ενός πρωτοκόλλου αξιολόγησης νευρογενών διαταραχών κατάποσης. Α.Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Η δημιουργία και η πιλοτική εφαρμογή ενός πρωτοκόλλου αξιολόγησης νευρογενών διαταραχών κατάποσης. Σπουδαστές: Κάτανα Ελευθερία

Διαβάστε περισσότερα

Συνήθεις τραυματισμοί σε τριαθλητές και βασικά στοιχεία για την αποκατάστασή τους. Χοντολίδης Πάνος Φυσικοθεραπευτής MSc PT

Συνήθεις τραυματισμοί σε τριαθλητές και βασικά στοιχεία για την αποκατάστασή τους. Χοντολίδης Πάνος Φυσικοθεραπευτής MSc PT Συνήθεις τραυματισμοί σε τριαθλητές και βασικά στοιχεία για την αποκατάστασή τους Χοντολίδης Πάνος Φυσικοθεραπευτής MSc PT Τι είναι τραυματισμός??? Είναι τα μυοσκελετικά συμπτώματα που είτε: εμποδίζουν

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ Μπίλλη Ευδ. Επ. Καθηγήτρια, Τμ. Φυσικοθεραπείας, ΤΕΙ Δυτική Ελλάδας Γήρανση - ορισμός Σαφής ορισμός του γήρατος δεν υπάρχει Σύμφωνα με τον Shock, το γήρας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΩΤΟΒΕΛΟΝΙΣΜΟ

Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΩΤΟΒΕΛΟΝΙΣΜΟ Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΩΤΟΒΕΛΟΝΙΣΜΟ Τι είναι ο Ωτοβελονισμός (Ωτοθεραπεία) Ο Ωτοβελονισμός (Ωτοθεραπεία) είναι μια Ιατρική Μέθοδος που χρησιμοποιεί το πτερύγιο του αυτιού με διαγνωστικό και θεραπευτικό σκοπό. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΙΑΤΡΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ ΣΕ ΑΝΔΡΑ 58 ΕΤΩΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Δ. Τσίντζας, Γ. Γερνάς, Π.

ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΙΑΤΡΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ ΣΕ ΑΝΔΡΑ 58 ΕΤΩΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Δ. Τσίντζας, Γ. Γερνάς, Π. Σχήμα 1: Η πορεία του Παρουσίαση Περιστατικού Εικ. 2: Πτερυγοειδής (ΑΡ) ωμοπλάτη Κέντρο Αποθεραπείας Φυσικής Κέντρο Αποθεραπείας Φυσικής. Το παραπληρωματικό νεύρο, που είναι ένα κυρίως κινητικό νεύρο,

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίμηση ορθοδοντικών προβλημάτων από τον Γενικό Οδοντίατρο

Εκτίμηση ορθοδοντικών προβλημάτων από τον Γενικό Οδοντίατρο ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ 3 η ΥΠΕ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΗΜΕΡΙΔΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ Κ.Υ.Α.Τ. ΕΥΟΣΜΟΥ Νοέμβριος, 2015 Εκτίμηση ορθοδοντικών προβλημάτων από τον Γενικό Οδοντίατρο Ιουλία Ιωαννίδου-Μαραθιώτου Αναπληρώτρια

Διαβάστε περισσότερα

Δυσλειτουργία του Αυτόνομου Νευρικού Συστήματος (ΑΝΣ)

Δυσλειτουργία του Αυτόνομου Νευρικού Συστήματος (ΑΝΣ) Δυσλειτουργία του Αυτόνομου Νευρικού Συστήματος (ΑΝΣ) Η δυσλειτουργία του Αυτόνομου Νευρικού Συστήματος (ΑΝΣ) ενδεχομένως να είναι το κεντρικό στοιχείο για την ελάττωση της ποιότητας ζωής ενός ατόμου και

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ. Ευανθία Σούμπαση. Απαρτιωμένη Διδασκαλία

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ. Ευανθία Σούμπαση. Απαρτιωμένη Διδασκαλία Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ Ευανθία Σούμπαση Απαρτιωμένη Διδασκαλία ΠΕΔΙΟ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Η επιστήμη που ασχολείται με τον προσδιορισμό της λειτουργικής κατάστασης του εγκεφάλου

Διαβάστε περισσότερα

Σκοπός του μαθήματος είναι ο συνδυασμός των θεωρητικών και ποσοτικών τεχνικών με τις αντίστοιχες περιγραφικές. Κεφάλαιο 1: περιγράφονται οι βασικές

Σκοπός του μαθήματος είναι ο συνδυασμός των θεωρητικών και ποσοτικών τεχνικών με τις αντίστοιχες περιγραφικές. Κεφάλαιο 1: περιγράφονται οι βασικές Εισαγωγή Ασχολείται με τη μελέτη των ηλεκτρικών, η λ ε κ τ ρ ο μ α γ ν η τ ι κ ώ ν κ α ι μ α γ ν η τ ι κ ώ ν φαινομένων που εμφανίζονται στους βιολογικούς ιστούς. Το αντικείμενο του εμβιοηλεκτρομαγνητισμού

Διαβάστε περισσότερα

Στέφανος Πατεράκης (Φυσικ/τής)

Στέφανος Πατεράκης (Φυσικ/τής) ΜΥΣ Οι μύες είναι όργανα του ανθρωπίνου σώματος. Σχηματίζονται από μυϊκό ιστό. Μαζί με τους τένοντες συμβάλουν στην κίνηση των οστών. Είδη των μυών Ο μυς της καρδιάς, Οι λείοι, και Οι γραμμωτοί. Ο μυς

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΜΔΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ. Βιολογία A λυκείου. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Μαριλένα Ζαρφτζιάν Σχολικό έτος:

ΔΑΜΔΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ. Βιολογία A λυκείου. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Μαριλένα Ζαρφτζιάν Σχολικό έτος: ΔΑΜΔΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Βιολογία A λυκείου Υπεύθυνη καθηγήτρια: Μαριλένα Ζαρφτζιάν Σχολικό έτος: 2013-2014 Ένα αισθητικό σύστημα στα σπονδυλωτά αποτελείται από τρία βασικά μέρη: 1. Τους αισθητικούς υποδοχείς,

Διαβάστε περισσότερα

Μυς κεφαλής - τραχήλου άνω άκρου

Μυς κεφαλής - τραχήλου άνω άκρου Μυς κεφαλής - τραχήλου άνω άκρου Μύες του προσώπου. Λέγονται και «μιμικοί». Κινητική νεύρωση Προσωπικό νεύρο -VII Αισθητική νεύρωση τρίδυμο νεύρο -V Α) Κογχική ομάδα 1. Σφιγκτήρας των βλεφάρων 2. Επισκύνιος

Διαβάστε περισσότερα

Μεταιχμιακό Σύστημα του Εγκεφάλου

Μεταιχμιακό Σύστημα του Εγκεφάλου Μεταιχμιακό Σύστημα του Εγκεφάλου Άρθρο του ΧΑΡΑΛΑΜΠΟY ΤΙΓΓΙΝΑΓΚΑ, MT, CST, MNT Το μεταιχμιακό σύστημα ελέγχει το κύκλωμα του χρόνιου πόνου και των συναισθημάτων, ενώ συνδέεται με τα βαθύτερα τμήματα του

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το νευρικό σύστημα θέτει σε επικοινωνία τον οργανισμό μας με τον έξω κόσμο. Μοιάζει με τηλεφωνικό δίκτυο,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ

ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ Τι είναι κνίδωση; Κνίδωση είναι η αλλεργική αντίδραση που εμφανίζεται στο δέρμα, έναντι εξωγενών ή ενδογενών ερεθισμάτων. Εκδηλώνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΝΕΥΡΟΠΑΘΗΤΙΚΟ ΠΟΝΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΝΕΥΡΟΠΑΘΗΤΙΚΟ ΠΟΝΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΝΕΥΡΟΠΑΘΗΤΙΚΟ ΠΟΝΟ Χρήστος Ιατρού Καθηγητής Αναισθησιολογίας Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης I. ΟΡΙΣΜΟΣ Νευροπαθητικός πόνος (ΝΠ-Πόνος) - Παθολογικός πόνος Ο πόνος που προκαλείται από βλάβη

Διαβάστε περισσότερα

Ρήξη του Επιχείλιου Χόνδρου του Ισχίου Labral Tear

Ρήξη του Επιχείλιου Χόνδρου του Ισχίου Labral Tear Ρήξη του Επιχείλιου Χόνδρου του Ισχίου Labral Tear Τι είναι ο επιχείλιος χόνδρος; Ο επιχείλιος χόνδρος είναι µία δοµή από ινώδη ιστό που περιβάλλει κυκλοτερώς την κοτύλη την κοίλη δηλαδή αρθρική επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

Μαρκομανωλάκη Ελένη Α. Μ. : 9799 Επιβλέπων καθηγητής : Νάσιος Γρηγόριος

Μαρκομανωλάκη Ελένη Α. Μ. : 9799 Επιβλέπων καθηγητής : Νάσιος Γρηγόριος Μαρκομανωλάκη Ελένη Α. Μ. : 9799 Επιβλέπων καθηγητής : Νάσιος Γρηγόριος Είναι κακώσεις που συμβαίνουν στην περιοχή της κεφαλής Οι κακώσεις αυτές προκαλούνται, όταν : Α) ένα κινούμενο αντικείμενο χτυπήσει

Διαβάστε περισσότερα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα 2013-2014 Θέματα πολλαπλής επιλογής Κύτταρα όμοια μορφολογικά και λειτουργικά αποτελούν α. ένα όργανο. β. ένα ιστό. γ. ένα οργανισμό. δ. ένα σύστημα οργάνων.

Διαβάστε περισσότερα

Βλάβες του Αρθρικού Χόνδρου του Γόνατος: Διάγνωση και Αντιμετώπιση

Βλάβες του Αρθρικού Χόνδρου του Γόνατος: Διάγνωση και Αντιμετώπιση Βλάβες του Αρθρικού Χόνδρου του Γόνατος: Διάγνωση και Αντιμετώπιση Τι είναι ο αρθρικός χόνδρος; Ο αρθρικός χόνδρος είναι ένας στιλπνός, ομαλός, λείος και ανάγγειος ιστός που καλύπτει τις αρθρικές επιφάνειες

Διαβάστε περισσότερα

χρόνιου πόνου κι των συναισθημάτων. Μάλιστα, μεγάλο μέρος αυτού

χρόνιου πόνου κι των συναισθημάτων. Μάλιστα, μεγάλο μέρος αυτού Το μαιτεχμιακό σύστημα συνδέεται με τμήματα του μετωπιαίου κι κροταφικού λοβού ( τμήματα των εγκεφαλικών ημισφαιρίων,ονομασμένα σύμφωνα με το κρανιακό οστό που τα καλύπτει). Το ίδιο σχετίζεται με τον έλεγχο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ ΣΕ ΑΝΔΡΑ 58 ΕΤΩΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ

ΙΑΤΡΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ ΣΕ ΑΝΔΡΑ 58 ΕΤΩΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΙΑΤΡΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ ΣΕ ΑΝΔΡΑ 58 Δ. Τσίντζας, Γ. Γερνάς, Π. Πλυτά Κέντρο Αποθεραπείας Φυσικής και Κοινωνικής Αποκατάστασης (Κ.Α.Φ.Κ.Α.) Αμφιλοχίας. Εισαγωγή Το παραπληρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

Νεανική Δερματομυοσίτιδα

Νεανική Δερματομυοσίτιδα www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Νεανική Δερματομυοσίτιδα Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΕΑΝΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΟΜΥΟΣΙΤΙΔΑ 1.1 Τι είδους νόσημα είναι; Η νεανική δερματομυοσίτιδα (ΝΔΜ) είναι ένα σπάνιο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΦΘΑΛΜΟΠΛΑΣΤΙΚΗ. χειρουργική. δείτε τον κόσµο µε άλλα µάτια

ΟΦΘΑΛΜΟΠΛΑΣΤΙΚΗ. χειρουργική. δείτε τον κόσµο µε άλλα µάτια ΟΦΘΑΛΜΟΠΛΑΣΤΙΚΗ χειρουργική δείτε τον κόσµο µε άλλα µάτια ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΣΤΕ ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΣΑΣ ΘΕΡΑΠΕΥΟΝΤΑΣ ΤΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΒΛΕΦΑΡΩΝ Στα Οφθαλομολογικά Κέντρα ΟΡΑΣΙΣ θεραπεύουμε με σύγχρονες ασφαλείς ιατρικές μεθόδους

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ ΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ

ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ ΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ ΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΙ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ (συγκεντρωμένοι ή διάσπαρτοι) ΝΕΥΡΙΚΕΣ ΟΔΟΙ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΣ ΦΛΟΙΟΣ Ειδικά κύτταρα - υποδοχείς, ευαίσθητα στις αλλαγές αυτές, είναι τα κύρια μέσα συλλογής

Διαβάστε περισσότερα

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΟΔΟΥ ΛΑΝΘΑΣΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΓΑΛΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΣΑΚΧΑΡΩΝ-ΠΡΟΤΕΙΝΕΤΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΣΕ ΑΛΜΥΡΟ ΝΕΡΟ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΟΝ ΣΔ -ΜΕΙΩΣΗ ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι η ρήξη του έσω μηνίσκου ;

Τι είναι η ρήξη του έσω μηνίσκου ; Τι είναι η ρήξη του έσω μηνίσκου ; Η άρθρωση του γόνατος σχηματίζεται από την ένωση δύο οστών, της κνήμης και μηριαίου ( βλέπε ανατομία γόνατος). Μεταξύ των δύο οστών υπάρχουν δύο στρογγυλοί δίσκοι οι

Διαβάστε περισσότερα

Μυολογία κεφαλής και τραχήλου

Μυολογία κεφαλής και τραχήλου ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ Μυολογία κεφαλής και τραχήλου Δρ. Νάντια Θεολόγη-Λυγιδάκη Στοματικός και Γναθοπροσωπικός Χειρουργός Ειδική Επιστήμων, Συνεργάτης Κλινικής ΣΓΠΧ Οι μύες Είναι τα όργανα που με την σύσπασή

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα Υγείας. Βασικές Αρχές Βιοϊατρικού Μοντέλου. Θετικές επιπτώσεις Βιοϊατρικής προσέγγισης. 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια

Μοντέλα Υγείας. Βασικές Αρχές Βιοϊατρικού Μοντέλου. Θετικές επιπτώσεις Βιοϊατρικής προσέγγισης. 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια ΜΟΝΤΕΛΑ ΥΓΕΙΑΣ-ΑΣΘΕΝΕΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΡΡΩΣΤΙΑΣ 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια Μοντέλα Υγείας Βιοιατρικό Μοντέλο Ολιστικό, Βιοψυχοκοινωνικό Μοντέλο Αρχαία Ελλάδα (Ιπποκράτης 400π.Χ.)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ. Επιμέλεια football-academies Πέμπτη, 12 Μάιος της Ειρήνης Περπινιά

ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ. Επιμέλεια football-academies Πέμπτη, 12 Μάιος της Ειρήνης Περπινιά της Ειρήνης Περπινιά Όλες οι σωματικές δραστηριότητες απαιτούν κάποιο βαθμό ισορροπίας, ένα εσωτερικό σχεδιάγραμμα δυναμικής αντίδρασης, που αποτελείται από τις ακούσιες αισθήσεις που μας κρατούν στην

Διαβάστε περισσότερα

Βλάβες του Ανώτερου Τμήματος του Επιχείλιου Χόνδρου (Βλάβες SLAP)

Βλάβες του Ανώτερου Τμήματος του Επιχείλιου Χόνδρου (Βλάβες SLAP) Βλάβες του Ανώτερου Τμήματος του Επιχείλιου Χόνδρου (Βλάβες SLAP) Τι είναι η βλάβη SLAP; Η βλάβη SLAP συνίσταται σε ρήξη του ανώτερου τμήματος του επιχείλιου χόνδρου στην ωμογλήνη. Ο όρος SLAP σχηματίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958. Περιεχόμενο

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958. Περιεχόμενο Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς,Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 3 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ Περιεχόμενο Συνδεση με τα προηγουμενα Πριν

Διαβάστε περισσότερα

Κράμπα. Παράγοντες πρόκλησης μυϊκής κράμπας

Κράμπα. Παράγοντες πρόκλησης μυϊκής κράμπας Κράμπα -Η εμφάνιση κράμπας είναι συχνότερη σε άτομα της 3ης ηλικίας, σε μη γυμνασμένους και υπέρβαρους ανθρώπους ακόμα και στους αθλητές,ιδίως ύστερα απο μακρά εξαντλητική προσπάθεια και έντονη εφίδρωση.

Διαβάστε περισσότερα

Η μυϊκή ομάδα η οποία βρίσκεται στην οπίσθια επιφάνεια του μηρού (οπίσθιοι μηριαίοι μύες) αποτελείται από τρεις μύες (εικόνα):

Η μυϊκή ομάδα η οποία βρίσκεται στην οπίσθια επιφάνεια του μηρού (οπίσθιοι μηριαίοι μύες) αποτελείται από τρεις μύες (εικόνα): Τι είναι η θλάση των οπίσθιων μηριαίων; Η μυϊκή ομάδα η οποία βρίσκεται στην οπίσθια επιφάνεια του μηρού (οπίσθιοι μηριαίοι μύες) αποτελείται από τρεις μύες (εικόνα): - Δικέφαλο μηριαίο - Ημιημενώδη 1

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Επιβλέπουσα: Ζακοπούλου Βικτωρία.

Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Επιβλέπουσα: Ζακοπούλου Βικτωρία. Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: «Εγκεφαλική Παράλυση στην παιδική ηλικία». Εκπόνηση εργασίας: Παπαδοπούλου Ειρήνη Α.Μ. 12148 Επιβλέπουσα:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΩΣ ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΔΡ. ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΛΑΒΡΥΤΙΝΟΣ, ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ, ΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΟΣ, ΟΕΕ

Η ΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΩΣ ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΔΡ. ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΛΑΒΡΥΤΙΝΟΣ, ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ, ΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΟΣ, ΟΕΕ Η ΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΩΣ ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΔΡ. ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΛΑΒΡΥΤΙΝΟΣ, ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ, ΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΟΣ, ΟΕΕ Το πρόγραμμα εντάσσεται στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης Ανθρώπινου Δυναμικού

Διαβάστε περισσότερα

Εγκεφαλικές συζυγίες. Μαρία Σουλή Παθολόγος-Λοιμωξιολόγος

Εγκεφαλικές συζυγίες. Μαρία Σουλή Παθολόγος-Λοιμωξιολόγος Εγκεφαλικές συζυγίες Μαρία Σουλή Παθολόγος-Λοιμωξιολόγος ΙΙ. Οπτικό νεύρο οπτική οξύτητα (φώς, αντικείμενα, ειδικοί πίνακες) ΔΔ Διαθλαστικές ανωμαλίες Ελάττωση της διαφάνειας των διαθλαστικών μέσων Βλάβη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. «Κλινικές Κλινικοεργαστηριακές Ιατρικές Ειδικότητες»

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. «Κλινικές Κλινικοεργαστηριακές Ιατρικές Ειδικότητες» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «Κλινικές Κλινικοεργαστηριακές Ιατρικές Ειδικότητες» ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΒΙΟ-ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΟΣΤΕΟΣΥΝΘΕΣΗΣ ΚΑΤΑΓΜΑΤΩΝ ΓΩΝΙΑΣ ΚΑΤΩ ΓΝΑΘΟΥ ΜΕ ΧΡΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματολογία. Ψωριασική Αρθρίτιδα. Στέφανος Πατεράκης Φυσικοθεραπευτής, καθηγητής φυσ/πείας

Ρευματολογία. Ψωριασική Αρθρίτιδα. Στέφανος Πατεράκης Φυσικοθεραπευτής, καθηγητής φυσ/πείας Ρευματολογία Ψωριασική Αρθρίτιδα Στέφανος Πατεράκης Φυσικοθεραπευτής, καθηγητής φυσ/πείας Τι είναι η ψωριασική αρθρίτιδα; Η ψωριασική αρθρίτιδα είναι μια χρόνια φλεγμονώδης πάθηση που προσβάλλει τις αρθρώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας.

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας. CUMMULATINE SUCCESS SCORE % ΙΣΧΙΟ CUMMULATINE SUCCESS RATE % YΛΙΚΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟΥ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 42 ΑΝΔΡΕΣ 16 ΓΥΝΑΙΚΕΣ 26 ΗΛΙΚΙΑ 63.1 (42-92) ΥΨΟΣ 171 (162-191) Δ.Μ.Σ 36 (22-47) Το ποσοστό των ασθενών που αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ (2005)

ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ (2005) ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ (2005) Αγαπητοί Συνάδελφοι, Κυρίες και Κύριοι, Αρχίζουμε την ενδιαφέρουσα αυτή στρογγυλή τράπεζα που έχει θέμα της, την Χρόνια οσφυαλγία, ελπίζοντας

Διαβάστε περισσότερα

Τι θα προτιμούσατε; Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) 25/4/2012. Διάλεξη 5 Όραση και οπτική αντίληψη. Πέτρος Ρούσσος. Να περιγράψετε τι βλέπετε στην εικόνα;

Τι θα προτιμούσατε; Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) 25/4/2012. Διάλεξη 5 Όραση και οπτική αντίληψη. Πέτρος Ρούσσος. Να περιγράψετε τι βλέπετε στην εικόνα; Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Διάλεξη 5 Όραση και οπτική αντίληψη Πέτρος Ρούσσος Να περιγράψετε τι βλέπετε στην εικόνα; Τι θα προτιμούσατε; Ή να αντιμετωπίσετε τον Γκάρι Κασπάροβ σε μια παρτίδα σκάκι; 1

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ Του Δρ. Κωνσταντίνου Δ. Στρατηγού Δ/ντού Ορθοπαιδικής Επανορθωτικής Χειρουργικής

Διαβάστε περισσότερα

ξεχάστε αυτά που ξέρατε παλιά για τα δόντια. οδοντιατρείο αισθητικής αποκατάστασης dental art institute

ξεχάστε αυτά που ξέρατε παλιά για τα δόντια. οδοντιατρείο αισθητικής αποκατάστασης dental art institute Project1 25/1/11 13:55 Page 1 ξεχάστε αυτά που ξέρατε παλιά για τα δόντια. οδοντιατρείο αισθητικής αποκατάστασης dental art institute Project1 25/1/11 13:55 Page 2 Project1 25/1/11 13:55 Page 3 τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Citation for published version (APA): Koutris, M. (2013). Masticatory muscle pain: Causes, consequences, and diagnosis

Citation for published version (APA): Koutris, M. (2013). Masticatory muscle pain: Causes, consequences, and diagnosis UvA-DARE (Digital Academic Repository) Masticatory muscle pain: Causes, consequences, and diagnosis Koutris, M. Link to publication Citation for published version (APA): Koutris, M. (2013). Masticatory

Διαβάστε περισσότερα

5 ΛΥΚΕΙΟ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. H άρθρωση του ώμου

5 ΛΥΚΕΙΟ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. H άρθρωση του ώμου 5 ΛΥΚΕΙΟ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ H άρθρωση του ώμου Μαθητής Μ. Γεώργιος Ανατομία ώμου Τα κύρια οστά του ώμου είναι το βραχιόνιο και η ωμοπλάτη.η αρθρική κοιλότητα προστατεύεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ & ΟΔΗΓΙΩΝ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΠΟΝΟ ΣΤΟΝ ΑΥΧΕΝΑ

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ & ΟΔΗΓΙΩΝ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΠΟΝΟ ΣΤΟΝ ΑΥΧΕΝΑ Τ ε χ ν ο λ ο γ ι κ ό Ε κ π α ι δ ε υ τ ι κ ό Ί δ ρ υ μ α Σ τ ε ρ ε ά ς Ε λ λ ά δ α ς Σ χ ο λ ή Ε π α γ γ ε λ μ ά τ ω ν Υ γ ε ί α ς & Π ρ ό ν ο ι α ς Τ μ ή μ α Φ υ σ ι κ ο θ ε ρ α π ε ί α ς Π ρ ό γ ρ α

Διαβάστε περισσότερα

Ρήξη του Επιχείλιου Χόνδρου του Ώμου και Βλάβες SLAP

Ρήξη του Επιχείλιου Χόνδρου του Ώμου και Βλάβες SLAP Ρήξη του Επιχείλιου Χόνδρου του Ώμου και Βλάβες SLAP Τι είναι οι σύνδεσμοι και ο επιχείλιος χόνδρος στον ώμο; Η γληνοβραχιόνια άρθρωση του ώμου είναι μία σφαιροειδής ενάρθρωση που σχηματίζεται από την

Διαβάστε περισσότερα