Δημιουργικό μάθημα παραδοσιακού χορού στις πρώτες τάξεις του δημοτικού σχολείου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Δημιουργικό μάθημα παραδοσιακού χορού στις πρώτες τάξεις του δημοτικού σχολείου"

Transcript

1 Τεύχος 1, 2004, σ.σ Δημιουργικό μάθημα παραδοσιακού χορού στις πρώτες τάξεις του δημοτικού σχολείου Λυκεσάς Γεώργιος, Κωνσταντινίδου Μαρία, Παπαδοπούλου Σοφία Σκοπός της παρούσης εργασίας είναι να παραθέσει βασικά στοιχεία απαραίτητα για την δημιουργία εκπαιδευτικών προγραμμάτων που θα συμβάλλουν στην αρτιότερη διδασκαλία των ελληνικών παραδοσιακών χορών στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Στην ηλικία αυτή της υποχρεωτικής εκπαίδευσης, κρίνεται απαραίτητο για τα παιδιά να αποκτήσουν γνώσεις για το σώμα τους και τον κόσμο γύρω τους, χωρίς πίεση και εξαναγκασμό. Η πίεση και η κριτική εμποδίζουν και περιορίζουν τη δημιουργικότητα των παιδιών, ενώ αντίθετα η ενθάρρυνση και η ελεύθερη έκφραση είναι βασικές προϋποθέσεις για την ενίσχυση της αυτοπεποίθησης, της αυτονομίας και της ανεξαρτησίας. Με αυτόν τον τρόπο τα παιδιά αποκτούν μεγαλύτερη πρωτοβουλία και αναπτύσσουν το χάρισμα της δημιουργικότητας για πρωτότυπες κινητικές δράσεις μέσα στην τάξη. Η δημιουργική διδασκαλία των παραδοσιακών χορών προϋποθέτει την εφαρμογή ενός ευχάριστου εκπαιδευτικού προγράμματος που θα καθοδηγήσει τον μαθητή και θα τον προετοιμάσει να αντιμετωπίσει τις καινούργιες εξελίξεις της σύγχρονης κοινωνίας με σεβασμό στην παράδοση και τη λαϊκή κληρονομιά. Το πρόγραμμα αυτό περιλαμβάνει την κατανόηση και εκμάθηση βασικών εννοιών που έχουν σχέση με το σώμα, το χώρο, το χρόνο, το ρυθμό, τη ροή και τη δυναμική της κίνησης. Μέσα από αυτή τη διαδικασία μάθησης των παραδοσιακών χορών ενισχύεται η ελεύθερη ατομική έκφραση, επιτυγχάνεται η πολύπλευρη ανάπτυξη της προσωπικότητας του παιδιού, ενώ παράλληλα τίθενται οι βάσεις για τη δια βίου χορευτική του άσκηση. Εισαγωγή σύγχρονη τεχνολογική εξέλιξη, ενώ προσφέρει πολλά θετικά στοιχεία στην αναβάθμιση και βελτίωση της ποιότητας ζωής, έχει οδηγήσει τα παιδιά σε κινητική απραξία, αφαιρώντας ταυτόχρονα την καλαισθησία, την χάρη και την αισθητική από την κίνηση τους (Μπαρμπούση, 2003). Η αλλαγή αυτή της κινητικής συμπεριφοράς ανάγκασε τους παιδαγωγούς, που ασχολούνται κυρίως με τον σχεδιασμό των σχολικών αναλυτικών προγραμμάτων, να τονώσουν την αισθητική αγωγή, (μουσική, θεατρική και εικαστική), πιστεύοντας ότι θα προωθήσει τις ανάγκες της ελεύθερης ατομικής έκφρασης και επικοινωνίας. Η διασφάλιση των κατάλληλων προϋποθέσεων είναι απαραίτητη ώστε να καταστρωθεί ένα σύγχρονο, χρήσιμο και ευχάριστο εκπαιδευτικό πρόγραμμα, που θα καθοδηγήσει τον μαθητή και θα τον προετοιμάσει να αντιμετωπίσει τις καινούργιες εξελίξεις της σύγχρονης Ελληνική Ένωση για τη Μουσική Εκπαίδευση

2 Δημιουργικό μάθημα παραδοσιακού χορού στις πρώτες τάξεις του δημοτικού σχολείου Λυκεσάς Γ., Κωνσταντινίδου Μ., Παπαδοπούλου Σ. κοινωνίας, έχοντας παράλληλα σεβασμό στην παράδοση και τις πολύτιμες ρίζες της λαϊκής του κληρονομιάς, ούτως ώστε να τον βοηθήσουν να ανακαλύψει και να διατηρήσει την εθνική του ταυτότητα (Κεφάλου-Χόρς, 1997). Επίσης, σκοπός του σύγχρονου εκπαιδευτικού προγράμματος είναι, να κάνει άτομα ευαίσθητα και δημιουργικά, όχι μόνο μέσα στο σχολικό τους περιβάλλον, ούτε μόνο για ένα είδος έκφρασης, αλλά να θέσει τις βάσεις για τη δια βίου άσκηση, έκφραση και εμπλοκή τους στις δημιουργικές Τέχνες. Η εφαρμογή μεθόδων που αναπτύσσουν τη δημιουργική σκέψη, συμβάλλουν σημαντικά στη βελτίωση της ποιότητας ζωής προς την κατεύθυνση της ανάπτυξης και ολοκλήρωσης της προσωπικότητας του παιδιού, διαμορφώνοντας εκείνες τις συνθήκες που οδηγούν τα παιδιά να σκέφτονται συστηματικά, μεθοδικά και δημιουργικά σε όλες τις μορφές της εκπαιδευτικής τους διαδικασίας, ενώ παράλληλα βελτιώνουν και αναπτύσσουν τις κινητικές και φυσικές τους ικανότητες (Λυκεσάς, 2003). Βάσει τέτοιων μεθόδων, θα πρέπει η προετοιμασία να είναι εξειδικευμένη για την ηλικία των πρώτων τάξεων του πρώτου εκπαιδευτικού κύκλου, δηλαδή στην πρώτη (Α) και στη δευτέρα (Β) τάξη του δημοτικού σχολείου (Η Φυσική Αγωγή στο Δημοτικό σχολείο, 1997, σ ). Γι' αυτό το λόγο οι εκπαιδευτικοί δεν θα πρέπει να ξεχνούν και να υποτιμούν το γεγονός, ότι σε αυτή την σχολική ηλικία το παιχνίδι είναι το ισχυρότερο μέσο της γνώσης, ακόμη και της σύγκρουσης με την πραγματικότητα (Cleland, 1992; Swartz, 1987). Μολονότι όλα τα διδακτικά αντικείμενα έχουν μεγάλη σημασία για την αγωγή του παιδιού, η κίνηση και ο χορός έχουν το προβάδισμα (Donaldson, 1987, pp ). Κάθε παιδί έχει μια έμφυτη δυνατότητα, ανάγκη και επιθυμία για κίνηση, μέσω της οποίας εξερευνεί και γνωρίζει το περιβάλλον του (Τσαπακίδου, 1997, σ ). Είναι η ανάγκη που έχουν τα παιδιά να χρησιμοποιούν το σώμα τους, για να εκφράζονται και να μπορούν σταδιακά με τη βοήθεια της χορευτικής κίνησης και ακόμη ειδικότερα του παραδοσιακού χορού να αποκτήσουν τον έλεγχο για πιο δημιουργικές, φυσικές και πνευματικές δραστηριότητες (Λιάτσου, 1996, σ. 31). Οι ρυθμικές εκδηλώσεις που υπαγορεύουν οι οργανικοί του ρυθμοί, δεν εκφράζουν μόνο αγάπη για την κίνηση, για διερεύνηση και πειραματισμό, αλλά αποτελούν ανάγκη προσωπική του για να εκδηλώσει, να εξωτερικεύσει και να αναλώσει τις δυνάμεις που υπάρχουν μέσα του και γύρω του (Kraft, 1986). Αυτή η ανάγκη είναι και το κίνητρο για προσωπικές και κοινωνικές επιτυχίες, οι οποίες και το κάνουν υπερήφανο (Stinson, 1993). Η κάθε κίνηση ακόμα και η μικρότερη χαρακτηρίζει την ατομική έκφραση των παιδιών και βοηθάει τον εκπαιδευτικό να δει προσεκτικά, να παρατηρήσει και να αντιληφθεί την ανθρώπινη συμπεριφορά. Γι' αυτό ο χορός πρέπει να αντιμετωπίζεται ως πολύτιμος συντελεστής φυσικής και πνευματικής καλλιέργειας του παιδιού (Capel, 1986). Είναι από τα πρώτα μέσα επικοινωνίας 85

3 και γνωριμίας με τον κόσμο. Στην πρώτη αυτή σχολική ηλικία τα παιδιά είναι ικανά να αντιμετωπίζουν καινούργιες καταστάσεις και έχουν μια έμφυτη περιέργεια να μάθουν όσο το δυνατόν περισσότερα για τον εαυτό τους και το ευρύτερο περιβάλλον. Τα παιδιά διψούν για περιπέτεια και συμμετέχουν με μεγάλη προθυμία σε αυθόρμητες δραστηριότητες εξερεύνησης και ανακάλυψης, έχουν αναπτυγμένη φαντασία και παρουσιάζουν έντονη διάθεση για δημιουργία (Stinson, 1998). Τα θέματα που θα αναπτυχθούν πρέπει να έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τα παιδιά, να είναι κατάλληλα για την ηλικία τους και να εγείρει την φαντασία τους. Το περιεχόμενο των κινητικών εκφράσεων των παιδιών θα πρέπει να είναι εμπνευσμένο από το καθημερινό τους περιβάλλον. Τέτοιου είδους περιεχόμενο υπάρχει και στους παραδοσιακούς χορούς οι οποίοι αντανακλούν βιώματα, εμπειρίες και συναισθήματα της παραδοσιακής κοινωνίας. Μέσα στα πλαίσια της ανάπτυξης των δεξιοτήτων του παιδιού και την συμμετοχή του σε χορευτικές δραστηριότητες βρίσκεται και αυτό που ονομάζομε "ενεργητική ακρόαση". Κατά ενεργητική ακρόαση, μέσα από το άκουσμα μελωδιών, το παιδί μπορεί να μεταφράσει στο χώρο την ρυθμική μελωδική κίνηση σε κίνηση του σώματος, μέσα από τον κινητικό αυτοσχεδιασμό και έτσι αναπτύσσει την χορευτική του εμπειρία και αντίληψη (Haselbach, 1978). Άλλωστε όπως αναφέρει η Σαρροπούλου (1993), η κίνηση, ο χορός, η μουσική και ο ρυθμός, όλα συνυπάρχουν για να καλλιεργήσουν την ψυχή του παιδιού ώστε να αναπτύξει την προσωπική του φαντασία και την ατομική του δημιουργικότητα. Βασικές έννοιες για την διδασκαλία του χορού Η συνειδητοποίηση του ρυθμού αποκτάται κυρίως με τις κινητικές εμπειρίες. Πιο συγκεκριμένα, ο συνδυασμός μουσικής και κίνησης βοηθάει τα παιδιά να εξασκηθούν στην διαφορετική χρονικότητα που μπορεί να περιέχουν τα μέτρα ενός μουσικού κομματιού και παράλληλα μαθαίνουν να την ακολουθούν με τις κατάλληλες κινήσεις, στοιχεία που είναι απαραίτητα για την γνωριμία και την διδασκαλία των παραδοσιακών χορών. Μέσα από τις διάφορες κινητικές δραστηριότητες, τα παιδιά αντιλαμβάνονται τις ρυθμικές αξίες όπως την χρονική αξία π.χ. του μισού ( h ), του ενός τετάρτου ( q ), του ενός ογδόου ( e ), και των συνδυασμών τους μέσα στο ρυθμό των διαφόρων μουσικών μέτρων π.χ. των 2/4, των 3/4, των 7/8 κ.λ.π και εν συνεχεία τις προσαρμόζουν σε απλά χορευτικά κινητικά μοτίβα τα οποία υπάρχουν στο χορευτικό κινητικό ρεπερτόριο των παραδοσιακών χορών (Τυροβολά, 1992, Πολλάτου, 2003). Τα παιδιά εξοικειώνονται με ένα ευρύ φάσμα κινητικών αλλά και αντιληπτικοκινητικών δεξιοτήτων, στοιχεία επίσης σημαντικά στην διδακτική του παραδοσιακού χορού. Πιο αναλυτικά, όπως αναφέρουν οι Graham, Holt/Hale και Parker (1987, 86

4 Δημιουργικό μάθημα παραδοσιακού χορού στις πρώτες τάξεις του δημοτικού σχολείου Λυκεσάς Γ., Κωνσταντινίδου Μ., Παπαδοπούλου Σ. pp ), οι δεξιότητες χωρίζονται στις "καθαυτές κατηγορίες κινήσεων" και στο "αντιληπτικό σχέδιο", που αφορά την ποιότητα της κίνησης σύμφωνα με το οποίο διαφοροποιούνται, εμπλουτίζονται και τελικά εκτελούνται. Οι καθαυτές κατηγορίες κινήσεων αποτελούνται από τις α) δεξιότητες μετακίνησης (περπάτημα, τρέξιμο, αναπηδήσεις, κλπ.), β) δεξιότητες μη χειρισμού οργάνων (ισορροπίες, στροφές, κυλίσματα του σώματος, μεταφορά βάρους, κλπ.), γ) δεξιότητες χειρισμού οργάνων (πετάγματα, πιασίματα, κλωτσιές κλπ.). Το αντιληπτικό σχέδιο χωρίζεται σε α) αντίληψη του χώρου, η οποία αποτελείται από τις κατευθύνσεις (μπροστά, πίσω, δεξιά, αριστερά), τα επίπεδα (χαμηλό, μεσαίο, ψηλό), τις διαδρομές (ευθεία, καμπύλη, τεθλασμένη), τις προεκτάσεις (μεγάλο, μικρό, κοντά, μακριά), β) πηγαία προσπάθεια ή αυθόρμητη προσπάθεια, η εσωτερική δηλαδή παρόρμηση του ανθρώπου για την εκτέλεση οποιασδήποτε κίνησης, προσδιορίζεται από τον χρόνο (αργό, γρήγορο, απότομο, παρατεταμένο), τη δυναμική (βαρύ, ελαφρύ), τη ροή (συγκρατημένο, ελεύθερο) και γ) σχέσεις μεταξύ των μελών του σώματος (συμμετρικές, ασύμμετρες), με αντικείμενα ή με τα υπόλοιπα μέλη της ομάδας (Σαβράμη, 1990; Laban, 1980, pp ; 1973, pp.12-24; Stanley, 1977, pp ;). Για την κατανόηση των εννοιών αυτών θα πρέπει να δοθούν στα παιδιά οι δυνατότητες να εκφραστούν, χρησιμοποιώντας κάθε φορά ένα διαφορετικό μέλος του σώματος τους για διαφορετικά θέματα. Έτσι τα παιδιά αποκτούν συναίσθηση του σώματος και των μελών τους. Το πιο σημαντικό είναι να γνωρίζει ο εκπαιδευτικός τι θέμα διαπραγματεύεται, ποια μέρη του σώματος συμμετέχουν στην κίνηση, ποια κινητικά σχήματα μπορούν να πραγματοποιηθούν και ποια μεθοδολογία θα χρησιμοποιήσει για να πετύχει τους παραπάνω στόχους. Μέσα από αυτές τις σωματικές κινητικές δραστηριότητες τα παιδιά γνωρίζουν και αντιλαμβάνονται έννοιες όπως περπατώ, τρέχω, πηδώ, τραβώ, σπρώχνω κλπ. Παράλληλα παρατηρείται ότι λέξεις που ήταν πριν αόριστα σύμβολα για τα παιδιά αυτής της ηλικίας, τώρα αποκτούν έννοια μέσα από τις κινητικές αυτές εμπειρίες. Τα παιδιά μαθαίνουν να χρησιμοποιούν το σώμα τους χορεύοντας με άλλους κινητικούς τρόπους που είναι διαφορετικοί, από αυτούς που είναι συνηθισμένα. Ο παραδοσιακός χορός είναι αυτός που ενθαρρύνει την αυτοέκφραση. Στην ηλικία αυτή της υποχρεωτικής εκπαίδευσης, θα πρέπει να μαθαίνουν το χώρο και τον κόσμο γύρω τους, χωρίς πίεση και εξαναγκασμό. Η πίεση και η κριτική εμποδίζουν τη δημιουργικότητα των παιδιών. Τα παιδιά έχουν την φυσική παρόρμηση προς την δημιουργικότητα και τη δράση και είναι πιθανόν η καταπίεση της παρόρμησης αυτής να επηρεάσει αρνητικά την ανάπτυξη της προσωπικότητας των (Μπουρνέλη, 2001, σ. 155). Αντίθετα, η ενθάρρυνση και η 87

5 αυτοπεποίθηση είναι οι βασικές προϋποθέσεις για την ανάπτυξη του χαρίσματος της δημιουργικότητας, η οποία και τους οδηγεί σε μεγαλύτερη ανεξαρτησία και πρωτοβουλία για πρωτότυπες δημιουργίες μέσα στην τάξη. Τα παιδιά γίνονται πιο τολμηρά δοκιμάζοντας και πρωτοτυπώντας στα ερεθίσματα και τους προβληματισμούς που προτείνει ο εκπαιδευτικός κατά την χορευτική διαδικασία, αναπτύσσοντας την επικοινωνία, ενώ συγχρόνως αποκτούν αρμονικότερη κοινωνική συμπεριφορά. Σκοπός του προγράμματος διδασκαλίας Σκοπός της παρούσης εργασίας είναι να παραθέσει κάποια βασικά στοιχεία απαραίτητα για την δημιουργία προγραμμάτων διδασκαλίας του παραδοσιακού χορού και να αναλύσει τις πολύπλευρες δυνατότητες που προκύπτουν από την εφαρμογή τους σε παιδιά ηλικίας 7-9 ετών, των πρώτων τάξεων του δημοτικού σχολείου. Η εφαρμογή τους αποσκοπεί στην ταυτόχρονη καλλιέργεια των αντιληπτικοκινητικών δεξιοτήτων των παιδιών, αλλά και τη διδασκαλία και μάθηση των παραδοσιακών χορών, ενώ παράλληλα αναπτύσσονται συναισθήματα αυτοεκτίμησης, αλληλοσεβασμού και συμμετοχής στην κοινή προσπάθεια. Η ανακάλυψη του εαυτού τους και της σχέσης που έχουν με το περιβάλλον, θα πρέπει να είναι ο σημαντικότερος στόχος στη σχολική φυσική αγωγή στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Αυτή η σχέση τους βοηθάει να γνωρίσουν όχι μόνο το σώμα τους, αλλά και τον συναισθηματικό τους κόσμο που εκφράζεται και εκδηλώνεται μέσα από την κίνηση. Εξάλλου στο χορό η χαρά της συμμετοχής και η βίωση του συναισθήματος της επιτυχίας θα πρέπει να είναι ο απώτερος στόχος του μαθήματος, εφόσον εκλείπει εντελώς ο ανταγωνισμός και δεν υφίσταται κανένα είδος νίκης και υπεροχής απέναντι των υπολοίπων. Επίσης ευρύτερος στόχος της εργασίας είναι ο καθορισμός της χρησιμότητας των εννοιών της δημιουργικής κίνησης, ο ρόλος της δημιουργικής σκέψης, αλλά και η λειτουργικότητα όλων αυτών στην διδασκαλία του παραδοσιακού χορού στις δύο πρώτες τάξεις της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης. Μέθοδος μετάδοσης και διαδικασία αντίληψης των χορευτικών εννοιών από τα παιδιά Ο προσανατολισμός της εκπαιδευτικής διαδικασίας στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση πρέπει να είναι η ανάπτυξη του αποκλίνοντα τρόπο σκέψης των παιδιών, με ελεύθερες δράσεις και δημιουργική διδασκαλία (Mosston, 1994, σ ). Η δημιουργική μέθοδος διδασκαλίας σέβεται τις ατομικές ιδιαιτερότητες του κάθε παιδιού και επιτρέπει την ελευθερία, την αυτενέργεια, 88

6 Δημιουργικό μάθημα παραδοσιακού χορού στις πρώτες τάξεις του δημοτικού σχολείου Λυκεσάς Γ., Κωνσταντινίδου Μ., Παπαδοπούλου Σ. την εξερεύνηση, την ανακάλυψη, τον πειραματισμό, την εκφραστικότητα και τον αυθορμητισμό που αποτελούν βασικά στοιχεία της προσωπικότητας των παιδιών αυτής της ηλικίας. Είναι φανερό ότι, για να μπορούν τα παιδιά να είναι σε θέση να χρησιμοποιούν την δημιουργική σκέψη, να έχουν δηλαδή αποκλίνουσα σκέψη, ώστε να ενεργοποιούνται στην αναζήτηση όλο και πιο πολλών απαντήσεων, θα πρέπει να τροφοδοτούνται με νέα και περισσότερα κινητικά ερεθίσματα και ιδέες (Swartz, 1987). Η ενεργοποίηση αυτή της δημιουργικότητας δίνει ευκαιρίες στο παιδί για παραγωγή περισσοτέρων ιδεών και λύσεων σε προβλήματα που του τίθενται, αναπτύσσοντας έτσι όλες τις μορφές των κινητικών του δεξιοτήτων, που είναι απαραίτητες για μια γόνιμη και παραγωγική διδασκαλία του ελληνικού παραδοσιακού χορού, αλλά και για μια πιο αρμονική και δημιουργική αλληλεπίδραση μαθητή - δασκάλου (Λυκεσάς, 2003). Το περιεχόμενο του παραδοσιακού χορού είναι κίνηση, μουσική και λόγος, αντιπροσωπεύοντας κατ' αυτόν τον τρόπο την Μουσικοκινητική Αγωγή. Μουσικοκινητική Αγωγή είναι η σύνδεση μουσικής, κίνησης και λόγου. Η μουσική, ο λόγος και η κίνηση αποτελούν ένα ενιαίο σύνολο, χωρίς το ένα να υποτάσσεται στο άλλο, ενώ ταυτόχρονα συνδυάζουν τα ρυθμικά τους στοιχεία. Βασίζεται στην δημιουργική μέθοδο διδασκαλίας, στην ενεργητική συμμετοχή και την βιωματική εμπειρία. Χρησιμοποιεί τον πειραματισμό, την παρατήρηση, την ελεύθερη έκφραση και τον δημιουργικό αυτοσχεδιασμό. Μέσα από τις δημιουργικές κινητικές και μουσικές δραστηριότητες τα παιδιά γνωρίζουν την χορευτική τέχνη και ταυτόχρονα καλλιεργούν και αναπτύσσουν τις ικανότητες και δεξιότητες τους στους παραδοσιακούς χορούς (Λυκεσάς, 2002). Παράλληλα όμως όλα αυτά έχουν να κάνουν με το σώμα, το χώρο, την ροή, τον χρόνο και την δυναμική ενέργεια όλων αυτών. Μέσα από το παιχνίδι και την κινητική έκφραση τα παιδιά βιώνουν αυτές τις αφηρημένες έννοιες, οι οποίες τα βοηθάνε να κατανοήσουν και να ανακαλύψουν όλο το περιβάλλον και στη συνέχεια να μπορέσουν να χορέψουν (Joyce, 1993, pp ). Ο παραδοσιακός χορός είναι το εκπαιδευτικό μέσο όπου το παιδί αποκτά την ικανότητα να εκδηλώνεται κινητικά και συναισθηματικά, να ανακαλύπτει το περιβάλλον και να συνειδητοποιεί και να γνωρίζει τις έννοιες της μουσικής και του ρυθμού. Παράλληλα όμως καλλιεργεί "κινητικές εμπειρίες" και "κινητικές συμπεριφορές". Έτσι λοιπόν ο παραδοσιακός χορός μετατρέπεται σε ένα "επιστημονικό εργαλείο" του οποίου η συμβολή είναι μεγάλη στη διαμόρφωση του χαρακτήρα του παιδιού, την ικανοποίηση των αναγκών του για κίνηση, την ανάπτυξη του ρυθμού, την ψυχαγωγία αλλά και την πρόκληση συναισθηματικών καταστάσεων όπως είναι η συγκίνηση και η ηρεμία (Φραγκή, 1998). Η "κινητική συμπεριφορά" του παιδιού βασίζεται αρχικά στην έμφυτη κίνηση και στις κινητικές εμπειρίες που έχει αποκτήσει. Ο παιδαγωγός οφείλει να δώσει μεγαλύτερη 89

7 προσοχή στην αυθόρμητη, έμφυτη και καθημερινή κίνησή του κάθε παιδιού. Μέλημα του είναι να επισημαίνει στους μαθητές ότι μια καθημερινή κίνηση, μπορεί να είναι και χορευτική, και να αποτελεί μέρος του παραδοσιακού χορού. Με την κίνηση δίνεται η ευκαιρία να παρατηρηθούν καταστάσεις που δεν εκδηλώνονται με τον λόγο. Όσο πιο καλά γνωρίζει ο εκπαιδευτικός τα κύρια κινητικά στοιχεία του παραδοσιακού χορού, τόσο πιο εύκολο είναι να μετατρέψει τις ιδέες των παιδιών και τις δικές του σε μια σημαντική χορευτική εμπειρία. Με τον τρόπο αυτό αντιλαμβάνεται το παιδί, ότι όλες αυτές τις απλές, γνωστές και καθημερινές κινήσεις, μπορεί να τις εκμεταλλευτεί, να τις αξιοποιήσει και να τις μετατρέψει σε κινητικές φόρμες του παραδοσιακού χορού. Επίσης μπορεί να ζητηθεί από τα παιδιά να εκτελέσουν μια δική τους κίνηση, κάνοντας χρήση διαφορετικών επιπέδων και σχημάτων, διαφορετικού χρόνου, χώρου και προσανατολισμού, διαφορετικής δυναμικής και ροής. Με αυτούς τους τρόπους διαφοροποιείται η ποιότητα της κίνησης, μαθαίνουν βασικές έννοιες του παραδοσιακού χορού, προκαλείται το ενδιαφέρον των παιδιών, ενώ παράλληλα αυτοσχεδιάζουν και χορεύουν δοκιμάζοντας νέες κινητικές δεξιότητες. Είναι σημαντικό να βρει ο παιδαγωγός τρόπους να παρακινήσει τα παιδιά να χορέψουν, χρησιμοποιώντας όλες αυτές τις απλές γνωστές και καθημερινές κινήσεις. Επίσης μέλημά του είναι να αξιοποιήσει τα φυσικά προσόντα που διαθέτει το κάθε παιδί και να ενισχύσει την ελεύθερη προσωπική του έκφραση. Ο παραδοσιακός χορός ενθαρρύνει την αυτοέκφραση και αποτρέπει την κινητική παθητικότητα και απραξία. Προσφέρει στα παιδιά εμπειρίες, μέσα από τις οποίες αντιλαμβάνονται την κίνηση, δοκιμάζουν, πειραματίζονται, παρατηρούν και αισθάνονται. Ο παραδοσιακός χορός είναι ένα από τα σπουδαιότερα γνωστικά αντικείμενα επειδή βοηθάει τα παιδιά να γνωρίσουν τον εαυτό τους και τις ικανότητες τους αλλά και τον κόσμο που υπάρχει γύρω τους (Petit, 1989). Μέσα σε ένα κατάλληλα διαμορφωμένο μαθησιακό πλαίσιο τα ίδια τα παιδιά θα παρουσιάσουν τις ιδέες τους και θα προσπαθήσουν να ανακαλύψουν τον δικό τους χορό, εκφράζοντας τα δικά τους βιώματα και συναισθήματα. Η ανακάλυψη του δικού τους χορού οδηγεί στην ομαλή και προσαρμοσμένη στις δικές τους δυνατότητες διδασκαλία των παραδοσιακών χορών. Αυτή η πρόκληση και πρόσκληση για δημιουργία είναι πόλος έλξης για τα παιδιά, με συνέπεια να κρατηθεί ταυτόχρονα η συμμετοχή και το ενδιαφέρον τους σε υψηλά επίπεδα. Ο ρυθμός και η μελωδία, τα δύο πρωταρχικά στοιχεία της μουσικής, συνυπάρχουν στο σώμα μας. Το παιδί παίζει με το σώμα του, αναπτύσσοντας τις αντιληπτικοκινητικές του δεξιότητες. Το σώμα είναι η πηγή του ρυθμού, της μελωδίας και της δημιουργίας. Η εκφραστική χρήση του σώματος αναπτύσσει τη μουσικότητα, την ελευθερία, την δημιουργικότητα, την χάρη στη κίνηση, την 90

8 Δημιουργικό μάθημα παραδοσιακού χορού στις πρώτες τάξεις του δημοτικού σχολείου Λυκεσάς Γ., Κωνσταντινίδου Μ., Παπαδοπούλου Σ. καλλιέργεια της έκφρασης και της φαντασίας. Επιπλέον δημιουργεί ψυχική ευφορία, ενισχύει την πρωτοβουλία και ενώνει τα άτομα σε ένα ομοιογενές σύνολο (Κεφάλου-Χορς, 1995). Η επικοινωνιακή σχέση που αναπτύσσεται τόσο με το ίδιο τους το σώμα, όσο και με τους άλλους οδηγεί στην αναβάθμιση και βελτίωση της αισθητικής τους στην κίνηση και ενισχύει την κινητική τους ομοιογένεια, καθώς χορεύουν όλοι μαζί με συγχρονισμό και συντονισμό τους ελληνικούς παραδοσιακούς χορούς. Τα παιδιά εξασκούνται στην διαφορετική αντίληψη του χρόνου σε σχέση με τον ρυθμό ενός μουσικού κομματιού και μαθαίνουν να τον ακολουθούν χρονικά με τις δικές τους αυθόρμητες κινήσεις. Αντιλαμβάνονται τις ρυθμικές αξίες και τις προσαρμόζουν στις αντίστοιχες προγραμματισμένες κινήσεις. Με αυτό τον τρόπο τα παιδιά μαθαίνουν να κινούνται μέσα σε συγκεκριμένα χρονικά πλαίσια, ενώ ταυτίζουν τη μουσική με δικές τους συγκεκριμένες και καθορισμένες κινήσεις. Με την καλλιέργεια της αίσθησης του ρυθμού, του τονισμού αλλά και της αντίληψης του χρόνου διάρκειας των κινήσεων, επιτυγχάνεται ο συγχρονισμός των ασκουμένων μεταξύ τους, με αποτέλεσμα να δημιουργείται ένα καλαίσθητο θέαμα. Η έννοια του χώρου για το παιδί αποτελεί ένα βασικό πεδίο αγωγής, το βοηθάει να αναγνωρίζει, να εξερευνά και να εκφράζεται. Ο άνθρωπος είναι άρρηκτα δεμένος με τον χώρο, μέσα σ' αυτόν υπάρχει, δημιουργεί και αλληλοεπηρεάζεται. Αποτελεί στοιχείο έμπνευσης, πού όχι μόνο πλαισιώνει μια δημιουργία σε οποιαδήποτε παρουσίαση αλλά είναι μέρος της και "συμμετέχει" σε κάθε εκδήλωση τέχνης (Πράτσικα, 1995). Η οριοθέτηση του ατόμου στο χώρο είναι συνάρτηση της απόστασης, της θέσης και της φόρμας. Ο συνδυασμός των στοιχείων αυτών με την διάρκεια και τη δυναμική προσδιορίζουν τον ρυθμό της κίνησης (Τσαπακίδου, 1997, σ ). Μέσα στον περιορισμένο χώρο κινείται το ανθρώπινο σώμα και τοποθετούνται ομάδες από ανθρώπους που μετακινούνται γύρω από τους άξονές τους μέσα στις διαστάσεις του χώρου. Τα παιδιά είναι ικανά να αξιολογούν την κίνησή τους στο χώρο, αλλά και να αντιλαμβάνονται την εξάρτηση τους από αυτόν. Μέσω αυτής της διαδικασίας μπορούν να γνωρίσουν ποιος είναι ο "προσωπικός τους χώρος" και ποιος ο "κοινός χώρος". Κατά συνέπεια να σέβονται τους άλλους που κινούνται και υπάρχουν γύρω τους μέσα στην τάξη. Παράλληλα γνωρίζουν ποια κίνηση είναι κατάλληλη σε κάθε περίπτωση, πότε μπορούν να κινούνται ελεύθερα και πότε περιορισμένα, με αποτέλεσμα να έχουν μεγαλύτερη πειθαρχία μέσα στην τάξη. Συμπεράσματα - Προτάσεις Η συλλογική δραστηριότητα είναι σημαντική για το μάθημα της Φυσικής Αγωγής, κάτι που αποτελεί πρωταρχικό στοιχείο και για τον παραδοσιακό χορό. 91

9 Ο δε καθορισμός των στόχων πρέπει να προηγείται της επιλογής των περιεχομένων της διδασκαλίας. Η διδασκαλία του παραδοσιακού χορού συμβάλλει σημαντικά στην δόμηση της ολοκληρωμένης προσωπικότητας των παιδιών. Πιο συγκεκριμένα αυξάνει την θετική τους αυτοαντίληψη, την αίσθηση ότι ανήκουν σε μια ομάδα και τη συνεργασία μεταξύ τους, ενώ συντελείται αποτελεσματικά η αυτοαξιολόγηση των ικανοτήτων τους, συγκρίνοντας τον εαυτό τους με τους άλλους (Gallahue, 2002, σ ). Παράλληλα ενισχύεται η αυτοπεποίθησή τους μέσω της εμπειρίας νέων κινητικών δεξιοτήτων, οι οποίες δεν αποβλέπουν στον ανταγωνισμό και τη νίκη, με αποτέλεσμα την επικράτηση στην τάξη φιλικού κλίματος και διάθεσης συνεργασίας. Τα παιδιά μαθαίνουν μέσα από την χορευτική έκφραση και το παιχνίδι τις έννοιες του σώματος, του χώρου, του χρόνου, του ρυθμού και της δυναμικής. Η κατανόηση αυτών των εννοιών θεωρείται καταλυτικός παράγοντας για την αποτελεσματική διδασκαλία και μάθηση των ελληνικών παραδοσιακών χορών. Επομένως συνίσταται η αναδιάρθρωση των σχετικών αναλυτικών προγραμμάτων καθώς και η κατάλληλη επιμόρφωση και προετοιμασία των εκπαιδευτικών Φυσικής Αγωγής. Η εφαρμογή μεθόδων διδασκαλίας στη Φυσική Αγωγή που αναπτύσσουν τη δημιουργική σκέψη, όπως είναι η μέθοδος της αποκλίνουσας παραγωγικότητας και της καθοδηγούμενης παραγωγικότητας, πρέπει να αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εκπαιδευτικής διαδικασίας των παραδοσιακών χορών. Κατά τον σχεδιασμό των προγραμμάτων διδασκαλίας των παραδοσιακών χορών στις πρώτες τάξεις της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης είναι απαραίτητο να δίδεται έμφαση στην κατανόηση των επιμέρους εννοιών του παραδοσιακού χορού και των στοιχείων του (σώμα, χώρος, χρόνος, ρυθμός, ροή και δυναμική). Επίσης είναι θεμιτό να δημιουργηθεί ένα πλέγμα υποστήριξης και ενημέρωσης του εκπαιδευτικού με επιμορφωτικά μαθήματα, σεμινάρια, βοηθητικά βιβλία, με συγκεκριμένες υποδειγματικές διδασκαλίες, εξειδικευμένες βιβλιοθήκες και εποπτικό υλικό μέσω των video, των CDS, των CD-ROM, κ.α. Με την εκπλήρωση αυτών των προϋποθέσεων θα μπορέσουν οι παραδοσιακοί χοροί, να θέσουν τις βάσεις για την ομαλή και πολύπλευρη ανάπτυξη της προσωπικότητας των παιδιών αυτής της ηλικίας, ενισχύοντας τη δια βίου άσκηση, έκφραση και εμπλοκή τους στις δημιουργικές Τέχνες. Βιβλιογραφία Η Φυσική αγωγή στο Δημοτικό σχολείο, (1997). ΟΕΔΒ, ΥΠ.Ε.Π.Θ.,Αθήνα. Joyce, M. (1993). First Steps Teaching, Creative Dance to Children Mary Field Publishing Company, Mountain View, California. Capel, S. (1986). Educational gymnastics meeting physical education goals. Journal of 92

10 Δημιουργικό μάθημα παραδοσιακού χορού στις πρώτες τάξεις του δημοτικού σχολείου Λυκεσάς Γ., Κωνσταντινίδου Μ., Παπαδοπούλου Σ. Education, Recreation & Dance, 57 (2), pp Cleland, F. (1992). Young children's divergent movement ability: study II. Journal of teaching in physical education, 13, pp Donaldson, M. (1987). Hur barn tanker (Children's minds). Lider. Glasgow. Gallahue, D. (2002). Αναπτυξιακή Φυσική Αγωγή για τα Σημερινά Παιδιά Μετάφραση για την ελληνική έκδοση Χ. Ευαγγελινού, Α. Παππά. Θεσσαλονίκη: University Studio Press. Graham, G., Holt-Hale, S. & Parker, M. (1987). Children Moving, A Teacher' s Guide to Developing a Successful Physical Education Programm (2nd edition). CA: Mayfield Publishing Company. Haselbach, B. (1978). Tanzerziehung. Ernst Klett Verlag, Stuttgart, Germany. Κεφάλου-Χορς, Ε. (1995). Θέματα Ρυθμικής. Χορός, Νο 18, Αθήνα, σ Κεφάλου-Χορς, Ε. (1997). Ο Χορός και τα Μικρά Παιδιά. Χορός, Νο 27, Αθήνα, σ. 44. Kraft, R. E. (1986). Modern programs-current practices in Britain. Journal of Physical Education, Recreation and Dance, 57 (8), pp Laban, R. (1980). The Mastery of Movement (4nd edition). London: Mc Donald and Evans. Laban, R. & Lawrence, F.C. (1973). Effort (2nd edition). London: Mc Donald and Evans. Λιάτσου, Μ. (1996). Το παιδί παίζει, εκφράζεται, δημιουργεί. "Οι φίλοι του ιδρύματος Μελίνα Μερκούρη", Θεσσαλονίκη. Λυκεσάς, Γ., Θωμαϊδου, Ε., Τσομπανάκη, Θ., Παπαδοπούλου, Δ. Σ., Τσαπακίδου Α. (2003). Ανάπτυξη της κινητικής ευχέρειας - ευελιξίας και πρωτοτυπίας μέσω της δημιουργικής κίνησης στο Νηπιαγωγείο. Αναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισμό, 1(3), σ Λυκεσάς, Γ. (2002). Η διδασκαλία των ελληνικών παραδοσιακών χορών στη πρωτοβάθμια εκπαίδευση μα τη μέθοδο της Μουσικοκινητικής Αγωγής. Διδακτορική διατριβή. Α.Π.Θ.Θεσσαλονίκη. Μπαρμπούση, Β. (2003). Προτάσεις για την ανανέωση της παιδαγωγικής του χορού. Χορός, Νο 47, Αθήνα, σ Mosston, M. & Ashworth, S. (1994). Η διδασκαλία της Φυσικής Αγωγής. SALTO. Επιμ. Μετφ. Μουντάκης, Κ., Θεσσαλονίκη. Μπουρνέλλη, Ν. (2001). Επίδραση ενός προγράμματος φυσικής αγωγής στην κινητική δημιουργικότητα παιδιών Δημοτικού σχολείου. Ελληνικά Γράμματα. Αθήνα. Petit, M. (1989). Για τη ρυθμική μιλά η Monique Petit. Χορός, Νο 9, Αθήνα, σ Πολλάτου, Ε. (2003). Βασικά στοιχεία προγραμμάτων γενικής γυμναστικής με στόχο την πολύπλευρη ανάπτυξη κινητικών και κοινωνικών δεξιοτήτων σε παιδιά ηλικίας 4-8 ετών. Αναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισμό, τόμος 1(3), σ Πράτσικα, Κ. (1995). Θέματα Ρυθμικής. Χορός, Νο 19, Αθήνα, σ. 45. Σαβράμη, Κ. (2000). Ρυθμική αγωνιστική γυμναστική και αισθητική αξιολόγιση. Στο: Πολιτισμός και Τέχνη επτά δοκίμια για το χορό. Προπομπός. Αθήνα, σ Σαρροπούλου, Κ. (1993). Ο Hermann Regner και η Ελλάδα.. Ρυθμός, "Ελληνικός 93

11 σύλλογος Μουσικοκινητικής αγωγής, Carl Orff", Νο 8., Αθήνα, σ. 9. Stanley, S. (1977). Physical Education: A Movement Orientation (2nd edition). New York: Mc Graw - Hill. Stinson, S. (1993). Dance for young children. The American Alliance for Health, Physical Education, Recreation and Dance, Reston-Virginia. U.S.A., pp Stinson, S. (1998). Seeking a Feminist Pedagogy for Children's Dance. Στο Dance, Power and Difference. Human Kinetics. (Επιμ.) Shapiro, S. U.S.A., pp. 36. Swartz, R. (1987). Teaching for thinking: A developmental model for the infusion of thinking skills into mainstream instruction. In J. Baron & Sternberg (Eds) Teaching thinking skills: Theory and practice. New York: Freeman, pp, Tσαπακίδου, Α. (1997). Κινητικές Δεξιότητες. University Studio Press, Θεσσαλονίκη. Τυροβολά, Β. (1992) Ελληνικοί Παραδοσιακοί Χορευτικοί Ρυθμοί. Gutenberg, Aθήνα. Φραγκή, Μ. (1998). Η τέχνη στην εκπαίδευση και η τέχνη της εκπαίδευσης. Χορός, Νο 32, Αθήνα, σ. 22. Λυκεσάς Γεώργιος: Διατριβή στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο με ειδικότητα στην "παιδαγωγική του παραδοσιακού χορού στην σχολική εκπαίδευση". Σπουδές στο Πανεπιστήμιο Φραγκφούρτης (Magister Artium - M.A.) -Γερμανία με ειδικότητα στους "παραδοσιακούς χορούς". Υπεύθυνος διδασκαλίας παραδοσιακών χορών του Δήμου Νεάπολης Θεσσαλονίκης και του Πολιτιστικού Συλλόγου "Διόνυσος". Διδάσκει ως ειδικός επιστήμων στο τμήμα Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού, καθώς και στο τμήμα Μουσικών Σπουδών του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου και του Πανεπιστημίου Μακεδονίας Θεσσαλονίκης. Κωνσταντινίδου Μαρία: Διατριβή στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο με ειδικότητα στην "χοροθεραπεία της τρίτης ηλικίας". Σπουδές στο Πανεπιστήμιο του Μάντζεστερ (Master in Education) - Αγγλία με ειδικότητα στην "ψυχολογία του χορού". Σπουδές στο σύστημα Laban. Διδασκαλία ως ειδικός επιστήμων στα Τ.Ε.Ι. Θεσσαλονίκης στο Τμήμα Βρεφονηπιοκόμων και ως χοροθεραπεύτρια. Διδάσκει επίσης σε σχολεία της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ως καθηγήτρια Φυσικής Αγωγής. Παπαδοπούλου Σοφία: Κάτοχος διδακτορικού τίτλου του Τμήματος Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (Α.Π.Θ.) Είναι επιστημονικός συνεργάτης στην Ιατρική της Άθλησης, διδάσκει το μάθημα της Πετοσφαίρισης (ΠΕ) από το 1984 και δίδαξε για δύο έτη ελληνικούς παραδοσιακούς χορούς στο Α.Π.Θ. Υπήρξε αθλήτρια πετοσφαίρισης για 18 χρόνια και αγωνίστηκε στην Εθνική ομάδα από το Ακόμη, υπήρξε προπονήτρια ΠΕ από το 1984 σε όλες τις Εθνικές κατηγορίες, στην Εθνική ομάδα και τα τελευταία 2 χρόνια ασχολείται με τα αναπτυξιακά προγράμματα ΠΕ. Επιπλέον, υπήρξε μέλος ελληνικού συγκροτήματος παραδοσιακών χορών (Λύκειο Ελληνίδων), συμμετέχοντας σε πολλά ελληνικά και διεθνή φεστιβάλ (Η.Π.Α., Γαλλία, Ιταλία, Αυστρία, κ.λπ.) την περίοδο Επίσης, έχει πολλές ελληνικές και διεθνείς δημοσιεύσεις σχετικά με την ΠΕ, τους ελληνικούς παραδοσιακούς χορούς και τη μουσικοκινητική αγωγή. 94

12 Δημιουργικό μάθημα παραδοσιακού χορού στις πρώτες τάξεις του δημοτικού σχολείου Λυκεσάς Γ., Κωνσταντινίδου Μ., Παπαδοπούλου Σ. Creative lesson of traditional dance teaching at the first classes of Elementary School Likesas Georgios, Konstantinidou Maria, Papadopoulou Sophia The purpose of the present study is to refer the basic elements necessary for the construction of educational programs aiming to a more qualitative teaching of Greek traditional dances in elementary education. At the age of obligatory education, it is important for the children to learn all about their body and the world around them with no pressure and compulsion. The pressure and the criticism prevent children's creativity, whilst encouragement and free expression are basic presumptions for the development of their self-confidence, autonomy and independence. In such way children gain more initiative of creating their original movement activities into the class and enance their creativeness. The creative way of teaching traditional dances presupposes the construction of a pleasant educational program, which will lead the student and prepare him to face the new developments with respect to the tradition and the cultural heritage. This program should contain the understanding and learning of basics meanings related to body, time, space, rhythm, flow and dynamic of movement. Through this way of learning traditional dances it is enhanced the free personal expression of children and it is attained a holistic development of children's personality while it is establishing their lifetime involvement in physical and dance activities. 95

13 Georgios Likesas has a PhD from the Department of Physical Education & Sports Science of the Aristotle University of Thessaloniki. He has a Master of Arts (MA) from the Frankfurt University in Germany, specialized in Dance and a Bachelor degree in Physical Education and Sports. He is director of Greek Dance and Culture Research in the "Dionysus" Research Center in Thessaloniki. He is dancer and dance teacher in private and public Institutes of Arts. Previously, he taught at the University of Aristotle and the Macedonia University of Thessaloniki. His research interests are in the area of Greek Culture, Arts Education, Dance and Movement Studies. He has published three books concerning Greek dances, and is the author of relevant research papers. Maria Konstantinidou has a PhD in the field of Dance Movement Therapy from the Department of Physical Education & Sports Science of the Democritus University of Thrace. He has a Master degree in Education from the University of Manchester in UK, specialized in Dance Psychology and Arts Education, and a Bachelor degree in Physical Education and Sports. She is Dance Movement Therapist trained in Laban's Centre in London, UK. She is a research assistant in the Technological Educational Institute of Thessaloniki, in the field of Music and Movement Education for Preschool Children, and a dance movement therapist in multiple social services programs. Her interests are in the area of Dance Psychology and Education, Therapeutic Recreation and Leisure. She is the author of relevant research papers. Sophia Papadopoulou has a PhD from the Physical Education and Sport Science Department, of the Aristotle University of Thessaloniki (A.U.TH.). She is a scientific collaborator in the field of Sports Medicine, has been teaching Volleyball (VB) since 1984 and for two years she taught traditional Greek dances at the A.U.TH.. She has been a VB player for 18 years and has played for the National team from 1974 to Also, she has been a VB coach since 1984, mentoring teams in all National divisions, for the National team and, during the past two years in youth VB development projects. In addition, she has been a member of a Greek traditional dancing group (Likeio Ellinidon), performing in many Greek and International festivals (U.S.A., France, Italy, Austria, etc.) from 1976 to Furthermore, she has many Greek and international publications concerning VB, traditional Greek dances and Music & Movement education. 96

Ρυθµός Κίνηση Χορός Ενοποίηση µουσικοκινητικής αγωγής - χορού. ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φ.Α.

Ρυθµός Κίνηση Χορός Ενοποίηση µουσικοκινητικής αγωγής - χορού. ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φ.Α. Ρυθµός Κίνηση Χορός Ενοποίηση µουσικοκινητικής αγωγής - χορού στα δηµοτικά σχολεία µε Ε.Α.Ε.Π. ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φ.Α. Η θεµατική ενότητα «ρυθµός-κίνηση-χορός» στη σχολική Φυσική Αγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Ι.Ε.Κ. ΧΑΝΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΚΦΡΑΣΗΣ ΤΕΧΝΙΚΑ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 2012-2013 ΜΑΘΗΜΑ 10

Ι.Ε.Κ. ΧΑΝΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΚΦΡΑΣΗΣ ΤΕΧΝΙΚΑ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 2012-2013 ΜΑΘΗΜΑ 10 Ι.Ε.Κ. ΧΑΝΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΚΦΡΑΣΗΣ ΤΕΧΝΙΚΑ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 2012-2013 ΜΑΘΗΜΑ 10 ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΔΑΣΚΑΛΑΚΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΠΕΚΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Μουσικοκινητική

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στις βασικές αρχές του σύγχρονου χορού

Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στις βασικές αρχές του σύγχρονου χορού Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στις βασικές αρχές του σύγχρονου χορού Κωδικός Μαθήματος: ΚΤ1410 Διδάσκουσα: Τσουβαλά Μαρία, tsouvala@uth.gr Είδος Μαθήματος: ΤΥ Εξάμηνο:1ο 2ο Μονάδες ECTS: 6 Περιγραφή του μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

Σκοποί και στόχοι της διδασκαλίας στο Δημοτικό σχολείο. Βασίλης Μπαρκούκης

Σκοποί και στόχοι της διδασκαλίας στο Δημοτικό σχολείο. Βασίλης Μπαρκούκης Σκοποί και στόχοι της διδασκαλίας στο Δημοτικό σχολείο Βασίλης Μπαρκούκης Σκοποί και στόχοι της εκπαίδευσης Σκοπός του δημοτικού σχολείου είναι η πολύπλευρη πνευματική και σωματική ανάπτυξη των μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ «Ο ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ» Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Α. ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ Σκοπός του Νηπιαγωγείου είναι να βοηθήσει τα παιδιά να αναπτυχθούν σωματικά, συναισθηματικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΥΣΙΚΟΚΙΝΗΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. Εισηγήτρια : Ζέρβα Ζ. Αντιγόνη καθηγήτρια φυσικής αγωγής

ΜΟΥΣΙΚΟΚΙΝΗΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. Εισηγήτρια : Ζέρβα Ζ. Αντιγόνη καθηγήτρια φυσικής αγωγής ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ Εισηγήτρια : Ζέρβα Ζ. Αντιγόνη καθηγήτρια φυσικής αγωγής ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η καταγραφή των απόψεων σχετικά µε το µάθηµα της φυσικής αγωγής σε δηµοτικά σχολεία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή:

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή: ΕΥΤΕΡΑ * Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό, είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να αναπτύσσονται,

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών

Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών Ημερίδα για την ενσωμάτωση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας στη Μαθησιακή Διαδικασία 3 Μαρτίου 2012 Αναστασία Οικονόμου Προϊσταμένη

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η

Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η Σκοποί της παρουσίασης Εξέταση των προϋποθέσεων καταλληλότητας των παιχνιδιών σε σχέση με τα προγράμματα Φ.Α. Εισαγωγή στα

Διαβάστε περισσότερα

Αναγνωρίζοντας το Μουσικό Ταλέντο. Είναι απόλυτα γνωστή και δεκτή η αντίληψη ότι το ταλέντο είναι

Αναγνωρίζοντας το Μουσικό Ταλέντο. Είναι απόλυτα γνωστή και δεκτή η αντίληψη ότι το ταλέντο είναι Αναγνωρίζοντας το Μουσικό Ταλέντο Μπορούμε να αναγνωρίσουμε το Μουσικό ταλέντο; Είναι απόλυτα γνωστή και δεκτή η αντίληψη ότι το ταλέντο είναι δύσκολο να αναγνωριστεί και να μετρηθεί στις τέχνες. Ο λόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Γιατί ακόμα και όταν η αγάπη είναι δεδομένη, η επικοινωνία είναι κάτι που μαθαίνεται* *Προγράμματα βασισμένα στην «Επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Κινητική Μάθηση σε Δεξιότητες Αναψυχής» εκπαίδευσης

Κινητική Μάθηση σε Δεξιότητες Αναψυχής» εκπαίδευσης ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ MK 0966 «Εφαρμοσμένη Κινητική Μάθηση σε

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία

Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία Ενότητα 5: Δραστηριότητες εξοικείωσης με τον σύγχρονο χορό στο πλαίσιο της γενικής παιδείας: Επιλογές για σπουδή στη δομή της κίνησης. Γαλάνη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 10-2011 ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα σύγχρονο εκπαιδευτήριο προσανατολισμένο στην

Διαβάστε περισσότερα

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα.

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα. Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν δημιουργικά

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Μαρία Ι. Κουτσούμπα Αναπλ. Καθηγήτρια ΣΕΦΑΑ ΕΚΠΑ / ΣΕΠ ΕΑΠ Δραστηριότητες και ασκήσεις αυτό-αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ Το σχολείο, ως ένας κατεξοχήν κοινωνικός θεσμός, δεν μπορεί να παραμείνει αναλλοίωτο μπροστά στις ραγδαίες

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή)

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή) Πράξη: «Ανάπτυξη μεθοδολογίας και ψηφιακών διδακτικών σεναρίων για τα γνωστικά αντικείμενα της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Γενικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης» Άξονες Προτεραιότητας 1-2-3 Οριζόντια

Διαβάστε περισσότερα

Π α ι χ ν ι δ ο κ α µ ώ µ α τ α εργαστήρι παιχνιδιού ερβενίων 43, 106 81 Αθήνα τηλ.: 210-8259.289 www.paixnidokamomata. ερβενίων 43, Αθήνα

Π α ι χ ν ι δ ο κ α µ ώ µ α τ α εργαστήρι παιχνιδιού ερβενίων 43, 106 81 Αθήνα τηλ.: 210-8259.289 www.paixnidokamomata. ερβενίων 43, Αθήνα Εκπαιδευτική εµψύχωση βιωµατικό σεµινάριο για εκπαιδευτικούς ιοργάνωση: Παιχνιδοκαµώµατα για µικρούς & µεγάλους ερβενίων 43, Αθήνα 02-03 09-10 16-17 & 23-24 Νοεµβρίου 2013 ηλώσεις συµµετοχής: έως 29-10-2013

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος µαθήµατος: Εισαγωγή στον παραδοσιακό χορό (N 135) ιάλεξη: Η ιδακτική του Ελληνικού Παραδοσιακού Χορού

Τίτλος µαθήµατος: Εισαγωγή στον παραδοσιακό χορό (N 135) ιάλεξη: Η ιδακτική του Ελληνικού Παραδοσιακού Χορού Τίτλος µαθήµατος: Εισαγωγή στον παραδοσιακό χορό (N 135) ιάλεξη: Η ιδακτική του Ελληνικού Παραδοσιακού Χορού Μέθοδοι και στρατηγικές διδασκαλίας τρισδιάστατη ενότητα (κίνηση, µουσική, λόγος) σύστηµα επικοινωνίας,

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σεμινάριο για το διδακτικό προσωπικό του ΑΤΕΙ Λάρισας

Εκπαιδευτικό σεμινάριο για το διδακτικό προσωπικό του ΑΤΕΙ Λάρισας Εκπαιδευτικό σεμινάριο για το διδακτικό προσωπικό του ΑΤΕΙ Λάρισας Κυριακή Μπαλτά Βιβλιοθηκονόμος-Τεχνολόγος εκπαίδευσης Πανεπιστήμιο Μακεδονίας - Βιβλιοθήκη Λάρισα Φεβρουάριος 2006 Εξ αποστάσεως εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΜΕΡΟΣ Α Οι προτεραιότητες στα Νέα Αναλυτικά Προγράμματα Λειτουργική Ανάλυση (copyright: Μαίρη

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Φωτογραφία. Προσωπικά στοιχεία. Γνωστικό αντικείμενο: Αθλητική Ψυχολογία με έμφαση τις εφαρμογές

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Φωτογραφία. Προσωπικά στοιχεία. Γνωστικό αντικείμενο: Αθλητική Ψυχολογία με έμφαση τις εφαρμογές ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Φωτογραφία Προσωπικά στοιχεία Ονοματεπώνυμο: Ιδιότητα: Γνωστικό αντικείμενο: Τομέας: Εργαστήριο: Τρέχουσα διοικητική θέση: Προσωπική ιστοσελίδα: Τσορμπατζούδης Χαράλαμπος Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Φ.Ε.Κ. τεύχος Β αρ. φύλλου 304/13-03-03 ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟ ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΔΕΠΠΣ)

Φ.Ε.Κ. τεύχος Β αρ. φύλλου 304/13-03-03 ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟ ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΔΕΠΠΣ) Φ.Ε.Κ. τεύχος Β αρ. φύλλου 304/13-03-03 ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟ ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΔΕΠΠΣ) 1. Σκοπός της διδασκαλίας του μαθήματος ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗ Σ Ο σκοπός της Φυσικής Αγωγής στην υποχρεωτική εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

Το παιχνίδι της χαράς

Το παιχνίδι της χαράς Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Κατερίνα Πουλέα Παιδαγωγός Το παιχνίδι της χαράς Το παιχνίδι της χαράς Αετιδέων 15 & Βουτσινά Χολαργός 6944 773597 Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Το Παιδαγωγικό Κέντρο Προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Ιανουάριος 2011. Σύγχρονες μεθοδολογικές προσεγγίσεις. Ποϊριάζη-Μαυρίδου Φανή-Άννα Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής

ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Ιανουάριος 2011. Σύγχρονες μεθοδολογικές προσεγγίσεις. Ποϊριάζη-Μαυρίδου Φανή-Άννα Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Ιανουάριος 2011 Σύγχρονες μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη Φυσική Αγωγή Ποϊριάζη-Μαυρίδου Φανή-Άννα Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής Στο τέλος της συνάντησης οι Κ.Φ.Α. θα έχουν κατανοήσει

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία

Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία Ενότητα 6: Βασικές κατευθύνσεις για τη διδασκαλία του χορού στο πλαίσιο της εκπαίδευσης. Δημιουργική μέθοδος Γαλάνη Μαρία (Μάρω) PhD Παιδαγωγικό

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-2010 ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικό Σημείωμα. Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής

Εισαγωγικό Σημείωμα. Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής Εισαγωγικό Σημείωμα Αγαπητοί γονείς, Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής κάθε παιδιού. Οι στέρεες βάσεις και τα θεμέλια της μάθησης και της ολόπλευρης ανάπτυξής

Διαβάστε περισσότερα

www.themegallery.com LOGO

www.themegallery.com LOGO www.themegallery.com LOGO 1 Δομή της παρουσίασης 1 Σκοπός και στόχοι των νέων ΠΣ 2 Επιλογή των περιεχομένων & Κατανομή της ύλης 3 Ο ρόλος μαθητή - εκπαιδευτικού 4 Η ΚΠΑ στο Δημοτικό & το Γυμνάσιο 5 Η Οικιακή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

Προσέλευση μαθητών. Πρωινή προσευχή.

Προσέλευση μαθητών. Πρωινή προσευχή. Προσέλευση μαθητών. Κολύμβηση Φυσική Αγωγή. Τα παιδιά χωρίζονται σε ομάδες υπό την επίβλεψη έμπειρων γυμναστών και κάνουν ασκήσεις για την καλύτερη φυσική κατάστασή τους και παιχνίδια ομαδικότητας, συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Το μάθημα εισάγει τους μαθητές και τις μαθήτριες στην σύγχρονη οικονομική επιστήμη, τόσο σε επίπεδο μικροοικονομίας αλλά και σε επίπεδο μακροοικονομίας. Ο προσανατολισμός

Διαβάστε περισσότερα

Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy)

Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy) Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy) Μαρία Παπαδοπούλου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια ΠΤΠΕ, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Συνοπτική

Διαβάστε περισσότερα

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015 ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) «Αρχιμήδης ΙΙΙ Ενίσχυση Ερευνητικών ομάδων στην Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.» Υποέργο: 3 Τίτλος: «Σχεδιασμός, Ανάπτυξη και Αξιολόγηση Σεναρίων Μικτής

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση. Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά

Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση. Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση 1 Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά 2 Περιεχόμενο παρουσίασης: Παρούσα κατάσταση-ελλείψεις-ανάγκες Μεθοδολογίες μάθησης συμβατές

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα της διάλεξης. Η δασκαλοκεντρική διδασκαλία. Ας κάνουµε µια άσκηση. Είναι έτσι, αλήθεια; Ποιος παίρνει τις αποφάσεις;

Περιεχόµενα της διάλεξης. Η δασκαλοκεντρική διδασκαλία. Ας κάνουµε µια άσκηση. Είναι έτσι, αλήθεια; Ποιος παίρνει τις αποφάσεις; ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Η δασκαλοκεντρική διδασκαλία ιγγελίδης Νικόλαος Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Περιεχόµενα της διάλεξης Κύρια χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Επιχειρήσεων

Διοίκηση Επιχειρήσεων 10 η Εισήγηση Δημιουργικότητα - Καινοτομία 1 1.Εισαγωγή στη Δημιουργικότητα και την Καινοτομία 2.Δημιουργικό Μάνατζμεντ 3.Καινοτομικό μάνατζμεντ 4.Παραδείγματα δημιουργικότητας και καινοτομίας 2 Δημιουργικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ»

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ» Εργαστήριο δικτύωσης σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με θέμα: «Η συναισθηματική νοημοσύνη και η επίδρασή της στην εκπαιδευτική διαδικασία» 6 7 Μαΐου 2014 Κέντρο Πρόληψης των

Διαβάστε περισσότερα

Δ ρ. Εµµανουηλίδου Καλλιόπη

Δ ρ. Εµµανουηλίδου Καλλιόπη Πρακτικό-βιωµατικό σεµινάριο για εκπαιδευτικούς: ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΜΑΘΗΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ 5 Ιουνίου 2010 - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Επιστηµονικά υπεύθυνη: Δ ρ. Εµµανουηλίδου Καλλιόπη MEd, MEd, MSc, Cert.Couns., PhD Επιστηµονική

Διαβάστε περισσότερα

Φύση και Σχολικοί Κήποι. Δρ. Αλέξανδρος Παπαχατζής Αναπληρωτής Καθηγητής Δενδροκομίας ΤΕΙ Θεσσαλίας e-mail: papachad@teilar.gr

Φύση και Σχολικοί Κήποι. Δρ. Αλέξανδρος Παπαχατζής Αναπληρωτής Καθηγητής Δενδροκομίας ΤΕΙ Θεσσαλίας e-mail: papachad@teilar.gr Φύση και Σχολικοί Κήποι Δρ. Αλέξανδρος Παπαχατζής Αναπληρωτής Καθηγητής Δενδροκομίας ΤΕΙ Θεσσαλίας e-mail: papachad@teilar.gr Ιστορικά στοιχεία Η «μόρφωση» του ανθρώπου άρχισε άτυπα από την επαφή του με

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Σχεδιασμός εκπαιδευτικών δράσεων για μουσεία

Τίτλος Μαθήματος: Σχεδιασμός εκπαιδευτικών δράσεων για μουσεία Τίτλος Μαθήματος: Σχεδιασμός εκπαιδευτικών δράσεων για μουσεία Κωδικός Μαθήματος: ΚΤ1390 Διδάσκων: Νίκη Νικονάνου, niknik@uth.gr Είδος Μαθήματος: Επιλογής Εξάμηνο: 5ο Μονάδες ECTS: 5 Περιγραφή του μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι της μουσικοκινητικής αγωγής

Στόχοι της μουσικοκινητικής αγωγής Εισαγωγή Ο παραδοσιακός χορός ως διδακτική ενότητα, περιέχεται σε όλα τα αναλυτικά προγράμματα Φυσικής Αγωγής της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης θεωρείται ότι είναι κάτι παραπάνω από φυσική

Διαβάστε περισσότερα

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο 6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο Το εκπαιδευτικό σενάριο Η χρήση των Τ.Π.Ε. στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση θα πρέπει να γίνεται με οργανωμένο

Διαβάστε περισσότερα

Click to add text. Ζωή Διονυσίου Επίκ. Καθηγήτρια Τμήμα Μουσικών Σπουδών Ιόνιο Πανεπιστήμιο dionyssiou@gmail.com

Click to add text. Ζωή Διονυσίου Επίκ. Καθηγήτρια Τμήμα Μουσικών Σπουδών Ιόνιο Πανεπιστήμιο dionyssiou@gmail.com 27ο Συνέδριο Κοινωνικής Παιδιατρικής 9-10 Οκτωβρίου 2015, Σπάρτη - Μονεμβασιά Μουσική επικοινωνία στην οικογένεια: στόχοι και πρακτικές του προγράμματος μουσικής αγωγής για βρέφη και νήπια του Ιονίου Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας Οι ΤΠΕ στο Α.Π. του νηπιαγωγείου και η επιμόρφωση των νηπιαγωγών στην αξιοποίηση και εφαρμογή τους στη διδακτική πράξη: Σκέψεις, προβληματισμοί και προτάσεις Συντονίστρια: Γιώτα Παναγιωτοπούλου Σχολ. Σύμβουλος

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη της Κινητικής Ευχέρειας - Ευελιξίας και Πρωτοτυπίας Μέσω της ηµιουργικής Κίνησης στo Νηπιαγωγείο

Ανάπτυξη της Κινητικής Ευχέρειας - Ευελιξίας και Πρωτοτυπίας Μέσω της ηµιουργικής Κίνησης στo Νηπιαγωγείο Ερευνητική Aναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισµότόµος 1(3), 211 220 ηµοσιεύτηκε: 15 Νοεµβρίου 2003 Inquiries in Sport & Physical Education Volume 1(3), 211 220 Released: November 15, 2003 www.hape.gr/emag.asp

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χαράλαµπος Βρασίδας www.cardet.org www.unic.ac.cy info@cardet.org Ανασκόπηση Σύγχρονες τάσεις Στοιχεία από ΕΕ Προκλήσεις Χρήση

Διαβάστε περισσότερα

Τα Προγράμματα του TreeHouse Kindergarten

Τα Προγράμματα του TreeHouse Kindergarten Τα Προγράμματα του TreeHouse Kindergarten Η εκτέλεση του καθημερινού προγράμματος εμπεριέχει δραστηριότητες με απόλυτο σεβασμό στις δυνατότητες των παιδιών και με βαθμό δυσκολίας, ελάχιστης στα μικρότερα

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Πρόγραμμα. Θέμα: «Δημιουργική Γραφή στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Ανακαλύπτοντας την απόλαυση της γραφής»

1 ο Πρόγραμμα. Θέμα: «Δημιουργική Γραφή στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Ανακαλύπτοντας την απόλαυση της γραφής» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Α/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ 1 ο και 2 ο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ταχ.

Διαβάστε περισσότερα

«Από την έρευνα στη διδασκαλία» Δημοτική Βιβλιοθήκη Κερατσινίου - Δραπετσώνας Παρασκευή 13 Νοεμβρίου 2015

«Από την έρευνα στη διδασκαλία» Δημοτική Βιβλιοθήκη Κερατσινίου - Δραπετσώνας Παρασκευή 13 Νοεμβρίου 2015 Ε Λ Λ Η Σ 8 Β Ε Ρ Ο Ι Α 59132 Τ. 2 3 3 1-502003 w w w. f u t u r e l i b r a r y. g r Ζ Α Λ Ο Κ Ω Σ Τ Α 4 Α Θ Η Ν Α 1 0 6 7 1 Τ. 2 1 5 5-518150 i n f o @ f u t u r e l i b r a r y. g r «Από την έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Σκοπός της έρευνας αυτής είναι η διερεύνηση των απόψεων των εκπαιδευτικών αναφορικά με την ιδιαίτερη πολιτική του σχολείου τους. Η έρευνα αυτή εξετάζει, κυρίως, την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό Σεμινάριο: ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΕΣ, ΣΥΣΤΗΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ

Επιμορφωτικό Σεμινάριο: ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΕΣ, ΣΥΣΤΗΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ - ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ-ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ Τομέας Παιδαγωγικής Εργαστήριο Πειραματικής Παιδαγωγικής Ακαδημαϊκό έτος: 2015-2016

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική.

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική. ΠΟΛΥΤΕΧΝΟ από το 2000 µέχρι σήµερα ένα εργαστήρι σκηνικής έκφρασης και δηµιουργίας, ή µια πρόταση ασκήσεων δηµιουργικής φαντασίας -------------------------------------------- (α) αντικείµενο και ιστορικό

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Ο ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Ο ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

εκπαιδευτικο αποτελεσματικότητα του εκπαιδευτικού τυπικών και άτυπων ομάδων από μια δυναμική αλληλεξάρτησης

εκπαιδευτικο αποτελεσματικότητα του εκπαιδευτικού τυπικών και άτυπων ομάδων από μια δυναμική αλληλεξάρτησης Στη πράξη, για να είναι μια σχολική μονάδα αποτελεσματική, είναι απαραίτητη η αρμονική και μεθοδική λειτουργία του κάθε υποσυστήματος: μαθητές, εκπαιδευτικοί, διδακτικοί χώροι, διαθέσιμα μέσα, με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

www.genadios.edu.gr Λεωφ. Καλαμακίου 104Β, Άλιμος ΤΚ 174 55 Τ. 210 9828888 210 9829888 210 9830888 F. 210 9850342 Ε. info@genadios.edu.

www.genadios.edu.gr Λεωφ. Καλαμακίου 104Β, Άλιμος ΤΚ 174 55 Τ. 210 9828888 210 9829888 210 9830888 F. 210 9850342 Ε. info@genadios.edu. Αγαπητοί γονείς Αισθανόμαστε την ανάγκη να επικοινωνήσουμε μαζί σας για να σας ενημερώσουμε σχετικά με την ταυτότητα της ΓΕΝΝΑΔΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ και το αξιόλογο και πολυεπίπεδο εκπαιδευτικό έργο που επιτελεί.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04)

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04) «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών για

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακά Αντικείμενα για το μάθημα ΤΠΕ-Πληροφορική: Παιδαγωγική αξιοποίηση στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση

Μαθησιακά Αντικείμενα για το μάθημα ΤΠΕ-Πληροφορική: Παιδαγωγική αξιοποίηση στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση Μαθησιακά Αντικείμενα για το μάθημα ΤΠΕ-Πληροφορική: Παιδαγωγική αξιοποίηση στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση Καθηγητής Αθανάσιος Τζιμογιάννης Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου ΙΤΥΕ «Διόφαντος» ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΣΧΟΛΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΤΗ ΜΕΣΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΤΗ ΜΕΣΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Η ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΤΗ ΜΕΣΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΟΙΝΟΣ ΤΟΠΟΣ 1: Οι τεχνολογικές εξελίξεις στον τομέα της Πληροφορικής και των Τηλεπικοινωνιών αλλάζουν τον κόσμο με

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ

ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΤΗΣ ΧΑΡΑΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΠΟΥΛΕΑ Μια μέρα στο παιδικό σταθμό «Το παιχνίδι της χαράς» Στο παιχνίδι της χαράς υπάρχει ένα περιβάλλον όπου παρέχει στα παιδιά ασφάλεια, φροντίδα,

Διαβάστε περισσότερα

Η Δυναμική του Αποτελεσματικού Εκπαιδευτικού στη Σύγχρονη Πραγματικότητα

Η Δυναμική του Αποτελεσματικού Εκπαιδευτικού στη Σύγχρονη Πραγματικότητα Η Δυναμική του Αποτελεσματικού Εκπαιδευτικού στη Σύγχρονη Πραγματικότητα Δρ Έλενα Χριστοφίδου Συντονίστρια Προγραμμάτων Επιμόρφωσης Στελεχών της Εκπαίδευσης Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Απρίλιος 2014

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Έργου EUfolio

Αποτελέσματα Έργου EUfolio http://www.eufolio.eu Αποτελέσματα Έργου EUfolio Ημερίδα «Ενσωμάτωση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας στη Μαθησιακή Διαδικασία Λευκωσία, 16 Μαΐου 2015 Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Υπουργείο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: ΚΟΙΝ: ΘΕΜΑ: Οδηγίες διδασκαλίας του μαθήματος βασικών ικανοτήτων «Πολιτειακή Παιδεία» της Α τάξης ημερησίων ΕΠΑ.Λ.

ΠΡΟΣ: ΚΟΙΝ: ΘΕΜΑ: Οδηγίες διδασκαλίας του μαθήματος βασικών ικανοτήτων «Πολιτειακή Παιδεία» της Α τάξης ημερησίων ΕΠΑ.Λ. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Βαθμός Ασφαλείας: Να διατηρηθεί μέχρι: Βαθμός Προτεραιότητας: Μαρούσι, 18-04-2013 Αριθ. Πρωτ. 53600/Γ2 ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τo πρόγραμμα «Διάγραμμα Ροής» και η διδακτική του αξιοποίηση στην Διδασκαλία του προγραμματισμού

Τo πρόγραμμα «Διάγραμμα Ροής» και η διδακτική του αξιοποίηση στην Διδασκαλία του προγραμματισμού Τo πρόγραμμα «Διάγραμμα Ροής» και η διδακτική του αξιοποίηση στην Διδασκαλία του προγραμματισμού Α. Βρακόπουλος 1, Θ.Καρτσιώτης 2 1 Καθηγητής Πληροφορικής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Vraa8@sch.gr 2 Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

Παιχνίδι - Τραγούδι ΠΑΙΧΝΙΔΙ - ΤΡΑΓΟΥΔΙ. Αρχική Σελίδα Περιεχόμενα CD Rom Θέματα 1ου Κεφαλαίου

Παιχνίδι - Τραγούδι ΠΑΙΧΝΙΔΙ - ΤΡΑΓΟΥΔΙ. Αρχική Σελίδα Περιεχόμενα CD Rom Θέματα 1ου Κεφαλαίου 1o ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ - ΤΡΑΓΟΥΔΙ Αρχική Σελίδα Περιεχόμενα CD Rom Θέματα 1ου Κεφαλαίου Το παιχνίδι Οξύνεται η παρατηρητικότητα του, αναπτερώνεται η φαντασία του, αναπτύσσεται η πρωτοβουλία και η κοινωνικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος ΔΣ ΕΑΕΠ Σε 960 ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία της χώρας, 12/θεσια και με τον μεγαλύτερο μαθητικό πληθυσμό

Διαβάστε περισσότερα

Annual Scientific Edition of the Greek Society for Music Education, Vol. 1, 2004

Annual Scientific Edition of the Greek Society for Music Education, Vol. 1, 2004 Annual Scientific Edition of the Greek Society for Music Education, Vol. 1, 2004 ISME National Affiliate MUSICAL PEDAGOGICS SCIENTIFIC COMMITTEE- CONSULTING EDITORS ISME National Affiliate Aristotle University

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΑΙΝΟΝΤΑΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ: ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΗΜΕΡΑ

ΜΑΘΑΙΝΟΝΤΑΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ: ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΗΜΕΡΑ ΜΑΘΑΙΝΟΝΤΑΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ: ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΗΜΕΡΑ ΑΠΟ ΤΗ ΔΙΕΘΝΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ Μαρία Οικονόμου (Πανεπιστήμιο Γλασκώβης & Πανεπιστήμιο Αιγαίου) Λευκωσία, 14 Φεβρουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

WebDance: Web dance for all using advanced e-learning tools. Χορός στο διαδίκτυο µε τη χρήση προηγµένων εργαλείων ηλεκτρονικής εκµάθησης

WebDance: Web dance for all using advanced e-learning tools. Χορός στο διαδίκτυο µε τη χρήση προηγµένων εργαλείων ηλεκτρονικής εκµάθησης WebDance: Web dance for all using advanced e-learning tools Χορός στο διαδίκτυο µε τη χρήση προηγµένων εργαλείων ηλεκτρονικής εκµάθησης Ευαγγελία Καβακλή Το ερευνητικό πρόγραµµα WebDance υλοποιείται µε

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού

Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού Μ. Χρήστου Στο Δημοτικό Σχολείο, τα σχολικά εγχειρίδια που χρησιμοποιούνται τα τελευταία χρόνια είναι εμπλουτισμένα με

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Πειραιάς 5 Νοεμβρίου 2012 Αρ. Πρωτ. 20126093 ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «BRINGING EUROPE TO SCHOOL TEACHERS (B.E.S.T.)» ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: ιστορικό πλαίσιο και βασικές αρχές. Ελένη Παπαϊωάννου, Φιλόλογος, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων

Εκπαίδευση Ενηλίκων: ιστορικό πλαίσιο και βασικές αρχές. Ελένη Παπαϊωάννου, Φιλόλογος, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων Εκπαίδευση Ενηλίκων: ιστορικό πλαίσιο και βασικές αρχές Ελένη Παπαϊωάννου, Φιλόλογος, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων Ατζέντα Ιστορικό πλαίσιο Εκπαίδευσης Ενηλίκων Η Εκπαίδευση Ενηλίκων στο κυπριακό συγκείμενο Ποιος

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΙΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ

Η ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΙΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ 1 Η ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΙΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ Καταβάτη Ευανθία του Παναγιώτη Σχολική Σύμβουλος Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Νομού Αιτωλ/νίας Ένα από τα βασικά στοιχεία βελτίωσης

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένο Πρόγραμμα Αστικής Ανάπτυξης της παλιάς πόλης Ρεθύμνου. Δράσεις Συγχρηματοδοτούμενες από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο ΕΚΤ

Ολοκληρωμένο Πρόγραμμα Αστικής Ανάπτυξης της παλιάς πόλης Ρεθύμνου. Δράσεις Συγχρηματοδοτούμενες από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο ΕΚΤ Ολοκληρωμένο Πρόγραμμα Αστικής Ανάπτυξης της παλιάς πόλης Ρεθύμνου Δράσεις Συγχρηματοδοτούμενες από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο ΕΚΤ Δράσεις Συγχρηματοδοτούμενες από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο ΕΚΤ

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό Σεμινάριο. Διαφοροποίηση της διδασκαλίας σε πολυπολιτισμικές τάξεις

Επιμορφωτικό Σεμινάριο. Διαφοροποίηση της διδασκαλίας σε πολυπολιτισμικές τάξεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Διαφοροποίηση της διδασκαλίας σε πολυπολιτισμικές τάξεις ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση των σκοπών και των στόχων...35. Ημερήσια πλάνα...53

Παρουσίαση των σκοπών και των στόχων...35. Ημερήσια πλάνα...53 Πίνακας Περιεχομένων Εισαγωγή... 5 Κεφάλαιο 1 Πώς μαθαίνουν τα παιδιά προσχολικής ηλικίας...11 Η Φυσική Αγωγή στην προσχολική ηλικία...14 Σχέση της Φυσικής Αγωγής με τους τομείς ανάπτυξης του παιδιού...16

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ MINISTRY OF NATIONAL EDUCATION AND RELIGIOUS AFFAIRS MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING EUROPEAN COMMUNITY Co financing European Social Fund (E.S.F.)

Διαβάστε περισσότερα

Μαίρη Κουτσελίνη Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου

Μαίρη Κουτσελίνη Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου Μαίρη Κουτσελίνη Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου 1 1. Η αναγκαιότητα για Έρευνα Δράσης και οι επιστημολογικές της καταβολές 2. Οι στόχοι, η μεθοδολογία και τα χαρακτηριστικά της Έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Αποτελεί ένα από τα τέσσερα τμήματα της Σχολής Κοινωνικών Επιστημών και Επιστημών της Αγωγής. Υπήρξε το πολυπληθέστερο σε φοιτητές τμήμα. Έχει παραδώσει στην κοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης

Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης Κατσιούλα Παναγιώτα, Εκπαιδευτικός, Σύμβουλος ΣΕΠ, ΚΕΣΥΠ Κιλκίς Σιάνου Χατζηκαμάρη Παναγιώτα, Εκπαιδευτικός,

Διαβάστε περισσότερα