Oταν ο κνησμός αποτελεί εκδήλωση πρωτοπαθούς. Aνασκόπηση. Κνησμός και συστηματικά νοσήματα. Pruritus and Systemic Diseases. Ðå ñß ëç øç.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Oταν ο κνησμός αποτελεί εκδήλωση πρωτοπαθούς. Aνασκόπηση. Κνησμός και συστηματικά νοσήματα. Pruritus and Systemic Diseases. Ðå ñß ëç øç."

Transcript

1 Aνασκόπηση Κνησμός και συστηματικά νοσήματα Αρμύρα Κ. Κουρής Α. Ποτουρίδου Ε. Δερματολογική Κλινική ΕΣΥ, Νοσοκομείο Δερματικών και Αφροδισίων Νόσων Α. Συγγρός Ðå ñß ëç øç Ο κνησμός είναι ένα περίπλοκο σύμπτωμα που προσβάλλει όλους τους ανθρώπους στη διάρκεια της ζωής τους. Η νευροφυσιολογία, οι κλινικές εκδηλώσεις και η θεραπεία του κνησμού στις συστηματικές νόσους μελετώνται σε αυτό το άρθρο. Περιγράφονται οι διαφορετικές μορφές του κνησμού στα συστηματικά νοσήματα και αναφέρονται οι ποικίλες αιτιολογίες του. Ο αριθμός των πειραματικών και θεραπευτικών μελετών έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια, αντανακλώντας το αυξανόμενο ενδιαφέρον σε αυτό το θέμα. Summa ry Pruritus and Systemic Diseases Armira K., Kouris A., Potouridou E. Pruritus is a complex symptom that affects all humans in the course in their lives. Neurophysiology, clinical aspects and treatment of pruritus are reviewed in this article. The different forms of pruritus in systemic diseases are described and the various aetiologies of pruritus in systemic disorders are mentioned. The number of experimental and therapeutic studies has increased during the past few years, reflecting an increased interest in this topic. ËÅ ÎÅÉÓ ÅÕ ÑÅ ÔÇ ÑÉÏÕ Kνησμός, συστηματικά νοσήματα KEY WORDS Pruritus, systemic diseases ΕΙΣΑΓΩΓΗ Oταν ο κνησμός αποτελεί εκδήλωση πρωτοπαθούς δερματικής νόσου μπορεί εύκολα να διαγνωσθεί και να θεραπευτεί παρ όλα αυτά επί απουσίας δερματικής εκδήλωσης μπορεί να είναι ενδεικτικός κάποιας υποκείμενης συστηματικής νόσου. Στην παθοφυσιολογία του κνησμού συμμετέχει ένας μεγάλος αριθμός μεσολαβητών. Θεωρείται ότι 10%-50% των ασθενών που πάσχουν από κνησμό χωρίς εμφανή δερματική αιτία, έχουν κάποια υποκείμενη συστηματική νόσο. Η διαφορική διάγνωση των συστηματικών ασθενειών περιλαμβάνει μεταβολικές και αιματολογικές διαταραχές, κακοήθειες, HIV λοίμωξη, επιπλοκές φαρμακευτικής αγωγής και νευροψυχιατρικές διαταραχές. 1,2 ΜΕΣΟΛΑΒΗΤΕΣ ΤΟΥ ΚΝΗΣΜΟΥ Ισταμίνη Η ισταμίνη είναι ο αρχέτυπος μεσολαβητής των σημείων και συμπτωμάτων της φλεγμονής, συμπερι- Eëë. Åðéè. Äåñì. Áöñ. 24: , 2013

2 80 Κ. Αρμύρα, Α. Κουρής, Ε. Ποτουρίδου λαμβανομένου του κνησμού. Στο δέρμα ανευρίσκεται κυρίως στα κοκκία των μαστοκυττάρων του χορίου και απελευθερώνεται κατά την αποκοκκίωση των μαστοκυττάρων. Η δράση της μεσολαβείται μέσω των Η1-υποδοχέων στο δέρμα (Η2 και Η3 υποδοχείς δεν έχουν περιγραφεί στο δέρμα). Η απάντηση σε ενδοδερμική έγχυση ισταμίνης είναι τριπλή: i) τοπικά ερυθρή κηλίδα γύρω από το σημείο έγχυσης, ως αποτέλεσμα τοπικής διαστολής των τριχοειδών, των φλεβιδίων και των τελικών αρτηριολίων, ii) ερύθημα που επεκτείνεται γύρω από την ερυθρή κηλίδα, ως συνέπεια της ευρείας διαστολής των αρτηριολίων iii) πομφός, λόγω της επαγόμενης από την ισταμίνη διαπερατότητας. 3 Η ισταμίνη διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στον κνησμό της οξείας και χρόνιας κνίδωσης, της μαστοκυττάρωσης, στην αντίδραση από δήγμα εντόμου και στη φαρμακευτική αντίδραση. Η θεραπεία με Η1 αντιϊσταμινικά είναι αποτελεσματική σε αυτές τις καταστάσεις. Η μεσολάβηση της ισταμίνης στην παθογένεια του κνησμού σε διάφορα άλλα νοσήματα είναι αμφιλεγόμενη και αποδεικνύεται από την φτωχή ανταπόκριση στη θεραπεία με αντιϊσταμινικά. Επιπλέον, λίγες είναι οι κνησμώδεις ασθένειες που συνοδεύονται από πομφούς και ερύθημα. Ο πομφός και το ερύθημα που επάγεται από την ισταμίνη διαρκεί συνήθως μέχρι 60 λεπτά, ενώ ο κνησμός σε μια νόσο μπορεί να διαρκέσει για ώρες ή ημέρες. Σεροτονίνη Η σεροτονίνη ενέχεται σε μικρότερο ποσοστό στη μεσολάβηση του κνησμού, σε σχέση με την ισταμίνη και δρα ανεξάρτητα από αυτήν. 4 Αποτελεί έναν πιθανό ενεργοποιητή των αμύελων C- ινών. 5 Η δραστικότητά της στο να προκαλεί εξαγγείωση πρωτεϊνών είναι χαμηλή και η επίδρασή της σε βλαβοϋποδοχείς και στα αγγεία εξηγείται μέσω μιας ασθενούς άμεσης ή έμμεσης μη-νευρογενούς επίδρασης στο ενδοθήλιο- μια επίδραση που πιθανώς οφείλεται στη χαμηλότερη πυκνότητα ή συγγένεια των υποδοχέων στα αγγεία. 6 Νευροπεπτίδια Έχουν ταυτοποιηθεί περισσότερα από 50 νευροπεπτίδια του ΚΝΣ και των αμύελων νευρικών ινών. Από αυτά η ουσία P και το CGRP (calsitonin gene-related peptide) είναι τα πιο συχνά ανευρισκόμενα στο δέρμα. Έχουν ευρεία δράση, όπως η οξεία προφλεγμονώδης αντίδραση συμπεριλαμβανόμενης της αγγειοδιαστολής και της εξαγγείωσης πρωτεϊνών, η τροφική λειτουργία και η ανοσοτροποποίηση. 7 Η ουσία P συντίθενται στα κυτταρικά σώματα των C- νευρικών ινών, μεταφέρεται στις περιφερικές τελικές απολήξεις και απελευθερώνεται προκαλώντας αγγειοδιαστολή και αυξημένη αγγειακή διαπερατότητα (νευρογενής φλεγμονή). Ενδοδερμική έγχυση της ουσίας P προκαλεί κνησμό και σημεία νευρογενούς φλεγμονής, όπως ερύθημα και πομφούς. Προκαλεί απελευθέρωση ισταμίνης από τα μαστοκύτταρα, αλλά πρόσφατα δεδομένα έχουν δείξει ότι μπορεί να επάγει την αγγειοδιαστολή και την εξαγγείωση πρωτεϊνών ανεξάρτητα από τη μεσολάβηση ισταμίνης. 8 Οπιοειδή Πρόσφατα, έχει θεωρηθεί ότι ο γενικευμένος κνησμός επάγεται από μια ανισορροπία ανάμεσα στο μ και κ σύστημα οπιοειδών. 9 Η ενεργοποίηση των μ- οπιοειδών υποδοχέων διεγείρει τον κνησμό, ενώ η ενεργοποίηση των κ-οπιοειδών υποδοχέων αναστέλλει τη δράση των μ-υποδοχέων, κεντρικά και περιφερικά. Η μορφίνη και οι υπόλοιποι ενδογενείς και εξωγενείς αγωνιστές των μ-υποδοχέων είναι γνωστό ότι προκαλούν γενικευμένο κνησμό. 10 Η μορφίνη προκαλεί κνησμό και ερύθημα, όταν ενίεται ενδοδερμικά, ενώ ο ισχυρός αγωνιστής των μ-υποδοχέων φεντανύλη δεν επάγει την αποκοκκίωση των μαστοκυττάρων, ακόμα και σε υψηλές δόσεις. Επομένως, τα οπιοειδή προκαλούν κνησμό μέσω δύο μηχανισμών: i) αποκοκκίωση των μαστοκυττάρων του δέρματος και ii) ενεργοποίηση των μ-υποδοχέων των οπιοειδών με άμεσο αποτέλεσμα κεντρικό και περιφερικό κνησμό. 11 Πρωτεϊνάσες Τα μαστοκύτταρα στο δέρμα παράγουν δύο πρωτεάσες: την τρυπτάση και τη χυμάση. Η εγγύτητα των μαστοκυττάρων με τις ίνες C στο δέρμα πιθανόν να οδηγεί σε μια λειτουργική συσχέτιση των δύο αυτών κυττάρων. Η ενεργοποίηση των μαστοκυττάρων οδηγεί σε απελευθέρωση της τρυπτάσης (μαζί με άλλους μεσολαβητές, όπως η ισταμίνη), η οποία συνδέεται με τον υποδοχέα της στις C-ίνες. Οι ενεργοποιημένες C-ίνες μεταφέρουν το ερέθισμα στο ΚΝΣ, όπου προκαλείται η αίσθηση του κνησμού. Επιπλέον, η ενεργοποίηση των μαστοκυττάρων οδηγεί σε τοπική απελευθέρωση των νευροπεπτιδίων, τα οποία επάγουν τη νευρογενή φλεγμονή. 12 ÅËËÇÍÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ ÄÅÑÌÁÔÏËÏÃÉÁÓ ÁÖÑÏÄÉÓÉÏËÏÃÉÁÓ

3 ΚΝΗΣΜΟΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ 81 Κυτοκίνες Σε ποικίλες δερματολογικές ασθένειες ο κνησμός οφείλεται στην ενεργοποίηση των κυτοκινών και λεμφοκινών, όπως η ατοπική δερματίτιδα, αυτοάνοσα πομφολυγώδη νοσήματα, αλλεργική δερματίτιδα εξ επαφής, μυκητιασικές και ϊικές ασθένειες. 13 Σε μελέτες με ασθενείς που πάσχουν από ατοπική δερματίτιδα υπό αγωγή με κυκλοσπορίνη Α, η οποία αναστέλλει τις κυτοκίνες, ο κνησμός, οι δερματικές βλάβες και η περιφερική ηωσινοφιλία μειώθηκαν σημαντικά. 14 Οι κυτοκίνες θα μπορούσαν να διαδραματίσουν ένα ρόλο στον κνησμό, αλλά απαιτείται περισσότερη έρευνα όσον αφορά την ανάμειξή τους στην παθοφυσιολογία του κνησμού. ΚΝΗΣΜΟΣ ΣΕ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ Νεφρικός κνησμός Ο νεφρικός κνησμός είναι ένα γενικευμένο ή εντοπισμένο σύμπτωμα που συμβαίνει σε ασθενείς με χρόνια νεφρική ανεπάρκεια. Η εμφάνιση του νεφρικού κνησμού δε σχετίζεται με το φύλο, την ηλικία, τη φυλή, το χρονικό διάστημα που ο ασθενής υφίσταται αιμοδιάλυση ή την αιτία της νεφρικής ανεπάρκειας. 1 Ασθενείς που υφίστανται περιτοναϊκή κάθαρση προσβάλλονται λιγότερο από ότι αυτοί που βρίσκονται σε αιμοκάθαρση. Ο κνησμός κορυφώνεται το βράδυ, δύο ημέρες πριν την αιμοδιάλυση (για τους ασθενείς που βρίσκονται σε πρωτόκολλο αιμοδιάλυσης), είναι σχετικά έντονος κατά τη διάρκεια της θεραπείας και είναι πιο ήπιος την ημέρα μετά τη διάλυση. 15 Ο νεφρικός κνησμός έχει βρεθεί ότι είναι ανεξάρτητος δείκτης θνητότητας για τους ασθενείς σε αιμοδιάλυση. Η αιτιολογία δεν είναι πλήρως κατανοητή και ο ρόλος των μαστοκυττάρων είναι αμφιλεγόμενος. Σε μελέτες έχει βρεθεί αυξημένος αριθμός μαστοκυττάρων και επίπεδα ισταμίνης στο πλάσμα, αλλά δεν υπάρχει συσχέτιση μεταξύ της σοβαρότητας του κνησμού και των επιπέδων ισταμίνης. 16 Αυτό έρχεται σε συμφωνία με την παρατήρηση ότι η αντιϊσταμινική θεραπεία συχνά αποτυγχάνει να παρέχει πλήρη ανακούφιση. Η δραστηριότητα των παραθυρεοειδών αδένων είναι αυξημένη στους ασθενείς με χρόνια νεφρική ανεπάρκεια. Τα επίπεδα της παραθορμόνης είναι αυξημένα μετά τη διάλυση σε ασθενείς με κνησμό σε σχέση με αυτούς χωρίς κνησμό, αλλά δεν υπάρχει σχέση μεταξύ του βαθμού των συμπτωμάτων και των επιπέδων της ΡΤΗ (parathormone). 1 Η ξηρότητα του δέρματος σ' αυτούς τους ασθενείς είναι συχνή, αλλά η παρουσία κνησμού δε σχετίζεται με την ξηρότητα, την ενυδάτωση της κερατίνης στιβάδας ή την απέκκριση ιδρώτα. 17 Ο ρόλος των αυξημένων επιπέδων σεροτονίνης στο πλάσμα παραμένει διφορούμενος. 16 Η περιφερική νευροπάθεια επηρεάζει έως το 65% των ασθενών που είναι υποψήφιοι για διάλυση και ανεγείρει την πιθανότητα ο κνησμός να είναι εκδήλωση της νευροπάθειας. 18 Τα οπιοειδή, θα μπορούσαν να διαδραματίσουν ένα ρόλο, καθώς συσσωρεύονται λόγω της νεφρικής ανεπάρκειας. Παρόλα αυτά, αυτή η συσσώρευση δε σχετίζεται με τη διάρκεια της νόσου και τα επίπεδα δε μεταβάλλονται με την αιμοδιάλυση. 1 Τέλος, έχει προταθεί ότι μια ανοσολογική μεταβολή που χαρακτηρίζεται από ένα προ-φλεγμονώδες στάδιο συμβάλλει στην παθογένεια του νεφρικού κνησμού. 19 Οι θεραπευτικές επιλογές φαίνονται στον πίνακα 1. Χολοστατικός κνησμός Σχεδόν κάθε νόσος του ήπατος μπορεί να παρουσιαστεί με κνησμό, αλλά οι πιο συχνά συσχετιζόμενες οντότητες είναι η πρωτοπαθής χολική κίρρωση, πρωτοπαθής σκληρυντική χολλαγγειΐτιδα, αποφρακτική χοληδοχολιθίαση, καρκίνωμα του χοληδόχου πόρου, χολόσταση, χρόνια ηπατίτιδα C και άλλες μορφές ιογενούς ηπατίτιδας. 1 Λιγότερο συχνά σχετιζόμενες πα- Θεραπευτικές επιλογές νεφρικού κνησμού Τοπικά καψαϊκίνη (0.025 τρεις με πέντε φορές την ημέρα) Τοπικά γ-λινολενικό οξύ (2.2% τέσσερις φορές την ημέρα) Ενεργός άνθρακας (6 g/ημέρα) Γκαμπαπεντίνη ( mg μετά από κάθε συνεδρία αιμοδιάλυσης) UVB φωτοθεραπεία Χοληστεραμίνη (4-16 g την ημέρα σε διαιρεμένες δόσεις) Ναλτρεξόνη (50 mg την ημέρα) Ονδανσετρόνη (8 mg p.o. ή i.v) Ναλφουραφίνη (TRK-820) (5 mg i.v. τρεις φορές την εβδομάδα) Κετοτιφένη (1-2 mg p.o. την ημέρα) Θαλιδομίδη (100 mg p.o) Λιδοκαΐνη (200 mg i.v) Ερυθροποιητίνη (36 U/Kg sc τρεις φορές την εβδομάδα) Υφολική παραθυρεοειδεκτομή Μεταμόσχευση νεφρών Ðß íá êáò 1 Ôüìïò 24, Ôåý ïò 2, Απρίλιος - Ιούνιος 2013

4 82 Κ. Αρμύρα, Α. Κουρής, Ε. Ποτουρίδου θήσεις του ήπατος είναι η αλκοολική κίρρωση, αιμοχρωμάτωση, νόσος Wilson, χρόνια ηπατίτιδα Β και αυτοάνοση χρόνια ηπατίτιδα. Ο κνησμός σε αυτές τις οντότητες είναι γενικευμένος, μεταναστευτικός και δεν εξαλείφεται με τον ξεσμό. Εντοπίζεται κυρίως σε άνω και κάτω άκρα και σε περιοχές του σώματος που καλύπτονται από ρούχα, ενώ είναι πιο έντονος το βράδυ. Στους ασθενείς με χρόνια χολόσταση ο κνησμός μπορεί να είναι ένα πρώιμο σύμπτωμα που αναπτύσσεται χρόνια πριν από κάθε άλλη εκδήλωση της ηπατικής νόσου. 1 Η αιτιολογία του χολοστατικού κνησμού είναι άγνωστη. Υπάρχουν αρκετές θεωρίες όσον αφορά τους μηχανισμούς και τους μεσολαβητές. Μια υπόθεση είναι ο ρόλος των αυξημένων χολικών οξέων. 20 Μια άλλη υπόθεση είναι η αυξημένη οπιοειδική νευρομεταβίβαση ή νευροτροποποίηση στο ΚΝΣ. 20 Επιπλέον, άγνωστοι παράγοντες που προκαλούν κνησμό παράγονται στο ήπαρ, εκκρίνονται στη χολή και συσσωρεύονται στο πλάσμα ως αποτέλεσμα της χολόστασης. Η θεραπεία του χολοστατικού κνησμού εξαρτάται από την υποκείμενη αιτία και περιλαμβάνει την αφαίρεση των χολόλιθων, διακοπή των φαρμάκων, θεραπεία με ιντερφερόνη και ριμπαβιρίνη για τη χρόνια ηπατίτιδα C. Επιπλέον, η μεταμόσχευση ήπατος για την τελικού σταδίου ηπατική ανεπάρκεια θα βελτιώσει τα αποτελέσματα. Στον πίνακα 2 φαίνονται οι συστηματικές αντικνησμώδεις θεραπευτικές επιλογές. Αιματολογικός κνησμός Οι αιματολογικές ασθένειες, ειδικά τα μυελοδυσπλαστικά σύνδρομα, σχετίζονται με έντονο κνησμό. Θεραπευτικές επιλογές χολοστατικού κνησμού Χοληστεραμίνη 4 16 g po την ημέρα Ουρσοδεοξυχολικό οξύ mg/kg po την ημέρα Ριφαμπικίνη mg po την ημέρα Ναλτρεξόνη 25 mg po την πρώτη ημέρα και μετά 50 mg po την ημέρα Ναλοξόνη 0.2 mg/kg/min iv Ναλμεφαίνη mg/ημέρα po Προποφόλη mg iv (bolus), 1 mg/kg/h (έγχυση) Θαλιδομίδη 100 mg po την ημέρα Ονδανσετρόνη 4 8 mg iv or 8 mg po την ημέρα Σερτραλίνη 75 mg po την ημέρα Έγχυση πλάσματος Φαινοβαρβιτάλη 2 5 mg/kg po την ημέρα Φωτοθεραπεία UVA, UVB Στανοζολόλη 5 mg po την ημέρα Ðß íá êáò 2 Ανεπάρκεια σιδήρου: Ασθενείς με ανεπάρκεια σιδήρου και με γενικευμένο ή εντοπισμένο κνησμό ανταποκρίνονται στη θεραπεία αποκατάστασης του σιδήρου. Πρέπει να ληφθεί υπ όψιν ότι η έλλειψη σιδήρου μπορεί να είναι ένδειξη αληθούς πολυκυτταραιμίας, άλλων κακοηθειών ή συστηματικών νόσων, οι οποίες προκαλούν κνησμό. 21 Αληθής πολυκυτταραιμία: Ο υδατογενής κνησμός μπορεί να προηγείται της ανάπτυξής της μερικά χρόνια και το 30-50% των ασθενών με αληθή πολυκυτταραιμία εμφανίζουν κνησμό και πρέπει να λαμβάνεται υπ όψιν στη διαφορική του διάγνωση. 13 Η συνάθροιση των αιμοπεταλίων έχει προταθεί ως ένας πιθανός μηχανισμός που οδηγεί στην απελευθέρωση σεροτονίνης και άλλων κνησμογόνων παραγόντων, όπως η ισταμίνη. Η θεραπεία περιλαμβάνει από του στόματος ασπιρίνη (300 mg/ημέρα), που αποτελεί τη θεραπεία πρώτης εκλογής και δίνει ταχεία ανακούφιση για ώρες, UVB και UVA φωτοθεραπεία, ενδομυϊκή ιντερφερόνη-α και από του στόματος ανταγωνιστές των Η1 και Η2 υποδοχέων. 13 Κνησμός και κακοήθειες Σχεδόν κάθε κακοήθεια μπορεί να επάγει τον κνησμό ως ένα παρανεοπλασματικό φαινόμενο, αλλά η αληθινή σχέση μεταξύ του καρκίνου και αυτού του συμπτώματος δεν είναι ξεκάθαρη. Ο επίμονος, ανεξήγητος κνησμός ή αποτυχία του γενικευμένου κνησμού να ανταποκριθεί στη συμβατική θεραπεία, δικαιολογεί την εκτίμηση για υποκείμενη κακοήθεια. 13 Ο κνησμός μπορεί να εμφανιστεί σε προχωρημένη νόσο ή να είναι πρώιμο σημείο και να είναι παρών αρκετά χρόνια πριν τη διάγνωση. 22 Η ένταση και η έκταση του κνησμού δε σχετίζονται με την έκταση του όγκου. 1 Οι προτεινόμενοι μηχανισμοί περιλαμβάνουν τοξικά προϊόντα από τα νεκρωτικά κύτταρα του όγκου που εισέρχονται στην συστηματική κυκλοφορία, παραγωγή χημικών μεσολαβητών του κνησμού από τον όγκο, αλλεργικές αντιδράσεις στα ειδικά αντιγόνα του όγκου, αυξημένη πρωτεολυτική δραστηριότητα και απελευθέρωση ισταμίνης. Κακοήθειες του γαστρεντερικού συστήματος μπορούν να προκαλέσουν κνησμό ποικίλου βαθμού. Κνησμός εντοπισμένος στη μύτη έχει συσχετιστεί με όγκους εγκεφάλου. 1 Νόσος Hodgkin: Υπάρχει ισχυρή συσχέτιση μεταξύ της νόσου και του κνησμού. Σοβαρός, επίμονος γενικευμένος κνησμός είναι δείκτης πτωχής πρόγνωσης και επανεμφάνιση αυτού του συμπτώματος μπορεί να προμηνύει υποτροπή του όγκου. 1 Ο κνησμός ÅËËÇÍÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ ÄÅÑÌÁÔÏËÏÃÉÁÓ ÁÖÑÏÄÉÓÉÏËÏÃÉÁÓ

5 ΚΝΗΣΜΟΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ 83 μπορεί να οφείλεται στην απελευθέρωση ισταμίνης, πεπτιδασών ή βραδυκινίνης, καθώς επίσης σχετίζεται με περιφερική ηωσινοφιλία. Non-Hodgkin λέμφωμα: Ο κνησμός είναι λιγότερο συχνός από ότι στη νόσο Hodgkin. Εκτιμάται ότι 10% των ασθενών θα εμφανίσουν κνησμό σε κάποιο στάδιο της νόσου. Λευχαιμία: Δεν είναι συχνός ο κνησμός στους ασθενείς με λευχαιμία, αλλά όταν συμβεί είναι γενικευμένος και πιο συχνός στη χρόνια λεμφοκυτταρική λευχαιμία. Κακοήθεις διηθήσεις του δέρματος μπορούν να προκαλέσουν συμπτώματα, συμπεριλαμβανομένου του κνησμού. 13 Ενδοκρινικός κνησμός Νόσος θυρεοειδούς: Σοβαρός γενικευμένος κνησμός μπορεί να είναι πρωταρχικό σύμπτωμα στον υπερθυρεοειδισμό. Η αιτιολογία δεν είναι γνωστή, αλλά εξηγείται από την επίδραση που έχει ο θυρεοειδής στο δέρμα. Εντοπισμένος ή γενικευμένος κνησμός μπορεί να παρατηρηθεί στον υποθυρεοειδισμό, αλλά δεν αναφέρεται ως γνωστή επιπλοκή. Το δέρμα στον υποθυρεοειδισμό είναι ξηρό και μπορεί να οδηγήσει σε αστετωτικό έκζεμα, συνοδευόμενο από κνησμό. 1 Σακχαρώδης διαβήτης: Ο γενικευμένος κνησμός μπορεί να εμφανιστεί ως σύμπτωμα στο διαβήτη, αλλά δεν είναι σημαντικά πιο συχνός από ότι στους μη διαβητικούς ασθενείς. Ο εντοπισμένος κνησμός, ειδικά της γεννητικής και περιπρωκτικής περιοχής, είναι σημαντικά πιο συχνός στις διαβητικές γυναίκες και σχετίζεται με κακό έλεγχο του διαβήτη. 23 Σε μερικές περιπτώσεις αυτό μπορεί να οφείλεται στην προδιάθεση για καντιντίαση ή δερματοφυτικές λοιμώξεις. Ο μηχανισμός της επαγωγής του κνησμού στο διαβήτη δεν είναι γνωστός. Η διαβητική νευροπάθεια σχετίζεται χαρακτηριστικά με πόνο, καυστικό αίσθημα ή αίσθηση νυγμού, ενώ έχει περιγραφεί και αίσθημα κνησμού. 1 Προεμμηνορυσιακός κνησμός: Ο προεμμηνορυσιακός κνησμός, που σχετίζεται με συνυπάρχουσα χολόσταση επαγόμενη από χρήση αντισυλληπτικών ή άλλες ορμονικές θεραπείες έχει περιγραφεί. 1 Ο κνησμός είναι ένα περιστασιακό σύμπτωμα σε γυναίκες στην εμμηνόπαυση και μπορεί να αντιμετωπιστεί με ορμονική θεραπεία αποκατάστασης. 13 Καρκινοειδές σύνδρομο: Μπορεί να οδηγήσει σε γενικευμένο κνησμό με ή χωρίς εξάνθημα. 1 Πολλαπλή ενδοκρινική νεοπλασία (ΜΕΝ) τύπου ΙΙΑ: Εντοπισμένος κνησμός στη μέση και άνω ράχη ή στην περιοχή της ωμοπλάτης έχει συσχετιστεί με ΜΕΝ ΙΙΑ, αλλά η διαφορική διάγνωση περιλαμβάνει λειχηνοειδή αμυλοείδωση και παραισθητική νοταλγία. 1 Χολινεργικός κνησμός: Έχει περιγραφεί ως σοβαρός κνησμός, που πυροδοτείται από τη φυσική άσκηση, το θερμό περιβάλλον, το άγχος και τα ζεστά φαγητά. Μπορεί να ανταποκριθεί στη θεραπεία με δαναζόλη. 1 Κνησμός σε HIV λοίμωξη και AIDS: Περιστασιακά, ο κνησμός είναι το αρχικό σύμπτωμα στο AIDS. Αυτοί οι ασθενείς τείνουν να αναπτύσσουν ένα αριθμό κνησμωδών δερματοπαθειών, όπως κνησμώδες βλατιδώδες εξάνθημα, ηωσινοφιλική θυλακίτιδα, σοβαρή σμηγματορροϊκή δερματίτιδα, ψωρίαση, ψώρα, φαρμακευτικά εξανθήματα, ξηρότητα, επίκτητη ιχθύαση, σταφυλοκκοκικές λοιμώξεις του δέρματος ή σάρκωμα Kaposi. Καθώς υπάρχει αυξημένη φωτοευαισθησία σε προχωρημένη νόσο, οι ασθενείς μπορούν να αναπτύξουν φωτοδερματίτιδα εξαιτίας των φωτοευαίσθητων φαρμάκων. Τα δήγματα εντόμων είναι περισσότερο φλεγμονώδη και κνησμώδη στους HIV ασθενείς. Ο σοβαρός κνησμός που δεν ανταποκρίνεται στη συμπτωματική θεραπεία είναι συχνός. Η αντιμετώπιση απευθύνεται στην υποκείμενη νόσο. Τοπικά κορτικοστεροειδή, UVB φωτοθεραπεία και αντιϊσταμινικά, ιδίως αυτά με αντιηωσινοφιλική δράση, μπορούν να χρησιμοποιηθούν συμπτωματικά. Η πιο πολλά υποσχόμενη θεραπευτική επιλογή είναι η θαλιδομίδη ( mg/ημέρα), καθώς δεν είναι ανοσοκατασταλτικό. 24 Κνησμός κύησης Έρπης κύησης: Είναι ένα σπάνιο, IgG μεσολαβούμενο αυτοάνοσο νόσημα, με εναπόθεση αντισωμάτων έναντι της βασικής μεμβράνης και καθήλωση του συμπληρώματος στο επιδερμιδικό τμήμα της διαυγούς στιβάδας. 1 Η έναρξη συμβαίνει στο δεύτερο ή τρίτο τρίμηνο της κύησης, αλλά μπορεί να εμφανιστεί αμέσως μετά τον τοκετό. Οι βλάβες εξελίσσονται από κνησμώδεις και κνιδωτικές βλατίδες ή πλάκες σε ένα γενικευμένο εξάνθημα τύπου πεμφιγοειδούς. Το πρόσωπο, οι βλεννογόνιες μεμβράνες και οι παλάμες/πέλματα συχνά δεν προσβάλλονται. Η νόσος υφίεται αυτόματα αρκετές εβδομάδες έως μήνες μετά τον τοκετό, αλλά επανεμφανίζεται με αυξημένη ένταση σε ακόλουθη κύηση. Τα συστηματικά κορτικοστεροειδή είναι ο ακρογωνιαίος λίθος της θεραπείας. Τα τοπικά κορτικοστεροειδή, τα από του στόματος αντιϊσταμινικά, η δαψόνη, η κυ- Ôüìïò 24, Ôåý ïò 2, Απρίλιος - Ιούνιος 2013

6 84 Κ. Αρμύρα, Α. Κουρής, Ε. Ποτουρίδου κλοφωσφαμίδη και η πλασμαφαίρεση έχουν ποικίλα αποτελέσματα. Κνησμώδεις βλατίδες και πλάκες της κύησης (PUPP): Είναι η πιο συχνή δερματοπάθεια στην εγκυμοσύνη. Πρόκειται για μια ιδιοπαθής, έντονα κνησμώδης, κνιδωτική ή βλατιδώδης δερματοπάθεια που τείνει να συμβεί κατά το τελευταίο στάδιο του τρίτου τριμήνου ή αμέσως μετά τη γέννηση. Η έναρξη είναι οξεία, συχνά εξαπλώνεται στον κορμό και στα άκρα, ενώ είναι σπάνια στο πρόσωπο. Οι φυσαλίδες μπορεί να είναι παρούσες, αλλά διαφέρουν από τον έρπη της κύησης στο γεγονός ότι η εξέλιξη σε πομφολυγώδη νόσο και η ειδική ανοσοφθορίζουσα εναπόθεση στο χοριο-επιδερμιδικό όριο δεν υφίσταται. 25 Η αιτιολογία παραμένει άγνωστη. Η θεραπεία με μέτρια και ισχυρά τοπικά κορτικοστεροειδή και από του στόματος αντιϊσταμινικά έχει αποδειχθεί αποτελεσματική. Περιστασιακά, συστηματικά κορτικοστεροειδή μπορεί να απαιτούνται. Η φωτοθεραπεία με UVB είναι μια άλλη θεραπευτική επιλογή. Η ίαση επέρχεται μια με δύο εβδομάδες μετά τον τοκετό. Χολόσταση στην κύηση: Είναι μια οιστρογονοεξαρτώμενη αλλαγή της λειτουργίας του ήπατος που καταλήγει σε χολόσταση. Είναι η δεύτερη πιο συχνή αιτία ίκτερου κύησης πέρα από την ιογενή ηπατίτιδα. 26 Θετικό οικογενειακό ιστορικό χολόστασης κύησης εμφανίζεται στο 50% των προσβεβλημένων γυναικών. Τα χαρακτηριστικά της ασθένειας περιλαμβάνουν γενικευμένο κνησμό με ή χωρίς ίκτερο, ο οποίος τείνει να επιδεινώνεται τη νύκτα, ιδιαίτερα σε πέλματα, παλάμες και κορμό, βιοχημικές εξετάσεις που συνηγορούν υπέρ της χολόστασης και επανεμφάνιση σε επόμενη κύηση. 27 Τα δερματικά ευρήματα εκτός του ίκτερου είναι σπάνια. Η θεραπεία είναι συμπτωματική. Χοληστεραμίνη, ενεργός άνθρακας, ουρσοδεοξυχολικό οξύ, δεξαμεθαζόνη και φωτοθεραπεία UVB έχουν αμφίβολα αποτελέσματα. Ο ίκτερος υφίεται μέσα σε μία ή δύο εβδομάδες και ο κνησμός σε ώρες μετά τον τοκετό. ΚΝΗΣΜΟΣ ΑΠΟ ΦΑΡΜΑΚΑ Κάθε φάρμακο μπορεί να προκαλέσει ανεπιθύμητη αντίδραση στο δέρμα, που σχετίζεται με κνησμό. 1 Πιο συχνά, οι κνησμώδεις αντιδράσεις είναι ιλαροειδές εξάνθημα και κνιδωτικό, αλλά και γενικευμένος κνησμός χωρίς δερματικές βλάβες. Μερικές φαρμακευτικές αντιδράσεις έχουν λανθάνουσα περίοδο. Ο πίνακας 3 δείχνει τα πιο συχνά φάρμακα και τον παθογενετικό μηχανισμό τους που οδηγούν σε κνησμό. Η θεραπεία συνιστάται σε άμεση διακοπή του υπεύθυνου παράγοντα. ΚΝΗΣΜΟΣ ΣΕ ΝΕΥΡΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Μπορεί να υποψιαστούμε ψυχογενή κνησμό όταν άλλες αιτίες έχουν αποκλειστεί. Ο ψυχογενής κνησμός μπορεί να χαρακτηρίζεται από μια ένταση που παραλληλίζεται με τη συναισθηματική κατάσταση και συχνά είναι υπερβολική. 13 Δεν ανευρίσκονται πρωτοπαθείς βλάβες, αλλά δευτεροπαθείς βλάβες που ποικίλλουν από λειχηνοποίηση έως νευρωτικές εκδορές μπορεί να είναι παρούσες. Ένα διαγνωστικό Ðß íá êáò 3 Παθομηχανισμός Χολόσταση Ηπατοτοξικότητα Ξηρότητα Φωτοτοξικότητα Νευρολογικά Εναπόθεση Ιδιοπαθής Φάρμακο Χλωροπρομαζίνη, ερυθρομυκίνη, οιστρογόνα, αντισυλληπτικά, καπτοπρίλη, σουλφοναμίδες Αντισυλληπτικά και οιστρογόνα, τεστοστερόνη και αναβολικά στεροειδή, ακεταμινοφαίνη, ισονιαζίδη, μινοκυκλίνη, αμοξυκιλλίνη-κλαβουλανικό οξύ, αλοθάνιο, φαινυντοΐνη, σουλφοναμίδες Β-ανταγωνιστές, ρετινοειδή, ταμοξιφένη, κλοφιβράτη, βουσουλφάνη 8-μεθοξυ-ψωραλένιο Τραμαδόλη, κωδεΐνη, κοκαΐνη, μορφίνη, βουτορφανόλη, φεντανύλη, μεθαμφεταμίνη Άμυλο υδροξυαιθυλίου Χλωροκίνη, κλονιδίνη, άλατα χρυσού, λίθιο ÅËËÇÍÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ ÄÅÑÌÁÔÏËÏÃÉÁÓ ÁÖÑÏÄÉÓÉÏËÏÃÉÁÓ

7 ΚΝΗΣΜΟΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ 85 στοιχείο της νόσου είναι η απουσία της από το άνω μέρος της πλάτης, καθώς η περιοχή είναι δύσκολη στην προσπέλαση. Ο γενικευμένος κνησμός μπορεί να σχετίζεται με γενικευμένες αγχωτικές διαταραχές, κατάθλιψη ακόμα και ψύχωση συμπεριλαμβανόμενων των παραισθήσεων της παρασίτωσης. Συνιστάται η ψυχιατρική εκτίμηση. ΠΟΙΚΙΛΑ Notalgia paresthetica: Χαρακτηρίζεται από εστιακό, έντονο κνησμό πάνω από τα όρια της έσω ωμοπλάτης, συνοδεύεται περιστασιακά από πόνο, παραισθησίες ή υπεραισθησίες. Ένα χαρακτηριστικό εύρημα στη φυσική εξέταση είναι μια καλά περιγεγραμμένη μελαγχρωματική πλάκα στην προσβεβλημένη περιοχή. Αυτό οφείλεται στα μελανοφάγα, που είναι ορατά ιστολογικά, και τα ευρήματα θεωρούνται δευτερογενή στη χρόνια τριβή και ξεσμό της περιοχής. Υπάρχει σημαντική αλληλοεπικάλυψη με την κηλιδώδη αμυλοείδωση. Έχουν αναφερθεί πολλές αιτίες, όπως η κληρονομικότητα, αυξημένη νεύρωση, μηχανισμός δερματοσπλαγχνικού αντανακλαστικού, αισθητηριακής νευροπάθειας. Η θεραπεία περιλαμβάνει τοπικά καψαϊκίνη, κορτικοστεροειδή, αναισθητικά και βελονισμό. 28 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Ο κνησμός είναι το συχνότερα αναφερόμενο σύμπτωμα στη δερματολογία. Δερματικές ασθένειες και συστηματικές νόσοι μπορούν να οδηγήσουν σε αυτό το μη-ειδικό σύμπτωμα. Η αξιολόγηση του ασθενούς γίνεται με τη λεπτομερή φυσική εξέταση και τον εργαστηριακό έλεγχο, έτσι ώστε ο κλινικός ιατρός να οδηγηθεί στην κατανόηση της υποκείμενης αιτίας. Καθώς δεν υπάρχει ένας μόνο μηχανισμός υπεύθυνος για τον κνησμό, η θεραπευτική του προσέγγιση καθίσταται δύσκολη. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Bernhard JD. Itch: Mechanisms and management of pruritus. McGraw Hill, New York, Zirwas MJ, Seraly MP. Pruritus of unknown origin: A retrospective study. J Am Acad Dermatol 2001; 45: Lewis T, Harris KE, Grant RT. Observations relating to the influence of the cutaneous nerves on various reactions of the cutaneous vessels. Heart 1927; 14: Hägermark O. Peripheral and central mediators of itch. Skin Pharmacol. 1992; 5: Beck PW, Handwerker HO. Bradykinin and serotonin effects on various types of cutaneous nerve fibers. Pflugers Arch 1974; 347: Lischetzki G, Rukwied R, Handwerker HO, Schmelz M. Nociceptor activation and protein extravasation induced by inflammatory mediators in human skin. Eur J Pain. 2001; 5: Scholzen T, Armstrong CA, Bunnett NW, Luger TA, Olerud JE, Ansel JC Neuropeptides in the skin: interactions between the neuroendocrine and the skin immune systems.exp Dermatol 1998; 7: Hägermark O, Hökfelt T, Pernow B Flare and itch induced by substance P in human skin. J Invest Dermatol. 1978; 71: Kumagai H, Maruyama S, Gejyo F, Ebata T, Takamori K. Role of mu- and kappa-opioid systems in systemic and peripheral itch, and effects of a novel kappa-agonist, TRK- 820 [abstract]. Second International Workshop for the Study of Itch, Toyama City, Japan, October 23-5, Umeuchi H, Togashi Y, Honda T, et al. Involvement of central mu-opioid system in the scratching behavior in mice, and the suppression of it by the activation of kappaopioid system. Eur J Pharmacol. 2003; 477: Hägermark O. Peripheral and central mediators of itch. Skin Pharmacol. 1992; 5: Steinhoff M, Vergnolle N, Young SH, et al. Agonists of proteinase-activated receptor 2 induce inflammation by a neurogenic mechanism. Nat Med. 2000; 6: Fleischer AB. The clinical management of itching. Parthenon Publishing, New York, London, Wahlgren CF, Scheynius A, Hägermark O. Antipruritic effect of oral cyclosporin A in atopic dermatitis. Acta Derm Venereol. 1990; 70: Stahle-Backdahl M. Uremic pruritus. Clinical and experimental studies. Acta Derm Venereol Suppl (Stockh). 1989; 145: Weisshaar E, Dunker N, Domroese U, et al. Plasma serotonin and histamine levels in hemodialysis-related pruritus are not significantly influenced by 5-HT3 receptor blocker and antihistaminic therapy. Clin Nephrol. 2003; 59: Yosipovitch G, Reis J, Tur E, et al. Sweat secretion, stratum corneum hydration, small nerve function and pruritus in patients with advanced chronic renal failure. Br J Dermatol. 1995; 133: Gunal AI, Ozalp G, Yoldas TK, et al. Gabapentin therapy for pruritus in haemodialysis patients: a randomized, placebo-controlled, double-blind trial. Nephrol Dial Transplant. 2004; 19: Duque MI, Yosipovitch G, Fleischer AB, et al. Lack of efficacy of tacrolimus ointment 0.1% for treatment of hemodialysis-related pruritus: a randomized, doubleblind, vehicle-controlled study. J Am Acad Dermatol. 2005; 52: Bergasa NV. Pruritus and fatigue in primary biliary cirrhosis. Baillieres Clin Gastroenterol 2000; 14: Ôüìïò 24, Ôåý ïò 2, Απρίλιος - Ιούνιος 2013

8 86 Κ. Αρμύρα, Α. Κουρής, Ε. Ποτουρίδου 21. Diehn F, Tefferi A. Pruritus in polycythemia vera:prevalence, laboratory correlates and management. Br J Haematol 2001; 115: Zylicz Z, Krajnik M Pruritus in cancer: uncommon, but sometimes worse than the pain Ned Tijdschr Geneeskd. 1999; 143: Neilly JB, Martin A, Simpson N, Maccuisk AC, Pruritus in diabetes mellitus: Investigation of prevalence and correlation with diabetes control. Diabetes Care 1986; 9: Radomsky LL, Levine N. Thalidomide. Derm Clin 2001; 19: Aronson IK, Bond S, Fiedler VC, et al. Pruritic urticarial papules and plaques of pregnancy: clinical and immunopathologic observations in 57 patients. J Am Acad Dermatol. 1998; 39: Lunzer MR. Jaundice in pregnancy. Baillieres Clin Gastroenterol 1989; 3: Clark TJ, Dwarakanath L, Weaver JB. Pruritus in pregnancy and obstretic cholestasis. Hospital Medecine 1999; 60; Savk E, Savk O, Bolukbasi O, et al. Notalgia paresthetica: a study on pathogenesis Int J Dermatol. 2000; 39(10): Áë ëç ëï ãñá ößá: A. Koυρής Íï óï êï ìåßï Αφροδισίων και Δερματικών Νοσημάτων Á. Óõã ãñüò, ÅËËÇÍÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ ÄÅÑÌÁÔÏËÏÃÉÁÓ ÁÖÑÏÄÉÓÉÏËÏÃÉÁÓ

ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ

ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ Τι είναι κνίδωση; Κνίδωση είναι η αλλεργική αντίδραση που εμφανίζεται στο δέρμα, έναντι εξωγενών ή ενδογενών ερεθισμάτων. Εκδηλώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Oιός της ηπατίτιδας Α (HAV) είναι ένας RNA. Παρουσίαση Περιστατικού. Συλλοίμωξη ηπατίτιδας Α και σύφιλης σε HIV ασθενή

Oιός της ηπατίτιδας Α (HAV) είναι ένας RNA. Παρουσίαση Περιστατικού. Συλλοίμωξη ηπατίτιδας Α και σύφιλης σε HIV ασθενή Παρουσίαση Περιστατικού Συλλοίμωξη ηπατίτιδας Α και σύφιλης σε HIV ασθενή Κοτσαύτη Ο. Δασκαλάκης Ε. Λόιο Κ. Ειδικευόμενη Δερματολόγος/Αφροδισιολόγος, Νοσ/μείο Αφροδισίων και Δερματικών Νόσων Α. Συγγρός

Διαβάστε περισσότερα

Ανασκόπηση. Kνησμός και δερματοπάθειες. Pruritus and Dermatological Diseases. Ðå ñß ëç øç. Summa ry ΕΙΣΑΓΩΓH. Αρμύρα Κ. Κουρής Α. Ποτουρίδου Ε.

Ανασκόπηση. Kνησμός και δερματοπάθειες. Pruritus and Dermatological Diseases. Ðå ñß ëç øç. Summa ry ΕΙΣΑΓΩΓH. Αρμύρα Κ. Κουρής Α. Ποτουρίδου Ε. Ανασκόπηση Kνησμός και δερματοπάθειες Αρμύρα Κ. Κουρής Α. Ποτουρίδου Ε. Δερματολογική Κλινική ΕΣΥ, Νοσοκομείο Δερματικών και Αφροδισίων Νόσων Α. Συγγρός Ðå ñß ëç øç Ο κνησμός είναι σύνηθες και περίπλοκο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΝΙΔΩΣΗ. Κατερίνα Πατσατσή Λέκτορας Δερματολογίας Β Κλινική Δερματικών & Αφροδισίων Νόσων ΑΠΘ Νοσοκομείο Παπαγεωργίου

ΚΝΙΔΩΣΗ. Κατερίνα Πατσατσή Λέκτορας Δερματολογίας Β Κλινική Δερματικών & Αφροδισίων Νόσων ΑΠΘ Νοσοκομείο Παπαγεωργίου ΚΝΙΔΩΣΗ Κατερίνα Πατσατσή Λέκτορας Δερματολογίας Β Κλινική Δερματικών & Αφροδισίων Νόσων ΑΠΘ Νοσοκομείο Παπαγεωργίου ΚΝΙΔΩΣΗ Παθογένεση ΚΝΙΔΩΣΗ Κλινικές Μορφές Κλινικές Μορφές Κνίδωσης Γενικευμένη Κνίδωση

Διαβάστε περισσότερα

«Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014

«Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014 «Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014 Κοιλιοκάκη Ι Η κοιλιοκάκη είναι ανοσολογική πάθηση, που προκαλεί κυρίως βλάβες στο λεπτό έντερο αλλά και

Διαβάστε περισσότερα

Διαβάστε περισσότερα στο διαδικτυακό τόπο www.psorinfo.gr

Διαβάστε περισσότερα στο διαδικτυακό τόπο www.psorinfo.gr Αυτό το φυλλάδιο είναι μέρος του «Προγράμματος Ενημέρωσης για την Ψωρίαση», το οποίο δημιουργήθηκε για να παρέχει πληροφορίες για την πάθηση. Το φυλλάδιο κάνει μία εισαγωγή στην ψωρίαση και στις θεραπείες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 5 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ: ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΤΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΣ 7 1.1 Γενικά 8 1.2 Στιβάδες του Δέρματος 10 1.2.1 Επιδερμίδα 10 1.2.2 Χόριο 14 1.2.3 Υπόδερμα ή Υποδόριο Λίπος 17 1.3 Εξαρτήματα

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα Ρευματοειδής αρθρίτιδα Μ.Ν. Μανουσάκης En. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι μία χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων (Πιν. 1). Με τον όρο χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ.

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Η στυτική δυσλειτουργία είναι ένα από τα συχνότερα νοσήματα των ανδρών στην σημερινή εποχή.σε νεαρότερες ηλικίες το 30% οφείλεται σε οργανικές αιτίες και το 70 % σε ψυχολογικά αίτια

Διαβάστε περισσότερα

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν:

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν: 1 Τι είναι η Κίρρωση του Ήπατος: Η κίρρωση του ήπατος είναι μία χρόνια πάθηση του ήπατος κατά την οποία παρατηρείται καταστροφή του ιστού του ήπατος και αλλαγή της αρχιτεκτονικής του, γεγονός που οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας.

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος Η κλινική εικόνα της πάθησης περιλαμβάνει την παρουσια γενικων συμπτωματων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Βασικές γνώσεις I SBN 960-372-069-0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΑΡΙΣ Α. ΚΟΣΜΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΣΑΚΙΡΗΣ Μ Ε Ρ Ο Σ Ι ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ Κεφάλαιο 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ... 3 Το καρκινικό κύτταρο... 3 Κυτταρικός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΪΤΙΣ ΚΑΙ ΚΟΚΚΙΩΜΑΤΩΣΗ

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΪΤΙΣ ΚΑΙ ΚΟΚΚΙΩΜΑΤΩΣΗ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΪΤΙΣ ΚΑΙ ΚΟΚΚΙΩΜΑΤΩΣΗ Πνευμονική αγγειίτις και κοκκιωμάτωση είναι ένας περιγραφικός όρος που χαρακτηρίζεται από κυτταρική διήθηση του τοιχώματος των αγγείων (αγγειίτις) με καταστροφή και

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΕΡΟΣ. Γεώργιος Καλαμπόκης Λέκτορας Παθολογίας

ΙΚΤΕΡΟΣ. Γεώργιος Καλαμπόκης Λέκτορας Παθολογίας ΙΚΤΕΡΟΣ Γεώργιος Καλαμπόκης Λέκτορας Παθολογίας Προέλευση ιδιότητες χολερυθρίνης [1] Καθημερινά παράγονται 4 mg/kg (250-350 mg) χολερυθρίνης στο δικτυοενδοθηλιακό σύστημα (ήπαρ, σπλήνας) Αιμοσφαιρίνη γηρασμένων

Διαβάστε περισσότερα

ρ Έλενα Κουλλαπή 2013

ρ Έλενα Κουλλαπή 2013 ρ Έλενα Κουλλαπή 2013 Ορµονικά αίτια. Στην νόσο του Addison παρατηρείται µία βαθµιαία αύξηση τη µελάγχρωση που γίνεται εµφανή στι πτυχέ του δέρµατο των παλαµών και πελµάτων και στι πτυχέ του σώµατο, στι

Διαβάστε περισσότερα

Βιβλιογραφική Ενημέρωση

Βιβλιογραφική Ενημέρωση Βιβλιογραφική Ενημέρωση Bιβλιογραφική Ενημέρωση Ιωαννίδης Δ. Bακιρλής Ε. Καθηγητής Δερματολογίας, Νοσοκομείο Αφροδισίων και Δερματικών Νόσων Θεσσαλονίκης Λέκτορας Δερματολογίας, Νοσοκομείο Αφροδισίων και

Διαβάστε περισσότερα

ρ Ελενα Κουλλαπή 2014

ρ Ελενα Κουλλαπή 2014 ρ Ελενα Κουλλαπή 2014 Κυρτέ κερατίνε πλάκε. Καλύπτουν τη ραχιαία επιφάνεια του τελευταίου τµήµατο των δακτύλων. Το χρώµα του είναι υπόλευκο ή ελαφρώ ρόδινο (οφείλεται στι αγκύλε των αγγείων του χορίου,

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΜΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΑΚΜΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΚΜΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Κόγια Μαρία Δερματολόγος Αφροδισιολόγος H παρούσα διάλεξη δε σχετίζεται με κάποιο προσωπικό συμφέρον ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ Νεογνική ακμή (1-28 ημέρες ζωής) Βρεφική ακμή (3-16 μηνών)

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελεσματική αντιμετώπιση λειχηνοειδούς πιτυρίασης με χορήγηση μεθοτρεξάτης

Αποτελεσματική αντιμετώπιση λειχηνοειδούς πιτυρίασης με χορήγηση μεθοτρεξάτης ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ 9 Αποτελεσματική αντιμετώπιση λειχηνοειδούς πιτυρίασης με χορήγηση μεθοτρεξάτης Κυριαζή Μαρία Τραχανά Μαρία Εισαγωγή Η λειχηνοειδής πιτυρίαση (Λ.Π.) είναι μια λεμφοϋπερπλαστική

Διαβάστε περισσότερα

Πέννυ Εμμανουήλ. Δερματολόγος Αφροδισιολόγος. Διευθύντρια ΕΣΥ Γ.Ν.Παίδων Πεντέλης. (Δημοσίευση στο περιοδικό Υγεία και Παιδί.)

Πέννυ Εμμανουήλ. Δερματολόγος Αφροδισιολόγος. Διευθύντρια ΕΣΥ Γ.Ν.Παίδων Πεντέλης. (Δημοσίευση στο περιοδικό Υγεία και Παιδί.) Πέννυ Εμμανουήλ Δερματολόγος Αφροδισιολόγος Διευθύντρια ΕΣΥ Γ.Ν.Παίδων Πεντέλης. (Δημοσίευση στο περιοδικό Υγεία και Παιδί.) Η ατοπική δερματίτιδα ή έκζεμα είναι μια χρόνια κνησμώδης δερματοπάθεια κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock

Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock 1 Τι συμβαίνει στο σώμα σας σε μια αλλεργική αντίδραση; Μια ξένη ουσία εισέρχεται μέσω της τροφής στο σώμα Τα

Διαβάστε περισσότερα

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών.

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών. Όλες μαζί οι μορφές καρκίνου αποτελούν, παγκοσμίως τη δεύτερη αιτία θανάτου μετά από τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Τα κρούσματα συνεχώς αυξάνονται και σε πολλές αναπτυγμένες χώρες αποτελεί την πρώτη αιτία

Διαβάστε περισσότερα

Φαρμακευτικοί παράγοντες που προκαλούν εξάρσεις ψωρίασης

Φαρμακευτικοί παράγοντες που προκαλούν εξάρσεις ψωρίασης Φαρμακευτικοί παράγοντες που προκαλούν εξάρσεις ψωρίασης Χριστίνα Φωτιάδου Δερματολόγος Αφροδισιολόγος Επιστ. Συνεργ. Α Δερματολογικής Κλινικής Α.Π.Θ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΑΜΜΙΑ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ Γενετική προδιάθεση

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΔΙΣΚΟΕΙΔΟΥΣ ΛΥΚΟΥ ΖΩΗ-ΤΟΛΗ ΟΥΡΑΝΙΑ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΙΩΑΝΝΙΝΑ

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΔΙΣΚΟΕΙΔΟΥΣ ΛΥΚΟΥ ΖΩΗ-ΤΟΛΗ ΟΥΡΑΝΙΑ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΙΩΑΝΝΙΝΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΔΙΣΚΟΕΙΔΟΥΣ ΛΥΚΟΥ ΖΩΗ-ΤΟΛΗ ΟΥΡΑΝΙΑ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΙΩΑΝΝΙΝΑ 9 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2012 ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΔΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΛΥΚΟΥ Οξύς δερματικός λύκος Υποξύς δερματικός λύκος Χρόνιος δερματικός λύκος Δισκοειδής

Διαβάστε περισσότερα

Σμηγματορροικές υπερκερατώσεις. Μιχαέλα Πλάκα Δερματολόγος Επιστημονικός συνεργάτης Nος. «Α. Συγγρός»

Σμηγματορροικές υπερκερατώσεις. Μιχαέλα Πλάκα Δερματολόγος Επιστημονικός συνεργάτης Nος. «Α. Συγγρός» Σμηγματορροικές υπερκερατώσεις Μιχαέλα Πλάκα Δερματολόγος Επιστημονικός συνεργάτης Nος. «Α. Συγγρός» Σμηγματορροική υπερκεράτωση (μυρκηκία) Εξαιρετικά συχνή, καλοήθης δερματική βλάβη Συνήθως αφορά τις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Τι είναι η τροφική αλλεργία; Τροφική αλλεργία είναι η αναπάντεχη και μη κανονική ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού εναντίον ενός τμήματος μιας τροφής (συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΜΗ στην ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ. ΑΛΙΝ ΤΑΝΤΡΟΣ Δερματολόγος Αφροδισιολόγος

ΑΚΜΗ στην ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ. ΑΛΙΝ ΤΑΝΤΡΟΣ Δερματολόγος Αφροδισιολόγος ΑΚΜΗ στην ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΛΙΝ ΤΑΝΤΡΟΣ Δερματολόγος Αφροδισιολόγος Δήλωση Σύγκρουσης Συμφερόντων Απόφαση Ε.Ο.Φ. 47558/4-7-2012 Στη διαμόρφωση του περιεχομένου της παρούσας εργασίας, δεν υπήρξε κάποια εξωτερική

Διαβάστε περισσότερα

IgG4 χολαγγειίτιδα μια νέα κλινική οντότητα. Πολυξένη Ι. Αγοραστού

IgG4 χολαγγειίτιδα μια νέα κλινική οντότητα. Πολυξένη Ι. Αγοραστού IgG4 χολαγγειίτιδα μια νέα κλινική οντότητα Πολυξένη Ι. Αγοραστού ΙgG4 χολαγγειίτιδα (IAC) Η συνδυαζόμενη με ΙgG4 χολαγγειίτιδα (ΙΑC) είναι ένας όρος που προτάθηκε το 2007 από τους Bjornsson και συν. για

Διαβάστε περισσότερα

Quiz. Ποιά είναι η διάγνωσή σας ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Καρτερίδου Α. Παπαγεωργίου Μ. Κοτέλη Χ. Μαντέκου-Λεφάκη Ι.

Quiz. Ποιά είναι η διάγνωσή σας ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Καρτερίδου Α. Παπαγεωργίου Μ. Κοτέλη Χ. Μαντέκου-Λεφάκη Ι. Quiz Ποιά είναι η διάγνωσή σας Καρτερίδου Α. Παπαγεωργίου Μ. Κοτέλη Χ. Μαντέκου-Λεφάκη Ι. Κρατική Κλινική, Νοσοκομείο Αφροδισίων και Δερματικών Νόσων Θεσσαλονίκης ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Άρρεν βρέφος ηλικίας

Διαβάστε περισσότερα

συκώτι (ήπαρ) στομάχι χοληδόχος κύστη πάγκρεας δωδεκαδάκτυλο έντερο

συκώτι (ήπαρ) στομάχι χοληδόχος κύστη πάγκρεας δωδεκαδάκτυλο έντερο Αλκοόλ και ασθένειες του Συκωτιού (Πηγή: http://www.patient.co.uk/health/alcohol-and-liver-disease) Απόδοση στα ελληνικά: Αθανάσιος Μπάκας (υπεύθυνος του προγράμματος) Η κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων αλκοόλ

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΣΩΜΑΤΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ

ΨΥΧΟΣΩΜΑΤΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΨΥΧΟΣΩΜΑΤΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ (Υποχρεωτικό κατ επιλογήν μάθημα) Διδάσκων: ΜΠΟΝΩΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Διάρκεια : Ε εξάμηνο Διδασκαλία: Παραδόσεις Εξετάσεις: Σκοπός: Προφορικές Μελέτη των σχέσεων των ψυχολογικών και κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΟΠΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΙΤΙΔΑ Ή ΕΚΖΕΜΑ

ΑΤΟΠΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΙΤΙΔΑ Ή ΕΚΖΕΜΑ ΑΤΟΠΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΙΤΙΔΑ Ή ΕΚΖΕΜΑ Click to edit Master subtitle style Η αλλεργικότερη ατοπική νόσος Τι είναι; Το έκζεμα ή ατοπική δερματίτιδα είναι μια χρόνια, υποτροπιάζουσα διαταραχή της ανώτερης στιβάδας

Διαβάστε περισσότερα

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Διαβήτης. Ακούμε καθημερίνα γύρω μας πως εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο πάσχουν από διαβήτη ή παχυσαρκία. Όμως, τι πραγματικά είναι αυτό; Τι ειναι ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Χ. Μ. ΜουτσόπουΛος Αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών α ρευματικά νοσήματα είναι ασθένειες που προσβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα

Tοξικότητα. Αρτεμις Ντονά Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας. 6/3/2008 Αρτεμις Αγησ. Ντονά

Tοξικότητα. Αρτεμις Ντονά Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας. 6/3/2008 Αρτεμις Αγησ. Ντονά Tοξικότητα Αρτεμις Ντονά Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας Αντικείμενα του μαθήματος Να εξοικειωθεί με την έννοια της τοξικότητας, όργανο στόχος Να μπορεί να ξεχωρίσει την οξεία

Διαβάστε περισσότερα

Ψευδοθυλακίτιδα Συνεδρίαση ΕΔΑΕ Καρπενήσι, 29/1/2011

Ψευδοθυλακίτιδα Συνεδρίαση ΕΔΑΕ Καρπενήσι, 29/1/2011 Ψευδοθυλακίτιδα Συνεδρίαση ΕΔΑΕ Καρπενήσι, 29/1/2011 Ελισάβετ Λαζαρίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Δερματολογίας-Αφροδισιολογίας Α' Δερματολογική Κλινική Α.Π.Θ. Θυλακίτιδα -Περιθυλακίτιδα Ορισμός Θυλακίτιδα Παρουσία

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση

Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση 1 Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση Τα θεραπευτικά σχήματα τα οποία περιγράφονται παρακάτω είναι βασισμένα σε κλινικές μελέτες Φάσης ΙΙΙ και στις εγκρίσεις θεραπειών από τους Οργανισμό Φαρμάκων

Διαβάστε περισσότερα

ΒΛΑΒΕΣ ΚΑΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΤΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΣ

ΒΛΑΒΕΣ ΚΑΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΤΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΣΜΗΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΛΑΒΕΣ ΚΑΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΤΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΣ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ ΚΟΥΜΑΡΟΠΟΥΛΟΥ ΖΩΗ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠEΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ

ΠEΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ ΠEΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ Ι. Φυσιολογία και παθοφυσιολογία του πόνου... 15 1. Ορισμός και τύποι του πόνου... 15 1.1. Ο ορισμός του πόνου... 15 1.2.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΕΠΙΚΑΛΥΨΗΣ. Καλλιόπη Ζάχου. 12 Ο Πανελλήνιο Ηπατολογικό Συνέδριο. Παθολόγος Παθολογική Κλινική & Ερευνητικό Εργαστήριο Παν/μίου Θεσσαλίας

ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΕΠΙΚΑΛΥΨΗΣ. Καλλιόπη Ζάχου. 12 Ο Πανελλήνιο Ηπατολογικό Συνέδριο. Παθολόγος Παθολογική Κλινική & Ερευνητικό Εργαστήριο Παν/μίου Θεσσαλίας ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΕΠΙΚΑΛΥΨΗΣ Καλλιόπη Ζάχου Παθολόγος Παθολογική Κλινική & Ερευνητικό Εργαστήριο Παν/μίου Θεσσαλίας 12 Ο Πανελλήνιο Ηπατολογικό Συνέδριο Χανιά 12-15 Μαΐου 2011 ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 «Έναρξη ινσουλίνης στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2: πότε και πως ;» Ηλίας Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα Ειδικό φροντιστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Δυσκοίλιο, θεωρούμε ένα άτομο όταν εμφανίζει δύο τουλάχιστον από τα παρακάτω προβλήματα για 3 ή περισσότερους μήνες:

Δυσκοίλιο, θεωρούμε ένα άτομο όταν εμφανίζει δύο τουλάχιστον από τα παρακάτω προβλήματα για 3 ή περισσότερους μήνες: Δυσκοιλιότητα. Η δυσκοιλιότητα αποτελεί ένα από τα πιο συχνά συμπτώματα του κατώτερου πεπτικού σωλήνα, επηρεάζοντας κάθε χρόνο ένα μεγάλο αριθμό ασθενών, κυρίως των χωρών του δυτικού κόσμου. Εικόνα 1.

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα ΙΙΙ. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης

Παράρτημα ΙΙΙ. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης Παράρτημα ΙΙΙ Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης Σημείωση : Οι τροποποιήσεις στην Περίληψη των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικές προτάσεις για την αντιμετώπιση του ηπατικού και χολοστατικού κνησμού

Θεραπευτικές προτάσεις για την αντιμετώπιση του ηπατικού και χολοστατικού κνησμού Θεραπευτική Θεραπευτικές προτάσεις για την αντιμετώπιση του ηπατικού και χολοστατικού κνησμού Γεροχρήστου Μ. Σταυρόπουλος Π. Κρατική Κλινική, Νοσ/μείο Δερματικών και Αφροδισίων Νόσων Α. Συγγρός, Αθήνα

Διαβάστε περισσότερα

'' Παιδο-δερματολογίας''

'' Παιδο-δερματολογίας'' ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Α ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΦΡΟΔΙΣΙΩΝ ΝΟΣΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ «Α. ΣΥΓΓΡΟΣ» Διευθύντρια: Καθηγήτρια Χ.Αντωνίου ΠΑΙΔΟ-ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Υπεύθυνη: Καθηγήτρια Α. Κατσαρού

Διαβάστε περισσότερα

Τοπική θεραπεία : Ποια & πότε

Τοπική θεραπεία : Ποια & πότε ΑΚΜΗ από το Α έως το Ω κλινικό φροντιστήριο Τοπική θεραπεία : Ποια & πότε Παντελής Παναγάκης Δερματολόγος - Αφροδισιολόγος Νοσοκομείο «Ανδρέας Συγγρός» Η πιο κοινή δερματική πάθηση Μία φυσιολογική κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

Αντιφωσφολιπιδικό Σύνδρομο

Αντιφωσφολιπιδικό Σύνδρομο 10 η Ημερίδα Ελληνικής Εταιρίας Αιμαφαίρεσης Αντιφωσφολιπιδικό Σύνδρομο Δημήτριος Ε. Μπούτσης Διευθυντής Αιματολογικής Κλινικής Ναυτικού Νοσοκομείου Αθηνών Ορισμός Αντιφωσφολιπιδικού Συνδρόμου Αρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ. 08/Φεβ/2013 ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ -- ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ. 08/Φεβ/2013 ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ -- ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ -- ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ Ορθοπαιδικός Χειρουργός Πολυκλινική Λευκωσίας 1 2 ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ -- ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ- ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ Ορθοπαιδικός Χειρουργός Πολυκλινική Λευκωσίας

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία ενιαίων αεραγωγών. το 80% των περιπτώσεων λλεργικής ρινίτιδος υνυπάρχει αλλεργικό άσθµα

Θεωρία ενιαίων αεραγωγών. το 80% των περιπτώσεων λλεργικής ρινίτιδος υνυπάρχει αλλεργικό άσθµα Τί είναι το άσθμα- Θεωρία ενιαίων αεραγωγών το 80% των περιπτώσεων λλεργικής ρινίτιδος υνυπάρχει αλλεργικό άσθµα Τί είναι το άσθμα γµονή των αεραγωγών που χαρακτηρίζεται από αναστρέψιµη απόφρα των βρόγχων

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ο νευροπαθητικός πόνος; 1,2

Τι είναι ο νευροπαθητικός πόνος; 1,2 Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για γενική πληροφόρηση και ενημέρωση του κοινού και σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τη συμβουλή ιατρού ή άλλου αρμοδίου επαγγελματία υγείας Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο Προσέγγιση του παιδιού με θωρακικό άλγος Steven M. Selbst, MD Pediatr Clin N Am 57 (2010) 1221 1234 Παρουσίαση : Νίκος Α. Καρανταγλής Επιστημονικός Συνεργάτης Γ ΠΔ Α.Π.Θ. 10/01/2011 www.pd3.gr Το θωρακικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΝΑΦΥΛΑΚΤΙΚΟΥ SHOCK

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΝΑΦΥΛΑΚΤΙΚΟΥ SHOCK Διευθυντής : Καθηγητής Ιωάννης Ν. Τσανάκας ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΝΑΦΥΛΑΚΤΙΚΟΥ SHOCK ΟΡΙΣΜΟΣ ΑΝΑΦΥΛΑΚΤΙΚΟΥ SHOCK Πρόκειται για μια σοβαρή, απειλητική για τη ζωή, πολυοργανική αντίδραση υπερευαισθησίας, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ*

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ* ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 E-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΗΠΑΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ στο σκύλο

ΧΡΟΝΙΑ ΗΠΑΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ στο σκύλο ΧΡΟΝΙΑ ΗΠΑΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ στο σκύλο Τ. Σ. Ράλλης, Καθηγητής Παθολογίας Ζώων Συντροφιάς, Τμήμα Κτηνιατρικής, ΑΠΘ Χρόνια Ηπατική Νόσος (ΧΗΝ) Ομάδα νοσημάτων του ήπατος χρόνιας διαδρομής με διακυμάνσεις στη βιοχημική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ;

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; Αλλεργία, όπως ορίζει και η λέξη, σημαίνει άλλο έργο. Είναι η μη αναμενόμενη αντίδραση του ανοσιακού συστήματος του οργανισμού εναντίον ακίνδυνων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ BACTROBAN αλοιφή 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ 1g αλοιφής περιέχει 20mg mupirocin. Για τον πλήρη κατάλογο

Διαβάστε περισσότερα

Ψωρίαση: ο πονοκέφαλος του δερματολόγου και του ασθενούς

Ψωρίαση: ο πονοκέφαλος του δερματολόγου και του ασθενούς Ψωρίαση: ο πονοκέφαλος του δερματολόγου και του ασθενούς Αντώνης Βαρελιζίδης Ομοτ. Καθηγητής Δερματολογίας, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Δ εν υπάρχει πιο πολυπρόσωπη δερματοπάθεια από την ψωρίαση.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2.

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2. ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2. Χαράλαμπος Ταμβάκος, Αναστάσιος Κουτσοβασίλης, Αλέξης Σωτηρόπουλος, Μαρία Παππά, Ουρανία Αποστόλου,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΥΛΛΟΥ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΥΛΛΟΥ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΥΛΛΟΥ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ Σημείωση: Οι εν λόγω τροποποιήσεις της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και

Διαβάστε περισσότερα

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Π.Ε ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες (ΜΣΑΦ κ.ά) Ισχαιμική Μετακτινική

Διαβάστε περισσότερα

γγειακή εγκεφαλική νόσος, ισχαιμική35 Cerebrovascular disease, ischemic 35

γγειακή εγκεφαλική νόσος, ισχαιμική35 Cerebrovascular disease, ischemic 35 Α ΑΓΓΕΙΑΚΗ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ, ΙΣΧΑΙΜΙΚΗ γγειακή εγκεφαλική νόσος, ισχαιμική35 Cerebrovascular disease, ischemic 35 ΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Αθηροσκληρυντική νόσος μεγάλων αγγείων Κενοχωριώδης νόσος (lacunar

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα. Εργασία: Γιάννης Π.

Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα. Εργασία: Γιάννης Π. Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα Εργασία: Γιάννης Π. Εισαγωγή Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται ασθένειες ή μολύνσεις, οι οποίες

Διαβάστε περισσότερα

είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα

είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα Χ.Μ. Μουτσόπουλος Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ο ανοσολογικό (αμυντικό) σύστημα έχει σκοπό την προστασία του οργανισμού από ξένους εισβολείς, όπως είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ Α. ΠΟΤΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΣΕ ΜΕΤΡΗΣΗ ΟΣΤΙΚΗΣ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ (ΑΝΔΡΕΣ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ): ΗΛΙΚΙΑ < 50 ΕΤΩΝ: Κατάγματα χαμηλής βίας

Διαβάστε περισσότερα

Μελάνωμα: Πληθυσμιακός έλεγχος και δευτερογενής πρόληψη

Μελάνωμα: Πληθυσμιακός έλεγχος και δευτερογενής πρόληψη Α' ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΦΡΟΔΙΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΕΡΜΑΤΙΚΩΝ ΝΟΣΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ "Ανδρέας Συγγρός" Μελάνωμα: Πληθυσμιακός έλεγχος και δευτερογενής πρόληψη ΜΑΡΙΑ ΚΩΣΤΑΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Μονάδα Σπίλων και Μελανώματος

Διαβάστε περισσότερα

Μαντάς Αθανάσιος Δερματολόγος Αφροδισιολόγος Επιστημονικός συνεργάτης B Κλινική Δερματικών και Αφροδισίων Νοσημάτων Α.Π.Θ Γ.Ν.

Μαντάς Αθανάσιος Δερματολόγος Αφροδισιολόγος Επιστημονικός συνεργάτης B Κλινική Δερματικών και Αφροδισίων Νοσημάτων Α.Π.Θ Γ.Ν. Νόσος Queyrat Μαντάς Αθανάσιος Δερματολόγος Αφροδισιολόγος Επιστημονικός συνεργάτης B Κλινική Δερματικών και Αφροδισίων Νοσημάτων Α.Π.Θ Γ.Ν. «Παπαγεωργίου» ΟΡΙΣΜΟΣ Η ερυρθροπλασία του Queyrat είναι μία

Διαβάστε περισσότερα

ROIPLON Ενέσιμο διάλυμα 1g/2ml vial (Etofenamate)

ROIPLON Ενέσιμο διάλυμα 1g/2ml vial (Etofenamate) ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ROIPLON Ενέσιμο διάλυμα 1g/2ml vial (Etofenamate) 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ROIPLON Ενέσιμο διάλυμα 1g/2ml vial 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ 1 φύσιγγα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΝΔΡΕΟΥ Φ.Τ:2008670839 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Βάρος κοπράνων σε διάφορους λαούς

Βάρος κοπράνων σε διάφορους λαούς Δυσκοιλιότητα Κενώσεις λιγότερες από τρεις την εβδομάδα σε άτομα που σιτίζονται με δίαιτες δυτικού τύπου Δυσκολία κατά την αφόδευση Ιδιαίτερη σημασία έχει η εμφάνιση δυσκοιλιότητας σε άτομα με φυσιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Πεδίο Εφαρμογής. Πρόληψη και Παράγοντες Κινδύνου

Πεδίο Εφαρμογής. Πρόληψη και Παράγοντες Κινδύνου Εξετάσεις λειτουργίας του θυρεοειδούς: διάγνωση και παρακολούθηση των διαταραχών λειτουργίας του θυρεοειδούς σε ενήλικες για την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας Πεδίο Εφαρμογής Οι παρούσες κατευθυντήριες οδηγίες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η φυματίωση; Η φυματίωση είναι νόσημα που προκαλείται από ένα μικρόβιο που λέγεται μυκοβακτηρίδιο της

Διαβάστε περισσότερα

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας.

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας. CUMMULATINE SUCCESS SCORE % ΙΣΧΙΟ CUMMULATINE SUCCESS RATE % YΛΙΚΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟΥ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 42 ΑΝΔΡΕΣ 16 ΓΥΝΑΙΚΕΣ 26 ΗΛΙΚΙΑ 63.1 (42-92) ΥΨΟΣ 171 (162-191) Δ.Μ.Σ 36 (22-47) Το ποσοστό των ασθενών που αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ IRBEPRESS 75 mg, 150 mg, 300 mg δισκία Ιρβεσαρτάνη

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ IRBEPRESS 75 mg, 150 mg, 300 mg δισκία Ιρβεσαρτάνη ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ IRBEPRESS 75 mg, 150 mg, 300 mg δισκία Ιρβεσαρτάνη Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης προτού αρχίσετε να παίρνετε αυτό το φάρμακο. Φυλάξτε

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά. Πειράματα έδειξαν ότι εκείνα τα νεογέννητα που είχαν περισσότερα χάδια, αναπτύσσονταν και μάθαιναν γρηγορότερα.

Γενικά. Πειράματα έδειξαν ότι εκείνα τα νεογέννητα που είχαν περισσότερα χάδια, αναπτύσσονταν και μάθαιναν γρηγορότερα. Stress και Δέρμα Γενικά Το δέρμα, ως όργανο αισθητήριο της αφής, θερμοκρασίας, πόνου, ερωτογόνος ζώνης, έχει μεγάλη σημασία σε όλες τις ηλικίες. Είναι όργανο συναισθηματικής έκφρασης και τόπος αποφόρτισης

Διαβάστε περισσότερα

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους.

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους. Βρογχικό Άσθμα Το άσθμα είναι μια πάθηση που χαρακτηρίζεται από χρόνια κυτταρική φλεγμονή των αεραγωγών και βρογχική υπεραντιδραστικότητα. Έτσι προκαλείται μια μεταβλητή απόφραξη των αεροφόρων οδών που

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος. www.rheuma,gr

Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος. www.rheuma,gr Πολλες από τις ρευματικες παθησεις των ενηλικων προσβαλουν και τα παιδια,αν και σε μικροτερη συχνοτητα. Επιπλεον καποιες παθησεις όπως είναι ο συστηματικης έναρξης ή ο ολιγοαρθρικος τυπος εναρξης της Νεανικης

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Η προεκλαµψία είναι πολύ πιο συνήθης από ό,τι πιστεύουν οι περισσότεροι άνθρωποι. Στην πραγµατικότητα είναι η συνηθέστερη σοβαρή επιπλοκή της κύησης. Η προεκλαµψία

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 23-24/10/2015 ΗΜΕΡΑ ΩΡΑ ΕΝΑΡΞΗΣ ΘΕΜΑ ΟΜΙΛΗΤΗΣ

Αθήνα, 23-24/10/2015 ΗΜΕΡΑ ΩΡΑ ΕΝΑΡΞΗΣ ΘΕΜΑ ΟΜΙΛΗΤΗΣ 1 ο ΜΑΘΗΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΗΠΑΤΟΛΟΓΙΑΣ Αθήνα, 23-24/10/2015 17.00-17.30 Ανατομία-αγγείωση του ήπατος, αναγέννηση ήπατος Ν. Αρκαδόπουλος 17.30-18.15 Φυσιολογία ηπατικής λειτουργίας-χολικής έκκρισης Σπ. Ντουράκης

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Εισαγωγή Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων.

15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων. 15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων. Η ουροδόχος κύστη δεν είναι απλά μία κοιλότητα η οποία γεμίζει απλά

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Κουτρούµπα Ι, Χαϊδόπουλος Δ, Θωµάκος Ν, Σωτηροπούλου Μ, Καθοπούλης Ν, Βλάχος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Γενικά Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν τους στόχους της

Διαβάστε περισσότερα

13 η Δερματολογική Διημερίδα 10 11 ΜΑΪΟΥ 2013 Το δέρμα εξ απαλών ονύχων μέχρι την εφηβεία ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, 10 ΜΑΪΟΥ 2013

13 η Δερματολογική Διημερίδα 10 11 ΜΑΪΟΥ 2013 Το δέρμα εξ απαλών ονύχων μέχρι την εφηβεία ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, 10 ΜΑΪΟΥ 2013 15:00-16:45 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, 10 ΜΑΪΟΥ 2013 Διοργάνωση: Γ Δερματολογική Κλινική Νοσοκομείου «Α. Συγγρός» σε συνεργασία με το Παιδοδερματολογικό Tμήμα του Νοσοκομείου «Α. Συγγρός» και την Ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Οδηγιών χρήσης. Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης προτού αρχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτό το φάρμακο.

Φύλλο Οδηγιών χρήσης. Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης προτού αρχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτό το φάρμακο. Φύλλο Οδηγιών χρήσης Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης προτού αρχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτό το φάρμακο. Φυλάξτε αυτό το φύλλο οδηγιών χρήσης. Ίσως χρειασθεί να το διαβάσετε ξανά. Εάν

Διαβάστε περισσότερα

ΒΛΑΒΕΡΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΠΟ ΥΨΗΛΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΒΛΑΒΕΡΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΠΟ ΥΨΗΛΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΒΛΑΒΕΡΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΠΟ ΥΨΗΛΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος Στοιβάδες δέρματος Επιδερμίδα (τέσσερις στοιβάδες κυττάρων) Χόριο (άφθονα αγγεία και νεύρα) Υποδερμάτιο πέταλο (περιέχει

Διαβάστε περισσότερα

Αυτοάνοσα νοσήματα. Χ.Μ. Μουτσόπουλος

Αυτοάνοσα νοσήματα. Χ.Μ. Μουτσόπουλος Αυτοάνοσα νοσήματα Χ.Μ. Μουτσόπουλος Καθηγητής Παθολογίας στην Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Η έγκαιρη αντιμετώπιση αποτελεί «κλειδί» για τον έλεγχο των αυτοάνοσων ασθενειών- της μεγάλης αυτής κατηγορίας

Διαβάστε περισσότερα

Quiz. Ποιά είναι η διάγνωσή σας ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Στόγιου Π. Πετανίδης Σ. Δελλή Φ-Σ. Στρατηγός Α. Μαντέκου-Λεφάκη Ι.

Quiz. Ποιά είναι η διάγνωσή σας ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Στόγιου Π. Πετανίδης Σ. Δελλή Φ-Σ. Στρατηγός Α. Μαντέκου-Λεφάκη Ι. Quiz Ποιά είναι η διάγνωσή σας Στόγιου Π. Πετανίδης Σ. Δελλή Φ-Σ. Στρατηγός Α. Μαντέκου-Λεφάκη Ι. Α Παν/κή Δερματολογική Κλινική, ΝΟσ. Δερματικών και Αφροδισίων Νόσων Α. Συγγρός ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Diabetes_ protect our future.mp4

Diabetes_ protect our future.mp4 Diabetes_ protect our future.mp4 14/11 Γενέθλια του νομπελίστα γιατρού Φρέντερικ Μπάντινγκ 1991 από τη Διεθνή Ομοσπονδία για το Διαβήτη 2007:επίσημη Ημέρα από τα Ηνωμένα Έθνη Θέμα 2009 2013: Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Παπαβέντσης Στέλιος, Παιδίατρος - Σύμβουλος γαλουχίας. Τι είναι έκζεμα ή ατοπική δερματίτιδα;

Γράφει: Παπαβέντσης Στέλιος, Παιδίατρος - Σύμβουλος γαλουχίας. Τι είναι έκζεμα ή ατοπική δερματίτιδα; Γράφει: Παπαβέντσης Στέλιος, Παιδίατρος - Σύμβουλος γαλουχίας Τι είναι έκζεμα ή ατοπική δερματίτιδα; Η ατοπική δερματίτιδα είναι μια χρόνια, φλεγμονώδης κατάσταση του δέρματος με υφέσεις και εξάρσεις.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΜΗ ΘΥΡΕΟΕΙΔΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΜΗ ΘΥΡΕΟΕΙΔΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΜΗ ΘΥΡΕΟΕΙΔΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ Διαταραχές του Θυρεοειδικού άξονα στον βαρέως πάσχοντα Συνώνυμα: Σύνδρομο της χαμηλής Τ3, σύνδρομο τουνοσούντος ευθυρεοειδικού. Ελένη Καραθανάση Ενδοκρινολογική κλινική Γ.Ν.Θ.

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες Οδηγίες για τη διάγνωση και παρακολούθηση διαταραχών λειτουργίας του θυρεοειδούς σε ενήλικες

Κατευθυντήριες Οδηγίες για τη διάγνωση και παρακολούθηση διαταραχών λειτουργίας του θυρεοειδούς σε ενήλικες Κατευθυντήριες Οδηγίες για τη διάγνωση και παρακολούθηση διαταραχών λειτουργίας του θυρεοειδούς σε ενήλικες Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας (ΠΦΥ) Εργαστήριο Κλινικών Κατευθυντηρίων Οδηγιών για εργαστηριακές

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα. Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών

Ρευματοειδής αρθρίτιδα. Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών Ρευματοειδής αρθρίτιδα Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών Ρόλος Ανοσοποιητικού Συστήματος Προστασία του οργανισμού έναντι εξωτερικών εισβολέων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Ορισμός του πόνου (IASP)1979 Πόνος ορίζεται μια δυσάρεστη αισθητική και συναισθηματική εμπειρία που σχετίζεται με πραγματική η δυνητική βλάβη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ ΔΕΡΜΑΤΟΠΑΘΕΙΕΣ. ΖΑΧΑΡΟΥΛΑ ΜΑΝΩΛΙΔΟΥ Σχης (ΥΝ) ε.α. M.Sc.

ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ ΔΕΡΜΑΤΟΠΑΘΕΙΕΣ. ΖΑΧΑΡΟΥΛΑ ΜΑΝΩΛΙΔΟΥ Σχης (ΥΝ) ε.α. M.Sc. ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ ΔΕΡΜΑΤΟΠΑΘΕΙΕΣ ΖΑΧΑΡΟΥΛΑ ΜΑΝΩΛΙΔΟΥ Σχης (ΥΝ) ε.α. M.Sc. Πρόλογος - Εισαγωγή Το δέρμα είναι το μεγαλύτερο όργανο του ανθρωπίνου σώματος και αποτελεί περίπου το 16% του συνολικού βάρους του. Η

Διαβάστε περισσότερα