ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ- ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΟΛΙΚΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ- ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΟΛΙΚΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ- ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΟΛΙΚΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΙΣ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Λ. ΒΙΛΛΙΩΤΗΣ Τριμελής Επιτροπή Καθηγητής Αθανάσιος Γ Λαγοδήμος (Επιβλέπων Καθηγητής) Καθηγητής Γεώργιος Μποχώρης Επίκουρος Καθηγητής Δημήτριος Κάμπης ΠΕΙΡΑΙΑΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2013

2 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η παρούσα διπλωματική διατριβή έχει ως θέμα την αξιολόγηση των συμβούλων ποιότητας στις Ελληνικές επιχειρήσεις και πραγματοποιήθηκε με έρευνα πεδίου. Η δομή της χωρίζεται σε πέντε κεφάλαια. Στο πρώτο κεφάλαιο επιχειρήθηκε η εισαγωγή στο θέμα και η οριοθέτηση του αντικειμενικού προσδιορισμού της έρευνας. Επίσης αναγνωρίζονται και θέτονται οι στόχοι της έρευνας. Στο δεύτερο κεφάλαιο γίνεται εκτενής αναφορά στις βιβλιογραφικές πηγές που ήταν διαθέσιμες και χρησιμοποιήθηκαν για να καλύψουν τόσο το θεωρητικό όσο και το λειτουργικό κομμάτι του τομέα της ερευνητικής διαδικασίας. Η βιβλιογραφία εκτείνεται κυρίως στο διεθνές πεδίο καθώς λίγες αναφορές είχαν πραγματοποιηθεί από την εγχώρια βιβλιογραφία. Πιο συγκεκριμένα η βιβλιογραφία εξέτασε: Τα Πρότυπα Συστήματα Διαχείρισης όπου κατονομάζονται τα βασικά στοιχεία των προτύπων με διαφορετικούς στόχους-εκροές όπως το ISO 9001, ISO14001, ISO 22000, SA 8000, ISO Τα κίνητρα πιστοποίησης τα οποία εξετάστηκαν από σημαντικό αριθμό ερευνητών καταλήγοντας στην ομαδοποίηση των εσωτερικών και εξωτερικών κινήτρων. Τα εσωτερικά κίνητρα αφορούν κυρίως τα κίνητρα που εμπίπτουν στην ανάγκη της επιχείρησης για βελτίωση της λειτουργίας και των προϊόντων/υπηρεσιών, ενώ τα εξωτερικά κίνητρα εμπίπτουν στο τομέα της διαφήμισης και εξωτερίκευσης της πιστοποίησης χωρίς κάποια ουσιαστική αλλαγή στην λειτουργία της επιχείρησης. Την διαδικασία της πιστοποίησης μιας επιχείρησης μέσω ενός ανεξάρτητου φορέα. Περιγράφεται η διαδικασία καθώς και οι προϋποθέσεις που πρέπει να πληροί ο φορέας πιστοποίησης προκειμένου να είναι εγκεκριμένος και να μπορεί να διεξάγει έγκυρα την διαδικασία της πιστοποίησης. Τον σύμβουλο εφαρμογής και τον ρόλο που διαδραμάτισε στην εξέλιξη των επιχειρήσεων καθώς και τη διαχρονική ζήτηση σε τομείς που οι επιχειρήσεις ξεκινούσαν να έχουν ανάγκη τις υπηρεσίες του. Η ζήτηση για τις υπηρεσίες του συμβούλου επεκτάθηκε και στον χώρο των προτύπων συστημάτων διαχείρισης όπου αναπτύχθηκαν πολλοί επαγγελματίες που παρείχαν ένα εύρος υπηρεσιών που αφορούσαν το πρότυπο Πανεπιστήμιο Πειραιώς Page 2

3 καθεαυτό. Επίσης τα κριτήρια επιλογής και το προφίλ του συμβούλου που μια εταιρία θα επιθυμούσε να προσλάβει προκειμένου να κάνει χρήση των υπηρεσιών του. Στο τρίτο κεφάλαιο γνωστοποιείται η μεθοδολογία της εμπειρικής έρευνας, ορίζονται οι ανεξάρτητες και εξαρτημένες μεταβλητές του δείγματος, γίνεται η ανάπτυξη των ερευνητικών υποθέσεων και δίνονται με λεπτομέρειες, ο σχεδιασμός του ερωτηματολογίου, η δειγματοληψία και η συλλογή των απαραίτητων στοιχείων της έρευνας. Στο τέταρτο κεφάλαιο συζητούνται τα αποτελέσματα της ανάλυσης του δείγματος βάσει στατιστικών κριτηρίων που αφορούν πληροφορίες για την δομή και ταυτότητα του δείγματος, ποσοστά απαντήσεων σε επιμέρους σημαντικούς τομείς καθώς και η ανάλυση των βασικών ερευνητικών υποθέσεων. Τέλος στο πέμπτο κεφάλαιο αναλύονται τα σημαντικά ευρήματα της ερευνητικής διαδικασίας και αναφέρονται τα σημαντικά σημεία καθώς και κάποιες προτάσεις για περεταίρω έρευνα. Πανεπιστήμιο Πειραιώς Page 3

4 Ευχαριστίες Θα ήθελα να ευχαριστήσω τον καθηγητή μου Δρ. Αθανάσιο Γ. Λαγοδήμο, Καθηγητή του Τμήματος Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων του Πανεπιστημίου Πειραιώς, που μου εμπιστεύτηκε και μου ανέθεσε την παρούσα διπλωματική εργασία, καθώς επίσης και για τη βοήθεια που μου προσέφερε στη συγγραφή αυτής αλλά και σε όλη τη διάρκεια του μεταπτυχιακού μου γενικότερα. Επίσης θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά τον Παναγιώτη Χουντάλα για την αρωγή που μου προσέφερε σε όλη τη διάρκεια της διπλωματικής μου διατριβής και την άμεση ανταπόκριση του σε κάθε πιθανή απορία. Ιδιαίτερες ευχαριστίες στον Νικόλαο Γ. Χρυσοχοϊδη για την κατανόηση που επέδειξε. Τέλος θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά τους γονείς μου, Λάμπρο και Αναστασία που με στήριξαν κατά τη διάρκεια των σπουδών μου με όλους τους πιθανούς τρόπους, καθώς επίσης τον πολύ καλό μου φίλο Σπύρο Σολωμό για την ουσιαστική και πλήρη στήριξη. Πανεπιστήμιο Πειραιώς Page 4

5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΛΗΨΗ... 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Εισαγωγή Αντικείμενο έρευνας Στόχοι έρευνας Δομή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ Εισαγωγή ανασκόπησης Πρότυπα Συστήματα Διαχείρισης Πρότυπο Διαχείρισης Ποιότητας ISO Πρότυπο Διαχείρισης Περιβάλλοντος ISO Πρότυπο κοινωνικής μέριμνας και ευθύνης SA Πρότυπο Διαχείρισης Υγιεινής και Ασφάλειας Εργασίας OHSAS Πρότυπο Διαχείρισης Ασφάλειας Τροφίμων ISO Κίνητρα Πιστοποίησης Πιστοποίηση εφαρμογής συστήματος διαχείρισης Σύμβουλος εφαρμογής Εισαγωγή Μέτρηση ποιότητας συμβούλου εφαρμογής Κριτήρια επιλογής συμβούλου Χρησιμότητα του προτύπου ISO 9001 στους οργανισμούς ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΣΧΕΔΙΟ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Εισαγωγή Οριοθέτηση ερευνητικών ερωτημάτων Εννοιολογικό πλαίσιο έρευνας Εξαρτημένες μεταβλητές Ανεξάρτητες μεταβλητές Ανάπτυξη ερευνητικών υποθέσεων Μεθοδολογία εμπειρικής έρευνας Ανάπτυξη μετρήσεων Σχεδιασμός ερωτηματολογίου Δειγματοληψία συλλογή στοιχείων Πανεπιστήμιο Πειραιώς Page 5

6 Ορισμός Πληθυσμού Μέθοδος δειγματοληψίας Σχέδιο Δειγματοληψίας Επιλογή-Πραγματοποίηση Ποσοστό απόκρισης ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Εισαγωγή Ανάλυση Μεταβλητών Ταυτότητας δείγματος Γενικά στοιχεία πιστοποίησης Κίνητρα πιστοποίησης Στοιχεία για σύμβουλο και φορέα πιστοποίησης Παράγοντες επιλογής συμβούλου Επιδόσεις συμβούλων εφαρμογής Χαρακτηριστικά Προτύπου Συστήματος Διοίκησης Έλεγχος ερευνητικών υποθέσεων ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5: ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Εισαγωγή Σύνοψη Ευρήματα μονομεταβλητής ανάλυσης Ευρήματα ερευνητικών υποθέσεων Συμπεράσματα Αρωγή συμβούλου εφαρμογής ως προς τις ενέργειες εφαρμογής του προτύπου Επίπεδο συνεργασίας με σύμβουλο εφαρμογής Παράγοντες επιλογής συμβούλου εφαρμογής Προτάσεις για περαιτέρω έρευνα ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Πανεπιστήμιο Πειραιώς Page 6

7 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Εισαγωγή 1.1 Αντικείμενο έρευνας Τα πρότυπα συστήματα διαχείρισης ποιότητας έφεραν μια νέα εποχή στην έννοια της διοίκησης των επιχειρήσεων και της συνεχόμενης διασφάλισης της ποιότητας στο εύρος όλου του φάσματος μιας επιχείρησης. Από το 1987, έτος έκδοσης των πρώτων διεθνών προτύπων ποιότητας κατά ISO 9000 έως τις μέρες μας οργανισμοί οποιουδήποτε μεγέθους και κλάδου δραστηριότητας σε ολόκληρο τον πλανήτη έχουν υιοθετήσει ένα ή περισσότερα πρότυπα συστήματα διαχείρισης. Η εντυπωσιακή διάδοση των προτύπων αυτών ώθησε μάλιστα ορισμένους ερευνητές να τα χαρακτηρίσουν ως ένα σημαντικό παγκόσμιο φαινόμενο με ιδιαίτερη σημασία για την οικονομική ανάπτυξη. Τα πρότυπα συστήματα διαχείρισης ποιότητας ήταν μια ουσιαστική ραγδαία εξέλιξη των υπαρχόντων βιομηχανικών προτύπων που υπαγόρευαν προδιαγραφές για να μπορεί να διασφαλιστεί η αξιοπιστία και η ασφάλεια ενός προϊόντος/διεργασίας. Η υιοθέτηση ενός τέτοιου βιομηχανικού προτύπου από μια επιχείρηση δεν θα έφερνε ουσιαστικές αλλαγές σε όλους τους τομείς μιας επιχείρησης αλλά μια μερική τροποποίηση των προϊόντων και των διεργασιών του σχεδιασμού και της παραγωγής. Αυτή η κατάσταση άλλαξε ριζικά με την δημιουργία ενός τύπου βιομηχανικών προτύπων, με αντικείμενο το καθεαυτό σύστημα διοίκησης της επιχείρησης, των Προτύπων Συστημάτων Διοίκησης ή Διαχείρισης (ΠΣΔ) Ιστορικά, οι ρίζες των ΠΣΔ μπορούν να αναζητηθούν στο πεδίο διασφάλισης της ποιότητας και σε κλάδους με ιδιαίτερα υψηλές απαιτήσεις ποιότητας. Από τις αρχές της δεκαετίας του 60 στις ΗΠΑ ο στρατός εισήγαγε σύστημα ελέγχου προμηθειών (εξοπλιστικών προϊόντων υψηλής τεχνολογίας) οι προδιαγραφές του οποίου δεν περιορίζονταν μόνο στους παραδοσιακούς ελέγχους αποδοχής αλλά επεκτείνονταν και στο τρόπο λειτουργίας/διοίκησης του προμηθευτή για όλες τις επιχειρησιακές δραστηριότητες που άμεσα ή έμμεσα επηρεάζουν τη ποιότητα του προϊόντος. Πανεπιστήμιο Πειραιώς Page 7

8 Στο πλαίσιο αυτό, ο προμηθευτής είχε την υποχρέωση συμμόρφωσης με τις προδιαγραφές αυτές και επίδειξη συμμόρφωσης αυτής όταν απαιτείτο. Το σύστημα αυτό αποτέλεσε τη βάσει των πρώτων στρατιωτικών προτύπων διασφάλισης ποιότητας, που στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκαν για τις ανάγκες του ΝΑΤΟ ως πρότυπα AQAP. Αξίζει να σημειωθεί ότι παρόμοιας λογικής πρότυπα διασφάλισης ποιότητας χρησιμοποιήθηκαν ιστορικά και σε πυρηνικές εγκαταστάσεις (πρότυπο NQA- Nuclear Quality Assurance) λόγω των σοβαρών συνεπειών οποιασδήποτε αστοχίας λειτουργίας. Τα θετικά αποτελέσματα από την χρήση τέτοιων προτύπων καθώς και η παράλληλη διάδοση της διοίκησης ολικής ποιότητας (ΔΟΠ) δημιούργησαν το υπόβαθρο για την εξέλιξη των σημερινών ΠΣΔ με πρώτο τομέα εφαρμογής την διασφάλιση ποιότητας (το διεθνές πρότυπο ISO 9001, με πρώτη έκδοση το 1987) και με σταδιακή επέκταση και σε πολλούς άλλους τομείς (π.χ. περιβαλλοντική διαχείριση, υγιεινή και ασφάλεια εργασίας) Η εφαρμογή ενός ΠΣΔ έγκειται στην ανάγκη ενός οργανισμού να ελέγξει μια ή περισσότερες λειτουργικές εκροές όπως π.χ. η προσφερόμενη ποιότητα ή οι περιβαλλοντικές επιδόσεις, όπου δεν αρκούν μόνο τοπικές τεχνολογικές παρεμβάσεις αλλά απαιτούνται παρεμβάσεις και στον τρόπο διοίκησης του οργανισμού. Η έκταση των παρεμβάσεων αυτών εξαρτάται προφανώς από τον τύπο της υπό έλεγχο εκροήςστόχο. Συνεπώς, για σύνθετες λειτουργικές εκροές που αφορούν σε μεγάλο τμήμα ενός οργανισμού, οι απαιτούμενες παρεμβάσεις αφορούν το όλο σύστημα διοίκησης. Για παράδειγμα η προσφερόμενη ποιότητα ενσωματώνεται σταδιακά στο τελικό προϊόν ή υπηρεσία σε όλα τα στάδια της αλυσίδας αξίας μιας επιχείρησης. Σε αυτό το πλαίσιο ο σχεδιασμός προϊόντος επηρεάζει την ποιότητα σχεδιασμού, οι προμήθειες την ποιότητα των υλικών και η παραγωγή την ποιότητα κατασκευής κλπ. Ως αποτέλεσμα για τον αποτελεσματικό έλεγχο της προσφερόμενης ποιότητας απαιτείται παρέμβαση στην συνολική λειτουργία της επιχείρησης. Δύο βασικά στοιχεία ενός ΠΣΔ είναι, 1) Η καθολική εφαρμοσιμότητα και 2) Η ολιστική διοίκηση. Με τον όρο καθολική εφαρμοσιμότητα εννοείται η δυνατότητα ενός οργανισμού ανεξάρτητου μεγέθους και δραστηριότητας να μπορεί να εφαρμόσει ένα ΠΣΔ απρόσκοπτα προκειμένου να ελέγξει μια εκροή-στόχο. Για αυτό το λόγο το ΠΣΔ δεν αναφέρεται σε εξειδικευμένες λεπτομέρειες αλλά δίνει γενικές κατευθύνσεις Πανεπιστήμιο Πειραιώς Page 8

9 εφαρμογής με σκοπό να προσαρμοστεί ο οργανισμός πάνω σε αυτό. Ο όρος ολιστική διοίκηση αναφέρεται στις τέσσερις συνιστώσες της διοίκησης που είναι: Α) Ο σχεδιασμός, Β) Η οργάνωση, Γ) Η διεύθυνση και Δ) Ο έλεγχος όπου πάλι ένα ΠΣΔ που υιοθετείται να ελέγξει μια εκροή στόχο δίνει γενικές κατευθύνσεις στις τέσσερις επιμέρους συνιστώσες προκειμένου να ευθυγραμμιστούν με τις ιδιαίτερες ανάγκες του οργανισμού. (Δερβιτσιώτης και Λαγοδήμος, 2007). Ιδιαίτερη σημασία σαν ΠΣΔ που έχει ως σκοπό να ελέγξει την εκροή της ποιότητας είναι το ISO 9001: Αναπτύχθηκε από τον διεθνή οργανισμό για την τυποποίηση ISO και λειτουργεί σαν πλαίσιο το οποίο διασφαλίζει την ποιότητα στην οργάνωση της επιχείρησης. (Bell and Omachonu, 2011). Η έμφαση στις επιδόσεις ποιότητας και η γενικότερη αντίληψη για την προσφερόμενη ποιότητα και την πελατοκεντρική προσέγγιση το κατέστησαν ιδιαίτερα δημοφιλές και επαναστατικό από τα πρώτα χρόνια της ύπαρξης του. Ενδεικτικά από το 2000 και έπειτα περισσότερες από 3800 Ισπανικές επιχειρήσεις πιστοποιήθηκαν κατά ISO 9001 στην περιοχή της Καταλονίας βάσει έρευνας (Frederic Marimon Viadiu et al. 2002) Επίσης στην χώρα μας όπου το 1993 μόνο 30 επιχειρήσεις ήταν πιστοποιημένες κατά ISO 9000 το 1995 ο αριθμός τους αυξήθηκε στις 225. (D. Lipovatz et al, 1999) Σύμφωνα με το ISO Survey of Certifications του 2011 την επίσημη έρευνα του οργανισμού ISO για τις πιστοποιήσεις προτύπων κατά ISO στο τέλος του Δεκέμβρη του 2010 πιστοποιήθηκαν επιχειρήσεις σε 178 χώρες και οικονομίες. Οι συνολικές πιστοποιήσεις του 2010 ξεπέρασαν κατά 4% τις αντίστοιχες της ίδιας χρονικής περιόδου για το έτος 2009 (45.120) όπου το 2009 ήταν η πρώτη φορά που οι πιστοποιήσεις ξεπέρασαν το ένα εκατομμύριο ( ). Στις χώρες με τις περισσότερες πιστοποιήσεις κατά ISO 9001 πρώτη είναι η Κίνα και ακολουθούν η Ιταλία και η Ρωσία. (ISO ORGΑΝΙΖΑΤΙΟΝ) Όπως έχει αναφερθεί και προηγουμένως το ISO 9001:2008 δύναται να εφαρμοστεί σε κάθε είδους επιχείρηση ανεξάρτητα μεγέθους και δραστηριότητας και θέτει συγκεκριμένα απαιτούμενα για το σύστημα διοίκησης ποιότητας όπου ένας οργανισμός χρειάζεται να αποδείξει την ικανότητα του να παρέχει προϊόντα τα οποία καλύπτουν τις Πανεπιστήμιο Πειραιώς Page 9

10 ανάγκες του πελάτη και είναι νομικά θεσπισμένες καθώς και στόχους ώστε να αυξηθεί η εμπιστοσύνη του πελάτη μέσα από την αποδοτική λειτουργία του συστήματος περιλαμβάνοντας ένα σύνολο διεργασιών όπου αποτυπώνεται η συνεχής βελτίωση και η συμμόρφωση των προδιαγραφών του και της επικείμενης νομοθεσίας. (ISO ORGANIZATION). Η εφαρμογή του προτύπου σε έναν οργανισμό θα επιφέρει κάποιες αλλαγές στην λειτουργία του και την επιχειρησιακή του οργάνωση και θα φέρει νέα στοιχεία διοίκησης στον οργανισμό (Λαγοδήμος και Δερβιτσιώτης,2007). Οι Murakami, (1994), Smith, (1994) and Jodoin, (1998) έχουν αναφερθεί σε έναν αριθμό διαδικασιών που πρέπει να προηγηθούν ούτος ώστε να μπορέσει ο οργανισμός να πιστοποιηθεί. Αυτές οι διαδικασίες είναι: 1) Η δέσμευση της διοίκησης, 2) Η πρόσληψη εξωτερικού συμβούλου 3) Η σύσταση μιας ενημερωτικής ημερίδας για το ISO, 4) Η δημιουργία ενός εγχειριδίου συστήματος ποιότητας, 5) Η ανάπτυξη συστήματος τεκμηρίωσης 6) Η εκπαίδευση των εργαζομένων, 7) Η συνεχής ανασκόπηση των ενεργειών και 8) Η τελική επιθεώρηση πριν από την διαδικασία πιστοποίησης. Αυτά τα βήματα δεν είναι δεσμευτικά και συνήθως καθορίζονται από την έμφαση στη λεπτομέρεια και από το ανάλογο μπάτζετ που διαθέτει ο κάθε οργανισμός. Επίσης μια ανάλογη διαδικασία εφαρμογής η οποία έχει εφαρμοστεί σε επιχειρήσεις και έχει κριθεί αποτελεσματική περιλαμβάνει τέσσερα στάδια υλοποίησης (Σχεδιασμός, Προετοιμασία εγκατάστασης, Εγκατάσταση, Πιλοτική λειτουργία). Σε κάθε στάδιο υπάρχουν υποενέργειες που είναι απαραίτητες και αυτές είναι: Η αναγνώριση διεργασιών, η ανάλυση των αποκλίσεων και η τροποποίηση των διεργασιών. Στο στάδιο της προετοιμασίας εγκατάστασης η αρχική τεκμηρίωση και η προμήθεια εξοπλισμού. Στο στάδιο της εγκατάστασης η δημιουργία αρχείων, η εγκατάσταση εξοπλισμού η εκπαίδευση του προσωπικού η ολοκλήρωση της τεκμηρίωσης και ο ορισμός των οργάνων της διοίκησης. Τέλος στο στάδιο της πιλοτικής λειτουργίας γίνεται η ενεργοποίηση των διαδικασιών η συστηματική παρακολούθηση και η βελτιστοποίηση που απαιτείται. (Λαγοδήμος και Δερβιτσιώτης, 2007) Πανεπιστήμιο Πειραιώς Page 10

11 Σε όλα αυτά τα στάδια ενεργοποίησης του προτύπου σε έναν οργανισμό τα πεπραγμένα έδειξαν ότι η παρουσία και εμπλοκή ενός εξωτερικού συμβούλου κρίνεται απαραίτητη για την πλειονότητα των επιχειρήσεων. Στις επιχειρήσεις που πιστοποιήθηκαν στην Ισπανία την περίοδο το 80% κατέφυγε σε εξωτερικό σύμβουλο για την εφαρμογή του προτύπου (Frederic Marimon Viadiu, 1998) Επίσης στην έρευνα των D. Lipovatz et al, (1999) που αφορά Ελληνικές επιχειρήσεις σημειώνεται ότι το 80% καταφεύγουν σε εξωτερικούς συμβούλους με εξαίρεση τις επιχειρήσεις που είναι κομμάτια πολυεθνικών εταιριών όπου είχαν ήδη το know-how του εγχειρήματος και προχώρησαν στην εφαρμογή καλυπτόμενοι από την ίδια την εταιρία. Παρότι ο ρόλος του συμβούλου είναι πολύ σημαντικός για την υλοποίηση της πιστοποίησης κατά ISO σε έναν οργανισμό δεν έχει εξεταστεί ιδιαίτερα η εμπλοκή του στην επιχείρηση και ο βαθμός εμπλοκής του στις επιμέρους διεργασίες όπως και η ποιότητα των υπηρεσιών που προσφέρει. Αυτό θα προσπαθήσουμε να εξηγήσει ως ένα βαθμό η επικείμενη διπλωματική εργασία ώστε να συμβάλλουμε στην κατανόηση κάποιων παραμέτρων που δεν έχoυν φωτιστεί ιδιαίτερα. 1.2 Στόχοι έρευνας Ο βασικός στόχος της παρούσας έρευνας είναι να εξεταστεί και να αξιολογηθεί η ποιότητα των συμβούλων ποιότητας που έχουν δραστηριοποιηθεί στις Ελληνικές επιχειρήσεις. Οι επιμέρους στόχοι είναι: Να κατανοηθεί εάν το πρότυπο σύστημα διαχείρισης ποιότητας είναι αναγκαίο για την επιχείρηση, να γνωστοποιηθούν τα κίνητρα που οδήγησαν την επιχείρηση σε αυτή την απόφαση και αν αυτά τα κίνητρα έχουν χαρακτήρα παροδικό και τυπικό που εξασφαλίζουν μόνο την πιστοποίηση ή πιο σύνθετο που επιφέρει πιο ουσιαστικές αλλαγές στη λειτουργία. Επίσης δεδομένα που αφορούν το φορέα πιστοποίησης και τη συνάρτηση με την εταιρία συμβούλων και την ικανοποίηση ή μη από τις υπηρεσίες του φορέα πιστοποίησης. Εξετάζονται επίσης οι λόγοι που ώθησαν μια εταιρία να κάνει την επιλογή της στο σύμβουλο εφαρμογής και η άμεση εμπλοκή του σε όλη την διαδικασία εφαρμογής ώστε να γίνουν ευδιάκριτα τα στάδια που συνέβαλε αλλά και τις προσδοκίες που είχε η Πανεπιστήμιο Πειραιώς Page 11

12 επιχείρηση από εκείνον. Εν τέλει έπρεπε να κατανοήσουμε εάν ο σύμβουλος πληρούσε κάποια ορισμένα συμφωνηθέντα με τις επιχειρήσεις που αφορούσαν την χρονική διάρκεια της υλοποίησης και το τομέα της επικοινωνίας καθώς και κάποια στοιχεία που αφορούν αποκλειστικά το πρότυπο και ήδη υπάρχουν στην διεθνή βιβλιογραφία. 1.3 Δομή Η παρούσα διπλωματική διατριβή αποτελείται από πέντε κεφάλαια. Το πρώτο κεφάλαιο αποτελείται από την εισαγωγή της διπλωματικής διατριβής όπου επιχειρείται η είσοδος του αναγνώστη στο περιεχόμενο της εργασίας και η πρόσβαση του σε πληροφορίες που αφορούν την εργασία καθεαυτή. Επίσης στο πρώτο κεφάλαιο αναλύονται τόσο το αντικείμενο της έρευνας που τελέστηκε για την εκπόνηση της διπλωματικής εργασίας όσο και οι στόχοι της έρευνας που τέθηκαν προκειμένου η έρευνα να αποκτήσει υπόβαθρο και να εξεταστούν οι παράμετροι που θα τη βοηθήσουν να εξάγει χρήσιμα συμπεράσματα για την αξιολόγηση των συμβούλων εφαρμογής από τις Ελληνικές επιχειρήσεις. Το δεύτερο κεφάλαιο αποτελείται από την βιβλιογραφική ανασκόπηση όπου εξετάζονται με τη βοήθεια της βιβλιογραφίας τα βασικά κομμάτια στα οποία στηρίζεται η έρευνα και αυτά είναι α) Τα πρότυπα συστήματα διαχείρισης όπου παρουσιάζονται συνοπτικά, β) Τα κίνητρα πιστοποίησης όπου αναλύονται μέσω των διαφορετικών μελετητών σε διαφορετικής φύσης έρευνες ή θεωρητικά υποδείγματα, γ) Η διαδικασία της πιστοποίησης για ένα πρότυπο σύστημα διαχείρισης και τα σημαντικά στοιχεία που χρειάζονται προκειμένου ο ενδιαφερόμενος οργανισμός να μπορέσει να αποδείξει ότι λειτουργεί βάσει των κανόνων που είναι θεσπισμένοι από το εκάστοτε πρότυπο, δ) Ο σύμβουλος εφαρμογής όπου αναλύεται ο ρόλος του διαχρονικά για τις επιχειρήσεις, η ραγδαία αύξηση της ζήτησης των υπηρεσιών του με την πάροδο των χρόνων για λειτουργικούς τομείς μιας επιχείρησης και η σχετική αύξηση της ζήτησης για υπηρεσίες συμβούλου σε σχέση με την άνοδο των προτύπων συστημάτων διοίκησης και πως αυτά συμβαδίζουν μαζί. Επίσης παρουσιάζονται χαρακτηριστικά των συμβούλων από προηγούμενες έρευνες, εντυπώσεις για την ποιότητα των υπηρεσιών και σκιαγράφηση Πανεπιστήμιο Πειραιώς Page 12

13 του προφίλ του συμβούλου και του τρόπου που αντιμετωπίζει την εκάστοτε επιχείρηση και τέλος ε) Την χρησιμότητα του προτύπου συστήματος ISO 9001 για τις επιχειρήσεις και πως εκείνες το κατανοούν καθώς και τα αρνητικά σημεία αυτού. Το τρίτο κεφάλαιο αποτελείται από το σχέδιο εμπειρικής έρευνας όπου αναλύεται η μεθοδολογία που ακολουθήθηκε προκειμένου να προχωρήσει η ερευνητική διαδικασία, ορίστηκε το εννοιολογικό πλαίσιο της έρευνας, οι ανεξάρτητες και εξαρτημένες μεταβλητές έγινε η ανάπτυξη των ερευνητικών υποθέσεων και αναλύθηκε η μεθοδολογία της εμπειρικής έρευνας, η ανάπτυξη μετρήσεων και έγινε περιγραφή του σχεδιασμού του ερωτηματολογίου. Το τέταρτο κεφάλαιο αποτελείται από την ανάλυση των μεταβλητών με την βοήθεια στατιστικών κριτηρίων καθώς και ο έλεγχος των ερευνητικών υποθέσεων προκειμένου να εξεταστεί η εγκυρότητα και η στατιστική τους σημαντικότητα. Τέλος στο πέμπτο κεφάλαιο παρουσιάζονται τα βασικά συμπεράσματα της έρευνας και αναλύονται τα σημαντικότερα σημεία που έχουν προκύψει καθώς και κάποιες προτάσεις για περεταίρω έρευνα. Πανεπιστήμιο Πειραιώς Page 13

14 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ 2.1 Εισαγωγή ανασκόπησης Η βιβλιογραφική ανασκόπηση είχε ως σκοπό να αναζητήσει τους βασικούς πυλώνες της ερευνητικής διαδικασίας που θα έδειχνε με σαφή τρόπο την ποιότητα των υπηρεσιών των συμβούλων ποιότητας στις επιχειρήσεις. Παρότι τα Πρότυπα Συστήματα Διαχείρισης ήδη διαγράφουν μια αξιοσημείωτη πορεία στον ευρύτερο χώρο των επιχειρήσεων, εντούτοις η παράμετρος της συνεισφοράς του εξωτερικού συμβούλου σε σχέση με την υλοποίηση και εγκατάσταση και τον βαθμό που επιδρά στην ποιότητα του συστήματος διοίκησης και κατ επέκταση στην λειτουργία της επιχείρησης είναι κάτι που δεν έχει αναλυθεί σε μεγάλο βαθμό τόσο στην Ελληνική αλλά και στην διεθνή βιβλιογραφία. 2.2 Πρότυπα Συστήματα Διαχείρισης Τα κύρια πρότυπα συστήματα διαχείρισης που έχουν εγκαταστήσει οι Ελληνικές επιχειρήσεις που εξετάστηκαν στην παρούσα έρευνα με διαφοροποιημένα κάποια από τα βασικά χαρακτηριστικά όπως τα χρόνια εγκατάστασης είναι: α) Το πρότυπο διαχείρισης ποιότητας ISO 9001, β) το πρότυπο σύστημα διαχείρισης περιβάλλοντος ISO 14001, γ) το πρότυπο για διαχείριση υγιεινής και ασφάλειας εργασίας OHSAS 18001, δ) το πρότυπο για τη διαχείριση ασφάλειας τροφίμων ISO ε) το πρότυπο διαχείρισης και ασφάλειας πληροφοριών ISO και στ) το πρότυπο για την διαχείριση της κοινωνικής μέριμνας και ευθύνης SA Πρότυπο Διαχείρισης Ποιότητας ISO 9001 Το πρότυπο για τη διαχείριση ποιότητας ISO 9001 αναμφισβήτητα αποτελεί την ναυαρχίδα των προτύπων συστημάτων διαχείρισης καθώς είναι το πιο διαδεδομένο πρότυπο ανάμεσα σε επιχειρήσεις όπου έχουν σαν εκροή-στόχο τις επιδόσεις ποιότητας Πανεπιστήμιο Πειραιώς Page 14

15 του οργανισμού. Σύμφωνα με μετρήσεις του οργανισμού ISO οι πιστοποιήσεις του προτύπου συστήματος διαχείρισης ποιότητας το 2010 ξεπέρασαν πρώτη φορά το ετησίως, σημειώνοντας μια άνοδο στις πιστοποιημένες επιχειρήσεις της τάξεως του 4%. Το Δεκέμβρη του 2010 σημειώθηκαν πιστοποιήσεις κατά ISO 9001 και η χώρα με τις περισσότερες πιστοποιήσεις είναι η Κίνα. Τα πρότυπα της σειράς ISO 9000 εκδόθηκαν το 1987 από τον διεθνή οργανισμό τυποποίησης (ISO). Οι ρίζες τους βρίσκονται στην προηγούμενη δεκαετία όπου αποτέλεσαν ουσιαστικά μετεξέλιξη εθνικών συστημάτων ποιότητας. (Δερβιτσιώτης και Λαγοδήμος 2007). Το πρώτο εθνικό πρότυπο εκδόθηκε στις ΗΠΑ ΤΟ 1971 (ANSI- Z1.8/1971) και ήταν μετεξέλιξη προηγούμενων προτύπων του στρατού. Επίσης στον Καναδά τα πρώτα πρότυπα συστήματα ποιότητας παρουσιάστηκαν το 1975 και ήταν απόρροια της συμβολής της πυρηνικής βιομηχανίας παραγωγής ενέργειας. Για την Ευρώπη τα πρώτα εθνικά πρότυπα εκδόθηκαν στη Βρετανία το 1979 (BS-5750/1979) Η πρώτη έκδοση των προτύπων ISO 9000 παρουσιάστηκε το 1987 και είχε ως βάσει της τα καναδικά πρότυπα. Τα πρότυπα ISO 9000 υιοθετήθηκαν σύντομα ως εθνικά πρότυπα από πολλές χώρες είτε αυτούσια είτε με συγκεκριμένες τροποποιήσεις. Κατά τον Buttle (1996) το ISO 9000 είναι κομμάτι μιας σειράς διεθνών προτύπων όπου θέτουν κάποια προαπαιτούμενα για τον σχεδιασμό και την αξιολόγηση των συστημάτων διοίκησης και βασίζονται στην συμμόρφωση των απαιτήσεων. Αυτά τα πρότυπα διαχείρισης ποιότητας συγκεκριμενοποιούν τον τρόπο που οι λειτουργίες της διαχείρισης πρέπει να διευθετούνται. Ο σκοπός του ISO 9000 είναι να διασφαλίσει ότι οι προμηθευτές σχεδιάζουν, δημιουργούν και παραδίδουν προϊόντα και υπηρεσίες όπου συναντούν προκαθορισμένες προδιαγραφές. Οι εταιρίες όπου επιθυμούν να πιστοποιηθούν κατά ISO οφείλουν να αναγνωρίσουν και να αποτυπώσουν τις διοικητικές τους διεργασίες, να προετοιμάσουν ένα εγχειρίδιο ποιότητας και να αξιολογείται το σύστημα διαχείρισης ποιότητας τους από ένα εγκεκριμένο εξωτερικό σώμα πιστοποιήσεων. Πανεπιστήμιο Πειραιώς Page 15

16 Πρωτίστως ήταν τρία διακριτά πρότυπα συστήματα διαχείρισης ποιότητας (ISO 9001,9002,9003) έδιναν έμφαση στη διασφάλιση της ποιότητας. Το ISO 9000 περιείχε βασικούς ορισμούς και έννοιες για το πως θα έπρεπε να χρησιμοποιηθούν τα υπόλοιπα διακριτά συστήματα διαχείρισης ποιότητας. Το ISO 9004 ήταν προορισμένο να δώσει οδηγίες για την εσωτερική διεργασία που απαιτείτο προκειμένου να πραγματοποιηθεί ένα σύστημα ποιότητας. Τα πρότυπα ISO και 9003 απαντούσαν στις διαφορετικές απαιτήσεις που τίθονταν σε διαφορετικές περιπτώσεις του πρότυπου συστήματος διαχείρισης ποιότητας. (Gustafsson et al., 2001) Ο διακριτός διαχωρισμός σε ISO 9001, ISO 9002 και ISO 9003 πραγματοποιείται ως εξής. Το ISO 9001 ήταν το πρότυπο για τη διασφάλιση ποιότητας στον σχεδιασμό, την ανάπτυξη, την παραγωγή, την εγκατάσταση και την συντήρηση. Το ISO 9002 το πρότυπο για την διασφάλιση ποιότητας της παραγωγής και της εγκατάστασης και το ISO 9003 το πρότυπο για την διασφάλιση ποιότητας στην τελική επιθεώρηση και έλεγχο του τελικού προϊόντος/υπηρεσίας. (Buttle, 1996) Σύμφωνα με τoυς Beatie and Sohal (1999) το πρότυπο ISO 9000 είναι ενα τεκμηριωμένο σύστημα διοίκησης οποίο στοχεύει στην πιστοποίηση από έναν ανεξάρτητο οργανισμό. Αυτά τα πρότυπα αναγνωρίζονται διεθνώς και έχουν σχεδιαστεί προκειμένου να γίνει σαφές στους πελάτες ότι ο οργανισμός έχει επιτύχει ένα βασικό επίπεδο διασφάλισης ποιότητας τυποποιώντας και τεκμηριώνοντας το σύστημα διαχείρισης ποιότητας του. Αντίστοιχα σύμφωνα με τον Hayes (1994) το ISO 9000 είναι ένα σύνολο προτύπων που έχουν εκδοθεί από τον οργανισμό ISO και έχουν τη μεγαλύτερη επίδραση στις πρακτικές ποιότητας παγκοσμίως σε σχέση με οποιοδήποτε άλλη έννοια ποιότητας και σύμφωνα με τον Marquardt (1992) το σύστημα ISO 9000 θέτει απαιτήσεις για τα συστήματα ποιότητας των οργανισμών όπου δεν δίδεται έμφαση στα τεχνικά χαρακτηριστικά των προϊόντων αλλά τα χαρακτηριστικά των συστημάτων όπου παράγουν αυτά τα προϊόντα παρέχοντας έτσι την εμπιστοσύνη ότι τα τελικά προϊόντα πληρούν τις απαιτήσεις του συστήματος. Επίσης για να διασφαλιστεί η συνεχόμενη λειτουργία του συστήματος ποιότητας σε τακτή βάσει γράφονται εκθέσεις απόδοσης και διεξάγονται επιθεωρήσεις από ανεξάρτητους φορείς. Αυτή η συνεχόμενη Πανεπιστήμιο Πειραιώς Page 16

17 διαδικασία επιθεώρησης υπολογίζεται ότι ενδυναμώνει την γενικότερη ανταγωνιστικότητα της εταιρίας Πρότυπο Διαχείρισης Περιβάλλοντος ISO Το πρότυπο διαχείρισης περιβάλλοντος, η τρέχουσα έκδοση του οποίου ισχύει από το 2004 είναι το δεύτερο πλέον σε αναγνωρισιμότητα πρότυπο σύστημα διαχείρισης ποιότητας. Η εκροή-στόχος του συγκεκριμένου προτύπου αποτελούν οι περιβαλλοντικές επιδόσεις ενός οργανισμού. Το παρών πρότυπο επιβεβαιώνει την τάση των χωρών για την περιβαλλοντική προστασία παγκοσμίως και έχει οδηγήσει έναν αυξανόμενο αριθμό επιχειρήσεων στην πιστοποίηση κατά ISO Το ISO έχει διακλαδική εφαρμογή ωστόσο η χρήση του επικεντρώνεται σε κλάδους υψηλής περιβαλλοντικής όχλησης. (Δερβιτσιώτης και Λαγοδήμος, 2007) Ιστορικά η έννοια του προτύπου βρίσκεται στα πορίσματα του συνεδρίου των Ηνωμένων Εθνών για το περιβάλλον και την ανάπτυξη (Ρίο 1992). Μέσα από εκεί προκειμένου να μετουσιωθεί η δέσμευση της διεθνούς κοινότητας για την προστασία του περιβάλλοντος ξεκίνησαν να αναπτύσσονται τα πρώτα εθνικά πρότυπα (Βρετανία BS7750). Η ανάγκη για τη δημιουργία ενός διεθνώς αναγνωρισμένου προτύπου για τη διαχείριση του περιβάλλοντος σε συνδυασμό με την μεγάλη εξάπλωση του προτύπου για την ποιότητα ISO 9001 οδήγησαν στην πρώτη έκδοση του διεθνούς προτύπου ISO το Η πρώτη αυτή έκδοση συνέβαλε ουσιαστικά στη διαμόρφωση γενικών απαιτήσεων των πρότυπων συστημάτων διαχείρισης εισάγοντας την έννοια της συνεχούς βελτίωσης ως κεντρική απαίτηση. Η υιοθέτηση περιβαλλοντικών συστημάτων διαχείρισης σαν πλαίσιο για την ενοποίηση των εταιρικών περιβαλλοντικών προγραμμάτων, πολιτικών και πρακτικών αυξάνεται εξίσου στις εθνικές και πολυεθνικές εταιρίες ανά τον κόσμο. Πολλές επιχειρήσεις όπου υιοθετούν περιβαλλοντικά συστήματα διαχείρισης ακολουθούν βιομηχανικά πρότυπα όπως το ISO Το ISO προϋποθέτει τη δημιουργία ενός συστήματος εισαγωγής και λειτουργίας περιλαμβάνοντας ένα σαφές οικοδόμημα υπευθυνότητας για διαχείριση του περιβάλλοντος, προγράμματα για εκπαίδευση-αγνώση- Πανεπιστήμιο Πειραιώς Page 17

18 ανταγωνιστικότητα μεταξύ όλων των εργαζομένων, εσωτερική και εξωτερική επικοινωνία του συστήματος διαχείρισης περιβάλλοντος, σύστημα περιβαλλοντικής τεκμηρίωσης, σύστημα διαχείρισης τεκμηρίωσης, διεργασίες για λειτουργικό έλεγχο περιβαλλοντικών επιπτώσεων καθώς και πλάνο άμεσης ετοιμότητας και απόκρισης σε περίπτωση μη αναμενόμενου περιβαλλοντικού κινδύνου. (Morrow and Rondinelli, 2002) Για τους Jiang and Bansal (2003) το πρότυπο περιβαλλοντικής διαχείρισης ISO είναι ένα αποδοτικό σύστημα περιβαλλοντικής διαχείρισης το οποίο παρέχει μια συστημική προσέγγιση στα περιβαλλοντικά ζητήματα ενός οργανισμού. Αρχικά το πρότυπο έχει ως σκοπό να μειώσει τις αρνητικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις διαμέσου του ελέγχου διαδικασιών και των τεχνολογικών καινοτομιών. Δεύτερον, δίνει έμφαση στη συνεχή βελτίωση όπου συνηγορεί στην δημιουργία γενικευμένης συμπεριφοράς ή εταιρικής κουλτούρας όπου δεν σταματάει με την συμμόρφωση των απαιτήσεων και των κανόνων αλλά προσπαθεί να τους υπερβεί προς μακροπρόθεσμο όφελος του οργανισμού. Τρίτον προϋποθέτει δομημένες διαδικασίες για την αναγνώριση και λύση των προβλημάτων που ανακύπτουν για να γίνουν βελτιώσεις και συμπεριλαμβάνει προϋποθέσεις για προγράμματα εκπαίδευσης εργαζομένων, τεκμηρίωση εγγράφων και διαδικασία επιθεώρησης του συστήματος. Η εκπαίδευση και η συστηματική τεκμηρίωση σκοπεύουν να μειώσουν την διακύμανση στις περιβαλλοντικές αποκλίσεις κατά τη διάρκεια των περιβαλλοντικών τιμών παρακολούθησης. Η διαδικασία της επιθεώρησης του συστήματος διαχείρισης συμβάλλει στη διατήρηση ή στην υπέρβαση των απαιτήσεων και έυρεση ευκαιριών για περεταίρω βελτιώση σε τομείς που παρουσιάζονται Πρότυπο κοινωνικής μέριμνας και ευθύνης SA 8000 Το πρότυπο SA 8000 είναι αρκετά διαδεδομένο σαν το πρώτο σημείο αναφοράς που βασίζεται στις πρακτικές εργασίας. Η αρχή του προτύπου SA 8000 τείνει να δημιουργήσει επιπρόσθετο όφελος στην αλυσίδας αξίας που δεν θα εφαρμόζεται εσωτερικά μόνο στην εκάστοτε επιχείρηση αλλα και στην διαχείριση της αλυσίδας αξίας των προμηθευτών. Το πρότυπο SA 8000 προήλθε από το CEPPA (Economic Priorities Πανεπιστήμιο Πειραιώς Page 18

19 Accreditation Agency), και ο στόχος του ήταν η έκδοση ενός διεθνούς προτύπου που πιστοποιεί τις κοινωνικά υπεύθυνες εργασίες. Το πρότυπο εφαρμόζεται ανεξαρτήτως φύσης, μεγέθους, ιδιοκτησίας του οργανισμού και συγκεκριμένα για τις συνθήκες εργασίας απαιτεί να πληρούνται οι κάτωθι προϋποθέσεις: Από τους εργοδότες να μην προσλαμβάνουν εργαζόμενους κάτω από την ηλικία των 15 ετών Να μην αναγκάζουν τους εργαζόμενους να δουλεύουν παρά τη θέληση τους Να λαμβάνουν τα απαραίτητα προστατευτικά μέτρα ώστε να διασφαλίζουν την υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων Οι εργαζόμενοι να δημιουργούν και να γίνονται μέλη σωματείων της επιλογής τους ελεύθερα Να απαγορεύεται η φυλετική και η κάθε είδους διάκριση Οι εργοδότες να μην χρησιμοποιούν ή να επιδοκιμάζουν παράνομες πρακτικές Οι εργαζόμενοι να πληρώνονται τουλάχιστον με το κατώτατο μισθό. Το ωράριο πρέπει να περιοριστεί σε 48 ώρες ανά εβδομάδα και οι υπερωρίες σε 12 ώρες την εβδομάδα Πρότυπο Διαχείρισης Υγιεινής και Ασφάλειας Εργασίας OHSAS Το πρότυπο υγιεινής και ασφάλειας της εργασίας OHSAS εκδόθηκε το 1999 και δεν έχει αναθεωρηθεί μέχρι σήμερα. Εκροή-στόχος του προτύπου αυτού είναι οι επιδόσεις υγιεινής και ασφάλειας των εργαζομένων σε έναν οργανισμό. Σκοπός του προτύπου είναι η συστηματική διαχείριση των παραγόντων που οδηγούν σε ασφαλές περιβάλλον εργασίας. Παρά την έλλειψη επίσημων στοιχείων, ιστοσελίδες ενημέρωσης αναφέρουν περισσότερους από 2000 οργανισμούς πιστοποιημένους κατά OHSAS έως το τέλος του Το πρότυπο έχει διακλαδική εφαρμογή Πρότυπο Διαχείρισης Ασφάλειας Τροφίμων ISO 2200 Το πρότυπο διαχείρισης ασφάλειας τροφίμων ISO εκδόθηκε το 2005 ως μια πρώτη προσπάθεια ένταξης του ελέγχου των κινδύνων που σχετίζονται με την παραγωγή και διάθεση τροφίμων σε ένα πρότυπο σύστημα διαχείρισης. Εκροή στόχος του προτύπου είναι οι επιδόσεις ασφάλειας τροφίμων που αφορά όλους τους οργανισμούς που άμεσα ή έμμεσα εμπλέκονται στον ευρύτερο κύκλο παραγωγής και διάθεσης των προϊόντων αυτών. Πανεπιστήμιο Πειραιώς Page 19

20 Σκοπός του προτύπου αποτελεί η ενσωμάτωση των αρχών του συστήματος HACCP (Hazard Analysis and Critical Control Points) σε ένα ολοκληρωμένο σύστημα διοίκησης. Στόχος της προσπάθειας αυτής ήταν η υπέρβαση των εγγενών συστημικών αδυναμιών του κλασσικού HACCP που αποτελούσαν εμπόδιο στην αποτελεσματική εφαρμογή του. Σημειώνεται ότι η μορφή παρουσίασης των απαιτήσεων του προτύπου ISO ταυτίζεται σχεδόν με αυτή του ISO Η μόνη σημαντική διαφοροποίηση των δυο προτύπων εντοπίζεται στην τέταρτη ενότητα απαιτήσεων όπου η πραγμάτωση προϊόντος στο πρότυπο ISO 9001 έγινε έλεγχος προϊόντος στο πρότυπο ISO Κίνητρα Πιστοποίησης Αρχικά λόγω της εστίασης στο Πρότυπο Σύστημα Διαχείρισης για την ποιότητα ISO αναζητήθηκαν χαρακτηριστικά του προτύπου που οι οργανισμοί τα βιώσαν μέσα από την διάρκεια της χρήσης του καθώς και τα κίνητρα υιοθέτησης του προτύπου. Οι Rayner and Porter (1991) βάσει της έρευνας που πραγματοποίησαν για την υιοθέτηση του προτύπου BS5750/ISO 9000 σε βρετανικές μεσαίες επιχειρήσεις κατέδειξαν ότι την χρονική περίοδο από το 1980 και έπειτα οι επιχειρήσεις παρουσίαζαν ένα αυξημένο ενδιαφέρον για την διασφάλιση της ποιότητας και πιο συγκεκριμένα για τα πρότυπα συστήματα διαχείρισης ποιότητας. Τα κίνητρα των επιχειρήσεων για την υιοθέτηση του προτύπου διαχείρισης ποιότητας την δεδομένη χρονική περίοδο βάσει ποσοστών της έρευνας ήταν: Το 35% των ερωτηθέντων ανέφερε την άμεση πίεση από τους πελάτες, το 15% η έμμεση πίεση των πελατών για πιστοποίηση, το 15% για να κερδίσει ένα βασικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, το 15% για να εισχωρήσει σε νέες αγορές το 10% για να βελτιώσει την ποιότητα του προϊόντος ιδίως στον τομέα της εστίασης, το 10% για να ευθυγραμμιστεί με τα υψηλά στάνταρ βαθμονόμησης των πελατών του. Σύμφωνα με διάφορους μελετητές τα κίνητρα υιοθέτησης του προτύπου υπόκεινται σε αρκετές κατηγοριοποιήσεις. Σύμφωνα με τους Lipovatz et al. (1999) τα κίνητρα διαχωρίζονται σε εσωτερικά και εξωτερικά. Βάσει της έρευνας τους τα εξωτερικά Πανεπιστήμιο Πειραιώς Page 20

21 κίνητρα είναι αυτά που επικρατούν στη πλειονότητα των περιπτώσεων και αυτά τα κίνητρα εκτός της παροδικότητας του χαρακτήρα τους είναι συνδεδεμένα με την πίεση της αγοράς για την πιστοποίηση και τις προεκτάσεις της όπως, η νομοθεσία που επιβάλλει την πιστοποίηση των οργανισμών για περιπτώσεις όπως οι συμμετοχές σε διαγωνισμούς του δημοσίου ή του ιδιωτικού τομέα. Τα εσωτερικά κίνητρα είναι τα κίνητρα που αφορούν το εσωτερικό κομμάτι λειτουργίας της επιχείρησης έχουν πιο ουσιαστικό χαρακτήρα και ευρύτερο χρονικό ορίζοντα και υιοθετούνται από την ανάγκη για περεταίρω βελτίωση και ανάπτυξη των κρίσιμων λειτουργιών όπως η καλύτερη προσφερόμενη ποιότητα του προϊόντος και ο έλεγχος εκροής-στόχου. Οι Jones et al. (1997) χωρίζουν τα κίνητρα βάσει των λόγων που έχει ο εκάστοτε οργανισμός για να υιοθετήσει το πρότυπο. Στους αναπτυξιακούς λόγους όπου, κυριαρχεί η επιθυμία να βελτιωθούν οι εσωτερικές λειτουργίες της επιχείρησης γιατί αναγνωρίζεται το γεγονός ότι οι αστοχίες κοστίζουν στην ποιότητα του τελικού προϊόντος και μέσα από την βελτίωση της συμμόρφωσης και της τυποποίησης θα μπορεί να προσφέρει προϊόντα υψηλότερης αξίας. Επίσης η ανάγκη για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και απόδοσης ενός οργανισμού σε σχέση με τους υπόλοιπους ανταγωνιστές χαμηλώνοντας το κόστος, αυξάνοντας την παραγωγικότητα, ενισχύοντας την πελατοκεντρική προσέγγιση και εν συνεχεία τη γενικότερη έκφανση απόδοσης της επιχείρησης. Στους μη αναπτυξιακούς λόγους όπου χαρακτηρίζονται από την ανάγκη για την πιστοποίηση κυρίως από την άμεση και διαρκή πίεση των πελατών. Επίσης χαρακτηρίζονται από την επιθυμία να εξασφαλιστεί ότι ο οργανισμός δε θα αποκλειστεί από τις μελλοντικές εξελίξεις ή από μελλοντικές ευκαιρίες σε νέες αγορές. Σε αυτό το στάδιο η πρωταρχική πίεση δεν είναι η ίδια με την παραπάνω αλλά σχετίζεται περισσότερο με την διαπίστωση ότι οι πελάτες μελλοντικά θα έχουν την πιστοποίηση ως απαιτούμενο για συνεργασία όπως και οι νέες αγορές που θα έχουν την πιστοποίηση ως προϋπόθεση (εξαγωγές, συμμετοχή σε διαγωνισμούς, τροφοδοσία δημοσίου τομέα). Εν συνεχεία αναγνωρίζεται η πιστοποίηση ως εργαλείο και ως μέσο να μπορεί να υφίσταται εφ όσον οι ανταγωνιστές θα είναι πιστοποιημένοι και εν τέλει η πιστοποίηση λειτουργεί ως χρήσιμο εργαλείο μάρκετινγκ και δημοσίων σχέσεων γιατί θα μπορούν να Πανεπιστήμιο Πειραιώς Page 21

22 διαφημίζουν την πιστοποίηση στους μελλοντικούς πελάτες και θεωρούν ότι αυτός ο παράγοντας είναι ικανός ώστε να κάνει τους πελάτες να αναθεωρήσουν για την υφιστάμενη εταιρία και να προχωρήσουν σε σύναψη συμφωνίας. Οι Wenmoth and Dubbin (1994) χώρισαν τα κίνητρα πιστοποίησης σε δύο κύριες κατηγορίες, την φωτισμένη κατηγορία και την απελπισμένη κατηγορία. Ο Buttle (1997) στην έρευνα που πραγματοποίησε για τα κίνητρα και τα πλεονεκτήματα του ISO 9000 στο Ηνωμένο Βασίλειο έθεσε δέκα λόγους πιστοποίησης και ζήτησε από τους συμμετέχοντες οργανισμούς να βαθμολογήσουν αυτούς που θεωρούν σημαντικότερους για την πιστοποίηση. Οι λόγοι που πήραν την υψηλότερη βαθμολογία από αυτούς τους οργανισμούς παρουσιάζονται με σειρά προτίμησης: 1. Η πίεση για πιστοποίηση από μελλοντικούς πελάτες, 2. Η αύξηση απόδοσης των λειτουργιών 3. Η διατήρηση/αύξηση του μεριδίου αγοράς, 3. Η βελτίωση της ποιότητας των υπηρεσιών 5. Η πίεση από την πλευρά των πελατών 6. Η επιθυμία να χρησιμοποιηθεί το ISO 9000 σαν εργαλείο διαφήμισης, 7. Να κάνει τις λειτουργίες του οργανισμού πιο αποδοτικές, 8. Να βελτιώσει την ποιότητα των προϊόντων, 9. Να παρέχει απόδειξη δέσμευσης στην Διοίκηση Ολικής Ποιότητας, 10. Να επιτευχθεί μείωση κόστους. Εν κατακλείδι παρότι υπάρχουν αρκετές διαφοροποιήσεις ανάμεσα στους ερευνητές για την ονομασία και τυπολογία των κινήτρων είναι προτιμότερο τα κίνητρα να χωριστούν σε εσωτερικά και εξωτερικά. Όπου τα εσωτερικά ανακύπτουν στην ανάγκη για μια ουσιαστική αναδιοργάνωση της εταιρικής λειτουργίας που είναι εναρμονισμένη με τις απαιτήσεις του προτύπου και θα βοηθήσει στην καλύτερη και αποδοτικότερη λειτουργία ενός οργανισμού και στα εξωτερικά όπου ο οργανισμός αφουγκράζεται την ανάγκη και τις πιέσεις των εξωτερικών παραγόντων όπως οι πελάτες η νομοθεσία και προχωράει σε μια τυπική πιστοποίηση χωρίς την περεταίρω εμβάθυνση προκειμένου να ανταπεξέλθει στη πίεση και να χρησιμοποιήσει την πιστοποίηση σαν ένα εργαλείο προώθησης και διαφήμισης. Διαγραμματικά θα τα κίνητρα ή οι λόγοι υιοθέτησης του προτύπου διαχείρισης ποιότητας θα μπορούσαν να αποτυπωθούν ως εξής: Πανεπιστήμιο Πειραιώς Page 22

23 Εσωτερικά Κίνητρα Πίνακας 1:Κίνητρα Πιστοποίησης Εξωτερικά Κίνητρα Αύξηση απόδοσης λειτουργίας της Πίεση για πιστοποίηση από επιχείρησης πελάτες και νομοθεσία Βελτίωση ποιότητας υπηρεσιών Πιστοποίηση σαν εργαλείο διαφήμισης και προώθησης Βελτίωση ποιότητας προϊόντων Μείωση κόστους Αποτελεσματικότερος έλεγχος εκροής-στόχου Εργαλείο για εξαγωγές Ανάπτυξη εσωτερικής τυποποίησης Πίεση από ανταγωνιστές Συμμόρφωση με πελατοκεντρική προσέγγιση Θεώρηση πιστοποίησης ως όπλο για διατήρηση μεριδίου αγοράς 2.4 Πιστοποίηση εφαρμογής συστήματος διαχείρισης Σημαντική παράμετρος της εφαρμογής της πιστοποίησης ενός προτύπου συστήματος διαχείρισης είναι οι αναγνωρισμένοι φορείς πιστοποίησης που έχουν τη δυνατότητα να παρέχουν ανεξάρτητες και αξιόπιστες πιστοποιήσεις εφαρμογής. Ένας οργανισμός προκειμένου να αποδείξει τεκμηριωμένα ότι λειτουργεί σύμφωνα με τις απαιτήσεις ενός Προτύπου Συστήματος Διαχείρισης στοχεύει στην πιστοποίηση από ένα τρίτο ανεξάρτητο σώμα. Όμως για να έχει νόημα η πιστοποίηση εφαρμογής πρέπει ο ανεξάρτητος φορέας που πιστοποιεί να είναι αξιόπιστος και να διασφαλίζεται η ικανότητα να χορηγεί πιστοποιητικά εφαρμογής του προτύπου. Η πιστοποίηση ενός οργανισμού ακολουθεί μια δομημένη διαδικασία που αφορά στην επιθεώρηση του Πανεπιστήμιο Πειραιώς Page 23

24 οργανισμού και ολοκληρώνεται με την έκδοση του σχετικού πιστοποιητικού συμμόρφωσης. Η επιθεώρηση που διεξάγει ο φορέας πιστοποίησης στον ενδιαφερόμενο οργανισμό αναφέρεται ως ανεξάρτητη επιθεώρηση τρίτου μέρους. Στην Ελλάδα δεν έχει δημιουργηθεί επίσημος εθνικός κατάλογος φορέων πιστοποίησης. Πλέον όμως στην Ελλάδα δραστηριοποιούνται περισσότεροι από 20 φορείς με αντικείμενο εργασιών την πιστοποίηση κάποιων προτύπων συστημάτων διαχείρισης. Δύο από αυτούς είναι δημόσιοι οργανισμοί (ΕΛΟΤ και ΕΚΕΒΥΛ) ενώ οι υπόλοιποι είναι ιδιωτικές επιχειρήσεις που αρκετές από αυτές λειτουργούν σαν τοπικά παραρτήματα διεθνών οργανισμών πιστοποίησης. Η ικανότητα ενός φορέα πιστοποίησης να πραγματοποιεί αξιόπιστες ανεξάρτητες επιθεωρήσεις κατοχυρώνεται μέσω της διαπίστευσης του φορέα. Αυτό διενεργείται από διεθνώς αναγνωρισμένους οργανισμούς με την σχετική άδεια διαπίστευσης. Στην Ελλάδα διαπιστεύσεις για πολλά Πρότυπα Συστήματα Διοίκησης χορηγούνται από το Εθνικό Συμβούλιο Διαπίστευσης (ΕΣΥΔ). Για την παροχή της διαπίστευσης σε έναν φορέα πιστοποίησης αξιολογείται η ακεραιότητα και η τεχνική ικανότητα του φορέα σύμφωνα με τις απαιτήσεις του προτύπου EN Υπάρχουν επίσης κριτήρια για την αξιολόγηση του προσωπικού που χρησιμοποιούν οι διαπιστευμένοι φορείς πιστοποίησης για τη διενέργεια των επιθεωρήσεων για πιστοποίηση. Προαπαιτούμενο είναι ο επικεφαλής επιθεωρητής (Lead Auditor) να είναι εγγεγραμμένος στο διεθνές μητρώο πιστοποιημένων επιθεωρητών (IRCA) και να έχει συμμετάσχει σε ορισμένο αριθμό πιστοποιήσεων προκειμένου να έχει αποκτήσει τα εχέγγυα πείρας και αξιοπιστίας που απαιτούνται. 2.5 Σύμβουλος εφαρμογής Εισαγωγή Από τις αρχές της δεκαετίας του 1970 με την εξέλιξη των οργανισμών και τη δραστηριοποίηση τους σε μεγαλύτερο εύρος οικονομίας και παραγωγής ξεκίνησε να Πανεπιστήμιο Πειραιώς Page 24

25 διαφαίνεται η ανάγκη για εξειδικευμένη συμβουλευτική για τομείς του οργανισμού που απαιτούσαν επίλυση ή και αναμόρφωση ώστε να επιτευχθούν τα επιθυμητά αποτελέσματα. Η παγκόσμια αγορά για συμβουλευτικές υπηρεσίες αυξήθηκε με μεγάλο ρυθμό την δεκαετία του Ενδεικτικά παρατηρήθηκε αύξηση στον κύκλο εργασιών των συμβουλευτικών εταιριών από 3 δισεκατομμύρια το 1980 σε 5 δισεκατομμύρια το 1986 και 10 δισεκατομμύρια το Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις για την Βρετανία το 1989 η αγορά που δραστηριοποιούνταν οι συμβουλευτικές εταιρίες είχε τζίρο 1 δισεκατομμυρίου και εταιρίες με κύκλο εργασιών άνω των 1,5 εκ. Λιρών προχώρησαν σε αύξηση του προσωπικού κατά 20%. Παρόμοια τάση για αύξηση των υπηρεσιών των συμβουλευτικών εταιριών σημειώθηκε και στις Ηνωμένες Πολιτείες όπου μεγαλύτερη ζήτηση είχαν οι νομικές, διαφημιστικές και οι οικονομικές υπηρεσίες συμβούλων. (Mitchell, 1994) Η καταγραφή της χρήσης εξωτερικών συμβούλων συνεχίζεται και για την δεκαετία του 1990 όπου συνεχίζεται η αυξημένη ανοδική της πορεία. Σύμφωνα με έρευνες το 95% των μικρομεσαίων επιχειρήσεων χρησιμοποίησαν εξωτερικούς συμβούλους το 2002 για την προηγούμενη τριετία (Bennett and Robson, 2002). Παρόλα αυτά οι υπηρεσίες των συμβούλων εμπεριέχουν αξιοσημείωτη πολυπλοκότητα και αβεβαιότητα στο αποτέλεσμα τους από τη πλευρά των οργανισμών λόγω ότι αυτές οι υπηρεσίες προσφέρουν άϋλα οφέλη που για να συγκεκριμενοποιηθούν πρέπει να υπάρξει μια ανταλλαγή γνώσης και εξειδίκευσης μεταξύ συμβούλου και εταιρίας. Αυτά τα χαρακτηριστικά κάνουν τη φύση των υπηρεσιών των συμβούλων δύσκολη τόσο στην διαδικασία επιλογής γιατί δεν γίνεται να υπάρχει αξιολόγηση έργου πριν γίνει η χρήση της υπηρεσίας όσο και η μετέπειτα αξιολόγηση καθώς δεν μπορεί να καθοριστεί το μέγεθος της συμβολής των υπηρεσιών των συμβούλων. (Bennet and Smith, 2004) Γενικότερα η χρήση εξωτερικών συμβούλων έχει αποκτήσει και διατηρήσει μεγάλη δυναμική σε ένα περιβάλλον που πλέον ξεφεύγει από τα εγχώρια σύνορα και μετατρέπεται σε άκρως ανταγωνιστικό και διεθνές. Όπως ήταν αναμενόμενο η χρησιμοποίηση εξωτερικών συμβούλων επεκτάθηκε και στον χώρο των προτύπων συστημάτων διοίκησης ποιότητας καθώς μαζί με την άνοδο των τελευταίων στο χώρο των οργανισμών δραστηριοποιήθηκαν εταιρίες που στοχεύουν στην παροχή υπηρεσιών Πανεπιστήμιο Πειραιώς Page 25

26 αρωγής για την εισαγωγή ενός οργανισμού σε κάποιο από τα πρότυπα συστήματα διοίκησης ποιότητας και διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο για την έκβαση και την ομαλή υλοποίηση του προτύπου συστήματος. Στην διεθνή βιβλιογραφία αν και ο ρόλος του συμβούλου επηρεάζει κατά πολύ το αποτέλεσμα και την ποιότητα της εφαρμογής του προτύπου στον οργανισμό είναι περιορισμένες οι αναφορές που έχουν γίνει για την ποιότητα των υπηρεσιών που εκείνος ή η ομάδα του προσφέρει στον εκάστοτε οργανισμό. Οι Viadiu et al. (2002) είχαν πραγματοποιήσει έρευνα για την ποιότητα των συμβούλων εφαρμογής προτύπων συστημάτων διαχείρισης σε ένα δείγμα επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στο τομέα της Βόρειας Ισπανίας. Από τα ευρήματα τους καταδεικνύεται ότι το 80% των επιχειρήσεων που συμμετείχαν στην έρευνα προσέλαβε εξωτερικούς συμβούλους προκειμένου να εγκαταστήσει το σύστημα ποιότητας ISO Η αυξανόμενη ζήτηση απόκτησης και πιστοποιημένης εφαρμογής του προτύπου από τους οργανισμούς οδήγησε βαθμιαία και στην ζήτηση συμβούλων εφαρμογής και εγκατάστασης που θα μπορούσαν να κάνουν αυτή τη δουλειά παρέχοντας τη μέγιστη αρωγή στην εταιρία. Οι Ton Van Der Wiele and Alan Brown (1997) σε έρευνα που πραγματοποίησαν σε Αυστραλιανές μικρομεσαίες επιχειρήσεις παρατήρησαν ότι ακόμη και οι μικρότερες επιχειρήσεις προσλάμβαναν σύμβουλο εφαρμογής για να παρέχει συμβουλές και να κάνει τις απαραίτητες ενέργειες για να εγκαταστήσει το πρότυπο παρότι τις περισσότερες φορές κρινόταν ότι η αμοιβή του ήταν ακριβή. Οι Gustafsson et al. (2001) βάσει των ευρημάτων της έρευνας τους σε Σουηδικές επιχειρήσεις κατέδειξαν ότι το 15% του συνόλου των ερωτηθέντων επιχειρήσεων χρησιμοποίησε εξωτερικό σύμβουλο εφαρμογής κατά τη διάρκεια της υλοποίησης και κατά τη διάρκεια της πιλοτικής λειτουργίας του ISO Στην περίπτωση της Ελλάδας η έρευνα των Lipovatz et al. (1999) ανάμεσα σε επιχειρήσεις που είχαν πιστοποιηθεί με ISO 9000 και δραστηριοποιούνταν σε ένα μεγάλο φάσμα υπηρεσιών και προϊόντων έδειξε ότι σχεδόν τα ¾ των επιχειρήσεων προσέλαβαν εξωτερικούς συμβούλους εφαρμογής προκειμένου να εγκαταστήσουν το σύστημα ποιότητας ISO Το μεγαλύτερο ποσοστό καταγράφηκε σε οργανισμούς όπου εντάσσονται στον κατασκευαστικό τομέα όπου το 80% των εταιριών χρησιμοποίησε εξωτερικό σύμβουλο εφαρμογής. Ο τομέας που Πανεπιστήμιο Πειραιώς Page 26

27 εμφάνισε την μικρότερη χρήση συμβούλων εφαρμογής είναι ο τομέας παροχής υπηρεσιών με 41% στο σύνολο τους. Τέλος η συμβολή του εξωτερικού συμβούλου στην αρχική φάση της υλοποίησης κρίνεται απαραίτητη στο 70% των οργανισμών συνολικά. Αντιθέτως από τους οργανισμούς που λειτουργούν ως παραρτήματα πολυεθνικών εταιριών το 47% των οργανισμών κρίνουν ως απαραίτητη την παρουσία του συμβούλου εφαρμογής για τη φάση της υλοποίησης. Αυτό μπορεί να εξηγηθεί από το γεγονός ότι η μητρική εταιρία έχει μεταδώσει την τεχνογνωσία και το know-how της υλοποίησης απευθείας στην θυγατρική εταιρία. Επίσης, στην έρευνα των Gonzalez et al (2004) ανάμεσα σε εταιρίες στην περιοχή της Βόρειας Ισπανίας και Πορτογαλίας (αναλογία 1001 και 675) έγινε σαφές ότι η παρουσία εξωτερικού συμβούλου ήταν απαραίτητη και κομβικής σημασίας για το 86.6% του δείγματος στην φάση της υλοποίησης του συστήματος ποιότητας ISO Εξίσου σημαντικό είναι να αναφερθούμε πιο συγκεκριμένα στον ρόλο που διαδραματίζει ο εξωτερικός σύμβουλος κατά τη διάρκεια της φάσης της υλοποίησης και της εύρυθμης λειτουργίας του προτύπου συστήματος διαχείρισης ποιότητας στην έκφανση του οργανισμού. Ο Viadiu (2005) σκιαγραφεί το εύρος και το βαθμό της χρησιμοποίησης των εξωτερικών συμβούλων εφαρμογής. Το εύρος των λειτουργιών εκτείνεται σε εσωτερικές λειτουργίες της επιχείρησης όπως την εκπαίδευση των στελεχών και τη προετοιμασία τους για την υλοποίηση και την προσαρμογή στα νέα δεδομένα του προτύπου ποιότητας έως τις λειτουργίες της προετοιμασίας για τις εσωτερικές επιθεωρήσεις της λειτουργίας και για να εποπτεύεται η εύρυθμη λειτουργία του συστήματος μετά από την πιστοποίηση της εφαρμογής. Επίσης πολλές φορές περιλαμβάνεται και η συγγραφή του εγχειριδίου ποιότητας όπως και η χαρτογράφηση των διεργασιών της επιχείρησης από τον σύμβουλο. Στην έρευνα των Gonzalez et al. (2004) καταγράφονται οι διεργασίες που αφορούν το σύστημα ποιότητας και τις οποίες επιτελούν συνήθως οι εξωτερικοί σύμβουλοι εφαρμογής. Ενδεικτικά αυτές είναι: Η προετοιμασία εσωτερικών επιθεωρήσεων, η μετάβαση στο ISO 9001, η βελτίωση διαφόρων δραστηριοτήτων, η προετοιμασία των εξωτερικών επιθεωρήσεων, η εκπαίδευση και εξειδίκευση, η διατήρηση της απόδοσης του συστήματος, η Πανεπιστήμιο Πειραιώς Page 27

28 τεκμηρίωση, η περιβαλλοντική διαχείριση, η χαρτογράφηση, η υλοποίηση του προτύπου TS και προαιρετικά η εισαγωγή στο μοντέλο επιχειρηματικής αριστείας EFQM. Στην Ελληνική βιβλιογραφία σύμφωνα με τους Λαγοδήμο και Δερβιτσιώτη (2007) η χρησιμοποίηση του συμβούλου ποικίλλει ανάλογα με τις ανάγκες ενός οργανισμού και εκτείνεται σε ένα ευρύ φάσμα υπηρεσιών. Η αλυσίδα των ενεργειών που πραγματοποιεί ως επί τω πλείστον ένας σύμβουλος εφαρμογής είναι: Η ερμηνεία των απαιτήσεων του προτύπου Η αναγνώριση των διεργασιών του οργανισμού Η ανάλυση των αποκλίσεων μεταξύ της υφιστάμενης λειτουργίας του οργανισμού και των απαιτήσεων του προτύπου Ο σχεδιασμός νέων διεργασιών για τη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις του προτύπου Η προετοιμασία-συγγραφή εγγράφων τεκμηρίωσης Ο σχεδιασμός εντύπων επικοινωνίας Η κωδικοποίηση εγγράφων τεκμηρίωσης Η παροχή απαιτούμενης εκπαίδευσης στο προσωπικό Η αρωγή στην ορθολογική οργάνωση της εταιρίας Η αρωγή στην επιλογή του κατάλληλου εξοπλισμού Η παρακολούθηση της πρώτης εφαρμογής και αντιμετώπισης δυσλειτουργιών Η διενέργεια εσωτερικών επιθεωρήσεων πριν από την τελική πιστοποίηση Η αναθεώρηση- βελτιστοποίηση του συστήματος όταν αυτό απαιτήθηκε Μέτρηση ποιότητας συμβούλου εφαρμογής Σημαντική παράμετρος για την μέτρηση της ικανοποίησης ενός οργανισμού από τον σύμβουλο εφαρμογής είναι κατά πόσο οι προσφερόμενες υπηρεσίες συγκεκριμενοποιούνται και μετριούνται και πως αποτυπώνεται στην αντίληψη του οργανισμού ως προσφερόμενη ποιότητα. Στο τομέα της ποιότητας των υπηρεσιών που προσφέρει ένας σύμβουλος εφαρμογής στον οργανισμό που αναλαμβάνει να Πανεπιστήμιο Πειραιώς Page 28

29 εγκαταστήσει το σύστημα ποιότητας οι Viadiu et al. (2002) διατύπωσαν ορισμένα ερωτήματα που συγκεκριμενοποιούν τις προσφερόμενες υπηρεσίες και το αποτέλεσμα που αποτελεί την αντιλαμβανόμενη ποιότητα των υπηρεσιών από τον ενδιαφερόμενο οργανισμό. Η μεθοδολογία της αποτύπωσης της ποιότητας καταγράφεται με τη βοήθεια του πιο διαδεδομένου μοντέλου μέτρησης ποιότητας υπηρεσιών του SERVQUAL των Zeitham et al. (1990). Η λογική του έγκειται στο γεγονός ότι η πραγματική ποιότητα βρίσκεται στη διαφορά μεταξύ της προσδοκώμενης υπηρεσίας και της πραγματικής υπηρεσίας ερμηνευμένες από τον ίδιο τον ενδιαφερόμενο. Επίσης μπορούμε να αναφερθούμε στο μοντέλο του Gronroos (1990) όπου μετράει και εκείνο την προσφερόμενη ποιότητα και η διαφορά του από το μοντέλο SERVQUAL είναι ότι το μοντέλο του Gronroos εμπλέκει την ποιότητα με την εικόνα της επιχείρησης επείδη το image επηρεάζει τις προσδοκίες των πελατών για την υπηρεσία. Αυτό το μοντέλο παρουσιάζει συνολικά προσδοκώμενη ποιότητα σαν μίξη τριών παραγόντων. 1) Η τεχνική ποιότητα των αποτελεσμάτων, 2) Η λειτουργική κατεύθυνση των διεργασιών, 3) Η επιχειρησιακή εικόνα (image). Γενικότερα στη βιβλιογραφία αποτυπώνεται η δυσκολία που αντιμετώπιζαν διαχρονικά ερευνητές και οργανισμοί ώστε να μετρήσουν την ποιότητα μιας μη απτής υπηρεσίας όπως οι συμβουλευτικές υπηρεσίες. H χρήση των επαγγελματικών υπηρεσιών των συμβούλων λόγω της ιδιαίτερης φύσης της απαιτεί επενδύσεις σε χρόνο, σε χρήματα και προσωπικό του οργανισμού χωρίς καμία απτή εγγύηση για επιτυχημένο αποτέλεσμα. Τα κριτήρια και οι διαδικασίες αξιολόγησης που χρησιμοποιούνται από τους υποψήφιους πελάτες-αγοραστές αφορούν κυρίως απτά αγαθά Mitchell (1994). Όπως έχει σημειωθεί και προηγουμένως η ζήτηση για την πιστοποίηση του προτύπου έφερε και μεγάλη ζήτηση σε συμβούλους που θα μπορούσαν να συμβάλλουν σε αυτή την κατεύθυνση και αναζητήθηκαν τα κριτήρια που βασίζεται ένας οργανισμός προκειμένου να εμπιστευτεί τον εκάστοτε σύμβουλο Κριτήρια επιλογής συμβούλου Οι Dawes et al. (1992) βλέποντας τη ραγδαία ζήτηση σε επαγγελματίες συμβούλους μέσα από την ερευνητική διαδικασία προσπάθησαν να αξιολογήσουν τα κριτήρια που Πανεπιστήμιο Πειραιώς Page 29

30 χρησιμοποιούν επιχειρήσεις προκειμένου να προσλάβουν τους συμβούλους που θεωρούν ότι θα τους βοηθήσουν. Αυτή η έρευνα επεκτάθηκε κυρίως στους χώρους των τομέων όπως το ΙΤ, η Διοίκηση Ανθρωπίνων Πόρων, ο Οικονομικός Σχεδιασμός και το Μάρκετινγκ. Επίσης εξετάζεται αν η συχνότητα που χρησιμοποιείται ο ίδιος σύμβουλος επηρεάζει το κριτήριο επιλογής του. Ενδεικτικά τα δύο βασικά κριτήρια επιλογής συμβούλου είναι: α) Η γενική φήμη που έχει δημιουργήσει η εταιρία συμβούλων στην αγορά και β) Η φήμη για το πεδίο δράσης όπου εξειδικεύεται. Το τρίτο σημαντικότερο κριτήριο που καθορίζει την επιλογή είναι η προσωπική γνώση του οργανισμού για τον σύμβουλο που πρόκειται να συνεργαστεί μαζί του. Οι Day and Barksdale (1992) κατηγοριοποιούν την επιλογή ενός συμβούλου σε τέσσερις διαστάσεις. 1) Προηγούμενη εμπειρία, τεχνογνωσία και δυναμική του παρόχου υπηρεσιών, 2) Η κατανόηση των αναγκών και φιλοδοξιών του πελάτη από τον σύμβουλο, 3) Η ικανότητα του συμβούλου στην απρόσκοπτη επικοινωνία και 4) Η δυνατότητα του συμβούλου να συμμορφωθεί με τις ανάγκες και απαιτήσεις της επιχείρησης. Προγενέστερα οι Stock and Zinszer (1987) είχαν καταδείξει μια διαδικασία επιλογής επαγγελματικής συμβουλευτικής υπηρεσίας μέσα από οκτώ στάδια όπου ο οργανισμός 1) Αναγνωρίζει την ύπαρξη του προβλήματος, 2) Αποφασίζει εάν το πρόβλημα μπορεί να διευθετηθεί εσωτερικά ή εξωτερικά με την αρωγή ενός συμβούλου, 3) Προεπιλέγει πιθανούς συμβούλους όπου θα συνεργαστεί, 4) Συλλέγει πληροφορίες για τους συμβούλους, 5) Αξιολογεί τους συμβούλους, 6) Επιλέγει τον σύμβουλο, 7) Αναθέτει το πρόβλημα στον σύμβουλο και εν τέλει 8) Αξιολογεί την απόδοση του. Οι Bennet and Smith (2004) καταγράφουν τις πηγές που χρησιμοποιούν οι οργανισμοί προκειμένου να επιλέξουν εξωτερικούς συμβούλους. Αρχίζοντας με την πιο συχνή μέθοδο που είναι η προηγούμενη χρήση του συμβούλου συνεχίζουν τη καταγραφή με: 1) ένα δίκτυο επαφών ή προσωπική γνωριμία, 2) μέσω τραπέζης ή εντεταλμένου οικονομικού συμβούλου, 3) δια μέσω επιχειρηματικών δικτύων ιδιωτικού η δημοσίου συμφέροντος, 4) μέσω εμπορικών επιμελητηρίων, 5) μέσω επαγγελματικών ινστιτούτων ή εμπορικών ενώσεων, 6) μέσω άλλων συμβούλων. Επίσης τα τελευταία έτη δια μέσω ηλεκτρονικής αλληλογραφίας και τηλεφωνικών διαφημίσεων και από το διαδίκτυο γενικότερα. Πανεπιστήμιο Πειραιώς Page 30

31 Όπως είναι αναμενόμενο η εμπλοκή του συμβούλου στην διαδικασία της εγκατάστασης του συστήματος διαχείρισης ποιότητας σύμφωνα με την διεθνή βιβλιογραφία έχει και αρνητικά και θετικά στοιχεία διότι είναι μια δύσκολη διαδικασία όπου υπάρχουν παρεμβάσεις ενός τρίτου προσώπου (σύμβουλος εφαρμογής) στα ενδότερα μιας επιχείρησης και σε ευαίσθητα επιχειρησιακά δεδομένα. Επίσης δε πρέπει να παραγνωριστεί το γεγονός ότι το ανθρώπινο δυναμικό λειτουργεί αρκετά επιφυλακτικά στις επικείμενες παρεμβάσεις. Σύμφωνα με τον Viadiu (2002) μέσα από μια λίστα 14 πλεονεκτημάτων όπου αυτή καταρτίστηκε μέσω πληροφοριών από το μοντέλο EFQM και το ISO 9001 έδειξε ότι η συνεργασία με εξωτερικούς συμβούλους βάσει στατιστικών μετρήσεων κρίθηκε ικανοποιητική. Αυτά τα 14 πλεονεκτήματα δεν έχουν οικονομική βάσει αποκλειστικά αλλά αφορούν τομείς όπως η παραγωγικότητα, οι σχέσεις εμπιστοσύνης ως προς την ανώτατη ηγεσία, καθώς και την πελατοκεντρική προσέγγιση ενός οργανισμού. Αντίστοιχα σε αριθμό μικρομεσαίων επιχειρήσεων στην περιοχή της Βαλονίας του Βελγίου όπου επιδοτήθηκαν από το κράτος ώστε να έχουν την αρωγή εξωτερικών συμβούλων προκειμένου να αντιμετωπίσουν τρέχοντα ζητήματα τα 2/3 των επιχειρήσεων έδειξαν ικανοποιημένα από τις υπηρεσίες που προσέφεραν οι σύμβουλοι. Επίσης το 76,6% των οργανισμών θα σύστηνε τους σύμβουλους σε συναδέλφους τους και το 35,3% των επιχειρήσεων θα συνέχιζε την συνεργασία μαζί τους χωρίς την κρατική επιχορήγηση. Στα αρνητικά της συνεργασίας σημειώνεται η δυσκαμψία των συμβούλων στην αρωγή των οργανισμών για τις αλλαγές που προτείνονται καθώς και το υψηλό κόστος υπηρεσιών. (Lambrecht and Pirnay, 2005) Σε περιπτώσεις ειδικών οργανισμών όπου απαιτείται εξειδίκευση λόγω επικινδυνότητας και περιεχομένου εργασιών όπως η περίπτωση της εγκατάστασης του προτύπου ISO 9001 σε χημικά εργαστήρια τα δεδομένα μπορεί να διαφοροποιηθούν ως προς την συμβολή των συμβούλων εφαρμογής διότι πρέπει οι χειρισμοί να γίνονται από αποκλειστικά εξειδικευμένο προσωπικό. Τα εργαστήρια που αναθέτουν την υλοποίηση του προτύπου σε συμβούλους κερδίζουν οργανωσιακή ευελιξία μεν όμως κάποιες φορές Πανεπιστήμιο Πειραιώς Page 31

32 συναντούν την άρνηση του προσωπικού ως προς την ανώτερη διοίκηση γιατί θεωρούν ότι η ποιότητα της δουλειάς τους υποσκάπτεται. (Montes and Moreno, 2005) Για το τελευταίο κομμάτι αναφορικά με τον σύμβουλο εφαρμογής θα γίνεται μια προσπάθεια σκιαγράφησης του προφίλ που έχει χτιστεί με την πάροδο των ετών και με την προσφορά των υπηρεσιών του στους οργανισμούς. Κυρίως στην διεθνή βιβλιογραφία έχουν αποτυπωθεί σε μεγαλύτερο βαθμό τα χαρακτηριστικά των συμβούλων που αναλαμβάνουν να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους στους οργανισμούς. Αρχικά ο De Benito (1998) διαχωρίζει δύο τύπους συμβούλων. 1) Ο θεωρητικός σύμβουλος όπου λειτουργεί περισσότερο με το γράμμα των συμμορφώσεων του προτύπου και παρέχει μια τυποποιημένη μεθοδολογία που ακολουθείται με λεπτομέρεια από το προσωπικό της εταιρίας και 2) Ο πρακτικός σύμβουλος όπου συνήθως αντιμετωπίζει την υλοποίηση του συστήματος ποιότητας σαν να είναι διευθυντής έχοντας ενεργό ρόλο στα τρέχοντα ζητήματα υλοποίησης και στις διαδικασίες που απαιτούνται. Επιπροσθέτως κάποια χαρακτηριστικά που πρέπει να έχουν οι σύμβουλοι προκειμένου να μπορούν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις των αναγκών των πελατών ενδεικτικά έχουν σημειωθεί και από τους Kubr (1993) και Schein (1988) και έχουν ως εξής: 1)Εξοικείωση με ανάλυση και παροχή πληροφοριών. 2)Ανάγνωση και σκιαγράφηση των προβλημάτων του πελάτη και ανάληψη της ευθύνη των αποφάσεων. 3)Επίλυση προβλημάτων και συνεργασία με την ανώτερη διοίκηση για να υλοποιηθούν και να εφαρμοστούν λύσεις στους τομείς που χρειάζεται. 4)Συμβολή στην εδραίωση της συνεργασίας και δέσμευσης μεταξύ του προσωπικού στην επιχείρηση. 5)Προώθηση της μαθησιακής και εκπαιδευτικής λειτουργίας για τους υπαλλήλους της 6)Βελτίωση της αποτελεσματικότητας του οργανισμού, ανταμείβοντας τις κινήσεις και πρακτικές που τείνουν προς αυτή τη κατεύθυνση και αποθαρρύνοντας τις πρακτικές που δεν συμβάλλουν σε αυτή τη κατεύθυνση. Πανεπιστήμιο Πειραιώς Page 32

33 7)Διαθεσιμότητα στο να παρέχεται υποστήριξη και συμβουλές στο πελάτη σε περιπτώσεις ανάγκης, με γνώμονα την ικανοποίηση των συμφερόντων του/της ανά πάσα στιγμή. Επίσης ο McLachlin (1999) καθορίζει 6 σημεία-παράγοντες που καθορίζουν την επιτυχημένη εμπλοκή του συμβούλου στις ανάγκες του οργανισμού: 1)Ο σύμβουλος να διατείνει την υπευθυνότητα δίνοντας βάσει πρωτίστως στα συμφέροντα του πελάτη του. 2)Ο πελάτης να εμπλέκεται όπου είναι απαραίτητο και ουσιαστικό και να είναι έτοιμος να προχωρήσει σε αλλαγές όπου χρειάζονται 3)Να υπάρχει μια ξεκάθαρη συμφωνία η όποια μπορεί να είναι αποτυπωμένη ή όχι σε συμβόλαιο λαμβάνοντας υπόψη προσεκτικά τις απαιτήσεις και τις προσδοκίες του πελάτη 4)Ο πελάτης να ελέγχει την δέσμευση του συμβούλου τακτικά χρησιμοποιώντας ξεκάθαρες και τεκμηριωμένες συμφωνίες που θα λειτουργούν ως check points 5)Ο σύμβουλος να είναι ανταγωνιστικός 6)Να υπάρχει σύμπλευση μεταξύ πελάτη και συμβούλου σε καίρια ζητήματα όπως το μοντέλο της συμβουλευτικής, τις επιδιώξεις του πελάτη και τις αρμοδιότητες του συμβούλου. 2.6 Χρησιμότητα του προτύπου ISO 9001 στους οργανισμούς Για την τελευταία ενότητα της βιβλιογραφικής ανασκόπησης προτιμήθηκε η χρησιμότητα του προτύπου ISO 9001 για τις επιχειρήσεις. Στην διεθνή βιβλιογραφία καταγράφονται ως επί το πλείστον θετικά στοιχεία από τους οργανισμούς μετά την υλοποίηση και πλήρη λειτουργία του προτύπου ISO Εντούτοις, σημειώνονται και αρνητικά σημεία όπως η δυσκολία διαχείρισης της τεκμηρίωσης των εγγράφων και η μεγάλη γραφειοκρατία που σημειώνεται. Στην έρευνα των Van Der Wiele and Brown (1997) σημειώθηκαν κάποια πλεονεκτήματα που αποκόμισαν οι εταιρίες εγκαθιστώντας το πρότυπο. Με την σειρά Πανεπιστήμιο Πειραιώς Page 33

34 κατάταξης της έρευνας: 1) Αναγνώριση της ποιότητας, 2) Βελτίωση κατανόησης του προβλήματος 3) Αυξημένες υπηρεσίες προς τον πελάτη, 4) Βελτιωμένος διοικητικός έλεγχος, 5) Βελτιωμένη ποιότητα υπηρεσιών/προϊόντων, 6) Μεγαλύτερη συμμόρφωση και 7) Μεγαλύτερη συνεκτικότητα στον οργανισμό. Στην ίδια έρευνα σε αντίστοιχη ερώτηση για την δυσαρέσκεια των ερωτηθέντων για το πρότυπο, οι ερωτηθέντες απάντησαν ότι το κόστος υλοποίησης είναι αρκετά υψηλό καθότι περιλαμβάνει μέσα το κόστος αμοιβής των συμβούλων και των επιθεωρήσεων και τις υπερωρίες των υπαλλήλων του οργανισμού. Επίσης σημειώνεται δυσαρέσκεια για τον όγκο των εγγράφων που χρειάζονται για την προετοιμασία και τη λειτουργία του προτύπου κάθε φορά. Στην έρευνα των Lipovatz et al. (1999) οι Ελληνικές επιχειρήσεις που ερωτήθηκαν για τα πλεονεκτήματα του προτύπου που εγκατέστησαν ανέφεραν την μεγάλη βελτίωση της ποιότητας των προϊόντων και των υπηρεσιών που προσέφεραν, καθώς και την στιβαρότητα και τη συνοχή στη δομή της εταιρίας. Οι εταιρίες του κατασκευαστικού τομέα είδαν σημαντικά πλεονεκτήματα στην παραγωγική διαδικασία και στην αύξηση της εμπιστοσύνης των πελατών τους για επικείμενη συνεργασία. Ένα σημείο που έχει ενδιαφέρον είναι και η βελτίωση της επικοινωνίας των επιμέρους τμημάτων του οργανισμού. Στον αντίποδα τρία βασικά προβλήματα που ανέκυψαν από την υλοποίηση του προτύπου και αναγνωρίσθηκαν από την πλειονότητα των επιχειρήσεων είναι: η αυξημένη γραφειοκρατία λόγω των απαιτούμενων του συστήματος τεκμηρίωσης, η έλλειψη εργαστηρίων για βαθμονόμηση των εργαλείων και δυσκολίες στην εφαρμογή στατιστικών μεθόδων. Στην έρευνα του Buttle (1997) για την πιστοποίηση του ISO 9000 ανάμεσα σε επιχειρήσεις της Βρετανίας σημειώθηκαν τα εξής πλεονεκτήματα όπου επιγραμματικά θα αναφερθούν εκείνα όπου σημείωσαν την μεγαλύτερη απήχηση στην πλειοψηφία των ερωτηθέντων. Το πλεονέκτημα που αναγνώρισαν οι περισσότεροι οργανισμοί ήταν η βελτίωση της παραγωγικότητας. Επίσης βελτιώθηκαν και αναγνωρίστηκαν τυχόν προβλήματα διεργασιών της εταιρίας, υπήρξε καλύτερος έλεγχος της διοίκησης, το Πανεπιστήμιο Πειραιώς Page 34

35 πρότυπο χρησιμοποιήθηκε ως εργαλείο προώθησης, αυξήθηκε η ικανοποίηση των πελατών, αυξήθηκαν οι πελατοκεντρικές υπηρεσίες, μειώθηκαν τα προβλήματα διαδικασίας και βελτιώθηκε η παρακίνηση του προσωπικού της εταιρίας. Πανεπιστήμιο Πειραιώς Page 35

36 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΣΧΕΔΙΟ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 3.1 Εισαγωγή Στο παρόν κεφάλαιο παρουσιάζεται το σχέδιο της εμπειρικής έρευνας, η οποία πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια της παρούσας διατριβής. Σημειώνεται ότι, τα επιμέρους στάδια του σχεδίου διαμορφώνονται βάσει της ερευνητικής προσέγγισης που προτείνεται από τη Sekaran (2003) και παρουσιάζονται στο παρακάτω σχήμα. Οριοθέτηση ερευνητικών ερωτημάτων Εννοιολογικό πλαίσιο έρευνας Ανάπτυξη ερευνητικών υποθέσεων Μεθοδολογία εμπειρικής έρευνας Τα ανωτέρω στάδια του σχεδίου της εμπειρικής έρευνας παρουσιάζονται στις ενότητες που ακολουθούν, ως εξής: Οριοθέτηση ερευνητικών ερωτημάτων. Εννοιολογικό πλαίσιο έρευνας. Ανάπτυξη ερευνητικών υποθέσεων. Μεθοδολογία εμπειρικής έρευνας. 3.2 Οριοθέτηση ερευνητικών ερωτημάτων Η διαθέσιμη βιβλιογραφική ανασκόπηση που καλύπτει την αξιολόγηση των συμβούλων εφαρμογής καταδεικνύει την ύπαρξη κοινών συνισταμένων για τη μέτρηση της ποιότητας των συμβούλων εφαρμογής του προτύπου ISO Λόγω ότι η υπηρεσία είναι ένα μη απτό μέγεθος αξιολογείται επαρκέστερα την στιγμή που γίνεται η χρήση της. Η μέτρηση βασίζεται κυρίως στην διαφορά της προσδοκώμενης ζητούμενης υπηρεσίας που στη προκείμενη περίπτωση είναι οι υπηρεσίες του συμβούλου εφαρμογής με την πραγματική προσφερόμενη που κρίνεται από την εκάστοτε εταιρία. Πανεπιστήμιο Πειραιώς Page 36

ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΙSO 9001 : 2008

ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΙSO 9001 : 2008 ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΙSO 9001 : 2008 ΕΞΩΤΕΡΙΚΑ ΟΦΕΛΗ Eνισχύει άμεσα την εμπιστοσύνη των πελατών στην εταιρεία Αναβαθμίζει το κύρος της επιχείρησης προς αρχές, δανειστές, επενδυτές Αποτελεί αναγνωρίσιμο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ ΖΗΡΙΔΗ ΠΡΟΣ ΤΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ ΖΗΡΙΔΗ ΠΡΟΣ ΤΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ ΖΗΡΙΔΗ ΠΡΟΣ ΤΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΟΡΟΣΗΜΑ 1998 - Πιστοποίηση κατά ISO 9001 2002 Εγκαίνια νέων «οικολογικών» εγκαταστάσεων στα Σπάτα Αττικής 2003 - Πιστοποίηση Committed to Excellence του

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΡΘΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΠΡΟΤΥΠΩΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟΝ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΟ ΚΛΑΔΟ. Φοιτήτρια: Κωστάκη Βενετία Σειρά 10 Επιβλέπων καθηγητής: Άγγελος Παντουβάκης

Η ΟΡΘΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΠΡΟΤΥΠΩΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟΝ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΟ ΚΛΑΔΟ. Φοιτήτρια: Κωστάκη Βενετία Σειρά 10 Επιβλέπων καθηγητής: Άγγελος Παντουβάκης Η ΟΡΘΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΠΡΟΤΥΠΩΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟΝ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΟ ΚΛΑΔΟ Φοιτήτρια: Κωστάκη Βενετία Σειρά 10 Επιβλέπων καθηγητής: Άγγελος Παντουβάκης Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ Η άυλη φύση Η

Διαβάστε περισσότερα

Εισηγήτρια: Κατερίνα Γρυμπογιάννη, Επικεφαλής Επιθεωρήτρια της TUV Rheinland Α.Ε. 1 13/7/2012 ΗΜΕΡΙΔΑ: ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ

Εισηγήτρια: Κατερίνα Γρυμπογιάννη, Επικεφαλής Επιθεωρήτρια της TUV Rheinland Α.Ε. 1 13/7/2012 ΗΜΕΡΙΔΑ: ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ Εφαρμογή Συστημάτων Διαχείρισης Ποιότητας στις υπηρεσίες Υγείας: Προϋπόθεση για την ανάπτυξη και την βελτίωση των παρεχομένων υπηρεσιών. (ISO 9001 ISO 22000 ISO 14001 ISO 27001 ISO 50001 OHSAS 18001) Σχετικές

Διαβάστε περισσότερα

«Διαχείριση Ποιότητας»

«Διαχείριση Ποιότητας» ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΕΕ-ΤΠΔΠ Ενημερωτική Εκδήλωση «Διαχείριση Ποιότητας» Αθήνα, 4 Απριλίου 2012 Τεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Στόχος Βασικές έννοιες για την ποιότητα και τα συστήματα ποιότητας Έννοια της ποιότητας και των συστημάτων ποιότητας Τεκμηρίωση ενός

Διαβάστε περισσότερα

«Εισαγωγή στα Συστήµατα ιαχείρισης: Ποιότητα Περιβάλλον Ασφάλεια Τροφίµων»

«Εισαγωγή στα Συστήµατα ιαχείρισης: Ποιότητα Περιβάλλον Ασφάλεια Τροφίµων» «Εισαγωγή στα Συστήµατα ιαχείρισης: Ποιότητα Περιβάλλον Ασφάλεια Τροφίµων» ρ. Ευάγγελος Ευµορφόπουλος, Επιθεωρητής του ΕΦΕΤ, Επιστηµονικός Συνεργάτης του ΤΕΙ Αθηνών Σε ένα ανταγωνιστικό παγκόσµιο περιβάλλον,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ Έρευνα μάρκετινγκ Τιμολόγηση Ανάπτυξη νέων προϊόντων ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Τμηματοποίηση της αγοράς Κανάλια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΓΙΑ ΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΓΙΑ ΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΓΙΑ ΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Πλαίσιο Ένα Σύστηµα Περιβαλλοντικής ιαχείρισης (ΣΠ ) είναι ένα εργαλείο διαχείρισης για εταιρίες και άλλους οργανισµούς µε σκοπό την αξιολόγηση,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ. Εισηγήτρια: Γκαβέλα Σταματία Δρ. Χημικός Μηχανικός ΕΜΠ

ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ. Εισηγήτρια: Γκαβέλα Σταματία Δρ. Χημικός Μηχανικός ΕΜΠ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΕΕ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΕΕΕ ΤΠΔΠ ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Θέμα εισήγησης: «ΕΛΟΤ

Διαβάστε περισσότερα

Βελτιώνοντας την Απόδοση Μάρκετινγκ & Πωλήσεων στις Φαρμακευτικές Επιχειρήσεις

Βελτιώνοντας την Απόδοση Μάρκετινγκ & Πωλήσεων στις Φαρμακευτικές Επιχειρήσεις Βελτιώνοντας την Απόδοση Μάρκετινγκ & Πωλήσεων στις Φαρμακευτικές Επιχειρήσεις Γεώργιος Ι. Αυλωνίτης, Καθηγητής Μάρκετινγκ Ο.Π.Α. Νικόλαος Γ. Παναγόπουλος, Λέκτορας Μάρκετινγκ Ο.Π.Α. Το δυναμικό πωλήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2: Έννοιες και Ορισμοί

Κεφάλαιο 2: Έννοιες και Ορισμοί ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΟΛΙΚΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 Κεφάλαιο 2: Έννοιες και Ορισμοί Η επιτυχία των επιχειρήσεων βασίζεται στην ικανοποίηση των απαιτήσεων των πελατών για: - Ποιοτικά και αξιόπιστα προϊόντα - Ποιοτικές

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα και Επιχειρηματικότητα Τρίτη, 19 Μάϊου 2014

Πρότυπα και Επιχειρηματικότητα Τρίτη, 19 Μάϊου 2014 Πρότυπα και Επιχειρηματικότητα Τρίτη, 19 Μάϊου 2014 Αγγελική Λοϊζου Λειτουργός Τυποποίησης Κυπριακός Οργανισμός Τυποποίησης (CYS) Αυτόνομος Οργανισμός Λειτουργεί με βάση το Ιδιωτικό Δίκαιο Πλήρως αναγνωρισμένος

Διαβάστε περισσότερα

Η επιχειρηματική ιδέα και η εταιρία spin off. Βασίλης Μουστάκης Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης vmoustakis@gmail.com

Η επιχειρηματική ιδέα και η εταιρία spin off. Βασίλης Μουστάκης Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης vmoustakis@gmail.com Η επιχειρηματική ιδέα και η εταιρία spin off Βασίλης Μουστάκης Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης vmoustakis@gmail.com Έρευνα αγοράς (Ι) Ανάγκη στην αγορά (κάτι που η αγορά θέλει αλλά δεν το έχει) Σύλληψη και

Διαβάστε περισσότερα

Το υπό έκδοση διεθνές πρότυπο πιστοποίησης ISO 22000 «Συστήµατα διαχείρισης

Το υπό έκδοση διεθνές πρότυπο πιστοποίησης ISO 22000 «Συστήµατα διαχείρισης «Νέο διεθνές πρότυπο πιστοποίησης για τα συστήµατα διαχείρισης της ασφάλειας τροφίµων και ανταπόκριση στις σύγχρονες ανάγκες των επιχειρήσεων στην παγκόσµια αλυσίδα τροφίµων» Ιωάννης Χ. Σαριδάκης Συντονιστής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 9000 και 9001

ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 9000 και 9001 Εκδήλωση για την Παγκόσμια Ημέρα Προτύπων «Νέες εκδόσεις προτύπων διαχείρισης ποιότητας και περιβάλλοντος» Νέες εκδόσεις προτύπων για διαχείριση της ποιότητας ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 9000 και 9001 Τετάρτη 14 Οκτωβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 14001:2015

ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 14001:2015 H ΝΕΑ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Αργυρώ Ρεμούνδου ΕΣΥΠ / ΕΛΟΤ ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 14001:2015 ΕΒΕΑ, 14 Οκτωβρίου 2015 Το πρότυπο ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 14001:2015 Συστήματα περιβαλλοντικής

Διαβάστε περισσότερα

Το σύστημα ISO9000. Παρουσιάστηκε το 1987, αναθεωρήθηκε το 1994 και το 2000.

Το σύστημα ISO9000. Παρουσιάστηκε το 1987, αναθεωρήθηκε το 1994 και το 2000. Το σύστημα ISO9000 Παρουσιάστηκε το 1987, αναθεωρήθηκε το 1994 και το 2000. Με τις αλλαγές δόθηκε έμφαση στην εφαρμογή της πολιτικής της ποιότητας και σε πιο πλήρεις διορθωτικές ενέργειες. Σε όλο τον κόσμο,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΑ ΠΡΟΤΥΠΑ ISO 9001:2015 ΚΑΙ ISO 14001:2015 ΕΙΣΤΕ ΕΤΟΙΜΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΡΧΟΜΕΝΗ ΜΕΤΑΒΑΣΗ; ISO 9001:2015 AND ISO 14001:2015

ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΑ ΠΡΟΤΥΠΑ ISO 9001:2015 ΚΑΙ ISO 14001:2015 ΕΙΣΤΕ ΕΤΟΙΜΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΡΧΟΜΕΝΗ ΜΕΤΑΒΑΣΗ; ISO 9001:2015 AND ISO 14001:2015 ISO 9001:2015 AND ISO 14001:2015 ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΑ ΠΡΟΤΥΠΑ ISO 9001:2015 ΚΑΙ ISO 14001:2015 ΕΙΣΤΕ ΕΤΟΙΜΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΡΧΟΜΕΝΗ ΜΕΤΑΒΑΣΗ; Move Forward with Confidence Γιατί µετάβαση το 2015; Σε έναν κόσμο που

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ HACCP & ISO 22000:2005

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ HACCP & ISO 22000:2005 ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ HACCP & ISO 22000:2005 ΕΞΩΤΕΡΙΚΑ ΟΦΕΛΗ Τεκμηριώνει στις αρχές τη συμμόρφωση με την εθνική και κοινοτική νομοθεσία Ελαχιστοποιεί το ρίσκο - Μειώνει τον κινδύνο αποζημιώσεων

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή στην επιτυχία ενός οργανισμού, παρουσιάζοντας σχετικά δεδομένα με τη χρήση τεχνικών 2Δ ή 3Δ τεχνολογίας. Αρμοδιότητα

Η συμβολή στην επιτυχία ενός οργανισμού, παρουσιάζοντας σχετικά δεδομένα με τη χρήση τεχνικών 2Δ ή 3Δ τεχνολογίας. Αρμοδιότητα Σχεδιαστής Ψηφιακών Κινούμενων Σχεδίων ή Digital Animator 1. Περιγραφή Ρόλου Τίτλος Προφίλ Σχε Σχεδιαστής Ψηφιακών Κινούμενων Σχεδίων ή Digital Animator Γνωστό και ως Ειδικός Σχεδιασμού 2Δ- 3Δ γραφικών,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ISO 14001:2004 & EMAS

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ISO 14001:2004 & EMAS ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ISO 14001:2004 & EMAS ΕΞΩΤΕΡΙΚΑ ΟΦΕΛΗ Τεκμηριώνει στις αρχές τη συμμόρφωση με την εθνική και κοινοτική νομοθεσία Ελαχιστοποιεί το ρίσκο - Μειώνει τον κινδύνο αποζημιώσεων

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Stedima: Η χρησιμοποίηση των εργαλείων κοινωνικής δικτύωσης (social networks) από στελέχη επιχειρήσεων

Έρευνα Stedima: Η χρησιμοποίηση των εργαλείων κοινωνικής δικτύωσης (social networks) από στελέχη επιχειρήσεων Έρευνα Stedima: Η χρησιμοποίηση των εργαλείων κοινωνικής δικτύωσης (social networks) από στελέχη επιχειρήσεων Εισαγωγή Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος, Χαρχαντής Αθανάσιος STEDIMA S.A. www.stedima.gr

Διαβάστε περισσότερα

«Πιστοποίηση Επαγγελµατιών, σύγχρονη απαίτηση της αγοράς εργασίας»

«Πιστοποίηση Επαγγελµατιών, σύγχρονη απαίτηση της αγοράς εργασίας» Σελ. 1 FULL Member of IATCA (International Auditor and Training Certification Association) «Πιστοποίηση Επαγγελµατιών, σύγχρονη απαίτηση της αγοράς εργασίας» υπό των Γεωργίου Αναστασόπουλου, ιευθύνοντος

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση βελτίωσης επαγγελματικών συνθηκών, αύξησης των πωλήσεων και αποφυγής προστίμων

Πρόταση βελτίωσης επαγγελματικών συνθηκών, αύξησης των πωλήσεων και αποφυγής προστίμων Χριστίνα Καλογεροπούλου Χημικός Μηχανικός ΕΜΠ Μέλος ΤΕΕ Αρ Μητρώου: 127929 Τηλ.: 2710-2790 Κιν.: 699-3996226 E-mail: christy_jour@yahoo.gr Πρόταση βελτίωσης επαγγελματικών συνθηκών, αύξησης των πωλήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ISO 9001:2015 - Τι αλλάζει. στο νέο Πρότυπο; Τι είναι το ISO 9001; Οι βασικές Αρχές της Ποιότητας: Πως εφαρμόζεται το ISO 9001;

ISO 9001:2015 - Τι αλλάζει. στο νέο Πρότυπο; Τι είναι το ISO 9001; Οι βασικές Αρχές της Ποιότητας: Πως εφαρμόζεται το ISO 9001; ISO 9001:2015 - Τι αλλάζει στο νέο Πρότυπο; Τι είναι το ISO 9001; Το πρότυπο ISO 9001 είναι το πλέον διαδεδομένο πρότυπο διαχείρισης της ποιότητας, που θέτει τις απαιτήσεις με τις οποίες πρέπει να λειτουργεί

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές τεχνικές στατιστικού ελέγχου ποιότητας

Βασικές τεχνικές στατιστικού ελέγχου ποιότητας Βασικές τεχνικές στατιστικού ελέγχου ποιότητας ειγµατοληψία αποδοχής, µε τη λήψη αντιπροσωπευτικών δειγµάτων σύµφωνα µε την στατιστική θεωρία της δειγµατοληψίας. ιαγράµµατα ελέγχου, όπου τα αποτελέσµατα

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs «Στρατηγικές Ανάπτυξης Συνεργατικών Σχηματισμών στις Ελληνικές Περιφέρειες» Κωνσταντίνος Μπουρλετίδης Οικονομολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ Public Relations Management Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα Διοίκηση Επικοινωνίας Δημοσίων Σχέσεων είναι ένα πλήρες και ολοκληρωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα με

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΑΔΕΙΩΝ ΤΟΥ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΑΔΕΙΩΝ ΤΟΥ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΑΔΕΙΩΝ ΤΟΥ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ Α. ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ 1. Το Τεχνικό Επιμελητήριο στο οποίο

Διαβάστε περισσότερα

Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής

Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής ΒΑΣΙΚΟΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΕΠΙΤΥΧΗΜΕΝΩΝ CLUSTERS Με σκοπό τον εντοπισμό των βασικών παραγόντων επιτυχίας

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικοί στόχοι για το Ευρωπαϊκό Σύστημα Τυποποίησης* μέχρι το 2020

Στρατηγικοί στόχοι για το Ευρωπαϊκό Σύστημα Τυποποίησης* μέχρι το 2020 Στρατηγικοί στόχοι για το Ευρωπαϊκό Σύστημα Τυποποίησης* μέχρι το 2020 Η Ευρωπαϊκή τυποποίηση θα αποτελέσει ουσιαστικό παράγοντα για την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης σε παγκόσμιο επίπεδο, την ανάπτυξη,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Μία προσέγγιση με βάση το Κυβερνητικό Μοντέλο. Δρ. Καρατζόγλου Βένος

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Μία προσέγγιση με βάση το Κυβερνητικό Μοντέλο. Δρ. Καρατζόγλου Βένος ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Μία προσέγγιση με βάση το Κυβερνητικό Μοντέλο Δρ. Καρατζόγλου Βένος ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Ως επιχείρηση ορίζεται κάθε φορέας που αποσκοπεί στην παραγωγή και διάθεση αγαθών και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ στην Αιμοδοσία

ΠΟΙΟΤΗΤΑ στην Αιμοδοσία ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ - ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗ Νίκη Βγόντζα Διευθύντρια Αιμοδοσίας Κωνσταντοπούλειο Γ.Ν.Ν. Ιωνίας Σημαίνει : ΠΟΙΟΤΗΤΑ στην Αιμοδοσία μετάγγιση σωστού και ασφαλούς αίματος στο σωστό ασθενή τη κατάλληλη

Διαβάστε περισσότερα

Η Ενέργεια περιλαμβάνει ενδεικτικά τις ακόλουθες κατηγορίες Πράξεων:

Η Ενέργεια περιλαμβάνει ενδεικτικά τις ακόλουθες κατηγορίες Πράξεων: Ενέργεια 2.1.2 : Αξιολόγηση εκπαιδευτικού έργου Για να βελτιωθεί η ποιότητα του εκπαιδευτικού συστήματος, η αξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου που αφορά την πρωτοβάθμια, την δευτεροβάθμια γενική και τεχνική

Διαβάστε περισσότερα

Σκοπός του προτύπου. Άµεση αναφορά στην ικανοποίηση των αιτηµάτων για ασφάλεια τροφίµων όχι µόνο διαφόρων κρατικών φορέων αλλά και των καταναλωτών

Σκοπός του προτύπου. Άµεση αναφορά στην ικανοποίηση των αιτηµάτων για ασφάλεια τροφίµων όχι µόνο διαφόρων κρατικών φορέων αλλά και των καταναλωτών ISO 22000 1 Σκοπός του προτύπου Άµεση αναφορά στην ικανοποίηση των αιτηµάτων για ασφάλεια τροφίµων όχι µόνο διαφόρων κρατικών φορέων αλλά και των καταναλωτών Αιτήµατα καταναλωτή (i) Ο φορέας παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER Πιστεύουμε ότι η επιχειρηματικότητα ανθεί μόνο σε κοινωνίες όπου υπάρχει προστασία και σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αναγνωρίζουμε ότι οι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΕΛΕΓΧΟΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΩΝ ΣΧΕ ΙΩΝ ΡΑΣΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΕΛΕΓΧΟΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΩΝ ΣΧΕ ΙΩΝ ΡΑΣΗΣ 241 9 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΕΛΕΓΧΟΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΩΝ ΣΧΕ ΙΩΝ ΡΑΣΗΣ Η επιτυχής υλοποίηση του επιχειρησιακού σχεδιασµού στη βάση των σχεδίων δράσης που έχουν αναπτυχθεί, προϋποθέτει την ύπαρξη αποτελεσµατικής

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα Συστημάτων Διαχείρισης :

Πρότυπα Συστημάτων Διαχείρισης : Πρότυπα Συστημάτων Διαχείρισης : Οφέλη από την εφαρμογή τους Εκδήλωση ΤΕΕ / ΤΚΜ : 7 Νοεμβρίου 2008 αμφιθέατρο Τοπογράφων «Αλ. Τσιούμης» Πολυτεχνική Σχολή ΑΠΘ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ν. ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ - Μηχανικός Μεταλλείων

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία Β2

Ερευνητική Εργασία Β2 ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΕΛ ΠΑΤΡΑΣ Ερευνητική Εργασία Β2 Σχολικό έτος 2014-15 Β τετράμηνο Θέμα: «Τριτοβάθμια Εκπαίδευση και επαγγελματική αποκατάσταση» Ερευνητικό υποερώτημα: «Ποια τα Κριτήρια για την επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΙΩΣ 226, ΤΑΥΡΟΣ 177 78, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ. 210-3469606, ΦΑΞ 210-3469906, A. ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ

ΠΕΙΡΑΙΩΣ 226, ΤΑΥΡΟΣ 177 78, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ. 210-3469606, ΦΑΞ 210-3469906, A. ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ ΠΕΙΡΑΙΩΣ 226, ΤΑΥΡΟΣ 177 78, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ. 210-3469606, ΦΑΞ 210-3469906, A. ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ 1. Τυποποίηση και Συσκευασία Η τυποποίηση, σε συνδυασμό με την αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα της Adecco Ελλάδας: Τα Προγράμματα Επαγγελματικής Μετάβασης και η σημασία τους για επιχειρήσεις και εργαζομένους

Έρευνα της Adecco Ελλάδας: Τα Προγράμματα Επαγγελματικής Μετάβασης και η σημασία τους για επιχειρήσεις και εργαζομένους Δελτίο Τύπου Έρευνα της Adecco Ελλάδας: Τα Προγράμματα Επαγγελματικής Μετάβασης και η σημασία τους για επιχειρήσεις και εργαζομένους Αθήνα, 25/4/2012 Τα αποτελέσματα της έρευνας με θέμα τα Προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιαστής Ιστοσελίδων

Σχεδιαστής Ιστοσελίδων Σχεδιαστής Ιστοσελίδων 1. Περιγραφή Ρόλου Τίτλος Προφίλ Σχεδιαστής Ιστοσελίδων Γνωστό και ως Συνοπτική Ένας σχεδιαστής ιστοσελίδων κατασκευάζει και ενημερώνει ιστοσελίδες ως προς τη σχεδίαση και τη διαμόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού: Θεωρητικό πλαίσιο για την κατανόηση των κοινών θεσμικών χαρακτηριστικών, αλλά και των θεσμικών

Διαβάστε περισσότερα

PARATUS EUROPE Memo Φεβρουάριος 13

PARATUS EUROPE Memo Φεβρουάριος 13 PARATUS EUROPE Memo Φεβρουάριος 13 Μάθετε για το Ελαιόλαδο από τους Ειδικούς! Πιστοποιηθείτε ως Olive Oil Enthusiast ή Pro Olive Oil Expert! Εκπαιδευτικά Προγράμματα Ελαιολάδου, πιστοποιημένα από τον Διαπιστευμένο

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός επιβίωσης και ανάπτυξης μεταφορικών επιχειρήσεων Best practices

Οδηγός επιβίωσης και ανάπτυξης μεταφορικών επιχειρήσεων Best practices Ημερίδα Οδηγός επιβίωσης και ανάπτυξης μεταφορικών επιχειρήσεων Best practices Κυριακή 7/4/2013 13.30 16.30 Metropolitan Expo Παρουσίαση για το ISO 39001:2012 (Road Traffic Safety)...Making our world safer

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΠΡΟΤΥΠΩΝ ISO 9001:2015 & ISO 14001:2015 ΚΑΙ ΟΦΕΛΗ ΑΠΟ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ

ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΠΡΟΤΥΠΩΝ ISO 9001:2015 & ISO 14001:2015 ΚΑΙ ΟΦΕΛΗ ΑΠΟ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΠΡΟΤΥΠΩΝ ISO 9001:2015 & ISO 14001:2015 ΚΑΙ ΟΦΕΛΗ ΑΠΟ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ Παρουσίαση: Βάσος Βασιλείου Αναπληρωτής Διευθυντής Πιστοποίησης Εκπρόσωπος CYS στην Διεθνή Τεχνική Επιτροπή ISO/TC 176/SC 2

Διαβάστε περισσότερα

«Στρατηγικό μάνατζμεντ εν καιρώ κρίσης και ολοκληρωμένη στρατηγική μάρκετινγκ χαμηλού κόστους.»

«Στρατηγικό μάνατζμεντ εν καιρώ κρίσης και ολοκληρωμένη στρατηγική μάρκετινγκ χαμηλού κόστους.» «Στρατηγικό μάνατζμεντ εν καιρώ κρίσης και ολοκληρωμένη στρατηγική μάρκετινγκ χαμηλού κόστους.» Ονοματεπώνυμο: Πιπικάκης Γεώργιος Σειρά: 9 Επιβλέπων Καθηγητής: Κριτσωτάκης Γεώργιος Δεκέμβριος 2012 Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

1. Προϋποθέσεις συμμετοχής 2. Προϋπολογισμός - Διάρκεια 3. Επιλέξιμες ενέργειες δαπάνες 4. Υποβολή προτάσεων 5. Αξιολόγηση προτάσεων 6.

1. Προϋποθέσεις συμμετοχής 2. Προϋπολογισμός - Διάρκεια 3. Επιλέξιμες ενέργειες δαπάνες 4. Υποβολή προτάσεων 5. Αξιολόγηση προτάσεων 6. 1. Προϋποθέσεις συμμετοχής 2. Προϋπολογισμός - Διάρκεια 3. Επιλέξιμες ενέργειες δαπάνες 4. Υποβολή προτάσεων 5. Αξιολόγηση προτάσεων 6. Κριτήρια αξιολόγησης 7. Χρονοδιάγραμμα Προϋπολογισμός - Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Φιλίππου Εμμανουήλ, 18/6/2014 9:03 πμ. 18/6/2014 9:03 πμ. Φιλίππου Εμμανουήλ, 18/6/2014 9:03 πμ. 18/6/2014 9:03 πμ

Φιλίππου Εμμανουήλ, 18/6/2014 9:03 πμ. 18/6/2014 9:03 πμ. Φιλίππου Εμμανουήλ, 18/6/2014 9:03 πμ. 18/6/2014 9:03 πμ 1 Αρχή 1η: Ανάλυση των πιθανών κινδύνων Αναλυτικός προσδιορισμός των πιθανών κίνδυνων που σχετίζονται με όλα τα στάδια της παραγωγικής διαδικασίας των τροφίμων από την αρχή μέχρι την ολοκλήρωση της-συγκομιδή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΙMP3ROVE

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΙMP3ROVE Value thrugh Research and Innvatin ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΙMP3ROVE ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΜΙΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ ΙMP3ROVE Αθήνα Ιανουάριος 2014 Ο Κοκκινοπλίτης Κωνσταντίνος είναι Πιστοποιημένος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοβουλία για την Καινοτομία

Πρωτοβουλία για την Καινοτομία Πρωτοβουλία για την Καινοτομία Ολοκληρωµένα Προγράµµατα, Πρωτοβουλίες και Δικτυώσεις για την ανάπτυξη δεξιοτήτων και ικανοτήτων Καινοτομίας Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σύστηµα ιαπίστευσης

Εθνικό Σύστηµα ιαπίστευσης ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ Ο ΗΓΙΑ ΤΗΣ ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ ΚΑΤΑ ΕΛΟΤ EN ISO/IEC 17065:2012 ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΤΑΤΑΞΗΣ ΤΩΝ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ & ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΝΟΙΚΙΑΖΟΜΕΝΩΝ ΩΜΑΤΙΩΝ ΣΕ ΑΣΤΕΡΙΑ ΚΑΙ ΚΛΕΙ ΙΑ ΕΣΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΣΠΑ 2007-2013 ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ» «ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΝΤΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ» ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ S.W.O.T. (STRENGTHS WEAKNESS - OPPORTUNITIES THREATS)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ S.W.O.T. (STRENGTHS WEAKNESS - OPPORTUNITIES THREATS) 137 4 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ S.W.O.T. (STRENGTHS WEAKNESS - OPPORTUNITIES THREATS) Στα προηγούµενα κεφάλαια πραγµατοποιήθηκε αναλυτική παρουσίαση και ανάλυση του εσωτερικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ AMAZE A.E. ΕΚΔΟΣΗ 02

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ AMAZE A.E. ΕΚΔΟΣΗ 02 ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ AMAZE A.E. ΕΚΔΟΣΗ 02 Αθήνα, 26/5/2011 Σελίδα 2 από11 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 3 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ... 4 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ... 5 ΓΕΝΙΚΑ... 5 ΟΡΓΑΝΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια Έρευνα Κινδύνου Αποτελεσματικής Διαχείρισης Ταλέντων Γενικά Στοιχεία. Τα 5 Cs: Οι 5 κατηγορίες κινδύνου αποτελεσματικής διαχείρισης ταλέντων

Παγκόσμια Έρευνα Κινδύνου Αποτελεσματικής Διαχείρισης Ταλέντων Γενικά Στοιχεία. Τα 5 Cs: Οι 5 κατηγορίες κινδύνου αποτελεσματικής διαχείρισης ταλέντων Παγκόσμια Έρευνα Κινδύνου Αποτελεσματικής Διαχείρισης Ταλέντων Γενικά Στοιχεία Από το Μάιο έως τον Αύγουστο του 2013, η KPMG International σε συνεργασία με την διεθνώς αναγνωρισμένη εταιρεία ερευνών Brandon

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός Μάρκετινγκ Γυμναστηρίων. Ονοματεπώνυμο: Μαστρογιάννης Παύλος Σειρά: 7 η Επιβλέπων Καθηγητής: Κριεμάδης Θάνος

Σχεδιασμός Μάρκετινγκ Γυμναστηρίων. Ονοματεπώνυμο: Μαστρογιάννης Παύλος Σειρά: 7 η Επιβλέπων Καθηγητής: Κριεμάδης Θάνος Σχεδιασμός Μάρκετινγκ Γυμναστηρίων Ονοματεπώνυμο: Μαστρογιάννης Παύλος Σειρά: 7 η Επιβλέπων Καθηγητής: Κριεμάδης Θάνος Δεκέμβριος 2011 Εισαγωγή Σκοπός έρευνας: αν τα γυμναστήρια στην Αττική εφαρμόζουν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΑΣΟΛΟΓΙΑΣ & ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΣΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΑΣΟΛΟΓΙΑΣ & ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΣΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΑΣΟΛΟΓΙΑΣ & ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΣΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Ποιότητα Βασικός παράγοντας ανταγωνιστικότητας στην βιοµηχανία επίπλου ρ. Ιωάννης Μπαρµπούτης,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ O ΑΓΡΟΔΙΑΤΡΟΦΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ ΕΠΙΠΛΕΟΝ 12,2 ΔΙΣ ΕΤΗΣΙΩΣ ΑΝ ΕΝΙΣΧΥΘΕΙ Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ, ΤΟ BRANDING ΚΑΙ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορικό υπόβαθρο ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΤΥΠΑ ISO. Οµιλητής: ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΓΚΙΖΓΚΗΣ Χηµικός, MSc, Σύµβουλος Συστηµάτων ιαχείρισης

Ιστορικό υπόβαθρο ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΤΥΠΑ ISO. Οµιλητής: ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΓΚΙΖΓΚΗΣ Χηµικός, MSc, Σύµβουλος Συστηµάτων ιαχείρισης ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΤΥΠΑ ISO Οµιλητής: ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΓΚΙΖΓΚΗΣ Χηµικός, MSc, Σύµβουλος Συστηµάτων ιαχείρισης Ιστορικό υπόβαθρο Το παλαιότερο παράδειγµα πιστοποίησης ήταν πρότυπα µέτρα και σταθµά

Διαβάστε περισσότερα

Παραδείγματα καλών πρακτικών και μελλοντικές προκλήσεις

Παραδείγματα καλών πρακτικών και μελλοντικές προκλήσεις Πολιτικές προώθησης Θέρμανσης & Ψύξης από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας: Παραδείγματα καλών πρακτικών και μελλοντικές προκλήσεις Συγγραφείς: Austrian Energy Agency: Nina Pickl, Johannes Schmidl, Lorenz Strimitzer

Διαβάστε περισσότερα

* ΑΕΙΦΟΡΑ * Ξανά στην μόδα

* ΑΕΙΦΟΡΑ * Ξανά στην μόδα Ηλεκτρονικό περιοδικό www.foodstandard.gr Τεύχος 18 -Αύγουστος 2011 * Πιστοποίηση * ΑΕΙΦΟΡΑ * Ξανά στην μόδα διαχειριστικής τα logos που θυμίζουν τον πα- επάρκειας για τη ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΑ foodstandard λιό καλό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Ευρετήριο διαγραμμάτων-πινάκων... 17. Πρόλογος στην 1η έκδοση... 19. Πρόλογος στη 2η έκδοση... 23. Εισαγωγή στη 2η έκδοση...

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Ευρετήριο διαγραμμάτων-πινάκων... 17. Πρόλογος στην 1η έκδοση... 19. Πρόλογος στη 2η έκδοση... 23. Εισαγωγή στη 2η έκδοση... ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ευρετήριο διαγραμμάτων-πινάκων.......................... 17 Πρόλογος στην 1η έκδοση................................ 19 Πρόλογος στη 2η έκδοση................................. 23 Εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΟΡΩΝ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΟΡΩΝ Σκοπός του έργου Σκοπός του έργου είναι: 1. η δημιουργία μιας on line εφαρμογής διαχείρισης ενός επιστημονικού λεξικού κοινωνικών όρων 2. η παραγωγή ενός ικανοποιητικού

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται

1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται 1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο πρόγραμμα - Προαπαιτούμενα 5. Η Βεβαιωση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Η αθλητική χορηγία ως εργαλείο marketing: Διερευνώντας την αθλητική χορηγία ως επιχειρηματική πρακτική στη Λευκάδα»

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Η αθλητική χορηγία ως εργαλείο marketing: Διερευνώντας την αθλητική χορηγία ως επιχειρηματική πρακτική στη Λευκάδα» ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΕΥΚΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Η αθλητική χορηγία ως εργαλείο marketing: Διερευνώντας την αθλητική χορηγία

Διαβάστε περισσότερα

Έκδοση στην Ελληνική γλώσσα του ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 22000 Αθήνα, 2006-02-20

Έκδοση στην Ελληνική γλώσσα του ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 22000 Αθήνα, 2006-02-20 Έκδοση στην Ελληνική γλώσσα του ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 22000 Αθήνα, 2006-02-20 1. Νέο διεθνές πρότυπο για τα συστήματα διαχείρισης της ασφάλειας τροφίμων Το νέο πρότυπο ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 22000 «Συστήματα διαχείρισης της

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΟΥ ΕΡΓΟΥ/ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ:

ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΟΥ ΕΡΓΟΥ/ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ: ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΟΥ ΕΡΓΟΥ/ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ: ΕΡΕΥΝΑ ΑΓΟΡΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΩΝ ΧΡΗΣΤΩΝ - ΠΕΛΑΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΡΜΟΚΟΙΤΙΔΑΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΜΕ ΑΚΡΩΝΥΜΙΟ «ΒΟΥΛΓΑΡΙΚΟ - ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΔΙΑΒΑΤΗΡΙΟ» ΚΑΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ, ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η προώθηση της Διασφάλισης Ποιότητας στο πεδίο της Διά Βίου Μάθησης

Η προώθηση της Διασφάλισης Ποιότητας στο πεδίο της Διά Βίου Μάθησης Η προώθηση της Διασφάλισης Ποιότητας στο πεδίο της Διά Βίου Μάθησης Παρουσίαση 23.9.2014 Παυλίνα Φιλιπποπούλου Εθνικός Εκπρόσωπος στο δίκτυο EQAVET & Προϊσταμένη Τμήματος Εθνικού Συστήματος Ποιότητας-

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΜΥΝΑΣ 6o Διακλαδικό Σχολείο Διαλειτουργικότητας, Στοχοθεσίας και Ποιότητας

ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΜΥΝΑΣ 6o Διακλαδικό Σχολείο Διαλειτουργικότητας, Στοχοθεσίας και Ποιότητας ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΜΥΝΑΣ 6o Διακλαδικό Σχολείο Διαλειτουργικότητας, Στοχοθεσίας και Ποιότητας Αθήνα Νοέμβριος 2014 Βασικές υποδομές (πυλώνες) της ποιότητας (Τυποποίηση Αξιολόγηση Συμμόρφωσης Μετρολογία)

Διαβάστε περισσότερα

ISO 50001. Συστήματα Διαχείρισης της Ενέργειας. Improving performance, reducing risk

ISO 50001. Συστήματα Διαχείρισης της Ενέργειας. Improving performance, reducing risk ISO 50001 Συστήματα Διαχείρισης της Ενέργειας Improving performance, reducing risk Ενέργεια... Όλες οι μορφές εμπορικώς διαθέσιμης ενέργειας, συμπεριλαμβανομένης της ηλεκτρικής ενέργειας, του φυσικού αερίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ. Τίτλος Κριτηρίου. Α.1 Οργανωτική Δομή - Οικονομικά στοιχεία 10%

ΠΙΝΑΚΑΣ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ. Τίτλος Κριτηρίου. Α.1 Οργανωτική Δομή - Οικονομικά στοιχεία 10% Κριτήρια Αξιολόγησης Η αξιολόγηση των υποβαλλόμενων προτάσεων θα πραγματοποιηθεί βάσει του ακόλουθου Πίνακα Κριτηρίων Αξιολόγησης. Παράλληλα με τα εν λόγω κριτήρια, θα συνυπολογισθεί η αξιοπιστία της πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΥΡΕΥΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΥΡΕΥΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΥΡΕΥΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Νικόλαος Καρανάσιος Επίκουρος Καθηγητής ΤΕΙ Σερρών Γενικός Διευθυντής EC-BIC Σερρών Α. ΕΡΓΑΣΙΑ & ΕΡΓΟ Έννοια της Εργασίας Η διάθεση προκαθορισμένου χρόνου, προσωπικών και επίκτητων

Διαβάστε περισσότερα

Χτίζοντας Το Μέλλον. Ένα Πρόγραμμα για τα Βιώσιμα κτίρια και την Πράσινη Ανάπτυξη. Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής

Χτίζοντας Το Μέλλον. Ένα Πρόγραμμα για τα Βιώσιμα κτίρια και την Πράσινη Ανάπτυξη. Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής Χτίζοντας Το Μέλλον Ένα Πρόγραμμα για τα Βιώσιμα κτίρια και την Πράσινη Ανάπτυξη Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας ΚΑΠΕ ΥΠΕΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

[ΑΡΧΕΙΟ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ]

[ΑΡΧΕΙΟ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ] [ΑΡΧΕΙΟ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ] ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ευρετήριο διαγραμμάτων-πινάκων... Πρόλογος... Εισαγωγή στη 2η έκδοση... Κυριότερες συντομογραφίες... ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ 1.1 Εισαγωγή... 1.2

Διαβάστε περισσότερα

1. Σκοπός της έρευνας

1. Σκοπός της έρευνας Στατιστική ανάλυση και ερμηνεία των αποτελεσμάτων των εξετάσεων πιστοποίησης ελληνομάθειας 1. Σκοπός της έρευνας Ο σκοπός αυτής της έρευνας είναι κυριότατα πρακτικός. Η εξέταση των δεκτικών/αντιληπτικών

Διαβάστε περισσότερα

Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA

Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA Η SCA δεσμεύεται για τη δημιουργία αξιών για τους υπαλλήλους, τους πελάτες, τους καταναλωτές, τους μετόχους καθώς και για τους

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤHΓΙΚΗ ΣΤΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΤΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΠΕΔΙΟ: ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ)

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤHΓΙΚΗ ΣΤΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΤΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΠΕΔΙΟ: ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ) ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤHΓΙΚΗ ΣΤΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΤΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΠΕΔΙΟ: ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ISO 26000 ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ

ISO 26000 ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ISO 26000 ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΜΕΡΟΣ 3-4 ΙΩΑΝΝΗΣ Λ. ΣΟΥΦΛΗΣ Δρ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ (isouflis@otenet.gr) ΜΑΙΟΣ 2013 ΔΟΜΗ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΑΡΧΕΣ, ΟΡΟΛΟΓΙΑ, ΟΡΙΣΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΟ, ΤΑΣΕΙΣ, ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Τα σημαντικότερα Προβλήματα του Φαρμακείου σήμερα και οι Στρατηγικές αντιμετώπισης τους:

Τα σημαντικότερα Προβλήματα του Φαρμακείου σήμερα και οι Στρατηγικές αντιμετώπισης τους: Τα σημαντικότερα Προβλήματα του Φαρμακείου σήμερα και οι Στρατηγικές αντιμετώπισης τους: Η άποψη των Φαρμακοποιών. Έρευνα Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών Ανδρέας Ευαγγελάτος, ΕΔΙΠ - ΟΠΑ Εργαστήριο Επιχειρησιακής

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Διασφάλισης Ποιότητας Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος

Πολιτική Διασφάλισης Ποιότητας Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος Πολιτική Διασφάλισης Ποιότητας Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος Σκοπός: Ο σκοπός της πολιτικής ποιότητας του Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος είναι η συνεχής και συστηματική διασφάλιση, βελτίωση και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Οδηγός Εκπόνησης Διπλωματικής Εργασίας ΣΠΑΡΤΗ 2010-11 Περιεχόμενα 1.ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ Της ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

KAZUAL Case study. Οργανόγραμμα εταιρείας. Υπεύθυνος προμηθειών/ πωλήσεων. Υπεύθυνος franchising Υπεύθυνος ποιότητας. Υπεύθυνος αποθήκης

KAZUAL Case study. Οργανόγραμμα εταιρείας. Υπεύθυνος προμηθειών/ πωλήσεων. Υπεύθυνος franchising Υπεύθυνος ποιότητας. Υπεύθυνος αποθήκης KAZUAL Case study ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΤΑΙΡΕΙΑ KAZUAL Η εταιρεία KAZUAL ιδρύθηκε το 1992 από δύο αδέλφια με εμπειρία στις πωλήσεις υποδημάτων. Το 1997 η εταιρεία επέκτεινε τις δραστηριότητές της με εισαγωγές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΓΚΥΡΙΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΩΝ CAPITAL CONTROLS ΣΤΙΣ ΜΜΕ

ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΓΚΥΡΙΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΩΝ CAPITAL CONTROLS ΣΤΙΣ ΜΜΕ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΓΚΥΡΙΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΩΝ CAPITAL CONTROLS ΣΤΙΣ ΜΜΕ ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2015 ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΓΚΥΡΙΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΩΝ CAPITAL CONTROLS ΣΤΙΣ ΜΜΕ Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Με την ολοένα και ταχύτερη ανάπτυξη των τεχνολογιών και των επικοινωνιών και ιδίως τη ραγδαία, τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Ανδρέας Κυθραιώτης- Πέτρος Πασιαρδής Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου Συνέδριο Παιδαγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

Αντώνιος Μαζάρης, Λέκτορας Τομέα Οικολογίας, Τμήμα Βιολογίας, ΑΠΘ

Αντώνιος Μαζάρης, Λέκτορας Τομέα Οικολογίας, Τμήμα Βιολογίας, ΑΠΘ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΦΟΡΕΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Αντώνιος Μαζάρης, Λέκτορας Τομέα Οικολογίας, Τμήμα Βιολογίας, ΑΠΘ Στέλλα Χρυσαλίδου, Βιολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Εγχειρίδιο Ποιότητας

Εγχειρίδιο Ποιότητας ΚΩΔΙΚΟΣ: ΕΓΧΠ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΚΔΟΤΗΣ: ΜΟΔΙΠ Εγχειρίδιο Ποιότητας Σύστημα Διαχείρισης Ποιότητας κατά ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 9001:2008 ΑΝΤΙΤΥΠΟ 1 ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ Περιεχόμενα 1. Αντικείμενο και πεδίο εφαρμογής... 3

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτες εκτίμησης επαγγελματικού κινδύνου

Μελέτες εκτίμησης επαγγελματικού κινδύνου Περιβαλλοντικές μελέτες Πιστοποιητικά πυρασφάλειας Υπηρεσίες Τεχνικού Ασφαλείας Μελέτες εκτίμησης επαγγελματικού κινδύνου Συμβουλευτικές υπηρεσίες Χημικός Μηχανικός ΕΜΠ 1 Ποιότητας ISO 9001 Ασφάλειας τροφίμων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΙΟΥΛΙΟΣ 2013 Π Ρ Ο Ο Ι Μ Ι Ο Η σημασία του ανθρώπινου

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ

Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ Νικόλαος Μυλωνίδης Απρίλιος 2007 1 Η έννοια του Επιχειρηματία Αναλαμβάνει δράση Συνδυάζει καινοτομικά και δημιουργικά τους συντελεστές της παραγωγής Παράγει προϊόντα και

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

Η νέα Έκδοση του Προτύπου IFS (version 6)

Η νέα Έκδοση του Προτύπου IFS (version 6) ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΕΙΣ. ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ. ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ Η νέα Έκδοση του Προτύπου IFS Το IFS ενσωματώνει τα κριτήρια ποιότητας και ασφάλειας των τροφίμων σε ένα πρότυπο που βασίζεται στην εφαρμογή αρχών ανάλυσης επικινδυνότητας

Διαβάστε περισσότερα

Αναφορές Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης στην Ελλάδα Μία Εμπειρική Μελέτη

Αναφορές Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης στην Ελλάδα Μία Εμπειρική Μελέτη Αναφορές Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης στην Ελλάδα Μία Εμπειρική Μελέτη Tων Νικόλαου Α. Παναγιώτου Λέκτορα ΕΜΠ, Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών, Τομέας Βιομηχανικής Διοίκησης & Επιχειρησιακής Eρευνας* και Κωνσταντίνου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΙΟ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ

ΑΡΧΕΙΟ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12 ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΚΑΙ ΚΡΙΣΙΜΑ ΣΗΜΕΙΑ ΕΛΕΓΧΟΥ. ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ HACCP 12.1 Εισαγωγή Η υγιεινή και η ασφάλεια της διατροφικής αλυσίδας είναι ένα επίκαιρο θέμα πρωταρχικής σημασίας τόσο για τους δημόσιους

Διαβάστε περισσότερα