ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ (LCA) ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΝΟΣ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΠΡΑΣΙΝΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ (LCA) ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΝΟΣ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΠΡΑΣΙΝΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ"

Transcript

1 ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ (LCA) ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΝΟΣ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΠΡΑΣΙΝΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Α. Μαρούλης, Κ. Χατζηαντωνίου, Γ. Μάντζου, Π. Μπενέτου, Α.Η. Χαρίτου Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο, Τµήµα Χηµείας, Θεσσαλονίκης, Ελλάς ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα εργασία παρουσιάζεται ένα σηµαντικό εργαλείο της πράσινης χηµείας, η εκτίµηση κύκλου ζωής (Life Cycle Assessment, LCA). Οι πρώτες σχετικές µελέτες τοποθετούνται στη δεκαετία του 70. H LCA είναι µια σχετικά σύγχρονη και ακόµα υπό εξέλιξη µέθοδος, που δηµιουργήθηκε για να συµβάλλει στην πρόληψη ή ακόµα και στην εξάλειψη των περιβαλλοντικών προβληµάτων που δηµιουργούνται κατά την παραγωγή των προϊόντων. Η εκτίµηση κύκλου ζωής είναι µια µελέτη, που όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται, εξετάζει ένα προϊόν από τον «λίκνο έως τον τάφο», δηλαδή από την συλλογή πρώτων υλών για την παραγωγή ενός προϊόντος, έως την τελική διάθεση και απόθεση των αποβλήτων. Η εκτίµηση κύκλου ζωής επιτρέπει την αποτίµηση όλων των περιβαλλοντικών προβληµάτων που απορρέουν απ όλα τα στάδια ζωής ενός προϊόντος. Η LCA περιλαµβάνει τέσσερα στάδια. Κατά το πρώτο στάδιο, που ονοµάζεται προσδιορισµός του σκοπού και του στόχου, προσδιορίζονται τα όρια του συστήµατος και οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις από την διαδικασία. Στο δεύτερο στάδιο, που είναι η απογραφή, προσδιορίζεται και ποσοτικοποιείται η ενέργεια, τα απόβλητα και τα υλικά που χρησιµοποιούνται. Στη συνέχεια, στο τρίτο στάδιο, που λέγεται εκτίµηση των επιπτώσεων, εκτιµούνται οι επιπτώσεις στον άνθρωπο και στο περιβάλλον. Τελικά στο τέταρτο στάδιο, που ονοµάζεται ερµηνεία των αποτελεσµάτων, πραγµατεύεται την αποτίµηση των αποτελεσµάτων και την εκτίµηση των επιπτώσεων. Η ανάλυση έχει ως στόχο την επιλογή του κατάλληλου προϊόντος και της καλύτερης και λιγότερο βλαβερής διαδικασίας για το περιβάλλον, ώστε τελικά να καταλήγει αυτό στην απόκτηση του οικολογικού σήµατος, eco label. Λέξεις κλειδιά: Εκτίµηση κύκλου ζωής, LCA, Περιβαλλοντική διαχείριση. ABSTRACT In this article, one of the major environmental management tools, Life Cycle Assessment (LCA), is described. LCA is a relatively new method that was developed aiming the prevention or even the extinction of the environmental impacts of a product, process or activity throughout their entire life of it. LCA is a process from cradle to grave, which includes the procedure from collecting raw materials to the disposal of wastes. This method enables the estimation of the environmental impacts resulting from the various stages of the product etc. Life Cycle assessment consists of four stages. At the first stage, the goal and scope definition, the boundaries and the environmental impacts are determined. At the second stage, the inventory analysis, the energy, the waste and the processed materials are designated and quantified. At the third stage, the impact assessment and the

2 consequences upon man and environment are evaluated. At the last stage which is the life cycle interpretation, the obtained results are evaluated in terms of recommending possible measures for improving the environmental behavior of the product, process or activity. Overall, aim of LCA is to choose the proper and less uphill product, process or activity for the environment, and can lead to the eco label of the product. Keywords: Life cycle assessment, LCA, Environmental management. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στα πλαίσια µιας φιλικής προς το περιβάλλον πολιτικής από πολλές βιοµηχανίες χρησιµοποιούνται διάφορα εργαλεία περιβαλλοντικής διαχείρισης. Ένα τέτοιο εργαλείο είναι και η εκτίµηση του κύκλου ζωής (Life Cycle Assessment, LCA). Οι πρώτες µελέτες σχετικά µε την εκτίµηση του κύκλου ζωής ενός προϊόντος χρονολογούνται στα τέλη της δεκαετίας του 60 και στις αρχές της δεκαετίας του 70 και επικεντρώνονται σε ζητήµατα όπως η απόδοση της ενέργειας, η κατανάλωση των πρώτων υλών και έως ένα βαθµό στη διάθεση των αποβλήτων. Κατά τα µέσα της δεκαετίας του 80 και στις αρχές της δεκαετίας του 90 εκδηλώθηκε ένα πραγµατικό ενδιαφέρον για την εκτίµηση του κύκλου ζωής από ένα µεγάλο µέρος των βιοµηχανιών. Πιο πρόσφατα, ο οργανισµός SETAC στη Β. Αµερική χρηµατοδότησε µελέτες και εργασίες για την ανάπτυξη και την προώθηση του µεγαλύτερου µέρους του πλαισίου εργασίας της διεξαγωγής των σταδίων καταγραφής και εκτίµησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Παρόµοιες προσπάθειες έχουν γίνει και από την SETAC EU και άλλους οργανισµούς όπως η ISO. Ως αποτέλεσµα αυτών των προσπαθειών έχει επιτευχθεί ένα συνολικό πλαίσιο εργασίας και ένας καλός καθορισµός της µεθόδου καταγραφής των περιβαλλοντικών επιβαρύνσεων. Η εκτίµηση του κύκλου είναι η αποτίµηση των επιπτώσεων που απορρέουν από όλα τα σταδία του κύκλου ζωής ενός προϊόντος ή µιας διαδικασίας «από το λίκνο στον τάφο» δηλαδή από την αρχή της σύνθεσης του µέχρι την τελική του διάθεση. Είναι ένα εργαλείο που καθιστά δυνατή την αποτίµηση των συσσωρευτικών επιπτώσεων που απορρέουν από όλα τα στάδια του κύκλου ζωής του προϊόντος. Ο όρος «κύκλος ζωής» αναφέρεται στις κύριες δραστηριότητες της όλης πορείας της διάρκειας ζωής από την παραγωγή του, τη χρησιµοποίηση, την διατήρηση, και την τελική απόθεση, συµπεριλαµβάνοντας και την απόκτηση των πρώτων υλών που απαιτούνται για την παραγωγή του προϊόντος. Η εκτίµηση του κύκλου ζωής είναι µια συστηµατική, σταδιακή προσέγγιση και περιλαµβάνει τέσσερα στάδια: 1.Προσδιορισµός του σκοπού και του στόχου: προσδιορίζεται και περιγράφεται το προϊόν, η διαδικασία ή η δραστηριότητα. Οριοθετείται το πλαίσιο όπου θα διεξαχθεί η µελέτη και προσδιορίζονται τα όρια και οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις που πρέπει να διεξαχθούν κατά τη διάρκεια της µελέτης. 2.Απογραφή του κύκλου ζωής: προσδιορίζεται και ποσοτικοποιείται η ενέργεια, τα απόβλητα, και τα υλικά που χρησιµοποιούνται καθώς και οι απελευθερώσεις στο περιβάλλον (π.χ. αέριες εκποµπές, απόθεση στερεών αποβλήτων, απελευθέρωση υγρών αστικών λυµάτων). 3.Εκτίµηση των επιπτώσεων: Εκτιµούνται οι επιδράσεις στον άνθρωπο και την οικολογία από τη χρησιµοποίηση της ενέργειας, του νερού και των υλικών, καθώς και από τις εκποµπές στο περιβάλλον, που έχουν προσδιοριστεί στη απογραφική ανάλυση. 4.Ερµηνεία των αποτελεσµάτων: αποτίµηση των αποτελεσµάτων της απογραφικής ανάλυσης και της εκτίµησης των επιπτώσεων για την επιλογή του κατάλληλου

3 προϊόντος, διαδικασίας ή υπηρεσίας, µε σαφή κατανόηση της αβεβαιότητας και των υποθέσεων που χρησιµοποιήθηκαν για την εξαγωγή των αποτελεσµάτων [1]. Η εκτίµηση του κύκλου ζωής είναι µια µέθοδος που βοηθάει στην επιλογή του προϊόντος ή της µεθόδου η οποία συµβάλει στο ελάχιστο στις περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Εκτελώντας µια εκτίµηση του κύκλου ζωής οι ερευνητές µπορούν: Να αναπτύσσουν µια σύνθετη αποτίµηση των περιβαλλοντικών συνεπειών που σχετίζονται µε ένα συγκεκριµένο προϊόν. Να πραγµατοποιούν ποσοτικό προσδιορισµό των περιβαλλοντικών εκροών στον αέρα, στο νερό και στο έδαφος σε κάθε στάδιο του κύκλου ζωής και/ή της κυρίας συνεισφέρουσας µεθόδου. Να προσδιορίσουν κάθε σηµαντική µετακίνηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων µεταξύ των σταδίων του κύκλου ζωής και των περιβαλλοντικών µέσων. Να αποτιµήσουν τις επιπτώσεις στον άνθρωπο και στην οικολογία από την κατανάλωση υλικών αγαθών και των εκροών στο περιβάλλον, στα όρια µιας τοπικής κοινωνίας, µιας γεωγραφικής περιοχής και στον κόσµο. Να συγκρίνουν τις επιπτώσεις στην υγεία και στη οικολογία, δύο ή περισσότερων εφάµιλλων προϊόντων /µεθόδων ή να προσδιορίσουν τις επιπτώσεις ενός συγκεκριµένου προϊόντος ή µιας συγκεκριµένης µεθόδου. Να προσδιορίσουν τις επιπτώσεις για ένα ή περισσότερους συγκεκριµένους περιβαλλοντικούς τοµείς όπου υπάρχει ανησυχία. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η περιγραφή των σταδίων του περιβαλλοντικού εργαλείου, εκτίµηση του κύκλου ζωής (LCA) και η ανάδειξη της χρησιµότητάς του στη λήψη αποφάσεων σχετικά µε περιβαλλοντικά θέµατα. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ (LCA) [2,3] Στάδιο 1: Προσδιορισµός του σκοπού και του στόχου. Ο προσδιορισµός του σκοπού και του στόχου είναι το στάδιο της µεθόδου της εκτίµησης του κύκλου ζωής, στο οποίο καθορίζεται ο σκοπός και η µέθοδος που περιλαµβάνει τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις του κύκλου ζωής στη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Σε αυτό το στάδιο, πρέπει να προσδιοριστούν τα παρακάτω αντικείµενα: Ο σκοπός της εργασίας. Ο πρωταρχικός σκοπός είναι να επιλεχθεί το καλύτερο προϊόν, διαδικασία ή υπηρεσία µε τις λιγότερες αρνητικές επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία και στο περιβάλλον. Ο τύπος των πληροφοριών. Ο προσδιορισµός των ερωτήσεων, για τις οποίες ενδιαφέρονται αυτοί που παίρνουν τις αποφάσεις, βοηθάει στον προσδιορισµό των παραµέτρων της µελέτης και των πληροφοριών που πρέπει να συγκεντρωθούν. Ο τρόπος µε τον οποίο θα οργανωθούν τα δεδοµένα. Ποια στάδια του κύκλου ζωής ενός προϊόντος θα περιλαµβάνει η εκτίµηση του κύκλου ζωής. Αυτό εξαρτάται από το σκοπό, την ακρίβεια των αποτελεσµάτων, τον διατιθέµενο χρόνο, τις πηγές Ακρίβεια των δεδοµένων. Καθορίζεται από το που θα παρουσιαστούν τα τελικά αποτελέσµατα, την κρισιµότητα της απόφασης που ληφθεί µε βάση τα αποτελέσµατα της µελέτης, το χρηµατικό ποσό που απαιτείται για την πραγµατοποίηση της. Οι διαδικαστικοί κανόνες για την διεξαγωγή της εργασίας. Είναι σηµαντικό στο στάδιο αυτό να καθοριστούν οι παρακάτω διαδικασίες: Η τεκµηρίωση των υποθέσεων, οι διαδικασίες διασφάλισης της ποιότητας, η υποβολή έκθεσης

4 Στάδιο 2: Απογραφή του κύκλου ζωής (Life Cycle Inventory, LCI) Το δεύτερο βήµα της εκτίµησης του κύκλου ζωής ((LCA) ενός προϊόντος, µιας διεργασίας ή µιας δραστηριότητας είναι η απογραφή του κύκλου ζωής (LCI). Σε αυτό το στάδιο συλλέγονται και οργανώνονται όλα τα δεδοµένα που έχουν σχέση µε την εκτίµηση του κύκλου ζωής. Χωρίς την ύπαρξη του LCI δεν υπάρχει η βάση για την εκτίµηση των περιβαλλοντικών επιδράσεων και των πιθανών βελτιώσεων τους. Το επίπεδο της ακρίβειας και της λεπτοµέρειας των αποτελεσµάτων που συγκεντρώθηκαν, καθορίζουν την πορεία του LCA που θα ακολουθήσει. Σε αυτό το στάδιο ορίζεται επίσης ένα από τα σηµαντικότερα στοιχεία µιας µελέτης LCA που είναι η λειτουργική µονάδα (Functional unit). Η λειτουργική µονάδα είναι ένα ποσοτικό µέτρο και επιτρέπει την ασφαλή σύγκριση προϊόντων ή συστηµάτων στο πλαίσιο της LCA. Παραδείγµατος χάριν, η σύγκριση µεταξύ δύο συσκευασιών για ποτά πρέπει να βασίζεται σε αντίστοιχη µονάδα που µπορεί να είναι η ποσότητα του ποτού που περιέχουν. Εποµένως η λειτουργική µονάδα ορίζεται ως «η ποσότητα της συσκευασίας που απαιτείται για ένα συγκεκριµένο όγκο ποτού». Τα βασικά βήµατα του LCI, σύµφωνα µε την EPA [4], είναι: 1) Ανάπτυξη ενός διαγράµµατος ροής για τη διεργασία που θέλουµε να εκτιµήσουµε. Σε αυτό το στάδιο, το σύστηµα προσδιορίζεται και χαρακτηρίζεται σε µεγαλύτερο βαθµό, προκειµένου να καθοριστούν εντελώς τα δεδοµένα που απαιτούνται. Το σύστηµα ορίζεται ως µια συλλογή από διεργασίες που συνδέονται µεταξύ τους, τόσο υλικά όσο και ενεργειακά (όπως είναι, για παράδειγµα, η διαδικασία παραγωγής του προϊόντος, της µεταφοράς του και η διαδικασία εξόρυξης των καυσίµων), οι οποίες παρουσιάζουν κάποιες καθορισµένες λειτουργίες. Το σύστηµα διαχωρίζεται από το περιβάλλον του µε όρια. Το διάγραµµα ροής είναι ένα εργαλείο, στο οποίο απεικονίζονται όλες οι εισροές και οι εκροές του συστήµατος κατά τη διάρκεια µιας διεργασίας. Το σύστηµα και τα όρια του συστήµατος διαφέρουν σε κάθε εκτίµηση του κύκλου ζωής. Κατά τη διάρκεια της φάσης όπου καθορίστηκε ο στόχος και ο σκοπός της µελέτης, καθορίστηκαν αρχικά τα όρια του συστήµατος, οπότε ξεκαθαρίστηκε τι θα συµπεριληφθεί στη συγκεκριµένη διαδικασία της απογραφή του κύκλου ζωής. Τα όρια αυτά χρησιµοποιούνται και ως όρια του συστήµατος για να κατασκευαστεί το διάγραµµα ροής. Οι διεργασίες που λαµβάνουν χώρα µέσα στο σύστηµα συνδέονται µεταξύ τους και σχηµατίζουν µια ολοκληρωµένη εικόνα των εισροών και των εκροών του συστήµατος. Επίσης, πρέπει να γίνει προσδιορισµός των συµπροϊόντων. Μια διεργασία µπορεί να παράγει περισσότερα από ένα προϊόντα, π.χ. ένα ηλεκτρικό πριόνι το οποίο παρασκευάζει ξύλινες σανίδες και πριονίδι. Θα ήταν άδικο να αποδοθούν στο κύριο προϊόν µόνο οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις των συµπροϊόντων (χρήσιµα) και των παραπροϊόντων (άχρηστα). Θα πρέπει να βρεθεί ένας τρόπος για την αποµάκρυνση µερικών περιβαλλοντικών επιβαρύνσεων από το σύστηµα. Ένα παραπροϊόν µπορεί να βρει κάποια χρήση και να µετατραπεί σε συµπροϊόν. Θα πρέπει να βρεθούν τρόποι αντικατάστασης των συµπροϊόντων και υπολογισµού των επιβαρύνσεών τους και στη συνέχεια να αφαιρεθούν από το σύστηµα. Εάν δεν µπορεί να γίνει τίποτα από τα παραπάνω, τότε θα πρέπει να υπολογιστούν οι επιβαρύνσεις τους µε βάση κάποια κριτήρια, όπως είναι η οικονοµική τους αξία ή µια φυσική τους ιδιότητα, π.χ. βάρος ή ενεργειακό περιεχόµενο.

5 Το σύστηµα χωρίζεται σε υποσυστήµατα, τα οποία συνδέονται µεταξύ τους µε διαγράµµατα ροής. Ανάλογα µε το πόσο ακριβή είναι τα δεδοµένα, τα υποσυστήµατα µπορούν να απεικονίσουν τη συνολική διεργασία ή µια οµάδα διεργασιών. Το κάθε υποσύστηµα περιγράφεται λεπτοµερώς µε τη ροή υλικών, ενέργειας, αέριων εκποµπών, καθώς και υγρών και στερεών αποβλήτων. Σε αυτή τη φάση, εξισορροπούνται όλες οι εισροές και οι εκροές του συστήµατος και εναρµονίζονται τα δεδοµένα για την εκροή του κάθε υποσυστήµατος. Στην αρχή της µελέτης, όπου συλλέγονται τα δεδοµένα για κάποια χρονική περίοδο ανάλογη του συνολικού χρόνου διεξαγωγής της µελέτης για την εκτίµηση του κύκλου ζωής, υπολογίζονται και οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις, όπως είναι η εξάντληση των πρώτων υλών, οι αέριες εκποµπές και τα στερεά απόβλητα. Οι επιβαρύνσεις στη συνέχεια υπολογίζονται για ολόκληρο το σύστηµα και τα αποτελέσµατα τοποθετούνται σε πίνακες και αναπαριστάνονται γραφικά. 2) Ανάπτυξη πλάνου συλλογής δεδοµένων. Κατά τη διάρκεια του προσδιορισµού του σκοπού και του στόχου, καθορίστηκε το απαιτούµενο επίπεδο ακρίβειας των δεδοµένων που θα χρησιµοποιηθούν για την εκτίµηση του κύκλου ζωής ενός προϊόντος ή µιας διαδικασίας. Κατά την επιλογή των πηγών, από τις οποίες θα συλλεχθούν τα δεδοµένα για να ολοκληρωθεί η απογραφή του κύκλου ζωής, η ανάπτυξη πλάνου συλλογής των δεδοµένων για την απογραφή του κύκλου ζωής επισφραγίζει την ποιότητα και την ακρίβεια των δεδοµένων που θα συλλεχθούν. Αρχικά πρέπει να προσδιοριστούν τα κριτήρια ποιότητας των δεδοµένων. Τα κριτήρια ποιότητας των δεδοµένων παρέχουν ένα πλαίσιο για την εξισορρόπηση του χρόνου και των πόρων που θα διατεθούν σε σχέση µε την ποιότητα των δεδοµένων, ώστε να ληφθούν αποφάσεις µε βάση τις επιδράσεις στο περιβάλλον και στην ανθρώπινη υγεία. Τα κριτήρια ποιότητας των δεδοµένων είναι στενά συνδεδεµένα µε τους στόχους της συνολικής µελέτης και εξυπηρετούν δύο βασικούς σκοπούς. Αρχικά, βοηθούν όσους εφαρµόζουν την εκτίµηση του κύκλου ζωής να κατασκευάσουν ένα πλάνο συλλογής δεδοµένων βασισµένο στην ποιότητα των δεδοµένων που απαιτούνται για την ανάλυση και επιπλέον λειτουργούν ως κριτήρια της ποιότητας των δεδοµένων. Έπειτα, πρέπει να προσδιοριστούν οι δείκτες ποιότητας των δεδοµένων. Οι δείκτες ποιότητας των δεδοµένων είναι πρότυπα, µε τα οποία συγκρίνονται τα δεδοµένα που συλλέχθηκαν, προκειµένου να διαπιστωθεί αν επιτεύχθηκε η απαιτούµενη ποιότητά τους. Η συλλογή των δεικτών ποιότητας εξαρτάται από το ποιοι από αυτούς τους δείκτες είναι πιο κατάλληλοι και εφαρµόσιµοι για την εκτίµηση µιας συγκεκριµένης πηγής δεδοµένων. Μερικοί δείκτες είναι η ακρίβεια, η πληρότητα, η αντιπροσωπευτικότητα, η συνέπεια και η επαναληψιµότητα. Στη συνέχεια πρέπει να γίνει κατηγοριοποίηση των δεδοµένων µε βάση την πηγή προέλευσης τους και τον τύπο τους. Για κάθε στάδιο του κύκλου ζωής, µονάδα λειτουργίας ή για κάθε εκροή στο περιβάλλον, καθορίζεται η απαιτούµενη πηγή δεδοµένων, η οποία θα επιφέρει την επιθυµητή ακρίβεια και ποιότητα, προκειµένου να επιτευχθούν οι στόχοι της µελέτης. Κατηγοριοποιώντας τα δεδοµένα µε βάση την πηγή προέλευσης τους και τον τύπο τους πριν τη συλλογή τους, µειώνεται το κόστος και ο χρόνος της διαδικασίας αυτής. Το επόµενο βήµα είναι η ανάπτυξη µιας λίστας ελέγχου για την απογραφή του κύκλου ζωής. Η λίστα ελέγχου βοηθά στη συλλογή των δεδοµένων και στην ανάπτυξη µιας βάσης δεδοµένων για την αποθήκευση τους σε ηλεκτρονική µορφή. Επίσης, πρέπει να χρησιµοποιηθεί ένα φύλλο εργασίας για την καταγραφή των εισροών και των εκροών της κάθε διεργασίας του διαγράµµατος ροής.

6 Η λίστα ελέγχου και το φύλλο εργασίας είναι πολύτιµα εργαλεία για την εξακρίβωση της πληρότητας, της ακρίβειας και της συνοχής των δεδοµένων. 3) Συλλογή δεδοµένων. Στο 3 ο βήµα, γίνεται η συµπλήρωση του διαγράµµατος ροής και του φύλλου εργασίας µε αριθµητικά δεδοµένα. Αυτή η διαδικασία είναι αρκετά πολύπλοκη, επειδή κάποια δεδοµένα είναι δύσκολο ή αδύνατο να συλλεχθούν. Επιπλέον, τα διαθέσιµα δεδοµένα, ίσως είναι δύσκολο να µετατραπούν στη λειτουργική µονάδα που επιλέχθηκε. Για το λόγο αυτό, ίσως πρέπει να τροποποιηθούν τα όρια του συστήµατος ή τα κριτήρια ποιότητας των δεδοµένων της µελέτης. Η τροποποίηση αυτή, πρέπει να βασίζεται στα δεδοµένα που είναι ήδη διαθέσιµα. Η διαδικασία αυτή πραγµατοποιείται συνήθως, για τα περισσότερα συστήµατα εκτίµησης του κύκλου ζωής. Η συλλογή των αριθµητικών δεδοµένων περιλαµβάνει έρευνα, αναζήτηση στο διαδίκτυο και επαφή µε ειδικούς. Με αυτό τον συνδυασµό συλλέγεται µεγάλη ποσότητα δεδοµένων. Για τη φύλαξη και την επεξεργασία των δεδοµένων χρειάζεται µια βάση δεδοµένων ή ένα φύλλο εργασίας. Για να µην κινδυνεύει η φύλαξη και η επεξεργασία των δεδοµένων από προχειρότητα, είναι προτιµότερο να χρησιµοποιηθεί ένα έτοιµο εµπορικό λογισµικό πακέτο για την εκτίµηση του κύκλου ζωής. 4) Εκτίµηση και τεκµηρίωση των αποτελεσµάτων. Στο σηµείο αυτό έχει ολοκληρωθεί η συλλογή και η οργάνωση των δεδοµένων σε κάποια µορφή, οπότε θα πρέπει τώρα να γίνει επαλήθευση της αξιοπιστίας των αποτελεσµάτων. Η ακρίβεια των αποτελεσµάτων πρέπει να συµβαδίζει µε τα αποτελέσµατα που είχαν οριστεί ως στόχος της µελέτης κατά τη διάρκεια της φάσης του προσδιορισµού του σκοπού και του στόχου της µελέτης. Η εκτίµηση της ακρίβειας των αποτελεσµάτων της απογραφής του κύκλου ζωής πριν από την εκτίµηση των επιδράσεων του κύκλου ζωής (Life Cycle Impact Assessment, LCIA), εξοικονοµεί χρήµα και χρόνο. Στην αντίθετη περίπτωση, εάν δηλαδή διαπιστωθεί αργότερα ότι η ακρίβεια των αποτελεσµάτων δεν είναι ικανοποιητική, θα πρέπει να επαναληφθεί η διαδικασία της εκτίµησης της ακρίβειας. Εξαιτίας της ποικιλίας της ποιότητας των δεδοµένων της απογραφής του κύκλου ζωής, είναι απαραίτητο να διεξάγεται ανάλυση ευαισθησίας για να διαπιστωθούν η ποικιλοµορφία και η αβεβαιότητα των δεδοµένων, καθώς και τα κενά των δεδοµένων που επηρεάζουν τα τελικά συµπεράσµατα της µελέτης. Η ανάλυση ευαισθησίας είναι µέρος του σταδίου βελτίωσης της διαδικασίας της εκτίµησης του κύκλου ζωής. Η διαδικασία της απογραφής περιλαµβάνει και τον καταµερισµό των περιβαλλοντικών επιβαρύνσεων, ειδικά σε συστήµατα µε πολλαπλά στάδια, όπως είναι τα συστήµατα που παράγουν συµπροϊόντα, τα συστήµατα διαχείρισης αποβλήτων και ανακύκλωσης. Ο καταµερισµός είναι η διαδικασία κατά την οποία αποδίδονται σε κάθε διεργασία του συστήµατος, οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις που προκαλεί. Το αποτέλεσµα της απογραφής του κύκλου ζωής είναι µια λίστα, η οποία περιέχει τις ποσότητες των ρύπων που ελευθερώθηκαν στο περιβάλλον και τις ποσότητες ενέργειας και υλικών που καταναλώθηκαν. Οι πληροφορίες µπορούν να διαχωριστούν µε βάση το στάδιο του κύκλου ζωής, του µέσου στο οποίο ελευθερώθηκαν οι ρύποι (αέρας, νερό, έδαφος), µιας συγκεκριµένης διεργασίας ή οποιουδήποτε συνδυασµού αυτών. Στάδιο 3:Αξιολόγηση των επιπτώσεων του κύκλου ζωής (LCIA) Η εκτίµηση των επιπτώσεων του κύκλου ζωής είναι το στάδιο της εκτίµησης του κύκλου ζωής, στο οποίο γίνεται η εκτίµηση των επιπτώσεων στην ανθρώπινη υγεία και στο περιβάλλον από τις περιβαλλοντικές πηγές και τις εκροές, που διερευνώνται κατά την

7 διάρκεια του σταδίου της απογραφής του κύκλου ζωής (LCI). Η διαδικασία της αξιολόγησης των επιπτώσεων του κύκλου ζωής προωθεί µια συστηµατική διαδικασία για την κατάταξη και τον χαρακτηρισµό αυτών των τύπων των περιβαλλοντικών επιπτώσεων Το βήµα αυτό κρίνεται απαραίτητο, διότι παρόλο που µπορούµε να µάθουµε πολλά για µια διαδικασία από την µελέτη της καταγραφής των δεδοµένων κύκλου ζωής, η διαδικασία αξιολόγησης των επιπτώσεων του κύκλου ζωής παρέχει µια πιο ακριβή βάση για να κάνουµε συγκρίσεις. ζωής: Τα βήµατα της LCIA Τα παρακάτω βήµατα συµπεριλαµβάνονται στην εκτίµηση των επιπτώσεων κύκλου 1) Συλλογή και καθορισµός των κατηγοριών των επιπτώσεων: Το πρώτο βήµα σε µία διαδικασία αξιολόγησης των επιπτώσεων του κύκλου ζωής είναι να επιλεγούν οι κατηγορίες επιπτώσεων που θα εξεταστούν ως τµήµατα της γενικής αξιολόγησης των επιπτώσεων του κύκλου ζωής (π.χ. φαινόµενο του θερµοκηπίου, επίδραση στην παράκτια χλωρίδα και πανίδα, οικοτοξικότητα). 1. Κατάταξη: Σηµειώνονται τα αποτελέσµατα της αξιολόγησης των επιπτώσεων του κύκλου ζωής στις κατηγορίες των επιπτώσεων (π.χ. επίδραση των εκποµπών του CO 2 στην παγκόσµια θερµοκρασία). Υπάρχουν δύο τρόποι να τοποθετηθούν στις πολλαπλές κατηγορίες φορτίου τα αποτελέσµατα της απογραφής του κύκλου ζωής. Διάθεση µια αντιπροσωπευτικής µερίδας των αποτελεσµάτων της απογραφής του κύκλου ζωής στις κατηγορίες των επιπτώσεων στις οποίες συµβάλλουν. Ταξινόµηση των αποτελεσµάτων της απογραφής του κύκλου ζωής σε όλες τις κατηγορίες επιπτώσεων στις οποίες συµβάλλουν. 2. Χαρακτηρισµός : Ο χαρακτηρισµός επιπτώσεων χρησιµοποιεί παράγοντες µετατροπής βασισµένους σε επιστηµονικά δεδοµένα, που τους αποκαλεί παράγοντες χαρακτηρισµού, για να µετατρέψει και να συνδυάσει τα αποτελέσµατα της απογραφής του κύκλου ζωής σε αντιπροσωπευτικούς δείκτες επιπτώσεων στην ανθρώπινη και οικολογική υγεία. Οι παράγοντες χαρακτηρισµού συνήθως αναφέρονται ως παράγοντες ισοδυναµίας. Ο χαρακτηρισµός παρέχει έναν τρόπο να συγκριθούν άµεσα τα αποτελέσµατα της α- πογραφής του κύκλου ζωής µέσα σε κάθε κατηγορία επιπτώσεων. Με άλλα λόγια οι παράγοντες χαρακτηρισµού εκφράζουν διαφορετική απόγραφή εισροών στους άµεσα συγκρίσιµους δείκτες επιπτώσεων. Παραδείγµατος χάριν, ο χαρακτηρισµός θα περιέχει µια εκτίµηση της σχετικής επίγειας τοξικότητας µεταξύ µόλυβδου, χρωµίου, και ψευδάργυρο. 3.Κανονικοποίηση: Εκφράζει τις πιθανές επιπτώσεις µε τρόπους που µπορούν να συγκριθούν (π.χ. συγκρίνει τις επιπτώσεις που προκαλούν στην παγκόσµια θερµοκρασία το CO 2 και το CH 4 ). 4.Οµαδοποίηση: Ταξινόµηση των δεικτών (π.χ. ταξινόµηση των δεικτών κατά θέση: τοπικός, περιφερειακός, παγκόσµιος). Ταξινόµηση των δεικτών ανάλογα µε τα χαρακτηριστικά τους, όπως οι εκποµπές (π.χ. εκποµπές στον αέρα και στο νερό) ή ανάλογα µε τη γεωγραφική τους θέση (π.χ. τοπικοί, περιφερειακοί και παγκόσµιοι).

8 Ταξινόµηση των δεικτών, βάση ενός συστήµατος ταξινόµησης όπως υψηλής, χαµηλής ή µεσαίας προτεραιότητας. Ταξινόµηση µε βάση την αξία επιλογής. 5.Στάθµιση : Υπογραµµίζει τις σηµαντικότερες πιθανές επιπτώσεις και περιλαµβάνει τις ακόλουθες δραστηριότητες: Προσδιορισµός των τιµών συµµετοχής. Καθοριστικά βάρη που τοποθετούνται στις επιπτώσεις. Εφαρµογή των βαρών στους δείκτες επιπτώσεων. 6.Αξιολόγηση και έκθεση των αποτελεσµάτων της αξιολόγησης των επιπτώσεων του κύκλου ζωής: Σε αυτό το βήµα γίνεται καλύτερη κατανόηση της αξιοπιστίας των αποτελεσµάτων της LCIA. Το αποτέλεσµα της αξιολόγησης των επιπτώσεων του κύκλου ζωής είναι µια λίστα που δείχνει τις σχετικές διαφορές στις δυνατές περιβαλλοντικές επιπτώσεις για κάθε επιλογή. Για παράδειγµα, η διαδικασία αξιολόγησης των επιπτώσεων του κύκλου ζωής µπορεί να καθορίσει ποια προϊόντα/διαδικασίες προκαλούν περισσότερα αέρια θερµοκηπίου ή µπορούν δυναµικά να προκαλέσουν σηµαντικές βλάβες στη θαλάσσια ζωή. Στάδιο 4: Ερµηνεία των αποτελεσµάτων του κύκλου ζωής Η ερµηνεία των αποτελεσµάτων του κύκλου ζωής, είναι µια συστηµατική τεχνική για την ταυτοποίηση, τον ποσοτικό προσδιορισµό, τον έλεγχο και την εκτίµηση των αποτελεσµάτων που προέκυψαν από την απογραφή του κύκλου ζωής (LCI) και από την αξιολόγηση των επιπτώσεων του κύκλου ζωής (LCIA). Επιπλέον, συνδέει όλα τα αποτελέσµατα µεταξύ τους. Η ερµηνεία των αποτελεσµάτων του κύκλου ζωής, είναι η τελευταία φάση της εκτίµησης του κύκλου ζωής. Τα βήµατα της ερµηνείας των αποτελεσµάτων του κύκλου ζωής είναι τα εξής: 1) Προσδιορισµός των σηµαντικότερων περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Το βήµα αυτό περιλαµβάνει την ανασκόπηση των πληροφοριών που συλλέχθηκαν στις τρεις πρώτες φάσεις της εκτίµησης του κύκλου ζωής. Η ανασκόπηση πραγµατοποιείται για να προσδιοριστούν τα δεδοµένα που συµβάλλουν περισσότερο στα αποτελέσµατα της απογραφής του κύκλου ζωής (LCI) και της αξιολόγησης των επιδράσεων του κύκλου ζωής (LCIA) για οποιοδήποτε προϊόν, λειτουργία ή διεργασία. 2) Αποτίµηση της πληρότητας, της ευαισθησίας και της συνοχής των δεδοµένων. Το βήµα της εκτίµησης της φάσης της ερµηνείας των αποτελεσµάτων προσδιορίζει το όριο εµπιστοσύνης και αξιοπιστίας των αποτελεσµάτων του LCA. Η εκτίµηση πραγµατοποιείται ακολουθώντας τις παρακάτω διαδικασίες: Έλεγχος πληρότητας. Εξετάζεται η πληρότητα της µελέτης. Έλεγχος ευαισθησίας. Γίνεται εκτίµηση των δεδοµένων που επηρεάζουν περισσότερο τα αποτελέσµατα της µελέτης. Έλεγχος συνέπειας. Εκτιµάται η συνέπεια στην οριοθέτηση του συστήµατος, στη συλλογή δεδοµένων, στην εισαγωγή υποθέσεων και στον καθορισµό των επιδράσεων της κάθε εναλλακτικής διεργασίας. 3) Εξαγωγή αποτελεσµάτων. Ο αντικειµενικός σκοπός αυτού του σταδίου είναι η ερµηνεία των αποτελεσµάτων της εκτίµησης των επιπτώσεων του κύκλου ζωής και ο προσδιορισµός του προϊόντος /διαδικασίας που έχει τις λιγότερες συνολικές επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον.

9 Όταν πλέον έχει ολοκληρωθεί η εκτίµηση του κύκλου ζωής, τα υλικά πρέπει να καταγράφονται σε µία κατανοητή έκθεση αποτελεσµάτων µε καθαρό και οργανωµένο τρόπο. Στην αναφορά παρατίθενται τα αποτελέσµατα, τα δεδοµένα, οι µέθοδοι, οι υποθέσεις και οι περιορισµοί µε αρκετές λεπτοµέρειες, που επιτρέπουν στον αναγνώστη να κατανοήσει την πολυπλοκότητα της εργασίας. Παραδείγµατα[5, 6, 7] Η εκτίµηση του κύκλου ζωής ενός προϊόντος, µιας διεργασίας ή µιας δραστηριότητας εκτιµά ποιο προϊόν ή ποια µέθοδος έχει τις λιγότερες περιβαλλοντικές επιπτώσεις και τις λιγότερες απαιτήσεις ενέργειας. Κάποια από τα προϊόντα στα οποία έχει εφαρµοστεί η εκτίµηση του κύκλου ζωής είναι το χαρτί, το γυαλί, το ξύλο, διάφορα µέταλλα, απορρυπαντικά, το ελαιόλαδο, το ψωµί κ.α. Παρακάτω, παρουσιάζεται µια εφαρµογή της εκτίµησης του κύκλου ζωής στο παρθένο ελαιόλαδο που πραγµατοποιήθηκε στο πανεπιστήµιο του Μπάρι, στην Ιταλία. Σκοπός της µελέτης ήταν να γίνει σύγκριση του οργανικού και του συµβατικού τρόπου παραγωγής του ελαιολάδου. Τα αποτελέσµατα της µελέτης έδειξαν πως ο συµβατικός τρόπος παραγωγής ελαιολάδου έχει µικρότερο κόστος και λιγότερες περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Στη συνέχεια, παρουσιάζεται µια εφαρµογή της εκτίµησης του κύκλου ζωής στο ψωµί, που πραγµατοποιήθηκε στο ινστιτούτο ενέργειας της Γερµανίας. Κατά τη διάρκεια της µελέτης, πραγµατοποιήθηκε παραγωγή ενός κιλού ψωµιού µε οκτώ διαφορετικούς τρόπους. Πραγµατοποιήθηκαν δύο τρόποι παραγωγής σοδειάς (οργανικός, συµβατικός), δύο διαφορετικές τεχνολογίες αλέσµατος (βιοµηχανική, οικιακή) και τρεις τεχνολογίες ψησίµατος (εργοστάσιο, φούρνος, οικιακός φούρνος). Τελικά, διαπιστώθηκε πως η ιδανικότερη µέθοδος για την παραγωγή του ψωµιού, µε τις λιγότερες απαιτήσεις ενέργειας και το µικρότερο κόστος ήταν: Οργανικός τρόπος παραγωγής σοδειάς

10 Βιοµηχανικός τρόπος αλέσµατος Βιοµηχανικός τρόπος ψησίµατος. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Το LCA είναι ένα ισχυρό περιβαλλοντικό εργαλείο που επιτρέπει την εκτίµηση της περιβαλλοντικής συµπεριφοράς ενός προϊόντος η µιας διεργασίας σε όλα τα στάδια του κύκλου ζωής του/της. Η συµµετοχή της εκτίµησης του κύκλου ζωής στη διαδικασία λήψης αποφάσεων εξασφαλίζει την κατανόηση των επιπτώσεων στην ανθρώπινη υγεία και στο περιβάλλον, που συνήθως δεν λαµβανόταν υπόψη κατά την επιλογή ενός προϊόντος ή µιας διαδικασίας. Αυτή η πολύτιµη πληροφορία παρέχει ένα τρόπο εκτίµησης και απολογισµού όλων των επιπτώσεων που έχουν οι αποφάσεις και ιδιαίτερα αυτές που λαµβάνουν χώρα έξω από το χώρο που επηρεάζεται άµεσα από την επιλογή του εκάστοτε προϊόντος ή διαδικασίας. Η εκτίµηση του κύκλου ζωής είναι ένα εργαλείο για την καλύτερη πληροφόρηση αυτών που λαµβάνουν τις αποφάσεις και πρέπει να περιλαµβάνεται µαζί µε άλλα κριτήρια όπως το κόστος και η εκτέλεση, ώστε να παρθεί µια καλά ζυγισµένη απόφαση. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ [1] Azapagic A. (1999), Life Cycle Assessment and its application to process selection, design and optimisation, Chemical Εngineering Journal, 73, [2] Allan Astrup Jensen,Leif Hoffman, Birgitte T. Møller,Anders Schmidt, dk-teknik Energy & Environment, Denmark Kim Christiansen Sophus Berendsen A/S Denmark John ElkingtonFranceska van Dijk SustainAbility, A guide to approaches, experiencesand information sources, Life Cycle Assessment, (LCA), Environmental Issues Series 6, United Kingdom, August [3] James Clark & Duncan Macquarrie, Handbook of Green Chemistry & Technology, 2002, 5, 62. [4] U.S. Environmental Protection Agency and Science Applications International Corporation, LCAccess - LCA 101, Mary Ann Curran, National Risk Management Research Laboratory, Cincinnati, Ohio, [5] [6] [7]http://questor.qub.ac.uk/webpages/whatwedo/researchgroups/environmentalmodelling/lc a/qcindex.html

Εκτίµηση κύκλου Ζωής (LCA)

Εκτίµηση κύκλου Ζωής (LCA) 1 Περίληψη Η παρούσα εργασία πραγµατεύεται ένα εργαλείο που ονοµάζεται εκτίµηση κύκλου ζωής (LCA), που οι πρώτες µελέτες σχετικά µε αυτό χρονολογούνται γύρω στη δεκαετία του 70. Μια σχετικά σύγχρονη µέθοδος

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική αξιολόγηση κύκλου ζωής μιας φιάλης κρασιού

Περιβαλλοντική αξιολόγηση κύκλου ζωής μιας φιάλης κρασιού Περιβαλλοντική αξιολόγηση κύκλου ζωής μιας φιάλης κρασιού Κων/νος νος Αμπελιώτης Επικ. Καθηγητής, Τμ. Οικιακής Οικονομίας Οικολογίας Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Περιεχόμενα Η έννοια του κύκλου ζωής Ο ρόλος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ Ε Φ Α Ρ Μ Ο Γ Η Σ Τ Η Ν Γ Ε Ω Ρ Γ Ι Α : Ε Ν Ε Ρ Γ Ε Ι Α Κ Ε Σ Κ Α Λ Λ Ι Ε Ρ Γ Ε Ι Ε Σ & Κ Α Τ Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Ε Δ Α Φ Ο Υ Σ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ Ε Φ Α Ρ Μ Ο Γ Η Σ Τ Η Ν Γ Ε Ω Ρ Γ Ι Α : Ε Ν Ε Ρ Γ Ε Ι Α Κ Ε Σ Κ Α Λ Λ Ι Ε Ρ Γ Ε Ι Ε Σ & Κ Α Τ Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Ε Δ Α Φ Ο Υ Σ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ Ε Φ Α Ρ Μ Ο Γ Η Σ Τ Η Ν Γ Ε Ω Ρ Γ Ι Α : Ε Ν Ε Ρ Γ Ε Ι Α Κ Ε Σ Κ Α Λ Λ Ι Ε Ρ Γ Ε Ι Ε Σ & Κ Α Τ Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Ε Δ Α Φ Ο Υ Σ Γεωργία Νέα ΚΑΠ: -εφαρμογή υποχρεωτικών μέτρων «Πολλαπλή Συμμόρφωση»

Διαβάστε περισσότερα

ες πράσινο ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας Τμήμα Βιομηχανικού Σχεδιασμού Εργαστήριο C www.c3.teiwm.gr 14/12/20112011

ες πράσινο ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας Τμήμα Βιομηχανικού Σχεδιασμού Εργαστήριο C www.c3.teiwm.gr 14/12/20112011 Εργαλεία και μεθοδολογίυ σχεδιασμού συσκευασιών ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας Τμήμα Βιομηχανικού Σχεδιασμού Εργαστήριο C 3 www.c3.teiwm.gr 1 Αειφορία Περιεχόμενα Εργαλεία πράσινου σχεδιασμού Αξιολόγηση κύκλου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Κυρίες και Κύριοι, Η στροφή στην οικολογία εμφανίζεται σήμερα σαν μία νέα τάση, απόρροια της απομάκρυνσης του ανθρώπου από το φυσικό του περιβάλλον. Συγκεκριμένα ο τομέας

Διαβάστε περισσότερα

LIFE+ Environment Policy and Governance Environmental Policy Support Tool for Recycling in Islands - REPT

LIFE+ Environment Policy and Governance Environmental Policy Support Tool for Recycling in Islands - REPT LIFE+ Environment Policy and Governance Environmental Policy Support Tool for Recycling in Islands - REPT Identification of Constraints and Obstacles Greek Executive Summary Nicosia, 2010 Action 5 Nicolaides

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΑΘΟΡΙΣΤΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΕΙΩΣΗΣ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΕΝΟΣ ΚΤΙΡΙΟΥ ΣΤΗΝ ΕΚΠΟΜΠΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΡΥΠΩΝ. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ (LIFE CYCLE ASSESMENT) ΣΕ ΚΤΙΡΙΑ. ΞΑΝΘΑΚΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Πολ. Μηχανικός,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ ΟΜΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΣΚΥΡΟ ΕΜΑΤΟΣ ΣΤΟΝ ΚΤΙΡΙΟ ΟΜΙΚΟ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟ

ΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ ΟΜΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΣΚΥΡΟ ΕΜΑΤΟΣ ΣΤΟΝ ΚΤΙΡΙΟ ΟΜΙΚΟ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟ ΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ ΟΜΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΣΚΥΡΟ ΕΜΑΤΟΣ ΣΤΟΝ ΚΤΙΡΙΟ ΟΜΙΚΟ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟ Σ.Κ Μυλωνάς Τµήµα Πολιτικών Μηχανικών, Πολυτεχνική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΙΑΡΚΕΙΑ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ ΗΛΙΑΚΩΝ ΘΕΡΜΟΣΙΦΩΝΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΙΑΡΚΕΙΑ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ ΗΛΙΑΚΩΝ ΘΕΡΜΟΣΙΦΩΝΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΙΑΡΚΕΙΑ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ ΗΛΙΑΚΩΝ ΘΕΡΜΟΣΙΦΩΝΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Γ. Μαρτινόπουλος, M. Ekhrawat, Γ. Τσιλιγκιρίδης Τµήµα Μηχανολόγων Μηχανικών, Πολυτεχνική Σχολή,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ ΩΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΛΗΨΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ ΩΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΛΗΨΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ ΩΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΛΗΨΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ M. Αβρααμίδης, Ν. Κυθραιώτου και Δ. Φάττα * Εργαστήριο Μηχανικής Περιβάλλοντος ΓΑΙΑ, Τμήμα Πολιτικών

Διαβάστε περισσότερα

Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;»

Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;» Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;» Λέξεις κλειδιά: Απορρίμματα, ανακύκλωση, ρύπανση, υγεία, προστασία περιβάλλοντος, ΧΥΤΥ, ΧΑΔΑ Εισαγωγή Απόβλητα ένα επίκαιρο ζήτημα, που αποτελεί διαχρονικά

Διαβάστε περισσότερα

Δ. Κουρκούμπας, Γ. Θεοπούλου, Π. Γραμμέλης, Σ. Καρέλλας

Δ. Κουρκούμπας, Γ. Θεοπούλου, Π. Γραμμέλης, Σ. Καρέλλας Chemical Process and Energy Resources Institute Centre for Research and Technology Hellas ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΠΡΟΔΙΑΛΕΓΜΕΝΟΥ ΟΡΓΑΝΙΚΟΥ ΚΛΑΣΜΑΤΟΣ ΣΕ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΝΗΣΙ Σάββατο 1 Δεκεμβρίου 2012

Διαβάστε περισσότερα

H µέθοδος της Αποτίµησης (Ανάλυσης) Κύκλου Ζωής (LCA)

H µέθοδος της Αποτίµησης (Ανάλυσης) Κύκλου Ζωής (LCA) H µέθοδος της Αποτίµησης (Ανάλυσης) Κύκλου Ζωής (LCA) Σύνοψη Η LCA (Life Cycle Assessment) είναι µια τυποποιηµένη µέθοδος η οποία επιτρέπει την ολοκληρωµένη καταγραφή, ποσοτικοποίηση και αξιολόγηση των

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ξέφρενη ανάπτυξη της τεχνολογίας την τελευταία πεντηκονταετία είχε και έχει σαν επακόλουθο εκτεταµένες οικολογικές καταστροφές που προέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό

02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό Κεφάλαιο 02-04 σελ. 1 02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό Όπως επισημάνθηκε στο κεφάλαιο 01-04, η πρώτη ύλη για τα «ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας είναι μη επικίνδυνα απόβλητα, κυρίως παραγόμενα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΛΛΙΚΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΥΛΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΛΛΙΚΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΥΛΩΝ ΜΑΡΤΙΟΣ-ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2004 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 1 ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΛΛΙΚΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΥΛΩΝ LIFE CYCLE ASSESSMENT APPLICATION TO MINERALS AND METALS Η. NTOYNH Μ. ΤΑΞΙΑΡΧΟΥ Ι. ΠΑΣΠΑΛΙΑΡΗΣ Ε.Μ.Π.,

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1-

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1- ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα Πως οι μικρές εμπορικές επιχειρήσεις επηρεάζουν το περιβάλλον και πως μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΔΙAΧΕIΡΙΣΗ ΑΣΤΙΚΩΝ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ» Του φοιτητή Κασαπιάν Αρτίν Αρ. Μητρώου: 2000.05.0042 Επιβλέπων Καθηγητής Παλαιολόγος Ευάγγελος

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων 2η Ηµερίδα για την Ελληνική Πλατφόρµα για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων στο πλαίσιο των στόχων της Πλατφόρµας για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας

Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας Οι Πράσινες Δημόσιες Συμβάσεις (GPP/ΠΔΣ) αποτελούν προαιρετικό μέσο. Το παρόν έγγραφο παρέχει τα κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ, τα οποία έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Μετάβαση στις νέες εκδόσεις

Μετάβαση στις νέες εκδόσεις Μετάβαση στις νέες εκδόσεις Η προσέγγιση της TÜV AUSTRIA HELLAS Μαρία Αγαπητού Αναπληρώτρια Διευθύντρια Διεύθυνσης Πιστοποίησης Συστημάτων και Προϊόντων Οκτώβριος 2014 Θα μπορούσαμε να συγχαρούμε τους

Διαβάστε περισσότερα

Το περιβάλλον ως σύστηµα

Το περιβάλλον ως σύστηµα Το περιβάλλον ως σύστηµα Σύστηµα : ηιδέατουστηθεώρησητουκόσµου Το σύστηµα αποτελεί θεµελιώδη έννοια γύρω από την οποία οργανώνεται ο τρόπος θεώρησης του κόσµου και των φαινοµένων που συντελούνται µέσα

Διαβάστε περισσότερα

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών»

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Πέμπτη 4 Δεκεμβρίου 2014 «Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Αποτελεσματική Παρακολούθηση και Αξιολόγηση της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών Νίκος Παπαδάτος, Μέλος & τ. Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική ιαχείριση σε ξενοδοχειακές µονάδες

Περιβαλλοντική ιαχείριση σε ξενοδοχειακές µονάδες Περιβαλλοντική ιαχείριση σε ξενοδοχειακές µονάδες Συστήµατα διαχείρισης, εξοικονόµησης και αειφορίας Περιβαλλοντική διαχείριση και ξενοδοχειακές µονάδες Από στοιχεία των τελευταίων 20 ετών, το κόστος ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Όλοι νοιαζόμαστε, όλοι συμμετέχουμε Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;»

ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Όλοι νοιαζόμαστε, όλοι συμμετέχουμε Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;» Λέξεις κλειδιά: Απορρίμματα, ανακύκλωση, ρύπανση, υγεία, προστασία περιβάλλοντος, ΧΥΤΥ, ΧΑΔΑ Εισαγωγή Απόβλητα ένα επίκαιρο ζήτημα, που αποτελεί διαχρονικά ένα κρίσιμο περιβαλλοντικό, κοινωνικό και οικονομικό

Διαβάστε περισσότερα

Climate Change & Business Opportunities

Climate Change & Business Opportunities Climate Change & Business Opportunities Μαβίκα Ηλιού Senior Manager Εργασίες Green Banking Σοφία Φραντζή Μονάδα Περιβάλλοντος Αθήνα, 17.12.2013 Τράπεζα Πειραιώς, Κλιματική Αλλαγή και Περιβάλλον Τράπεζα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ 1. Η ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ 203. Η προσέγγιση εστιάζει στις χαρακτηριστικές ιδιότητες της καινοτοµικής επιχείρησης και όλα τα χαρακτηριστικά των δραστηριοτήτων καινοτοµίας και

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις από τον οικιακό χώρο

Οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις από τον οικιακό χώρο Οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις από τον οικιακό χώρο Κ. Αμπελιώτης, Λέκτορας Τμ. Οικιακής Οικονομίας και Οικολογίας Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Οι επιβαρύνσεις συνοπτικά Κατανάλωση φυσικών πόρων Ρύπανση Στην

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικές απόψεις της παροχής ενέργειας στις χηµικές αντιδράσεις.

Περιβαλλοντικές απόψεις της παροχής ενέργειας στις χηµικές αντιδράσεις. Περιβαλλοντικές απόψεις της παροχής ενέργειας στις χηµικές αντιδράσεις. Περίληψη Η επιβάρυνση του περιβάλλοντος που προκαλείται από την παροχή ηλεκτρικής ή θερµικής ενέργειας είναι ιδιαίτερα σηµαντική.

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική μηχανική

Περιβαλλοντική μηχανική Περιβαλλοντική μηχανική 2 Εισαγωγή στην Περιβαλλοντική μηχανική Enve-Lab Enve-Lab, 2015 1 Environmental Μεγάλης κλίμακας περιβαλλοντικά προβλήματα Παγκόσμια κλιματική αλλαγή Όξινη βροχή Μείωση στρατοσφαιρικού

Διαβάστε περισσότερα

SIEMENS TELE INDUSTRY SA ECO DESIGN

SIEMENS TELE INDUSTRY SA ECO DESIGN SIEMENS in the Balkans SIEMENS TELE INDUSTRY SA Regional Offices/ Representatives THESSALONIKI ALBANIA FYROM CYPRUS ARMENIA Albania FYROM Production Sites Greece Siemens Tele Industry SA Software center

Διαβάστε περισσότερα

Συνολικός Χάρτης Πόλης

Συνολικός Χάρτης Πόλης Στα πλαίσια εφαρµογής της οδηγίας 2002/49/ΕΚ, για την αντιµετώπιση των σοβαρών περιβαλλοντικών προβληµάτων που αντιµετωπίζουν οι πόλεις, εξαιτίας του οδικού Θορύβου, µε σοβαρές επιπτώσεις στην ανθρώπινη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΟΜΠΕΣ CO 2 ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΑΠΟ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΕΚΠΟΜΠΕΣ CO 2 ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΑΠΟ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ CO 2 ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΑΠΟ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Γιάννης Βουρδουµπάς Μελετητής-Σύµβουλος Μηχανικός Ελ. Βενιζέλου 107 Β 73132 Χανιά, Κρήτης e-mail: gboyrd@tee.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το πρόβληµα των εκποµπών

Διαβάστε περισσότερα

Εναλλακτική διαχείριση στερεών απορριμμάτων. Αδαμάντιος Σκορδίλης Δρ Χημικός Μηχανικός

Εναλλακτική διαχείριση στερεών απορριμμάτων. Αδαμάντιος Σκορδίλης Δρ Χημικός Μηχανικός 1 Εναλλακτική διαχείριση στερεών απορριμμάτων Αδαμάντιος Σκορδίλης Δρ Χημικός Μηχανικός Η διαχείριση των στερεών απορριμμάτων αποτελεί ένα σύνθετο πρόβλημα, δεν είναι μόνο περιβαλλοντικό, αλλά πολιτικό,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ Leonardo da Vinci Leonardo Project: A EUROPEAN OBSERVATORY ON THE USE OF ICT-SUPPORTED LIFE LONG LEARNING BY SMES, MICRO-ENTERPRISES AND THE SELF-EMPLOYED IN RURAL AREAS ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΣΕ ΚΤΙΡΙΑ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΣΕ ΚΤΙΡΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΣΕ ΚΤΙΡΙΑ Η GREEN EVOLUTION Α.Ε. δραστηριοποιείται στους τοµείς του Περιβάλλοντος, της Ενέργειας και της Οικονοµίας Άνθρακα. Προσφέρει ολοκληρωµένες εξειδικευµένες

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές Έρευνας. Εισήγηση 10 η Κατασκευή Ερωτηματολογίων

Τεχνικές Έρευνας. Εισήγηση 10 η Κατασκευή Ερωτηματολογίων Τεχνικές Έρευνας Ε. Ζέτου Ε εξάμηνο 2010-2011 Εισήγηση 10 η Κατασκευή Ερωτηματολογίων ΣΚΟΠΟΣ Η συγκεκριμένη εισήγηση έχει σαν σκοπό να δώσει τις απαραίτητες γνώσεις στο/στη φοιτητή/τρια για τον τρόπο διεξαγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση σύγχρονων εργαλείων περιβαλλοντικής και ενεργειακής αξιολόγησης: H περίπτωση της καλλιέργειας της φιστικιάς στην Αίγινα

Χρήση σύγχρονων εργαλείων περιβαλλοντικής και ενεργειακής αξιολόγησης: H περίπτωση της καλλιέργειας της φιστικιάς στην Αίγινα AGROSTRAT Ημερίδα, 20 Σεπτεμβρίου 2014, Αίγινα Χρήση σύγχρονων εργαλείων περιβαλλοντικής και ενεργειακής αξιολόγησης: H περίπτωση της καλλιέργειας της φιστικιάς στην Αίγινα Καθ. Κ. Κομνίτσας Δρ. Γ. Μπάρτζας

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοδοτικά Προγράμματα για την Ενέργεια

Χρηματοδοτικά Προγράμματα για την Ενέργεια Χρηματοδοτικά Προγράμματα για την Ενέργεια Ανθή Χαραλάμπους Διευθύντρια Ενεργειακό Γραφείο Κυπρίων Πολιτών - Cyprus Energy Agency - 7 ο Πρόγραμμα Πλαίσιο Για την έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη 2007-2013

Διαβάστε περισσότερα

ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων

ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων Το «Σύµφωνο των ηµάρχων» αποτελεί µία φιλόδοξη πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δίνοντας το προβάδισµα σε πρωτοπόρους δήµους της Ευρώπης να αµβλύνουν

Διαβάστε περισσότερα

Π3.1 ΣΧΕΔΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

Π3.1 ΣΧΕΔΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Π3.1 ΣΧΕΔΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Αριθμός Έκδοσης: ΕΚΕΤΑ ΙΜΕΤ ΕΜ Β 2014 13 Παραδοτέο ΙΜΕΤ Τίτλος Έργου: «Ολοκληρωμένο σύστημα για την ασφαλή μεταφορά μαθητών» Συγγραφέας: Δρ. Μαρία Μορφουλάκη Κορνηλία Μαρία ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ,

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πατρών Πολυτεχνική σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών Ακαδημαϊκό Έτος 2007-20082008 Μάθημα: Οικονομία Περιβάλλοντος για Οικονομολόγους Διδάσκων:Σκούρας Δημήτριος ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

«Εισαγωγή στα Συστήµατα ιαχείρισης: Ποιότητα Περιβάλλον Ασφάλεια Τροφίµων»

«Εισαγωγή στα Συστήµατα ιαχείρισης: Ποιότητα Περιβάλλον Ασφάλεια Τροφίµων» «Εισαγωγή στα Συστήµατα ιαχείρισης: Ποιότητα Περιβάλλον Ασφάλεια Τροφίµων» ρ. Ευάγγελος Ευµορφόπουλος, Επιθεωρητής του ΕΦΕΤ, Επιστηµονικός Συνεργάτης του ΤΕΙ Αθηνών Σε ένα ανταγωνιστικό παγκόσµιο περιβάλλον,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο LEED και το Commissioning. Εθελοντικά συστήματα βαθμονόμησης κτιρίων και ιαδικασίες Λειτουργικής Παραλαβής Συστημάτων

Εισαγωγή στο LEED και το Commissioning. Εθελοντικά συστήματα βαθμονόμησης κτιρίων και ιαδικασίες Λειτουργικής Παραλαβής Συστημάτων Εισαγωγή στο LEED και το Commissioning. Εθελοντικά συστήματα βαθμονόμησης κτιρίων και ιαδικασίες Λειτουργικής Παραλαβής Συστημάτων Παρασκευόπουλος Βασίλης Μηχανολόγος Μηχανικός ΕΜΠ, P.E., ASHRAE Accredited

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΙΚΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΙΚΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΙΚΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ήµητρα Τζουρµακλιώτου Επίκουρος Καθηγήτρια. Π. Θ., Τµ. Πολ. Μηχ., Εργ. Μετ. Κατ. Ξάνθη, Ελλάδα e-mail: dimitratz@gmail.com Μαριάννα Νάρη Υποψήφια ιδάκτορας. Π.

Διαβάστε περισσότερα

Balanced Scorecard ως σύστημα μέτρησης απόδοσης

Balanced Scorecard ως σύστημα μέτρησης απόδοσης Balanced Scorecard Η ΜΕΘΟΔΟΣ BALANCED SCORECARD Όπως είναι γνωστό οι εταιρείες αντιµετωπίζουν πολλά εµπόδια στην ανάπτυξη συστηµάτων µέτρησης επίδοσης τα οποία πραγµατικά µετρούν τα κατάλληλα µεγέθη. Αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Ενθάρρυνση για την έναρξη των Πράσινων ηµόσιων Συµβάσεων

Ενθάρρυνση για την έναρξη των Πράσινων ηµόσιων Συµβάσεων Ενθάρρυνση για την έναρξη των Πράσινων ηµόσιων Συµβάσεων ηµήτρης Γιάκος Περιβαλλοντολόγος, MSc Τι είναι οι Πράσινες ηµόσιες Συµβάσεις Ο όρος πράσινες ή οικολογικές δηµόσιες συµβάσεις αναφέρεται στη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ---------------------------------------------------------- 3

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ---------------------------------------------------------- 3 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Ο ΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΈΡΓΟ ΕΠΕ 3.4.9. ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2003 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ----------------------------------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικός σχεδιασμός προς ένα ουδέτερο ισοζύγιο άνθρακα στον τομέα των τουριστικών καταλυμάτων CARBONTOUR

Στρατηγικός σχεδιασμός προς ένα ουδέτερο ισοζύγιο άνθρακα στον τομέα των τουριστικών καταλυμάτων CARBONTOUR LIFE09 ENV/GR/000297 Στρατηγικός σχεδιασμός προς ένα ουδέτερο ισοζύγιο άνθρακα στον τομέα των τουριστικών καταλυμάτων CARBONTOUR ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ 1.1: Καταγραφή και αξιολόγηση της υφιστάμενης κατάστασης σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ: ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΚΡΙ-ΚΡΙ ΑΒΕΕ

ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ: ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΚΡΙ-ΚΡΙ ΑΒΕΕ «Οι καλοί άνθρωποι δε χρειάζονται νόμους για να ενεργούν υπεύθυνα, ενώ οι κακοί άνθρωποι θα βρουν τρόπους για να τους παρακάμψουν» ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ: ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΚΡΙ-ΚΡΙ ΑΒΕΕ Βληκίδου Χρυσαφένια

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ!

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ: Η ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΑΞΙΑ ΠΟΥ ΜΟΙΡΑΖΕΤΑΙ - Μια εταιρία δεν μπορεί να θεωρείται «πράσινη» αν δεν

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένος Βιοκλιματικός Σχεδιασμός Κτιρίων με στόχο τη βέλτιστη Ενεργειακή και Περιβαλλοντική Απόδοση

Ολοκληρωμένος Βιοκλιματικός Σχεδιασμός Κτιρίων με στόχο τη βέλτιστη Ενεργειακή και Περιβαλλοντική Απόδοση Ολοκληρωμένος Βιοκλιματικός Σχεδιασμός Κτιρίων με στόχο τη βέλτιστη Ενεργειακή και Περιβαλλοντική Απόδοση Θεώνη Καρλέση Φυσικός Περιβάλλοντος Ομάδα Μελετών Κτιριακού Παριβάλλοντος, Πανεπιστήμιο Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Κόστους Κύκλου Ζωής

Ανάλυση Κόστους Κύκλου Ζωής Ανάλυση Κόστους Κύκλου Ζωής ρ Γ. Γιαννακίδης Εισαγωγή Στόχοι και Οφέλη Ανάλυση Κόστους Κύκλου Ζωής Life Cycle Cost Analysis - LCCA Μέθοδος οικονοµικής σύγκρισης εναλλακτικών επενδύσεων που βασίζεται στο

Διαβάστε περισσότερα

1.1. ΟΜΑΔΑ Α. Στις παρακάτω ερωτήσεις να σημειώσετε το χαρακτηρισμό Σ (σωστό) ή Λ (λάθος).

1.1. ΟΜΑΔΑ Α. Στις παρακάτω ερωτήσεις να σημειώσετε το χαρακτηρισμό Σ (σωστό) ή Λ (λάθος). ΑΘ. ΧΑΡΙΤΩΝΙΔΗΣ : ΑΟΘ για ΕΠΑΛ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1Ο : ΒΑΣΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ 1.1. ΟΜΑΔΑ Α 1.1.1. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ ΛΑΘΟΥΣ Στις παρακάτω ερωτήσεις να σημειώσετε το χαρακτηρισμό Σ (σωστό) ή Λ (λάθος).

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ Έρευνα μάρκετινγκ Τιμολόγηση Ανάπτυξη νέων προϊόντων ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Τμηματοποίηση της αγοράς Κανάλια

Διαβάστε περισσότερα

Νέο Ευρωπαϊκό Πρότυπο ενεργειακής απόδοσης EN50598-2

Νέο Ευρωπαϊκό Πρότυπο ενεργειακής απόδοσης EN50598-2 Νέο Ευρωπαϊκό Πρότυπο ενεργειακής απόδοσης EN50598-2 Πώς μπορείτε να επωφεληθείτε Η εξοικονόμηση ενέργειας στην βιομηχανική παραγωγή αποτελεί θέμα ιδιαίτερης αξίας. Βασική επιδίωξη και πρωταρχικός στόχος

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός προϊόντων με σύστημα CAD και πράσινη εφοδιαστική

Σχεδιασμός προϊόντων με σύστημα CAD και πράσινη εφοδιαστική Σχεδιασμός προϊόντων με σύστημα CAD και πράσινη εφοδιαστική 1 Νικόλαος Ευκολίδης, 2 Γεωργία Ψυχογιού, 3 Άννα Τσιόκα, 4 Παναγιώτης Κυράτσης Τμήμα Βιομηχανικού Σχεδιασμού, ΤΕΙ υτ. Μακεδονίας 1 nefko@teikoz.gr,

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Αυτοαξιολόγησης EFQM Ο ΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑΣ ΑΥΤΟΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ EFQM ΣΤΙΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ

Οδηγός Αυτοαξιολόγησης EFQM Ο ΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑΣ ΑΥΤΟΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ EFQM ΣΤΙΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ Ο ΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑΣ ΑΥΤΟΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ EFQM ΣΤΙΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 3 2. Η ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ EFQM ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΑΥΤΟΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ... 4 3. Η ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΣΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σύστηµα ιαπίστευσης Α.Ε. 761/2001 (EMAS)

Εθνικό Σύστηµα ιαπίστευσης Α.Ε. 761/2001 (EMAS) ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ Ο ΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗ 1. ΦΟΡΕΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΤΑ ISO/IEC GUIDE 66 2. ΦΟΡΕΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ISO 50001. Συστήματα Διαχείρισης της Ενέργειας. Improving performance, reducing risk

ISO 50001. Συστήματα Διαχείρισης της Ενέργειας. Improving performance, reducing risk ISO 50001 Συστήματα Διαχείρισης της Ενέργειας Improving performance, reducing risk Ενέργεια... Όλες οι μορφές εμπορικώς διαθέσιμης ενέργειας, συμπεριλαμβανομένης της ηλεκτρικής ενέργειας, του φυσικού αερίου

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία, Τεχνικές και Θεωρία για Οικονοµοτεχνικές Μελέτες. Πρόλογος 9 Ο Σκοπός αυτού του βιβλίου 11

Μεθοδολογία, Τεχνικές και Θεωρία για Οικονοµοτεχνικές Μελέτες. Πρόλογος 9 Ο Σκοπός αυτού του βιβλίου 11 Μεθοδολογία, Τεχνικές και Θεωρία για Οικονοµοτεχνικές Μελέτες Πρόλογος 9 Ο Σκοπός αυτού του βιβλίου 11 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Οικονοµοτεχνικές Μελέτες ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Επιχειρηµατικότητα και Νέες Επιχειρηµατικές ραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση κύκλου ζωής. Environmental Engineering Laboratory

Ανάλυση κύκλου ζωής. Environmental Engineering Laboratory Ανάλυση κύκλου ζωής 14. Ανάλυση κύκλου ζωής Enve-Lab Enve-Lab, 2015 1 Συστήματα λήψης απόφασης Βασικές παράμετροι Μοντέλα δεδομένων Μοντέλα βάσης Μοντέλα ελέγχου Guariso, 1989 14. Ανάλυση κύκλου ζωής Enve-Lab

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση των πιλοτικών δράσεων πρόληψης των αποβλήτων στην περιοχή Ηρακλείου, Κρήτης (ΕΣΔΑΚ)

Έκθεση των πιλοτικών δράσεων πρόληψης των αποβλήτων στην περιοχή Ηρακλείου, Κρήτης (ΕΣΔΑΚ) Έκθεση των πιλοτικών δράσεων πρόληψης των αποβλήτων στην περιοχή Ηρακλείου, Κρήτης (ΕΣΔΑΚ) Έκθεση παραδοτέο / Δράση 5 Έργο WASPTool «Ανάπτυξη και Επίδειξη ενός Εργαλείου Υποστήριξης της Πρόληψης Αποβλήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΤΟΥ ΧΑΡΤΙΟΥ ;

ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΤΟΥ ΧΑΡΤΙΟΥ ; ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ Ορισμός: Είναι η διαδικασία με την οποία επαναχρησιμοποιείται εν μέρει ή ολικά οτιδήποτε αποτελεί έμμεσα ή άμεσα αποτέλεσμα της ανθρώπινης δραστηριότητας και το οποίο στην μορφή που είναι δεν

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 10.2: Εργαλεία χρονοπρογραμματισμού των δραστηριοτήτων.

Εκπαιδευτική Μονάδα 10.2: Εργαλεία χρονοπρογραμματισμού των δραστηριοτήτων. Εκπαιδευτική Μονάδα 10.2: Εργαλεία χρονοπρογραμματισμού των δραστηριοτήτων. Στην προηγούμενη Εκπαιδευτική Μονάδα παρουσιάστηκαν ορισμένα χρήσιμα παραδείγματα διαδεδομένων εργαλείων για τον χρονοπρογραμματισμό

Διαβάστε περισσότερα

Ακολουθεί το πρότυπό µας, το οποίο ελπίζουµε να βρείτε χρήσιµο. ΟΙΚΙΑΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ

Ακολουθεί το πρότυπό µας, το οποίο ελπίζουµε να βρείτε χρήσιµο. ΟΙΚΙΑΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Προτάσεις του WWF Ελλάς για το περιεχόµενο του Εθνικού Σχεδίου ράσης Ενεργειακής Απόδοσης σύµφωνα µε την Οδηγία 2006/32/ΕΚ για την ενεργειακή απόδοση κατά την τελική χρήση και τις ενεργειακές υπηρεσίες

Διαβάστε περισσότερα

Είναι μια καταγραφή/υπολογισμός των ποσοτήτων

Είναι μια καταγραφή/υπολογισμός των ποσοτήτων Απογραφές Εκπομπών: α) Γενικά, β) Ειδικά για τις ανάγκες απογραφής CO 2 σε αστική περιοχή Θεόδωρος Ζαχαριάδης Τμήμα Επιστήμης & Τεχνολογίας Περιβάλλοντος Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου τηλ. 25 002304,

Διαβάστε περισσότερα

Carbon footprint ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ TERRA NOVA

Carbon footprint ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ TERRA NOVA Carbon footprint ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ TERRA NOVA Ανδρέας Σωτηρόπουλος, Περιβαλλοντολόγος, MSc. Ωκεανογραφίας Ρούλα Χανδρινού, Περιβαλλοντολόγος, MSc.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΚΥΚΛΟΣ ΖΩΗΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ: ΜΕΛΕΤΗ ΔΥΟ ΝΕΩΝ ΤΥΠΩΝ ΣΚΥΡΟΔΕΜΑΤΟΣ ΜΕ ΑΝΑΚΥΚΛΩΜΕΝΕΣ ΙΝΕΣ ΚΑΙ ΚΑΟΥΤΣΟΥΚ ΠΟΥ ΠΡΟΚΥΠΤΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΠΡΟΟΙΜΙΟ Η Στρατηγική της Περιφέρειας Πελοποννήσου για την ολοκληρωμένη διαχείριση των στερεών αποβλήτων στοχεύει αφενός στην υλοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Φιλίππου Εμμανουήλ, 18/6/2014 9:03 πμ. 18/6/2014 9:03 πμ. Φιλίππου Εμμανουήλ, 18/6/2014 9:03 πμ. 18/6/2014 9:03 πμ

Φιλίππου Εμμανουήλ, 18/6/2014 9:03 πμ. 18/6/2014 9:03 πμ. Φιλίππου Εμμανουήλ, 18/6/2014 9:03 πμ. 18/6/2014 9:03 πμ 1 Αρχή 1η: Ανάλυση των πιθανών κινδύνων Αναλυτικός προσδιορισμός των πιθανών κίνδυνων που σχετίζονται με όλα τα στάδια της παραγωγικής διαδικασίας των τροφίμων από την αρχή μέχρι την ολοκλήρωση της-συγκομιδή

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ. Εργασία των μαθητριών: Μπουδαλάκη Κλεοπάτρα, Λιολιοσίδου Χριστίνα, Υψηλοπούλου Δέσποινα.

ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ. Εργασία των μαθητριών: Μπουδαλάκη Κλεοπάτρα, Λιολιοσίδου Χριστίνα, Υψηλοπούλου Δέσποινα. ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Εργασία των μαθητριών: Μπουδαλάκη Κλεοπάτρα, Λιολιοσίδου Χριστίνα, Υψηλοπούλου Δέσποινα. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Το φυσικό αέριο είναι: Το φυσικό αέριο είναι ένα φυσικό προϊόν που βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ

ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ 1 Ποιότητα και Ποιοτικός Έλεγχος Ο όρος «ποιότητα» συχνά χρησιµοποιείται χωρίς την πραγµατική της έννοια. ηλαδή δεν προσδιορίζεται αν το προϊόν στο οποίο αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

Πακέτο εργαλείων του έργου «OPTIMES»

Πακέτο εργαλείων του έργου «OPTIMES» Πακέτο εργαλείων του έργου «OPTIMES» Περιεχόμενα 1/ Περιβαλλοντική κατάσταση ανά περιοχή... 2 2/ Ευρωπαϊκοί και εθνικοί κανονισμοί... 2 2.1 Ευρωπαϊκοί κανονισμοί... 2 2.1.1 Διαχείριση των αποβλήτων...

Διαβάστε περισσότερα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα Προστατεύει από τα Απόβλητα Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» 2007-2013 Το ΕΠΠΕΡΑΑ ενισχύει την Ολοκληρωμένη Διαχείριση Αποβλήτων βελτιώνει την Ποιότητα

Διαβάστε περισσότερα

MARE (ECO/10/277237) Δρ. Χρ. Καραβασίλης Τεχνικός Δ/ντης CYCLON

MARE (ECO/10/277237) Δρ. Χρ. Καραβασίλης Τεχνικός Δ/ντης CYCLON «Market Promotion and Development of Eco- Processes for Waste Oils and Petroleum Residues» «Ανάπτυξη και ανάδειξη οικολογικών διεργασιών για την επεξεργασία πετρελαιοειδών αποβλήτων και καταλοίπων» MARE

Διαβάστε περισσότερα

Ο δευτερογενής τομέας παραγωγής, η βιομηχανία, παράγει την ηλεκτρική ενέργεια και τα καύσιμα που χρησιμοποιούμε. Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ διακρίνεται σε

Ο δευτερογενής τομέας παραγωγής, η βιομηχανία, παράγει την ηλεκτρική ενέργεια και τα καύσιμα που χρησιμοποιούμε. Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ διακρίνεται σε στον κόσμο Οι κινήσεις της Ευρώπης για «πράσινη» ενέργεια Χρειαζόμαστε ενέργεια για όλους τους τομείς παραγωγής, για να μαγειρέψουμε το φαγητό μας, να φωταγωγήσουμε τα σπίτια, τις επιχειρήσεις και τα σχολεία,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ: ΚΑΘΑΡΟΤΕΡΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΙΑ ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ: ΚΑΘΑΡΟΤΕΡΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΙΑ ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ: ΚΑΘΑΡΟΤΕΡΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΙΑ ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ Η συγκεκριµένη µελέτη περίπτωσης καθαρότερης παραγωγής πραγµατοποιήθηκε σε Γαλακτοκοµείο των Κάτω Χωρών. Παρουσιάζει ένα παράδειγµα

Διαβάστε περισσότερα

Η σοφή εκμετάλλευση των σκουπιδιών: η Ε.Ε. και η διαχείριση των απορριμμάτων

Η σοφή εκμετάλλευση των σκουπιδιών: η Ε.Ε. και η διαχείριση των απορριμμάτων στον κόσμο Η σοφή εκμετάλλευση των σκουπιδιών: η Ε.Ε. και η διαχείριση των απορριμμάτων Πηγές: Eurostat (SBS), Being wise with waste: the EU s approach to waste management (European Union 2010) Στο κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές τεχνικές στατιστικού ελέγχου ποιότητας

Βασικές τεχνικές στατιστικού ελέγχου ποιότητας Βασικές τεχνικές στατιστικού ελέγχου ποιότητας ειγµατοληψία αποδοχής, µε τη λήψη αντιπροσωπευτικών δειγµάτων σύµφωνα µε την στατιστική θεωρία της δειγµατοληψίας. ιαγράµµατα ελέγχου, όπου τα αποτελέσµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ISO. Διαχείριση της Ποιότητας των Υπηρεσιών Φύλαξης

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ISO. Διαχείριση της Ποιότητας των Υπηρεσιών Φύλαξης C H A M P I O N Α Ν Α Τ Ο Λ Η ΑΕ Π Α Ρ Ο Χ Η Υ Π Η Ρ Ε Σ Ι Ω Ν Α Σ Φ Α Λ Ε Ι Α Σ Κ Α Θ Α Ρ Ι Ο Τ Η Τ Α Σ Ε Μ Π Ο Ρ Ι Α Π Α Ν Τ Ο Σ Ε Ι Δ Ο Υ Σ ΑΓ. ΕΛΕΟΥΣΗΣ 2, ΑΓΙΑ ΒΑΡΒΑΡΑ Τ.Κ. 12351 ΤΗΛ:2105451114 FAX:2105624401

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 23 04 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης ΕΠΠΕΡΑΑ «Το

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων

Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων Φ ο ρ έ α ς υ λ ο π ο ί η σ η ς Ν Ο Ι Κ Ο Κ Υ Ρ Ι Α Άξονες παρέμβασης Α. Κτιριακές υποδομές Β. Μεταφορές Γ. Ύ δρευση και διαχείριση λυμάτων Δ. Δ ιαχείριση αστικών στερεών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΙΓ' ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΙΓ' ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΙΓ' ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΕΛΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΜΕΣΩ ΔΕΙΚΤΩΝ Επιβλέπων: Αθ.Δελαπάσχος

Διαβάστε περισσότερα

Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας

Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας Έκθεση της ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ (Photovoltaic Technology Research Advisory Council, PV-TRAC). ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η

Διαβάστε περισσότερα

Στο πλαίσιο της διαχείρισης χαρτοφυλακίων ΟΣΕΚΑ, οι εντολές που δίνονται για λογαριασµό των υπό διαχείριση ΟΣΕΚΑ δεν οµαδοποιούνται µε εντολές που

Στο πλαίσιο της διαχείρισης χαρτοφυλακίων ΟΣΕΚΑ, οι εντολές που δίνονται για λογαριασµό των υπό διαχείριση ΟΣΕΚΑ δεν οµαδοποιούνται µε εντολές που 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Eurobank Asset Management Α.Ε..Α.Κ. (εφεξής: Εταιρεία ) έχει θεσπίσει και εφαρµόζει την παρούσα πολιτική που της επιτρέπει να εξυπηρετεί µε τον καλύτερο δυνατό τρόπο τα συµφέροντα των πελατών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΦΑΡΜΟΓΖ ΤΣΖΜΑΣΟ HACCP ΣΖΝ ΔΛΛΖΝΗΚΖ ΒΗΟΜΖΥΑΝΗΑ ΕΑΥΑΡΖ ΚΑΗ ΑΝΑΛΤΖ ΚΟΣΟΤ ΔΦΑΡΜΟΓΖ ΣΟΤ. Μπξηψ Υαηδεαλησλίνπ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΖ ΔΡΔΤΝΖΣΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ

ΔΦΑΡΜΟΓΖ ΤΣΖΜΑΣΟ HACCP ΣΖΝ ΔΛΛΖΝΗΚΖ ΒΗΟΜΖΥΑΝΗΑ ΕΑΥΑΡΖ ΚΑΗ ΑΝΑΛΤΖ ΚΟΣΟΤ ΔΦΑΡΜΟΓΖ ΣΟΤ. Μπξηψ Υαηδεαλησλίνπ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΖ ΔΡΔΤΝΖΣΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ ΓΔΧΠΟΝΗΚΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΑΘΖΝΧΝ ΣΜΖΜΑ ΑΓΡΟΣΗΚΖ ΟΗΚΟΝΟΜΗΑ ΚΑΗ ΑΝΑΠΣΤΞΖ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ ΟΡΓΑΝΩΖ ΚΑΗ ΓΗΟΗΚΖΖ ΔΠΗΥΔΗΡΖΔΩΝ ΣΡΟΦΗΜΩΝ & ΓΔΩΡΓΗΑ ΤΝΔΡΓΑΕΟΜΔΝΟ ΣΜΖΜΑ: ΔΠΗΣΖΜΖ & ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΑ ΣΡΟΦΗΜΧΝ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΖ

Διαβάστε περισσότερα

Εξοικονόμησης Ενέργειας

Εξοικονόμησης Ενέργειας Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας Πράσινη Επιχειρηματικότητα στον τομέα της Ενέργειας Γ. Βουγιουκλάκης Υπ. Τμήματος Ανάπτυξης Αγοράς ΚΑΠΕ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝ.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Νίκος Μίτλεττον Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ιωσηφίνα

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας 1. Πίνακας προτεινόμενων πτυχιακών εργασιών για το χειμερινό εξάμηνο 2012-13. Αριθμός σπουδαστών

Πίνακας 1. Πίνακας προτεινόμενων πτυχιακών εργασιών για το χειμερινό εξάμηνο 2012-13. Αριθμός σπουδαστών Πίνακας. Πίνακας προτεινόμενων πτυχιακών εργασιών για το χειμερινό εξάμηνο 0-3 ΤΜΗΜΑ: ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Α/Α Τίτλος θέματος Μέλος Ε.Π Σύντομη περιγραφή Διακόπτες δικτύων ισχύος 3 4 5 Μηχανικά χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013.

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013. Είναι Πράγματι οι Γερμανοί Φτωχότεροι από τους Έλληνες, in DEEP ANALYSIS Ενέργεια Παγκόσμιες Ενεργειακές Ανάγκες της Περιόδου 2010-2040 του Ιωάννη Γατσίδα και της Θεοδώρας Νικολετοπούλου in DEEP ANALYSIS

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή HACCP στη Βιομηχανία Εμφιάλωσης Νερού

Εφαρμογή HACCP στη Βιομηχανία Εμφιάλωσης Νερού Εφαρμογή HACCP στη Βιομηχανία Εμφιάλωσης Νερού Μ.Α. Ευστρατίου Τμήμα Επιστημών της Θάλασσας Πανεπιστήμιο Αιγαίου Τι είναι HACCP; Προβλήματα Υδατογενείς λοιμώξεις Ασφάλεια Διακίνησης Τροφίμων κατά μήκος

Διαβάστε περισσότερα

Εξοικονόμηση Ενέργειας σε Κτίρια με χρήση Συστημάτων Ελέγχου

Εξοικονόμηση Ενέργειας σε Κτίρια με χρήση Συστημάτων Ελέγχου Αρθρο προς δημοσίευση στο τεύχος 32 του περιοδικού «Περιβάλλον 21» Εξοικονόμηση Ενέργειας σε Κτίρια με χρήση Συστημάτων Ελέγχου Δρ. Ηλίας Σωφρόνης, Μηχ/γος Μηχ/κος, Thelcon ΕΠΕ (www.thelcon.gr) Η ανάγκη

Διαβάστε περισσότερα

Διαμορφώνοντας τις προτεραιότητες του Τομέα «Περιβάλλον Βιώσιμη Ανάπτυξη» στη Νέα Προγραμματική Περίοδο

Διαμορφώνοντας τις προτεραιότητες του Τομέα «Περιβάλλον Βιώσιμη Ανάπτυξη» στη Νέα Προγραμματική Περίοδο Διαμορφώνοντας τις προτεραιότητες του Τομέα «Περιβάλλον Βιώσιμη Ανάπτυξη» στη Νέα Προγραμματική Περίοδο ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΓΓΕΤ 22 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2014 (Δρ. Α. ΓΥΠΑΚΗΣ, ΣΤΕΛΕΧΟΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πολυτεχνείο Κρήτης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος. Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών Ινστιτούτο Αστικής & Αγροτικής Kοινωνιολογίας Ομάδα Περιβάλλοντος

Πολυτεχνείο Κρήτης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος. Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών Ινστιτούτο Αστικής & Αγροτικής Kοινωνιολογίας Ομάδα Περιβάλλοντος Ερευνητιικό Έργο MIRAGE (Mediiterranean Intermiittent Riiver ManAGEment) Διιαχείίριιση Ποταμών Διιαλείίπουσας Ροής στη Μεσόγειιο Πολυτεχνείο Κρήτης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή Η παιδική παχυσαρκία έχει φτάσει σε επίπεδα επιδημίας στις μέρες μας. Μαστίζει παιδιά από μικρές ηλικίες μέχρι και σε εφήβους. Συντείνουν αρκετοί παράγοντες που ένα παιδί γίνεται παχύσαρκο

Διαβάστε περισσότερα

Π4.2.1 ΣΧΕΔΙΟ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ

Π4.2.1 ΣΧΕΔΙΟ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ Π4.2.1 ΣΧΕΔΙΟ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ Αριθμός Έκδοσης: ΕΚΕΤΑ ΙΜΕΤ ΕΜ Β 2013 9 Παραδοτέο ΙΜΕΤ Τίτλος Έργου: «Ολοκληρωμένο σύστημα για την ασφαλή μεταφορά μαθητών» Συγγραφέας: Δρ. Μαρία Μορφουλάκη ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, ΜΑΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ηµιουργία εγχειριδίου για τη «ΒΙΟΕΞΥΓΙΑΝΣΗ ΧΩΡΩΝ ΙΑΘΕΣΗΣ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ» (& διοργάνωση ηµερίδας)

ηµιουργία εγχειριδίου για τη «ΒΙΟΕΞΥΓΙΑΝΣΗ ΧΩΡΩΝ ΙΑΘΕΣΗΣ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ» (& διοργάνωση ηµερίδας) Εισήγηση της Μόνιµης Επιστηµονικής Επιτροπής Περιβάλλοντος ΤΕΕ/ΤΑΚ για την παράλληλη εκδήλωση των ΜΕΠ των περιφερειακών τµηµάτων ηµιουργία εγχειριδίου για τη «ΒΙΟΕΞΥΓΙΑΝΣΗ ΧΩΡΩΝ ΙΑΘΕΣΗΣ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ» (&

Διαβάστε περισσότερα

Διπλωματική Εργασία. Μελέτη των μηχανικών ιδιοτήτων των stents που χρησιμοποιούνται στην Ιατρική. Αντωνίου Φάνης

Διπλωματική Εργασία. Μελέτη των μηχανικών ιδιοτήτων των stents που χρησιμοποιούνται στην Ιατρική. Αντωνίου Φάνης Διπλωματική Εργασία Μελέτη των μηχανικών ιδιοτήτων των stents που χρησιμοποιούνται στην Ιατρική Αντωνίου Φάνης Επιβλέπουσες: Θεοδώρα Παπαδοπούλου, Ομότιμη Καθηγήτρια ΕΜΠ Ζάννη-Βλαστού Ρόζα, Καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα