Αζαθειοπρίνη - ΜΜF - Κυκλοφωσφαµίδη. Γεώργιος Μπερτσιάς Ρευµατολογία, Κλινική Ανοσολογία και Αλλεργιολογία, Πανεπιστήµιο Κρήτης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αζαθειοπρίνη - ΜΜF - Κυκλοφωσφαµίδη. Γεώργιος Μπερτσιάς Ρευµατολογία, Κλινική Ανοσολογία και Αλλεργιολογία, Πανεπιστήµιο Κρήτης"

Transcript

1 Αζαθειοπρίνη - ΜΜF - Κυκλοφωσφαµίδη Γεώργιος Μπερτσιάς Ρευµατολογία, Κλινική Ανοσολογία και Αλλεργιολογία, Πανεπιστήµιο Κρήτης

2 Ανοσοκατασταλτικό φάρµακο Αζαθειοπρίνη (azathioprine) Θειοπουρίνη: ανταγωνιστής µεταβολισµού πουρινών αναστολή σύνθεσης DNA, RNA, πρωτεΐνών πολλαπλασιασµού / αριθµού περιφερικών Τ- & Β-λεµφοκυττάρων σύνθεσης ανοσοσφαιρινών παραγωγής IL-2 Χρήση σε µεταµόσχευση και σε χρόνια αυτοάνοσα φλεγµονώδη νοσήµατα µε βάση την ανοσοκατασταλτική δράση αλλά και τη δράση του ως παράγοντας που επιτρέπει τη µείωση της δόσης γλυκοκορτικοειδών (steroid-sparing agent) Ρευµατοειδής αρθρίτιδα Ψωριασική αρθρίτιδα Ψωρίαση Συστηµατική αγγειΐτιδα / Ν. Αδαµαντιάδη-Behcet Πολυµυοσίτιδα ΣΕΛ ΙΦΕΝ

3 Αζαθειοπρίνη: µεταβολισµός & κλινική φαρµακολογία Allopurinol 6-TG = βιολογική δράση & τοξικότητα Γονιδιακοί πολυµορφισµοί και ενζυµική δράση της TPMT Συχνότητα Ενζυµική δράση Μυελοτοξικότητα Άγριου τύπου (TPMT*1) 89% Φυσιολογική 3.5% Ετεροζυγωτία (κυρίως TPMT *2, *3A, *3C) 11% Ενδιάµεση 14.3% (OR ) Οµοζυγωτία 0.3% Χαµηλή/µηδενική >85%

4 Αζαθειοπρίνη: κλινική φαρµακολογία ανεπιθύµητες ενέργειες Δοσολογία (per os): Αρχική θεραπεία: 1 mg/kg/day (αρχικά 50 mg) x6-8 εβδοµάδες αύξηση 0.5 mg/kg ανά 4-6 εβδοµάδες έως 2 mg/kg/day Μέγιστο δράσης: >12 εβδοµάδες αναλόγως απόκρισης: σταδιακή µείωση σε δόση συντήρησης (~25mg ανά 4 εβδοµάδες) Τροποποίηση µε βάση τη νεφρική λειτουργία: GFR <50 ml/min 75%, <10 ml/min 50% δόσης Αλληλεπιδράσεις Αλλοπουρινόλη / Febuxostat : να αποφεύγεται η συγχορήγηση µε ΑΖΑ (Εναλλακτικά: δόσης ΑΖΑ κατά 50-75% & συχνή παρακολούθηση για µυελοτοξικότητα) Συχνά χρειάζεται αύξηση δόσης κουµαρινικών αντιπηκτικών Αναστολείς ΜΕΑ : ενισχύουν την δράση της ΑΖΑ

5 Αζαθειοπρίνη: κλινική φαρµακολογία ανεπιθύµητες ενέργειες Τοξικότητα Γαστρεντερικό (ανορεξία, ναυτία, έµετοι): έως 23% (δοσο-εξαρτώµενη, λιγότερο εάν σταδιακή δόσης) Σύντοµα µετά την έναρξη της θεραπείας συνήθως υποχωρούν αυτόµατα Οι διάρροιες δεν είναι συχνές (1%) - ήπια ηπατικών ενζύµων: 5% (οποτεδήποτε στη διάρκεια αγωγής) Μυελοτοξικότητα: συνήθως ουδετεροπενία (~19%) θροµβοπενία (5%) µακροκυττάρωση Εµφάνιση κατά την έναρξης της αγωγής (ιδίως σε άτοµα µε πολυµορφισµούς στο TPMT) Απαντούν σε µείωση δόσης ή διακοπή : επαναφορά γεν. αίµατος µετά ~1 µήνα περιπτώσεις σοβαρής παγκυτταροπενίας Λοιµώξεις: ~9% (κυρίως σε λευκοπενικούς ασθενείς) βακτηριδιακές ή ιογενείς Κακοήθεια: πιθανώς ήπια αύξηση ( %, κυρίως λεµφοϋπερπλαστικά νοσήµατα) Περισσότερες αναφορές σε ασθενείς µεταµοσχευµένους ή µε ΙΦΕΝ και όχι σε ρευµατοπαθείς?? υποκείµενη νόσος σύγχρονη λήψη άλλων ανοσοκατασταλτικών θεραπειών FDA boxed warning (ηπατοσπληνικό Τ-κυτταρικό λέµφωµα)

6 Γεν. αίµατος : ανά 2 εβδοµάδες τους πρώτους 2-3 µήνες (ή σε αλλαγή δόσης) ανά 1-3 µήνες Υποψία για µυελοτοξικότητα: WBC κατά 50% ή <4.000/µl Διακοπή ΑΖΑ εάν παρουσιαστεί WBC <3.000/µl ή PLT < /µl Έλεγχος για επίπεδα φυλλικού, βιταµίνης Β 12 Ηπατικές δοκιµασίες: ανά 3 µήνες Γενετικός / ενζυµικός έλεγχος TPMT Αζαθειοπρίνη: παρακολούθηση ασθενών Προτείνεται από ορισµένες Ενώσεις σε όλους τους ασθενείς που πρόκειται να λάβουν ΑΖΑ (cost-effective;) [Grade C] FDA: σε περιπτώσεις σηµαντικής λευκοπενίας που δεν υποχωρεί µετά τη µείωση δόσης ΑΖΑ Προτιµότερος ο έλεγχος ενζυµικής δράσης από το γενετικό έλεγχο (συσχέτιση 70-99%) Δεν υποκαθιστά την αξία της παρακολούθησης γενικής εξέτασης αίµατος!! Παρακολούθηση επιπέδων µεταβολιτών (6-TG] Σηµαντική διακύµανση τιµών δε συνιστάται η χρήση για την βελτίωση της κλινικής ανταπόκρισης Χρήσιµος ο προσδιορισµός σε περιπτώσεις πιθανής κακής συµµόρφωσης του ασθενή στη θεραπεία

7 Παραδείγµατα χρήσης της αζαθειοπρίνης σε ρευµατικά νοσήµατα Ρευµατοειδής αρθρίτιδα Δεδοµένα από ελεγχόµενες µελέτες δείχνουν αποτελεσµατικότητα έναντι placebo [FDA licensed] Βελτίωση σε SJC (50%), TJC (33%), ESR (13%) - δόση: mg/kg/day?? Χωρίς βελτίωση σε ακτινολογική εξέλιξη νόσου Λιγότερο αποτελεσµατικό από ΜΤΧ (Gaffney & Scott. Br J Rheumatol. 1998; Suarez-Almazor et al. Cochrane Database of Systematic Reviews 2000 [2009 update]) Δεν περιλαµβάνεται στις ACR 2012 οδηγίες για τη ΡΑ EULAR 2010: σε σοβαρή ανθεκτική ΡΑ ή αντένδειξη για άλλα DMARDs ή βιολογικούς παράγοντες [Grade B] Δεν περιλαµβάνεται στις οδηγίες για τη θεραπεία PsA ή AS

8 Παραδείγµατα χρήσης της αζαθειοπρίνης σε ρευµατικά νοσήµατα Δερµατοµυοσίτιδα / πολυµυοσίτιδα Δεδοµένα αποτελεσµατικότητας από τη µακροχρόνια παρακολούθηση ασθενών µια τυχαιοποιηµένες µελέτης Χρήση ως steroid-sparing agent. Προτιµάται έναντι ΜΤΧ σε ασθενείς µε διάµεση πνευµονοπάθεια, ηπατική νόσο ή άλλες αντενδείξεις για λήψη ΜΤΧ [Grade C] Συστηµατική σκλήρυνση Περιορισµένα δεδοµένα (EULAR 2009 οδηγίες) Χρήσεις: steroid-sparing, ενεργός κυψελίτιδα, µυοσίτιδα Διάµεση πνευµονοπάθεια: εναλλακτική επιλογή σε όσους δε µπορούν να λάβουν κυκλοφωσφαµίδη [grade C] Αγγειΐτιδα 1 η γραµµής θεραπεία για τη διατήρηση της ύφεσης (maintenance of remission) σε ANCA αγγειΐτιδες µικρών αγγείων µετά από αρχική θεραπεία µε κυκλοφωσφαµίδη [Grade A; EULAR 2009 οδηγίες] Πιο αποτελεσµατικό από το µυκοφαινολικό (69% περισσότερες υποτροπές σε ασθενείς που έλαβαν MMF; Hiemstra et al. JAMA 2010) Takayasu: σε συνδυασµό µε κορτικοστεροειδή [Grade C; EULAR 2009 οδηγίες] Ν. Αδαµαντιάδη-Behcet: ως steroid-sparing ή για φλεγµονώδεις εκδηλώσεις (± κυκλοσπορίνη, infliximab) [Grade C]

9 Χρήσης της αζαθειοπρίνη στο Συστηµατικό Ερυθηµατώδη Λύκο Χρήση ως steroid-sparing agent και σε µέτριας σοβαρότητας εκδηλώσεις της νόσου Θροµβοπενία (20-50,000/µL) αιµολυτική αναιµία Ορογονίτιδα Αγγειΐτιδα Ήπιες νευροψυχιατρικές εκδηλώσεις [Grade C] Ποια η θέση της ΑΖΑ στη νεφρίτιδα του ΣΕΛ; Class II νεφρίτιδα µε πρωτεΐνουρία >1 g/24-hr [Grade C] Class III-IV νεφρίτιδα: αρχική θεραπεία (induction treatment) εφόσον απουσιάζουν κλινικοί ( GFR) ή ιστολογικοί (µηνοειδείς σχηµατισµοί) δείκτες κακής πρόγνωσης [Grade B] Θεραπεία συντήρησης µετά από αρχική θεραπεία µε κυκλοφωσφαµίδη [Grade A] (EULAR 2012 Οδηγίες)

10 Χρήσης της αζαθειοπρίνης στη Νεφρίτιδα ΣΕΛ Pulse IV-MP/AZA vs. IV-CY (Grootscholten et al. KI 2006; Arends et al. ARD 2012) MMF vs. AZA (Houssiau et al. ARD 2011)

11 Μυκοφαινολικό

12 Μυκοφαινολικό (mycophenolate) Ανοσοκατασταλτικό φάρµακο Αναστολέας του ενζύµου IMPDH (inosine monophosphate dehydrogenase) αναστολή de novo σύνθεσης νουκλεοτιδίων γουανοσίνης Αναστολή του τύπου ΙΙ > τύπου Ι IMPDH πολλαπλασιασµού Τ- & Β-λεµφοκυττάρων σύνθεσης ανοσοσφαιρινών Πλειοτροπική δράση σε ανοσολογικές λειτουργίες αντιγονο-παρουσιαστικής ικανότητας δενδριτικών κυττάρων χηµειοταξίας µονοκυττάρων ενεργοποίηση ενδοθηλίου & έκφρασης µορίων προσκόλλησης έκφρασης TGFβ αντι-ινωτική δράση µέσω ινοβλαστών Δράση σε λείες µυϊκές ίνες

13 Μυκοφαινολικό (mycophenolate) Χρήση σε µεταµόσχευση (πρόληψη απόρριψης) Έχει χρησιµοποιηθεί σε διάφορα αυτοάνοσα φλεγµονώδη νοσήµατα. Περισσότερη εµπειρία στο ΣΕΛ (νεφρίτιδα)

14 Μορφές µυκοφαινολικού οξέος: Mycophenolate mofetil (MMF; CellCept ) και Μυκοφαινολικό: κλινική φαρµακολογία Enteric-coated mycophenolic acid sodium (EC-MPS; empa; Myfortic ) καθυστερηµένη απορρόφηση από το γ/ε καλύτερη βιοδιαθεσιµότητα ( δυσανεξία γ/ε?) Δεδοµένα από τη χρήση στη µεταµόσχευση αλλά και τη νεφρίτιδα ΣΕΛ δείχνουν πως οι δύο µορφές είναι βιοϊσοδύναµες (παρόµοια δράση και προφίλ τοξικότητας) : 1 g MMF = 720 mg empa (ACR & EULAR 2012 Οδηγίες) Δοσολογία (per os): Αρχική θεραπεία: 500 mg/day MMF x1 εβδοµάδα αύξηση 500mg ανά εβδοµάδα έως στόχου 3 g/day (σε δύο δόσεις) Σε ορισµένους ασθενείς ή ειδικές πληθυσµιακές οµάδες (π.χ. Ασιάτες) µικρότερες δόσεις (2 g/day) µπορεί να είναι εξίσου αποτελεσµατικές και καλύτερα ανεκτές Αναλόγως απόκρισης σταδιακή µείωση σε δόση συντήρησης (στόχος 2 g/day MMF) Τροποποίηση µε βάση τη νεφρική λειτουργία: GFR <25 ml/min δόση 2 g/day Αλληλεπιδράσεις Σύγχρονη λήψη φαγητού µειώνει τα µέγιστα επίπεδα φαρµάκου κατά 33-40% Μειωµένη επίπεδα σε σύγχρονη χορήγηση: αντιόξινων, PPI, κινολονών, µετρονιδαζόλης Μειώνει τη δράση των αντισυλληπτικών δισκίων

15 Μυκοφαινολικό: κλινική φαρµακολογία ανεπιθύµητες ενέργειες Τοξικότητα Γαστρεντερικό (ναυτία, διάρροιες, κράµπες): έως 30-40% (δοσο-εξαρτώµενη) Σύντοµα µετά την έναρξη της θεραπείας συχνή αιτία διακοπής του φαρµάκου! Αντιµετώπιση: µείωση δόσης, χορήγηση σε πολλαπλές δόσεις, empa vs MMF Μυελοτοξικότητα: κυτταροπενίες (6-12% στη ALMS), συχνότερα λευκοπενία ή αναιµία Απαντούν σε µείωση δόσης ή διακοπή Λοιµώξεις: συχνές αλλά συνήθως ήπιες (6-60%) βακτηριδιακές (πνευµονία) ή ιογενείς Λοιµώξεις από HZV (12% στην ALMS), CMV [ιδίως σε ασθενείς µε µεταµόσχευση] Δοσο-εξαρτώµενη αύξηση του κινδύνου για λοιµώξεις & σε συγχορήγηση µε άλλο ανοσοκατασταλτικό παράγοντα (αναστολέα calcineurin, ataticept) Πιθανή αντιµικροβιακή δράση έναντι Pneumocystis jirovecii [?πιθανά έναντι Coxsackie, HCV] Κακοήθεια: (? λεµφοϋπερπλαστικά νοσήµατα, καρκίνος δέρµατος) Περισσότερες αναφορές σε µεταµοσχευµένους ασθενείς (σύγχρονη λήψη άλλων ανοσοκατασταλτικών) Περιορισµένα δεδοµένα ασφάλειας σε µακροχρόνια χρήση δείχνουν όχι σηµαντικά αυξηµένο κίνδυνο (π.χ. Epinette et al. J Am Acad Dermatol. 1987) Τερατογόνο

16 Μυκοφαινολικό: παρακολούθηση ασθενών Γεν. αίµατος : ανά 2 εβδοµάδες τους πρώτους 2-3 µήνες (ή σε αλλαγή δόσης) ανά 6-8 εβδοµάδες Διακοπή εάν παρουσιαστεί WBC <3500/µl ή ANC <1300/µl Ηπατικές δοκιµασίες: στον 1 µήνα ανά 3-4 µήνες Παρακολούθηση επιπέδων µυκοφαινολικού Δεδοµένα από τις µεταµοσχεύσεις: συσχέτιση έκθεσης σε ΜΡΑ [AUC MPA] και κλινικής αποτελεσµατικότητας ωστόσο: µέτρια συσχέτιση µε τοξικότητα / επίπεδα trough φαρµάκου (r ) Αποτελέσµατα από 3 τυχαιοποιηµένες µελέτες στη µεταµόσχευση δεν έχουν αναδείξει σαφώς το όφελος από την παρακολούθηση της έκθεσης σε ΜΡΑ ως προς την έκβαση ασθενών Πιθανή εφαρµογή σε ασθενείς µε νεφρίτιδα ΣΕΛ ; (Zahr et al. Arthritis Rheum. 2010; Lertdumrongluk et al. KI 2010)

17 Παραδείγµατα χρήσης του µυκοφαινολικού σε ρευµατικά νοσήµατα Φλεγµονώδης αρθρίτιδα Περιορισµένα δεδοµένα για αποτελεσµατικότητα σε ΡΑ ή ψωριασική αρθρίτιδα Δεν περιλαµβάνεται ως θεραπευτική επιλογή στις Οδηγίες EULAR/ACR Αγγειΐτιδα Μεγάλων αγγείων (Takayasu): περιορισµένα δεδοµένα Μικρών αγγείων (ANCA-associated): Αρχική θεραπεία (induction treatment): σε ασθενείς που δε µπορούν να λάβουν IV CY συχνές υποτροπές! [Stassen et al. ARD 2007; Hu et al. Nephrol Dial Transplant. 2008] Θεραπεία συντήρησης (maintenance): σε ασθενείς που δε µπορούν λάβουν MTX ή AZA συχνές υποτροπές! Σε ανθεκτικές ή υποτροπιάζουσες περιπτώσεις [Grade C] Συστηµατική σκλήρυνση Περιορισµένα δεδοµένα (δεν περιλαµβάνεται ως επιλογή στις οδηγίες) Πιθανή αποτελεσµατικότητα σε διάµεση πνευµονοπάθεια (σταθεροποίηση FVC και DLCO στους 12 µήνες: συστηµατική ανάλυση 69 ασθενών [Tzouvelekis et al. Pulmonary Med. 2012] Δερµατοµυοσίτιδα/πολυµυοσίτιδα Περιορισµένα δεδοµένα Ενδείξεις για αποτελεσµατικότητα σε ανθεκτικές περιπτώσεις [Grade C]

18 Νεφρίτιδα ΣΕΛ Xρήση του µυκοφαινολικού στο ΣΕΛ Πρώτη επιλογή για αρχική θεραπεία (induction treatment) στους περισσότερους ασθενείς µε νεφρίτιδα class III-IV (± V) µε βάση τις ενδείξεις για ίση αποτελεσµατικότητα µε την κυκλοφωσφαµίδη, την ευκολία στη χορήγηση και το καλύτερο προφίλ τοξικότητας [Grade A; Οδηγίες ACR & EULAR 2012] Πρώτη επιλογή για αρχική θεραπεία σε ασθενείς µε νεφρίτιδα class V και πρωτεΐνουρία νεφρωτικού επιπέδου δεδοµένα από post-hoc ανάλυση δύο τυχαιοποιηµένων µελετών [Grade B] Appel et al. JASN 2009 Touma et al. J Rheum 2011

19 Νεφρίτιδα ΣΕΛ Xρήση του µυκοφαινολικού στο ΣΕΛ Θεραπεία συντήρησης: MPA (2 g/day) ή ΑΖΑ [Grade A] Ασθενείς που έλαβαν αρχική θεραπεία µε MPA πρέπει να συνεχίσουν θεραπεία (maintenance treatment) µε ΜΡΑ σε χαµηλότερη δόση [Grade C] - δεδοµένα από τη µελέτη ALMS Dooley et al. NEJM 2011 Κόστος MMF x20 σε σχέση µε ΑΖΑ...

20 Εξω-νεφρικές εκδηλώσεις ΣΕΛ Xρήση του µυκοφαινολικού στο ΣΕΛ Post-hoc ανάλυση από τη µελέτη ALMS (induction): παρόµοια αποτελεσµατικότητα µε IV CY σε βλενογονοδερµατικές, µυοσκελετικές και αιµατολογικές εκδηλώσεις - βελτίωση σε ορολογικούς δείκτες Αυξηµένη συχνότητα υποτροπών Απουσία δεδοµένων µακροχρόνιας αποτελεσµατικότητας απουσία δεδοµένων για σοβαρές φλεγµονώδεις εκδηλώσεις ΣΕΛ (νευροψυχιατρικό, µυοκαρδίτιδα/πνευµονίτιδα, αγγειΐτιδα) Ginzler et al. Arthritis Rheum General Mucocut. CNS M/skelet. Renal CV/Resp Vasculitis Hematol.

21 Κυκλοφωσφαµίδη

22 Κυκλοφωσφαµίδη (cyclophosphamide) Κυτταροτοξικός παράγοντας ανήκει στους αλκυλιούντες παράγοντες Δεσµοί µορίων phosphoramide µε έλικες DNA, RNA και πρωτεΐνες αριθµού CD4+, CD8+ Τ- & Β-λεµφοκυττάρων λειτουργίας Τ λεµφοκυττάρων Ευρεία χρήση σε χηµειοθεραπευτικά ογκολογικά σχήµατα και σε ρευµατικά νοσήµατα (ιδίως σε προσβολή µείζονων οργάνων ή απειλητικές για τη ζωή εκδηλώσεις) Διαφοροποίηση στη δραστικότητα του P450 2C19 σχετίζονται µε διαφορετικό βαθµό δραστικότητας/ τοξικότητας της κυκλοφωσφαµίδης

23 Κυκλοφωσφαµίδη: κλινική φαρµακολογία Δοσολογία Per os: mg/kg/day (σε µία δόση, άφθονα υγρά) [Moroni 2006] Ενδοφλέβια (ώσεις) Πρωτόκολλο ΝΙΗ : g/m 2 ανά µήνα (x7 ώσεις) ρύθµιση δόσης µε βάση το ναδίρ WBC [Austin 1986] Πρωτόκολλο EuroLupus: 500mg ανά 2 εβδοµάδες (x6 ώσεις) [Houssiau 2001] Συνολική έκθεση σε κυκλοφωσφαµίδη (συνάρτηση δόσης & διάρκειας) EuroLupus < NIH < oral CY Τροποποίηση δόσης σε επηρεασµένη νεφρική λειτουργία: 25% σε GFR ml/min; 30-50% σε GFR <25 ml/min (=0.5g/m 2 ) επηρεασµένη ηπατική λειτουργία: 25% εάν Bil mg/dl or AST x >3 ULN Αλληλεπιδράσεις Επαγωγείς του CYP450 (βαρβιτουρικά, αιθανόλη, φαινυτοΐνη, ριφαµπικίνη) δραστικότητας & τοξικότητας Αναστολείς του CYP450 (στεροειδή, HCQ, TCA, allopurinol) δραστικότητας & τοξικότητας Φάρµακα µε αντιχολινεργική δράση ( κινητικότητα ουροδόχου κύστης)

24 Κυκλοφωσφαµίδη: ανεπιθύµητες ενέργειες & παρακολούθηση Μυελοτοξικότητα (κυρίως η κοκκιοκυτταρική σειρά [και λεµφοκύτταρα] > αιµοπετάλια > ερυθροκύτταρα) Σοβαρή λευκοπενία στο 2-5% [συχνότερη µε per os σχήµατα] Προβλέψιµη κινητική µυελοκαταστολής (µετά από ώση IV): ναδίρ λεµφοκυττάρων σε 7-10 ηµ. κοκκιοκυττάρων σε ηµ ανάκαµψη σε ηµ. Στόχος για ναδίρ WBC >3,000-3,500/µL (κίνδυνος λοιµώξεων) Τροποποίηση δόσης: 250mg/m 2 (εάν WBC <3500 ή/και ANC <1500/µl) τιτλοποίηση δόσης CY προς 1g/m 2 εφόσον WBC >4000/µL Παρακολούθηση γεν. αίµατος ανά 1-2 εβδοµάδες Λοιµώξεις (βακτηριδιακές, ιογενείς [VZV, HPV], ευκαιριακές [Pneumocystis]) Συχνές (15-50%) σε διάφορες σειρές οι περισσότερες ήπιες (εξωνοσοκοµειακή αντιµετώπιση) Λευκοπενία <3000/µL σχετίζεται µε σηµαντικά αυξηµένο κίνδυνο Επανενεργοποίηση VZV (8-33%) Σηµασία προληπτικών µέτρων (εµβολιασµοί, προφύλαξη ένατι PCP, χαµηλή δόση κορτικοστεροειδών, έγκαιρη διάγνωση)

25 Κυκλοφωσφαµίδη: ανεπιθύµητες ενέργειες & παρακολούθηση Τοξικότητα σε γονάδες Γυναίκες (διαταραχές ΕΡ ή/και ανεπάρκεια): συχνή >30 έτη (25-50%) και δοσο-εξαρτώµενη (D 90 ~12 g/m 2 ) Άνδρες: ολιγοσπερµία/αζωοσπερµία (ακόµη και σε δόσεις 100 mg/kg) Διαθέσιµα προληπτικά µέσα: GnRH-αγωνιστές (leuprolide 3.75mg im) ή τεστοστερόνη (100mg im) Κακοήθεια (δέρµατος, µυελοδυσπλαστικό σύνδροµο, λευχαιµία) εµφάνιση 7-16 έτη µετά την έκθεση Ασθενείς µε ΣΕΛ και έκθεση σε CY = HR 3.6 (95% CI ) για αιµατολογικές κακοήθειες Wegener s: εµφάνιση Ca κύστεως, δέρµατος, AML (>36g CY = SIR 2.4 vs. 1.8) Δυσπλασία τραχήλου µήτρας: +13% ανά 1g CY?ανάγκη πιο εντατικής παρακολούθησης (ετήσιος έλεγχος µε pap-test) Τοξικότητα σε ουροδόχο κύστη (κυστίτιδα, Ca κύστεως) έκθεση σε acrolein Αιµορ. κυστίτιδα: κύριως σε λήψη per os CY σε δόσεις >30 g (12-41%) - κινδύνου για Ca Διαλείπουσα χορήγηση IV CY: όχι αυξηµένος κίνδυνος [Monach et al. Arthritis Rheum. 2010] Πρόληψη: άφθονα υγρά / ενυδάτωση, επαρκής διούρηση, χορήγηση mesna Γεν. εξέταση ούρων: ανά 1-3 µήνες αρχικά ανά 6-12 µήνες µακροχρονίως Άλλα: αλωπεκία, ναυτία, SIADH/υπονατριαιµία

26 Φλεγµονώδεις αρθρίτιδες Χρήση της κυκλοφωσφαµίδης στα ρευµατικά νοσήµατα Ρευµατοειδής αρθρίτιδα: χρήση σε ειδικές περιπτώσεις ανθεκτικής νόσου ή όταν άλλες θεραπείες δε µπορούν να χρησιµοποιηθούν [Grade B] EULAR 2012 Οδηγίες Συστηµατική σκλήρυνση Θεραπεία επιλογής σε διάµεση πνευµονοπάθεια [Grade A; EULAR 2009 Οδηγίες] Προλαµβάνει τη µείωση της FVC (όχι της DL CO ) βελτίωση σε ποιότητα ζωής, δερµατική προσβολή Δερµατοµυοσίτιδα/πολυµυοσίτιδα Σε ασθενείς µε διάµεση πνευµονοπάθεια (βελτίωση FVC, επιβίωσης) δεδοµένα από µη-ελεγχόµενες µελέτες Σε ασθενείς µε ανθεκτική νόσο σε άλλη ανοσοκατασταλτική αγωγή [Grade C] Αγγειΐτιδα Τakayasu: περιορισµένη εµπειρία Μικρών αγγεΐων (ANCA): θεραπεία 1 ης γραµµής για επαγωγή ύφεσης σε περιπτώσεις γενικευµένης συστηµατικής ή απειλητικής για τη ζωή νόσου [Grade A EULAR 2009 Οδηγίες] Per os (1.5-2 mg/kg/d) ή IV (0.5-1 g/m 2 ) για 3-6 µήνες (per os: υποτροπές αλλά τοξικότητα) Σοβαρή πορφύρα Henoch-Schönlein (υπερπλαστική νεφρίτιδα ή προσβολή γ/ε): προσθήκη IV-CY (0.6g/m 2 x6) δεν προσφέρει όφελος σε αγωγή µε γλυκοκορτικοειδή (ώσεις IV-MP 1mg/kg) [Pillebout et al. KI 2010]

27 Χρήση της κυκλοφωσφαµίδης στο ΣΕΛ Νεφρίτιδα ΣΕΛ Θεραπεία 1 ης γραµµής σε Καυκάσιους ασθενείς µε class III/IV νόσος (πρωτόκολλο EuroLupus) [Grade B] Σε σοβαρή νεφρίτιδα ( GFR, µηνοειδείς σχηµατισµοί): µπορούν να χρησιµοποιηθούν το πρωτόκολλο NIH [Grade A] ή per os CY (για 3 µήνες) [Grade B] Μεµβρανώδης νεφρίτιδα (class V): 2 ης γραµµής (προτιµάται το MMF λόγω καλύτερης σχέσης αποτελεσµατικότητας / τοξικότητας) [Grade A] [EULAR 2012 Οδηγίες] Houssiau et al. ARD 2010 Austin et al. JASN 2009 High-dose vs. low-dose IVCY Class V LN

28 Εξω-νεφρικές εκδηλώσεις Χρήση της κυκλοφωσφαµίδης στο ΣΕΛ Θεραπεία 1 ης γραµµής σε σοβαρές φλεγµονώδεις νευροψυχιατρικές εκδηλώσεις (µυελίτιδα, ανθεκτική επιληπτική διαταραχή, ψύχωση, περιφερική νευροπάθεια) [Grade A] [EULAR 2009 Οδηγίες] Σε απειλητικές για τη ζωή εκδηλώσεις (θροµβοπενία <20,000/µL, µυοκαρδίτιδα, πνευµονίτιδα / πνευµ. Αιµορραγία) ή ανθεκτική νόσο σε άλλη ανοσοκατασταλτική αγωγή) Δεδοµένα από µη-τυχαιοποιηµένες µελέτες

29 Συµπεράσµατα Η αζαθειοπρίνη χρησιµοποιείται κυρίως ως παράγοντας που επιτρέπει τη µείωση της δόσης στεροειδών (steroid-sparing) σε µέτριας σοβαρότητας φλεγµονώδεις εκδηλώσεις, και επίσης για τη συντήρηση της ύφεσης (remission maintenance) σε ANCA αγγειΐτιδα και νεφρίτιδα του ΣΕΛ To µυκοφαινολικό αποτελεί θεραπεία 1 ης επιλογής σε ασθενείς µε ΣΕΛ και νεφρική προσβολή (class III-IV ή V) λόγω της καλύτερης σχέσης αποτελεσµατικότητας/τοξικότητας σε σχέση µε την κυκλοφωσφαµίδη. Η κυκλοφωσφαµίδη παραµένει θεραπεία 1 ης επιλογής σε σοβαρές, απειλητικές για τη ζωή, εκδηλώσεις σε ασθενείς µε ΣΕΛ ή άλλα αυτοάνοσα ρευµατικά νοσήµατα. Η συνολική χορηγούµενη δόση πρέπει να περιορίζεται προς αποφυγή σηµαντικής τοξικότητας

Νεφρίτιδα του Λύκου. Νεότερα θεραπευτικά δεδοµένα. Χαράλαµπος Μ. Μουτσόπουλος. Μέτσοβο, Ιανουάριος 2012. Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών

Νεφρίτιδα του Λύκου. Νεότερα θεραπευτικά δεδοµένα. Χαράλαµπος Μ. Μουτσόπουλος. Μέτσοβο, Ιανουάριος 2012. Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Νεφρίτιδα του Λύκου Νεότερα θεραπευτικά δεδοµένα Χαράλαµπος Μ. Μουτσόπουλος Παθολογική Φυσιολογία Ιατρική Σχολή Μέτσοβο, Ιανουάριος 2012 Περίγραµµα Εισαγωγικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας.

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος Η κλινική εικόνα της πάθησης περιλαμβάνει την παρουσια γενικων συμπτωματων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Γενικά Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν τους στόχους της

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Εισαγωγή Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΠΕΙΡΑΜΑΤΟΝΕΦΡΙΤΙΔΩΝ

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΠΕΙΡΑΜΑΤΟΝΕΦΡΙΤΙΔΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 E-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑ. Χατζημιχαηλίδου Σοφία

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑ. Χατζημιχαηλίδου Σοφία ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑ Χατζημιχαηλίδου Σοφία ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΙΤΙΔΕΣ Οσφυαλγία (φλεγμονώδους τύπου) Ιερολαγονίτιδα Ασύμμετρη περιφερική αρθρίτιδα Ενθεσίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΙΙΤΙΔΕΣ-ΘΕΡΑΠΕ ΘΕΡΑΠΕYTIKH ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ. ΣΙΩΠΗ ΔΗΜΗΤΡΑ Πνευμονολόγος Γ.Ν.Σερρών

ΑΓΓΕΙΙΤΙΔΕΣ-ΘΕΡΑΠΕ ΘΕΡΑΠΕYTIKH ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ. ΣΙΩΠΗ ΔΗΜΗΤΡΑ Πνευμονολόγος Γ.Ν.Σερρών ΑΓΓΕΙΙΤΙΔΕΣ-ΘΕΡΑΠΕ ΘΕΡΑΠΕYTIKH ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΙΩΠΗ ΔΗΜΗΤΡΑ Πνευμονολόγος Γ.Ν.Σερρών ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Επιθετική ανοσοκαταστολή Συχνές/ σοβαρές επιπλοκές Ακριβής και τακτική αξιολόγηση της βαρύτητας

Διαβάστε περισσότερα

Ανοσορυθµιστικά φάρµακα

Ανοσορυθµιστικά φάρµακα Κατερίνα Τυλιγάδα Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Φαρµακολογίας Ανοσορυθµιστικά φάρµακα Ανοσορυθµιστικά φάρµακα Τροποποίηση του ανοσοποιητικού συστήµατος Ανοσοτροποιητές Ανοσοκατασταλτικά Ανοσοδιεγερτικά Ανοσοκατασταλτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΝΕΦΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΝΕΦΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 E-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

Tocilizumab: Ταχεία ή και µακροχρόνια σταθερή δράση - Έχουν κλινική σηµασία;

Tocilizumab: Ταχεία ή και µακροχρόνια σταθερή δράση - Έχουν κλινική σηµασία; Tocilizumab: Ταχεία ή και µακροχρόνια σταθερή δράση - Έχουν κλινική σηµασία; ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ ΖΥΓΟΥΡΗΣ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΟΣ IL- 6 IL- 6 mil- 6R gp13 gp13 Το Tocilizumab (TCZ) είναι το πρώτο ανασυνδυασµένο ανθρωποποιηµένο

Διαβάστε περισσότερα

Τα DMARDs στην εποχή των βιολογικών θεραπειών: Το παράδειγμα της λεφλουνομίδης. Κωνσταντίνος Γεωργανάς. Ρευματολόγος

Τα DMARDs στην εποχή των βιολογικών θεραπειών: Το παράδειγμα της λεφλουνομίδης. Κωνσταντίνος Γεωργανάς. Ρευματολόγος Τα DMARDs στην εποχή των βιολογικών θεραπειών: Το παράδειγμα της λεφλουνομίδης Κωνσταντίνος Γεωργανάς Ρευματολόγος Θεραπεία Ρευματοειδούς Αρθρίτιδας Η εξάπλωση της χρήσης βιολογικών την περασμένη 10ετία,

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση

Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση 1 Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση Τα θεραπευτικά σχήματα τα οποία περιγράφονται παρακάτω είναι βασισμένα σε κλινικές μελέτες Φάσης ΙΙΙ και στις εγκρίσεις θεραπειών από τους Οργανισμό Φαρμάκων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΑΝΤΙ- ΤΝF ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΡΕΥΜΑΤΟΕΙΔΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΑΠΟ ΤΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΑ REGISTRIES

ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΑΝΤΙ- ΤΝF ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΡΕΥΜΑΤΟΕΙΔΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΑΠΟ ΤΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΑ REGISTRIES ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΑΝΤΙ- ΤΝF ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΡΕΥΜΑΤΟΕΙΔΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΑΠΟ ΤΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΑ REGISTRIES ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΔΗΜΗΤΡΟΥΛΑΣ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΑΡΙΝΕΣ ΗΜΕΡΕΣ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΡΕΘΥΜΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη Πολλαπλή Σκλήρυνση. 1. βασισμένες σε μελέτες Φάσης ΙΙΙ 2. Εγκεκριμένες από ΕΜΕΑ και FDA

Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη Πολλαπλή Σκλήρυνση. 1. βασισμένες σε μελέτες Φάσης ΙΙΙ 2. Εγκεκριμένες από ΕΜΕΑ και FDA Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη Πολλαπλή Σκλήρυνση 1. βασισμένες σε μελέτες Φάσης ΙΙΙ 2. Εγκεκριμένες από ΕΜΕΑ και FDA Αντώνης Ρόμπος Αναπληρωτής Καθηγητής Νευρολογίας Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη πολλαπλή

Διαβάστε περισσότερα

Στο μη-hodgkin λέμφωμα, το MabThera χρησιμοποιείται για τη θεραπεία αμφότερων των μορφών της νόσου που επηρεάζουν τα Β-λεμφοκύτταρα:

Στο μη-hodgkin λέμφωμα, το MabThera χρησιμοποιείται για τη θεραπεία αμφότερων των μορφών της νόσου που επηρεάζουν τα Β-λεμφοκύτταρα: EMA/614203/2010 EMEA/H/C/000165 Περίληψη EPAR για το κοινό ριτουξιμάμπη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΚΑΙ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗ ΜΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΡΚΙΝΩΝ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΙΦΝΕ ΓΡΙΒΑΣ Κ. ΗΛΙΑΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΟΣ

ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΚΑΙ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗ ΜΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΡΚΙΝΩΝ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΙΦΝΕ ΓΡΙΒΑΣ Κ. ΗΛΙΑΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΚΑΙ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗ ΜΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΡΚΙΝΩΝ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΙΦΝΕ ΓΡΙΒΑΣ Κ. ΗΛΙΑΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΟΣ ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑΣ ΙΦΝΕ ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ ΟΙ ΜΙΣΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Βοηθά η θεραπεία στην ιδιοπαθή πνευμονική ίνωση;

Βοηθά η θεραπεία στην ιδιοπαθή πνευμονική ίνωση; Βοηθά η θεραπεία στην ιδιοπαθή πνευμονική ίνωση; Μάης 2010 Κατερίνα Μαρκοπούλου Επιμελήτρια Α 1 η Πνευμονολογική Κλινική Ν.Γ.Παπανικολάου Στόχοι θεραπείας Βελτίωση επιβίωσης Βελτίωση κλινικών συμπτωμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π.

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π. ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π. ΓΛΟΙΩΜΑΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΓΛΟΙΩΜΑΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΠΙΛΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟ ΑΣΤΡΟΚΥΤΩΜΑ (WHO I) ΑΣΤΡΟΚΥΤΩΜΑ (WHO II) ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγνωση & εξέλιξη του ΣΕΛ

Πρόγνωση & εξέλιξη του ΣΕΛ 6ο Μάθημα «Συστηματικός Ερυθηματώδης Λύκος» Πρόγνωση & εξέλιξη του ΣΕΛ Γεώργιος Μπερτσιάς Ρευματολογία, Κλινική Ανοσολογία και Αλλεργιολογία Τμήμα Ιατρικής Πανεπιστημίου Κρήτης Θεσσαλονίκη, 12/12/2015

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Μαρινάκη. Λαϊκό Νοσοκομείο, Αθήνα. 1o ETHΣΙΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Συστηματικού Ερυθηματώδους Λύκου Αθήνα, 25 26.09.2015

Σ.Μαρινάκη. Λαϊκό Νοσοκομείο, Αθήνα. 1o ETHΣΙΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Συστηματικού Ερυθηματώδους Λύκου Αθήνα, 25 26.09.2015 Θεραπεία Νεφρίτιδας του ΣΕΛ Σ.Μαρινάκη Τμήμα Νεφρολογίας και Μεταμόσχευσης Νεφρού Λαϊκό Νοσοκομείο, Αθήνα 1o ETHΣΙΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Συστηματικού Ερυθηματώδους Λύκου Αθήνα, 25 26.09.2015 Νεφρική προσβολή σε ΣΕΛ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ C ΣΤΗ ΧΝΝ

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ C ΣΤΗ ΧΝΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 E-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία ANCA θετικής Αγγειίτιδας

Θεραπεία ANCA θετικής Αγγειίτιδας Ανασκόπηση EΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2010,21(4):239-243 Θεραπεία ANCA θετικής Αγγειίτιδας Λάζαρος Σακκάς 1 Χριστίνα Κατσιάρη 2 1,2 Ρευματολογική Κλινική Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Θεσσαλίας, Τμήμα Ιατρικής

Διαβάστε περισσότερα

MabThera. ριτουξιμάβη. Τι είναι το MabThera; Σε ποιες περιπτώσεις χρησιμοποιείται το MabThera; Περίληψη EPAR για το κοινό

MabThera. ριτουξιμάβη. Τι είναι το MabThera; Σε ποιες περιπτώσεις χρησιμοποιείται το MabThera; Περίληψη EPAR για το κοινό EMA/614203/2010 EMEA/H/C/000165 Περίληψη EPAR για το κοινό ριτουξιμάβη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Ασθενείς. Προηγηθείσα ανεπιτυχής θεραπεία με 1 ή περισσότερα [γλυκοκορτικοειδή, ανοσοκατασταλτικά (ΑΖΑ, 6ΜΡ), anti-tnf]

Ασθενείς. Προηγηθείσα ανεπιτυχής θεραπεία με 1 ή περισσότερα [γλυκοκορτικοειδή, ανοσοκατασταλτικά (ΑΖΑ, 6ΜΡ), anti-tnf] Σχεδιασμός Μελέτης Φάσης 3, τυχαιοποιημένη, διπλή-τυφλή, ελεγχόμενη με placebo, μελέτη Ξεχωριστές μελέτες επαγωγής ύφεσης και συντήρησης Διενεργήθηκε σε 211 ιατρικά κέντρα σε 34 χώρες από το 2008-2012

Διαβάστε περισσότερα

Η φαρµακοκινητική και φαρµακοδυναµική του Rituximab. Αθηνά Θεοδωρίδου Ρευµατολόγος

Η φαρµακοκινητική και φαρµακοδυναµική του Rituximab. Αθηνά Θεοδωρίδου Ρευµατολόγος Η φαρµακοκινητική και φαρµακοδυναµική του Rituximab Αθηνά Θεοδωρίδου Ρευµατολόγος Ra: Διαρκής κίνηση αυτοδραστικών Β-κυττάρων από τον µυελό των οστών στα περιφερικά λεµφικά όργανα και τον προσβεβληµένο

Διαβάστε περισσότερα

HIV & Ca τραχήλου μήτρας. Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου.

HIV & Ca τραχήλου μήτρας. Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου. HIV & Ca τραχήλου μήτρας Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου. ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ Πολλαπλοί παράγοντες μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη της κακοήθειας σε ασθενείς με AIDS. Οι

Διαβάστε περισσότερα

«Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014

«Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014 «Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014 Κοιλιοκάκη Ι Η κοιλιοκάκη είναι ανοσολογική πάθηση, που προκαλεί κυρίως βλάβες στο λεπτό έντερο αλλά και

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ CIDP ΧΡΟΝΙΑΣ ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΟΥΣ ΑΠΟΜΥΕΛΙΝΩΤΙΚΗΣ ΠΟΛΥΝΕΥΡΟΠΑΘΕΙΑΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΥΑΣΘΕΝΕΙΑΣ GRAVIS

ΘΕΡΑΠΕΙΑ CIDP ΧΡΟΝΙΑΣ ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΟΥΣ ΑΠΟΜΥΕΛΙΝΩΤΙΚΗΣ ΠΟΛΥΝΕΥΡΟΠΑΘΕΙΑΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΥΑΣΘΕΝΕΙΑΣ GRAVIS ΘΕΡΑΠΕΙΑ CIDP ΧΡΟΝΙΑΣ ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΟΥΣ ΑΠΟΜΥΕΛΙΝΩΤΙΚΗΣ ΠΟΛΥΝΕΥΡΟΠΑΘΕΙΑΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΥΑΣΘΕΝΕΙΑΣ GRAVIS ΘΕΡΑΠΕΙΑ CIDP Aσθενείς με ήπια συμπτώματα που δεν δημιουργούν πρόβλημα στις καθημερινές δραστηριότητες δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΔΙΣΚΟΕΙΔΟΥΣ ΛΥΚΟΥ ΖΩΗ-ΤΟΛΗ ΟΥΡΑΝΙΑ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΙΩΑΝΝΙΝΑ

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΔΙΣΚΟΕΙΔΟΥΣ ΛΥΚΟΥ ΖΩΗ-ΤΟΛΗ ΟΥΡΑΝΙΑ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΙΩΑΝΝΙΝΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΔΙΣΚΟΕΙΔΟΥΣ ΛΥΚΟΥ ΖΩΗ-ΤΟΛΗ ΟΥΡΑΝΙΑ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΙΩΑΝΝΙΝΑ 9 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2012 ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΔΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΛΥΚΟΥ Οξύς δερματικός λύκος Υποξύς δερματικός λύκος Χρόνιος δερματικός λύκος Δισκοειδής

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Το πεδίο αλλάζει Αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης παγκοσμίως Καλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2011-2013

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2011-2013 Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2011-2013 ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Γ. ΤΖΙΟΥΦΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Παθολογική Φυσιολογία Ιατρική Σχολή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΙΪΤΙΔΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΛΟΓΟΥ

ΑΓΓΕΙΪΤΙΔΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΛΟΓΟΥ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΩΝ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΘΩΡΑΚΟΣ ΗΜΕΡΙΔΑ: ΠΝΕΥΜΟΝΟΝΕΦΡΙΚΑ ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 11-12- 2010 ΑΓΓΕΙΪΤΙΔΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΛΟΓΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις & Αντιθέσεις στη θεραπεία της Σαρκοείδωσης. Κατερίνα Μανίκα Επιμελήτρια Β Α Πνευμονολογική Κλινική ΓΝΘ «Γ. Παπανικολάου»

Θέσεις & Αντιθέσεις στη θεραπεία της Σαρκοείδωσης. Κατερίνα Μανίκα Επιμελήτρια Β Α Πνευμονολογική Κλινική ΓΝΘ «Γ. Παπανικολάου» Θέσεις & Αντιθέσεις στη θεραπεία της Σαρκοείδωσης Κατερίνα Μανίκα Επιμελήτρια Β Α Πνευμονολογική Κλινική ΓΝΘ «Γ. Παπανικολάου» Εναλλακτικές Θεραπείες Παράγοντες στη θεραπεία της Σαρκοείδωσης Κορτικοειδή

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ ΓΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΟΜΕΝΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΤΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ

Α. ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ ΓΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΟΜΕΝΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΤΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2013 2014 Α. ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ ΓΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΟΜΕΝΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΤΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ Χρόνος: Δευτέρα έως

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ και ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ και ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ - (ΕΠΕΜΥ) 6 ο Επιστημονικό Συμπόσιο Μυοσκελετικών Παθήσεων - ΕΠΕΜΥ 2014 «Εξελίξεις στις φλεγμονώδεις ρευματικές παθήσεις και στα νοσήματα του οστικού μεταβολισμού»

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1

ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1 ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1 ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ Συχνότητα: Σκύλος >> γάτα Συχνότητα: Θηλυκά >> αρσενικά Εντόπιση: ουροδόχος κύστη, ουρήθρα Αιτιολογία: βακτήρια>μυκοπλάσματα, χλαμύδιες,

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος. www.rheuma,gr

Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος. www.rheuma,gr Πολλες από τις ρευματικες παθησεις των ενηλικων προσβαλουν και τα παιδια,αν και σε μικροτερη συχνοτητα. Επιπλεον καποιες παθησεις όπως είναι ο συστηματικης έναρξης ή ο ολιγοαρθρικος τυπος εναρξης της Νεανικης

Διαβάστε περισσότερα

«Επιδημιολογία του Ερυθηματώδους Λύκου- Η εμπειρία της Ομάδας Μελέτης Λύκου της Θεσσαλονίκης» Στεφανίδου Στυλιανή

«Επιδημιολογία του Ερυθηματώδους Λύκου- Η εμπειρία της Ομάδας Μελέτης Λύκου της Θεσσαλονίκης» Στεφανίδου Στυλιανή «Επιδημιολογία του Ερυθηματώδους Λύκου- Η εμπειρία της Ομάδας Μελέτης Λύκου της Θεσσαλονίκης» Στεφανίδου Στυλιανή Ορισμός Ο συστηματικός ερυθηματώδης λύκος (ΣΕΛ) είναι ένα τυπικό μη οργανοειδικό αυτοάνοσο

Διαβάστε περισσότερα

Νοσολογία_Νοσ. 1201 Παθήσεις των Αρθρώσεων και Οστών. C.D.A. Εβδ.9

Νοσολογία_Νοσ. 1201 Παθήσεις των Αρθρώσεων και Οστών. C.D.A. Εβδ.9 1.Γενικά περί Ρευµατικών Νοσηµάτων 2.Συστηµατικός Ερυθηµατώδης Λύκος ( Σ. Ε. Λ.) 3. Ρευµατοειδής Αρθρίτιδα 4. Οστεοαρθρίτιδα 5. Σκληρόδερµα, Προοδευτική Συστηµατική Σκλήρυνση 01/15 1.Γενικά περί Ρευµατικών

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ ΑΥΤΟΧΘΟΝΑ ΒΙΟ ΡΑΣΤΙΚΑ ΜΟΡΙΑ. Π. Παππάς

ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ ΑΥΤΟΧΘΟΝΑ ΒΙΟ ΡΑΣΤΙΚΑ ΜΟΡΙΑ. Π. Παππάς ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ ΑΥΤΟΧΘΟΝΑ ΒΙΟ ΡΑΣΤΙΚΑ ΜΟΡΙΑ Π. Παππάς ΑΥΤΟΧΘΟΝΑ ΒΙΟ ΡΑΣΤΙΚΑ ΜΟΡΙΑ Κατηγορίες ιστικών ορµονών Αποκαρβοξυλιωµένα αµινοξέα (ισταµίνη, σεροτονίνη) Πολυπεπτίδια (κινίνες, ουσία Ρ) Εικοσανοειδή

Διαβάστε περισσότερα

Ι. Βλαχογιαννάκος, Γ. Β. Παπαθεοδωρίδης, Γ.Ν. Νταλέκος, Α. Αλεξοπούλου, Χ. Τριάντος, Ε. Χολόγκιτας, Ι. Κοσκίνας

Ι. Βλαχογιαννάκος, Γ. Β. Παπαθεοδωρίδης, Γ.Ν. Νταλέκος, Α. Αλεξοπούλου, Χ. Τριάντος, Ε. Χολόγκιτας, Ι. Κοσκίνας ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΗΠΑΤΟΣ (ΕΕΜΗ) ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΙΟΥ ΤΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑΣ Β ΚΑΤΑ ΤΗ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Ι. Βλαχογιαννάκος,

Διαβάστε περισσότερα

Το προφίλ του ασθενούς µε ρευµατοειδή αρθρίτιδα έχει σηµασία κατά την επιλογή του βιολογικού παράγοντα;

Το προφίλ του ασθενούς µε ρευµατοειδή αρθρίτιδα έχει σηµασία κατά την επιλογή του βιολογικού παράγοντα; Το προφίλ του ασθενούς µε ρευµατοειδή αρθρίτιδα έχει σηµασία κατά την επιλογή του βιολογικού παράγοντα;. ώ ς ί ά π ί ώ MSc ί ά ί ς ής ής ής.. ί ς «Ά ς ύ ς» ό π ί ς Έλεγχος συµπτωµάτων της νόσου -πόνος,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση περιστατικών αγγειίτιδας με νεφρική συμμετοχή. Μωυσιάδης Δ. Σκουλαροπούλου Μ.

Παρουσίαση περιστατικών αγγειίτιδας με νεφρική συμμετοχή. Μωυσιάδης Δ. Σκουλαροπούλου Μ. Παρουσίαση περιστατικών αγγειίτιδας με νεφρική συμμετοχή Μωυσιάδης Δ. Σκουλαροπούλου Μ. 1 ο περιστατικό Γυναίκα ασθενής, 59 ετών 12/10/10 εισαγωγή στη Νεφρολογική κλινική για διερεύνηση : 1. Oλιγουρικής

Διαβάστε περισσότερα

ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη. Σ. Μιχόπουλος Γαστρεντερολογική κλινική Νοσ. «Αλεξάνδρα»

ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη. Σ. Μιχόπουλος Γαστρεντερολογική κλινική Νοσ. «Αλεξάνδρα» ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη Σ. Μιχόπουλος Γαστρεντερολογική κλινική Νοσ. «Αλεξάνδρα» Γονιμότητα ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη Επίδραση εγκυμοσύνης στις ΙΦΝΕ Επίδραση των ΙΦΝΕ στην εγκυμοσύνη Χειρισμός ΙΦΝΕ κατά την εγκυμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές αρχών φαρμακολογίας

Εφαρμογές αρχών φαρμακολογίας Εφαρμογές αρχών φαρμακολογίας Χριστίνα Δάλλα Λέκτορας Φαρμακολογίας Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήμιο Αθηνών cdalla@med.uoa.gr www.med.uoa.gr/pharmacology Ισχύς (potency) ενός φαρμάκου (συνήθως εκφράζεται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Βασικές γνώσεις I SBN 960-372-069-0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΑΡΙΣ Α. ΚΟΣΜΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΣΑΚΙΡΗΣ Μ Ε Ρ Ο Σ Ι ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ Κεφάλαιο 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ... 3 Το καρκινικό κύτταρο... 3 Κυτταρικός

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΥΧΑΙΜΙΕΣ. Λ.Β. Αθανασίου

ΛΕΥΧΑΙΜΙΕΣ. Λ.Β. Αθανασίου ΛΕΥΧΑΙΜΙΕΣ Λ.Β. Αθανασίου ΟΡΙΣΜΟΙ Λευχαιμίες Κακοήθη νεοπλάσματα των πρόδρομων αιμοκυττάρων του μυελού των oστών. Ατελής διαφοροποίηση οδηγεί σε πολλαπλασιασμό μη ώριμων (και μη λειτουργικών) κυττάρων.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΑΠΟ ΤΟ FALK SYMPOSIUM 196 6 & 7 MARCH, 2015 FRANKFURT, GERMANY

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΑΠΟ ΤΟ FALK SYMPOSIUM 196 6 & 7 MARCH, 2015 FRANKFURT, GERMANY ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΑΠΟ ΤΟ FALK SYMPOSIUM 196 6 & 7 MARCH, 2015 FRANKFURT, GERMANY Βασικά σημεία ενδιαφέροντος στο τελευταίο Falk Symposium No196 στη Φρανκφούρτη της Γερμανίας αποτέλεσαν οι εξελίξεις στο πεδίο της

Διαβάστε περισσότερα

Γυναίκα ασθενής 31 ετών από τη μουσουλμανική. Προσκομίσθηκε από το σύζυγό της ηςγια 2 η γνώμη & θεραπεία Κύρια προβλήματα

Γυναίκα ασθενής 31 ετών από τη μουσουλμανική. Προσκομίσθηκε από το σύζυγό της ηςγια 2 η γνώμη & θεραπεία Κύρια προβλήματα 1ο Ετήσιο Σχολείο ΣΕΛ Αθήνα, 26 9 20152015 Γυναίκα με πυρετό και σοβαρή νευροπάθεια κάτω άκρων Χ. Παπαγόρας Ρευματολόγος ος Πανεπιστημιακός Υπότροφος Ιατρικής Σχολής ΔΠΘ Αιτία προσέλευσης Γυναίκα ασθενής

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος. Μαρία Στάγκου Νεφρολογική Κλινική, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο, Θεσσαλονίκη

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος. Μαρία Στάγκου Νεφρολογική Κλινική, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο, Θεσσαλονίκη Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος Μαρία Στάγκου Νεφρολογική Κλινική, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο, Θεσσαλονίκη Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος Χαρακτηριστικά Αυτοάνοσο νόσημα με πολυσυστηματική προσβολή και φλεγμονώδη

Διαβάστε περισσότερα

Ο ανοσολογικός έλεγχος στην παρακολούθηση της πορείας της νόσου και της αποτελεσµατικότητας της θεραπείας.. ί ς ής ά ς ( ) ής ής ής ύ ί ώ

Ο ανοσολογικός έλεγχος στην παρακολούθηση της πορείας της νόσου και της αποτελεσµατικότητας της θεραπείας.. ί ς ής ά ς ( ) ής ής ής ύ ί ώ Ο ανοσολογικός έλεγχος στην παρακολούθηση της πορείας της νόσου και της αποτελεσµατικότητας της θεραπείας. ί ς ής ά ς ( ) ής ής ής ύ ί ώ Ο ανοσολογικός έλεγχος των ρευµατικών νοσηµάτων είναι πιθανολογικός

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΛΕΜΦΟΫΠΕΡΠΛΑΣΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ. Απαρτιωμένη διδασκαλία στην Αιματολογία 2015 Αργύρης Σ. Συμεωνίδης

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΛΕΜΦΟΫΠΕΡΠΛΑΣΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ. Απαρτιωμένη διδασκαλία στην Αιματολογία 2015 Αργύρης Σ. Συμεωνίδης ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΛΕΜΦΟΫΠΕΡΠΛΑΣΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Απαρτιωμένη διδασκαλία στην Αιματολογία 2015 Αργύρης Σ. Συμεωνίδης Παράγοντες που επηρεάζουν το είδος της θεραπείας σε ασθενείς με λεμφοϋπερπλαστική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ στη θεραπεία της Ψωρίασης. Γιώργος Χρ. Χαϊδεμένος, MD, PhD Θεσσαλονίκη

ΔΡΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ στη θεραπεία της Ψωρίασης. Γιώργος Χρ. Χαϊδεμένος, MD, PhD Θεσσαλονίκη ΔΡΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ στη θεραπεία της Ψωρίασης Γιώργος Χρ. Χαϊδεμένος, MD, PhD Θεσσαλονίκη Πορταριά Βόλου ΕΔΑΕ, Ιαν, 2012 Αποτελεσματικότητα Βιολογικών Παραγόντων: μετά από 20 μέρες Μετά

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Θωμάς, Χριστίνα Τσαλαπάκη, Χρήστος Κουτσιανάς, Δημήτριος ΒασιλόπουλοςΜονάδα Κλινικής Ανοσολογίας- Ρευματολογίας

Κωνσταντίνος Θωμάς, Χριστίνα Τσαλαπάκη, Χρήστος Κουτσιανάς, Δημήτριος ΒασιλόπουλοςΜονάδα Κλινικής Ανοσολογίας- Ρευματολογίας ανασκοπηση review Θεραπεία συστηματικών αγγειίτιδων βασισμένη σε ενδείξεις. Κωνσταντίνος Θωμάς, Χριστίνα Τσαλαπάκη, Χρστος Κουτσιανάς, Δημτριος ΒασιλόπουλοςΜονάδα Κλινικς Ανοσολογίας- Ρευματολογίας Β Παθολογικ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Ferrum Fol Hausmann 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Ferrum Fol Hausmann, Μασώμενα δισκία, (100 + 0,350) mg/δισκίο. 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ (σε

Διαβάστε περισσότερα

Η Mycophenolate Mofetil στη Δερματολογία

Η Mycophenolate Mofetil στη Δερματολογία Η Mycophenolate Mofetil στη Δερματολογία Mycophenolate mofetil in dermatology J Am Acad Dermatol, February 2009, Gainesville, Florida University of Florida Dermatology Clinic Επιμέλεια παρουσίασης: Χασάπη

Διαβάστε περισσότερα

Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς

Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς Ηρακλής Αβραμόπουλος Παθολόγος Ιατρείο Υπέρτασης Νοσοκομείο Υγεία Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά ΒΒ Χάλαση των αγγείων Δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Χ. Μ. ΜουτσόπουΛος Αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών α ρευματικά νοσήματα είναι ασθένειες που προσβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα

Περιορισμοί στη χρήση των νεότερων. αντιπηκτικών

Περιορισμοί στη χρήση των νεότερων. αντιπηκτικών Περιορισμοί στη χρήση των νεότερων αντιπηκτικών Στέλιος Τζέης MD, PhD, FESC Επιμελητής A - Καρδιολογική Κλινική Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν ΥΠΕΡ νεότερων αντιπηκτικών γιατί. Προβλέψιμη φαρμακοκινητική /

Διαβάστε περισσότερα

Διαπανεπιστημιακό Πρόγραμμα Εκπαίδευσης στη Ρευματολογία 2011-13

Διαπανεπιστημιακό Πρόγραμμα Εκπαίδευσης στη Ρευματολογία 2011-13 Διαπανεπιστημιακό Πρόγραμμα Εκπαίδευσης στη Ρευματολογία 2011-13 Αντιρευματικά Φάρμακα TCZ Ανταγωνιστές IL1 ΣΤΑΜΑΤΗΣ- ΝΙΚΟΣ ΛΙΟΣΗΣ Επικ. Καθηγητής Ρευματολογικό Τμήμα Ιατρική Σχολή Παν/μίου Πατρών Tocilizumab

Διαβάστε περισσότερα

είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα

είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα Χ.Μ. Μουτσόπουλος Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ο ανοσολογικό (αμυντικό) σύστημα έχει σκοπό την προστασία του οργανισμού από ξένους εισβολείς, όπως είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

Ασθενής με ΑΝΑ και φωτοευαισθησία Η κλινική αξία των κριτηρίων ταξινόμησης

Ασθενής με ΑΝΑ και φωτοευαισθησία Η κλινική αξία των κριτηρίων ταξινόμησης Ασθενής με ΑΝΑ και φωτοευαισθησία Η κλινική αξία των κριτηρίων ταξινόμησης Ντάλη Στέλλα Ρευματολόγος Επιστημονική συνεργάτιδα Δ Παθολογικής Κλινικής Ιπποκράτειο Θεσσαλονίκη Φωτοευαισθησία και ΑΝΑ αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΚΙΝΗΤΙΚΗ ΤΗΣ ΛΕΒΟΦΛΟΞΑΣΙΝΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΜΟΞΙΦΛΟΞΑΣΙΝΗΣ ΣΕ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΚΙΝΗΤΙΚΗ ΤΗΣ ΛΕΒΟΦΛΟΞΑΣΙΝΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΜΟΞΙΦΛΟΞΑΣΙΝΗΣ ΣΕ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΚΙΝΗΤΙΚΗ ΤΗΣ ΛΕΒΟΦΛΟΞΑΣΙΝΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΜΟΞΙΦΛΟΞΑΣΙΝΗΣ ΣΕ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Κ. Χατζίκα, Π. Κοντού, Κ. Μανίκα, Μ. Σιωνίδου, Μ. Παπαϊωάννου, Κ. Ζαρογουλίδης, Ι. Κιουµής Μονάδα Αναπνευστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ RoActemra 20 mg/ml πυκνό διάλυµα για παρασκευή διαλύµατος προς έγχυση. 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πρώιµη έναρξη βιολογικής θεραπείας στις σπονδυλαρθρίτιδες. Γιάννης Ελ. Πάκας Ρευµατολόγος

Πρώιµη έναρξη βιολογικής θεραπείας στις σπονδυλαρθρίτιδες. Γιάννης Ελ. Πάκας Ρευµατολόγος Πρώιµη έναρξη βιολογικής θεραπείας στις σπονδυλαρθρίτιδες Γιάννης Ελ. Πάκας Ρευµατολόγος Σπονδυλαρθρίτιδες(ΣπΑ) Κύριες εκδηλώσεις 1. Aξονική προσβολή/φλεγµονή ΣΣ 2. Περιφερική αρθρίτιδα 3. Περιφερική ενθεσίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ: 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΕ ΔΡΑΣΤΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ:

1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ: 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΕ ΔΡΑΣΤΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ: ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ GLIATILIN (Choline alfoscerate) 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ: GLIATILIN 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΕ ΔΡΑΣΤΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ: Μαλακές Κάψουλες:

Διαβάστε περισσότερα

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg).

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg). EMA/230698/2013 EMEA/H/C/000944 Περίληψη EPAR για το κοινό ριβαροξαβάνη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ Α. ΠΟΤΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΣΕ ΜΕΤΡΗΣΗ ΟΣΤΙΚΗΣ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ (ΑΝΔΡΕΣ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ): ΗΛΙΚΙΑ < 50 ΕΤΩΝ: Κατάγματα χαμηλής βίας

Διαβάστε περισσότερα

Παναγιώτα Κουτσογιάννη Αιµατολόγος ΝΥ Αιµοδοσίας Γ.Ν.Α. «Ο Ευαγγελισµός»

Παναγιώτα Κουτσογιάννη Αιµατολόγος ΝΥ Αιµοδοσίας Γ.Ν.Α. «Ο Ευαγγελισµός» ΑΙΜΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΜΑΚ ΜΕ ΜΙΚΤΗ ΑΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑ ΑΒΟ Παναγιώτα Κουτσογιάννη Αιµατολόγος ΝΥ Αιµοδοσίας Γ.Ν.Α. «Ο Ευαγγελισµός» ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΑΙΜΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ (ΜΑΚ) Αποδεκτή θεραπεία για ασθενείς µε: συγγενείς

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤ 2007. Αντιφυµατικά Φάρµακα. Αργή ανάπτυξη Μακροχρόνια θεραπεία. Κατερίνα Τυλιγάδα Επίκουρη Καθηγήτρια Φαρµακολογίας

ΚΤ 2007. Αντιφυµατικά Φάρµακα. Αργή ανάπτυξη Μακροχρόνια θεραπεία. Κατερίνα Τυλιγάδα Επίκουρη Καθηγήτρια Φαρµακολογίας Αντιφυµατικά Φάρµακα Αργή ανάπτυξη Μακροχρόνια θεραπεία Κατερίνα Τυλιγάδα Επίκουρη Καθηγήτρια Φαρµακολογίας Φυµατίωση (ΤΒ) Νόσος κυρίως του ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ συστήµατος Μεταδίδεται µε πταρµό - βήχα Συσχέτιση

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία λανθάνουσας και ενεργού ΤΒ. Σταματούλα Τσικρικά Πνευμονολόγος -Φυματιολόγος

Θεραπεία λανθάνουσας και ενεργού ΤΒ. Σταματούλα Τσικρικά Πνευμονολόγος -Φυματιολόγος Θεραπεία λανθάνουσας και ενεργού ΤΒ Σταματούλα Τσικρικά Πνευμονολόγος -Φυματιολόγος Λανθάνουσα φυματίωση Περισσότερο ευαίσθητες κατηγορίες ασθενών: Μικρά παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια είναι μια νόσος που μπορεί να προληφθεί και να θεραπευθεί, και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

Μακροπρόθεσμος χειρισμός ασθενούς υπό θεραπεία με ΜΤΧ

Μακροπρόθεσμος χειρισμός ασθενούς υπό θεραπεία με ΜΤΧ Μακροπρόθεσμος χειρισμός ασθενούς υπό θεραπεία με ΜΤΧ Παναγιώτης Γρ. Κωστάκης p_kostakis@hotmail.com Νοσοκομείο Α. Συγγρός Δήλωση σύγκρουσης συμφερόντων Συμμετοχή σε διεξαγωγή κλινικών μελετών των εταιριών

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικά πορίσματα

Επιστημονικά πορίσματα Παράρτημα II Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την ανάκληση ή την τροποποίηση των όρων των αδειών κυκλοφορίας και λεπτομερής αιτιολόγηση των αποκλίσεων από τη σύσταση της PRAC 69 Επιστημονικά πορίσματα

Διαβάστε περισσότερα

Αυτοάνοσα νοσήματα. Χ.Μ. Μουτσόπουλος

Αυτοάνοσα νοσήματα. Χ.Μ. Μουτσόπουλος Αυτοάνοσα νοσήματα Χ.Μ. Μουτσόπουλος Καθηγητής Παθολογίας στην Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Η έγκαιρη αντιμετώπιση αποτελεί «κλειδί» για τον έλεγχο των αυτοάνοσων ασθενειών- της μεγάλης αυτής κατηγορίας

Διαβάστε περισσότερα

www.pediatric-rheumathology.printo.it ΝΕΑΝΙΚΗ ΕΡΜΑΤΟΜΥΟΣΙΤΙ Α

www.pediatric-rheumathology.printo.it ΝΕΑΝΙΚΗ ΕΡΜΑΤΟΜΥΟΣΙΤΙ Α www.pediatric-rheumathology.printo.it ΝΕΑΝΙΚΗ ΕΡΜΑΤΟΜΥΟΣΙΤΙ Α Τι είδους νόσος είναι; Η νεανική δερµατοµυοσίτιδα (Ν Μ) ανήκει στην οµάδα των λεγόµενων αυτοάνοσων νόσων. Στις αυτοάνοσες νόσους µία µη φυσιολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΝΤΙ ΡΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΙΟΓΕΝΩΝ ΠΕΡΙΚΑΡ ΙΤΙ ΩΝ

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΝΤΙ ΡΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΙΟΓΕΝΩΝ ΠΕΡΙΚΑΡ ΙΤΙ ΩΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΝΤΙ ΡΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΙΟΓΕΝΩΝ ΠΕΡΙΚΑΡ ΙΤΙ ΩΝ ΣΩΤΗΡΙΑ ΛΥΜΠΕΡΗ /ΝΤΡΙΑ ΚΑΡ ΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΓΝΝΘΑ «Η ΣΩΤΗΡΙΑ» ΑΙΤΙΑ ΠΕΡΙΚΑΡ ΙΤΙ ΑΣ (1) 1. Ιδιοπαθής (μη ειδική) 2. Ιογενείς λοιμώξεις: Ιός Coxsackie

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Remicade 100 mg κόνις για πυκνό διάλυμα για παρασκευή διαλύματος προς έγχυση. 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα ΙΙΙ. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης

Παράρτημα ΙΙΙ. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης Παράρτημα ΙΙΙ Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης Σημείωση : Οι τροποποιήσεις στην Περίληψη των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας)

Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας) Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας) Ο όρος «διάρροια» αναφέρεται στη μεταβολή των κενώσεων του εντέρου, η οποία χαρακτηρίζεται από αύξηση του περιεχομένου των κενώσεων σε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΙ ΑΠΟΡΡΙΨΗΣ ΠΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΜΕΑ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΙ ΑΠΟΡΡΙΨΗΣ ΠΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΜΕΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΙ ΑΠΟΡΡΙΨΗΣ ΠΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΜΕΑ 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΓΕΝΙΚΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ THYMANAX Θέµατα ποιότητας Η ποιότητα του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Remicade 100 mg κόνις για πυκνό διάλυμα για παρασκευή διαλύματος προς έγχυση. 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Μετεγχειρητική αντιμετώπιση νόσου Crohn (ΝC) Γιώργος Μπάμιας «Λαικό» Νοσοκομείο, Αθήνα

Μετεγχειρητική αντιμετώπιση νόσου Crohn (ΝC) Γιώργος Μπάμιας «Λαικό» Νοσοκομείο, Αθήνα Μετεγχειρητική αντιμετώπιση νόσου Crohn (ΝC) Γιώργος Μπάμιας «Λαικό» Νοσοκομείο, Αθήνα Ποσοστά χειρουργικής θεραπείας στη ΝC 60% των ασθενών θα έχουν χειρουργηθεί στα 4 χρόνια Βασικά ερωτήματα μετά το

Διαβάστε περισσότερα

Αντιφωσφολιπιδικό Σύνδρομο

Αντιφωσφολιπιδικό Σύνδρομο 10 η Ημερίδα Ελληνικής Εταιρίας Αιμαφαίρεσης Αντιφωσφολιπιδικό Σύνδρομο Δημήτριος Ε. Μπούτσης Διευθυντής Αιματολογικής Κλινικής Ναυτικού Νοσοκομείου Αθηνών Ορισμός Αντιφωσφολιπιδικού Συνδρόμου Αρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Κορίτσι 20 ετών προσήλθε εξαιτίας εκούσιας λήψης 20 tb παρακεταμόλης (10γρ.) και 30 tb βαλεριάνας Aναφέρεται ταυτόχρονη λήψη αλκοόλ Λήψη ουσιών δύο

Κορίτσι 20 ετών προσήλθε εξαιτίας εκούσιας λήψης 20 tb παρακεταμόλης (10γρ.) και 30 tb βαλεριάνας Aναφέρεται ταυτόχρονη λήψη αλκοόλ Λήψη ουσιών δύο ΤΟΥΛΟΥΜΤΖΗ ΜΑΡΙΑ Κορίτσι 20 ετών προσήλθε εξαιτίας εκούσιας λήψης 20 tb παρακεταμόλης (10γρ.) και 30 tb βαλεριάνας Aναφέρεται ταυτόχρονη λήψη αλκοόλ Λήψη ουσιών δύο ώρες πριν την προσέλευση Αίσθημα ζάλης

Διαβάστε περισσότερα

Επίβλεψη. Κολπική µαρµαρυγή 3/12/2014. 1. κ. Σταύρος Κωνσταντινίδης Καθηγητητής Καρδιολογίας.Π.Θ. 1-2% του γενικού πληθυσµού

Επίβλεψη. Κολπική µαρµαρυγή 3/12/2014. 1. κ. Σταύρος Κωνσταντινίδης Καθηγητητής Καρδιολογίας.Π.Θ. 1-2% του γενικού πληθυσµού Επίβλεψη 1. κ. Σταύρος Κωνσταντινίδης Καθηγητητής Καρδιολογίας.Π.Θ Πρόληψη αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων στην κολπική µαρµαρυγή. Η θέση των νέων αντιπηκτικών. 2. Γεώργιος Χαλικιάς Λέκτορας Καρδιολογίας.Π.Θ

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα. Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών

Ρευματοειδής αρθρίτιδα. Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών Ρευματοειδής αρθρίτιδα Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών Ρόλος Ανοσοποιητικού Συστήματος Προστασία του οργανισμού έναντι εξωτερικών εισβολέων

Διαβάστε περισσότερα

Σπήλιος Μανωλακόπουλος. Γαστρεντερολόγος Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ

Σπήλιος Μανωλακόπουλος. Γαστρεντερολόγος Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ Πότε και ποιους ασθενείς πρέπει κατά προτεραιότητα να θεραπεύσουµε,ώστε να επιτύχουµε την εξάλειψη των κλινικών επιπλοκών της νόσου (Καρκίνος & Κίρρωση) Σπήλιος Μανωλακόπουλος Γαστρεντερολόγος Ιατρική

Διαβάστε περισσότερα

«β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας»

«β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας» Εργαστήριο Κυτταρογενετικής ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» «β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας» Ζαχάκη Σοφία - Ουρανία Βιολόγος, MSc, PhD β μεσογειακή αναιμία Η θαλασσαιμία ή νόσος

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους. Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ

Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους. Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Εφηβική ηλικία και σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα (STDs) Έναρξη σεξουαλικής ζωής Έλλειψη προφυλάξεων

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωτική Επιτροπή. Θεματολογία

Οργανωτική Επιτροπή. Θεματολογία Οργανωτική Επιτροπή Πρόεδρος: Μέλη: Λάζαρος Σακκάς Ιωάννης Αλεξίου Χαράλαμπος Γεροδήμος Αθανάσιος Ζιώγας Αλέξιος Ηλιόπουλος Χριστίνα Κατσιάρη Αθανάσιος Κουτρούμπας Ευάγγελος Ντάβας Θεματολογία Ανοσολογία

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ο Συστηματικός Ερυθηματώδης Λύκος («λύκος» ή ΣΕΛ);

Τι είναι ο Συστηματικός Ερυθηματώδης Λύκος («λύκος» ή ΣΕΛ); Συστηματικός Ερυθηματώδης Λύκος Σκοπός αυτού του φυλλαδίου είναι να ενημερώσετε υπεύθυνα το κοινό για το συστηματικό ερυθηματώδη λύκο (για συντομία «λύκος» ή ΣΕΛ) απαντώντας στα πιο συχνά ερωτήματα για

Διαβάστε περισσότερα

Αυτόλογη μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων Λίγκα Μαρία

Αυτόλογη μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων Λίγκα Μαρία Αυτόλογη μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων Λίγκα Μαρία Αιματολόγος, Επιμελήτρια Β Αιματολογικό Τμήμα Παθολογικής Κλινικής Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Πατρών Μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων (ΜΑΚ)

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΌΧΟΙ ΘΕΡΑΠΕΊΑς (TREAT TO TARGET).

ΣΤΌΧΟΙ ΘΕΡΑΠΕΊΑς (TREAT TO TARGET). ΣΤΌΧΟΙ ΘΕΡΑΠΕΊΑς (TREAT TO TARGET). ΣΚΕΠΤΙΚΌ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΣΤΗ ΚΛΙΝΙΚΉ ΠΡΆΞΗ Γεώργιος Μπερτσιάς Ρευματολογία, Κλινική Ανοσολογία και Αλλεργιολογία Τμήμα Ιατρικής Πανεπιστημίου Κρήτης Πα.Γ.Ν.Η. Αθήνα, 26/09/2015

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

www.pediatric-rheumathology.printo.it ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

www.pediatric-rheumathology.printo.it ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ www.pediatric-rheumathology.printo.it ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΣΑΦ: Μη Στεροειδή Αντιφλεγµονώδη Φάρµακα Είναι συµπτωµατικά, αντιφλεγµονώδη, αντιπυρετικά και αναλγητικά φάρµακα. Συµπτωµατικά σηµαίνει ότι

Διαβάστε περισσότερα

Αγγειίτιδες. Γενικές Αρχές & Επιδηµιολογία. Χαράλαµπος Μ. Μουτσόπουλος. Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών. Παθολογική Φυσιολογία Ιατρική Σχολή

Αγγειίτιδες. Γενικές Αρχές & Επιδηµιολογία. Χαράλαµπος Μ. Μουτσόπουλος. Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών. Παθολογική Φυσιολογία Ιατρική Σχολή Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Αγγειίτιδες Γενικές Αρχές & Επιδηµιολογία Χαράλαµπος Μ. Μουτσόπουλος Παθολογική Φυσιολογία Ιατρική Σχολή Φεβρουάριος 2012 Περίγραµµα οµιλίας! Ορισµός! Ταξινόµηση!

Διαβάστε περισσότερα

Εγκυµοσύνη και ρευµατικές παθήσεις

Εγκυµοσύνη και ρευµατικές παθήσεις Εγκυµοσύνη και ρευµατικές παθήσεις Μαρία Γ. Τεκτονίδου Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Εγκυµοσύνη και ρευµατικές παθήσεις Τα ρευµατικά νοσήµατα εκδηλώνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ : ποια και πότε ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΑΦΡΟΔΙΣΙΟΛΟΓΟΣ

ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ : ποια και πότε ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΑΦΡΟΔΙΣΙΟΛΟΓΟΣ ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ : ποια και πότε ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΑΦΡΟΔΙΣΙΟΛΟΓΟΣ ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΣΩΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ Αξιολόγηση κλινικής εικόνας ακμής(μορφή και βαρύτητα) Γνώση του σκευάσματος

Διαβάστε περισσότερα