ΤΙ ΕΙΔΟΥΣ ΜΑΝΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΓΡΑΙΚΟΜΑΝΙΑ; Raymon Detrez Πανεπιστήμιο Γάνδης

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΙ ΕΙΔΟΥΣ ΜΑΝΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΓΡΑΙΚΟΜΑΝΙΑ; Raymon Detrez Πανεπιστήμιο Γάνδης"

Transcript

1 ΤΙ ΕΙΔΟΥΣ ΜΑΝΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΓΡΑΙΚΟΜΑΝΙΑ; Raymon Detrez Πανεπιστήμιο Γάνδης Σε άρθρο της για τη βουλγαρική ιστοριογραφία σχετικά με τους Έλληνες της Φιλιππούπολης [Πλόβντιβ] η Βασίλκα Τάνκοβα αναρωτιέται: «Ποια είναι τα στοιχεία βάσει των οποίων ονομάζουμε κάποιους κατοίκους του Πλόβντιβ γραικομάνους; οι μικτοί γάμοι, η ελληνική γλώσσα, η ελληνική συνείδηση ή η κοινωνική θέση;» 1 Ο ιστορικός που θα μπορούσε να απαντήσει πληρέστερα στα ερωτήματα αυτά χάρη στον επί χρόνια συσσωρευμένο πλούτο γνώσης και κατανόησης σχετικά με την παρουσία των Ελλήνων και της ελληνικής γλώσσας στη Βουλγαρία είναι, χωρίς αμφιβολία, η Νάντια Ντάνοβα. Ας επιτραπεί, όμως, και σε μένα, ως ξένο, να επιχειρήσω να ρίξω «πλαγίως» κάποιο φως στο φαινόμενο της βουλγαρικής γραικομανίας. Θα εξετάσω εδώ μόνο ένα από τα στοιχεία, και ακριβώς την ελληνική γλώσσα που μιλούσαν στη Φιλιππούπολη το 19 ο αι. και τις κοινωνικές λειτουργίες της. * * * Χαρακτηριστικός για τη γλωσσική κατάσταση στη Φιλιππούπολη, όπως και στις περισσότερες άλλες βαλκανικές πόλεις της εποχής κατά το πρώτο μισό του 19 ου αι., είναι ο μαζικός εξελληνισμός του βουλγαρικού ορθόδοξου πληθυσμού που εγκαταστάθηκε στην πόλη. Είναι αποτέλεσμα της παρουσίας στην πόλη πατριαρχικού κλήρου και ελληνόγλωσσης μικροαστικής τάξης εμπόρων και επαγγελματιών, στους οποίους συμπεριλαμβάνεται και ο μεγάλος αριθμός εξελληνισμένων Βουλγάρων, οι οποίοι ασκούν κοινωνική πίεση στο λοιπό βουλγαρικό ορθόδοξο πληθυσμό να εξελληνιστεί και αυτός. Οι εξελληνισμένοι Βούλγαροι ή «γραικομάνοι» στη Φιλιππούπολη καλούνται «γκουντίλοι». Στην περίπτωση της Φιλιππούπολης με τον όρο βουλγαρική γλώσσα εννοούμε τις διαλεκτικές παραλλαγές της βουλγαρικής στην περιοχή της πόλης, και συγκεκριμένα της ανατολικής παραλλαγής, που χαρακτηρίζεται με την ισχυρή κώφωση των φωνηέντων e και o και με την αρχαϊκή προφορά του ĕ σαν е а 2. Λόγω της έλλειψης βουλγαρικών σχολείων (ως τα μέσα περίπου του αιώνα) και βουλγαρόγλωσσης τάξης διανοουμένων, η βουλγαρική λόγια γλώσσα - στο βαθμό που υπήρχε τότε γενικά- είναι γνωστή μόνο σε λίγους μορφωμένους Βουλγάρους του εξωτερικού (Νάιντεν Γκέροφ, Ιωακείμ Γκρούεφ κ.ά.). Με τον όρο «ελληνική γλώσσα» εννοούμε τουλάχιστον δύο παραλλαγές. Η πρώτη είναι η αρχαΐζουσα καθαρεύουσα που ποικίλλει από την «αυστηρή» ως την «απλή» καθαρεύουσα και διδάσκεται στο σχολείο ως λόγια γλώσσα. Από τη γλώσσα των κωδίκων των συντεχνιών φαίνεται ότι κατά το πρώτο μισό του 19 ου αι. χρησιμοποιείται ως γραπτή 1 Танкова, В. Българската историография за гърците в Пловдив. // Παπαστάθης, I. (ed.) Θεσσαλονίκη και Φιλιππούπολη σε παράλληλους δρόμους. Ιστορία, τέχνη, κοινωνία (18ος 20ός αιώνας)/солун и Пловдив и тяхното успоредно историческо, културно и обществено развитие (XVIII XX век). Πολιτιστική Εταιρεία Επιχειρηματιών Βορείου Ελλάδος, Θεσσαλονίκη, 2000, σ Младенов, С. История на българския език. С.: БАН [1926], 1979,

2 γλώσσα και στη Φιλιππούπολη 3. Η δεύτερη παραλλαγή της ελληνικής είναι η λαϊκή ελληνική, ονομαζόμενη δημοτική, που μιλιέται ως κοινή, καθημερινή γλώσσα. Στη Φιλιππούπολη υπάρχει και η βορειοελληνική διάλεκτος, που μιλιέται στο βόρειο τμήμα της ελληνικής γλωσσικής ζώνης, στη Θράκη. Στην ίδια όμως την πόλη μιλιέται μια ιδιόρρυθμη γλώσσα. Γι αυτήν υπάρχουν μαρτυρίες στα απομνημονεύματα και τις ταξειδιωτικές σημειώσεις των Βούλγαρων συγγραφέων της εποχής. Ο Καραβέλοφ την ονομάζει «ελληνοβουλγαροτουρκικό ιδίωμα» 4 και ο Μοραβένοφ «ελληνική γλώσσα του Πλόβντιβ», «γλώσσα του Πλόβντιβ», «διάλεκτο των γκουντίλων» και «γκουντιλικά» 5. Ο Αποστολίδης ονομάζει τα ελληνικά της Φιλιππούπολης «κράμα» 6. Επειδή το «γκουντιλικό ιδίωμα» δεν ήταν γραπτό, στη βιβλιογραφία βρίσκουμε ελάχιστα παραδείγματα. Παρουσιάζουμε εδώ αυτές τις βουλγαρικές και ελληνικές λέξεις, εκφράσεις και προτάσεις, οι οποίες ρητά ή συνυποδηλωτικά αναφέρονται ως τυπικές για τον τρόπο ομιλίας των Φιλιππουπολιτών, Βουλγάρων και Ελλήνων. (1)... като думаха Γκουντίλας της Αγί[ας] Παρασκευης наместо Гουδίλας της Αγίας Παρασκευης [sic], първото по произношение туземско на гръцкийт в Пловдив език 7. [= «έλεγαν Γκουντίλας της Αγίας Παρασκευής αντί Γουδίλας της Αγίας Παρασκευής (sic), το πρώτο κατά την ντόπια προφορά της ελληνικής γλώσσας στο Πλόβντιβ]. Γράφτηκε μεταξύ 1865 και (2)... а българите тогава [в]зеха дързост и подкачили наместо Ζητω да им викат: Брашно! Който иска да измами правителството страшно 8. [=«και οι Βούλγαροι τότε απέκτησαν θράσος και άρχισαν αντί για Ζήτω να φωνάζουν: «Αλεύρι! Όποιος θέλει να εξαπατήσει άσχημα την κυβέρνηση»]. Οι Βούλγαροι καταλαβαίνουν τη λέξη ζήτω ως жито [=σιτάρι] και υποδέχονται περιπαιχτικά τον μητροπολίτη Χρύσανθο με τη λέξη «αλεύρι!». (3)... гудили, които зачтото се научили думите: Ή Βούζαμ τό Тσακατιμ η Κρατούναμ τα κουμπατια [sic] и пет-шест още други гудилски думи 9 [= γκουντίλοι, οι οποίοι επειδή έμαθαν τις λέξεις: Η Βούζαμ το Τσακατιμ η Κρατούναμ τα κουμπατια (sic) και πεντέξι ακόμη άλλες γκουντιλικές λέξεις ]. Η Τίλεβα και η Νόνεβα, που συνέταξαν τις σημειώσεις στην έκδοση του έργου «Πάμετνικ» του Μοραβένοφ, δίνουν την ακόλουθη εξήγηση: «Πιθανό από τις ελληνικές λέξεις «βούζα» - βάτραχος, «τσάκα» φάκα, παγίδα, «κρατούνα» - κεφάλι, «κομπάτια» - ίσως από το ρηματικό τύπο «κομπάζω»- παινεύομαι, περηφανεύομαι» 10. Επειδή το μ στο τέλος της λέξης αντιστοιχεί στο μου (δοτ. πτ. της προσωπικής αντωνυμίας εγώ που χρησιμοποείται ως κτητική, βλ. πιο κάτω), οι σημασίες «βάτραχός (μου)» και «φάκα (μου)» για βούζαμ και τσάκατιμ γίνονται αρκετά αμφίβολες. (4) На български Анастасия говореше тъй, както говорят всички гъркини и когато се наведеше над гергефа на някоя ученичка, тя я поучаваше с думите: шитничко 3 Αποστολίδης, Κ. Μ. Η της Φιλιππουπόλεως ιστορία από των αρχαιοτάτων μέχρι των καθ' ημάς χρόνων. // Έκδοσις της ενώσεως των απανταχού εξ Ανατολικής Ρωμυλίας Ελλήνων. Αθήνα, 1959, σ Каравелов, Л. Събрани съчинения. 5 Моравенов, К. Паметник за пловдивското християнско население в града и за общите заведения по произносно предание. Пловдив: Христо Г. Данов, 1984, σ. 250, 109, 45, 169 αντίστοιχα. 6 Αποστολίδης, Κ. Μ. Η της Φιλιππουπόλεως ιστορία, σ Моравенов, К. Паметник, σ Στο ίδιο, σ Στο ίδιο, σ Στο ίδιο, σ. 259, σημ. 560.

3 да го сиес 11. [= «Στα βουλγαρικά η Αναστασία μιλούσε έτσι, όπως μιλούν όλες οι ελληνίδες και όταν έσκυβε στο τελάρο κάποιας μαθήτριας, τη συμβούλευε με τις λέξεις: шитничко да го сиес (= πικνούτσικα να το ράβεις)»]. Αναφέρεται στην περίοδο της δεύτερης διδασκαλικής της περιόδου στη Φιλιππούπολη κατά το (5) [Ученичките] чакаха да чуят нейното весело шбогом. [= «[Οι μαθήτριες] περίμεναν να ακούσουν το χαρούμενό της шбогом (=αντίο)»]. Βλ. (4). (6) ) Мари шихашара, кадя ходиш толко время по махалата? 12 [= «Μωρή συχασιάρα, που γυρίζεις τόση ώρα στη γειτονιά;]. Γραμμένο το (7) Коконам, перем днес, та поисках още едно корито у кокона Стойка. [= «Κοκόνα μου, πλένουμε σήμερα, και ζήτησα ακόμη μια σκάφη από την κοκόνα Στόικα ( )»]. Βλ. (6). Ο Μπογκόροβ συνεχίζει: «Έτσι κατσάδιαζε στο παράθυρο μια κυρά από το Πλόβντιβ την δεκαεξάχρονη κουρελιάρα και ομορφούλα υπηρέτριά της ( )» 13. (8) Вали клечка сто дупка, на ми свиризи о ветарос 14. Του Καραβέλοφ το έργο «Σημειώσεις για τη Βουλγαρία και τους Βουλγάρους» γράφτηκε στα ρωσικά το 1867 και δημοσιεύτηκε στα βουλγαρικά, επεξεργασμένο και εμπλουτισμένο το Μετάφραση: «Βάλε κλαδί στην τρύπα να μη σφυρίζει ο άνεμος» ή «να μου σφυρίζει ο άνεμος» ανάλογα με το αν το mi διαβάζεται ως μη ή σαν το βουλγαρικό ми (δοτ. πτ. της προσωπικής αντωνυμίας аз). Η σημασία δεν είναι σαφής. (9) Тръкализи то тенджура ке булдиши то капаки. Βλ. (8). Μετάφραση: «Κύλισε ο τέντζερης και βρήκε το καπάκι», βλ. (8). Η παροιμία υπάρχει στα βουλγαρικά, στα ελληνικά, στα τουρκικά (Tencere tekerlendi, kapağı buldu) και σε άλλες βαλκανικές γλώσσες. Λέγεται για ανθρώπους που μοιάζουν σε μερικά ελαττώματα 15. Βουλγαρική παραλλαγή αυτής της παροιμίας βρίσκεται και στο «Πάμετνικ» του Μοραβένοφ: изтърколи се тенджерата, та си намерила капака 16. (10) Pragmates kales! Fú-stá-nés! Ká-mí-zó-les! Čorapi! Korzétes! vyvolává táhle červenousý Řek nebo bradatý žid 17. Ταξιδιωτικές σημειώσεις από τις αρχές της δεκαετίας του Μετάφραση: «Καλά πράγματα! Φουστάνια! Πουκάμισα! Κορσέδες!, φώναζε μακρόσυρτα κοκκινομουστακάτος Έλληνας ή γενειοφόρος εβραίος». Ελληνικές λέξεις, μόνο η λέξη chorapi είναι βουλγαρική. Η ελληνική λέξη τσουράπι έχει πληθυντικό τσουράπια. Με τον τύπο Pragmates θα ασχοληθούμε πιο κάτω. Η λέξη Fustanes δεν υπάρχει: η ελληνική λέξη φουστάνι έχει πληθυντικό φουστάνια, και η φούστα πληθ. φούστες. Δεν αποκλείεται, ο Τουζίμσκι, ως Τσέχος, να απέδωσε λανθασμένα τις ελληνικές λέξεις. Ο μικτός χαρακτήρας του γκουντιλικού ιδιώματος είναι οφθαλμοφανής. Πρόκειται για «code switching» ή «code mixing» - «εναλλαγή» ή «μείξη» του βουλγαρικού και του ελληνικού κώδικα (γλώσσας), όσο αφορά το φωνητικό, το μορφολογικό και το συντακτικό επίπεδο. Τη διαλεκτική χροιά των βουλγαρικών στοιχείων της γκουντιλικής μαρτυρεί η καταγραφή από τον Μπόγκοροφ των λέξεων къде και време ως кадя, время (6), που αντανακλά την αρχαϊκή προφορά της ανατολικής βουλγαρικής διαλέκτου του ĕ ως е а 18. Στο 11 Киркович, Р. Спомени, с Богоров, И. И се започна с Български орел. С.: Български писател, 1983, с Στο ίδιο. 14 Каравелов, Л. Събрани съчинения, 4, с Икономов, Н. Балканска народна мъдрост. С.: БАН, 1968, Моравенов, К. Паметник, с Toužimský, J. Plovdiv I. // Kvĕty, 7, 1885, p * Παυλικιανοί λέγονται οι Βούλγαροι καθολικοί των περιοχών της Φιλιππούπολης, του Σβιστόβ, του Ρούσε κτλ. [σημ. μετ.] 18 Младенов, С. История на българския език,

4 παυλικιανό* ιδίωμα δεν υπάρχει αυτή η προφορά 19. Άλλες φωνητικές ιδιαιτερότητες, όπως η κώφωση, δεν αντανακλώνται στην ορθογραφία. Η διαλεκτική χροιά των ελληνικών στοιχείων είναι περισσότερο οφθαλμοφανής. Συναντώνται πολυάριθμες ιδιαιτερότητες του βόρειου ελληνικού ιδιώματος, που μιλούσε η πλειονότητα των Ελλήνων στην πόλη οι απόγονοι του παλαιού ελληνικού πληθυσμού της πόλης και οι Έλληνες έποικοι από τη Στενήμαχο (Ασένοβγκραντ) και τα γύρω ελληνικά χωριά 20. Όταν είναι άτνα το o και το ε μετασχηματίζονται σε ου και ι αντίστοιχα, ενώ τα άτονα ου και ι χάνονται 21. Ο μετασχηματισμός του ο και του ε είναι αντίστοιχος των ανατολικών βουλγαρικών ιδιωμάτων, ούτως ώστε οι ελληνικές λέξεις με βουλγαρική προφορά συμπίπτουν εδώ με την προφορά του βορειοελληνικού ιδιώματος: (α) коконам (7) < κοκώνα μου. Η Κοντοσοπούλου 22 σημειώνει την εξαφάνιση του ου στο μου (δοτ. πτ. της προσ. αντωνυμίας που χρησιμοποιείται ως κτητική) ως ιδιαίτερη περίπτωση, που στο ιδίωμα της Στενημάχου οδηγεί σε τύπους όπως το πατέραζ-ιμ. Το ίδιο φαινόμενο παρατηρείται στις «γκουντιλικές λέξεις» η βούζαμ, τо τσακατιμ, η κρατούναμ (3). (β) вали (8) < βάλε (βάζω, προστ. β ενικό προσ.) (γ) булдиши (9) < μπούλντισε (μπουλντίζω (;), Αόρ. γ προσ. ενικού. Για το ш < с, βλ. πιο κάτω. Τα σύμφωνα с και з προφέρονται σαν ш ж σε μερικές περιοχές, όμως μόνο μπροστά από е και и: (α) ζήτω (2) ηχεί σαν жито (β) шихашара (6) < σιχασιάρα, επίθετο, αρσεν. γένος σιχασιάρης (γ) булдиши (9) < μπούλντισε (δ) шитничко (4) < ситничко. Η προφορά της βουλγαρικής λέξης είναι επηρεασμένη από το βορειοελλαδικό ιδίωμα. (ε) шбогом (5) < збогом δείχνει ότι το с (και το з ) στα γκουντιλικά δεν προφέρονται σαν с και ш μόνο πριν από το e και το и 23. Η διευκρίνιση όμως αυτή είναι αμφίβολη. Ο Κίρκοβιτς εδώ αναφέρεται σε μια Ελληνίδα που προσπαθεί να μιλήσει βουλγαρικά και μπερδεύει διαρκώς το с με το ш. Προφέρει και το шиеш ως сиес (4), ίσως αποτέλεσμα υπερδιόρθωσης 24. (στ) тенджура δεν προέρχεται από το ελληνικό ο τέντζερες αλλά από το τουρκικό tencere, και δεν μπορεί να χρησιμεύσει ως παράδειγμα ελληνικής προφοράς του (д)з ως (д)ж. Σε ορισμένα βορειοελληνικά ιδιώματα λέξεις όπως δουλειές και ελιές προφέρονται σαν δουλές και ελές 25. Αυτό εξηγεί τον τύπο πραγμάτες (μεταγραμμένο ως pragmates) αντί πραγμάτειες< εν. αρ. πραγμάτεια. Οι ελληνικοί φθόγγοι γ και δ προφέρονται στα γκουντιλικά σαν г(γκ) και д(ντ): γκουντίλας αντί γουδίλας (1). Η βουλγαρική γλώσσα δεν έχει στο συμφωνικό της σύστημα το γ (gh) και τα οδοντικά δ (dh) και θ (th). Ο Καραβέλοφ υπογραμμίζει πόσο δύσκολη είναι η 19 Στο ίδιο, σ Costas, P. An Outline of the History of the Greek Language. Chicago: Ares Publishers, 1979, p. 127; Κοντοσοπούλου, Н. Διάλεκτοι..., σ Асенова, П. Балканско езикознание. С.: Наука и изкуство, 1989, с. 21; Costas, P. An Outline..., p. 127; Κοντοσοπούλου, Н. Διάλεκτοι..., σ Κοντοσοπούλου, Н. Διάλεκτοι και ιδιώματα της νέας ελληνικής. Αθήνα, 1994, σ Асенова, П. Балканско езикознание, с. 26; Κοντοσοπούλου, Н. Διάλεκτοι..., σ Киркович, Р. Спомени. С.: Камбана, 1927, с Κοντοσοπούλου, Н. Διάλεκτοι..., σ. 98.

5 προφορά των ελληνικών θ και δ για τους Βούλγαρους μαθητές, σημειώνοντας ότι «ολόκληρη η μαθητεία του [ως ορφανού στο Πλόβντιβ] συνοψιζόταν στο καταραμένο ντέλτα και το απάνθρωπο τίτα», τα οποία «ταυτόχρονα δεν είναι σε θέση να προφέρει ούτε ένας γνήσιος Βούλγαρος» 26. Παρόλο που η ομολογία του Καραβέλοφ μας οδηγεί στη σκέψη ότι η προφορά του γ του δ και του θ ως γκ, ντ και τ μπορεί να ξεπεραστεί με τη διδασκαλία, η παρατήρηση του Μοραβένοφ (1) δείχνει ότι αυτή η ιδιαιτερότητα μπορεί να θεωρηθεί χαρακτηριστική για τη γλώσσα των εξελληνισμένων Βουλγάρων, που ήταν οι γκουντίλοι, ενώ δεν πρόκειται για επίδραση βορειοελληνικού ιδιώματος. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα παραδείγματα ανάμιξης κωδίκων (code mixing) δηλ. εναλλαγής του κώδικα (στην πράξη: της γλώσσας) μέσα σε μια πρόταση. Λείπουν παραδείγματα εναλλαγής του κώδικα μεταξύ προτάσεων (code switching), φαινόμενο που είναι συχνότερο στη γλώσσα δίγλωσσων ομιλητών 27. Ανάμεσα στα παραδείγματα βρίσκονται τέσσερις προτάσεις που περιλαμβάνουν και ελληνικές και βουλγαρικές λέξεις, μορφήματα και συντακτικές ιδιορρυθμίες. Τα παραδείγματα (6) και (7) αποτελούν βουλγαρικές προτάσεις που έχουν από μία ελληνική λέξη: шихашара και коконам. Στα (8) και (9) η ελληνική είναι κυρίαρχη γραμματικά γλώσσα, αλλά υπάρχουν και βουλγαρικές λέξεις. Παράδειγμα (8): (α) вали < βάλε, προστ. β προσ. εν. του ρήματος βάζω. (β) клечка και дупка είναι βουλγαρικές λέξεις. (γ) на είναι ο ελληνικός σύνδεσμος να. (δ) ми είναι πιθανό το ελληνικό αποτρεπτικό μόριο μη. Θα μπορούσε να είναι και ο βραχύς τύπος της δοτ. της προσωπικής βουλγαρικής αντωνυμίας аз. (ε) сто είναι τυπική ελληνική αποκοπή της πρόθεσης σε με τον εν. αρ. του άρθρου το. Η αποκοπή είναι χαρακτηριστική της δημοτικής, ενώ στην καθαρεύουσα η πρόθεση και το άρθρο γράφονται χωριστά: εις το. (στ) то (с-то) και о (о ветарос) είναι αντίστοιχα τα ελληνικά άρθρα το (ουδ. γένος) και ο (αρσεν. γένος). Το άρθρο βρίσκεται πριν από το ουσιαστικό, όπως στην ελληνική γλώσσα, και όχι μετά από αυτό, όπως στη βουλγαρική. (ζ) о ветарос είναι το προσαρμοσμένο βουλγαρικό ουσιαστικό вятър. Στην προσαρμογή έχουμε «the introduction of a morpheme that serves to nativize a word» 28. Σε αυτή την περίπτωση η βουλγαρική λέξη «εξελληνίζεται» με την πρόσθεση της ελληνικής κατάληξης -ος, ονομ. πτ. αρσ. γένους, εν. αρ. (η) свиризи < [να] σφυρίζει, υποτ. εν. αρ. γ προσ. του ελληνικού ρήματος σφυρίζω. Το свиризи όμως μπορεί να προέρχεται και από το βουλγαρικό ρήμα свиря (σφυρίζω), προσαρμοσμένο με την ελληνική κατάληξη ίζω. Παράδειγμα (9): (α) тръкализи έχει ως βάση το βουλγαρικό ρήμα търкалям (κυλώ). Η κατάληξη изи θα μπορούσε να είναι η ελληνική ίζει, οριστ. έγκλ. ενεστ. γ εν. πρόσ. ή ιζε, οριστ. έγκλ. παρατ. γ εν. πρόσ. Πολύ πιθανό όμως εδώ πρόκειται για λάθος και έπρεπε να γράφει тръкалиси (ή тръкалиши), οριστ. έγκλ. αορ. γ εν. πρόσ. Αυτό υποδεικνύει η χρήση του αορίστου (изтърколи) σε μια από τις βουλγαρικές παραλλαγές της παροιμίας. Και στις τρεις περιπτώσεις πρόκειται για βουλγαρικό ρήμα με την προσθήκη ελληνικής κατάληξης. (β) Το ρήμα булдиши (булдисам, μπουλντίζω) είναι υβριδικού κοινού βαλκανικού τύπου: το ρήμα (τουρκικής καταγωγής) + (ο τουρκικός) δείκτης παρελθόντος χρόνου ti/-di + s (ο ελληνικός δείκτης -σ- για τον αόριστο) + (στη βουλγαρική γλώσσα, πιθανό, ο δείκτης ενεστώτα και παρατατικού - в- ) + η ρηματική κατάληξη προσώπου και αριθμού. Ρήματα του τύπου αυτού είναι τα «боя-ди-с-(в-)ам», «кур-ди-с-(в-)ам» κ.ά. 29 Το булдиши αποτελείται από το τουρκικό ρήμα bulmak, βρίσκω, (-mak είναι δείκτης απαρεμφάτου) + ди + η ελληνική κατάληξη -ши < -σε οριστ. έγκλ. αόρ. γ εν. πρόσ. (γ) Η 26 Каравелов, Л. Събрани съчинения в дванадесет тома. Т. 4. С.: Български писател, 1984, σ. 432, Appel, R. & P. Muysken. Language contact and bilingualism, p Στο ίδιο, σ Асенова, П. Балканско езикознание, σ. 43.

6 λέξη ке είναι ο ελληνικός σύνδεσμος και. (δ) Тенджура είναι λέξη τουρκικής προελεύσεως, η οποία, ωστόσο, διαφέρει αρκετά και από την τουρκική tencere και από το ελληνικό δάνειο (από την τουρκική) ο τέντζερες για να θεωρείται εδώ βουλγαρική λέξη. Και η λ. капаки είναι ελληνική λέξη τουρκικής προέλευσης (kapak), ισοδύναμο της οποίας είναι το βουλγαρικό капак. Εδώ πρόκειται για κώφωση achieved by a word being phonetically identical or very similar in both languages 30. Ως τέτοιες λέξεις που είναι «φωνητικά απαράλλακτες ή πολύ όμοιες στις δύο γλώσσες» μπορούν να θεωρηθούν και η тенджура και η булдиши, που ηχούν περίπου με τον ίδιο τρόπο στα βουλγαρικά και στα ελληνικά. Τα γκουντιλικά μπορεί να φαίνονται φαντασιώδη και αρκετά απίθανα, επειδή απουσιάζουν περισσότερα παραδείγματα,. Τα παραδείγματα (8) και (9) μπορεί να έχουν κατασκευαστεί ή «περιπαιχτεί» από τον Καραβέλοφ, που δεν έχανε την ευκαιρία να κοροϊδεύει τους γραικομάνους και για τη γλώσσα τους. Όμως, η γκουντιλική χάνει ένα μεγάλο μέρος του αλλόκοτου χαρακτήρα της αν συγκριθεί με το ιδίωμα της Στενημάχου. Και σε αυτό τα άτονα (o) και (e) μετασχηματίζονται και το άτονο εκπίπτει 31. Τα αρχαϊκά (κατά τον Αποστολίδη) β, g (γκ) και d (ντ) διατηρούνται, αν και όχι συστηματικά. Εννοείται ότι η προφορά του γ ως γκ και του δ ως ντ μπορεί επίσης να εξηγηθεί δια της σλαβικής επίδρασης. Ο Αποστολίδης αναφέρει ως βουλγαρικές λέξεις που χρησιμοποιούνται στο ιδίωμα του Ασένοβγκραντ τις: βιτσέρνικους < вечерник, νιμόγκας < не мога, ζιάμπα < жаба, ζήλα < жила, γκουστερίτσα < гущер, βράτσκα < врачка, ζακόν < закон, νέ νέ < ни ни, μπίκος < бик 32. Περισσότερα παραδείγματα βρίσκουμε στο λεξιλόγιο που δημοσίευσε ο Σκορδέλης: βάδα < вада, βύδρα < видра, ζιάρα < жар, τσούμπριτσα < чубрица, λατίγκα < латинка, πριάσπα < пряспа, στρέχα < стряха 33. Για το ιδίωμα του Ασένοβγκραντ είναι επίσης χαρακτηριστική η εναλλαγή και η μίξη των κωδίκων: ми стекиши сту брего = μη στέκεσαι στο брега [=κατώφλι] χοντρά λέπια] ту шажань ех адреш лушпиш = το шажань έχει адреш лушпиш [=Το σαζάνι έχει о еху триш кожиш ки ена пърчьу = εγώ έχω τρείς кожиш και ένα пърчьу [=Έχω τρεις κατσίκες και έναν τράγο] 34. Προσπαθώντας να προσδιορίσουμε τι είδους γλώσσα είναι τα γκουντιλικά, πρέπει να έχουμε υπόψη όχι μόνο τις γλωσσικές τους ιδιαιτερότητες, αλλά και τη λειτουργικότητά τους στην κοινωνία της Φιλιππούπολης κατά το 19 ο αι. Οι Βούλγαροι συγγραφείς, που υπήρξαν «μάρτυρες» αυτού του αιώνα, τη θεωρούν ένα ιδιαίτερο είδος ελληνικών που χρησιμοποιούνται από τους εξελληνισμένους κατοίκους της. Στο φόντο της πενιχρής μας πληροφόρησης, τα γκουντιλικά πράγματι διαγράφονται ως παραλλαγή της ελληνικής γλώσσας. Η ελληνική αποδεικνύεται η δεσπόζουσα γλώσσα γραμματικά, κοινωνιογλωσσολογικά και ψυχογλωσσολογικά. Τα παραδείγματα (8) και (9) είναι προτάσεις γραμματικά ελληνικές, με ελληνικές ρηματικές καταλήξεις, ελληνικούς συνδέσμους, ελληνικό τρόπο αρθροθέτησης. Στην κοινωνία του Πλόβντιβ το 19 ο αι., η ελληνική είναι η 30 Appel, R. & P. Muysken. Language contact and bilingualism, σ Αποστολίδης, Κ. Μ. Ο Στενίμαχος, Έκδοσις της ενώσεως των απανταχού εξ Ανατολικής Ρωμυλίας Ελλήνων. Άθήναι, 1962, Στο ίδιο, σ Σκορδέλης, Β. Ανάλεκτα τινά περί της επαρχίας Φιλιππουπόλεως. // Πανδώρα, 1861, 11, Хайтов, Н. Асеновград в миналото. Пловдив: Христо Г. Данов, 1983², с. 315.

7 κοινωνικά δεσπόζουσα γλώσσα: η υπεροχή που χρησιμοποιεί η ελληνόγλωσση εμοροβιοτεχνική ελίτ σε οικονομικό, κοινωνικό, πολιτικό και πολιτιστικό επίπεδο κρίνει την επιλογή της γλώσσας στις περισσότερες περιπτώσεις υπέρ της ελληνικής. Αυτή η κοινωνική ιεραρχία, που την έχουν εσωτερικεύσει δίγλωσσοι κατά το μάλλον ή ήττον ομιλητές, καθορίζει και τη γλωσσική τους συμπεριφορά, μετατρέποντας την «αλλαγή» προς τα ελληνικά σε ψυχολογική προσαρμογή. Η υπάρχουσα ισχυρή ελληνική διαλεκτική βάση της γκουντιλικής μας κάνει να υποθέσουμε ότι στον εξελληνισμό του βουλγαρικού πληθυσμού στη Φιλιππούπολη παίζουν αποφασιστικό ρόλο οι καθημερινές σχέσεις, οι επαγγελματικοί και οικογενειακοί δεσμοί με τον αυτόχθονα ελληνικό πληθυσμό που μιλάει ακριβώς αυτή τη διάλεκτο. Παρόλο που πολλοί γραικομάνοι Βούλγαροι έχουν περάσει από το ελληνικό σχολείο, η επίδραση των αυστηρών κανόνων της καθαρεύουσας, αν υπάρχει, είναι γενικά ασήμαντη. Τα γκουντιλικά είναι «μικτή» γλώσσα, αποτέλεσμα της αλληλοεπίδρασης (γλωσσικών παραλλαγών) της βουλγαρικής και της ελληνικής. Η ύπαρξή της εξαρτάται από διάφορους παράγοντες, όπως τις συγκεκριμένες περιστάσεις στις οποίες γίνεται η συζήτηση, το θέμα της συζήτησης που μπορεί να απαιτεί ειδική ορολογία, την κατοχή της γλώσσας ή των γλωσσών όχι μόνο του ομιλητή αλλά και του ακροατή. Έτσι, στα παραδείγματα (6) και (7) η κυρία, που είναι ελληνόφωνη (Βουλγάρα ή Ελληνίδα), απευθύνεται στην υπηρέτρια σε μια παραλλαγή κοντά στη βουλγαρική γλώσσα, γιατί η υπηρέτριά της δεν καταλαβαίνει (αρκετά) την ελληνική. Οι παράγοντες αυτοί οδηγούν στην εμφάνιση διάφορων παραλλαγών μέσα στην ίδια μικτή γλώσσα. Οι Appel και Muyskel 35 διακρίνουν σε μια δίγλωσση κοινωνία τέσσερις βασικές γλωσσικές παραλλαγές, που πρέπει να γίνουν δεκτές μάλλον ως διαδοχικές παραλλαγές. Με βάση αυτές τις τέσσερις παραλλαγές για το Πλόβντιβ του 19 ου αι. έχουμε: 1. Βουλγαρικά, ακριβέστερα, παραλλαγή ανατολικής βουλγαρικής διαλέκτου, 2. Παραλλαγή ανατολικής βουλγαρικής διαλέκτου επηρεασμένη από τη βορειοελληνική διαλεκτική παραλλαγή. 3. Βορειοελληνική διαλεκτική παραλλαγή επηρεασμένη από την ανατολικοβουλγαρική διαλεκτική παραλλαγή. 4. Ελληνικά, ακριβέστερα βορειοελληνική διαλεκτική παραλλαγή δημοτικής (ή καθαρεύουσας). Εξετάζοντας την γκουντιλική ως «γλώσσα - εξέλιξη», δηλ. ως σχεδόν ατομική γλωσσική παραλλαγή, που προέκυψε στην πορεία της υιοθέτησης μιας γλώσσας από ομιλητή μιας άλλης γλώσσας, θα μπορούσαμε να θεωρήσουμε τις παραπάνω τέσσερις παραλλαγές περίπου ως 35 Appel, R. & P. Muysken. Language contact and bilingualism. London: Edward Arnold, 1988, σ. 19.

8 βασικές φάσεις στην εξέλιξη της βαθμιαίας κατάκτησης της ελληνικής γλώσσας από βουλγαρόγλωσσο ομιλητή στις ειδικές κοινωνικές και γλωσσικές συνθήκες της Φιλιππούπολης κατά το 19 ο αι. Καθώς η συρροή νέων Βουλγάρων εποίκων στην πόλη είναι διαρκής, υπάρχει συνεχώς μια αρκετά μαζική παρουσία στην πόλη Βουλγάρων, οι οποίοι βρίσκονται σε μια από τις τέσσερις φάσεις κατάκτησης της ελληνικής γλώσσας και οι οποίοι μιλούν την αντίστοιχη παραλλαγή. Ωστόσο, οι Βούλγαροι «μάρτυρες» της γλωσσικής κατάστασης στο Πλόβντιβ είναι αμφίβολο αν θα ανέφεραν τα «ελληνικά του Πλόβντιβ», ή γκουντιλικά, ως ιδιαίτερη γλώσσα, αν αυτή ήταν μονάχα ένα φαινόμενο «μαθητείας», που αφορούσε τους ανθρώπους μόνο μια σύντομη, μεταβατική περίοδο της ζωής τους, ωσότου κατακτήσουν πλήρως την ελληνική γλώσσα. Η γκουντιλική δεν μπορεί γενικά να εξηγηθεί ως «γλώσσα - εξέλιξη». Είναι και «γλώσσα - αποτέλεσμα». Τα πιο χαρακτηριστικά για την γκουντιλική γλώσσα παραδείγματα (8) και (9) είναι εντελώς άτυπα ως προτάσεις ενός βουλγαρόγλωσσου στην πορεία κατάκτησης της ελληνικής γλώσσας. Δεν μπορεί να εξηγηθεί, για παράδειγμα, γιατί ένας Βούλγαρος ομιλητής που γνωρίζει την κλίση των ελληνικών ρημάτων στους διάφορους χρόνους και εγκλίσεις, δε γνωρίζει απλές λέξεις όπως клечка (κλαδί), дупка (τρύπα) και вятър (αέρας). Τα παραδείγματα (8) και (9) δεν είναι προτάσεις ενός Βούλγαρου που προσπαθεί να μιλήσει ελληνικά ( ακριβέστερα παραλλαγή 4) όσο το δυνατό πιο άψογα, όπως προϋποθέτει η «γλώσσα - εξέλιξη». Είναι εύλογο να φανταστούμε τα γκουντιλικά ως ελληνικά του Πλόβντιβ που εξελίχθηκαν με τη συνεχή, πολλών αιώνων επαφή των ελληνόγλωσσων με το βουλγαρικό πληθυσμό στην πόλη και τα περίχωρά της. Οι εξελληνισμένοι Βούλγαροι στο Πλόβντιβ μαθαίνουν ακριβώς αυτή τη μικτή παραλλαγή, η οποία από την άποψη του λεξιλογίου δεν τους είναι πολύ ξένη. Μπορούμε να υποθέσουμε ότι η μαζική παρουσία Βουλγάρων που μιλούν τις παραλλαγές 2 και 3 ενισχύει επιπλέον τη βουλγαρική επίδραση στα γκουντιλικά. Εξετάζοντας τη γκουντιλική ως «γλώσσα - εξέλιξη», αποδεικνύεται ότι οι ιδιορρυθμίες της γκουντιλικής μπορεί να διατηρηθούν μεταξύ των γκουντίλων, να παραδοθούν από γενιά σε γενιά και να διαδοθούν. Με αυτό τον τρόπο η γκουντιλική παραλλαγή εξελλίσσεται σε τέλεια, ανεξάρτητη παραλλαγή, σε «a language in its own right» 36. Αν συμβαίνει αυτό, αναρωτιόμαστε ως ποιο σημείο πράγματι πρέπει να θεωρείται η γκουντιλική αποτέλεσμα ανάμιξης των δύο κωδίκων (γλωσσών). Ξέρουν άραγε οι γκουντίλοι της δεύτερης και προπάντων της τρίτης γενιάς τους δύο κώδικες ή είναι μάλλον 36 Blommaert, J. & W. Meeuwis. A monolectal view of code-switching. Layered code-switching among Zairians in Belgium. // Auer, P. (ed.). Code-Switching in Conversation. Language, Interaction and Identity. London & New York: Routledge, 1998, p. 80.

9 «μονόγλωσσοι σε μικτό κώδικα» (monolingual in a mixed code) 37 ; Ισως αυτή την έννοια έχει η δήλωση του Μαντζάροφ ότι «μεγάλο μέρος του πληθυσμού στο Πλόβντιβ μιλούσαν άσχημα και τις δύο γλώσσες» 38. Στην περίπτωση «μονογλωσσίας σε μικτό κώδικα» τα χωριστά βουλγαρικά και ελληνικά στοιχεία χάνουν τον εθνικό τους καθορισμό ταυτότητα (markedness) και γίνονται απευθείας γκουντιλικές λέξεις. Αυτό συμβαίνει κυρίως με τις προσαρμοσμένες λέξεις που εξετάσαμε, οι οποίες στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν «εξελληνίζονται», αλλά «εκ-γκουντελίζονται» (όρος που χρησιμοποιείται επανειλημμένα από το Μοραβένοφ ως συνώνυμο του «гърчея се» [ελληνίζω]). Αναζητώντας τη σχέση ανάμεσα σε «γλώσσα» και «ταυτότητα», έχοντας υπόψη την ύπαρξη «μονογλωσσίας σε μικτό κώδικα», μπορούμε να αναρωτηθούμε αν στους γκουντίλους γίνεται λόγος για κάποια διπλή «βουλγαροελληνική» ταυτότητα ή για μια ιδιαίτερη «γκουντιλική» ταυτότητα. Ως «ανεξάρτητη γλώσσα», η γκουντιλική αντιστοιχεί στην ιδιαίτερη θέση που κατέχουν οι γκουντίλοι στην κοινωνία της Φιλιππούπολης κατά το πρώτο μισό του 19 ου αι. Δε θέλουν να προσδιορίζονται ως Βούλγαροι όχι τόσο για εθνικούς όσο για ταξικούς λόγους: οι Βούλγαροι είναι χωριάτες και αντιπροσωπεύουν ακριβώς αυτή την κοινωνική κατηγορία, από την οποία αναδείχτηκαν με μεγάλο κόπο οι γουντίλοι. Από την άλλη πλευρά, οι γκουντίλοι δε θέλουν να είναι εθνικά Έλληνες. Ζώντας σε προεθνική εποχή, δεν είναι γι αυτούς σημαντική η εθνική ταυτότητα. Αισθάνονται κατά βάση ορθόδοξοι χριστιανοί. Ο Πέτκο Σλαβέικοφ γράφει για τους Βουλγάρους της πόλης: «Δε ζητούν να γίνουν Έλληνες, αλλά θέλουν να είναι Ρωμαίοι, γι αυτό όποιον από αυτούς και να ρωτήσω τι είναι, απαντά στα ελληνικά: Εgo imi Romeos. Έτσι γελούν εκείνους, που θεωρούν τους κατοίκους του Πλόβντιβ Έλληνες» 39. Για την ταυτότητά τους, όμως, είναι χαρακτηριστική και η κοινωνική τους τοποθέτηση στους μικροαστούς. Η γλώσσα τους είναι η γκουντιλική. Δε χρειάζεται να γνωρίζουν άψογα την ελληνική. Κατά πάσα πιθανότητα θα τους ειρωνεύονται οι άλλοι γκουντίλοι, αν προσπαθούν να μιλούν «καθαρά» ελληνικά. Έχοντας έρθει από το χωριό, οι νέοι κάτοικοι του Πλόβντιβ επιθυμούν να γίνουν μικρέμποροι και επιτηδευματίες. Αυτές είναι οι μεγαλύτερες φιλοδοξίες τους, και για να πραγματοποιήσουν αυτό τους το όνειρο, τους είναι απολύτως αρκετό να κατέχουν όχι την ελληνική αλλά την γκουντιλική: με αυτή τη γλώσσα γίνονται αποδεκτοί ως γκουντίλοι και διακρίνονται από τους Βούλγαρους «χωριάτες». Στη Φιλιππούπολη οι Βούλγαροι δεν μαθαίνουν ελληνικά και 37 Σο ίδιο, σ Маджаров, М. Спомени, Славейков, П. Р. Продължение на Отговора заради Българското в Пловдив училище. // Цариградски вестник, 13 октомври 1851.

10 δεν γίνονται Έλληνες. Μαθαίνουν ελληνικά και γίνονται γκουντίλοι. Μέχρις ότου ο εθνικισμός τούς θέτει προ της επιλογής: να είναι «σωστοί Έλληνες» ή «σωστοί Βούλγαροι». Τότε η ομιλία μιας γλώσσας που εκτίθεται με την παρουσία στοιχείων της γλώσσας του «αντιπάλου», γίνεται απαράδεκτη. σημάδεμα или σημάδευμα

Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί μου

Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί μου Αρχαία Ελληνική Γλώσσα: η βασική μέθοδος διδασκαλίας της Νεοελληνικής ως ξένης γλώσσας ΤΑΤΙΑ ΜΤΒΑΡΕΛΙΤΖΕ Υποψήφια διδάκτωρ του Ινστιτούτου Κλασσικής Φιλολογίας, Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών του

Διαβάστε περισσότερα

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Χαιρετίζοντας την σημερινή εκδήλωση εκ μέρους του Πανεπιστημίου Κύπρου, θα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ 1. Από τη Γραμμική Β στην εισαγωγή του αλφαβήτου - Στον ελληνικό χώρο, υπήρχε ένα σύστημα γραφής μέχρι το 1200 π.χ. περίπου, η

Διαβάστε περισσότερα

Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας

Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας Το παιδί ξεδιπλώνει τις γλωσσικές ικανότητες του µε το χρόνο. Όλα τα παιδιά είναι διαφορετικά µεταξύ τους και το κάθε ένα έχει το δικό του ρυθµό. Τα στάδια ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ -

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ - ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ - Τάξη Δείκτες Επιτυχίας Κατανόηση Γραπτού Λόγου Δείκτες Επάρκειας A Τα παιδιά 1. Τοποθετούν ένα κείμενο σε πλαίσιο (θεματικό,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD)

ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD) 1 APPENDIX I Εισαγωγικό Επίπεδο ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD) ΠΡΟΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΤΟΝΙΣΜΟΣ Η επιτυχία της επικοινωνίας εξαρτάται από την ικανότητα να αντιλαμβάνεται κανείς τον

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307)

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) Ενότητα #4: Λειτουργικός και Κριτικός Γραμματισμός Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η γλωσσική ανάπτυξη των παιδιών.

Η γλωσσική ανάπτυξη των παιδιών. Η γλωσσική ανάπτυξη των παιδιών. Κανείς δεν φαντάζεται ότι ο λόγος θα εμφανισθεί απότομα, στην τελική του μορφή μ ένα χτύπημα μιας μαγικής ράβδου, σαν μια μηχανή έτοιμη για χρήση. Η εγκατάσταση του πολύπλοκού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ 1. Πτωχοπρόδρομος - Το κείμενο έχει πολλές διαφορετικές γραφές στα χειρόγραφα που διασώζεται, λόγω του σχετικά δημώδους αλλά και σκωπτικού του χαρακτήρα. Δυσχεραίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ -

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ - ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ - Τάξη Δείκτες Επιτυχίας Κατανόηση Γραπτού Λόγου Δείκτες Επάρκειας Β Τα παιδιά 1. Τοποθετούν ένα κείμενο σε πλαίσιο (θεματικό,

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα ως σύστημα και ως χρήση. Ασπασία Χατζηδάκη, Επίκουρη καθηγήτρια ΠΤΔΕ

Η γλώσσα ως σύστημα και ως χρήση. Ασπασία Χατζηδάκη, Επίκουρη καθηγήτρια ΠΤΔΕ Η γλώσσα ως σύστημα και ως χρήση Ασπασία Χατζηδάκη, Επίκουρη καθηγήτρια ΠΤΔΕ 2009-10 Τι είναι γλώσσα; Γλώσσα είναι το σύστημα ήχων ( φθόγγων ) και εννοιών που χρησιμοποιούν οι ανθρώπινες κοινότητες για

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Ιδιαιτερότητες και δυσκολίες στη διδακτική της ελληνικής: η άρνηση

Ιδιαιτερότητες και δυσκολίες στη διδακτική της ελληνικής: η άρνηση Ιδιαιτερότητες και δυσκολίες στη διδακτική της ελληνικής: η άρνηση Gustavo Figarola: gugafig@adinet.com.uy Soraya Ochoviet: soraocho@hotmail.com Μοντεβιδέο, Ουρουγουάη Από την πείρα μας, σαν δάσκαλοι του

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο

Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Α Γυμνασίου Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο 1 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Διαφάνειες Οι Έλληνες και η ελληνική γλώσσα 3-4 Η καταγωγή του ελληνικού αλφαβήτου 5-7 Οι διάλεκτοι της Αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

Λογισμικό: Αρχαία με Νόημα Κατηγορία αναπηρίας: Κώφωση Βαρηκοΐα Μάθημα: Αρχαία Ελληνικά Τάξη/εις: Α, Β Γυμνασίου

Λογισμικό: Αρχαία με Νόημα Κατηγορία αναπηρίας: Κώφωση Βαρηκοΐα Μάθημα: Αρχαία Ελληνικά Τάξη/εις: Α, Β Γυμνασίου Λογισμικό: Αρχαία με Νόημα Κατηγορία αναπηρίας: Κώφωση Βαρηκοΐα Μάθημα: Αρχαία Ελληνικά Τάξη/εις: Α, Β Γυμνασίου Παρουσίαση Λογισμικού: Κατερίνα Αραμπατζή Προμηθευτής: Ινστιτούτο Επεξεργασίας Λόγου Προσβασιμότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel Advanced Interactive Graphic Novels on Mobile Touchscreen Devices ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel (ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ ΝΟ 23) Τίτλος

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα: 5 Ο στάδιο: γράφω και διαβάζω τρισύλλαβες λέξεις 6 ο στάδιο: γράφω και διαβάζω λέξεις που αρχίζουν µε φωνήεν 7 ο στάδιο: γράφω και διαβάζω λέξεις που έχουν τελικό σίγµα (-ς) 8 ο στάδιο: γράφω

Διαβάστε περισσότερα

Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP

Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP Αυτό το έργο έχει χρηµατοδοτηθεί µε την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών για Κωφούς και

Διαβάστε περισσότερα

Φυλλάδιο Εργασίας 1. Ενδεικτικές Απαντήσεις. Αξιολόγηση Διδακτικών Δραστηριοτήτων από τα διδακτικά εγχειρίδια

Φυλλάδιο Εργασίας 1. Ενδεικτικές Απαντήσεις. Αξιολόγηση Διδακτικών Δραστηριοτήτων από τα διδακτικά εγχειρίδια Φυλλάδιο Εργασίας 1 Ενδεικτικές Απαντήσεις Αξιολόγηση Διδακτικών Δραστηριοτήτων από τα διδακτικά εγχειρίδια Κωνσταντίνος Κακαρίκος, Ευφροσύνη Κοντοκώστα k_kakarikos@hotmail.com efkodok@yahoo.gr Δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ.

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Οι κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου και η πολιτική ενοποίηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή προφορικού λόγου

Παραγωγή προφορικού λόγου Παραγωγή προφορικού λόγου Επίπεδο Β Δεύτερη διδακτική πρόταση Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Ενσωμάτωση δεξιοτήτων: Υλικό: 30 λεπτά παιδιά και ενήλικες Ενοικίαση διαμερίσματος

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Α Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Χρόνος: 1 ώρα. Οδηγίες

ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Χρόνος: 1 ώρα. Οδηγίες ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΤΑΞΗ Α ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟ 17/05/2014 Χρόνος: 1 ώρα Οδηγίες 1. Έλεγξε ότι το γραπτό που έχεις μπροστά σου αποτελείται από τις σελίδες 1-8. 2. Όλες τις

Διαβάστε περισσότερα

«Δοκιμασία Εκφραστικού Λεξιλογίου σε τυπικά αναπτυσσόμενα παιδιά ηλικίας 6 8 ετών»

«Δοκιμασία Εκφραστικού Λεξιλογίου σε τυπικά αναπτυσσόμενα παιδιά ηλικίας 6 8 ετών» «Δοκιμασία Εκφραστικού Λεξιλογίου σε τυπικά αναπτυσσόμενα παιδιά ηλικίας 6 8 ετών» Γλώσσα: Το φυσικό εκείνο σύστημα επικοινωνίας που χρησιμοποιείται από τον άνθρωπο και έχει ως βάση του τον έναρθρο λόγο.

Διαβάστε περισσότερα

Λογισμικό για την εκμάθηση της Ελληνικής ως δεύτερης γλώσσας στα μειονοτικά σχολεία της Θράκης

Λογισμικό για την εκμάθηση της Ελληνικής ως δεύτερης γλώσσας στα μειονοτικά σχολεία της Θράκης Λογισμικό για την εκμάθηση της Ελληνικής ως δεύτερης γλώσσας στα μειονοτικά σχολεία της Θράκης Μειονοτικά σχολεία Θράκης: Δυσκολίες του μαθητικού κοινού στην εκμάθηση της Ελληνικής Επιστημονική υπεύθυνη:

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα

Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 2012-2013 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα Ενότητα 1 Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο Η επιβίωση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΡΟΠΟ ΔΟΥΛΕΙΑΣ ΤΗΣ Δ ΤΑΞΗΣ

ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΡΟΠΟ ΔΟΥΛΕΙΑΣ ΤΗΣ Δ ΤΑΞΗΣ Αγαπητοί γονείς, ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΡΟΠΟ ΔΟΥΛΕΙΑΣ ΤΗΣ Δ ΤΑΞΗΣ Η διαρκής επικοινωνία δασκάλου και γονέων είναι η απαραίτητη βάση προκειμένου να οικοδομηθεί μια σχέση αμοιβαιότητας, κατανόησης και

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ. Σήμερα (αρνητικά):

Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ. Σήμερα (αρνητικά): Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ Θετικά: μας ηρεμεί μας χαλαρώνει μας ψυχαγωγεί (ταξίδια, εκδρομές, συναντήσεις) μας παρέχει τα βασικά είδη διατροφής και επιβίωσης (αέρας, νερό, τροφή) Σήμερα (αρνητικά): Ο άνθρωπος:

Διαβάστε περισσότερα

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου Ενότητα 1η: «Πάλι μαζί!» Σημεία στίξης: τελεία ερωτηματικό...4 Η δομή της πρότασης: ρήμα υποκείμενο αντικείμενο...5 Ουσιαστικά: αριθμοί γένη...6 Ονομαστική πτώση ουσιαστικών...6 Οριστικό άρθρο...7 Ερωτηματικές

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία της παιδικής συμπεριφοράς γεννιέται από την συνύφανση αυτών των δύο γραμμών (Vygotsky 1930/ 1978, σελ. 46).

Η ιστορία της παιδικής συμπεριφοράς γεννιέται από την συνύφανση αυτών των δύο γραμμών (Vygotsky 1930/ 1978, σελ. 46). 1896 1934 2 ξεχωριστές στην καταγωγή τους γραμμές ανάπτυξης: Α) Μία πρωτόγονη, φυσική γραμμή ανάπτυξης,, αυτόνομης εκδίπλωσης των βιολογικών δομών του οργανισμού, και Β) μία πολιτισμική, ανώτερη ψυχολογική

Διαβάστε περισσότερα

186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή)

186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή) 186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή) Σκοπός Το Τμήμα σύμφωνα με το ιδρυτικό του διάταγμα, έχει ως κύρια αποστολή «την καλλιέργεια, προαγωγή και διάδοση, με τη διδασκαλία

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκοντας την ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στη Δημοτική Εκπαίδευση

Διδάσκοντας την ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στη Δημοτική Εκπαίδευση Επιμορφωτικό Σεμινάριο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου 21-22/3/2014, Λευκωσία 16-17/5/2014, Λεμεσός Διδάσκοντας την ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στη Δημοτική Εκπαίδευση Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη Ομότιμη Καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

Αντιαιρετικόν Εγκόλπιον www.egolpion.com

Αντιαιρετικόν Εγκόλπιον www.egolpion.com Αντιαιρετικόν Εγκόλπιον www.egolpion.com ΤΟ ΤΕΤΡΑΓΡΑΜΜΑΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΣΑΛΤΑΟΥΡΑΣ ΧΡΗΣΤΟΣ Η παρούσα μελέτη σκοπό έχει να ανασκευάσει μια τεράστια πλάνη των λεγομένων Μαρτύρων του Ιεχωβά σχετικά με το

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να διαβάζεις στο σπίτι γρήγορα και αποτελεσματικά για μαθητές τάξης Teens 2 & 3 (B & C Senior)

Πώς να διαβάζεις στο σπίτι γρήγορα και αποτελεσματικά για μαθητές τάξης Teens 2 & 3 (B & C Senior) Πώς να διαβάζεις στο σπίτι γρήγορα και αποτελεσματικά για μαθητές τάξης Teens 2 & 3 (B & C Senior) Να ξεκινάς πάντα απο το κείμενο μέσα στο οποίο βρίσκεται η ιστορία (coursebook), το λεξιλόγιο και η γραμματική

Διαβάστε περισσότερα

«DARIAH-ΚΡΗΤΗ Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδομής για τις ανθρωπιστικές επιστήμες ΔΥΑΣ»

«DARIAH-ΚΡΗΤΗ Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδομής για τις ανθρωπιστικές επιστήμες ΔΥΑΣ» «DARIAH-ΚΡΗΤΗ Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδομής για τις ανθρωπιστικές επιστήμες ΔΥΑΣ» ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΑΘΗΝΩΝ ΕΚ ΑΘΗΝΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ (ΒΟΛΟΣ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ (ΒΟΛΟΣ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ (ΒΟΛΟΣ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γλωσσικό Λάθος Ορισμός και προβλήματα Ως γλωσσικό λάθος θα

Διαβάστε περισσότερα

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου Ενότητα 7 η : «Πολιτείες ντυμένες στα λευκά!» Παρελθοντικοί χρόνοι: Αόριστος-Παρατατικός...24 Το ρήμα «είμαι» στον αόριστο και παρατατικό...25 Χρονικοί και Αιτιολογικοί σύνδεσμοι...26 Παραθετικά επιθέτων...26

Διαβάστε περισσότερα

H διγλωσσία στο εκπαιδευτικό μας σύστημα

H διγλωσσία στο εκπαιδευτικό μας σύστημα H διγλωσσία στο εκπαιδευτικό μας σύστημα Ασπασία Χατζηδάκη Πανεπιστήμιο Κρήτης aspahatz@edc.uoc.gr Ποιοι είναι οι -εν δυνάμει- δίγλωσσοι μαθητές στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα σήμερα; (1/4) (1) Παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΥΤΕΡΟ ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ Ι: ΕΥΡΑΣΙΑ ΚΑΙ ΑΦΡΙΚΗ

ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΥΤΕΡΟ ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ Ι: ΕΥΡΑΣΙΑ ΚΑΙ ΑΦΡΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΥΤΕΡΟ ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ Ι: ΕΥΡΑΣΙΑ ΚΑΙ ΑΦΡΙΚΗ 1. Εισαγωγή - Είναι προφανές ότι οι Τυπολογικές συγκρίσεις και η μελέτη της διαφορετικότητας των γλωσσών δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΕΥΡΩΠΗ ΠΑΙΖΕΙ ΜΠΑΛΑ»

«Η ΕΥΡΩΠΗ ΠΑΙΖΕΙ ΜΠΑΛΑ» «Η ΕΥΡΩΠΗ ΠΑΙΖΕΙ ΜΠΑΛΑ» «Το όνομά μου είναι Ηρακλής και είμαι μαθητής της Ε 1 τάξης του 1 ου Πρότυπου Πειραματικού Δημοτικού Σχολείου στη Ρόδο. Όλο το καλοκαίρι περίμενα να ξεκινήσουν τα μαθήματα στο σχολείο,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Σχέδιο Διδασκαλίας Τάξη: Γ Γυμνασίου Ενότητα: 4 η Ενωμένη Ευρώπη και Ευρωπαίοι πολίτες Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Δύο περίοδοι Για τη διδασκαλία ολόκληρης της ενότητας διατίθενται 7

Διαβάστε περισσότερα

Σταυρούλα Τσιπλάκου Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Ελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου stavroula.tsiplakou@ouc.ac.

Σταυρούλα Τσιπλάκου Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Ελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου stavroula.tsiplakou@ouc.ac. Σταυρούλα Τσιπλάκου Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Ελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου stavroula.tsiplakou@ouc.ac.cy 2 ο Π α γ κ ύ π ρ ι ο Σ υ ν έ δ ρ ι ο, 29 Ν ο ε μ β ρ ί ο υ 2 0 1 4,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΓΕΝΝΗΣΗ 6 ΕΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ

Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΓΕΝΝΗΣΗ 6 ΕΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΓΕΝΝΗΣΗ 6 ΕΤΩΝ ΗΛΙΚΙΑ γέννηση ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Αναγνωρίζει και προτιμά τη φωνή της μητέρας καθώς και ήχους της γλώσσας. Μιμείται ήχους της γλώσσας. 2 μηνών Συνδυάζει

Διαβάστε περισσότερα

ΡΗΜΑΤΑ. Στην πρώτη περίπτωση κάποιος ενεργεί (ρήμα) και η ενέργειά του αυτή ασκείται σε ένα άλλο πρόσωπο ή πράγμα έξω από αυτόν.

ΡΗΜΑΤΑ. Στην πρώτη περίπτωση κάποιος ενεργεί (ρήμα) και η ενέργειά του αυτή ασκείται σε ένα άλλο πρόσωπο ή πράγμα έξω από αυτόν. ΡΗΜΑΤΑ Τα ρήματα είναι η δεύτερη μεγαλύτερη σε πλήθος ομάδα λέξεων μετά τα ουσιαστικά. Τα ρήματα δείχνουν πράξεις. Όπως δείχνουν και τα παρακάτω σχήματα έχουμε τις εξής περιπτώσεις. Στην πρώτη περίπτωση

Διαβάστε περισσότερα

Πώς γράφεις αυτές τις φράσεις;

Πώς γράφεις αυτές τις φράσεις; Πρόλογος Όταν ήμουν μικρός, ούτε που γνώριζα πως ήμουν παιδί με ειδικές ανάγκες. Πώς το ανακάλυψα; Από τους άλλους ανθρώπους που μου έλεγαν ότι ήμουν διαφορετικός, και ότι αυτό ήταν πρόβλημα. Δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Βασικέ Οδηγίε : ίνεται ιδιαίτερη σηµασία στην εισαγωγή στα ρητορικά κείµενα (Βιβλίο Ρητορικών Κειµένων Μαθητή, Βιβλίο εκπαιδευτικού). Σε κάθε περίοδο διδασκαλία θα πρέπει να γίνεται ανάγνωση ολόκληρη τη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΓΛΩΣΣΙΑ: Εισαγωγικά στοιχεία

ΔΙΓΛΩΣΣΙΑ: Εισαγωγικά στοιχεία ΔΙΓΛΩΣΣΙΑ: Εισαγωγικά στοιχεία Ασπασία Χατζηδάκη Πανεπιστήμιο Κρήτης aspahatz@edc.uoc.gr 1. H διγλωσσία ως παγκόσμιο κοινωνικό φαινόμενο H δι/πολυγλωσσία είναι ο κανόνας, όχι η εξαίρεση 6.000 γλώσσες oμιλούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΞΙΛΟΓΙΚΟ ΒΟΗΘΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΩΝ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΩΣ ΔΕΥΤΕΡΗ/ΞΕΝΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΛΕΞΙΛΟΓΙΚΟ ΒΟΗΘΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΩΝ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΩΣ ΔΕΥΤΕΡΗ/ΞΕΝΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ 1 Εκμάθηση του λεξιλογίου μιας γλώσσας σημαίνει να γνωρίζει ο σπουδαστής τη μορφή, τη σημασία, την κλίση, την παραγωγή, την πραγματολογική λειτουργία, την κοινωνική χρήση μιας λέξης.

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Ιωαννίνων Αριθμητικός Γραμματισμός Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη ΘΕΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ «Προγραμματισμός-Οργάνωση και υλοποίηση μιας διδακτικής ενότητας στον Αριθμητικό Γραμματισμό» ΠΡΟΣΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Μετά την αλλαγή των σχολικών εγχειριδίων το σχολικό έτος 2006-2007 και επειδή, λόγω της εφαρμογής κύκλων συνδιδασκαλίας

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μελετάμε τη Βίβλο

Πώς να μελετάμε τη Βίβλο Πώς να μελετάμε τη Βίβλο του David Batty Οδηγός Μελέτης Έκδοση 5 Πώς να μελετάμε τη Βίβλο Οδηγός Μελέτης 5η έκδοση του David Batty Σημείωση: Τα εδάφια της Βίβλου όπου αυτά αναφέρονται, είναι από τη νεοελληνική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 1. Εισαγωγή - Η πιο παραμελημένη περίοδος της ιστορίας της Ελληνικής είναι η μεσαιωνική. Για λόγους καθαρά ιδεολογικούς και πολιτικούς, το

Διαβάστε περισσότερα

Σπουδάστρια: Ευθυμίου Μαρία Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ζακοπούλου Βικτωρία

Σπουδάστρια: Ευθυμίου Μαρία Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ζακοπούλου Βικτωρία Σπουδάστρια: Ευθυμίου Μαρία Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ζακοπούλου Βικτωρία Λίγα λόγια για την εργασία Οι Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες, σήμερα, αποτελούν μια πολύ συνηθισμένη κατάσταση στο σχολείο. Ωστόσο πολλά

Διαβάστε περισσότερα

5 Οι ικανότητες του χρήστη/μαθητή

5 Οι ικανότητες του χρήστη/μαθητή 5 Οι ικανότητες του χρήστη/μαθητή Προκειμένου να επιτελέσουν τα καθήκοντα και τις δραστηριότητες που απαιτούνται για να αντιμετωπίσουν τις καταστάσεις στις οποίες συμμετέχουν, οι χρήστες και οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ Ονοματεπώνυμο εκπαιδευτικού: Γκουντέλα Βασιλική Ειδικότητα: Φιλόλογος (ΠΕ2) Σχολείο: 4 ο Γυμνάσιο Κομοτηνής Μάθημα: Αρχαία Ελληνικά Διάρκεια: 1 διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΠΗΓΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΠΗΓΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΠΗΓΩΝ ΟΡΙΣΜΟΣ Κατηγορίες ιστορικών πηγών Όταν μιλάμε για πηγές στην ιστορία, εννοούμε όλα εκείνα τα στοιχεία που μας παρέχουν πληροφορίες για την ανάλυση και την κατανόηση του παρελθόντος.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ «ΜΑΖΙ. ΕΙΝΑΙ ΚΑΛΥΤΕΡΑ», ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΡΑΜΠΕΛΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΠΕ 70 ΜΕΛΙΟΠΟΥΛΟΥ ΣΠΥΡΙΔΟΥΛΑ ΠΕ 70 12 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΒΕΡΟΙΑΣ \ ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΜΑΣ. Οι παρακάτω δραστηριότητες πραγματοποιήθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 2012-2013 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 2012-2013 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 2012-2013 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα Ενότητα 15 Α. Κείμενο Η Αθήνα προπύργιο της Ευρώπης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Β Γυμνασίου

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Β Γυμνασίου ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Β Γυμνασίου Ενότητα 1: Σύνολα ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Β Γυμνασίου Ενότητα 1: Σύνολα Συγγραφή: Ομάδα Υποστήριξης Μαθηματικών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΧΡΟΝΟΙ ΤΩΝ ΡΗΜΑΤΩΝ

ΟΙ ΧΡΟΝΟΙ ΤΩΝ ΡΗΜΑΤΩΝ ΤΑ ΡΗΜΑΤΑ Τα ρήματα ανήκουν στα κλιτά μέρη του λόγου και φανερώνουν ότι κάποιο πρόσωπο, ζώο ή πράγμα κάνει κάτι (κάποια ενέργεια), ή παθαίνει κάτι από κάποιον άλλον, ή από τον εαυτό του ή βρίσκεται σε

Διαβάστε περισσότερα

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μαρία ημάση Μακρίνα Ζαφείρη Γρηγορία-Καρολίνα Κωνσταντινίδου Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Πλυτροπικότητα: η έννοια Ως πολυτροπικότητα, multimodality, ορίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6 πρώτο δεύτερο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I ΓΑΛ 170 e-french ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής ΓΑΛ 104 Γραπτός λόγος II ΓΑΛ 111 Φωνητική ΓΑΛ 1 Από

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ Ο όρος διαθήκη Οι Εβδομήντα μεταφράζουν την εβραϊκή λέξη berith στα ελληνικά διαθήκη Απαντάται στις εκφράσεις παλαιά διαθήκη και καινή διαθήκη. Σημαίνει συμφωνία (γάμου), που συντελέσθηκε ανάμεσα στο Θεό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 1

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 1 ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 1 ΠΡΟΣΔΟΚΙΑ: Σεβασμός Κοινωνική δεξιότητα: Ακούω τον ομιλητή στο μάθημα Στόχοι μαθήματος: Ο μαθητής να: 1. Ονομάζει τα βασικά βήματα της κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ενότητα: Παρουσίαση εισαγωγικής παράδοσης Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ 23-01-2014. οργάνωσης και λειτουργίας της Βουλής, πενήντα ένας μαθητές και μαθήτριες και

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ 23-01-2014. οργάνωσης και λειτουργίας της Βουλής, πενήντα ένας μαθητές και μαθήτριες και ΣΕΛ.210 οργάνωσης και λειτουργίας της Βουλής, πενήντα ένας μαθητές και μαθήτριες και τρεις εκπαιδευτικοί από το Γυμνάσιο Ξηροκαμπίου Λακωνίας. Η Βουλή τούς καλωσορίζει. (Χειροκροτήματα απ όλες τις πτέρυγες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ 13 1. ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ: ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ 17 ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 17 1.1 Η αξία του λεξιλογίου και η θέση του στο γλωσσικό μάθημα 18 1.2 Εμπόδια στη

Διαβάστε περισσότερα

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο.

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ Παραδείγματα με συμπληρωμένα Φύλλα εργασίας Φύλλο εργασίας Α α. Συμπληρώστε τον παρακάτω πίνακα, χρησιμοποιώντας τη φαντασία σας. Δώστε ταυτότητα στο παιδί της φωτογραφίας. Όνομα Ίντιρα Ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Β Γυμνασίου διδάσκεται δυόμισι (2,5) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος της γαλλικής έκδοσης

Πρόλογος της γαλλικής έκδοσης Πρόλογος της γαλλικής έκδοσης Η Λατινική γραμματική της σειράς Bescherelle είναι μια εύκολη και πλήρης γραμματική της λατινικής γλώσσας, με αντικειμενικό στόχο να δι ευκολύνει τη μελέτη, τη μετάφραση και

Διαβάστε περισσότερα

3ο Νηπ/γείο Κορδελιού Τμήμα Ένταξης

3ο Νηπ/γείο Κορδελιού Τμήμα Ένταξης ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΠΡΟΦΟΡΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ Περιεχόμενα Α ΕΠΙΠΕΔΟ (λεξιλόγιο) 1 ο ΣΤΑΔΙΟ : Ονοματοποίηση αντικειμένων και προσώπων 2 Ο ΣΤΑΔΙΟ: Ονοματοποίηση πράξεων 3 ο ΣΤΑΔΙΟ : Καθημερινές εκφράσεις και χαιρετισμοί

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματικές προτάσεις. Ερωτηματικές λέγονται οι προτάσεις που στον προφορικό λόγο συνοδεύονται από ανέβασμα της φωνής και στο γραπτό με ερωτηματικό.

Ερωτηματικές προτάσεις. Ερωτηματικές λέγονται οι προτάσεις που στον προφορικό λόγο συνοδεύονται από ανέβασμα της φωνής και στο γραπτό με ερωτηματικό. ΕΡΩΤΗΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ - ΕΥΘΥΣ ΚΑΙ ΠΛΑΓΙΟΣ ΛΟΓΟΣ Β Ερωτηματικές προτάσεις Ερωτηματικές λέγονται οι προτάσεις που στον προφορικό λόγο συνοδεύονται από ανέβασμα της φωνής και στο γραπτό με ερωτηματικό. Με

Διαβάστε περισσότερα

Extract from the book Play and Laugh- Language games for teaching Greek as a foreign. language. by Ifigenia Georgiadou, 2004, Hellenic Culture Centre

Extract from the book Play and Laugh- Language games for teaching Greek as a foreign. language. by Ifigenia Georgiadou, 2004, Hellenic Culture Centre Απόσπασμα από το βιβλίο Παίξε-Γέλασε/ γλωσσικά παιχνίδια για τη διδασκαλία της ελληνικής ως ξένης γλώσσας Της Ιφιγένειας Γεωργιάδου, 2004, εκδ. Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού Extract from the book Play and

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΜΙ= είμαι, υπάρχω. ΥΠΟΤΑ- ΚΤΙΚΗ ω ης η ωμεν. ισθι εστω. εσοίμην εσοιο εσοιτο εσοίμεθα εσοισθε εσοιντο ΑΡΣΕΝΙΚΟ ΘΗΛΥΚΟ ΟΥΔΕΤΕΡΟ. ο υσης ο υσ η ο υσαν

ΕΙΜΙ= είμαι, υπάρχω. ΥΠΟΤΑ- ΚΤΙΚΗ ω ης η ωμεν. ισθι εστω. εσοίμην εσοιο εσοιτο εσοίμεθα εσοισθε εσοιντο ΑΡΣΕΝΙΚΟ ΘΗΛΥΚΟ ΟΥΔΕΤΕΡΟ. ο υσης ο υσ η ο υσαν ΕΙΜΙ= είμαι, υπάρχω Ε- ΝΕ- ΣΤΩ- ΤΑΣ ΠΑ- ΡΑ- ΤΑ- ΤΙ- ΚΟΣ ΜΕΛ- ΛΟ- ΝΤΑΣ ΚΛΙΣΗ ΟΡΙΣΤΙ- ΚΗ ε ιμί ε ι εστί(ν) εσμέν εστέ ε ισί(ν) η/ ην ησθα ην ημεν ησαν εσομαι εσ η/ εσει εσται εσόμεθα εσεσθε εσονται ΥΠΟΤΑ-

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχογλωσσολογικά ευρήματα για τους κλινικούς δείκτες πρώιμης διάγνωσης στην Ειδική Γλωσσική Διαταραχή

Ψυχογλωσσολογικά ευρήματα για τους κλινικούς δείκτες πρώιμης διάγνωσης στην Ειδική Γλωσσική Διαταραχή Ψυχογλωσσολογικά ευρήματα για τους κλινικούς δείκτες πρώιμης διάγνωσης στην Ειδική Γλωσσική Διαταραχή Σπυριδούλα Βαρλοκώστα Πανεπιστήμιο Αθηνών Ημερίδα «Γλωσσικές διαταραχές στα παιδιά και τους εφήβους:

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

Α τάξη. Βρες και κύκλωσε παρακάτω όλες αυτές τις λέξεις που είναι γραμμένες δίπλα:

Α τάξη. Βρες και κύκλωσε παρακάτω όλες αυτές τις λέξεις που είναι γραμμένες δίπλα: [ Στον τομέα των ερευνών, σ αυτή την ιστοσελίδα, μπορεί να δει κανείς μια μικρή μας έρευνα για τα ορθογραφικά λάθη στο δημοτικό σχολείο. Με βάση τη συχνότητα των λαθών που διαπράχτηκαν κατά τμήμα, καταρτίσαμε

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματικές προτάσεις ( Μέρος 2 ο )

Ερωτηματικές προτάσεις ( Μέρος 2 ο ) Ν. ΓΛΩΣΣΑ Γ -3 η Ενότητα 66 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχ. Έτ. 2014-15 1 Διακρίνονται σε : Ερωτηματικές προτάσεις ( Μέρος 2 ο ) Α. Ευθείες ερωτήσεις ή κύριες ερωτηματικές προτάσεις διατυπώνονται άμεσα ή απευθείας

Διαβάστε περισσότερα

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής:

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής: Αυτό που πρέπει να θυμόμαστε, για να μη στεναχωριόμαστε, είναι πως τόσο στις εξισώσεις, όσο και στις ανισώσεις 1ου βαθμού, που θέλουμε να λύσουμε, ακολουθούμε ακριβώς τα ίδια βήματα! Εκεί που πρεπει να

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΔΑΣΚΑΛΟΥ. Μαθησιακοί στόχοι (καθορίζονται πάντα κατά περίπτωση και σε σχέση και το επίπεδο του μαθητών του κάθε τμήματος

ΟΔΗΓΟΣ ΔΑΣΚΑΛΟΥ. Μαθησιακοί στόχοι (καθορίζονται πάντα κατά περίπτωση και σε σχέση και το επίπεδο του μαθητών του κάθε τμήματος ΟΔΗΓΟΣ ΔΑΣΚΑΛΟΥ Μαθησιακοί στόχοι (καθορίζονται πάντα κατά περίπτωση και σε σχέση και το επίπεδο του μαθητών του κάθε τμήματος Εκμάθηση βασικού λεξιλογίου. Ανάπτυξη προφορικού λόγου. Παραγωγή προφορικού

Διαβάστε περισσότερα

Αν δούµε κάπου τα παρακάτω σήµατα πώς θα τα ερµηνεύσουµε; 2. Πού µπορείτε να συναντήσετε αυτό το σήµα; (Κάθε σωστή απάντηση 1 βαθµός)

Αν δούµε κάπου τα παρακάτω σήµατα πώς θα τα ερµηνεύσουµε; 2. Πού µπορείτε να συναντήσετε αυτό το σήµα; (Κάθε σωστή απάντηση 1 βαθµός) ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Φύλλο εργασίας 1 Ερµηνεύουµε σύµβολα! Αν δούµε κάπου τα παρακάτω σήµατα πώς θα τα ερµηνεύσουµε; Επικοινωνούµε έτσι κι αλλιώς 26 2. Πού µπορείτε να συναντήσετε αυτό το σήµα; Σύνολο: (Κάθε σωστή.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 202-203 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα η Ενότητα Οι πρώτες μέρες σε ένα σχολείο Διδακτικές : 9

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Χαλάνδρι 02/05/2010 Αριστοτέλους 42 Χαλάνδρι Τ.Κ. 15234 Τηλ./210-6800823 e-mail: papdimit@yahoo.gr ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ανάπτυξη της γλώσσας αποτελεί µια πολύχρονη, πολύπλοκη και προοδευτική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΙΟΙ ΚΑΙ OMOHXΟΙ ΤΥΠΟΙ

ΟΜΟΙΟΙ ΚΑΙ OMOHXΟΙ ΤΥΠΟΙ ΟΜΟΙΟΙ ΚΑΙ OMOHXΟΙ ΤΥΠΟΙ Κατά την κλίση των ρημάτων παρουσιάζονται ορισμένοι όμοιοι τύποι. Ιδιαίτερη προσοχή λοιπόν πρέπει να δοθεί στους εξής: 1. Το γ ενικό πρόσωπο Οριστικής Ενεστώτα Ενεργητικής Φωνής

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες για το νέο HSK

Πληροφορίες για το νέο HSK Πληροφορίες για το νέο HSK Μετάφραση από την ιστοσελίδα http://www.chinesetesting.cn/gosign.do?id=1&lid=0# Το νέο HSK δημιουργήθηκε από το Χανπάν σε μια προσπάθεια καλύτερης εξυπηρέτησης των σπουδαστών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΠΑΡΕΠΟΜΕΝΑ ΤΟΥ ΡΗΜΑΤΟΣ ΦΩΝΗ ΣΥΖΥΓΙΑ ΔΙΑΘΕΣΗ ΧΡΟΝΙΚΗ ΒΑΘΜΙΔΑ ΠΟΙΟΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΤΑ ΠΑΡΕΠΟΜΕΝΑ ΤΟΥ ΡΗΜΑΤΟΣ ΦΩΝΗ ΣΥΖΥΓΙΑ ΔΙΑΘΕΣΗ ΧΡΟΝΙΚΗ ΒΑΘΜΙΔΑ ΠΟΙΟΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΤΑ ΠΑΡΕΠΟΜΕΝΑ ΤΟΥ ΡΗΜΑΤΟΣ ΦΩΝΗ ΣΥΖΥΓΙΑ ΔΙΑΘΕΣΗ ΧΡΟΝΙΚΗ ΒΑΘΜΙΔΑ ΠΟΙΟΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Α. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗ ΜΟΡΦΗ ΤΟΥ ΡΗΜΑΤΟΣ Α.1. ΦΩΝΗ Τα ρήματα σχηματίζουν δύο φωνές. α. Ενεργητική Φωνή β. Παθητική

Διαβάστε περισσότερα

Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας. Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12

Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας. Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12 Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12 Βασικοί όροι και έννοιες- Δεύτερη # Ξένη γλώσσα Δεύτερη γλώσσα είναι οποιαδήποτε γλώσσα κατακτά ή μαθαίνει ένα άτομο

Διαβάστε περισσότερα

Τμήματα Γερμανικών, Γερμανικά Θεσσαλονίκη. Επίπεδο 1 Αρχαρίων Grundstufe (Επίπεδο Α1-Α2) ÖSD A2, Goethe - Zertifikat A2: Start Deutsch 2

Τμήματα Γερμανικών, Γερμανικά Θεσσαλονίκη. Επίπεδο 1 Αρχαρίων Grundstufe (Επίπεδο Α1-Α2) ÖSD A2, Goethe - Zertifikat A2: Start Deutsch 2 Τμήματα Γερμανικών, Γερμανικά Θεσσαλονίκη Επίπεδο 1 Αρχαρίων Grundstufe (Επίπεδο Α1-Α2) ÖSD A2, Goethe - Zertifikat A2: Start Deutsch 2 Επίπεδο Α1 (στοιχειώδεις γνώσεις)επίπεδο Α2 (βασικές γνώσεις) Είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ο Γραπτός λόγος στο Νηπιαγωγείο

Ο Γραπτός λόγος στο Νηπιαγωγείο Ο Γραπτός λόγος στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 3: Γλωσσική και επικοινωνιακή ικανότητα Στελλάκης Νεκτάριος Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών ΤΕΕΑΠΗ Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη με τη Φανή Αναστασίου Ευδοκίας Κοτσώνια και Νάσιας Χαραλάμπους. Η Φανή Αναστασίου γεννήθηκε στη Λεμεσό σε μια επταμελή οικογένεια.

Συνέντευξη με τη Φανή Αναστασίου Ευδοκίας Κοτσώνια και Νάσιας Χαραλάμπους. Η Φανή Αναστασίου γεννήθηκε στη Λεμεσό σε μια επταμελή οικογένεια. https://ucy.ac.cy/psifides-gnosis/el/ Συνέντευξη με τη Φανή Αναστασίου Ευδοκίας Κοτσώνια και Νάσιας Χαραλάμπους Η Φανή Αναστασίου γεννήθηκε στη Λεμεσό σε μια επταμελή οικογένεια. Έχω άλλα τέσσερα αδέλφια

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΗΔομή του Εκπαιδευτικού Υλικού Για τη διδασκαλία της Γλώσσας στην Γ τάξη του Δημοτικού χρησιμοποιείται το παρακάτω υλικό: Βιβλίο του Μαθητή, 3 τεύχη (240

Διαβάστε περισσότερα

MULTICOM 112. Οδηγίες χρήσης

MULTICOM 112. Οδηγίες χρήσης MULTICOM 112 Οδηγίες χρήσης Σκοπός Στόχος του προγράμματος Multicom-112 είναι να βοηθήσει το προσωπικό των επιχειρησιακών κέντρων να αναπτύξουν βασικές γλωσσικές δεξιότητες μέχρι το σημείο όπου θα είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα;

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; Σύντομη περιγραφή διερεύνησης: Σκοπός αυτής της διερεύνησης ήταν να κάνουν κάποιες υποθέσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ. Μαρίτσα Καμπούρογλου, Λογοπεδικός. Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος»

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ. Μαρίτσα Καμπούρογλου, Λογοπεδικός. Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Μαρίτσα Καμπούρογλου, Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» ΑΝ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΜΙΛΗΣΕΙ... Στόχοι της γλωσσικής παρέμβασης Νηπιακή ηλικία : Η ανάπτυξη να παραλληλιστεί με την

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 2 η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Ενότητα 2 η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Ενότητα 2 η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Είδη προφορικού και γραπτού λόγου Η γλωσσική επικοινωνία διακρίνεται σε προφορική και γραπτή. Ο προφορικός λόγος διαφέρει σε πολλά σημεία από το γραπτό, είναι όμως ισάξιοι

Διαβάστε περισσότερα

Δείγμα εξέτασης. Ο νέος σχεδιασμός

Δείγμα εξέτασης. Ο νέος σχεδιασμός Δείγμα εξέτασης Ο νέος σχεδιασμός Περιεχόμενα I. Εισαγωγή και γενικές οδηγίες II. Προετοιμασία: θεματικές ενότητες, λεξιλόγιο και Γραμματική 1. Δομή της γραπτής εξέτασης 1.1 Κατανόηση γραπτού λόγου 1.2

Διαβάστε περισσότερα

2. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΝΓ

2. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΝΓ 2. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΝΓ 2.1. Πρόγραμμα Σπουδών Ελληνικής Νοηματικής Γλώσσας του Νηπιαγωγείου Στόχοι - Άξονες Περιεχομένου Κατανόηση θέματος που εκφέρεται στην ΕΝΓ.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΝΟΘΟ ΟΝΟΜΑ «ΙΕΧΩΒΑ» Χρήστος Σαλταούρας

ΤΟ ΝΟΘΟ ΟΝΟΜΑ «ΙΕΧΩΒΑ» Χρήστος Σαλταούρας ΤΟ ΝΟΘΟ ΟΝΟΜΑ «ΙΕΧΩΒΑ» Χρήστος Σαλταούρας Η παρούσα μελέτη σκοπό έχει να ανασκευάσει μια τεράστια πλάνη των λεγομένων Μαρτύρων του Ιεχωβά σχετικά με το ΤΕΤΡΑΓΡΑΜΜΑΤΟ Όνομα του Θεού. Η Εταιρεία ΣΚΟΠΙΑ διδάσκει

Διαβάστε περισσότερα