Τεχνικά σφάλματα, παγίδες υπερηχογραφίας και αντιμετώπισή των

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Τεχνικά σφάλματα, παγίδες υπερηχογραφίας και αντιμετώπισή των"

Transcript

1 Ραφαηλίδης Δ. - Τεχνικά σφάλματα, παγίδες υπερηχογραφίας και αντιμετώπισή των Τεχνικά σφάλματα, παγίδες υπερηχογραφίας και αντιμετώπισή των Ραφαηλίδης Δ. Ακτινολογικό Εργαστήριο Γ. Ν. «Γ. Γεννηματάς» Θεσσαλονίκης Υπό τον διεθνή όρο artefact νοείται κάθε κατασκεύασμα που δημιουργείται από ανθρώπινο χέρι. Στην υπερηχογραφία ο συνώνυμος όρος «τεχνικό σφάλμα» χρησιμοποιείται για να υποδηλώσει οποιαδήποτε ανεπιθύμητη εικόνα που παράγεται ψευδώς κατά τη διαδικασία της απεικόνισης ή οτιδήποτε καλύπτει ή αποκρύβει σημαντικές ανατομικές δομές. Κατά την επεξεργασία του σήματος, οποιοσδήποτε υπερηχογράφος δέχεται σαν δεδομένες τις ακόλουθες ιδιότητες της ηχητικής δέσμης: Η υπερηχητική δέσμη είναι λεπτή και του ιδίου πάχους καθ όλο το μήκος της -έτσι ώστε το πάχος τομής να είναι απείρως λεπτό-, η ταχύτητα του ήχου είναι ίδια για όλους τους ιστούς από τους οποίους διέρχεται η δέσμη, η πρόπτωση της δέσμης είναι κάθετη στο επίπεδο που απεικονίζει, η εξασθένηση της δέσμης είναι ομοιόμορφη καθ όλη την έκταση της επιφάνειας σάρωσης και η δέσμη οδεύει προς τον στόχο της και επανέρχεται ευθύγραμμα. Εφόσον οι παραδοχές αυτές ίσχυαν, τότε η κατεύθυνση ενός ηχητικού παλμού που μεταδίδονταν στο σώμα θα ήταν ελεγχόμενη και η εντόπιση μίας αντανάκλασης θα προσδιορίζονταν με ακρίβεια από τον υπολογισμό του χρόνου αποστολής και επιστροφής της. Οι παραπάνω παραδοχές στην πραγματικότητα δεν ισχύουν, με αποτέλεσμα οι παρεκκλίσεις να δημιουργούν στα υπερηχογραφήματα artefact ή «τεχνικά σφάλματα». Τα «τεχνικά σφάλματα» ανάλογα με τον τρόπο σχηματισμού των, μπορούν να υποδιαιρεθούν σε τέσσερις κύριες ομάδες: Σφάλματα οφειλόμενα στις φυσικές ιδιότητες των υπερήχων Σφάλματα προερχόμενα από το μεταλλάκτη Σφάλματα οφειλόμενα στον υπολογιστή του μηχανήματος Σφάλματα Dopp er. pler. 1. Σφάλματα οφειλόμενα στις φυσικές ιδιότητες των υπερήχων Α. Σφάλματα γωνίας πρόπτωσης Η υπερηχογραφική απεικόνιση δημιουργείται κύρια λόγω της διάχυσης και της ανάκλασης. Ανακλάσεις από μικρές μεσεπιφάνειες (0,1-1 mm όσο όσο όσο περίπου το μήκος κύματος-) οφείλονται στη σκέδαση, που είναι ίδια προς όλες τις διευθύνσεις. Εάν η ανακλαστική μεσεπιφάνεια είναι πλατειά, συμπεριφέρεται σαν κάτοπτρο στην ηχητική δέσμη. Έτσι η γωνία πρόπτωσης είναι ίση με τη γωνία ανάκλασης και το μέγιστο της ακουστικής ενέργειας λαμβάνεται όταν η δέσμη προσπίπτει κάθετα στην ακουστική μεσεπιφάνεια (Εικ. 1). Β. Ανισοτροπία «Aνισοτροπία» ονομάζεται η ιδιότητα ορισμέ-

2 Ακτινολογικά Χρονικά, 1, 1 Εικ. 1. Η εικόνα του φλοι ού του νεφρού και του ήπα τος σχηματίζεται από το φαι νόμενο της διάχυσης. Η ανα κλαστική γραμμή της περιτο νίας είναι περισσότερο σαφής αριστερά, ένεκα της περισσό τερο κάθετης πρόπτωσης της δέσμης σ αυτή. νων ανατομικών δομών, να μεταβάλλουν την ηχοδομή τους, ανάλογα με την διεύθυνση πρόπτωσης της ηχητικής δέσμης (Εικ. 2). Η ιδιότητα αυτή παρατηρείται έντονα στους τένοντες, τους μυς τους συνδέσμους και τα νεύρα. Γ. Σφάλματα διακριτικής ικανότητας Προέρχονται από περιορισμούς στην αξονική και την πλάγια διακριτική ικανότητα των υπερηχογραφικών συστημάτων. Η αξονική διακριτική ικανότητα εξαρτάται από το μήκος παλμού που εξαρτάται από το μήκος κύματος. Χαμηλή διακριτική ικανότητα έχει σαν αποτέλεσμα την απεικόνιση δύο ανακλαστήρων σαν ένα, ένεκα του ότι οι ελάχιστες αποστάσεις ανακλαστικών αντικειμένων στην απεικόνιση καθορίζονται από τη διάμετρο της δέσμης υπερήχων και το μισό του χωρικού μήκους του παλμού υπερήχων. Οι συνεχείς τεχνολογικές βελτιώσεις στον τομέα της κατασκευής των μεταλλακτών μειώνουν στα σύγχρονα συστήματα τα προβλήματα αυτά. Δ. Ακουστική σκιά ( Shadowing ) Οι τύποι της ακουστικής σκιάς είναι τρεις: η ανακλαστική σκιά κατά την οποία αντανακλάται υψηλό ποσοστό της ηχητικής δέσμης από ισχυρούς ανακλαστήρες, η προερχόμενη από αυξημένη εξασθένηση και οι επιχείλιες σκιές. Στην πρώτη περίπτωση πρόκειται για δημιουργία ζωνών μειωμένης ηχογένειας πίσω από έντονα ανακλαστικές επιφάνειες, όπως των οστών ή άλλων επασβεστώσεων, που ανακλούν το 80% περίπου της ηχητικής δέσμης (Εικ. 3). Έτσι μεγάλο ποσοστό ακουστικής ενέργειας ανακλάται και δεν επιστρέφουν ανακλάσεις πίσω από τον οστικό φλοιό, με αποτέλεσμα το εσωτερικό του οστού αλλά και οι ιστοί όπισθεν αυτού να μην απεικονίζονται. Εικ. 2. Ανισοτροπία τένοντα. Φαινόμενο ανισοτροπίας, όπως εμφανίζεται κατά τη μελέτη ενός τένοντα. Απεικόνιση με γραμμικό μεταλλάκτη συχνότητας 6 MHz με κάθετη (ινι διακή μορφολογία) ή λοξή πρόπτωση της δέσμης (ανηχο γένεια). Εικ. 3. Ακουστική σκιά προερχόμενη από την επιφάνεια της κεφαλής του βραχιονίου.

3 Ραφαηλίδης Δ. - Τεχνικά σφάλματα, παγίδες υπερηχογραφίας και αντιμετώπισή των Εικ. 4. Εικόνα «βρώμικης σκιάς» από αέρα μέσα σε εντε ρικές έλικες. Με τον ίδιο τρόπο δημιουργούνται «βρώμικες ακουστικές σκιές» πίσω από μεσεπιφάνειες ιστών / αέρα στις οποίες ανακλάται το 99% της ηχητικής δέσμης. Αυτές εμφανίζουν κινητικότητα και η έντασή τους ποικίλλει (Εικ. 4). Στη δεύτερη περίπτωση οι σκιές οφείλονται στην μεγάλη διαφορά συντελεστού εξασθένησης από περιοχές ίνωσης ή λίπους, σε σχέση με τους παρακείμενους ιστούς (Εικ. 5). Οι Επιχείλιες σκιές ( efract e Refractile Edge e e e shadow- in ) αποτελούν γραμμικές σκιάσεις που εμφανί- a o - a o - a o - a o - a o ζονται βαθύτερα από παρυφές κυρτών ανακλαστικών επιφανειών όπως η χοληδόχος, τα αγγεία και το εμβρυϊκό κρανίο. Τυπικά οι επιχείλιες σκιές δημιουργούνται αντιδιαμετρικά σε στρογγυλές κυστικές μάζες, σαν λεπτές ανηχογενείς ταινίες, που εφάπτονται με τα τοιχώματα και πορεύονται κατά τη φορά της ηχητικής δέσμης. Καθώς η δέσμη προσπίπτει λοξά στο κυστικό τοίχωμα, υπό μεγάλη γωνία πρόπτωσης, διαθλάται έντονα. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα η ενέργεια να διαχέεται λοξά στους γύρω ιστούς και μικρή ποσότητά της μόνο να ανακλάται προς τον μεταλλάκτη. Έτσι ο μεταλλάκτης θεωρεί ότι στο σημείο αυτό δεν υπάρχει ανάκλαση (Εικ. 6). Οι επιπτώσεις της ακουστικής σκιάς και συγκεκριμένα η απόκρυψη των βαθύτερων του ανακλαστικού μορφώματος δομών ελαττώνονται με τη χρήση των σύγχρονων μεταλλακτών με σάρωση πολλαπλών γωνιών. Στα συμβατικά μηχανήματα ελάττωση της ακουστικής σκιάς και των ανακλάσεων επιτυγχάνεται με τη μείωση της ισχύος της εκπεμπόμενης δέσμης. Ε. Τεχνικό σφάλμα επαναλαμβανόμενης αντήχη σης ( Reverberation artefact ) Όταν η εκπεμπόμενη δέσμη συναντά κοντά της ισχυρό ανακλαστήρα, η κύρια δέσμη ανακλά- Εικ. 5. Δημιουργία ακουστι κής σκιάς μεταξύ των λοβών του ήπατος (αριστερά), που προκαλείται από αυξημέ νη εξασθένηση προερχόμενη από τον δρεπανοειδή σύνδε σμο (δεξιά). Εικ. 6. Γραφική παράσταση σχηματισμού επιχείλιων σκι άσεων (αριστερά). Παρουσία επιχείλιων σκιών εκατέρωθεν της ζώνης οπίσθιας ενίσχυ σης, σε απεικόνιση φυσιολο γικής χοληδόχου κύστης.

4 Ακτινολογικά Χρονικά, 1, 1 Εικ. 7. Σφάλμα επαναλαμβανόμενων αντηχήσεων από έντο νη ανάκλαση προερχόμενη από μεσεπιφάνεια αέρα/ ιστού, σε αεροπληθή έντερική έλικα. ται προς τα πίσω, μεταφέροντας υψηλή ενέργεια και μετά πάλι προς τα εμπρός, ανακλώμενη από την επιφάνεια επαφής του μεταλλάκτη, επιστρέφοντας στον ανακλαστήρα, από τον οποίο ανακλάται για δεύτερη φορά κοκ. Οι αλληλεπιδράσεις αυτές του ήχου αποδίδουν μια επιπρόσθετη σειρά αντηχήσεων συνεχώς μειούμενης έντασης, που δίνουν την εντύπωση πως προέρχονται από βαθύτερα του ανακλαστήρα σημεία (Εικ. 7). Το σφάλμα διορθώνεται με μείωση ισχύος εξόδου και της απολαβής ( a n), Gain), καθώς και με απομάκρυνση της ανακλαστικής επιφάνειας από τον μεταλλάκτη. Στ. Τεχνικό σφάλμα ουράς κομήτη ( Comet ar tefact ) Το μέταλλο και το γυαλί δημιουργούν χαρακτηριστικές κάθετες ζώνες αυξημένης ηχογένειας, βαθύτερα του αντικειμένου. Οι ταινίες αυτές διαπερνούν τις μεσεπιφάνειες των ιστών ακόμη και αυτές που δημιουργούν σκιάσεις. Η ηχογένεια στις ταινίες αυτές μειώνεται προοδευτικά, σχηματίζοντας την εικόνα ουράς κομήτη (Εικ. 8). Ζ. Δακτυλιοειδές τεχνικό σφάλμα ( Ring down ar tefact ) Δημιουργείται συχνότερα από την παρουσία αέρα που εγκλωβίζεται σε πολυάριθμες φυσαλίδες. Όταν ο υπερηχητικός παλμός προσεγγίζει τις Εικ. 8. Τεχνικό σφάλμα ουράς κομήτη. Απεικόνιση σφάλ ματος ουράς κομήτη πίσω από γυαλί σε μαλακά μόρια (Ται νία ψευδών ανακλάσεων ανάμεσα στα βέλη). Εικ. 9. Δακτυλιοειδές σφάλμα σε βρέφος με γαστροοισοφα γική παλινδρόμηση.

5 Ραφαηλίδης Δ. - Τεχνικά σφάλματα, παγίδες υπερηχογραφίας και αντιμετώπισή των Εικ. 10. Η ακουστική ενίσχυση όπισθεν της χοληδόχου (αριστερά) αποκρύβει υπε ρηχογενή όγκο του δεξιού λοβού του ήπατος. Ο όγκος απεικονίζεται με την ελάτ τωση του συνολικού Gain (δεξιά). Οι παρακείμενοι ιστοί απεικονίζονται περισ σότερο σκούροι. Εικ. 11 Ακουστική ενίσχυση προερ χόμενη από πολλαπλά μικρού μεγέ θους ανακλαστικά στοιχεία (χολική λάσπη). φυσαλίδες του αερίου, συντονίζει το υγρό που βρίσκεται ανάμεσά τους. Παράγονται έτσι ηχητικά κύματα που ακολουθούν την επιστρέφουσα δέσμη μέχρι τον μεταλλάκτη. Το μηχάνημα θεωρεί τότε ότι οι ανακλάσεις αυτές προέρχονται από ανακλαστήρες που βρίσκονται βαθύτερα του αερίου, παράγοντας μια σειρά έντονων ανακλάσεων σε σημεία βαθύτερα του αερίου (Εικ. 9). Η. Οπίσθια ενίσχυση της ηχητικής δέσμης ( Poste rior ) Αποτελεί αντίθετο φαινόμενο με αυτό της «ακουστικής σκιάς». Όταν μια περιοχή εξασθενεί λιγότερο τη δέσμη από ότι ο περίγυρός της, ήχοι από αυτή αλλά και από τους βαθύτερους ιστούς υπερδιορθώνονται από την αντιστάθμιση απολαβής χρόνου ( ). ). Έτσι οι βαθύτεροι ιστοί απεικονίζονται «λαμπρότεροι» σε σχέση με τους παρακείμενους. Το «σφάλμα» αυτό παρατηρείται βαθύτερα από κυστικούς σχηματισμούς ή χόνδρινες δομές (Εικ. 10). Διάφορα μαλακά μόρια ελαττώνουν μικρό ποσοστό της ακουστικής ενέργειας ένεκα της εξασθένησης (μεταξύ 10-20%), παρά το ότι εμφανίζουν ανακλαστικότητα. Η ηχογένεια στις περιπτώσεις αυτές δεν συνδυάζεται με την εξασθένηση αλλά με ακουστική ενίσχυση (Εικ. 11). Ηχογενή περιεχόμενα όπως κρύσταλλοι εντός της χολής ή συγκρίματα πυόνεφρου, αποτελούν παραδείγματα έντονων ανακλάσεων που συνοδεύονται από οπίσθια ενίσχυση της ηχητικής δέσμης. Για την σωστή απεικόνιση των δομών που απεικονίζονται «λαμπρότεροι» απαιτείται στα συμβατικά μηχανήματα η ελάττωση της συνολικής απολαβής ( a n) Gain) (Εικ. 10). Θ. Σφάλμα ειδώλου ακουστικού κατόπτρου (M Mir ror Image ) Τα ακουστικά κάτοπτρα λειτουργούν καθ όμοιο τρόπο με τα οπτικά. Επίπεδα κάτοπτρα και στις δύο περιπτώσεις παράγουν είδωλα πανομοιότυπα ως προς το σχήμα και το μέγεθος με τα πρωτότυπα, ενώ κυρτά παράγουν παραμορφωμένα είδωλα. Καθώς τα αέρια αντανακλούν το 99% της ηχητικής δέσμης προκαλούν εύκολα φαινόμενα Εικ. 12. Σφάλμα ακουστικού κατόπτρου του διαφράγματος στον εαυτό του (αριστερά). Ηχογενής εστία ήπατος αντικατο πτρίζεται στον δεξιό πνεύμονα (κέντρο) και κύστη στον υποδόριο της κεφαλής αντικατοπτρίζεται εντός του κρανίο (δεξιά).

6 Ακτινολογικά Χρονικά, 1, 1 Α Β Γ Εικ. 13. Γραφική παράσταση δημιουργίας του διαθλαστικού σφάλματος στη μήτρα όπου ένας σάκος κύησης μπορεί ψευ δώς να απεικονιστεί διπλός (sp image artifact). Β. Διπλό τοίχωμα μπαλονιού καθετήρα F y, με το μεταλλάκτη στη μέ ση γραμμή. Γ. Το σφάλμα διορθώνεται με μικρή πλάγια μετακίνηση του μεταλλάκτη. αντικατοπτρισμού. Τυπικά ακουστικά κάτοπτρα αποτελούν το διάφραγμα για τις εξετάσεις ήπατος, η τραχεία για της εξετάσεις τραχήλου και ο αέρας στο ορθό (Εικ. 12). Ι. Σφάλματα διάθλασης (Refraction ( artefact) Όταν ο ήχος διέρχεται λοξά δια μιας μεσεπιφάνειας μεταξύ δύο δομών με διαφορετικές ταχύτητες, υφίσταται διάθλαση φαινόμενο αντίστοιχο της διάθλασης του φωτός-. Τα σφάλματα αυτού του τύπου επισυμβαίνουν έντονα σε μεσεπιφάνειες λίπους / μαλακών μορίων (Εικ. 13). Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το διαθλαστικό σφάλμα μέσης γραμμής, κατά το οποίο το τριγωνικό λίπος μεταξύ των ορθών κοιλιακών μυών δρώντας σαν «πρίσμα», επηρεάζει τις μετρήσεις από τους επιστρέφοντες ήχους από το βάθος της κοιλίας (Εικ. 13 Α). Το τελικό αποτέλεσμα είναι ο ψευδής διπλασιασμός των εν τω βάθει κοιλιακών και πυελικών δομών που απεικονίζονται εκατέρωθεν κατά τη σάρωση κατά μήκος της μέσης γραμμής ( p t split ima e a e a e a e art fact). artifact). art fact). art fact). art fact). art fact). 2. Σφάλματα οφειλόμενα στον μεταλλάκτη. Α. Σφάλματα πάχους δέσμης ( Beam width arte fact ) Τα όρια της δέσμης -που έχει πεπερασμένο πάχος- είναι ασαφή, με την μεγαλύτερη ισχύ να εντοπίζεται κατά μήκος του κεντρικού άξονα και ποσοστό της να διαχέεται περιφερικά. Έτσι ισχυρές ανακλάσεις αποδίδουν ανιχνεύσιμες αντηχήσεις έξω από τον κεντρικό άξονα της δέσμης. Πρακτικά, στην κλινική πράξη, όταν μέρος της δέσμης των υπερήχων διέρχεται από δομή γεμάτη με υγρό Εικ. 14. Σφάλμα πάχους δέσμης στη μεσότητα κυστικού μορφώματος (αριστερά). Η επιμήκης τομή (δεξιά).

7 Ραφαηλίδης Δ. - Τεχνικά σφάλματα, παγίδες υπερηχογραφίας και αντιμετώπισή των Α Β Γ Εικ. 15. Γραφική παράσταση της «σαν τρομπέτα» μορφής της κύριας δέσμης καθώς και των πλάγιων λοβών (αριστερά). Σφάλμα πλάγιου λοβού που σχηματίζει ψευδοδιάφραγμα στη χοληδόχο (κέντρο). Σχηματισμός εικόνας χολικής ψευδολά σπης (δεξιά). και ένα άλλο μέρος της προσκρούει σε συμπαγείς ιστούς, παράγονται χαμηλής έντασης αντηχήσεις εντός του κυστικού χώρου που λανθασμένα μπορούν να εκληφθούν σαν ίζημα. Η αντιμετώπιση του σφάλματος συνίσταται σε μικρές μεταβολές της θέσης εισόδου της δέσμης, που βελτιώνουν την απεικόνιση (Εικ. 14). Β. Σφάλμα πλαγίου λοβού ( Side Lobe artefact ) Πέρα από την ιδιάζουσα μορφολογία της δέσμης των υπερήχων «σαν τρομπέτα», επιπροστίθενται και οι λεγόμενοι «πλάγιοι λοβοί» της δέσμης, που αποτελούν εκπομπές υπερήχων χαμηλής ενέργειας εκτός του κυρίου άξονα. Οι ασθενείς αυτές δέσμες εκπέμπονται υπό γωνία 20 περίπου απομακρυνόμενες από την κύρια δέσμη. Τα σφάλματα αυτά είναι περισσότερο εμφανή στους τομεακούς μεταλλάκτες. Δημιουργούν διαγνωστικές παγίδες με τη μορφή διαφραγμάτων στη χοληδόχο κύστη ή «ψευδολάσπης» (Εικ. 15). Παρεμφερή είναι και τα τεχνικά σφάλματα τύπου «κινέζικου καπέλου», που παράγονται από μεταλλάκτες γραμμικής διάταξης. Τα σφάλματα αυτά είναι λιγότερο εμφανή όταν τα στοιχεία που τα προκαλούν είναι μικρά και πολυάριθμα. Λόγω της χαμηλής έντασης των υπερήχων που τα προκαλούν, απαιτείται η παρουσία ισχυρών ανακλαστήρων για τη δημιουργία των. Πρέπει δηλαδή στην κατεύθυνση του πλάγιου λοβού να ευρεθεί έντονος ανακλαστήρας όπως αέρας, λίθος ή οστούν. Τότε σχηματίζεται καμπύλος γραμμοειδής σχηματισμός Εικ. 16. Γραφική παράσταση για την επεξήγηση του σφάλματος τύπου «καπέλου κινέζου» (αριστερά). Το τεχνικό σφάλμα (κέντρο) με μεταλλάκτη γραμμικής διάταξης. Το αίτιο που το δημιουργεί είναι ευμεγέθης χολόλιθος (δεξιά).

8 Ακτινολογικά Χρονικά, 1, 1 που ονομάζεται «τεχνικό σφάλμα τύπου κινέζικου καπέλου» (Εικ. 16). Η ελαχιστοποίηση των τεχνικών αυτών σφαλμάτων επιτυγχάνεται με τη χρήση της ιστικής αρμονικής απεικόνισης που αποδίδει καθαρότερες εικόνες ιδιαίτερα σε δύσκολες περιπτώσεις. Τούτο οφείλεται στο γεγονός ότι στο σχηματισμό των αρμονικών συχνοτήτων συμμετέχουν ανακλάσεις της κύριας δέσμης που έχουν μεγάλη ισχύ και όχι των πλαγίων λοβών που είναι κατά πολύ ασθενέστερες. Γ. Μη καλή λειτουργία όλων των κρυστάλλων ενός μεταλλάκτη Δημιουργούν άσχημα τεχνικά σφάλματα στην εικόνα και επιβάλλουν την αλλαγή του ελαττωματικού εξαρτήματος (Εικ. 17). Εικ. 17. Σφάλμα ελαττωματικού μεταλλάκτη. Τεχνικό σφάλ μα με μαύρες κάθετες ραβδώσεις καθ όλη την έκταση του εξεταστικού πεδίου, που οφείλεται σε βλάβη ορισμένων κρυ στάλλων του γραμμικού μεταλλάκτη σε υπερηχογράφημα ισχίου. Εικ. 18. Ηλεκτρονικός θόρυβος (αριστερά) από υψηλή ενί σχυση των επιστρεφόντων ήχων από το βάθος σε μεταλλάκτη με μικρή ποσότητα ζελέ. Αντιμετώπιση (δεξιά) του σφάλ ματος με μείωση με την καμπύλη TGC της ενίσχυσης εν τω βάθει. 3. Σφάλματα οφειλόμενα στον υπολογιστή του μηχανήματος Α. Ηλεκτρονικός θόρυβος ( Noise ) Όλα τα ηλεκτρονικά εξαρτήματα του μηχανήματος προκαλούν χαμηλού επίπεδου, τυχαίες εναλλαγές τάσης. Όταν αυτές ενισχύονται προκαλούν την εμφάνιση ταλαντευόμενων γκρί κηλίδων που μοιάζουν με χιονοθύελλα. Τα σφάλματα του τύπου αυτού αντιμετωπίζονται είτε με την μείωση του συνολικής απολαβής (Εικ. 18) ή την ελάττωση της ενίσχυσης από τους εν τω βάθει ιστούς, δια της ρύθμισης της αντιστάθμισης απολαβής χρόνου ( : : e- a n e- a n Time- a n e- a n - a n Ga n con- tro ), καθώς με τη διόρθωση της ρύθμισης «te - «te - tem- poral oot n». smoothin». oot n».

9 Ραφαηλίδης Δ. - Τεχνικά σφάλματα, παγίδες υπερηχογραφίας και αντιμετώπισή των Εικ. 19. Ηλεκτρονικό σφάλμα παρεμβολής που αντιμετωπίζεται με αλλαγή συχνότητας σε μεταλλάκτη πολλαπλών συχνο τήτων. Εμφάνιση του σφάλματος κατά την εξέταση στα 5MHz (αριστερά), εξάλειψη στην ρύθμιση στα 3 MHz (Κέντρο), φίλτρο γραμμής για την αποφυγή του θορύβου (δεξιά).. Παρεμβολές ( ( Interferences ) Αυτές προκύπτουν όταν ο μεταλλάκτης, δρώντας σαν κεραία συλλαμβάνει σήματα ραδιοσυχνοτήτων ή δημιουργούνται από ηλεκτρικούς παλμούς που διέρχονται από τα καλώδια του κτιρίου και προέρχονται από άλλες συσκευές όπως εκτυπωτές, ηλεκτροκινητήρες, συσκευές διαθερμίας κλπ. Ο θόρυβος αυτού του τύπου ονομάζεται «νοσοκομειακός». Αλλαγή στη συχνότητα του μεταλλάκτη μειώνει ή εξαλείφει το πρόβλημα (Εικ. 19). Αντίθετα το πρόβλημα επιδεινούται με τη χρήση αρμονικών συχνοτήτων. Η επίλυσή του βασίζεται στη χρήση ειδικών φίλτρων γραμμής ή ηλεκτρονικής θωράκισης του εξεταστικού δωματίου. Γ. Σφάλμα ταχύτητας του ήχου ( y y errors ) Οφείλεται στην διαφορά ταχύτητας του ήχου σε διαφόρους ιστούς. Εμφανίζεται σε απεικονίσεις ιστών με ταχύτητα υπερηχητικής δέσμης πολύ διαφορετική των 1540 / ec. / ec. / ec. sec. Τέτοιες δομές με 15% χαμηλότερη ταχύτητα είναι το λίπος και με 50% χαμηλότερη ταχύτητα τα υλικά προθέσεων (πχ σιλικόνης). Καθώς η μετάδοση του ήχου είναι χαμηλότερη από αυτή της ρύθμισης του μηχανήματος, λόγω διαφοράς ταχύτητας, η αντήχηση χρειάζεται περισσότερο χρόνο για να επιστρέψει στο μεταλλάκτη και η ανακλαστική επιφάνεια εντοπίζεται ψευδώς βαθύτερα. Το σφάλμα αυτό προκαλεί παραμορφώσεις σε ανακλαστήρες που περιβάλλονται από ιστούς με διαφορετικές ταχύτητες ήχου (Εικ. 20). Εικ. 20. Διάσπαση της γραμμής του διαφράγματος, ένεκα διαφοράς ταχύτητας του ήχου μεταξύ του ηπατικού παρεγχύμα τος και κύστης ήπατος (αριστερά). Το σφάλμα εξαφανίζεται εύκολα με μικρή αλλαγή της κατεύθυνσης της δέσμης (δεξιά).

10 10 Ακτινολογικά Χρονικά, 1, 1 Β. Σφάλμα αναλαμπών (Twink. ). Αποτελεί περίεργο τεχνικό σφάλμα που σχηματίζεται από χρώμα που εμφανίζεται πίσω από παρυφές υπερηχογενών εστιών πολλών ειδών ανακλαστήρων, όπως παρεγχυματικές επασβεστώσεις, ξένα σώματα ή καθετήρες σε χώρους γεμάτους με υγρό (Εικ. 22). Έχει διαγνωστική αξία ονομαζόμενο Twinkling sign Εικ. 21. Ακουστική σκιά στο έγχρωμο Dopp. 4. Σφάλματα.. Α. Σφάλμα γωνίας πρόπτωσης Στο έγχρωμο Doppler η προσπίπτουσα δέσμη πρέπει να είναι υπό γωνία μικρότερη των 60 0, ώστε να μην εκμηδενίζεται η ένταση του σήματος. Β. Ακουστική σκιά στο έγχρωμο Dopp Στο έγχρωμο Doppler η ακουστική σκιά έχει παρόμοιους χαρακτήρες με αυτή στο υπερηχογράφημα των τόνων του γκρίζου. Μόνο που στην περίπτωση αυτή η ακουστική σκιά «καλύπτει» την απεικόνιση της ροής, δυσχεραίνοντας και τον υπολογισμό της ταχύτητας ροής (Εικ. 21). Τομή από άλλη κατεύθυνση μπορεί να επιλύσει το πρόβλημα εφ όσον η πλάκα (σε ένα αγγείο) δεν είναι ομόκεντρη. Γ. Σφάλμα ανεπαρκούς δειγματολειψίας ( ing ) Το τεχνικό σφάλμα της ανεπαρκούς δειγματοληψίας, παρατηρείται τόσο στο φασματικό όσο και στο έγχρωμο Dοpp er, Dοpp er, οpp er, ppler, όταν η συχνότητα επανάληψης παλμού ( ) ) έχει τεθεί πολύ χαμηλά, είναι δε μικρότερη από το διπλάσιο της μεταβολής της συχνότητας Doppler. Dopp er. Στο έγχρωμο Doppler Dopp er το τεχνικό αυτό σφάλμα εμφανίζεται σαν μωσαϊκό χρωμάτων ή με αναστροφή χρώματος. Η αλλαγή του χρώματος που αντιπροσωπεύει την μεταβολή της μέγιστης θετικής ταχύτητας μετατρέπεται σε χρώμα που αντιπροσωπεύει την μέγιστη αρνητική ταχύτητα και αντιθέτως (Εικ. 23). Δεν πρόκειται στην περίπτωση αυτή για αληθή αναστροφή της ροής. Στο φασματικό Dopp er, Doppler, κατά το φαινόμενο ανεπαρκούς δειγματοληψίας, αυξημένες ροές απεικονίζονται στην πλευρά του φάσματος πάνω από τη βασική γραμμή αποκομμένες και οι κορυφές τους επανεμφανίζονται κάτω από τη βασική γραμμή (Εικ. 24). Δ. Σφάλμα υπερχείλισης χρώματος Στην έγχρωμη Doppler Dopp er απεικόνιση η υψηλή απολαβή Dopp er Doppler (Dopp er (Dopp er (Dopp er Doppler a n) a n) a n) a n) a n) Gain) δημιουργεί το σφάλμα περιαγγειακής υπερχείλισης χρώματος (Εικ. 25). Εικ. 22. Απεικόνιση του σφάλματος αναλαμπής στο έγχρωμο Dopp (αριστερά) και το Dopp ισχύος (κέντρο). Δεξιά, στο συμβατικό υπερηχογράφημα αναδεικνύεται το αίτιο αθηρωματική πλάκα στην έκφυση της έσω καρωτίδας.

11 Ραφαηλίδης Δ. - Τεχνικά σφάλματα, παγίδες υπερηχογραφίας και αντιμετώπισή των 11 Εικ. 23 Φαινόμενο ανεπαρκούς δειγματοληψίας έγχρωμου Dopp. Η ροή στο αγγείο (κοινή καρωτίδα) παρουσιάζει ερυθρή και μπλέ κωδικοποίηση, που υποδηλώνει ψευδώς ροή σε αντίθετες κατευθύνσεις (Αριστερά). Με ρύθμιση των παραμέτρων εμφανίζεται ομοιογενές ερυθρό χρώμα σε όλη την έκταση του αγγείου, που υποδηλώνει ροή προς την ίδια κατεύθυνση (Δεξιά). Α Β Γ Δ Εικ. 24. Φαινόμενο ανεπαρκούς δειγματοληψίας στη φασματική ανάλυση Dopp - Διόρθωση του φαινομένου. Α. Εμφά νιση φαινόμενου ανεπαρκούς δειγματοληψίας στο φασματικό Dopp ένεκα χαμηλής PRF, προκαλεί διάσπαση της κορυ φής της κυμματομορφής, η οποία επανεμφανίζεται κάτω από την βασική γραμμή. Β. Βελτίωση της απεικόνισης με την αύ ξηση του PRF στα 57 από 28,6, Γ. με την χαμηλότερη ρύθμιση της βασικής γραμμής και Δ. με την πλέον κάθετη μετατόπι ση της υπερηχητικής δέσμης. Ε. Εξωαυλικό σφάλμα ιστικής δόνησης Δημιουργείται περιστασιακά σε περιοχές διαταραγμένης ροής, στενώσεις αγγείων ή αρτηριοφλεβώδεις επικοινωνίες. Η διαταραχή της ροής προκαλεί διακυμάνσεις της πίεσης του αγγείου που μεταδίδονται στο τοίχωμα και τους περιαγγειακούς ιστούς που δονούνται, παράγοντας επιπρόσθετα ακουστό ή ψηλαφητικό ρίζο (Εικ. 26). Στ. Σφάλμα ιστικής κίνησης Προκαλείται από αύξηση του θρύβου που προέρχεται μετά από κίνηση του σώματος ή του μεταλλάκτη. Φυσιολογικά οι θόρυβοι αυτοί δεν εμφανίζο- Eικ. 25. Υπερχείλιση χρώματος στην κοινή καρωτίδα (Αριστερά). Απεικόνιση της έκτασης της βλάβης στο συμβατικό υπε ρηχογράφημα (κέντρο). Διόρθωση του σφάλματος με μείωση του Dopp Gain (δεξιά).

12 12 Ακτινολογικά Χρονικά, 1, 1 Εικ. 26. Σφάλμα ιστικής δόνησης όπως απεικονίζεται με το έγχρωμο Dopp (αριστερά) και το Dopp ισχύος (δεξιά). νται στην απεικόνιση στην κλίμακα του γκρίζου, αλλά είναι εμφανέστατοι σαν σφάλματα κινήσεως στο Doppler, έγχρωμο ή ισχύος. Στην τεχνική αρμονικών συχνοτήτων αναστροφής φάσης πάντως, με ή χωρίς ενισχυτικές ουσίες ηχογένειας τα τεχνικά σφάλματα κινήσεως απεικονίζονται σαν εκλάμψεις (Flash artefact) -σημεία της εικόνας σε φωτεινούς τόνους καθώς ο μεταλλάκτης σκανάρει τη δομή. Αυτό οφείλεται στην ευαισθησία του συστήματος σε διαφορές μεταξύ σειράς παλμών (Εικ. 27). Συμπερασματικά κάθε γιατρός που χρησιμοποιεί διαγνωστικά συστήματα υπερηχογραφίας θα πρέπει εκτός από γνώσεις ιατρικής και των βασικών αρχών του μέσου που χειρίζεται, να έχει αντίληψη των πιθανών σφαλμάτων της τεχνικής, ώστε να αποφεύγει τις διαγνωστικές παγίδες και να τα χρησιμοποιεί με τρόπο που να συμβάλλουν στην ορθή διάγνωση. Εικ. 27. Τεχνικό σφάλμα ιστικής κίνησης στο έγχρωμο Dopp. Κατά τη διάρκεια εξέτασης μηριαίας φλέβας με μερική θρόμβωση, η εικόνα επικαλύπτετο από εκτεταμέ νη περιοχή χρώματος εκεί όπου υπήρχαν μύες και όχι ροή αίματος.

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΦΡΕΝΤΖΟΣ. 6 ο ΕΤΟΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ (2004-05) του Ε.Κ.Π.Α. ΕΡΓΑΣΙΑ

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΦΡΕΝΤΖΟΣ. 6 ο ΕΤΟΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ (2004-05) του Ε.Κ.Π.Α. ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΦΡΕΝΤΖΟΣ 6 ο ΕΤΟΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ (2004-05) του Ε.Κ.Π.Α. ΕΡΓΑΣΙΑ 148 ΑΡΧΕΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΤΩΝ ΥΠΕΡΗΧΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΩΝ ΥΠΕΡΗΧΩΝ ΣΤΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ Γ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Δ. ΚΑΣΣΑΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Υπερηχογραφία Αγγείων Βασικές αρχές

Υπερηχογραφία Αγγείων Βασικές αρχές Υπερηχογραφία Αγγείων Βασικές αρχές Δημ. Καρδούλας M.Sc, Ph.D Ιατρικό Τμήμα Πανεπιστημίου Κρήτης Ευρωκλινική Αθηνών Σάββατο 15 Φεβρουαρίου 2014 Βασικές Αρχές Φυσικής Οργανολογία των Υπερήχων Αιμοδυναμική

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην τεχνική Προσανατολισμός εικόνων, θέση εξεταζομένου Ορολογία ΥΓ κριτήρια Προετοιμασία ασθενούς Κλινικές εφαρμογές

Εισαγωγή στην τεχνική Προσανατολισμός εικόνων, θέση εξεταζομένου Ορολογία ΥΓ κριτήρια Προετοιμασία ασθενούς Κλινικές εφαρμογές Εισαγωγή στην τεχνική Προσανατολισμός εικόνων, θέση εξεταζομένου Ορολογία ΥΓ κριτήρια Προετοιμασία ασθενούς Κλινικές εφαρμογές Απαιτείται δεξιότητα και εμπειρία, συγχρονισμός κινήσεων χεριού & οφθαλμού

Διαβάστε περισσότερα

Amplitude Mode, A - Mode

Amplitude Mode, A - Mode US TPA Amplitude Mode, A - Mode 1. Κεφαλή Υπερήχων, 2. Εκπεμπόμενη δέσμη, 3. Ηχοανακλαστικές επιφάνειες, 4. Επιστρεφόμενη Ηχώ 5. Απεικόνιση Αφετηρία για την εξέλιξη... Βασικές αρχές: Απεικόνιση ως peaks

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ Γενικές Αρχές Απεικόνισης 2 Κ. Χατζημιχαήλ ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ Καλώς ήλθατε..δεν ξεχνώ Ιατρική Απεικόνιση-Υπερηχογραφία Υπέρηχοι Για τη διάδοση απαιτείται

Διαβάστε περισσότερα

Οπισθοπεριτοναϊκή θέση Θ12 - Ο4 Δεξιός νεφρός χαμηλότερα από τον αριστερό ΔΕ νεφρός πίσω και κάτω από το ήπαρ/χοληδόχο κύστη ΑΡ νεφρός κάτω και επί

Οπισθοπεριτοναϊκή θέση Θ12 - Ο4 Δεξιός νεφρός χαμηλότερα από τον αριστερό ΔΕ νεφρός πίσω και κάτω από το ήπαρ/χοληδόχο κύστη ΑΡ νεφρός κάτω και επί Οπισθοπεριτοναϊκή θέση Θ12 - Ο4 Δεξιός νεφρός χαμηλότερα από τον αριστερό ΔΕ νεφρός πίσω και κάτω από το ήπαρ/χοληδόχο κύστη ΑΡ νεφρός κάτω και επί τα έσω του σπλήνα Τα επινεφρίδια είναι άνω, πρόσθια και

Διαβάστε περισσότερα

Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα

Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ Ηλικιωμένη γυναίκα με κοιλιακό άλγος Παρουσιάζεται από: Ραφαηλίδη Δ, Βαρελά Σ, Χαρσούλα Α. Ακτινολογικό Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΥ ΔΙΑΔΙΔΕΤΑΙ ΤΟ ΦΩΣ

ΠΟΥ ΔΙΑΔΙΔΕΤΑΙ ΤΟ ΦΩΣ 1 ΦΩΣ Στο μικρόκοσμο θεωρούμε ότι το φως έχει δυο μορφές. Άλλοτε το αντιμετωπίζουμε με τη μορφή σωματιδίων που ονομάζουμε φωτόνια. Τα φωτόνια δεν έχουν μάζα αλλά μόνον ενέργεια. Άλλοτε πάλι αντιμετωπίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ Κλινικές εφαρμογές 4 Αιμοδυναμική μελέτη Doppler 1. Αγγεία κοιλιάς 2. Περιφερικά αγγεία Κ. Χατζημιχαήλ Υπερηχοτομογραφία Μορφολογική μελέτη Αιμοδυναμική μελέτη Doppler

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΙ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΥΠΕΡΗΧΩΝ

ΜΕΘΟΔΟΙ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΥΠΕΡΗΧΩΝ ΜΕΘΟΔΟΙ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΥΠΕΡΗΧΩΝ ΚΑΘ. Δ. Κουτσούρης Δρ. Ο. Πάνου-Διαμάντη MΕΘΟΔΟΙ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΥΠΕΡΗΧΩΝ Χρήση των υπερήχων στην Ιατρική κύρια στο τομέα της Διάγνωσης με τη μέτρηση διαφόρων χαρακτηριστικών των

Διαβάστε περισσότερα

ό ς ς ί ς ύ ί ύ ς ό ς ά

ό ς ς ί ς ύ ί ύ ς ό ς ά ό ς ς ί ς ύ ί ύ ς ί ς ό ς ά 3ο Επιστηµονικό Καλοκαιρινό Διαδραστικό Διεταιρικό Συµπόσιο NAVARINO DUNES 23 26 Ιουνίου 2011 ί ά Medical ultrasound βασίστηκε σε αρχές sonar που αναπτυχθήκαν στο World War

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΗ ΟΠΤΙΚΗ. Ανάκλαση. Κάτοπτρα. Διάθλαση. Ολική ανάκλαση. Φαινόμενη ανύψωση αντικειμένου. Μετατόπιση ακτίνας. Πρίσματα

ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΗ ΟΠΤΙΚΗ. Ανάκλαση. Κάτοπτρα. Διάθλαση. Ολική ανάκλαση. Φαινόμενη ανύψωση αντικειμένου. Μετατόπιση ακτίνας. Πρίσματα ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΗ ΟΠΤΙΚΗ Ανάκλαση Κάτοπτρα Διάθλαση Ολική ανάκλαση Φαινόμενη ανύψωση αντικειμένου Μετατόπιση ακτίνας Πρίσματα ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΗ ΟΠΤΙΚΗ - Ανάκλαση Επιστροφή σε «γεωμετρική οπτική» Ανάκλαση φωτός ονομάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Ανάκλαση Είδωλα σε κοίλα και κυρτά σφαιρικά κάτοπτρα. Αντώνης Πουλιάσης Φυσικός M.Sc. 12 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ

Ανάκλαση Είδωλα σε κοίλα και κυρτά σφαιρικά κάτοπτρα. Αντώνης Πουλιάσης Φυσικός M.Sc. 12 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ Ανάκλαση Είδωλα σε κοίλα και κυρτά σφαιρικά κάτοπτρα Αντώνης Πουλιάσης Φυσικός M.Sc. 12 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ Πουλιάσης Αντώνης Φυσικός M.Sc. 2 Ανάκλαση Είδωλα σε κοίλα και κυρτά σφαιρικά κάτοπτρα Γεωμετρική

Διαβάστε περισσότερα

Συμπτώματα ενδεικτικά χολολιθίασης Μη ειδικό άλγος στο δεξιό υποχόνδριο Ίκτερος

Συμπτώματα ενδεικτικά χολολιθίασης Μη ειδικό άλγος στο δεξιό υποχόνδριο Ίκτερος Συμπτώματα ενδεικτικά χολολιθίασης Μη ειδικό άλγος στο δεξιό υποχόνδριο Ίκτερος Γρήγορη και ακριβής μέθοδος για τη διάγνωση της λιθιάσεως Η πρόκληση του σημείου Murphy επιτρέπει τη συσχέτιση με την κλινική

Διαβάστε περισσότερα

Όλα τα θέματα των εξετάσεων έως και το 2014 σε συμβολή, στάσιμα, ηλεκτρομαγνητικά κύματα, ανάκλαση - διάθλαση ΑΝΑΚΛΑΣΗ ΔΙΑΘΛΑΣΗ

Όλα τα θέματα των εξετάσεων έως και το 2014 σε συμβολή, στάσιμα, ηλεκτρομαγνητικά κύματα, ανάκλαση - διάθλαση ΑΝΑΚΛΑΣΗ ΔΙΑΘΛΑΣΗ ΑΝΑΚΛΑΣΗ ΔΙΑΘΛΑΣΗ Ερωτήσεις Πολλαπλής επιλογής 1. To βάθος µιας πισίνας φαίνεται από παρατηρητή εκτός της πισίνας µικρότερο από το πραγµατικό, λόγω του φαινοµένου της: α. ανάκλασης β. διάθλασης γ. διάχυσης

Διαβάστε περισσότερα

Φύση του φωτός. Θεωρούμε ότι το φως έχει διττή φύση: διαταραχή που διαδίδεται στο χώρο. μήκος κύματος φωτός. συχνότητα φωτός

Φύση του φωτός. Θεωρούμε ότι το φως έχει διττή φύση: διαταραχή που διαδίδεται στο χώρο. μήκος κύματος φωτός. συχνότητα φωτός Γεωμετρική Οπτική Φύση του φωτός Θεωρούμε ότι το φως έχει διττή φύση: ΚΥΜΑΤΙΚΗ Βασική ιδέα Το φως είναι μια Η/Μ διαταραχή που διαδίδεται στο χώρο Βασική Εξίσωση Φαινόμενα που εξηγεί καλύτερα (κύμα) μήκος

Διαβάστε περισσότερα

ENOTHTA 1: ΚΡΟΥΣΕΙΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

ENOTHTA 1: ΚΡΟΥΣΕΙΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 Ο : ΚΡΟΥΣΕΙΣ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ DOPPLER ENOTHT 1: ΚΡΟΥΣΕΙΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ Κρούση: Κρούση ονομάζουμε το φαινόμενο κατά το οποίο δύο ή περισσότερα σώματα έρχονται σε επαφή για πολύ μικρό χρονικό διάστημα κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ Μάθημα προς τους ειδικευόμενους γιατρούς στην Οφθαλμολογία, Στο Κ.Οφ.Κ.Α. την 18/11/2003. Υπό: Δρος Κων. Ρούγγα, Οφθαλμιάτρου. 1. ΑΝΑΚΛΑΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ Όταν μια φωτεινή ακτίνα ή

Διαβάστε περισσότερα

Απορρόφηση φωτός: Προσδιορισμός του συντελεστή απορρόφησης διαφανών υλικών

Απορρόφηση φωτός: Προσδιορισμός του συντελεστή απορρόφησης διαφανών υλικών O11 Απορρόφηση φωτός: Προσδιορισμός του συντελεστή απορρόφησης διαφανών υλικών 1. Σκοπός Η εργαστηριακή αυτή άσκηση αποσκοπεί α) στη μελέτη του φαινομένου της εξασθένησης φωτός καθώς διέρχεται μέσα από

Διαβάστε περισσότερα

«ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΜΗΤΕΡΑ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ

«ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΜΗΤΕΡΑ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ «ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΕ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΙΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΜΗΤΕΡΑ Η εξέλιξη στην υπερηχογραφική τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

Ακτινογραφία θώρακος. Ενότητα 3: Εργαστηριακές εξετάσεις. Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής

Ακτινογραφία θώρακος. Ενότητα 3: Εργαστηριακές εξετάσεις. Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Ακτινογραφία θώρακος Ενότητα 3: Εργαστηριακές εξετάσεις Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Σκοποί ενότητας Ανάλυση της ακτινολογικής εξέτασης του θώρακα Φυσιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 4.10: Οπτικά Αποθηκευτικά Μέσα

Μάθημα 4.10: Οπτικά Αποθηκευτικά Μέσα Κεφάλαιο 4 ο Ο Προσωπικός Υπολογιστής Μάθημα 4.10: Οπτικά Αποθηκευτικά Μέσα Όταν ολοκληρώσεις το κεφάλαιο θα μπορείς: Να εξηγείς τις αρχές λειτουργίας των οπτικών αποθηκευτικών μέσων. Να περιγράφεις τον

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Αθηνών

Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Αθηνών Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Αθηνών ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΏΣΕΙΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ Το Μυοσκελετικό Σύστηµα Δρ. Ε. Τζόνσον Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Αθήνα 2012 2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι. Α. Τα µέρη και

Διαβάστε περισσότερα

Υπερηχοτομογραφικη. αρθρο ανασκοπησησ

Υπερηχοτομογραφικη. αρθρο ανασκοπησησ Ανδριανάκη Αικατερίνη Ιατρός Ακτινολόγος Ηράκλειο Κρήτης Υπερηχοτομογραφικη απεικονιση του πεουσ αρθρο ανασκοπησησ MEΡΟΣ Α ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η υπερηχοτομογραφία συμπεριλαμβανομένης και της χρήσης του έγχρωμου Doppler,

Διαβάστε περισσότερα

Υπέρηχοι Παραγωγή και ανίχνευση Πιεζοηλεκτρικό φαινόμενο Κυματικά φαινόμενα Μηχανισμοί στη βιολογική επίδραση Ιατρικές Εφαρμογές Θεραπευτικές και

Υπέρηχοι Παραγωγή και ανίχνευση Πιεζοηλεκτρικό φαινόμενο Κυματικά φαινόμενα Μηχανισμοί στη βιολογική επίδραση Ιατρικές Εφαρμογές Θεραπευτικές και Υπέρηχοι Παραγωγή και ανίχνευση Πιεζοηλεκτρικό φαινόμενο Κυματικά φαινόμενα Μηχανισμοί στη βιολογική επίδραση Ιατρικές Εφαρμογές Θεραπευτικές και διαγνωστικές εφαρμογές Διαθερμία Οριακές τιμές ασφάλειας

Διαβάστε περισσότερα

r r r r r r r r r r r

r r r r r r r r r r r ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 0 ΜΑÏΟΥ 011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΑΙ ΤΩΝ ΥΟ ΚΥΚΛΩΝ) ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ:

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητήρια όργανα Αισθήσεις

Αισθητήρια όργανα Αισθήσεις Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 10 Αισθητήρια όργανα Αισθήσεις Ειδικές Αισθήσεις Όραση Ακοή Δομή του οφθαλμικού βολβού Οφθαλμικός βολβός Σκληρός χιτώνας Χοριοειδής χιτώνας Αμφιβληστροειδής χιτώνας Μ.Ντάνος Σκληρός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ 1. Εισαγωγή. Η ενέργεια, όπως είναι γνωστό από τη φυσική, διαδίδεται με τρεις τρόπους: Α) δι' αγωγής Β) δια μεταφοράς Γ) δι'ακτινοβολίας Ο τελευταίος τρόπος διάδοσης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΠΙΣΘΙΟ ΚΟΙΛΙΑΚΟ ΤΟΙΧΩΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΟΠΙΣΘΙΟ ΚΟΙΛΙΑΚΟ ΤΟΙΧΩΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΟΠΙΣΘΙΟ ΚΟΙΛΙΑΚΟ ΤΟΙΧΩΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΟΣΤΑ (ΟΣΦΥΙΚΟΙ ΣΠΟΝΔΥΛΟΙ ΙΕΡΟ) ΟΣΦΥΙΚΟΙ ΣΠΟΝΔΥΛΟΙ Μεγαλύτεροι σε μέγεθος και όγκο, με κοντούς και παχείς αυχένες, ευρύτερες

Διαβάστε περισσότερα

Ηχητικά κύματα Διαμήκη κύματα

Ηχητικά κύματα Διαμήκη κύματα ΦΥΣ 131 - Διαλ.38 1 Ηχητικά κύματα Διαμήκη κύματα Τα ηχητικά κύματα χρειάζονται ένα μέσο για να μεταδοθούν π.χ. αέρας Δεν υπάρχει ήχος στο κενό Ηχητικές συχνότητες 20Ηz 20ΚΗz Τα ηχητικά κύματα διαδίδονται

Διαβάστε περισσότερα

Από το βιβλίο του Δρ. Πέτρου Α. Πουλμέντη

Από το βιβλίο του Δρ. Πέτρου Α. Πουλμέντη Από το βιβλίο του Δρ. Πέτρου Α. Πουλμέντη Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή στη βιολογική μηχανική Κεφάλαιο 2 Εκβιομηχανική των οστών Οι διαφάνειες που ακολουθούν Η ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Για να περιγράψουμε τα

Διαβάστε περισσότερα

Generated by Foxit PDF Creator Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. ΑΣΚΗΣΗ 10 ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΣΤΙΑΚΗΣ ΑΠΟΣΤΑΣΗΣ ΦΑΚΟΥ

Generated by Foxit PDF Creator Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. ΑΣΚΗΣΗ 10 ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΣΤΙΑΚΗΣ ΑΠΟΣΤΑΣΗΣ ΦΑΚΟΥ ΑΣΚΗΣΗ 0 ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΣΤΙΑΚΗΣ ΑΠΟΣΤΑΣΗΣ ΦΑΚΟΥ . Γεωμετρική οπτική ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΒΑΣΙΚΕΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ Η Γεωμετρική οπτική είναι ένας τρόπος μελέτης των κυμάτων και χρησιμοποιείται για την εξέταση μερικών

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3 Κυκλοφορικό Σύστημα Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Η μεταφορά των θρεπτικών ουσιών στα κύτταρα και των ιστών και η απομάκρυνση από αυτά των άχρηστων γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

r r r r r r r r r r r Μονάδες 5 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

r r r r r r r r r r r Μονάδες 5 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑ Α Β ) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 0 ΜΑÏΟΥ 011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΟΛΟΓΙΑ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΜΕΤΡΗΣΗΣ: ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΦΘΟΡΙΣΜΟΥ, ΦΩΣΦΩΡΙΣΜΟΥ, ΣΚΕΔΑΣΗΣ ΕΚΠΟΜΠΗΣ, ΧΗΜΕΙΟΦΩΤΑΥΓΕΙΑΣ

ΟΡΓΑΝΟΛΟΓΙΑ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΜΕΤΡΗΣΗΣ: ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΦΘΟΡΙΣΜΟΥ, ΦΩΣΦΩΡΙΣΜΟΥ, ΣΚΕΔΑΣΗΣ ΕΚΠΟΜΠΗΣ, ΧΗΜΕΙΟΦΩΤΑΥΓΕΙΑΣ ΟΡΓΑΝΟΛΟΓΙΑ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΜΕΤΡΗΣΗΣ: ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΦΘΟΡΙΣΜΟΥ, ΦΩΣΦΩΡΙΣΜΟΥ, ΣΚΕΔΑΣΗΣ ΕΚΠΟΜΠΗΣ, ΧΗΜΕΙΟΦΩΤΑΥΓΕΙΑΣ ΠΗΓΕΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΣΥΝΕΧΕΙΣ ΠΗΓΕΣ ΠΗΓΕΣ ΓΡΑΜΜΩΝ ΚΟΙΛΗΣ ΚΑΘΟΔΟΥ & ΛΥΧΝΙΕΣ ΕΚΚΕΝΩΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΥΔΡΟΚΗΛΗ Είναι η συλλογή υγρού μεταξύ των πετάλων του ιδίως ελυτροειδούς χιτώνα

Διαβάστε περισσότερα

Ευαιθησιομετρία Sensitometry ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑ Ι-6

Ευαιθησιομετρία Sensitometry ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑ Ι-6 Ευαιθησιομετρία Sensitometry ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑ Ι-6 Ακτινοβολία Χ και φιλμ Οι ακτίνες- X προκαλούν στο ακτινολογικό φιλμ κατανομή διαφορετικών ΟΠ επειδή Η ομοιόμορφη δέσμη που πέφτει πάνω στο ΑΘ εξασθενεί σε

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική των οφθαλμών και της όρασης. Κική Θεοδώρου

Φυσική των οφθαλμών και της όρασης. Κική Θεοδώρου Φυσική των οφθαλμών και της όρασης Κική Θεοδώρου Περιεχόμενα Στοιχεία Γεωμετρικής Οπτικής Ανατομία του Οφθαλμού Αμφιβληστροειδής Ο ανιχνευτής φωτός του οφθαλμού Το κατώφλι της όρασης Φαινόμενα περίθλασης

Διαβάστε περισσότερα

Βουβωνική Χώρα. Ι. Βουβωνικός Χώρα

Βουβωνική Χώρα. Ι. Βουβωνικός Χώρα Βουβωνική Χώρα Ι. Βουβωνικός Χώρα Α. Βουβωνικός Σύνδεσµος (του Poupart) Δεν είναι πραγµατικός σύνδεσµος Είναι η αναδίπλωση προς τα έσω του ελευθέρου κάτω χείλους του έξω λοξού µυός από την εκφυσή του από

Διαβάστε περισσότερα

1, Δεξιός πνεύμων 2, αορτή. 3, αριστερός πνεύμων. 4, αριστερό επινεφρίδιο 5, σπλην 6, σπληνική αρτηρία. 7, Παχύ έντερο. 8, πυλαία φλέβα.

1, Δεξιός πνεύμων 2, αορτή. 3, αριστερός πνεύμων. 4, αριστερό επινεφρίδιο 5, σπλην 6, σπληνική αρτηρία. 7, Παχύ έντερο. 8, πυλαία φλέβα. 1, Δεξιός πνεύμων 2, αορτή. 3, αριστερός πνεύμων. 4, αριστερό επινεφρίδιο 5, σπλην 6, σπληνική αρτηρία. 7, Παχύ έντερο. 8, πυλαία φλέβα. 9, ηπατική φλέβα 10, ήπαρ. Κάτω κοίλη φλέβα 2, δεξιός νεφρός 3,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΡΙΝΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΦΑΡΥΓΓΑΣ ΛΑΡΥΓΓΑΣ ΤΡΑΧΕΙΑ ΒΡΟΓΧΟΙ ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ ΠΛΕΥΡΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Θυρεοειδής χόνδρος Κρικοθυρεοειδής σύνδεσμος ΤΡΑΧΕΙΑ Κρικοειδής χόνδρος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΣΗΜΟ ΓΛΥΦΑΔΑΣ. 7.1 Τι είναι το ταλαντούμενο ηλεκτρικό δίπολο; Πως παράγεται ένα ηλεκτρομαγνητικό

ΟΡΟΣΗΜΟ ΓΛΥΦΑΔΑΣ. 7.1 Τι είναι το ταλαντούμενο ηλεκτρικό δίπολο; Πως παράγεται ένα ηλεκτρομαγνητικό ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ηλεκτρομαγνητικά κύματα. Ηλεκτρομαγνητικά κύματα 7. Τι είναι το ταλαντούμενο ηλεκτρικό δίπολο; Πως παράγεται ένα ηλεκτρομαγνητικό κύμα; 7.2 Ποιες εξισώσεις περιγράφουν την ένταση του ηλεκτρικού

Διαβάστε περισσότερα

Διάθλαση φωτός και ολική ανάκλαση: Εύρεση του δείκτη διάθλασης και της γωνίας ολικής ανάκλασης

Διάθλαση φωτός και ολική ανάκλαση: Εύρεση του δείκτη διάθλασης και της γωνίας ολικής ανάκλασης 3 Διάθλαση φωτός και ολική ανάκλαση: Εύρεση του δείκτη διάθλασης και της γωνίας ολικής ανάκλασης Μέθοδος Σε σώμα διαφανές ημικυλινδρικού σχήματος είναι εύκολο να επιβεβαιωθεί ο νόμος του Sell και να εφαρμοστεί

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ

ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ 1 ο ΘΕΜΑ Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ 1. Μια ακτίνα φωτός προσπίπτει στην επίπεδη διαχωριστική επιφάνεια δύο µέσων. Όταν η διαθλώµενη ακτίνα κινείται παράλληλα προς τη διαχωριστική

Διαβάστε περισσότερα

Θοδωρής Μπεχλιβάνης Αναστασία Συμεωνίδου Κατερίνα Παπά

Θοδωρής Μπεχλιβάνης Αναστασία Συμεωνίδου Κατερίνα Παπά Θοδωρής Μπεχλιβάνης Αναστασία Συμεωνίδου Κατερίνα Παπά έχει σχήμα πεπλατυσμένης σφαίρας Η διάμετρος, στον ενήλικα, είναι περίπου 2,5 cm Αποτελείται από τρεις χιτώνες, το σκληρό, το χοριοειδή και τον αμφιβληστροειδή.

Διαβάστε περισσότερα

1/21/2013. 1, Εγκάρσιο κόλον 2, ήπαρ 3, δε. Νεφρός. 5, αορτή 6, κάτω πόλος αριστερού νεφρού 7, κατιόν κόλον 8, ορθός κοιλιακός μυς

1/21/2013. 1, Εγκάρσιο κόλον 2, ήπαρ 3, δε. Νεφρός. 5, αορτή 6, κάτω πόλος αριστερού νεφρού 7, κατιόν κόλον 8, ορθός κοιλιακός μυς 1, Δεξιός πνεύμων 2, αορτή. 3, αριστερός πνεύμων. 4, αριστερό επιεφρίδιο 5, σπλην 6, σπληνική. 7, Παχύ έντερο. 8, πυλαία φλέβα. 9, ηπατική φλέβα 10, ήπαρ. Κάτω κοίλη φλέβα 2, δεξιός νεφρός 3, κοιλιακή

Διαβάστε περισσότερα

7 σειρά ασκήσεων. Για την επίλυση των προβλημάτων να θεωρηθούν γνωστά: σταθερά του Planck 6,63 10-34 J s, ταχύτητα του φωτός στον αέρα 3 10 8 m/s

7 σειρά ασκήσεων. Για την επίλυση των προβλημάτων να θεωρηθούν γνωστά: σταθερά του Planck 6,63 10-34 J s, ταχύτητα του φωτός στον αέρα 3 10 8 m/s η 7 σειρά ασκήσεων Για την επίλυση των προβλημάτων να θεωρηθούν γνωστά: σταθερά του Planck 6,63 10-34 J s, ταχύτητα του φωτός στον αέρα 3 10 8 m/s 1. Εξηγήστε γιατί, όταν φως διαπερνά μία διαχωριστική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι. Εισαγωγή στην Ανατομία. 460-377 Π.Χ «Η φύση του σώματος είναι η αρχή της ιατρικής επιστήμης» Ιπποκράτης. Ανά----- τομή

ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι. Εισαγωγή στην Ανατομία. 460-377 Π.Χ «Η φύση του σώματος είναι η αρχή της ιατρικής επιστήμης» Ιπποκράτης. Ανά----- τομή ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι Μάθημα 1ο ΘΩΡΑΚΑΣ ΚΟΙΛΙΑ ΠΥΕΛΟΣ-ΠΕΡΙΝΕΟ ΡΑΧΗ Ροβίθης Μιχαήλ 500 Π.Χ Εισαγωγή στην Ανατομία 460-377 Π.Χ «Η φύση του σώματος είναι η αρχή της ιατρικής επιστήμης» Ιπποκράτης Ανά----- τομή Αριστοτέλης

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις - 4 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή

Διαβάστε περισσότερα

Αορτίτις Απεικόνιση. Φοινίτσης Στέφανος

Αορτίτις Απεικόνιση. Φοινίτσης Στέφανος Στέφανος Φοινίτσης - Αορτίτις Απεικόνιση 31 Αορτίτις Απεικόνιση. Φοινίτσης Στέφανος Λέκτορας Α.Π.Θ. Η αορτίτιδα ορίζεται ως φλεγμονή του τοιχώματος της αορτής. Αιτιολογικά ταξινομείται σε δύο μεγάλες ομάδες:

Διαβάστε περισσότερα

Ακουστική αιθουσών. LESSON_07_2009.doc

Ακουστική αιθουσών. LESSON_07_2009.doc Ακουστική αιθουσών Ορισμός Θεωρούμε ηχητική πηγή που βρίσκεται μέσα σε μια αίθουσα. Τα ηχητικά κύματα διαδίδονται απομακρυνόμενα από την πηγή μέχρις ότου συναντήσουν τα τοιχώματα της αίθουσας, εκεί όπου

Διαβάστε περισσότερα

Ακτίνες Χ (Roentgen) Κ.-Α. Θ. Θωμά

Ακτίνες Χ (Roentgen) Κ.-Α. Θ. Θωμά Ακτίνες Χ (Roentgen) Είναι ηλεκτρομαγνητικά κύματα με μήκος κύματος μεταξύ 10 nm και 0.01 nm, δηλαδή περίπου 10 4 φορές μικρότερο από το μήκος κύματος της ορατής ακτινοβολίας. ( Φάσμα ηλεκτρομαγνητικής

Διαβάστε περισσότερα

Γεωμετρική Οπτική ΚΕΦΑΛΑΙΟ 34

Γεωμετρική Οπτική ΚΕΦΑΛΑΙΟ 34 Γεωμετρική Οπτική ΚΕΦΑΛΑΙΟ 34 Γεωμετρική Οπτική Γνωρίζουμε τα βασικά Δηλαδή, πως το φως διαδίδεται και αλληλεπιδρά με σώματα διαστάσεων πολύ μεγαλύτερων από το μήκος κύματος. Ανάκλαση: Προσπίπτουσα ακτίνα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 15 Κίνηση Κυµάτων. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 15 Κίνηση Κυµάτων. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 15 Κίνηση Κυµάτων Περιεχόµενα Κεφαλαίου 15 Χαρακτηριστικά των Κυµάτων Είδη κυµάτων: Διαµήκη και Εγκάρσια Μεταφορά ενέργειας µε κύµατα Μαθηµατική Περιγραφή της Διάδοσης κυµάτων Η Εξίσωση του Κύµατος

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΡΑΧΗ Αποτελεί τον μυοσκελετικό άξονα στήριξης του κορμού με κύριο οστικό στοιχείο τους σπονδύλους και την παράλληλη συμβολή

Διαβάστε περισσότερα

Ο15. Κοίλα κάτοπτρα. 2. Θεωρία. 2.1 Γεωμετρική Οπτική

Ο15. Κοίλα κάτοπτρα. 2. Θεωρία. 2.1 Γεωμετρική Οπτική Ο15 Κοίλα κάτοπτρα 1. Σκοπός Σκοπός της άσκησης είναι η εύρεση της εστιακής απόστασης κοίλου κατόπτρου σχετικά μεγάλου ανοίγματος και την μέτρηση του σφάλματος της σφαιρικής εκτροπής... Θεωρία.1 Γεωμετρική

Διαβάστε περισσότερα

Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης

Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Ανατομική της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Η ποδοκνημική άρθρωση είναι η άρθρωση που σχηματίζεται στη θέση σύνδεσης τριών οστών: του κάτω άκρου της περόνης προς τα έξω

Διαβάστε περισσότερα

Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012. Ψηλαφητή ευκίνητη μάζα στην βουβωνική χώρα θήλεος βρέφους ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ

Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012. Ψηλαφητή ευκίνητη μάζα στην βουβωνική χώρα θήλεος βρέφους ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ Ψηλαφητή ευκίνητη μάζα στην βουβωνική χώρα θήλεος βρέφους Παρουσιάζεται από: Ραφαηλίδη Δ, Καζιάνη Θ, Αποστόλου Δ.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΟΠΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΟΠΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΟΠΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ Άσκηση 4. Διαφράγματα. Θεωρία Στο σχεδιασμό οπτικών οργάνων πρέπει να λάβει κανείς υπόψη και άλλες παραμέτρους πέρα από το πού και πώς σχηματίζεται το είδωλο ενός

Διαβάστε περισσότερα

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΠΩΣ ΜΕΤΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΟΙ ΟΥΣΙΕΣ ΣΤΑ ΥΓΡΑ Μεταφορά τροφών και αποβολή μη χρήσιμων ουσιών: Διάχυση (π.χ. το CO 2 που παράγεται κατά τον μεταβολισμό των κυττάρων, διαχέεται από τα κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

Το πλάτος της ταλάντωσης του σημείου Σ, μετά τη συμβολή των δυο. α. 0 β. Α γ. 2Α δ. Μονάδες 5

Το πλάτος της ταλάντωσης του σημείου Σ, μετά τη συμβολή των δυο. α. 0 β. Α γ. 2Α δ. Μονάδες 5 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: Α (ΘΕΡΙΝΑ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 04-01-2015 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ: ΑΡΧΩΝ Μ-ΑΓΙΑΝΝΙΩΤΑΚΗ ΑΝ-ΠΟΥΛΗ Κ ΘΕΜΑ Α Οδηγία: Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς

Διαβάστε περισσότερα

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας Η αιτιολογία της πάθησης είναι άγνωστη, αν και έχει μεγάλη σχέση με το κάπνισμα καθώς το 90% των ασθενών είναι ενεργείς καπνιστές Συχνότητα Άντρες Γυναίκες 5 1 Νεαρής και μέσης ηλικίας Στο 60% των περιπτώσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΦΩΤΟΓΡΑΜΜΕΤΡΙΑΣ. Βασίλης Γιαννακόπουλος, Δρ. Δασολόγος

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΦΩΤΟΓΡΑΜΜΕΤΡΙΑΣ. Βασίλης Γιαννακόπουλος, Δρ. Δασολόγος ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΦΩΤΟΓΡΑΜΜΕΤΡΙΑΣ Βασίλης Γιαννακόπουλος, Δρ. Δασολόγος Φωτογραμμετρία Εισαγωγή Ορισμοί Πλεονεκτήματα Μειονεκτήματα Εφαρμογές Εισαγωγή Προσδιορισμός θέσεων Με τοπογραφικά όργανα Σχήμα Μέγεθος Συντεταγμένες

Διαβάστε περισσότερα

Η Φύση του Φωτός. Τα Β Θεματα της τράπεζας θεμάτων

Η Φύση του Φωτός. Τα Β Θεματα της τράπεζας θεμάτων Η Φύση του Φωτός Τα Β Θεματα της τράπεζας θεμάτων Η ΦΥΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ Θέμα Β _70 Β. Μονοχρωματική ακτίνα πράσινου φωτός διαδίδεται αρχικά στον αέρα. Στη πορεία της δέσμης έχουμε τοποθετήσει στη σειρά τρία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΡΑΦΕΣ ΒΙΒΛΙΩΝ ΜΕΛΩΝ ΑΕΒΕ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΣ ΒΙΒΛΙΩΝ ΜΕΛΩΝ ΑΕΒΕ ΣΥΓΓΡΑΦΕΣ ΒΙΒΛΙΩΝ ΜΕΛΩΝ ΑΕΒΕ Στη σελίδα αυτή παρουσιάζονται τα βιβλία που έχουν γραφεί από τακτικά μέλη της Ακτινολογικής Εταιρείας Βορείου Ελλάδας και απευθύνονται στους συνάδελφους απεικονιστές. Τα βιβλία

Διαβάστε περισσότερα

Οπτική και κύματα Δημήτρης Παπάζογλου dpapa@materials.uoc.gr Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Υλικών Πανεπιστήμιο Κρήτης Γεωμετρική Οπτική

Οπτική και κύματα Δημήτρης Παπάζογλου dpapa@materials.uoc.gr Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Υλικών Πανεπιστήμιο Κρήτης Γεωμετρική Οπτική Οπτική και κύματα Δημήτρης Παπάζογλου dpapa@maerals.uoc.gr Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Υλικών Πανεπιστήμιο Κρήτης Γεωμετρική Οπτική Η ιδέα την απεικόνισης Σημειακή πηγή Στιγματική απεικόνιση Η ανακατεύθυνση

Διαβάστε περισσότερα

Ένωση Ελλήνων Φυσικών ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ 2015 Πανεπιστήμιο Αθηνών, Εργαστήριο Φυσικών Επιστημών, Τεχνολογίας, Περιβάλλοντος

Ένωση Ελλήνων Φυσικών ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ 2015 Πανεπιστήμιο Αθηνών, Εργαστήριο Φυσικών Επιστημών, Τεχνολογίας, Περιβάλλοντος Γ Λυκείου 7 Μαρτίου 2015 ΟΔΗΓΙΕΣ: 1. Η επεξεργασία των θεμάτων θα γίνει γραπτώς σε χαρτί Α4 ή σε τετράδιο που θα σας δοθεί (το οποίο θα παραδώσετε στο τέλος της εξέτασης). Εκεί θα σχεδιάσετε και όσα γραφήματα

Διαβάστε περισσότερα

6.10 Ηλεκτροµαγνητικά Κύµατα

6.10 Ηλεκτροµαγνητικά Κύµατα Πρόταση Μελέτης Λύσε απο τον Α τόµο των Γ. Μαθιουδάκη & Γ.Παναγιωτακόπουλου τις ακόλουθες ασκήσεις : 11.1-11.36, 11.46-11.50, 11.52-11.59, 11.61, 11.63, 11.64, 1.66-11.69, 11.71, 11.72, 11.75-11.79, 11.81

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ Η ΛΕΥΚΗ ΟΥΣΙΑ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Η λευκή ουσία συντίθεται από εμύελες νευρικές ίνες διαφόρων διαμέτρων και νευρογλοία Οι νευρικές ίνες κατατάσσονται

Διαβάστε περισσότερα

Πανοραμική ακτινογραφία. Π. Γκρίτζαλης Επίκουρος Καθηγητής

Πανοραμική ακτινογραφία. Π. Γκρίτζαλης Επίκουρος Καθηγητής Πανοραμική ακτινογραφία Π. Γκρίτζαλης Επίκουρος Καθηγητής Ενδοστοματικές ακτινογραφίες Εξωστοματικές ακτινογραφίες Οι τεχνικές που χρησιμοποιούνται για τις περισσότερες κλινικές ανάγκες είναι: Οι ενδοστοματικές

Διαβάστε περισσότερα

Doppler Radar. Μεταφορά σήµατος µε την βοήθεια των µικροκυµάτων.

Doppler Radar. Μεταφορά σήµατος µε την βοήθεια των µικροκυµάτων. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 101 10. Άσκηση 10 Doppler Radar. Μεταφορά σήµατος µε την βοήθεια των µικροκυµάτων. 10.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης είναι η γνωριµία των σπουδαστών

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα : Τεχνολογία Ηλεκτρονικών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΟ είναι η προσπίπτουσα ακτίνα. Ο είναι η διαθλωµένη ακτίνα. ΟΚ είναι η κάθετη στο σηµείο πρόσπτωσης. α : είναι η γωνία πρόσπτωσης δ : είναι η γωνία

ΑΟ είναι η προσπίπτουσα ακτίνα. Ο είναι η διαθλωµένη ακτίνα. ΟΚ είναι η κάθετη στο σηµείο πρόσπτωσης. α : είναι η γωνία πρόσπτωσης δ : είναι η γωνία 1 2 Ανάκλασης Νόµος Ανάκλασης Ακτίνα πρόσπτωσης Κάθετη Ακτίνα ανάκλασης Νόµος Ανάκλασης: η γωνία πρόσπτωσης (α) ισούται µε τη γωνία ανάκλασης (β) α = β α β Επίπεδο κάτοπτρο ε α β α: Γωνίαπρόσπτωσης β:γωνίαανάκλασης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 2. ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ Με τον όρο ακτινοβολία

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές αρχές υπέρηχων

Βασικές αρχές υπέρηχων HY 673 - Ιατρική Απεικόνιση Στέλιος Ορφανουδάκης Κώστας Μαριάς Σημειώσεις III: Βασικές αρχές υπέρηχων Σεπτέμβριος 2003-Φεβρουάριος 2004 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΠΕΡΗΧΩΝ Ακουστική, Κυματική και Υπέρηχοι Οι υπέρηχοι,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ. Ευάγγελος Παντελής Επ. Καθ. Ιατρικής Φυσικής Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής Ιατρική Σχολή Αθηνών

ΑΞΟΝΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ. Ευάγγελος Παντελής Επ. Καθ. Ιατρικής Φυσικής Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής Ιατρική Σχολή Αθηνών ΑΞΟΝΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ Ευάγγελος Παντελής Επ. Καθ. Ιατρικής Φυσικής Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής Ιατρική Σχολή Αθηνών ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ Διαγνωστικές και θεραπευτικές εφαρμογές ακτινοβολιών : Κεφάλαιο 11 ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα. Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια

Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα. Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια Τα συστήματα του ανθρώπινου σώματος Αναπνευστικό σύστημα (αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

Ακουστική)και)Ψυχοακουστική

Ακουστική)και)Ψυχοακουστική Τι είναι ήχος; Ορισμός ΕΛΟΤ 263.1 (1.184): Ακουστική)και)Ψυχοακουστική Διάλεξη'2:' Η'φυσική'του'ήχου ' «Ως ήχος ορίζεται η μηχανική διαταραχή που διαδίδεται με ορισμένη ταχύτητα μέσα σε ένα μέσο που μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

HY 571 - Ιατρική Απεικόνιση. ιδάσκων: Kώστας Μαριάς

HY 571 - Ιατρική Απεικόνιση. ιδάσκων: Kώστας Μαριάς HY 571 - Ιατρική Απεικόνιση ιδάσκων: Kώστας Μαριάς 7. Υπολογιστική τοµογραφία Η ανάγκη απεικόνισης στις 3- ιαστάσεις Στην κλασική ακτινολογία η τρισδιάστατη ανθρώπινη ανατοµία προβάλλεται πάνω στο ακτινογραφικό

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 15 ΚίνησηΚυµάτων. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 15 ΚίνησηΚυµάτων. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 15 ΚίνησηΚυµάτων ΠεριεχόµεναΚεφαλαίου 15 Χαρακτηριστικά Κυµατικής Είδη κυµάτων: ιαµήκη και Εγκάρσια Μεταφορά ενέργειας µε κύµατα Μαθηµατική Περιγραφή της ιάδοσης κυµάτων ΗΕξίσωσητουΚύµατος Κανόνας

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Μηχανικής Ρευστών. Εργασία 1 η : Πτώση πίεσης σε αγωγό κυκλικής διατομής

Εργαστήριο Μηχανικής Ρευστών. Εργασία 1 η : Πτώση πίεσης σε αγωγό κυκλικής διατομής Εργαστήριο Μηχανικής Ρευστών Εργασία 1 η : Πτώση πίεσης σε αγωγό κυκλικής διατομής Ονοματεπώνυμο:Κυρκιμτζής Γιώργος Σ.Τ.Ε.Φ. Οχημάτων - Εξάμηνο Γ Ημερομηνία εκτέλεσης Πειράματος : 12/4/2000 Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΥ 001 -Υγεία και Τεχνολογία. Για να σε βλέπω καλύτερα (Υπέρηχοι)

ΗΜΥ 001 -Υγεία και Τεχνολογία. Για να σε βλέπω καλύτερα (Υπέρηχοι) ΗΜΥ 001 -Υγεία και Τεχνολογία Για να σε βλέπω καλύτερα (Υπέρηχοι) Η ιστορία του Ρ.Μ. και της Π.Μ. Η Π.Μ. δεν ένοιωθε και πολύ καλά. Με όλα αυτά που συνέβαιναν ένοιωθε χάλια. Αλλά δεν ήταν µόνο αυτό. Όλο

Διαβάστε περισσότερα

7α Γεωμετρική οπτική - οπτικά όργανα

7α Γεωμετρική οπτική - οπτικά όργανα 7α Γεωμετρική οπτική - οπτικά όργανα Εισαγωγή ορισμοί Φύση του φωτός Πηγές φωτός Δείκτης διάθλασης Ανάκλαση Δημιουργία ειδώλων από κάτοπτρα Μαρία Κατσικίνη katsiki@auth.gr users.auth.gr/katsiki Ηφύσητουφωτός

Διαβάστε περισσότερα

Θ έ μ α τ α γ ι α Ε π α ν ά λ η ψ η Φ υ σ ι κ ή Κ α τ ε ύ θ υ ν σ η ς Γ Λ υ κ ε ί ο υ

Θ έ μ α τ α γ ι α Ε π α ν ά λ η ψ η Φ υ σ ι κ ή Κ α τ ε ύ θ υ ν σ η ς Γ Λ υ κ ε ί ο υ Θ έ μ α τ α γ ι α Ε π α ν ά λ η ψ η Φ υ σ ι κ ή Κ α τ ε ύ θ υ ν σ η ς Γ Λ υ κ ε ί ο υ Αφού επαναληφθεί το τυπολόγιο, να γίνει επανάληψη στα εξής: ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ Ερωτήσεις: (Από σελ. 7 και μετά)

Διαβάστε περισσότερα

Ακουστική Κλειστών Χώρων

Ακουστική Κλειστών Χώρων Ακουστική Κλειστών Χώρων Παναγιώτης Χατζηαντωνίου Καθηγητής Δ.Ε. Πληροφορικός PhD Ψηφιακής Τεχνολογίας Ήχου Τοπικό Θεµατικό Δίκτυο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ν. Αχαΐας «Ακουστική και Ιστορική Ξενάγηση

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στις Ηλεκτρικές Μετρήσεις

Εισαγωγή στις Ηλεκτρικές Μετρήσεις Εισαγωγή στις Ηλεκτρικές Μετρήσεις Σφάλματα Μετρήσεων Συμβατικά όργανα μετρήσεων Χαρακτηριστικά μεγέθη οργάνων Παλμογράφος Λέκτορας Σοφία Τσεκερίδου 1 Σφάλματα μετρήσεων Επιτυχημένη μέτρηση Σωστή εκλογή

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α : α. 3000 V/m β. 1500 V/m γ. 2000 V/m δ. 1000 V/m

ΘΕΜΑ Α : α. 3000 V/m β. 1500 V/m γ. 2000 V/m δ. 1000 V/m ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α : Για να απαντήσετε στις παρακάτω ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής αρκεί να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3 ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΥΛΙΚΑ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ. 1. Εξέδρες για αεροφωτογράφηση

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3 ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΥΛΙΚΑ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ. 1. Εξέδρες για αεροφωτογράφηση ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3 ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΥΛΙΚΑ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ 1. Εξέδρες για αεροφωτογράφηση Από τη στιγμή που άνθρωπος ανακάλυψε τη σπουδαιότητα της αεροφωτογραφίας, άρχισε να αναζητά τρόπους και μέσα που θα του επέτρεπαν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση ΒΙΡΓΙΛΙΟΥ Σ. ΜΠΕΝΑΚΗ Επ. Καθηγητή Ακτινολογίας ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση Έκδοση αναθεωρημένη ISBN 960-90471-0-6 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες που οδηγούν σε λανθασμένα αποτελέσματα σε εξέταση triplex καρωτίδων

Παράγοντες που οδηγούν σε λανθασμένα αποτελέσματα σε εξέταση triplex καρωτίδων Παράγοντες που οδηγούν σε λανθασμένα αποτελέσματα σε εξέταση triplex καρωτίδων Καρράς Ε.,Φλωκατούλα Μ., Βλάχου Ι.,Διακονικολάου Β., Δημητρούλης Α., Στούκη Σ., Μωραΐτης Π.,Φραγκοπούλου Λ., Λιβιεράτος Λ.,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΟΙ ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΝ - ΠΡΟΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ

ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΟΙ ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΝ - ΠΡΟΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΟΙ ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΝ - ΠΡΟΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ Βασίλης Δ. Ανδριτσάνος Δρ. Αγρονόμος - Τοπογράφος Μηχανικός ΑΠΘ Επίκουρος Καθηγητής ΤΕΙ Αθήνας 3ο εξάμηνο http://eclass.teiath.gr

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32)

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Διάλεξη 6 Μηχανισμοί επεξεργασίας οπτικού σήματος Οι άλλες αισθήσεις Πέτρος Ρούσσος Η αντιληπτική πλάνη του πλέγματος Hermann 1 Πλάγια αναστολή Η πλάγια αναστολή (lateral inhibition)

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΟΙΝΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΠΕΙΓΟΝΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΣΤΟΝ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟ

Η ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΟΙΝΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΠΕΙΓΟΝΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΣΤΟΝ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟ Η ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΟΙΝΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΠΕΙΓΟΝΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΣΤΟΝ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟ Μιχαλάκου Μαρία, Φαρκωνή Χρυστάλλα, Κατσικάρη Μαρία Ευρωκλινική Παίδων, Αθήνα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2012. Α5) α) Σωστό β) Σωστό γ) Λάθος δ) Λάθος ε) Σωστό.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2012. Α5) α) Σωστό β) Σωστό γ) Λάθος δ) Λάθος ε) Σωστό. ΘΕΜΑ Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 0 Α) γ Α) β Α)γ Α4) γ Α5) α) Σωστό β) Σωστό γ) Λάθος δ) Λάθος ε) Σωστό ΘΕΜΑ Β n a n ( ύ) a n (), ( ύ ) n

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΠΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ / ΙΟΥΝΙΟΥ 2014

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΠΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ / ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΜΑΚΑΡΙΟΣ Γ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013 2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΠΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ / ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 Κατεύθυνση: ΠΡΑΚΤΙΚΗ Κλάδος: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑ Μάθημα: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Τάξη: A Τμήμα:

Διαβάστε περισσότερα

AKOH HXOΣ. ένταση. τόνος. Χροιά : πολυπλοκότητα ηχητικών κυµάτων.

AKOH HXOΣ. ένταση. τόνος. Χροιά : πολυπλοκότητα ηχητικών κυµάτων. AKOH HXOΣ ένταση τόνος Χροιά : πολυπλοκότητα ηχητικών κυµάτων. Ακουστό φάσµα : 20-20000 Hz (συνήθως 1000-4000 Hz) Φάσµα ήχου για την κατανόηση της οµιλίας: 200-2000 Hz ΜΕΤΑ ΟΣΗ ΤΟΥ ΗΧΟΥ ΣΤΟ ΟΥΣ Έξω ους

Διαβάστε περισσότερα

Το πιο μικρό και συμπαγές LASER μεγάλης ισχύος για την φυσικοθεραπεία και την φυσική αποκατάσταση

Το πιο μικρό και συμπαγές LASER μεγάλης ισχύος για την φυσικοθεραπεία και την φυσική αποκατάσταση Το πιο μικρό και συμπαγές LASER μεγάλης ισχύος για την φυσικοθεραπεία και την φυσική αποκατάσταση Χημικοί Μηχανισμοί Παραγωγή εξ επαγωγής, φωτο-χημικών φαινομένων φωτο-ευαισθητοποίησης και φωτο-απομάκρυνσης.

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 32 Φως: Ανάκλασηκαι ιάθλαση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 32 Φως: Ανάκλασηκαι ιάθλαση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 32 Φως: Ανάκλασηκαι ιάθλαση Γεωµετρική θεώρηση του Φωτός Ανάκλαση ηµιουργίαειδώλουαπόκάτοπτρα. είκτης ιάθλασης Νόµος του Snell Ορατό Φάσµα και ιασπορά Εσωτερική ανάκλαση Οπτικές ίνες ιάθλαση σε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ. 1. Το σχεδιάγραμμα δείχνει 3 διαφορετικά αιμοφόρα αγγεία, Α, Β και Γ.

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ. 1. Το σχεδιάγραμμα δείχνει 3 διαφορετικά αιμοφόρα αγγεία, Α, Β και Γ. ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ 1. Το σχεδιάγραμμα δείχνει 3 διαφορετικά αιμοφόρα αγγεία, Α, Β και Γ. (α) Να ονομάσετε τα αγγεία Α και Β. (β) Πώς είναι προσαρμοσμένο το αγγείο Γ για να έχει τη δυνατότητα να δημιουργεί το

Διαβάστε περισσότερα