PENSION FUND MANAGEMENT

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "PENSION FUND MANAGEMENT"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ & ΤΡΑΠΕΖΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΠΣ ΣΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ & ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ PENSION FUND MANAGEMENT Επιμέλεια : Ευγενία Γ. Ντάλλα Επιβλέπων Καθηγητής : Επικ.Καθ. Φίλιππας Νικόλαος Τριμελής Επιτροπή: Επικ. Καθ. Ν. Φίλιππας Λέκτορας Π. Σταϊκούρας Λέκτορας Ν. Κουρογένης Ιούλιος

2 PENSION FUND MANAGEMENT Πρόλογος..4 I. Κεφάλαιο Πρώτο: Βασικές Έννοιες 1. Ορισμοί και γενικά χαρακτηριστικά γνωρίσματα Κοινωνική Ασφάλιση-Οι τρεις Πυλώνες Σχέδια Καθορισμένης Συμβολής και Σχέδια Καθορισμένων Οφελών Διανεμητικό και Κεφαλαιοποιητικό Σύστημα χρηματοδότησης της Κοινωνικής Ασφάλισης Προσωπικοί Λογαριασμοί Συνταξιοδότησης Συστήματα συνταξιοδότησης στις χώρες του ΟΟΣΑ 33 II. Κεφάλαιο Δεύτερο: Επενδυτική Πολιτική και Διαχείριση Χαρτοφυλακίου 1. Θεσμικό Πλαίσιο Επενδύσεων.43 i. Επιχειρήματα για τους κανονισμούς χαρτοφυλακίων συνταξιοδοτικών κεφαλαίων.46 ii. Εμπειρική έρευνα για τους κανονισμούς χαρτοφυλακίων συνταξιοδοτικών κεφαλαίων Διεθνής Διαφοροποίηση Διάρθρωση Χαρτοφυλακίου Συνταξιοδοτικών Κεφαλαίων..62 i. Βέλτιστη σύνθεση χαρτοφυλακίων του συνταξιοδοτικού κεφαλαίου..71 ΙΙΙ. Κεφάλαιο Τρίτο: Συνταξιοδοτικά Ταμεία και Αγορές Κεφαλαίων 1. Η επίδραση των Pension Funds στην Ευρωπαϊκή Κεφαλαιαγορά Pension Funds και Αναδυόμενες Αγορές Η Αποδοτικότητα των Ελληνικών Χαρτοφυλακίων Συνταξιοδοτικών Ταμείων..90

3 ΙV. Κεφάλαιο Τέταρτο: ΤΣΜΕΔΕ 1. Ταμείο Συντάξεων Μηχανικών Εργοληπτών Δημοσίων Έργων: γενικά χαρακτηριστικά Διαχρονική Εξέλιξη Περιουσίας ΤΣΜΕΔΕ Στρατηγικές Επένδυσης Winners- Losers- Σενάρια Επένδυσης Συμπεράσματα..122 Επίλογος..124 Βιβλιογραφία..127 Παράρτημα: Θεσμικό Πλαίσιο Επενδύσεων και Αξιοποίησης της Περιουσίας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης 130 3

4 Πρόλογος Η δημογραφική μετάβαση σε γηραιότερες κοινωνίες στις ανεπτυγμένες κυρίως χώρες και η επιθυμία των ατόμων να διατηρήσουν το βιοτικό τους επίπεδο υψηλό έχει εισάγει τα τελευταία χρόνια νέες προκλήσεις για τα δημόσια και ιδιωτικά συστήματα συνταξιοδότησης. Το γεγονός αυτό είναι που έχει οδηγήσει στην ταχεία ανάπτυξη των ιδιωτικών συστημάτων αλλά και της προσωπικής αποταμίευσης με σκοπό την παροχή επιπλέον εισοδήματος κατά τη συνταξιοδότηση. Η απουσία όμως κατάλληλων πολιτικών στα πλαίσια των μεταρρυθμίσεων των συνταξιοδοτικών συστημάτων εισάγει νέους κινδύνους ως προς τη σταθερότητα του χρηματοοικονομικού συστήματος και τη δημοσιονομική αντοχή των οικονομιών. Τρεις είναι οι βασικοί τομείς στους οποίους πρέπει να επικεντρωθούν οι χαράσσοντες την πολιτική: α) έλεγχος και ρυθμιστικό καθεστώς, β) προσφορά κατάλληλων χρηματοοικονομικών εργαλείων, και γ) προστασία και ενημέρωση των δικαιούχων. Σκοπός της εργασίας αυτής είναι η περιγραφή των κυριότερων εννοιών και τάσεων που σχετίζονται με την παροχή συνταξιοδοτικής κάλυψης κυρίως στις χώρες του ΟΟΣΑ, ποια συστήματα έχουν υιοθετηθεί και ποια είναι τα χαρακτηριστικά τους. Επιπλέον η εργασία επικεντρώνεται στην επενδυτική πολιτική και στις στρατηγικές επένδυσης του αναπτυσσόμενου όγκου των κεφαλαίων αυτών και στη μελέτη ενός από τα πιο εύρωστα συνταξιοδοτικά ταμεία στην Ελλάδα, του Ταμείου Συντάξεων Μηχανικών και Εργοληπτών Δημοσίων Έργων (ΤΣΜΕΔΕ). Τέλος χρησιμοποιούμε εναλλακτικά σενάρια επένδυσης που υπακούοντας στο εθνικό θεσμικό πλαίσιο διαχείρισης συνταξιοδοτικών κεφαλαίων θα μπορούσαν να έχουν εφαρμογή στο χαρτοφυλάκιο του υπό εξέταση ταμείου. Πιο συγκεκριμένα, στο πρώτο κεφάλαιο επιχειρείται μια πρώτη ταξινόμηση των εννοιών που θα συναντήσουμε στην πορεία της μελέτης αυτής. Κατόπιν αναφερόμαστε στην έννοια της κοινωνικής ασφάλισης, στους τρεις διακεκριμένους πυλώνες των συνταξιοδοτικών συστημάτων καθώς και στις δύο κυρίαρχες τάσεις των συστημάτων αυτών, τα σχέδια καθορισμένης συμβολής και τα σχέδια καθορισμένων οφελών. Στο 4

5 κεφάλαιο αυτό της μελέτης μας αναλύουμε επίσης τις δύο βασικές απόψεις σχετικά με τη χρονική κατανομή των εισφορών των μελών ενός ταμείου σε σχέση με τις υποχρεώσεις του φορέα από τις οποίες η πρώτη οδηγεί στο σύστημα κεφαλαιοποίησης που είναι γνωστό ως διανεμητικό ή αναδιανεμητικό (Pay-As-You-Go), ενώ η δεύτερη οδηγεί στο κεφαλαιοποιητικό σύστημα. Στη συνέχεια κάνουμε μια σύντομη αναφορά στα δύο συστήματα και εξετάζουμε τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα αυτών. Εξάλλου αναφερόμαστε και στο σύστημα PRA που ουσιαστικά αποτελεί την έκφραση του τρίτου πυλώνα και των ειδικών αποταμιευτικών λογαριασμών. Τέλος το κεφάλαιο κλείνει με τη μελέτη των συνταξιοδοτικών καθεστώτων των χωρών του ΟΟΣΑ. Όσον αφορά στο δεύτερο κεφάλαιο, προχωρούμε στην ανάλυση του ρυθμιστικού πλαισίου όσον αφορά στα συνταξιοδοτικά κεφάλαια. Οι κανόνες αυτοί αφορούν το ενεργητικό των ταμείων δηλαδή το σύνολο των περιουσιακών τους στοιχείων αλλά και τις υποχρεώσεις. Η επόμενη ενότητα του κεφαλαίου αναφέρεται στη διεθνή διαφοροποίηση, τις πρόσφατες τάσεις στη συνταξιοδοτική αποταμίευση, το μέγεθος και την οικονομική της σημασία, και τις τάσεις στην κατανομή των κεφαλαίων στα διάφορα είδη επενδύσεων. Τέλος ένα άλλο βασικό ζήτημα με το οποίο ασχολούμαστε είναι ποιο ποσοστό των συνταξιοδοτικών κεφαλαίων πρέπει να επενδυθεί σε μετοχές, και σε ποια αναλογία να βρίσκονται τα ομόλογα και τα λοιπά επενδυτικά προϊόντα. Στο τρίτο κεφάλαιο μελετούμε αρχικά την επίδραση των Pension Funds στην Ευρωπαϊκή κεφαλαιαγορά Στη συνέχεια αναφερόμαστε στα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης στη Λατινική Αμερική και την Ανατολική Ευρώπη τα οποία βαθμιαία αντικαθίσταται από πλήρως κεφαλαιοποιητικά συστήματα καθορισμένης συμβολής, καθώς και τον αντίκτυπό τους στην ανάπτυξη των τοπικών αγορών, τους καθοριστικούς παράγοντες της απόδοσης των επενδύσεων και τις πρακτικές επένδυσης. Στην τελευταία ενότητα του κεφαλαίου μελετούμε την αποδοτικότητα των Ελληνικών χαρτοφυλακίων συνταξιοδοτικών ταμείων, τα πλαίσια επένδυσης στα οποία τα ελληνικά συνταξιοδοτικά ταμεία μπορούν να διαχειριστούν την περιουσία τους και το κόστος των ανεπαρκών στρατηγικών επένδυσης. 5

6 Στο τέταρτο και τελευταίο κεφάλαιο προχωρούμε στη μελέτη του Ταμείου Συντάξεων Μηχανικών και Εργοληπτών Δημοσίων Έργων (ΤΣΜΕΔΕ), τη διάρθρωσή του ως οργανισμού, την περιουσία του καθώς και τα πλεονεκτήματα και τις αδυναμίες του. Στη συνέχεια επικεντρωνόμαστε στα χαρακτηριστικά του χαρτοφυλακίου του ΤΣΜΕΔΕ, τη διαχρονική εξέλιξη της συνολικής του περιουσίας καθώς και την εξέλιξη του χαρτοφυλακίου αξιογράφων του. Τέλος προβαίνουμε στη δημιουργία χαρτοφυλακίων με βάση διάφορα σενάρια επένδυσης με χαρακτηριστικό αυτό της στρατηγικής Winners-Losers και συγκρίνουμε τις σωρευτικές αποδόσεις των χαρτοφυλακίων που έχουμε κατασκευάσει με το πραγματικό χαρτοφυλάκιο του ταμείου. 6

7 Ι. Κεφάλαιο Πρώτο: Βασικές Έννοιες 1.Ορισμοί και γενικά χαρακτηριστικά γνωρίσματα Τα συνταξιοδοτικά κεφάλαια (Pension Funds) μπορούν να οριστούν ως χρηματοοικονομικοί μεσάζοντες υποστηριζόμενοι συνήθως από επιχειρήσεις χωρίς χρηματοοικονομικό χαρακτήρα. Οι τελευταίες συλλέγουν και επενδύουν τα κεφάλαια σε συγκεντρωμένη βάση για την ενδεχόμενη πληρωμή στα μέλη υπό μορφή συντάξεων και περιλαμβάνονται μεταξύ των σημαντικότερων ιδρυμάτων σε ορισμένες εθνικές χρηματιστικές αγορές. Παραδοσιακά η έννοια της συνταξιοδότησης προσδιορίζεται ως οι περιοδικές εκείνες πληρωμές που γίνονται σε άτομα που βγαίνουν από την παραγωγική διαδικασία εφόσον έχουν συμπληρώσει ένα συγκεκριμένο όριο ηλικίας. Τα συστήματα των εν λόγω πληρωμών συμβάλλουν στην παροχή ασφάλειας στους δικαιούχους έναντι κινδύνων όπως η αβεβαιότητα ως προς τη διάρκεια ζωής, εργασίας, αλλά και τον κίνδυνο μείωσης της αγοραστικής δύναμης. Πριν όμως προχωρήσουμε είναι σκόπιμο να γίνει μια πρώτη ταξινόμηση των εννοιών που θα συναντήσουμε στην πορεία της μελέτης αυτής. Συνταξιοδοτικό σχέδιο(pension plan): ένα συνταξιοδοτικό σχέδιο είναι μια δεσμευτική νομικά σύμβαση που έχει έναν ρητό στόχο συνταξιοδότησης σύμφωνα με τον οποίο τα οφέλη δεν μπορούν να καταβληθούν καθόλου ή χωρίς κάποια σημαντική ποινική ρήτρα εκτός αν ο δικαιούχος είναι είναι μεγαλύτερος ηλικιακά από μια νόμιμα καθορισμένη ηλικία συνταξιοδότησης. Αυτή η σύμβαση μπορεί να είναι μέρος μιας ευρύτερης σύμβασης απασχόλησης, ή μπορεί να απαιτηθεί από το νόμο. Οι όροι του συνταξιοδοτικού σχεδίου μπορούν να επιβληθούν από το νόμο ή το καταστατικό ή να υπάρχουν με τη μορφή προϋποθέσεων για ειδική φορολογική αντιμετώπιση, όπως συμβαίνει σε πολλά συνταξιοδοτικά προγράμματα με σκοπό να παρέχουν στα μέλη και τους δικαιούχους του σχεδίου ένα εισόδημα μετά την αποχώρηση. Εκτός από την 7

8 παροχή σύνταξης, τα συνταξιοδοτικά σχέδια μπορούν να προσφέρουν πρόσθετα οφέλη, όπως στην περίπτωση ανικανότητας, ασθένειας, και χηρείας. Δημόσια συνταξιοδοτικά σχέδια: προγράμματα κοινωνικής ασφάλισης και παρόμοια νομικά προγράμματα που βρίσκονται υπό δημόσια διαχείριση (είτε κεντρική όπως είναι το κράτος, τοπικές κυβερνήσεις, καθώς επίσης και άλλοι οργανισμοί δημόσιου τομέα όπως τα ιδρύματα κοινωνικής ασφάλισης). Τα δημόσια συνταξιοδοτικά σχέδια έχουν χρηματοδοτηθεί παραδοσιακά μέσω του αναδιανεμητικού συστήματος (PAYG), αλλά μερικές χώρες του ΟΟΣΑ παρέχουν μερική χρηματοδότηση των δημόσιων συντάξεων ή έχουν αντικαταστήσει αυτά τα σχέδια με ιδιωτικά. Ιδιωτικά συνταξιοδοτικά σχέδια: συνταξιοδοτικό σχέδιο που παρέχεται από ένα ίδρυμα εκτός από τη δημόσια διοίκηση. Τα ιδιωτικά συνταξιοδοτικά σχέδια μπορεί να παρέχονται άμεσα από έναν εργοδότη ιδιωτικού τομέα που ενεργεί ως χορηγός σχεδίων, ένα ιδιωτικό συνταξιοδοτικό ταμείο ή έναν ιδιωτικό οργανισμό. Τα ιδιωτικά συνταξιοδοτικά σχέδια μπορούν να συμπληρώσουν ή να αντικαταστήσουν τα δημόσια συνταξιοδοτικά σχέδια. Επαγγελματικά συνταξιοδοτικά σχέδια: η πρόσβαση σε τέτοια σχέδια ακολουθείται από μια σύμβαση απασχόλησης ή επαγγελματικής σχέσης μεταξύ του μέλους και της οντότητας που καθιερώνει το σχέδιο (χορηγός). Τα επαγγελματικά σχέδια μπορούν να καθιερωθούν από τους εργοδότες ή τις ομάδες αυτού (π.χ. ενώσεις βιομηχανίας) και τους εργασιακούς ή επαγγελματικούς συνδέσμους, από κοινού ή χωριστά. Το σχέδιο μπορεί να διαχειρίζεται άμεσα ο χορηγός ή ένας ανεξάρτητος οργανισμός (ένα συνταξιοδοτικό ταμείο ή ένας χρηματοδοτικός οργανισμός που ενεργεί ως συνταξιοδοτικός πάροχος). Υποχρεωτικά επαγγελματικά συνταξιοδοτικά σχέδια: η συμμετοχή σε αυτά τα σχέδια είναι υποχρεωτική για τους εργοδότες και καθιερώνεται από το νόμο. Οι εργοδότες πρέπει να οργανώσουν (και να καταβάλλουν εισφορές) τα επαγγελματικά συνταξιοδοτικά σχέδια στα οποία θα απαιτηθεί από τους εργαζομένους να συμμετάσχουν. Στην περίπτωση που οι εργοδότες είναι υποχρεωμένοι να προσφέρουν 8

9 ένα επαγγελματικό συνταξιοδοτικό σχέδιο, αλλά η συμμετοχή των υπαλλήλων είναι σε εθελοντική βάση, αυτά τα σχέδια θεωρούνται επίσης υποχρεωτικά. Εθελοντικά επαγγελματικά συνταξιοδοτικά σχέδια: η καθιέρωση αυτών των σχεδίων είναι εθελοντική για τους εργοδότες (συμπεριλαμβανομένων εκείνων όπου υπάρχει αυτόματη συμμετοχή ως μέρος μιας σύμβασης απασχόλησης ή όπου ο νόμος απαιτεί από τους εργαζομένους να συμμετέχουν στα σχέδια που οργανώνονται σε εθελοντική βάση από τους εργοδότες τους). Σε μερικές χώρες, οι εργοδότες μπορούν σε εθελοντική βάση να καθιερώσουν επαγγελματικά σχέδια παρέχοντας οφέλη που αντικαθιστούν τουλάχιστον εν μέρει εκείνα του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης. Αυτά τα σχέδια θεωρούνται εθελοντικά, ακόμα κι αν οι εργοδότες πρέπει να τα υιοθετήσουν προκειμένου να απαλλαχθούν (τουλάχιστον εν μέρει) από τις εισφορές κοινωνικής ασφάλισης. Προσωπικά συνταξιοδοτικά σχέδια: η πρόσβαση σε αυτά τα σχέδια δεν είναι απαραίτητο να ακολουθείται από κάποια σχέση απασχόλησης. Τα σχέδια καθιερώνονται και διοικούνται άμεσα από ένα συνταξιοδοτικό ταμείο ή ένα χρηματοπιστωτικό ίδρυμα που ενεργεί ως συνταξιοδοτικός προμηθευτής χωρίς οποιαδήποτε επέμβαση των εργοδοτών. Τα άτομα αγοράζουν ανεξάρτητα και επιλέγουν τις υλικές πτυχές της συμφωνίας. Ο εργοδότης μπορεί εν τούτοις να καταβάλει εισφορές στα προσωπικά συνταξιοδοτικά σχέδια. Μερικά προσωπικά σχέδια μπορεί να έχουν περιορίσει τη δυνατότητα μέλους. Υποχρεωτικά προσωπικά συνταξιοδοτικά σχέδια: αυτά είναι προσωπικά σχέδια στα οποία η συμμετοχή είναι υποχρεωτική. Τα άτομα απαιτείται να καταβάλλουν συνταξιοδοτικές εισφορές σε ένα συνταξιοδοτικό σχέδιο της επιλογής τους κανονικά μέσα από μια ορισμένη γκάμα επιλογών ή σε ένα συγκεκριμένο συνταξιοδοτικό σχέδιο. Εθελοντικά προσωπικά συνταξιοδοτικά σχέδια: η συμμετοχή σε αυτά τα σχέδια είναι εθελοντική για τα άτομα. Από το νόμο τα άτομα δεν είναι υποχρεωμένα να συμμετέχουν σε ένα συνταξιοδοτικό σχέδιο. Τα εθελοντικά προσωπικά σχέδια 9

10 περιλαμβάνουν εκείνα τα σχέδια στα οποία τα άτομα μπορούν να συμμετάσχουν εάν επιλέξουν να αντικαταστήσουν μέρος των οφελών κοινωνικής ασφάλισής τους με οφέλη από τα προσωπικά συνταξιοδοτικά σχέδια. Επαγγελματικά Σχέδια Καθορισμένης Συμβολής και Καθορισμένων Οφελών (Defined benefit vs. Defined contribution occupational pension plans) Επαγγελματικά συνταξιοδοτικά σχέδια καθορισμένης συμβολής (DC): επαγγελματικά συνταξιοδοτικά σχέδια στα οποία ο χορηγός σχεδίων καταβάλλει 10

11 σταθερές εισφορές και δεν έχει καμία νομική υποχρέωση να καταβάλει περαιτέρω εισφορές σε ένα τρέχον σχέδιο σε περίπτωση δυσμενούς έκβασης του σχεδίου Επαγγελματικά συνταξιοδοτικά σχέδια καθορισμένων οφελών (DB): μπορούν γενικά να ταξινομηθούν σε έναν από τρεις κύριους τύπους, "παραδοσιακά", "μικτά" και "υβριδικά" σχέδια. "Παραδοσιακό" σχέδιο DB: τα οφέλη DB σχεδίων συνδέονται μέσω ενός τύπου με τις αμοιβές ή τους μισθούς των μελών, της διάρκειας απασχόλησης, ή άλλων παραγόντων. "Υβριδικό" σχέδιο DB: ένα σχέδιο DB όπου τα οφέλη εξαρτώνται από ένα ποσοστό απόδοσης που πιστώνεται στις εισφορές, όπου αυτό το ποσοστό απόδοσης είτε διευκρινίζεται στους κανόνες σχεδίων ή είναι συνάρτηση της πραγματικής απόδοσης οποιωνδήποτε ενισχυτικών κεφαλαίων ενώ υπάρχει και μια ελάχιστη εγγυημένη απόδοση που διευκρινίζεται στους κανόνες του σχεδίου. "Μικτά" σχέδια DB: ένα σχέδιο DB που έχει χαρακτηριστικά και από τους δύο τύπους σχεδίων (DB, DC) αλλά που αντιμετωπίζονται ως τμήμα του ίδιου σχεδίου. Προστατευμένα και Μη Προστατευμένα Σχέδια Αυτή η ταξινόμηση γίνεται από την προοπτική του συνταξιοδοτικού ταμείου και ισχύει για τα προσωπικά συνταξιοδοτικά σχέδια και τα επαγγελματικά συνταξιοδοτικά σχέδια καθορισμένης συμβολής. Μη προστατευμένο συνταξιοδοτικό σχέδιο: ένα σχέδιο (προσωπικό συνταξιοδοτικό σχέδιο ή επαγγελματικό συνταξιοδοτικό σχέδιο καθορισμένης συμβολής) όπου το συνταξιοδοτικό σχέδιο/ταμείο ή ο συνταξιοδοτικός προμηθευτής δεν προσφέρουν οποιοδήποτε έσοδο από επενδύσεις ή εγγύηση οφέλους. 11

12 Προστατευμένο συνταξιοδοτικό σχέδιο: ένα σχέδιο (προσωπικό συνταξιοδοτικό σχέδιο ή επαγγελματικό συνταξιοδοτικό σχέδιο καθορισμένης συμβολής) όπου οι εγγυήσεις ή οι υποσχέσεις μπορούν να προσφερθούν από το συνταξιοδοτικό σχέδιο/ταμείο ή τον προμηθευτής του σχεδίου (πχ εγγυημένο ποσοστό απόδοσης) Χρηματοδότηση των συνταξιοδοτικών σχεδίων Αυτόνομα συνταξιοδοτικά κεφάλαια: Σύνολο κεφαλαίων που σχηματίζουν ανεξάρτητη νομική οντότητα με αποκλειστική αρμοδιότητα την κάλυψη των συνταξιοδοτικών πληρωμών των σχεδίων επαγγελματικών ή προσωπικών. Τα μέλη του σχεδίου/ταμείου έχουν νομικά ή μέσω της σύμβασης κατοχυρωμένο δικαίωμα στην περιουσία του ταμείου. Τα συνταξιοδοτικά αυτά κεφάλαια παίρνουν είτε κάποια νομική μορφή ειδικού σκοπού (ταμείο, ίδρυμα ή εταιρία) είτε τη μορφή ταμείου χωρίς νομική προσωπικότητα η οποία είναι κάτω από τη διαχείριση μιας εταιρίας ή κάποιου είδους χρηματοπιστωτικού οργανισμού για λογαριασμό των μελών. Book reserved pension plans: ποσά που καταχωρούνται στον ισολογισμό του χορηγού ως επιφυλάξεις ή αποθεματικά για την παροχή επαγγελματικής σύνταξης. Μερικά κεφάλαια μπορούν να καταχωρηθούν σε ξεχωριστούς λογαριασμούς με σκοπό τη χρηματοδότηση των οφελών, αλλά δεν αποτελούν κεφάλαια συνταξιοδοτικών σχεδίων βάσει του νόμου. Οι περισσότερες χώρες του ΟΟΣΑ δεν επιτρέπουν αυτήν την μέθοδο. Εξάλλου σε όσες χώρες επιτρέπονται αυτά τα σχέδια, πρέπει να υπάρχει επίσης κάποια εξασφάλιση ενάντια στην πτώχευση του χορηγού μέσω ρύθμισης εγγύησης αφερεγγυότητας. Συμβάσεις συνταξιοδοτικής ασφάλειας: ασφαλιστικές συμβάσεις που ρυθμίζουν τις εισφορές στα συνταξιοδοτικά σχέδια μέσω μιας ασφαλιστικής εταιρίας η οποία καλείται να καταβάλλει τις πληρωμές μετά τη συνταξιοδότηση του μέλους ή μετά από μια πρόωρη αποχώρηση του από την εργασία. 12

13 Γενικά χαρακτηριστικά γνωρίσματα Τα συνταξιοδοτικά κεφάλαια έχουν δύο κυρίως μορφές -συγκεκριμένα, τα σχέδια καθορισμένων οφελών και καθορισμένης συμβολής -που διαφέρουν στη διανομή του κινδύνου μεταξύ του μέλους και του χορηγού (χαρακτηριστικά μια μη οικονομική επιχείρηση). Στα πρώτα, ο χορηγός αναλαμβάνει να πληρώσει στα μέλη μια σύνταξη σχετική με τις αποδοχές κατά την ενεργό συμμετοχή του εργαζομένου στην παραγωγική διαδικασία, όπως ένα προκαθορισμένο ποσοστό του τελικού ή μέσου μισθού βάσει των ετών υπηρεσίας, ή ένα συγκεκριμένο ποσό ως επίδομα για κάθε χρόνο υπηρεσίας. Ως εκ τούτου τα μέλη ανταλλάσσουν μισθούς με συντάξεις, ενώ οι εργοδότες φέρουν τον επενδυτικό κίνδυνο, αναγκασμένοι να καταβάλλουν τις πληρωμές ακόμα κι αν το κεφάλαιο αποδεικνύεται ανεπαρκές. Το χαρακτηριστικό αυτό γνώρισμα της ανάληψης του κινδύνου είναι απών από τα σχέδια καθορισμένης συμβολής, όπου οι εισφορές είναι καθορισμένες και τα οφέλη ποικίλλουν ανάλογα με τις αποδόσεις της αγοράς ενώ όλο τον κίνδυνο τον φέρει ο υπάλληλος. Στην περίπτωση μιας απότομης πτώσης του χρηματιστηρίου ακριβώς πριν από τη συνταξιοδότηση, τέτοιοι κίνδυνοι για τα σχέδια καθορισμένης συμβολής μπορούν να είναι αρκετά σοβαροί. Επιπλέον, με τα σχέδια καθορισμένων οφελών μπορεί να υπάρξει μια μεταφορά του κινδύνου μεταξύ των νέων εργαζομένων που μπορούν να αντέξουν τον επενδυτικό κίνδυνο, και των παλαιότερων εργαζομένων και συνταξιούχων. Αυτό επιτρέπει σε τέτοια κεφάλαια να διακρατουν υψηλά ποσοστά σε μετοχικές αξίες ανταλλάσσοντας έτσι κίνδυνο με απόδοση. Τα κύρια χαρακτηριστικά γνωρίσματα των συνταξιοδοτικών κεφαλαίων μπορούν να αναλυθούν εν μέρει μέσω της αντιπαράθεσης τους με άλλους τύπους παροχών για το τμήμα του πληθυσμού που έχει αποσυρθεί από την εργασία. Ως εκ τούτου, αντίθετα από αναδιανεμητικά συνταξιοδοτικά κεφάλαια, όπου οι εισφορές των εργαζομένων καταβάλλονται άμεσα στους συνταξιούχους, μεγάλες ποσότητες κεφαλαίων συσσωρεύονται από ή εξ ονόματος των εργαζομένων για την κάλυψη των συντάξεων τους, και δεν υπάρχει καμία μεταφορά ή αναδιανομή μεταξύ γενεών. Αντίθετα από την κοινωνική ασφάλιση, οι συντάξεις των επιχειρήσεων είναι ιδιαίτερα προσαρμόσιμες στις 13

14 ποικίλες περιστάσεις και στα επίπεδα κάλυψης που μπορούν να απαιτηθούν. Πάλι, η παροχή συνταξιοδοτικών κεφαλαίων είναι συνήθως εθελοντική για τις επιχειρήσεις και ως εκ τούτου η κάλυψη είναι συνήθως πολύ χαμηλότερη απ' ότι για την κοινωνική ασφάλιση, εκτός από χώρες όπως η Ελβετία και η Αυστραλία, όπου η παροχή ιδιωτικών συντάξεων είναι υποχρεωτική. Αντίθετα από τις τράπεζες, τα συνταξιοδοτικά κεφάλαια επωφελούνται από τις κανονικές εισροές των κεφαλαίων σε συμβατική βάση και από τα μακροπρόθεσμα στοιχεία του παθητικού τα οποία μαζί χειρίζονται λίγο κίνδυνο ρευστότητας. Οι κυριότεροι κίνδυνοι είναι μάλλον εκείνοι των ανακριβών εκτιμήσεων όσον αφορά τη θνησιμότητα όπως επίσης ισχύει ότι τα συνταξιοδοτικά καθεστώτα καθορισμένων οφελών μπορεί να πάσχουν από την επιρροή στα στοιχεία του παθητικού των απροσδόκητων αλλαγών στους μισθούς, των πληρωμών εκτός προγράμματος, και των νομικών αλλαγών (π.χ. ίσες ηλικίες συνταξιοδότησης). Λαμβάνοντας υπόψη τη φύση των στοιχείων του παθητικού, τα συνταξιοδοτικά κεφάλαια μπορούν να επικεντρώσουν τα χαρτοφυλάκια τους στα μακροπρόθεσμα περιουσιακά στοιχεία που παράγουν τις υψηλότερες αποδόσεις και να αντισταθμίσουν τον αυξανόμενο κίνδυνο μέσω της κατοχής αξιογράφων των οποίων οι αποδόσεις έχουν μικρό συντελεστή συσχέτισης. Η συγκέντρωση διευκολύνεται από το μέγεθος των συνταξιοδοτικών κεφαλαίων γεγονός που μειώνει τα κόστη διαχείρισης, πληροφόρησης, και συναλλαγών και διευκολύνει την επένδυση στα μεγάλα αδιαίρετα περιουσιακά στοιχεία, όπως η εμπορική ιδιοκτησία. Τα συνταξιοδοτικά κεφάλαια έχουν την ικανότητα να βοηθήσουν την ανάπτυξη των κύριων αγορών, αν και αυτό μπορεί να εμποδιστεί από θεσμικούς περιορισμούς στα χαρτοφυλάκια ή από τη δομή και συμπεριφοράς του διοικητικού τομέα των κεφαλαίων. Εν τω μεταξύ, αντίθετα από άλλους τύπους θεσμικών επενδυτών (όπως οι ασφάλειες ζωής και τα αμοιβαία κεφάλαια), τα συνταξιοδοτικά κεφάλαια στις περισσότερες χώρες ωφελούνται από τη φορολογική απαλλαγή. Οι εισφορές είναι αφορολόγητες όπως αφορολόγητα είναι τα κεφαλαιακά και τα κέρδη από τους τόκους ενώ ο φόρος πληρώνεται μόνο στην καταβολή της σύνταξης μετά την αποχώρηση. Ως εκ τούτου, και για την επιχείρηση-χορηγό και για τους υπαλλήλους - ή για το άτομο, στην περίπτωση της προσωπικής σύνταξης - τα συνταξιοδοτικά κεφάλαια είναι ανώτερα 14

15 από εναλλακτικές λύσεις. Επιπλέον, τα συνταξιοδοτικά κεφάλαια είναι γενικά συμβατικά ετήσια επιδόματα, που σημαίνει ότι οι αναλήψεις ποσών κατ' αποκοπή αποκλείονται ακόμη και κατά τη διάρκεια της περιόδου όταν οι αξιώσεις είναι πληρωτέες μετά από την αποχώρηση. Αντίθετα, για τις ασφάλειες ζωής, η πρόωρη καταβολή της πληρωμής είναι δυνατή (με κάποιο κόστος). Τα μέλη των συνταξιοδοτικών κεφαλαίων είναι πρόθυμα να δεχτούν χαμηλή ρευστότητα, λαμβάνοντας υπόψη τη δυνατότητα για υψηλότερες αποδόσεις (με μεγαλύτερο κίνδυνο) μέσα στα επιτρεπτά όρια μαζί βέβαια και με τα οφέλη της φορολογικής απαλλαγής και ανεπιφύλακτη ασφάλεια του επιπέδου της σύνταξης από το χορηγό (στα σχέδια καθορισμένων οφελών). Τα συνταξιοδοτικά κεφάλαια τείνουν επίσης να έχουν τους πιο φιλελεύθερους κανονισμούς όσον αφορά στη σύνθεση των χαρτοφυλακίων τους σε σχέση με τις ασφαλιστικές εταιρείες, εν μέρει λόγω των χαμηλότερων κινδύνων φερεγγυότητας ως αποτέλεσμα των συμβατικών ετήσιων επιδομάτων τα οποία τους επιτρέπουν στη συνέχεια να προσφέρουν υψηλές αποδόσεις. 15

16 2. Κοινωνική ασφάλιση-οι τρεις πυλώνες Οι τρεις διακεκριμένοι πυλώνες των συνταξιοδοτικών συστημάτων είναι κρατική σύνταξη, η επαγγελματική σύνταξη και οι προσωπικές συντάξεις. Ο πρώτος πυλώνας είναι το βασικό κρατικό σχέδιο, στο οποίο η συμμετοχή είναι συνήθως υποχρεωτική. Αυτά τα σχέδια χρηματοδοτούνται συνήθως μέσω του αναδιανεμητικού συστήματος (PAYG), σύμφωνα με το οποίο οι εισφορές των εργαζομένων σήμερα χρησιμοποιούνται για να χρηματοδοτήσουν τις συνταξιοδοτικές πληρωμές των συνταξιούχων. Τα συνταξιοδοτικά οφέλη είναι εγγυημένα από το κράτος και το σχέδιο ρυθμίζεται από μια δημόσια υπηρεσία. Σε κοινοτικό επίπεδο, ο κανονισμός 1408/71 συντονίζει αυτά τα σχέδια. Τα σχέδια στο δεύτερο πυλώνα χαρακτηρίζονται από μια σύνδεση με την απασχόληση, σε ένα επάγγελμα και είναι γνωστά ως "επαγγελματικά σχέδια". Λειτουργούν συνήθως σε χρηματοδοτούμενη βάση: ο εργοδότης και οι εργαζόμενοι αποταμιεύουν τις εισφορές, οι οποίες επενδύονται και χρησιμοποιούνται για να χρηματοδοτηθούν οι μελλοντικές συνταξιοδοτικές πληρωμές. Επιπλέον, παρέχουν συχνά κάλυψη για διάφορους κινδύνους όπως θάνατος, αναπηρία και μακροζωία. Τα επαγγελματικά σχέδια μπορούν να οργανωθούν με πολλούς διαφορετικούς τρόπους: α) Δημιουργία ή συμμετοχή σε ένα συνταξιοδοτικό ταμείο χωριστό από τον εργοδότη (αυτό απαραιτήτως δεν υπονοεί ότι το ταμείο πρέπει να αποτελεί ξεχωριστό νομικό πρόσωπο). Το ταμείο λαμβάνει τις εισφορές, τις επενδύει και πληρώνει τα οφέλη. Τα ταμεία διακρίνονται σε "ανοικτά" (επιχειρήσεις από διάφορους βιομηχανικούς τομείς μπορούν να συμμετέχουν) ή "κλειστά" (η συμμετοχή περιορίζεται σε μια επιχείρηση, ή μια ομάδα επιχειρήσεων, ή σε ένα συγκεκριμένο κλάδο). Μπορούν να υπάρξουν σχέδια "καθορισμένων οφελών" (όπου ένα δεδομένο επίπεδο οφελών καθορίζεται) ή "καθορισμένης συμβολής" (όπου τα οφέλη ποικίλλουν σύμφωνα με τις αποδόσεις των κεφαλαίων που επενδύονται) ή υβριδικά σχέδια (όπου συνδυάζονται τα χαρακτηριστικά των δύο προηγούμενων σχεδίων). 16

17 β) Συνδρομή σε μια ομαδική σύμβαση ασφάλειας ζωής σύμφωνα με την οποία οι εισφορές είναι πληρωμένες σε μια ασφαλιστική εταιρεία που τις επενδύει και πληρώνει τα οφέλη. Η τελευταία εγγυάται τις καταβολές των επιδομάτων. Οι εταιρείες ασφαλειών ζωής είναι ήδη ρυθμισμένες σε κοινοτικό επίπεδο. γ) Μη αυτόνομα συνταξιοδοτικά κεφάλαια όπου ο εργοδότης αναλαμβάνει να πληρώσει τα οφέλη στους υπαλλήλους του και καταχωρεί τις πληρωμές ως υποχρεώσεις στο παθητικό του ισολογισμού του. Αυτή η παροχή καταχωρείται ξεχωριστά αλλά δεν αποτελεί μια χωριστή θεσμική μονάδα από τον εργοδότη. Ο τρίτος πυλώνας αποτελείται από όλη την αποταμίευση που γίνεται από ένα άτομο για τα γηρατειά του. Αποτελεί προσωπική αποταμίευση που πρέπει να διακριθεί από την προληπτική αποταμίευση για το εγγύς μέλλον. Τα προγράμματα του τρίτου πυλώνα γενικά αποτελούνται από τις συμβάσεις που προσυπογράφονται από τα άτομα με φορείς παροχής υπηρεσιών όπως οι ασφαλιστικές εταιρείες (εκτός από τις ομαδικές ασφαλιστικές συμβάσεις) ή κάποιο άλλο οργανισμό. Εκτός των συνταξιοδοτικών κεφαλαίων στις χώρες του ΟΟΣΑ η κοινωνική ασφάλιση βάσει και της καθολικότητας και του πεδίου της, είναι αναμφισβήτητα το βασικό στοιχείο του πλαισίου της συνταξιοδοτικής παροχής και το έναυσμα για την ανάπτυξη των ιδιωτικών συντάξεων. Εννοιολογικά, η κοινωνική ασφάλιση υπερνικά τους κινδύνους της κεφαλαιαγοράς όπως είναι ο πληθωρισμός και η ύφεση στους οποίους τα συνταξιοδοτικά κεφάλαια μπορούν να είναι ευάλωτα, καθώς επίσης προσφέρει πλεονεκτήματα από την άποψη της αναδιανομής. Βέβαια αυτό επιτυγχάνεται με κόστος από την άποψη της ευαισθησίας στον πολιτικό κίνδυνο βάσει του οποίου οι υποσχέσεις οφελών μπορεί να ανακληθούν (πχ λόγω δυσμενών εξελίξεων στην αγορά εργασίας όπως η γήρανση του πληθυσμού), και να δημιουργηθούν πολυάριθμες στρεβλώσεις στην ελεύθερη λειτουργία των αγορών. 17

18 3. Σχέδια Καθορισμένης Συμβολής και Σχέδια Καθορισμένων Οφελών Προκειμένου να ερευνηθούν οι πτυχές των συνταξιοδοτικών σχεδίων πληρέστερα είναι χρήσιμο να καθοριστούν μερικοί όροι. Τα συνταξιοδοτικά σχέδια περιγράφονται από την άποψη "ποιος παίρνει τα οφέλη," "πότε πληρώνονται τα οφέλη," σε ποιο ύψος ανέρχονται και ποιο είναι το ποσοστό εισφορών που χρειάζεται για να στηρίξει το σύστημα. Υπάρχουν όπως έχουμε ήδη αναφέρει δύο τύποι συνταξιοδοτικών σχεδίων: τα σχέδια καθορισμένης συμβολής και τα σχέδια καθορισμένων οφελών. Σε ένα σχέδιο καθορισμένης συμβολής, ένα υπόδειγμα διευκρινίζει το χρηματικό ποσό που πρέπει να συνεισφερθεί στο σχέδιο, αλλά δεν διευκρινίζει τις πληρωμές των οφελών. Οι κανόνες εισφοράς αποτελούν συνήθως ένα προκαθορισμένο τμήμα του μισθού (π.χ., ο εργοδότης συμβάλλει 10% των ετήσιων απολαβών του υπαλλήλου στο σχέδιο), αν και αυτό το ποσοστό δεν χρειάζεται να είναι σταθερό καθ όλη τη σταδιοδρομία ενός υπαλλήλου. Το συνταξιοδοτικό κεφάλαιο αποτελείται από ένα σύνολο ατομικών λογαριασμών επένδυσης, ένα για κάθε ασφαλισμένο υπάλληλο. Τα συνταξιοδοτικά οφέλη δεν διευκρινίζονται, εκτός από αυτό κατά τη συνταξιοδότηση βάσει του οποίου ο υπάλληλος αποκτά πρόσβαση στη συνολική συσσωρευμένη αξία των εισφορών και των αποδοχών και των αποδόσεών τους. Αυτά τα κεφάλαια μπορούν να χρησιμοποιηθούν με τη μορφή ετήσιου επιδόματος, ή μπορούν να ληφθούν εφάπαξ. Σε ένα σχέδιο καθορισμένης συμβολής, ο συμμετέχων υπάλληλος έχει συχνά κάποια επιλογή πέρα από το επίπεδο των εισφορών και από τον τρόπο που αυτές επενδύονται. Σε γενικές γραμμές, οι εισφορές θα μπορούσαν να επενδυθούν σε οποιαδήποτε περιουσιακά στοιχεία, αν και στην πράξη τα περισσότερα σχέδια περιορίζουν τις επιλογές επένδυσης σε ομόλογα, μετοχές, και κεφάλαια της χρηματαγοράς. Ο υπάλληλος φέρει όλο τον επενδυτικό κίνδυνο, ο λογαριασμός συνταξιοδότησης είναι εξ ορισμού πλήρως χρηματοδοτούμενος από τις εισφορές, και ο εργοδότης δεν έχει καμία νομική υποχρέωση πέρα από το να καταβάλλει αυτές τις περιοδικές εισφορές. Επομένως σε ένα σχέδιο καθορισμένης συμβολής ένα μεγάλο μέρος του στόχου της μελλοντικής εισοδηματικής αποκατάστασης αφορά τον υπάλληλο. 18

19 Αντίθετα σε ένα σχέδιο καθορισμένων οφελών το συνταξιοδοτικό υπόδειγμα διευκρινίζει τα εισοδηματικά οφέλη που καταβάλλονται μετά τη συνταξιοδότηση. Το υπόδειγμα των παροχών λαμβάνει υπόψη χαρακτηριστικά τα έτη υπηρεσίας και το επίπεδο αμοιβών ή μισθού (π.χ., ο εργοδότης πληρώνει σε έναν συνταξιούχο ένα ετήσιο επίδομα από τη στιγμή της συνταξιοδότησης μέχρι το θάνατο, το ύψος του οποίου μπορεί να είναι ίσο με 1% επί των τελικών ετήσιων αποδοχών του πολλαπλασιασμένων με τα χρόνια υπηρεσίας.) Το ύψος των εισφορών δε διευκρινίζεται, και ο εργοδότης (αποκαλούμενος ως χορηγός) ή μια ασφαλιστική εταιρεία που μισθώνεται από το χορηγό, εγγυάται τα οφέλη και απορροφά έτσι τον επενδυτικό κίνδυνο. Η υποχρέωση του χορηγού να πληρώσει τις υποσχόμενες παροχές είναι παρόμοια με μια μακροπρόθεσμη υποχρέωση του εργοδότη. Όπως παρατηρείται στις περισσότερες χώρες σε όλο τον κόσμο η εφαρμογή των σχεδίων καθορισμένων οφελών είναι ευρύτερη αυτής των σχεδίων καθορισμένης συμβολής. Το γεγονός αυτό παρατηρείται και στις Ηνωμένες Πολιτείες, αν και η τάση από τα μέσα της δεκαετίας του '70 είναι οι χορηγοί να επιλέγουν τη μορφή της καθορισμένης συμβολής κατά την έναρξη νέων σχεδίων. Οι δύο τύποι σχεδίων δεν είναι, εντούτοις, αμοιβαία αποκλεισμένοι. Πολλοί χορηγοί υιοθετούν τα σχέδια καθορισμένων οφελών ως "αρχικό" στάδιο, στο οποίο η συμμετοχή είναι υποχρεωτική, και τα συμπληρώνουν με τα εθελοντικά σχέδια καθορισμένης συμβολής. Επιπλέον, αρκετές φορές υιοθετούνται υβριδικά σχέδια τα οποία συνδυάζουν τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα και των δύο τύπων. Παραδείγματος χάριν, σε ένα σχέδιο "ταμειακού υπολοίπου" (cash-balance plan) κάθε υπάλληλος έχει έναν ατομικό λογαριασμό όπου συσσωρεύει το μερίδιό του. Κάθε έτος, οι υπάλληλοι ενημερώνονται για το ποσό που έχουν συσσωρεύσει στο λογαριασμό τους, και εάν αποχωρούν από την εταιρία, μπορούν να εισπράξουν αυτό το ποσό. Εάν μένουν μέχρι την ηλικία συνταξιοδότησης, εντούτοις, λαμβάνουν ένα ετήσιο επίδομα που καθορίζεται από τον τύπο παροχών του σχεδίου. Μια παραλλαγή αυτού του σχεδίου είναι ένα σχέδιο καθορισμένης συμβολής με ένα εγγυημένο ελάχιστο ετήσιο επίδομα σύνταξης που καθορίζεται από ένα 19

20 υπόδειγμα καθορισμένων οφελών. Αυτά τα σχέδια λαμβάνουν υπόψη συνήθως τα οφέλη που παρέχονται από το κρατικό σύστημα συνταξιοδότησης. Από την προοπτική των υπαλλήλων, το σημαντικότερο πλεονέκτημα της προσέγγισης των καθορισμένων οφελών είναι ότι προσφέρει τους συμμετέχοντες που παραμένουν στον ίδιο εργοδότη ένα εγγυημένο όφελος σχεδιασμένο να αντικαταστήσει το εισόδημα από την εργασία στην περίπτωση της πρόωρης συνταξιοδότησής τους. Η βασική ατέλεια των ιδιωτικών σχεδίων καθορισμένων οφελών στις περισσότερες χώρες είναι ότι δεν προσφέρουν μια σαφή προστασία από τον πληθωρισμό. Τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα της προσέγγισης καθορισμένης συμβολής είναι ότι προσφέρει στους συμμετέχοντες ένα πιο εύκαμπτο τρόπο συνταξιοδοτικής αποταμίευσης η αξία του οποίου πριν την αποχώρηση είναι ευκολότερο να κατανοηθεί και να μετρηθεί. Επιπλέον μερικοί υπάλληλοι βλέπουν αρκετά ελκυστική τη δυνατότητα εφάπαξ καταβολής του ποσού βάσει του σχεδίου καθορισμένης συμβολής. Τα υβριδικά συνταξιοδοτικά σχέδια, όπως αυτά που προαναφερθήκαν σχεδιάζονται συχνά ώστε να συνδυάζουν τα καλύτερα χαρακτηριστικά γνωρίσματα και των δύο αμιγών τύπων. Οι οικονομικοί κίνδυνοι στους οποίους εκτίθεται ο πάροχος ενός σχεδίου καθορισμένης συμβολής (σε αντιδιαστολή με τους δικαιούχους) είναι ελάχιστοι. Σε μερικές περιπτώσεις, απλώς ο χορηγός και οι διαχειριστές που απασχολεί επιλέγουν τη σύνθεση των χαρτοφυλακίων και ως εκ τούτου υπάρχει ένας κίνδυνος νομικής δράσης που αφορά τους δικαιούχους λόγω αναποτελεσματικής επένδυσης. Βέβαια όλο και περισσότερο οι υπάλληλοι αφήνονται να αποφασίσουν οι ίδιοι για την κατανομή των εισφορών τους μέσω της επιλογής των αμοιβαίων κεφαλαίων (π.χ. στο αμερικάνικο σύστημα) οπότε και η μόνη υποχρέωση του χορηγού είναι να διατηρηθούν οι εισφορές. Όσον αφορά στους στόχους χαρτοφυλακίων, ένα συνταξιοδοτικό σχέδιο καθορισμένης συμβολής πρέπει σε γενικές γραμμές να επιδιώξει να μεγιστοποιήσει την απόδοση για έναν δεδομένο κίνδυνο, ώστε να επιτευχθεί όσο το δυνατόν υψηλότερη αναλογία αντικατάστασης στην αποχώρηση του δικαιούχου. Όπως σημειώνεται από τον Blake (1997), προκειμένου να επιλεχτεί το κατάλληλο σημείο στα σύνορα των 20

Η ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

Η ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Η ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΡΟΥΠΑΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ Επιστημονικός Συνεργάτης Πανεπιστημίου Πατρών Υπάλληλος ΙΚΑ-ΕΤΑΜ Η ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

29 Σεπτεμβρίου Ετοιμάστηκε από την. Τελική Μελέτη για το Πανεπιστήμιο Κύπρου

29 Σεπτεμβρίου Ετοιμάστηκε από την. Τελική Μελέτη για το Πανεπιστήμιο Κύπρου ΤΑΜΕΙΟ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟΥ Αναλογιστική μελέτη με ημερομηνία αναφοράς την 30 η Ιουνίου, 2010 για την εξέταση των οικονομικών επιπτώσεων στο Ταμείο

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της Περιουσίας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης

Διαχείριση της Περιουσίας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης Διαχείριση της Περιουσίας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης 1. Εισαγωγή Οι προβλεπόμενες υψηλές χρηματοδοτικές ανάγκες του Ελληνικού συστήματος κοινωνικής ασφάλισης στο μέλλον καθιστούν επιτακτική την αποτελεσματική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ. Φορολογική Πολιτική και Οικονομική Ανάπτυξη

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ. Φορολογική Πολιτική και Οικονομική Ανάπτυξη ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ Φορολογική Πολιτική και Οικονομική Ανάπτυξη Στόχος μαθήματος Κατανόηση των τρόπων με τους οποίους η φορολογική πολιτική μπορεί να επηρεάσει την ευημερία μιας κοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

Συνταξιοδοτικό πρόγραμμα Interamerican Sales Division Group & Corporate Business. Απρίλιος Διεύθυνση Ομαδικών & Corporate Business

Συνταξιοδοτικό πρόγραμμα Interamerican Sales Division Group & Corporate Business. Απρίλιος Διεύθυνση Ομαδικών & Corporate Business Συνταξιοδοτικό πρόγραμμα Interamerican Sales Division Group & Corporate Business Απρίλιος 2016 Διεύθυνση Ομαδικών & Corporate Business Περιεχόμενα Interamerican Profile Παροχές του προγράμματος Επενδύσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ασφαλιστικά προϊόντα σύνταξης. Tα προβλήματα και οι δυνατότητες ανταπόκρισης της ασφαλιστικής αγοράς.

Ασφαλιστικά προϊόντα σύνταξης. Tα προβλήματα και οι δυνατότητες ανταπόκρισης της ασφαλιστικής αγοράς. Ασφαλιστικά προϊόντα σύνταξης. Tα προβλήματα και οι δυνατότητες ανταπόκρισης της ασφαλιστικής αγοράς. Θέλω να συγχαρώ το Ελληνο-Αμερικανικό Εμπορικό Επιμελητήριο για την οργάνωση του Συνεδρίου αυτού που

Διαβάστε περισσότερα

51. Στο σημείο Α του παρακάτω διαγράμματος IS-LM υπάρχει: r LM Α IS α. ισορροπία στις αγορές αγαθών και χρήματος. β. ισορροπία στην αγορά αγαθών και υπερβάλλουσα προσφορά στην αγορά χρήματος. γ. ισορροπία

Διαβάστε περισσότερα

Η Διαχρονική Προσέγγιση στο Ισοζύγιο Πληρωμών

Η Διαχρονική Προσέγγιση στο Ισοζύγιο Πληρωμών Η Διαχρονική Προσέγγιση στο Ισοζύγιο Πληρωμών Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών 1 Η Διαχρονική Προσέγγιση Η διαχρονική προσέγγιση έχει ως σημείο εκκίνησης τις τεχνολογικές και αγοραίες

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Κεφάλαιο 15 Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί Συνολικές δηµόσιες δαπάνες: τρειςκατηγορίεςδηµοσίων δαπανών ηµόσιες δαπάνες (G) Μεταβιβαστικές πληρωµές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ. 1. Εισαγωγή

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ. 1. Εισαγωγή Δείκτες σύγκρισης της χρηματοοικονομικής και κοινωνικής βιωσιμότητας των Συνταξιοδοτικών Ταμείων και παράγοντες που επηρεάζουν την οικονομική τους ισορροπία ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ 1. Εισαγωγή Το σύνολο των

Διαβάστε περισσότερα

Επενδύσεις & Διαχείριση Χαρτοφυλακίων Ακινήτων:

Επενδύσεις & Διαχείριση Χαρτοφυλακίων Ακινήτων: 6 ο Συνταξιοδοτικό Φόρουμ Πέμπτη, 19 Νοεμβρίου 2015 Επενδύσεις & Διαχείριση Χαρτοφυλακίων Ακινήτων: Τα οφέλη των έμμεσων επενδυτικών οχημάτων όπως REITs/ AIFs για τα Ταμεία Προνοίας Δρ. Γεώργιος Μούντης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΘΕΜΑΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΕΝΤΥΠΟ ΘΕΜΑΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Όνομα: Επίθετο: Ημερομηνία: 13/7/2015 Πρωί: x Απόγευμα: Θεματική ενότητα: Ποσοτικοποίηση και Αναλογιστική Διαχείριση των Κινδύνων και Φερεγγυότητα 1. Στο πλαίσιο φερεγγυότητα ΙΙ, όσον αφορά στη δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα

Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα Κεφάλαιο 25 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Το χρηματοπιστωτικό σύστημα Το χρηματοπιστωτικό

Διαβάστε περισσότερα

Στατιστικές Έννοιες (Υπολογισμός Χρηματοοικονομικού κινδύνου και απόδοσης, διαχρονική αξία του Χρήματος)

Στατιστικές Έννοιες (Υπολογισμός Χρηματοοικονομικού κινδύνου και απόδοσης, διαχρονική αξία του Χρήματος) Στατιστικές Έννοιες (Υπολογισμός Χρηματοοικονομικού κινδύνου και απόδοσης, διαχρονική αξία του Χρήματος) 1. Ποιος είναι ο αριθμητικός μέσος όρος ενός δείγματος ετησίων αποδόσεων μιας μετοχής, της οποίας

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld Paul Krugman Maurice Obsfeld Διεθνής Οικονομική Κεφάλαιο 21 Η Διεθνής Αγορά Κεφαλαίου και τα κέρδη από το Εμπόριο Διεθνής Τραπεζική Λειτουργία και Διεθνής Κεφαλαιαγορά Φιλίππου Ευαγγελία Α.Μ. 1207 Μ069

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος του 3ου πυλώνα στο νέο μοντέλο κοινωνικής προστασίας

Ο ρόλος του 3ου πυλώνα στο νέο μοντέλο κοινωνικής προστασίας Labor & Insurance Μπορεί να υπάρξει βιωσιμότητα και επάρκεια παροχών στην Κοινωνική Ασφάλιση ; Ο ρόλος του 3ου πυλώνα στο νέο μοντέλο κοινωνικής προστασίας ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΑΝΤΩΝΑΚΗ Γενική Διευθύντρια Αθήνα,

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μηχανισμός Μετάδοσης της Νομισματικής Πολιτικής - Ο Μηχανισμός Μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής είναι ο δίαυλος μέσω του οποίου οι μεταβολές

Ο Μηχανισμός Μετάδοσης της Νομισματικής Πολιτικής - Ο Μηχανισμός Μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής είναι ο δίαυλος μέσω του οποίου οι μεταβολές Ο Μηχανισμός Μετάδοσης της Νομισματικής Πολιτικής - Ο Μηχανισμός Μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής είναι ο δίαυλος μέσω του οποίου οι μεταβολές στον χρηματοπιστωτικό τομέα (στην αγορά χρήματος) επηρεάζουν

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 ΤΟΜΟΣ Β ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 ΤΟΜΟΣ Β ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 ΤΟΜΟΣ Β ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ Κεφάλαιο 1 Η ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ Επιτόκιο: είναι η αμοιβή του κεφαλαίου για κάθε μονάδα χρόνου

Διαβάστε περισσότερα

Β E ln { 1+0,8i. 17. H συνάρτηση κόστους ασφαλιστικής επιχείρησης Α είναι f(t)=500t για

Β E ln { 1+0,8i. 17. H συνάρτηση κόστους ασφαλιστικής επιχείρησης Α είναι f(t)=500t για 1. Ποια από τα παρακάτω περιλαμβάνονται υποχρεωτικά στα στοιχεία που χορηγούνται πριν τη σύναψη ασφαλιστικής σύμβασης : Ι. το κράτος-μέλος καταγωγής της επιχείρησης ή το κράτος-μέλος στο οποίο βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

Ανακοίνωση για τη συγχώνευση επιμέρους αμοιβαίων κεφαλαίων

Ανακοίνωση για τη συγχώνευση επιμέρους αμοιβαίων κεφαλαίων Ανακοίνωση για τη συγχώνευση επιμέρους αμοιβαίων κεφαλαίων Σύνοψη Η ενότητα αυτή αναφέρει βασικές πληροφορίες σχετικά με τη συγχώνευση οι οποίες σας αφορούν ως μεριδιούχο. Περισσότερες πληροφορίες περιέχονται

Διαβάστε περισσότερα

Ανακοίνωση για τη συγχώνευση επιμέρους αμοιβαίων κεφαλαίων

Ανακοίνωση για τη συγχώνευση επιμέρους αμοιβαίων κεφαλαίων Ανακοίνωση για τη συγχώνευση επιμέρους αμοιβαίων κεφαλαίων Σύνοψη Η ενότητα αυτή αναφέρει βασικές πληροφορίες σχετικά με τη συγχώνευση οι οποίες σας αφορούν ως μεριδιούχο. Περισσότερες πληροφορίες περιέχονται

Διαβάστε περισσότερα

Η Σημασία και η Εποπτεία των Αποθεματικών των Ταμείων στις Αγορές Χρήματος και Κεφαλαίου

Η Σημασία και η Εποπτεία των Αποθεματικών των Ταμείων στις Αγορές Χρήματος και Κεφαλαίου Η Σημασία και η Εποπτεία των Αποθεματικών των Ταμείων στις Αγορές Χρήματος και Κεφαλαίου Καθηγητής Νικόλαος Θ. Μυλωνάς Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Η Αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Ομαδικές Ασφαλίσεις. Λύσεις και δυνατότητες για Υγεία & Σύνταξη. Αθήνα, Δεκέμβριος 2014

Ομαδικές Ασφαλίσεις. Λύσεις και δυνατότητες για Υγεία & Σύνταξη. Αθήνα, Δεκέμβριος 2014 Ομαδικές Ασφαλίσεις Λύσεις και δυνατότητες για Υγεία & Σύνταξη Αθήνα, Δεκέμβριος 2014 Η INTERAMERICAN με μια ματιά Από το 2001 ανήκει στον Ολλανδικό Όμιλο Achmea Το πιο δημοφιλές Brand στην ελληνική ασφαλιστική

Διαβάστε περισσότερα

Ο Θεσμός της Επαγγελματικής Ασφάλισης. την Χρηματοπιστωτική Κρίση

Ο Θεσμός της Επαγγελματικής Ασφάλισης. την Χρηματοπιστωτική Κρίση Ο Θεσμός της Επαγγελματικής Ασφάλισης Διεθνώς: Προοπτικές και Επιπτώσεις από την Χρηματοπιστωτική Κρίση Νικόλαος Τεσσαρομάτης ALBA Graduate Business School και ΕΔΕΚΤ-ΟΤΕ Ένωση για την Προάσπιση των Κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

2. Στα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης οι εισφορές καταβάλλονται :

2. Στα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης οι εισφορές καταβάλλονται : 1. Προκειμένου να είναι επαρκής, στο μέτρο του ευλόγως προβλεπτού, η εκτίμηση για το ύψος της ελάχιστης ελεύθερης περιουσίας που πρέπει να διαθέτει ασφαλιστική εταιρία, πρέπει να ληφθούν υπόψη οι κίνδυνοι

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι και Επενδυτική Πολιτική. Προφίλ Κινδύνου και Απόδοσης

Στόχοι και Επενδυτική Πολιτική. Προφίλ Κινδύνου και Απόδοσης (LF) Fund of Funds Global Low, ένα υπό-αμοιβαίο κεφάλαιο του αμοιβαίου κεφαλαίου(lf) Fund of Funds Σειρά Μεριδίων Eurobank, ISIN: LU0956610256, Νόμισμα: EUR Η Eurobank Fund Management Company (Luxembourg)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ (Οι αριθμοί παραπέμπουν στις σελίδες)

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ (Οι αριθμοί παραπέμπουν στις σελίδες) 403 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ (Οι αριθμοί παραπέμπουν στις σελίδες) ΠΡΟΛΟΓΟΣ 5 ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ ΔΙΕΘΝΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΜΕ ΤΑ Δ.Λ.Π. 7 Ι. ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ ΜΕ ΤΑ Δ.Λ.Π. 7 1. Γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Λογιστικών Καταστάσεων

Ανάλυση Λογιστικών Καταστάσεων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Ανάλυση Λογιστικών Καταστάσεων Ενότητα #4: Χρηματοοικονομικοί Αριθμοδείκτες (Αριθμοδείκτες Βιωσιμότητας) Πέτρος Καλαντώνης Επίκουρος

Διαβάστε περισσότερα

Όροι Χρεωστικού Υπολοίπου σε Χρήματα DEGIRO

Όροι Χρεωστικού Υπολοίπου σε Χρήματα DEGIRO Όροι Χρεωστικού Υπολοίπου σε Χρήματα EIRO Περιεχόμενα Άρθρο 1. Ορισμοί... 3 Άρθρο 2. Συμβατική Σχέση... 3 Άρθρο 3. Καταχώρηση Πιστώσεων... 4 Άρθρο 4. Χρεωστικό Υπόλοιπο σε Χρήματα... 4 Άρθρο 5. Απλή Εκτέλεση...

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΜAΚΡΟ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΜAΚΡΟ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΜΚΡΟ 1. Όταν η συνάρτηση κατανάλωσης είναι ευθεία γραµµή και υπάρχει αυτόνοµη κατανάλωση, τότε η οριακή ροπή προς κατανάλωση είναι: α. πάντοτε σταθερή, όπως και η µέση ροπή προς

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα B Τριμήνου 2009

Αποτελέσματα B Τριμήνου 2009 Αποτελέσματα B Τριμήνου 2009 Αύξηση καθαρών κερδών σε 88εκ., 9% υψηλότερα σε σχέση με το Α τρίμηνο Διπλασιασμός οργανικών κερδών σε 61εκ. το Β τρίμηνο, από 33εκ. το Α τρίμηνο Αύξηση χορηγήσεων Ομίλου προς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. της. Πρότασης οδηγίας του Συμβουλίου

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. της. Πρότασης οδηγίας του Συμβουλίου ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 28.1.2016 COM(2016) 25 final ANNEX 1 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ της Πρότασης οδηγίας του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 2011/16/ΕΕ όσον αφορά την υποχρεωτική αυτόματη ανταλλαγή

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση: το παρόν αμοιβαίο κεφάλαιο ενδέχεται να μην είναι κατάλληλο για επενδυτές που σχεδιάζουν την απόσυρση των χρημάτων τους εντός τριών χρόνων.

Σύσταση: το παρόν αμοιβαίο κεφάλαιο ενδέχεται να μην είναι κατάλληλο για επενδυτές που σχεδιάζουν την απόσυρση των χρημάτων τους εντός τριών χρόνων. ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΠΕΝΔΥΤΕΣ Το παρόν έγγραφο σας παρέχει βασικές πληροφορίες για τους επενδυτές σχετικά με αυτό το αμοιβαίο κεφάλαιο. Δεν αποτελεί διαφημιστικό υλικό. Οι πληροφορίες απαιτούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΜΕΙΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΑΣΤΙΚΩΝ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΠΑΣΙΑΛ & ΕΑ - Ν.Π.Ι.Δ.

ΤΑΜΕΙΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΑΣΤΙΚΩΝ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΠΑΣΙΑΛ & ΕΑ - Ν.Π.Ι.Δ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα ταμεία επαγγελματικής ασφάλισης (Τ.Ε.Α.) είναι νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου, μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα. Για τη καλύτερη κατανόηση του τρόπου της λειτουργίας ενός επαγγελματικού ταμείου

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο. Πειραιώς. Τσιτσάνη Βιργινία Αριθμός Μητρώου : ΜΑΕ/11032 Επιβλέπον Καθηγητής : Πλάτων Τήνιος

Πανεπιστήμιο. Πειραιώς. Τσιτσάνη Βιργινία Αριθμός Μητρώου : ΜΑΕ/11032 Επιβλέπον Καθηγητής : Πλάτων Τήνιος Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα :Στατιστικής και Ασφαλιστικής Επιστήμης Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα : Αναλογιστική Επιστήμη και Διοικητική Κινδύνου Τίτλος Διπλωματικής Εργασίας : Ηλικία Συνταξιοδότησης, συστήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. (Οι αριθμοί παραπέμπουν στις σελίδες) ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. (Οι αριθμοί παραπέμπουν στις σελίδες) ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α 371 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ (Οι αριθμοί παραπέμπουν στις σελίδες) ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΜΕ ΤΑ Δ.Λ.Π. 7 Ι. ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ ΜΕ ΤΑ Δ.Λ.Π. 7 1. Γενικά - Ν. 2190/20 - Κ.Φ.Α.Σ. 7 -Οικονομικές καταστάσεις

Διαβάστε περισσότερα

2) μία Επενδυτική Στρατηγική Παραγώγου Χρηματοοικονομικού Μέσου ενεργοποιείται μέσω παραγώγων χρηματοοικονομικών συμβολαίων.

2) μία Επενδυτική Στρατηγική Παραγώγου Χρηματοοικονομικού Μέσου ενεργοποιείται μέσω παραγώγων χρηματοοικονομικών συμβολαίων. ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΠΕΝΔΥΤΕΣ Το παρόν έγγραφο σας παρέχει βασικές πληροφορίες για τους επενδυτές σχετικά με αυτό το αμοιβαίο κεφάλαιο. Δεν αποτελεί διαφημιστικό υλικό. Οι πληροφορίες απαιτούνται

Διαβάστε περισσότερα

15 years. Το νέο πλαίσιο της Φορολογίας Κινητών Αξιών. Παρουσίαση στο πλαίσιο του. Θεολόγης Γαϊτανίδης Γενικός Επιτελικός Διευθυντής Λειτουργειών

15 years. Το νέο πλαίσιο της Φορολογίας Κινητών Αξιών. Παρουσίαση στο πλαίσιο του. Θεολόγης Γαϊτανίδης Γενικός Επιτελικός Διευθυντής Λειτουργειών Το νέο πλαίσιο της Φορολογίας Κινητών Αξιών Παρουσίαση στο πλαίσιο του Θεολόγης Γαϊτανίδης Γενικός Επιτελικός Διευθυντής Λειτουργειών Θεσσαλονίκη, 11/3/2015 Γνωστοποίηση Αποποίηση ευθύνης Η HellasFin ΑΕΠΕΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Προγράμματος Εισαγωγή. Pension Plan. Για ένα σίγουρο μέλλον.

Ανάλυση Προγράμματος Εισαγωγή. Pension Plan. Για ένα σίγουρο μέλλον. Ανάλυση Προγράμματος Εισαγωγή Pension Plan Για ένα σίγουρο μέλλον. 01 Ανάλυση Προγράμματος Εισαγωγή Pension Plan Απoλαύστε το παρόν, σχεδιάστε το μέλλον! Η ποιότητα ζωής είναι βασική προτεραιότητα, τώρα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ: ΕΝΑ ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΥΝΤΑΞΕΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΝΕΕΣ ΓΕΝΙΕΣ

Η ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ: ΕΝΑ ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΥΝΤΑΞΕΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΝΕΕΣ ΓΕΝΙΕΣ Η ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ: ΕΝΑ ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΥΝΤΑΞΕΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΝΕΕΣ ΓΕΝΙΕΣ Του Μιλτιάδη Νεκτάριου, Καθηγητή ασφαλιστικής επιστήμης στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Πρώην Διοικητή του ΙΚΑ Το Ασφαλιστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΠΑΘΗΤΙΚΟΥ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΠΑΘΗΤΙΚΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΠΑΘΗΤΙΚΟΥ Εισαγωγή Ο σκοπός της διαχείρισης του ενεργητικού και παθητικού μιας τράπεζας είναι η μεγιστοποίηση του πλούτου των μετόχων. Η επίτευξη αυτού

Διαβάστε περισσότερα

HellasFin Α.Ε.Π.Ε.Υ. Επενδύσεις σε :

HellasFin Α.Ε.Π.Ε.Υ. Επενδύσεις σε : ΕΠΕΝ ΥΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΙΑΘΕΣΙΜΩΝ Απευθύνεται σε επενδυτές, φυσικά και νοµικά πρόσωπα, οι οποίοι επιδιώκουν την καλύτερη δυνατή απόδοση σε συνδυασµό µε άµεση ρευστότητα για βραχυπρόθεσµου χαρακτήρα

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες γραμμές

Κατευθυντήριες γραμμές EBA/GL/2015/20 03/06/2016 Κατευθυντήριες γραμμές Όρια για τα ανοίγματα έναντι οντοτήτων του σκιώδους τραπεζικού συστήματος που εκτελούν τραπεζικές δραστηριότητες εκτός ρυθμιζόμενου πλαισίου σύμφωνα με

Διαβάστε περισσότερα

Ανακοίνωση για τη συγχώνευση επιμέρους αμοιβαίων κεφαλαίων

Ανακοίνωση για τη συγχώνευση επιμέρους αμοιβαίων κεφαλαίων Ανακοίνωση για τη συγχώνευση επιμέρους αμοιβαίων κεφαλαίων Σύνοψη Η ενότητα αυτή αναφέρει βασικές πληροφορίες σχετικά με τη συγχώνευση οι οποίες σας αφορούν ως μεριδιούχο. Περισσότερες πληροφορίες περιέχονται

Διαβάστε περισσότερα

10. ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΩΝ ΠΕ

10. ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΩΝ ΠΕ 10. ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΩΝ ΠΕ Όπως είδαµε στην Ενότητα 9, οι ΑΞΕ µπορούν να έχουν πολλές θετικές επιδράσεις στις χώρες υποδοχής τους. Οι αναµενόµενες αυτές θετικές επιδράσεις τους οδηγούν συχνά στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Μάθημα 7 Ζήτηση χρήματος Ζήτηση χρήματος! Όπως είδαμε στο προηγούμενο μάθημα η προσφορά χρήματος επηρεάζεται από την Κεντρική Τράπεζα και ως εκ τούτου είναι εξωγενώς δεδομένη!

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

Η Διαχρονική Προσέγγιση στο Ισοζύγιο Πληρωμών. Διεθνής Οικονομική Καθ. Γιώργος Αλογοσκούφης

Η Διαχρονική Προσέγγιση στο Ισοζύγιο Πληρωμών. Διεθνής Οικονομική Καθ. Γιώργος Αλογοσκούφης Η Διαχρονική Προσέγγιση στο Ισοζύγιο Πληρωμών Διεθνής Οικονομική Καθ. Γιώργος Αλογοσκούφης 1 Η Διαχρονική Προσέγγιση Η διαχρονική προσέγγιση έχει ως σημείο εκκίνησης τις τεχνολογικές και αγοραίες δυνατότητες

Διαβάστε περισσότερα

2) μία Επενδυτική Στρατηγική Παραγώγου Χρηματοοικονομικού Μέσου ενεργοποιείται μέσω παραγώγων χρηματοοικονομικών συμβολαίων.

2) μία Επενδυτική Στρατηγική Παραγώγου Χρηματοοικονομικού Μέσου ενεργοποιείται μέσω παραγώγων χρηματοοικονομικών συμβολαίων. ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΠΕΝΔΥΤΕΣ Το παρόν έγγραφο σας παρέχει βασικές πληροφορίες για τους επενδυτές σχετικά με αυτό το αμοιβαίο κεφάλαιο. Δεν αποτελεί διαφημιστικό υλικό. Οι πληροφορίες απαιτούνται

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 9 η. Χρηματοοικονομική Ανάλυση

Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 9 η. Χρηματοοικονομική Ανάλυση Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 9 η Χρηματοοικονομική Ανάλυση Ζητήματα που θα εξεταστούν: Ποια είναι η Έννοια και ποιοι οι Στόχοι της Χρηματοοικονομικής Ανάλυσης. Πως διαφοροποιείται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΣΥΝΤΑΞΙΟ ΟΤΙΚΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΣΑΝ ΣΤΟΙΧΕΙΟ ΤΟΥ ΠΑΘΗΤΙΚΟΥ

ΟΙ ΣΥΝΤΑΞΙΟ ΟΤΙΚΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΣΑΝ ΣΤΟΙΧΕΙΟ ΤΟΥ ΠΑΘΗΤΙΚΟΥ ΟΙ ΣΥΝΤΑΞΙΟ ΟΤΙΚΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΣΑΝ ΣΤΟΙΧΕΙΟ ΤΟΥ ΠΑΘΗΤΙΚΟΥ Η άποψη των διεθνών λογιστικών προτύπων Του Παναγιώτη Ζαµπέλη, προέδρου και διευθύνοντος συµβούλου της εταιρίας ΑΝΑΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Α.Ε. 1 Τα διεθνή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ 6.9.2014 L 267/9 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ ΓΡΑΜΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 3ης Ιουνίου 2014 που τροποποιεί την κατευθυντήρια γραμμή ΕΚΤ/2013/23 σχετικά με τη στατιστική δημοσίων

Διαβάστε περισσότερα

Η Eurobank Fund Management Company (Luxembourg) S.A., μέλος του Ομίλου Eurobank, διαχειρίζεται αυτό το α/κ

Η Eurobank Fund Management Company (Luxembourg) S.A., μέλος του Ομίλου Eurobank, διαχειρίζεται αυτό το α/κ ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΠΕΝΔΥΤΕΣ Το παρόν έγγραφο σας παρέχει βασικές πληροφορίες για τους επενδυτές σχετικά με αυτό το αμοιβαίο κεφάλαιο. Δεν αποτελεί διαφημιστικό υλικό. Οι πληροφορίες απαιτούνται

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Σεμινάριο. Συνταξιοδοτική Κάλυψη Νέων Υπαλλήλων στον Κρατικό και Ευρύτερο ημόσιο Τομέα. 10 Μαΐου 2012. Περιπτωσιολογικές Μελέτες.

Εκπαιδευτικό Σεμινάριο. Συνταξιοδοτική Κάλυψη Νέων Υπαλλήλων στον Κρατικό και Ευρύτερο ημόσιο Τομέα. 10 Μαΐου 2012. Περιπτωσιολογικές Μελέτες. Εκπαιδευτικό Σεμινάριο Συνταξιοδοτική Κάλυψη Νέων Υπαλλήλων στον Κρατικό και Ευρύτερο ημόσιο Τομέα Η επόμενη μέρα 10 Μαΐου 2012 Τασία Τσικκίνη Ανώτερη Αναλογιστής i.e. Muhanna & co, Actuaries and Consultants

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι και Επενδυτική Πολιτική

Στόχοι και Επενδυτική Πολιτική ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΠΕΝΔΥΤΕΣ Το παρόν έγγραφο σας παρέχει βασικές πληροφορίες για τους επενδυτές σχετικά με αυτό το αμοιβαίο κεφάλαιο. Δεν αποτελεί διαφημιστικό υλικό. Οι πληροφορίες απαιτούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΙΙ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΙΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΙΙ Ενότητα 6: Δημόσιο Χρέος και Ελλείμματα του Κρατικού Προϋπολογισμού Κουτεντάκης Φραγκίσκος Γαληνού Αργυρώ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13

Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13 Περιεχόμενα Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Οι διεθνείς συναλλαγές και τα συγκριτικά πλεονεκτήματα... 17 Ι. Η αρχή των συγκριτικών πλεονεκτημάτων... 17 Α. Κόστος εργασίας και εξειδικεύσεις...

Διαβάστε περισσότερα

Ανακοίνωση για τη συγχώνευση επιμέρους αμοιβαίων κεφαλαίων

Ανακοίνωση για τη συγχώνευση επιμέρους αμοιβαίων κεφαλαίων Ανακοίνωση για τη συγχώνευση επιμέρους αμοιβαίων κεφαλαίων Σύνοψη Η ενότητα αυτή αναφέρει βασικές πληροφορίες σχετικά με τη συγχώνευση οι οποίες σας αφορούν ως μεριδιούχο. Περισσότερες πληροφορίες περιέχονται

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Κεφάλαιο 5 Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Περίγραμμα κεφαλαίου Ισοζύγιο Πληρωμών Ισορροπία της αγοράς αγαθών σε μια ανοικτή οικονομία Αποταμίευση και επένδυση σε μια μικρή ανοικτή οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Pensions at a Glance: Public Policies across OECD Countries 2005 Edition

Pensions at a Glance: Public Policies across OECD Countries 2005 Edition Pensions at a Glance: Public Policies across OECD Countries 2005 Edition Summary in Greek Οι συντάξεις µε µια µατιά : Οι δηµόσιες πολιτικές στις χώρες του ΟΟΣΑ -Έκδοση 2005 Περίληψη στα ελληνικά Τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Μπορείτε να αγοράσετε και να πωλήσετε μερίδια σε καθημερινή βάση(εργάσιμες ημέρες του Λουξεμβούργου και Ελλάδας).

Μπορείτε να αγοράσετε και να πωλήσετε μερίδια σε καθημερινή βάση(εργάσιμες ημέρες του Λουξεμβούργου και Ελλάδας). Στόχοι και Επενδυτική Πολιτική Προφίλ Κινδύνου και Απόδοσης ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΠΕΝΔΥΤΕΣ Το παρόν έγγραφο σας παρέχει βασικές πληροφορίες για τους επενδυτές σχετικά με αυτό το αμοιβαίο κεφάλαιο.

Διαβάστε περισσότερα

www.onlineclassroom.gr ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών

www.onlineclassroom.gr ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Β.1 Διαπράττουμε το σφάλμα της σύνθεσης όταν θεωρούμε ότι: α. αυτό που ισχύει για ένα άτομο ισχύει μερικές φορές και για το σύνολο β. αυτό που ισχύει για ένα άτομο

Διαβάστε περισσότερα

Η συμπληρωματική λύση για τη Σύνταξη

Η συμπληρωματική λύση για τη Σύνταξη www.interamerican.gr Σύστημα Αποταμίευσης & Επένδυσης INTERAMERICAN Capital Pension Η συμπληρωματική λύση για τη Σύνταξη ΟΙ ΟΣΕΚΑ ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ ΕΓΓΥΗΜΕΝΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΕΣ ΑΠΟΔΟΣΕΙΣ ΔΕΝ ΔΙΑΣΦΑΛΙΖΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

Προτάσεις σε σχέση με τη φορολογική ρύθμιση συνταξιοδοτικών σχεδίων

Προτάσεις σε σχέση με τη φορολογική ρύθμιση συνταξιοδοτικών σχεδίων Προτάσεις σε σχέση με τη φορολογική ρύθμιση συνταξιοδοτικών σχεδίων Νοέμβριος, 2014 ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΚΥΠΡΟΥ Ο Σύνδεσμος Ασφαλιστικών Εταιρειών Κύπρου (ΣΑΕΚ) είναι ο αναγνωρισμένος φορέας

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοοικονομικά Παράγωγα και Χρηματιστήριο

Χρηματοοικονομικά Παράγωγα και Χρηματιστήριο Χρηματοοικονομικά Παράγωγα και Χρηματιστήριο Ενότητα 14: ΑΠΟΔΟΣΗ ΑΞΙΟΓΡΑΦΩΝ ΚΑΙ ΑΜΟΙΒΑΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ Κυριαζόπουλος Γεώργιος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομος πίνακας περιεχομένων

Σύντομος πίνακας περιεχομένων Σύντομος πίνακας περιεχομένων Πρόλογος 19 Οδηγός περιήγησης 25 Πλαίσια 28 Ευχαριστίες της ενδέκατης αγγλικής έκδοσης 35 Βιογραφικά συγγραφέων 36 ΜΕΡΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 37 1 Η οικονομική επιστήμη και η οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΛΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΛΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών: ιοίκηση Επιχειρήσεων & Οργανισμών Θεματική Ενότητα: ΕΟ 34 - Οικονομική Ανάλυση & Πολιτική ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΛΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Ακαδ. Έτος: 2010-11 ΟΝΟΜΑ - ΕΠΩΝΥΜΟ:.

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική Κεφάλαιο 4 Κατανάλωση, αποταμίευση και επένδυση. 4.1 Κατανάλωση και αποταμίευση

Μακροοικονομική Κεφάλαιο 4 Κατανάλωση, αποταμίευση και επένδυση. 4.1 Κατανάλωση και αποταμίευση Μακροοικονομική Κεφάλαιο 4 Κατανάλωση, αποταμίευση και επένδυση 4.1 Κατανάλωση και αποταμίευση 1) Χωρίς πληθωρισμό και με ονομαστικό επιτόκιο (i).03, κάποιος μπορεί να ανταλλάξει μια μονάδα σημερινής κατανάλωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΑΞΙΩΝ ΚΥΠΡΟΥ. Αμοιβαία Κεφάλαια

ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΑΞΙΩΝ ΚΥΠΡΟΥ. Αμοιβαία Κεφάλαια ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΑΞΙΩΝ ΚΥΠΡΟΥ Αμοιβαία Κεφάλαια Γενικά Tα Αμοιβαία Κεφάλαια εδώ και δεκαετίες θεωρούνται διεθνώς ώς μια από τις πιο αποτελεσματικές μορφές επένδυσης. Αποτελούν συλλογικά επενδυτικά σχέδια

Διαβάστε περισσότερα

Mακροοικονομική Κεφάλαιο 7 Αγορά περιουσιακών στοιχείων, χρήμα και τιμές

Mακροοικονομική Κεφάλαιο 7 Αγορά περιουσιακών στοιχείων, χρήμα και τιμές 7.1 Τι είναι το χρήμα; Mακροοικονομική Κεφάλαιο 7 Αγορά περιουσιακών στοιχείων, χρήμα και τιμές 1) Ένα μειονέκτημα του συστήματος του αντιπραγματισμού είναι ότι Α) δεν υπάρχει εμπόριο. Β) οι άνθρωποι πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 1η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς»

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 1η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς» ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 1η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς» Εισαγωγή: Η 1η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς» εκπονήθηκε από το Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας του Δήμου Αθηναίων τον Ιούλιο

Διαβάστε περισσότερα

Το Υπόδειγμα IS-LM. (1) ΗΚαμπύληIS (Ισορροπία στην Αγορά Αγαθών)

Το Υπόδειγμα IS-LM. (1) ΗΚαμπύληIS (Ισορροπία στην Αγορά Αγαθών) Το Υπόδειγμα IS-LM Νομισματική και Δημοσιονομική Πολιτική σε Κλειστή Οικονομία - Ταυτόχρονη Ανάλυση Μεταβολών της Ισορροπίας στην Αγορά Αγαθών και στην Αγορά Χρήματος => Υπόδειγμα IS-LM (1) ΗΚαμπύληIS

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΑΣΗ: 24 Ανάπτυξη πλαισίου Κοινωνικού Διαλόγου σε επίπεδο κλάδου και επιχείρησης για την ανάδειξη των προσαρμογών των

ΔΡΑΣΗ: 24 Ανάπτυξη πλαισίου Κοινωνικού Διαλόγου σε επίπεδο κλάδου και επιχείρησης για την ανάδειξη των προσαρμογών των ΔΡΑΣΗ: 24 Ανάπτυξη πλαισίου Κοινωνικού Διαλόγου σε επίπεδο κλάδου και επιχείρησης για την ανάδειξη των προσαρμογών των καταστατικών κειμένων διοίκησης ανθρώπινου ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΗΣ: δυναμικού ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελληνική Οικονομία και η κρίση: Προκλήσεις και Προοπτικές

Η Ελληνική Οικονομία και η κρίση: Προκλήσεις και Προοπτικές Project1:Layout 1 3/23/2012 3:38 PM Page 1 Η Ελληνική Οικονομία και η κρίση: Προκλήσεις και Προοπτικές Π. Ε. Πετράκης Η Ελληνική Οικονομία και η κρίση: Προκλήσεις και Προοπτικές Συγγραφέας Π.Ε. Πετράκης

Διαβάστε περισσότερα

Μάρκετινγκ Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών

Μάρκετινγκ Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών Μάρκετινγκ Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών Ενότητα 1: Εφαρμογή των αρχών του Μάρκετινγκ στον χρηματοπιστωτικό τομέα Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Μιχαλίτσης Κων/νος 23/7/2015 Αναπληρωτής Γραμματέας Υγείας Πρόνοιας & Κοιν. Μέριμνας ΑΝΕΛ Υπεύθυνος Υπο-Γραμματείας Κοιν.

Μιχαλίτσης Κων/νος 23/7/2015 Αναπληρωτής Γραμματέας Υγείας Πρόνοιας & Κοιν. Μέριμνας ΑΝΕΛ Υπεύθυνος Υπο-Γραμματείας Κοιν. Κοινωνική Ασφάλιση Μια προσέγγιση στρατηγικής για ουσιαστική μεταρρύθμιση Περιγραφή Το ασφαλιστικό σύστημα βρίσκεται σε κατάσταση συνεχούς κρίσης τα τελευταία τριάντα χρόνια με κυρίαρχο χαρακτηριστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΤΟΚΩΝ, ΜΕΡΙΣΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΚΕΡΔΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΝΟΜΟΙ ΚΑΙ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ

ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΤΟΚΩΝ, ΜΕΡΙΣΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΚΕΡΔΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΝΟΜΟΙ ΚΑΙ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΤΟΚΩΝ, ΜΕΡΙΣΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΚΕΡΔΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΝΟΜΟΙ ΚΑΙ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ Ο Νόμος Φορολογίας Εισοδήματος (Τροποποίηση) του 2005 Ο Νόμος Ειδικής Εισφοράς για την Άμυνα (Τροποποίηση) του 2004 Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ Οι τίτλοι σταθερού εισοδήματος αφορούν μια μεγάλη μερίδα των επενδυτών, οι οποίοι αποστρέφονται τον υψηλό κίνδυνο που συνεπάγονται οι μετοχικές επενδύσεις.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ Ευκαιρία είναι η επένδυσή σας να ακολουθεί ένα μέσο-μακροπρόθεσμο σχεδιασμό και όχι μια ευκαιριακή νοοτροπία. Γιατί καθετί ευκαιριακό δεν σας εγγυάται το μέλλον,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΙΩΣ ASSET MANAGEMENT ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΜΟΙΒΑΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ. Βάσει των Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Πληροφόρησης

ΠΕΙΡΑΙΩΣ ASSET MANAGEMENT ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΜΟΙΒΑΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ. Βάσει των Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Πληροφόρησης ΠΕΙΡΑΙΩΣ ASSET MANAGEMENT ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΜΟΙΒΑΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ Ενδιάμεσες Οικονομικές Πληροφορίες 30 Ιουνίου 2007 Βάσει των Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Πληροφόρησης Οι συνημμένες Ενδιάμεσες

Διαβάστε περισσότερα

Η λειτουργία των τραπεζών 1. Περιεχόμενα. Ιούλιος 2012

Η λειτουργία των τραπεζών 1. Περιεχόμενα. Ιούλιος 2012 1 του Σαράντη Λώλου Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης Περιεχόμενα 1. Εισαγωγή... 1 2. Ο ισολογισμός της τράπεζας... 2 3. Ο Λογαριασμός Αποτελεσμάτων Χρήσης... 4 4. Μεγιστοποίηση του κέρδους...

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΗ

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΗ Δημήτριος Βασιλείου Καθηγητής Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου Νικόλαος Ηρειώτης Αναπληρωτής Καθηγητής Εθνικού & Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών 1 Χρηματοοικονομική Διοίκηση Θεωρία και Πρακτική Δημήτριος

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2009

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2009 Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2009 Καθαρά κέρδη 81εκ. έναντι 5εκ. το προηγούμενο τρίμηνο Αύξηση χορηγήσεων κατά 12% και καταθέσεων κατά 17% σε ετήσια βάση Βελτίωση δείκτη χορηγήσεων προς καταθέσεις στο 114%

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ 1. Οι επενδύσεις σε μια κλειστή οικονομία χρηματοδοτούνται από: α. το σύνολο των αποταμιεύσεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. β. μόνο τις ιδιωτικές αποταμιεύσεις.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ 8/335/ του ιοικητικού Συµβουλίου. Θέµα : Απλοποιηµένο ενηµερωτικό δελτίο αµοιβαίων κεφαλαίων του ν. 3283/2004.

ΑΠΟΦΑΣΗ 8/335/ του ιοικητικού Συµβουλίου. Θέµα : Απλοποιηµένο ενηµερωτικό δελτίο αµοιβαίων κεφαλαίων του ν. 3283/2004. ΑΠΟΦΑΣΗ 8/335/6.4.2005 του ιοικητικού Συµβουλίου Θέµα : Απλοποιηµένο ενηµερωτικό δελτίο αµοιβαίων κεφαλαίων του ν. 3283/2004. Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΑΣ Αφού έλαβε υπόψη: 1. Τα άρθρα 30 και 32 του ν. 3283/2004

Διαβάστε περισσότερα

Ανακοίνωση για τη συγχώνευση επιμέρους αμοιβαίων κεφαλαίων

Ανακοίνωση για τη συγχώνευση επιμέρους αμοιβαίων κεφαλαίων Ανακοίνωση για τη συγχώνευση επιμέρους αμοιβαίων κεφαλαίων Σύνοψη Η ενότητα αυτή αναφέρει βασικές πληροφορίες σχετικά με τη συγχώνευση οι οποίες σας αφορούν ως μεριδιούχο. Περισσότερες πληροφορίες περιέχονται

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3852, 30/4/2004

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3852, 30/4/2004 170 171 ΠΡΩΤΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΤΥΠΟΣ Ι (άρθρο 37(3)) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΠΛΗΡΟΥΣ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟΥ ΔΕΛΤΙΟΥ ΑΜΟΙΒΑΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ Α. ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΜΟΙΒΑΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. Ονομασία Αμοιβαίου Κεφαλαίου και αριθμός της

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΣΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Κόστος κεφαλαίου κόστος ευκαιρίας των κεφαλαίων Υποθέσεις υπολογισμού Στάδια υπολογισμού Πηγές χρηματοδότησης (κεφαλαίου)

ΚΟΣΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Κόστος κεφαλαίου κόστος ευκαιρίας των κεφαλαίων Υποθέσεις υπολογισμού Στάδια υπολογισμού Πηγές χρηματοδότησης (κεφαλαίου) ΚΟΣΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Κόστος κεφαλαίου Ορισμός: είναι το κόστος ευκαιρίας των κεφαλαίων που έχουν όλοι οι επενδυτές της εταιρείας (μέτοχοι και δανειστές) Κόστος ευκαιρίας: είναι η απόδοση της καλύτερης εναλλακτικής

Διαβάστε περισσότερα

Οι λειτουργίες του. ιδακτικοί στόχοι. χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του

Οι λειτουργίες του. ιδακτικοί στόχοι. χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του Χρήµα ιδακτικοί στόχοι Κατανόηση της λειτουργίας του χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του τραπεζικού συστήµατος σε µια οικονοµία. Οι λειτουργίες

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο λογαριασμών. Ομάδα 4: Καθαρή θέση

Σχέδιο λογαριασμών. Ομάδα 4: Καθαρή θέση Σχέδιο λογαριασμών Ομάδα 1: Ενσώματα και άυλα μη κυκλοφορούντα (πάγια) περιουσιακά στοιχεία Ομάδα 2: Αποθέματα Ομάδα 3: Χρηματοοικονομικά και λοιπά περιουσιακά στοιχεία Ομάδα 4: Καθαρή θέση Ομάδα 5: Υποχρεώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθηµα τεκµηρίωσης και δεν δεσµεύει τα κοινοτικά όργανα

Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθηµα τεκµηρίωσης και δεν δεσµεύει τα κοινοτικά όργανα 1986L0378 EL 09.03.1997 001.001 1 Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθηµα τεκµηρίωσης και δεν δεσµεύει τα κοινοτικά όργανα B Ο ΗΓΙΑΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 24ης Ιουλίου 1986 για την εφαρµογή της αρχής της ίσης µεταχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

Αναλογιστικές Μελέτες Επικουρικών Ταμείων. Ανατομία και Ευρήματα

Αναλογιστικές Μελέτες Επικουρικών Ταμείων. Ανατομία και Ευρήματα Αναλογιστικές Μελέτες Επικουρικών Ταμείων Ανατομία και Ευρήματα Ακολουθώντας τον τίτλο της ημερίδας, θα αναφέρω εισαγωγικά πως η Επικουρική Ασφάλιση ασθενεί βαριά. Και η ασθένεια αυτή έχει αρχίσει προ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Β01: ΠΙΝΑΚΑΣ ΕΠΟΠΤΙΚΩΝ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ 1 ΣΥΝΟΛΟ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟ ΤΟΥ Δ.Κ.Ε. 1.1 ΒΑΣΙΚΑ ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ 1.1.1 Κεφάλαια (εποπτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ Oι συναλλαγές μιας χώρας με τον υπόλοιπο κόσμο, συμπεριλαμβανομένων τόσο των εμπορικών όσο και των χρηματοοικονομικών ροών, καταγράφονται στο ισοζύγιο διεθνών πληρωμών. Oι συναλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ Η κατάσταση έλλειψης εργασίας, κατά την οποία υπάρχει δυσαρμονία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, προσφέρονται λίγες θέσεις εργασίας, ενώ υπάρχουν πάρα πολλοί ενδ9ιαφερόμενοι. Είναι έννοια

Διαβάστε περισσότερα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα ΣΥΝΟΨΗ 21 ΣΥΝΟΨΗ Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα 1. Η αναταραχή στην Ευρωζώνη οφείλεται στην παγκόσμια κρίση χρηματιστικοποίησης η

Διαβάστε περισσότερα

Λευκωσία, 10 Ιουλίου 2015. Frank Hoffer, Bureau for Workers Activities

Λευκωσία, 10 Ιουλίου 2015. Frank Hoffer, Bureau for Workers Activities Μηχανισμός καθορισμού των μισθών στην προσδοκόμενη επανενωμένη Κύπρο Οι οικονομικές επιπτώσεις των ελάχιστων μισθών και της συλλογικής διαπραγμάτευσης : Ένα αμφισβητούμενο πεδίο Λευκωσία, 10 Ιουλίου 2015

Διαβάστε περισσότερα

Η Ενίσχυση του Ρόλου της Κοινωνικής Ασφάλισης & η Έλευση των Επαγγελματικών Ταμείων Επικουρικής Ασφάλισης

Η Ενίσχυση του Ρόλου της Κοινωνικής Ασφάλισης & η Έλευση των Επαγγελματικών Ταμείων Επικουρικής Ασφάλισης Μάιος 2004 Η Ενίσχυση του Ρόλου της Κοινωνικής Ασφάλισης & η Έλευση των Επαγγελματικών Ταμείων Επικουρικής Ασφάλισης Ιωάννης Ασημακόπουλος (*) Οι δημογραφικές αλλαγές, ο ρυθμός ανάπτυξης της παγκόσμιας

Διαβάστε περισσότερα