ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ (LCA) ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΝΟΣ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΠΡΑΣΙΝΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ (LCA) ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΝΟΣ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΠΡΑΣΙΝΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ"

Transcript

1 ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ (LCA) ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΝΟΣ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΠΡΑΣΙΝΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Α. Μαρούλης, Κ. Χατζηαντωνίου, Γ. Μάντζου, Π. Μπενέτου, Α.Η. Χαρίτου Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο, Τµήµα Χηµείας, Θεσσαλονίκης, Ελλάς ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα εργασία παρουσιάζεται ένα σηµαντικό εργαλείο της πράσινης χηµείας, η εκτίµηση κύκλου ζωής (Life Cycle Assessment, LCA). Οι πρώτες σχετικές µελέτες τοποθετούνται στη δεκαετία του 70. H LCA είναι µια σχετικά σύγχρονη και ακόµα υπό εξέλιξη µέθοδος, που δηµιουργήθηκε για να συµβάλλει στην πρόληψη ή ακόµα και στην εξάλειψη των περιβαλλοντικών προβληµάτων που δηµιουργούνται κατά την παραγωγή των προϊόντων. Η εκτίµηση κύκλου ζωής είναι µια µελέτη, που όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται, εξετάζει ένα προϊόν από τον «λίκνο έως τον τάφο», δηλαδή από την συλλογή πρώτων υλών για την παραγωγή ενός προϊόντος, έως την τελική διάθεση και απόθεση των αποβλήτων. Η εκτίµηση κύκλου ζωής επιτρέπει την αποτίµηση όλων των περιβαλλοντικών προβληµάτων που απορρέουν απ όλα τα στάδια ζωής ενός προϊόντος. Η LCA περιλαµβάνει τέσσερα στάδια. Κατά το πρώτο στάδιο, που ονοµάζεται προσδιορισµός του σκοπού και του στόχου, προσδιορίζονται τα όρια του συστήµατος και οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις από την διαδικασία. Στο δεύτερο στάδιο, που είναι η απογραφή, προσδιορίζεται και ποσοτικοποιείται η ενέργεια, τα απόβλητα και τα υλικά που χρησιµοποιούνται. Στη συνέχεια, στο τρίτο στάδιο, που λέγεται εκτίµηση των επιπτώσεων, εκτιµούνται οι επιπτώσεις στον άνθρωπο και στο περιβάλλον. Τελικά στο τέταρτο στάδιο, που ονοµάζεται ερµηνεία των αποτελεσµάτων, πραγµατεύεται την αποτίµηση των αποτελεσµάτων και την εκτίµηση των επιπτώσεων. Η ανάλυση έχει ως στόχο την επιλογή του κατάλληλου προϊόντος και της καλύτερης και λιγότερο βλαβερής διαδικασίας για το περιβάλλον, ώστε τελικά να καταλήγει αυτό στην απόκτηση του οικολογικού σήµατος, eco label. Λέξεις κλειδιά: Εκτίµηση κύκλου ζωής, LCA, Περιβαλλοντική διαχείριση. ABSTRACT In this article, one of the major environmental management tools, Life Cycle Assessment (LCA), is described. LCA is a relatively new method that was developed aiming the prevention or even the extinction of the environmental impacts of a product, process or activity throughout their entire life of it. LCA is a process from cradle to grave, which includes the procedure from collecting raw materials to the disposal of wastes. This method enables the estimation of the environmental impacts resulting from the various stages of the product etc. Life Cycle assessment consists of four stages. At the first stage, the goal and scope definition, the boundaries and the environmental impacts are determined. At the second stage, the inventory analysis, the energy, the waste and the processed materials are designated and quantified. At the third stage, the impact assessment and the

2 consequences upon man and environment are evaluated. At the last stage which is the life cycle interpretation, the obtained results are evaluated in terms of recommending possible measures for improving the environmental behavior of the product, process or activity. Overall, aim of LCA is to choose the proper and less uphill product, process or activity for the environment, and can lead to the eco label of the product. Keywords: Life cycle assessment, LCA, Environmental management. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στα πλαίσια µιας φιλικής προς το περιβάλλον πολιτικής από πολλές βιοµηχανίες χρησιµοποιούνται διάφορα εργαλεία περιβαλλοντικής διαχείρισης. Ένα τέτοιο εργαλείο είναι και η εκτίµηση του κύκλου ζωής (Life Cycle Assessment, LCA). Οι πρώτες µελέτες σχετικά µε την εκτίµηση του κύκλου ζωής ενός προϊόντος χρονολογούνται στα τέλη της δεκαετίας του 60 και στις αρχές της δεκαετίας του 70 και επικεντρώνονται σε ζητήµατα όπως η απόδοση της ενέργειας, η κατανάλωση των πρώτων υλών και έως ένα βαθµό στη διάθεση των αποβλήτων. Κατά τα µέσα της δεκαετίας του 80 και στις αρχές της δεκαετίας του 90 εκδηλώθηκε ένα πραγµατικό ενδιαφέρον για την εκτίµηση του κύκλου ζωής από ένα µεγάλο µέρος των βιοµηχανιών. Πιο πρόσφατα, ο οργανισµός SETAC στη Β. Αµερική χρηµατοδότησε µελέτες και εργασίες για την ανάπτυξη και την προώθηση του µεγαλύτερου µέρους του πλαισίου εργασίας της διεξαγωγής των σταδίων καταγραφής και εκτίµησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Παρόµοιες προσπάθειες έχουν γίνει και από την SETAC EU και άλλους οργανισµούς όπως η ISO. Ως αποτέλεσµα αυτών των προσπαθειών έχει επιτευχθεί ένα συνολικό πλαίσιο εργασίας και ένας καλός καθορισµός της µεθόδου καταγραφής των περιβαλλοντικών επιβαρύνσεων. Η εκτίµηση του κύκλου είναι η αποτίµηση των επιπτώσεων που απορρέουν από όλα τα σταδία του κύκλου ζωής ενός προϊόντος ή µιας διαδικασίας «από το λίκνο στον τάφο» δηλαδή από την αρχή της σύνθεσης του µέχρι την τελική του διάθεση. Είναι ένα εργαλείο που καθιστά δυνατή την αποτίµηση των συσσωρευτικών επιπτώσεων που απορρέουν από όλα τα στάδια του κύκλου ζωής του προϊόντος. Ο όρος «κύκλος ζωής» αναφέρεται στις κύριες δραστηριότητες της όλης πορείας της διάρκειας ζωής από την παραγωγή του, τη χρησιµοποίηση, την διατήρηση, και την τελική απόθεση, συµπεριλαµβάνοντας και την απόκτηση των πρώτων υλών που απαιτούνται για την παραγωγή του προϊόντος. Η εκτίµηση του κύκλου ζωής είναι µια συστηµατική, σταδιακή προσέγγιση και περιλαµβάνει τέσσερα στάδια: 1.Προσδιορισµός του σκοπού και του στόχου: προσδιορίζεται και περιγράφεται το προϊόν, η διαδικασία ή η δραστηριότητα. Οριοθετείται το πλαίσιο όπου θα διεξαχθεί η µελέτη και προσδιορίζονται τα όρια και οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις που πρέπει να διεξαχθούν κατά τη διάρκεια της µελέτης. 2.Απογραφή του κύκλου ζωής: προσδιορίζεται και ποσοτικοποιείται η ενέργεια, τα απόβλητα, και τα υλικά που χρησιµοποιούνται καθώς και οι απελευθερώσεις στο περιβάλλον (π.χ. αέριες εκποµπές, απόθεση στερεών αποβλήτων, απελευθέρωση υγρών αστικών λυµάτων). 3.Εκτίµηση των επιπτώσεων: Εκτιµούνται οι επιδράσεις στον άνθρωπο και την οικολογία από τη χρησιµοποίηση της ενέργειας, του νερού και των υλικών, καθώς και από τις εκποµπές στο περιβάλλον, που έχουν προσδιοριστεί στη απογραφική ανάλυση. 4.Ερµηνεία των αποτελεσµάτων: αποτίµηση των αποτελεσµάτων της απογραφικής ανάλυσης και της εκτίµησης των επιπτώσεων για την επιλογή του κατάλληλου

3 προϊόντος, διαδικασίας ή υπηρεσίας, µε σαφή κατανόηση της αβεβαιότητας και των υποθέσεων που χρησιµοποιήθηκαν για την εξαγωγή των αποτελεσµάτων [1]. Η εκτίµηση του κύκλου ζωής είναι µια µέθοδος που βοηθάει στην επιλογή του προϊόντος ή της µεθόδου η οποία συµβάλει στο ελάχιστο στις περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Εκτελώντας µια εκτίµηση του κύκλου ζωής οι ερευνητές µπορούν: Να αναπτύσσουν µια σύνθετη αποτίµηση των περιβαλλοντικών συνεπειών που σχετίζονται µε ένα συγκεκριµένο προϊόν. Να πραγµατοποιούν ποσοτικό προσδιορισµό των περιβαλλοντικών εκροών στον αέρα, στο νερό και στο έδαφος σε κάθε στάδιο του κύκλου ζωής και/ή της κυρίας συνεισφέρουσας µεθόδου. Να προσδιορίσουν κάθε σηµαντική µετακίνηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων µεταξύ των σταδίων του κύκλου ζωής και των περιβαλλοντικών µέσων. Να αποτιµήσουν τις επιπτώσεις στον άνθρωπο και στην οικολογία από την κατανάλωση υλικών αγαθών και των εκροών στο περιβάλλον, στα όρια µιας τοπικής κοινωνίας, µιας γεωγραφικής περιοχής και στον κόσµο. Να συγκρίνουν τις επιπτώσεις στην υγεία και στη οικολογία, δύο ή περισσότερων εφάµιλλων προϊόντων /µεθόδων ή να προσδιορίσουν τις επιπτώσεις ενός συγκεκριµένου προϊόντος ή µιας συγκεκριµένης µεθόδου. Να προσδιορίσουν τις επιπτώσεις για ένα ή περισσότερους συγκεκριµένους περιβαλλοντικούς τοµείς όπου υπάρχει ανησυχία. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η περιγραφή των σταδίων του περιβαλλοντικού εργαλείου, εκτίµηση του κύκλου ζωής (LCA) και η ανάδειξη της χρησιµότητάς του στη λήψη αποφάσεων σχετικά µε περιβαλλοντικά θέµατα. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ (LCA) [2,3] Στάδιο 1: Προσδιορισµός του σκοπού και του στόχου. Ο προσδιορισµός του σκοπού και του στόχου είναι το στάδιο της µεθόδου της εκτίµησης του κύκλου ζωής, στο οποίο καθορίζεται ο σκοπός και η µέθοδος που περιλαµβάνει τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις του κύκλου ζωής στη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Σε αυτό το στάδιο, πρέπει να προσδιοριστούν τα παρακάτω αντικείµενα: Ο σκοπός της εργασίας. Ο πρωταρχικός σκοπός είναι να επιλεχθεί το καλύτερο προϊόν, διαδικασία ή υπηρεσία µε τις λιγότερες αρνητικές επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία και στο περιβάλλον. Ο τύπος των πληροφοριών. Ο προσδιορισµός των ερωτήσεων, για τις οποίες ενδιαφέρονται αυτοί που παίρνουν τις αποφάσεις, βοηθάει στον προσδιορισµό των παραµέτρων της µελέτης και των πληροφοριών που πρέπει να συγκεντρωθούν. Ο τρόπος µε τον οποίο θα οργανωθούν τα δεδοµένα. Ποια στάδια του κύκλου ζωής ενός προϊόντος θα περιλαµβάνει η εκτίµηση του κύκλου ζωής. Αυτό εξαρτάται από το σκοπό, την ακρίβεια των αποτελεσµάτων, τον διατιθέµενο χρόνο, τις πηγές Ακρίβεια των δεδοµένων. Καθορίζεται από το που θα παρουσιαστούν τα τελικά αποτελέσµατα, την κρισιµότητα της απόφασης που ληφθεί µε βάση τα αποτελέσµατα της µελέτης, το χρηµατικό ποσό που απαιτείται για την πραγµατοποίηση της. Οι διαδικαστικοί κανόνες για την διεξαγωγή της εργασίας. Είναι σηµαντικό στο στάδιο αυτό να καθοριστούν οι παρακάτω διαδικασίες: Η τεκµηρίωση των υποθέσεων, οι διαδικασίες διασφάλισης της ποιότητας, η υποβολή έκθεσης

4 Στάδιο 2: Απογραφή του κύκλου ζωής (Life Cycle Inventory, LCI) Το δεύτερο βήµα της εκτίµησης του κύκλου ζωής ((LCA) ενός προϊόντος, µιας διεργασίας ή µιας δραστηριότητας είναι η απογραφή του κύκλου ζωής (LCI). Σε αυτό το στάδιο συλλέγονται και οργανώνονται όλα τα δεδοµένα που έχουν σχέση µε την εκτίµηση του κύκλου ζωής. Χωρίς την ύπαρξη του LCI δεν υπάρχει η βάση για την εκτίµηση των περιβαλλοντικών επιδράσεων και των πιθανών βελτιώσεων τους. Το επίπεδο της ακρίβειας και της λεπτοµέρειας των αποτελεσµάτων που συγκεντρώθηκαν, καθορίζουν την πορεία του LCA που θα ακολουθήσει. Σε αυτό το στάδιο ορίζεται επίσης ένα από τα σηµαντικότερα στοιχεία µιας µελέτης LCA που είναι η λειτουργική µονάδα (Functional unit). Η λειτουργική µονάδα είναι ένα ποσοτικό µέτρο και επιτρέπει την ασφαλή σύγκριση προϊόντων ή συστηµάτων στο πλαίσιο της LCA. Παραδείγµατος χάριν, η σύγκριση µεταξύ δύο συσκευασιών για ποτά πρέπει να βασίζεται σε αντίστοιχη µονάδα που µπορεί να είναι η ποσότητα του ποτού που περιέχουν. Εποµένως η λειτουργική µονάδα ορίζεται ως «η ποσότητα της συσκευασίας που απαιτείται για ένα συγκεκριµένο όγκο ποτού». Τα βασικά βήµατα του LCI, σύµφωνα µε την EPA [4], είναι: 1) Ανάπτυξη ενός διαγράµµατος ροής για τη διεργασία που θέλουµε να εκτιµήσουµε. Σε αυτό το στάδιο, το σύστηµα προσδιορίζεται και χαρακτηρίζεται σε µεγαλύτερο βαθµό, προκειµένου να καθοριστούν εντελώς τα δεδοµένα που απαιτούνται. Το σύστηµα ορίζεται ως µια συλλογή από διεργασίες που συνδέονται µεταξύ τους, τόσο υλικά όσο και ενεργειακά (όπως είναι, για παράδειγµα, η διαδικασία παραγωγής του προϊόντος, της µεταφοράς του και η διαδικασία εξόρυξης των καυσίµων), οι οποίες παρουσιάζουν κάποιες καθορισµένες λειτουργίες. Το σύστηµα διαχωρίζεται από το περιβάλλον του µε όρια. Το διάγραµµα ροής είναι ένα εργαλείο, στο οποίο απεικονίζονται όλες οι εισροές και οι εκροές του συστήµατος κατά τη διάρκεια µιας διεργασίας. Το σύστηµα και τα όρια του συστήµατος διαφέρουν σε κάθε εκτίµηση του κύκλου ζωής. Κατά τη διάρκεια της φάσης όπου καθορίστηκε ο στόχος και ο σκοπός της µελέτης, καθορίστηκαν αρχικά τα όρια του συστήµατος, οπότε ξεκαθαρίστηκε τι θα συµπεριληφθεί στη συγκεκριµένη διαδικασία της απογραφή του κύκλου ζωής. Τα όρια αυτά χρησιµοποιούνται και ως όρια του συστήµατος για να κατασκευαστεί το διάγραµµα ροής. Οι διεργασίες που λαµβάνουν χώρα µέσα στο σύστηµα συνδέονται µεταξύ τους και σχηµατίζουν µια ολοκληρωµένη εικόνα των εισροών και των εκροών του συστήµατος. Επίσης, πρέπει να γίνει προσδιορισµός των συµπροϊόντων. Μια διεργασία µπορεί να παράγει περισσότερα από ένα προϊόντα, π.χ. ένα ηλεκτρικό πριόνι το οποίο παρασκευάζει ξύλινες σανίδες και πριονίδι. Θα ήταν άδικο να αποδοθούν στο κύριο προϊόν µόνο οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις των συµπροϊόντων (χρήσιµα) και των παραπροϊόντων (άχρηστα). Θα πρέπει να βρεθεί ένας τρόπος για την αποµάκρυνση µερικών περιβαλλοντικών επιβαρύνσεων από το σύστηµα. Ένα παραπροϊόν µπορεί να βρει κάποια χρήση και να µετατραπεί σε συµπροϊόν. Θα πρέπει να βρεθούν τρόποι αντικατάστασης των συµπροϊόντων και υπολογισµού των επιβαρύνσεών τους και στη συνέχεια να αφαιρεθούν από το σύστηµα. Εάν δεν µπορεί να γίνει τίποτα από τα παραπάνω, τότε θα πρέπει να υπολογιστούν οι επιβαρύνσεις τους µε βάση κάποια κριτήρια, όπως είναι η οικονοµική τους αξία ή µια φυσική τους ιδιότητα, π.χ. βάρος ή ενεργειακό περιεχόµενο.

5 Το σύστηµα χωρίζεται σε υποσυστήµατα, τα οποία συνδέονται µεταξύ τους µε διαγράµµατα ροής. Ανάλογα µε το πόσο ακριβή είναι τα δεδοµένα, τα υποσυστήµατα µπορούν να απεικονίσουν τη συνολική διεργασία ή µια οµάδα διεργασιών. Το κάθε υποσύστηµα περιγράφεται λεπτοµερώς µε τη ροή υλικών, ενέργειας, αέριων εκποµπών, καθώς και υγρών και στερεών αποβλήτων. Σε αυτή τη φάση, εξισορροπούνται όλες οι εισροές και οι εκροές του συστήµατος και εναρµονίζονται τα δεδοµένα για την εκροή του κάθε υποσυστήµατος. Στην αρχή της µελέτης, όπου συλλέγονται τα δεδοµένα για κάποια χρονική περίοδο ανάλογη του συνολικού χρόνου διεξαγωγής της µελέτης για την εκτίµηση του κύκλου ζωής, υπολογίζονται και οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις, όπως είναι η εξάντληση των πρώτων υλών, οι αέριες εκποµπές και τα στερεά απόβλητα. Οι επιβαρύνσεις στη συνέχεια υπολογίζονται για ολόκληρο το σύστηµα και τα αποτελέσµατα τοποθετούνται σε πίνακες και αναπαριστάνονται γραφικά. 2) Ανάπτυξη πλάνου συλλογής δεδοµένων. Κατά τη διάρκεια του προσδιορισµού του σκοπού και του στόχου, καθορίστηκε το απαιτούµενο επίπεδο ακρίβειας των δεδοµένων που θα χρησιµοποιηθούν για την εκτίµηση του κύκλου ζωής ενός προϊόντος ή µιας διαδικασίας. Κατά την επιλογή των πηγών, από τις οποίες θα συλλεχθούν τα δεδοµένα για να ολοκληρωθεί η απογραφή του κύκλου ζωής, η ανάπτυξη πλάνου συλλογής των δεδοµένων για την απογραφή του κύκλου ζωής επισφραγίζει την ποιότητα και την ακρίβεια των δεδοµένων που θα συλλεχθούν. Αρχικά πρέπει να προσδιοριστούν τα κριτήρια ποιότητας των δεδοµένων. Τα κριτήρια ποιότητας των δεδοµένων παρέχουν ένα πλαίσιο για την εξισορρόπηση του χρόνου και των πόρων που θα διατεθούν σε σχέση µε την ποιότητα των δεδοµένων, ώστε να ληφθούν αποφάσεις µε βάση τις επιδράσεις στο περιβάλλον και στην ανθρώπινη υγεία. Τα κριτήρια ποιότητας των δεδοµένων είναι στενά συνδεδεµένα µε τους στόχους της συνολικής µελέτης και εξυπηρετούν δύο βασικούς σκοπούς. Αρχικά, βοηθούν όσους εφαρµόζουν την εκτίµηση του κύκλου ζωής να κατασκευάσουν ένα πλάνο συλλογής δεδοµένων βασισµένο στην ποιότητα των δεδοµένων που απαιτούνται για την ανάλυση και επιπλέον λειτουργούν ως κριτήρια της ποιότητας των δεδοµένων. Έπειτα, πρέπει να προσδιοριστούν οι δείκτες ποιότητας των δεδοµένων. Οι δείκτες ποιότητας των δεδοµένων είναι πρότυπα, µε τα οποία συγκρίνονται τα δεδοµένα που συλλέχθηκαν, προκειµένου να διαπιστωθεί αν επιτεύχθηκε η απαιτούµενη ποιότητά τους. Η συλλογή των δεικτών ποιότητας εξαρτάται από το ποιοι από αυτούς τους δείκτες είναι πιο κατάλληλοι και εφαρµόσιµοι για την εκτίµηση µιας συγκεκριµένης πηγής δεδοµένων. Μερικοί δείκτες είναι η ακρίβεια, η πληρότητα, η αντιπροσωπευτικότητα, η συνέπεια και η επαναληψιµότητα. Στη συνέχεια πρέπει να γίνει κατηγοριοποίηση των δεδοµένων µε βάση την πηγή προέλευσης τους και τον τύπο τους. Για κάθε στάδιο του κύκλου ζωής, µονάδα λειτουργίας ή για κάθε εκροή στο περιβάλλον, καθορίζεται η απαιτούµενη πηγή δεδοµένων, η οποία θα επιφέρει την επιθυµητή ακρίβεια και ποιότητα, προκειµένου να επιτευχθούν οι στόχοι της µελέτης. Κατηγοριοποιώντας τα δεδοµένα µε βάση την πηγή προέλευσης τους και τον τύπο τους πριν τη συλλογή τους, µειώνεται το κόστος και ο χρόνος της διαδικασίας αυτής. Το επόµενο βήµα είναι η ανάπτυξη µιας λίστας ελέγχου για την απογραφή του κύκλου ζωής. Η λίστα ελέγχου βοηθά στη συλλογή των δεδοµένων και στην ανάπτυξη µιας βάσης δεδοµένων για την αποθήκευση τους σε ηλεκτρονική µορφή. Επίσης, πρέπει να χρησιµοποιηθεί ένα φύλλο εργασίας για την καταγραφή των εισροών και των εκροών της κάθε διεργασίας του διαγράµµατος ροής.

6 Η λίστα ελέγχου και το φύλλο εργασίας είναι πολύτιµα εργαλεία για την εξακρίβωση της πληρότητας, της ακρίβειας και της συνοχής των δεδοµένων. 3) Συλλογή δεδοµένων. Στο 3 ο βήµα, γίνεται η συµπλήρωση του διαγράµµατος ροής και του φύλλου εργασίας µε αριθµητικά δεδοµένα. Αυτή η διαδικασία είναι αρκετά πολύπλοκη, επειδή κάποια δεδοµένα είναι δύσκολο ή αδύνατο να συλλεχθούν. Επιπλέον, τα διαθέσιµα δεδοµένα, ίσως είναι δύσκολο να µετατραπούν στη λειτουργική µονάδα που επιλέχθηκε. Για το λόγο αυτό, ίσως πρέπει να τροποποιηθούν τα όρια του συστήµατος ή τα κριτήρια ποιότητας των δεδοµένων της µελέτης. Η τροποποίηση αυτή, πρέπει να βασίζεται στα δεδοµένα που είναι ήδη διαθέσιµα. Η διαδικασία αυτή πραγµατοποιείται συνήθως, για τα περισσότερα συστήµατα εκτίµησης του κύκλου ζωής. Η συλλογή των αριθµητικών δεδοµένων περιλαµβάνει έρευνα, αναζήτηση στο διαδίκτυο και επαφή µε ειδικούς. Με αυτό τον συνδυασµό συλλέγεται µεγάλη ποσότητα δεδοµένων. Για τη φύλαξη και την επεξεργασία των δεδοµένων χρειάζεται µια βάση δεδοµένων ή ένα φύλλο εργασίας. Για να µην κινδυνεύει η φύλαξη και η επεξεργασία των δεδοµένων από προχειρότητα, είναι προτιµότερο να χρησιµοποιηθεί ένα έτοιµο εµπορικό λογισµικό πακέτο για την εκτίµηση του κύκλου ζωής. 4) Εκτίµηση και τεκµηρίωση των αποτελεσµάτων. Στο σηµείο αυτό έχει ολοκληρωθεί η συλλογή και η οργάνωση των δεδοµένων σε κάποια µορφή, οπότε θα πρέπει τώρα να γίνει επαλήθευση της αξιοπιστίας των αποτελεσµάτων. Η ακρίβεια των αποτελεσµάτων πρέπει να συµβαδίζει µε τα αποτελέσµατα που είχαν οριστεί ως στόχος της µελέτης κατά τη διάρκεια της φάσης του προσδιορισµού του σκοπού και του στόχου της µελέτης. Η εκτίµηση της ακρίβειας των αποτελεσµάτων της απογραφής του κύκλου ζωής πριν από την εκτίµηση των επιδράσεων του κύκλου ζωής (Life Cycle Impact Assessment, LCIA), εξοικονοµεί χρήµα και χρόνο. Στην αντίθετη περίπτωση, εάν δηλαδή διαπιστωθεί αργότερα ότι η ακρίβεια των αποτελεσµάτων δεν είναι ικανοποιητική, θα πρέπει να επαναληφθεί η διαδικασία της εκτίµησης της ακρίβειας. Εξαιτίας της ποικιλίας της ποιότητας των δεδοµένων της απογραφής του κύκλου ζωής, είναι απαραίτητο να διεξάγεται ανάλυση ευαισθησίας για να διαπιστωθούν η ποικιλοµορφία και η αβεβαιότητα των δεδοµένων, καθώς και τα κενά των δεδοµένων που επηρεάζουν τα τελικά συµπεράσµατα της µελέτης. Η ανάλυση ευαισθησίας είναι µέρος του σταδίου βελτίωσης της διαδικασίας της εκτίµησης του κύκλου ζωής. Η διαδικασία της απογραφής περιλαµβάνει και τον καταµερισµό των περιβαλλοντικών επιβαρύνσεων, ειδικά σε συστήµατα µε πολλαπλά στάδια, όπως είναι τα συστήµατα που παράγουν συµπροϊόντα, τα συστήµατα διαχείρισης αποβλήτων και ανακύκλωσης. Ο καταµερισµός είναι η διαδικασία κατά την οποία αποδίδονται σε κάθε διεργασία του συστήµατος, οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις που προκαλεί. Το αποτέλεσµα της απογραφής του κύκλου ζωής είναι µια λίστα, η οποία περιέχει τις ποσότητες των ρύπων που ελευθερώθηκαν στο περιβάλλον και τις ποσότητες ενέργειας και υλικών που καταναλώθηκαν. Οι πληροφορίες µπορούν να διαχωριστούν µε βάση το στάδιο του κύκλου ζωής, του µέσου στο οποίο ελευθερώθηκαν οι ρύποι (αέρας, νερό, έδαφος), µιας συγκεκριµένης διεργασίας ή οποιουδήποτε συνδυασµού αυτών. Στάδιο 3:Αξιολόγηση των επιπτώσεων του κύκλου ζωής (LCIA) Η εκτίµηση των επιπτώσεων του κύκλου ζωής είναι το στάδιο της εκτίµησης του κύκλου ζωής, στο οποίο γίνεται η εκτίµηση των επιπτώσεων στην ανθρώπινη υγεία και στο περιβάλλον από τις περιβαλλοντικές πηγές και τις εκροές, που διερευνώνται κατά την

7 διάρκεια του σταδίου της απογραφής του κύκλου ζωής (LCI). Η διαδικασία της αξιολόγησης των επιπτώσεων του κύκλου ζωής προωθεί µια συστηµατική διαδικασία για την κατάταξη και τον χαρακτηρισµό αυτών των τύπων των περιβαλλοντικών επιπτώσεων Το βήµα αυτό κρίνεται απαραίτητο, διότι παρόλο που µπορούµε να µάθουµε πολλά για µια διαδικασία από την µελέτη της καταγραφής των δεδοµένων κύκλου ζωής, η διαδικασία αξιολόγησης των επιπτώσεων του κύκλου ζωής παρέχει µια πιο ακριβή βάση για να κάνουµε συγκρίσεις. ζωής: Τα βήµατα της LCIA Τα παρακάτω βήµατα συµπεριλαµβάνονται στην εκτίµηση των επιπτώσεων κύκλου 1) Συλλογή και καθορισµός των κατηγοριών των επιπτώσεων: Το πρώτο βήµα σε µία διαδικασία αξιολόγησης των επιπτώσεων του κύκλου ζωής είναι να επιλεγούν οι κατηγορίες επιπτώσεων που θα εξεταστούν ως τµήµατα της γενικής αξιολόγησης των επιπτώσεων του κύκλου ζωής (π.χ. φαινόµενο του θερµοκηπίου, επίδραση στην παράκτια χλωρίδα και πανίδα, οικοτοξικότητα). 1. Κατάταξη: Σηµειώνονται τα αποτελέσµατα της αξιολόγησης των επιπτώσεων του κύκλου ζωής στις κατηγορίες των επιπτώσεων (π.χ. επίδραση των εκποµπών του CO 2 στην παγκόσµια θερµοκρασία). Υπάρχουν δύο τρόποι να τοποθετηθούν στις πολλαπλές κατηγορίες φορτίου τα αποτελέσµατα της απογραφής του κύκλου ζωής. Διάθεση µια αντιπροσωπευτικής µερίδας των αποτελεσµάτων της απογραφής του κύκλου ζωής στις κατηγορίες των επιπτώσεων στις οποίες συµβάλλουν. Ταξινόµηση των αποτελεσµάτων της απογραφής του κύκλου ζωής σε όλες τις κατηγορίες επιπτώσεων στις οποίες συµβάλλουν. 2. Χαρακτηρισµός : Ο χαρακτηρισµός επιπτώσεων χρησιµοποιεί παράγοντες µετατροπής βασισµένους σε επιστηµονικά δεδοµένα, που τους αποκαλεί παράγοντες χαρακτηρισµού, για να µετατρέψει και να συνδυάσει τα αποτελέσµατα της απογραφής του κύκλου ζωής σε αντιπροσωπευτικούς δείκτες επιπτώσεων στην ανθρώπινη και οικολογική υγεία. Οι παράγοντες χαρακτηρισµού συνήθως αναφέρονται ως παράγοντες ισοδυναµίας. Ο χαρακτηρισµός παρέχει έναν τρόπο να συγκριθούν άµεσα τα αποτελέσµατα της α- πογραφής του κύκλου ζωής µέσα σε κάθε κατηγορία επιπτώσεων. Με άλλα λόγια οι παράγοντες χαρακτηρισµού εκφράζουν διαφορετική απόγραφή εισροών στους άµεσα συγκρίσιµους δείκτες επιπτώσεων. Παραδείγµατος χάριν, ο χαρακτηρισµός θα περιέχει µια εκτίµηση της σχετικής επίγειας τοξικότητας µεταξύ µόλυβδου, χρωµίου, και ψευδάργυρο. 3.Κανονικοποίηση: Εκφράζει τις πιθανές επιπτώσεις µε τρόπους που µπορούν να συγκριθούν (π.χ. συγκρίνει τις επιπτώσεις που προκαλούν στην παγκόσµια θερµοκρασία το CO 2 και το CH 4 ). 4.Οµαδοποίηση: Ταξινόµηση των δεικτών (π.χ. ταξινόµηση των δεικτών κατά θέση: τοπικός, περιφερειακός, παγκόσµιος). Ταξινόµηση των δεικτών ανάλογα µε τα χαρακτηριστικά τους, όπως οι εκποµπές (π.χ. εκποµπές στον αέρα και στο νερό) ή ανάλογα µε τη γεωγραφική τους θέση (π.χ. τοπικοί, περιφερειακοί και παγκόσµιοι).

8 Ταξινόµηση των δεικτών, βάση ενός συστήµατος ταξινόµησης όπως υψηλής, χαµηλής ή µεσαίας προτεραιότητας. Ταξινόµηση µε βάση την αξία επιλογής. 5.Στάθµιση : Υπογραµµίζει τις σηµαντικότερες πιθανές επιπτώσεις και περιλαµβάνει τις ακόλουθες δραστηριότητες: Προσδιορισµός των τιµών συµµετοχής. Καθοριστικά βάρη που τοποθετούνται στις επιπτώσεις. Εφαρµογή των βαρών στους δείκτες επιπτώσεων. 6.Αξιολόγηση και έκθεση των αποτελεσµάτων της αξιολόγησης των επιπτώσεων του κύκλου ζωής: Σε αυτό το βήµα γίνεται καλύτερη κατανόηση της αξιοπιστίας των αποτελεσµάτων της LCIA. Το αποτέλεσµα της αξιολόγησης των επιπτώσεων του κύκλου ζωής είναι µια λίστα που δείχνει τις σχετικές διαφορές στις δυνατές περιβαλλοντικές επιπτώσεις για κάθε επιλογή. Για παράδειγµα, η διαδικασία αξιολόγησης των επιπτώσεων του κύκλου ζωής µπορεί να καθορίσει ποια προϊόντα/διαδικασίες προκαλούν περισσότερα αέρια θερµοκηπίου ή µπορούν δυναµικά να προκαλέσουν σηµαντικές βλάβες στη θαλάσσια ζωή. Στάδιο 4: Ερµηνεία των αποτελεσµάτων του κύκλου ζωής Η ερµηνεία των αποτελεσµάτων του κύκλου ζωής, είναι µια συστηµατική τεχνική για την ταυτοποίηση, τον ποσοτικό προσδιορισµό, τον έλεγχο και την εκτίµηση των αποτελεσµάτων που προέκυψαν από την απογραφή του κύκλου ζωής (LCI) και από την αξιολόγηση των επιπτώσεων του κύκλου ζωής (LCIA). Επιπλέον, συνδέει όλα τα αποτελέσµατα µεταξύ τους. Η ερµηνεία των αποτελεσµάτων του κύκλου ζωής, είναι η τελευταία φάση της εκτίµησης του κύκλου ζωής. Τα βήµατα της ερµηνείας των αποτελεσµάτων του κύκλου ζωής είναι τα εξής: 1) Προσδιορισµός των σηµαντικότερων περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Το βήµα αυτό περιλαµβάνει την ανασκόπηση των πληροφοριών που συλλέχθηκαν στις τρεις πρώτες φάσεις της εκτίµησης του κύκλου ζωής. Η ανασκόπηση πραγµατοποιείται για να προσδιοριστούν τα δεδοµένα που συµβάλλουν περισσότερο στα αποτελέσµατα της απογραφής του κύκλου ζωής (LCI) και της αξιολόγησης των επιδράσεων του κύκλου ζωής (LCIA) για οποιοδήποτε προϊόν, λειτουργία ή διεργασία. 2) Αποτίµηση της πληρότητας, της ευαισθησίας και της συνοχής των δεδοµένων. Το βήµα της εκτίµησης της φάσης της ερµηνείας των αποτελεσµάτων προσδιορίζει το όριο εµπιστοσύνης και αξιοπιστίας των αποτελεσµάτων του LCA. Η εκτίµηση πραγµατοποιείται ακολουθώντας τις παρακάτω διαδικασίες: Έλεγχος πληρότητας. Εξετάζεται η πληρότητα της µελέτης. Έλεγχος ευαισθησίας. Γίνεται εκτίµηση των δεδοµένων που επηρεάζουν περισσότερο τα αποτελέσµατα της µελέτης. Έλεγχος συνέπειας. Εκτιµάται η συνέπεια στην οριοθέτηση του συστήµατος, στη συλλογή δεδοµένων, στην εισαγωγή υποθέσεων και στον καθορισµό των επιδράσεων της κάθε εναλλακτικής διεργασίας. 3) Εξαγωγή αποτελεσµάτων. Ο αντικειµενικός σκοπός αυτού του σταδίου είναι η ερµηνεία των αποτελεσµάτων της εκτίµησης των επιπτώσεων του κύκλου ζωής και ο προσδιορισµός του προϊόντος /διαδικασίας που έχει τις λιγότερες συνολικές επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον.

9 Όταν πλέον έχει ολοκληρωθεί η εκτίµηση του κύκλου ζωής, τα υλικά πρέπει να καταγράφονται σε µία κατανοητή έκθεση αποτελεσµάτων µε καθαρό και οργανωµένο τρόπο. Στην αναφορά παρατίθενται τα αποτελέσµατα, τα δεδοµένα, οι µέθοδοι, οι υποθέσεις και οι περιορισµοί µε αρκετές λεπτοµέρειες, που επιτρέπουν στον αναγνώστη να κατανοήσει την πολυπλοκότητα της εργασίας. Παραδείγµατα[5, 6, 7] Η εκτίµηση του κύκλου ζωής ενός προϊόντος, µιας διεργασίας ή µιας δραστηριότητας εκτιµά ποιο προϊόν ή ποια µέθοδος έχει τις λιγότερες περιβαλλοντικές επιπτώσεις και τις λιγότερες απαιτήσεις ενέργειας. Κάποια από τα προϊόντα στα οποία έχει εφαρµοστεί η εκτίµηση του κύκλου ζωής είναι το χαρτί, το γυαλί, το ξύλο, διάφορα µέταλλα, απορρυπαντικά, το ελαιόλαδο, το ψωµί κ.α. Παρακάτω, παρουσιάζεται µια εφαρµογή της εκτίµησης του κύκλου ζωής στο παρθένο ελαιόλαδο που πραγµατοποιήθηκε στο πανεπιστήµιο του Μπάρι, στην Ιταλία. Σκοπός της µελέτης ήταν να γίνει σύγκριση του οργανικού και του συµβατικού τρόπου παραγωγής του ελαιολάδου. Τα αποτελέσµατα της µελέτης έδειξαν πως ο συµβατικός τρόπος παραγωγής ελαιολάδου έχει µικρότερο κόστος και λιγότερες περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Στη συνέχεια, παρουσιάζεται µια εφαρµογή της εκτίµησης του κύκλου ζωής στο ψωµί, που πραγµατοποιήθηκε στο ινστιτούτο ενέργειας της Γερµανίας. Κατά τη διάρκεια της µελέτης, πραγµατοποιήθηκε παραγωγή ενός κιλού ψωµιού µε οκτώ διαφορετικούς τρόπους. Πραγµατοποιήθηκαν δύο τρόποι παραγωγής σοδειάς (οργανικός, συµβατικός), δύο διαφορετικές τεχνολογίες αλέσµατος (βιοµηχανική, οικιακή) και τρεις τεχνολογίες ψησίµατος (εργοστάσιο, φούρνος, οικιακός φούρνος). Τελικά, διαπιστώθηκε πως η ιδανικότερη µέθοδος για την παραγωγή του ψωµιού, µε τις λιγότερες απαιτήσεις ενέργειας και το µικρότερο κόστος ήταν: Οργανικός τρόπος παραγωγής σοδειάς

10 Βιοµηχανικός τρόπος αλέσµατος Βιοµηχανικός τρόπος ψησίµατος. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Το LCA είναι ένα ισχυρό περιβαλλοντικό εργαλείο που επιτρέπει την εκτίµηση της περιβαλλοντικής συµπεριφοράς ενός προϊόντος η µιας διεργασίας σε όλα τα στάδια του κύκλου ζωής του/της. Η συµµετοχή της εκτίµησης του κύκλου ζωής στη διαδικασία λήψης αποφάσεων εξασφαλίζει την κατανόηση των επιπτώσεων στην ανθρώπινη υγεία και στο περιβάλλον, που συνήθως δεν λαµβανόταν υπόψη κατά την επιλογή ενός προϊόντος ή µιας διαδικασίας. Αυτή η πολύτιµη πληροφορία παρέχει ένα τρόπο εκτίµησης και απολογισµού όλων των επιπτώσεων που έχουν οι αποφάσεις και ιδιαίτερα αυτές που λαµβάνουν χώρα έξω από το χώρο που επηρεάζεται άµεσα από την επιλογή του εκάστοτε προϊόντος ή διαδικασίας. Η εκτίµηση του κύκλου ζωής είναι ένα εργαλείο για την καλύτερη πληροφόρηση αυτών που λαµβάνουν τις αποφάσεις και πρέπει να περιλαµβάνεται µαζί µε άλλα κριτήρια όπως το κόστος και η εκτέλεση, ώστε να παρθεί µια καλά ζυγισµένη απόφαση. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ [1] Azapagic A. (1999), Life Cycle Assessment and its application to process selection, design and optimisation, Chemical Εngineering Journal, 73, [2] Allan Astrup Jensen,Leif Hoffman, Birgitte T. Møller,Anders Schmidt, dk-teknik Energy & Environment, Denmark Kim Christiansen Sophus Berendsen A/S Denmark John ElkingtonFranceska van Dijk SustainAbility, A guide to approaches, experiencesand information sources, Life Cycle Assessment, (LCA), Environmental Issues Series 6, United Kingdom, August [3] James Clark & Duncan Macquarrie, Handbook of Green Chemistry & Technology, 2002, 5, 62. [4] U.S. Environmental Protection Agency and Science Applications International Corporation, LCAccess - LCA 101, Mary Ann Curran, National Risk Management Research Laboratory, Cincinnati, Ohio, [5] [6] [7]http://questor.qub.ac.uk/webpages/whatwedo/researchgroups/environmentalmodelling/lc a/qcindex.html

Εκτίµηση κύκλου Ζωής (LCA)

Εκτίµηση κύκλου Ζωής (LCA) 1 Περίληψη Η παρούσα εργασία πραγµατεύεται ένα εργαλείο που ονοµάζεται εκτίµηση κύκλου ζωής (LCA), που οι πρώτες µελέτες σχετικά µε αυτό χρονολογούνται γύρω στη δεκαετία του 70. Μια σχετικά σύγχρονη µέθοδος

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική αξιολόγηση κύκλου ζωής μιας φιάλης κρασιού

Περιβαλλοντική αξιολόγηση κύκλου ζωής μιας φιάλης κρασιού Περιβαλλοντική αξιολόγηση κύκλου ζωής μιας φιάλης κρασιού Κων/νος νος Αμπελιώτης Επικ. Καθηγητής, Τμ. Οικιακής Οικονομίας Οικολογίας Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Περιεχόμενα Η έννοια του κύκλου ζωής Ο ρόλος

Διαβάστε περισσότερα

Β.Κ. Τσουκαλά, Λέκτορας ΕΜΠ

Β.Κ. Τσουκαλά, Λέκτορας ΕΜΠ Β.Κ. Τσουκαλά, Λέκτορας ΕΜΠ E-mail:v.tsoukala@hydro.civil.ntua.gr 6 Μαίου 2009 Τι είναι η ανάλυση κύκλου ζωής; Ορισμός: Τεχνική εκτίμησης των περιβαλλοντικών επιβαρύνσεων που συνδέονται με κάποιο προϊόν,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ Ε Φ Α Ρ Μ Ο Γ Η Σ Τ Η Ν Γ Ε Ω Ρ Γ Ι Α : Ε Ν Ε Ρ Γ Ε Ι Α Κ Ε Σ Κ Α Λ Λ Ι Ε Ρ Γ Ε Ι Ε Σ & Κ Α Τ Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Ε Δ Α Φ Ο Υ Σ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ Ε Φ Α Ρ Μ Ο Γ Η Σ Τ Η Ν Γ Ε Ω Ρ Γ Ι Α : Ε Ν Ε Ρ Γ Ε Ι Α Κ Ε Σ Κ Α Λ Λ Ι Ε Ρ Γ Ε Ι Ε Σ & Κ Α Τ Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Ε Δ Α Φ Ο Υ Σ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ Ε Φ Α Ρ Μ Ο Γ Η Σ Τ Η Ν Γ Ε Ω Ρ Γ Ι Α : Ε Ν Ε Ρ Γ Ε Ι Α Κ Ε Σ Κ Α Λ Λ Ι Ε Ρ Γ Ε Ι Ε Σ & Κ Α Τ Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Ε Δ Α Φ Ο Υ Σ Γεωργία Νέα ΚΑΠ: -εφαρμογή υποχρεωτικών μέτρων «Πολλαπλή Συμμόρφωση»

Διαβάστε περισσότερα

ες πράσινο ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας Τμήμα Βιομηχανικού Σχεδιασμού Εργαστήριο C www.c3.teiwm.gr 14/12/20112011

ες πράσινο ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας Τμήμα Βιομηχανικού Σχεδιασμού Εργαστήριο C www.c3.teiwm.gr 14/12/20112011 Εργαλεία και μεθοδολογίυ σχεδιασμού συσκευασιών ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας Τμήμα Βιομηχανικού Σχεδιασμού Εργαστήριο C 3 www.c3.teiwm.gr 1 Αειφορία Περιεχόμενα Εργαλεία πράσινου σχεδιασμού Αξιολόγηση κύκλου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Κυρίες και Κύριοι, Η στροφή στην οικολογία εμφανίζεται σήμερα σαν μία νέα τάση, απόρροια της απομάκρυνσης του ανθρώπου από το φυσικό του περιβάλλον. Συγκεκριμένα ο τομέας

Διαβάστε περισσότερα

Action A1: Preliminary activities for the development of the innovative carbon footprint software tool

Action A1: Preliminary activities for the development of the innovative carbon footprint software tool An initiative of the Food Sector for the protection of the environment LIFE+ FOODPRINT LIFE13 ENV/GR/000958 Action A1: Preliminary activities for the development of the innovative carbon footprint software

Διαβάστε περισσότερα

LIFE+ Environment Policy and Governance Environmental Policy Support Tool for Recycling in Islands - REPT

LIFE+ Environment Policy and Governance Environmental Policy Support Tool for Recycling in Islands - REPT LIFE+ Environment Policy and Governance Environmental Policy Support Tool for Recycling in Islands - REPT Identification of Constraints and Obstacles Greek Executive Summary Nicosia, 2010 Action 5 Nicolaides

Διαβάστε περισσότερα

HELECO 05. Αθανάσιος Νταγκούµας, Νίκος Λέττας, ηµήτρης Τσιαµήτρος, Γρηγόρης Παπαγιάννης, Πέτρος Ντοκόπουλος

HELECO 05. Αθανάσιος Νταγκούµας, Νίκος Λέττας, ηµήτρης Τσιαµήτρος, Γρηγόρης Παπαγιάννης, Πέτρος Ντοκόπουλος HELECO 05 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΝΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΕ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΠΙΠΕ Ο Αθανάσιος Νταγκούµας, Νίκος Λέττας, ηµήτρης Τσιαµήτρος,

Διαβάστε περισσότερα

Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;»

Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;» Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;» Λέξεις κλειδιά: Απορρίμματα, ανακύκλωση, ρύπανση, υγεία, προστασία περιβάλλοντος, ΧΥΤΥ, ΧΑΔΑ Εισαγωγή Απόβλητα ένα επίκαιρο ζήτημα, που αποτελεί διαχρονικά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΑΘΟΡΙΣΤΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΕΙΩΣΗΣ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΕΝΟΣ ΚΤΙΡΙΟΥ ΣΤΗΝ ΕΚΠΟΜΠΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΡΥΠΩΝ. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ (LIFE CYCLE ASSESMENT) ΣΕ ΚΤΙΡΙΑ. ΞΑΝΘΑΚΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Πολ. Μηχανικός,

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνική Προστασίας Περιβάλλοντος Αρχές Αειφορίας

Τεχνική Προστασίας Περιβάλλοντος Αρχές Αειφορίας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Τεχνική Προστασίας Περιβάλλοντος Αρχές Αειφορίας Ενότητα 11: Ανάλυση Κύκλου Ζωής Μουσιόπουλος Νικόλαος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ ΩΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΛΗΨΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ ΩΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΛΗΨΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ ΩΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΛΗΨΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ M. Αβρααμίδης, Ν. Κυθραιώτου και Δ. Φάττα * Εργαστήριο Μηχανικής Περιβάλλοντος ΓΑΙΑ, Τμήμα Πολιτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΙΑΡΚΕΙΑ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ ΗΛΙΑΚΩΝ ΘΕΡΜΟΣΙΦΩΝΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΙΑΡΚΕΙΑ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ ΗΛΙΑΚΩΝ ΘΕΡΜΟΣΙΦΩΝΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΙΑΡΚΕΙΑ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ ΗΛΙΑΚΩΝ ΘΕΡΜΟΣΙΦΩΝΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Γ. Μαρτινόπουλος, M. Ekhrawat, Γ. Τσιλιγκιρίδης Τµήµα Μηχανολόγων Μηχανικών, Πολυτεχνική Σχολή,

Διαβάστε περισσότερα

H µέθοδος της Αποτίµησης (Ανάλυσης) Κύκλου Ζωής (LCA)

H µέθοδος της Αποτίµησης (Ανάλυσης) Κύκλου Ζωής (LCA) H µέθοδος της Αποτίµησης (Ανάλυσης) Κύκλου Ζωής (LCA) Σύνοψη Η LCA (Life Cycle Assessment) είναι µια τυποποιηµένη µέθοδος η οποία επιτρέπει την ολοκληρωµένη καταγραφή, ποσοτικοποίηση και αξιολόγηση των

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ξέφρενη ανάπτυξη της τεχνολογίας την τελευταία πεντηκονταετία είχε και έχει σαν επακόλουθο εκτεταµένες οικολογικές καταστροφές που προέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 11 Ανάλυση Κύκλου Ζωής

Κεφάλαιο 11 Ανάλυση Κύκλου Ζωής Κεφάλαιο 11 Ανάλυση Κύκλου Ζωής Σύνοψη Το κεφάλαιο αυτό αναφέρεται στην Ανάλυση Κύκλου Ζωής (ΑΚΖ) και περιγράφει τις βασικές αρχές, το πλαίσιο μεθοδολογίας και εφαρμογής της ΑΚΖ. Παρουσιάζονται και σχολιάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Επιβλέπων Καθηγητής: Δ. ΚΑΡΑΛΕΚΑΣ. Διπλωματική Εργασία με θέμα: «Η Ανάλυση Κύκλου Ζωής: Εφαρμογή στη βιομηχανία συσκευασίας και τσιμέντου»

Επιβλέπων Καθηγητής: Δ. ΚΑΡΑΛΕΚΑΣ. Διπλωματική Εργασία με θέμα: «Η Ανάλυση Κύκλου Ζωής: Εφαρμογή στη βιομηχανία συσκευασίας και τσιμέντου» ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Διατμηματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών στην «Οργάνωση και Διοίκηση Βιομηχανικών Συστημάτων» ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΥΣΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΥΣΗΣ

ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΥΣΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΥΣΗΣ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΥΣΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΥΣΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Μελέτη Εφαρμογών Συστημάτων Καύσης μέσω Λογισμικού Ανάλυσης Κύκλου Ζωής Δ. Γιαννόπουλος, Μ. Φούντη Εργαστήριο Ετερογενών Μειγμάτων και Συστημάτων Καύσης Τομέας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΛΛΙΚΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΥΛΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΛΛΙΚΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΥΛΩΝ ΜΑΡΤΙΟΣ-ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2004 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 1 ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΛΛΙΚΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΥΛΩΝ LIFE CYCLE ASSESSMENT APPLICATION TO MINERALS AND METALS Η. NTOYNH Μ. ΤΑΞΙΑΡΧΟΥ Ι. ΠΑΣΠΑΛΙΑΡΗΣ Ε.Μ.Π.,

Διαβάστε περισσότερα

Το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα. Motor Challenge

Το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα. Motor Challenge ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Γενική Διεύθυνση Ενέργειας και Μεταφορών Προώθηση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας & Διαχείριση Ζήτησης Το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Motor Challenge Ενότητα Συστημάτων Συμπιεσμένου Αέρα 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ ΟΜΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΣΚΥΡΟ ΕΜΑΤΟΣ ΣΤΟΝ ΚΤΙΡΙΟ ΟΜΙΚΟ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟ

ΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ ΟΜΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΣΚΥΡΟ ΕΜΑΤΟΣ ΣΤΟΝ ΚΤΙΡΙΟ ΟΜΙΚΟ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟ ΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ ΟΜΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΣΚΥΡΟ ΕΜΑΤΟΣ ΣΤΟΝ ΚΤΙΡΙΟ ΟΜΙΚΟ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟ Σ.Κ Μυλωνάς Τµήµα Πολιτικών Μηχανικών, Πολυτεχνική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης,

Διαβάστε περισσότερα

Δ. Κουρκούμπας, Γ. Θεοπούλου, Π. Γραμμέλης, Σ. Καρέλλας

Δ. Κουρκούμπας, Γ. Θεοπούλου, Π. Γραμμέλης, Σ. Καρέλλας Chemical Process and Energy Resources Institute Centre for Research and Technology Hellas ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΠΡΟΔΙΑΛΕΓΜΕΝΟΥ ΟΡΓΑΝΙΚΟΥ ΚΛΑΣΜΑΤΟΣ ΣΕ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΝΗΣΙ Σάββατο 1 Δεκεμβρίου 2012

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΔΙAΧΕIΡΙΣΗ ΑΣΤΙΚΩΝ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ» Του φοιτητή Κασαπιάν Αρτίν Αρ. Μητρώου: 2000.05.0042 Επιβλέπων Καθηγητής Παλαιολόγος Ευάγγελος

Διαβάστε περισσότερα

02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό

02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό Κεφάλαιο 02-04 σελ. 1 02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό Όπως επισημάνθηκε στο κεφάλαιο 01-04, η πρώτη ύλη για τα «ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας είναι μη επικίνδυνα απόβλητα, κυρίως παραγόμενα

Διαβάστε περισσότερα

Το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα. Motor Challenge

Το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα. Motor Challenge ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Γενική Διεύθυνση Ενέργειας και Μεταφορών Προώθηση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας & Απαιτούμενη Διαχείριση Το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Motor Challenge Ενότητα Πολιτικής Ενεργειακής Διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1-

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1- ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα Πως οι μικρές εμπορικές επιχειρήσεις επηρεάζουν το περιβάλλον και πως μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

Μειώνοντας τις εκπομπές άνθρακα

Μειώνοντας τις εκπομπές άνθρακα Μειώνοντας τις εκπομπές άνθρακα Ανάλυση περιβαλλοντικής ανταπόδοσης με τους ρυθμιστές στροφών της ΑΒΒ Οι περιβαλλοντικές δηλώσεις παραγωγής (EPD Environmental Product Declaration) επιχειρούν να περιγράψουν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΟΥ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ Γ ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΟΣΤΟΥΣ Ι ΜΑΘΗΜΑ 2 ο

ΔΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΟΥ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ Γ ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΟΣΤΟΥΣ Ι ΜΑΘΗΜΑ 2 ο ΔΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΟΥ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ Γ ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΟΣΤΟΥΣ Ι ΜΑΘΗΜΑ 2 ο 1. Γενικά για την επιχείρηση Η επιχείρηση αποτελεί ένα στοιχείο της κοινωνίας μας, το ίδιο σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΓΡΑΜΜΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗ ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ (1)

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΓΡΑΜΜΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗ ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ (1) ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΓΡΑΜΜΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗ ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ (1) 1 Προέλευση και ιστορία της Επιχειρησιακής Έρευνας Αλλαγές στις επιχειρήσεις Τέλος του 19ου αιώνα: βιομηχανική

Διαβάστε περισσότερα

Το Επενδυτικό σχέδιο 3. Βασικές έννοιες και ορισµοί

Το Επενδυτικό σχέδιο 3. Βασικές έννοιες και ορισµοί ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ I Διδάσκων: Δρ. Κ. Αραβώσης Το Επενδυτικό σχέδιο 3. Βασικές έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι η κλιματική αλλαγή? Ποιά είναι τα αέρια του θερμοκηπίου?

Τι είναι η κλιματική αλλαγή? Ποιά είναι τα αέρια του θερμοκηπίου? Ενημερωτικό Υλικό Μικρομεσαίων Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα Πως επηρεάζουν το Περιβάλλον και πως μπορούν να μετρούν το Ανθρακικό τους Αποτύπωμα? Τ ι είναι? Τι είναι η κλιματική αλλαγή?

Διαβάστε περισσότερα

Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας

Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας Οι Πράσινες Δημόσιες Συμβάσεις (GPP/ΠΔΣ) αποτελούν προαιρετικό μέσο. Το παρόν έγγραφο παρέχει τα κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ, τα οποία έχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Όλοι νοιαζόμαστε, όλοι συμμετέχουμε Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;»

ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Όλοι νοιαζόμαστε, όλοι συμμετέχουμε Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;» Λέξεις κλειδιά: Απορρίμματα, ανακύκλωση, ρύπανση, υγεία, προστασία περιβάλλοντος, ΧΥΤΥ, ΧΑΔΑ Εισαγωγή Απόβλητα ένα επίκαιρο ζήτημα, που αποτελεί διαχρονικά ένα κρίσιμο περιβαλλοντικό, κοινωνικό και οικονομικό

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική ιαχείριση σε ξενοδοχειακές µονάδες

Περιβαλλοντική ιαχείριση σε ξενοδοχειακές µονάδες Περιβαλλοντική ιαχείριση σε ξενοδοχειακές µονάδες Συστήµατα διαχείρισης, εξοικονόµησης και αειφορίας Περιβαλλοντική διαχείριση και ξενοδοχειακές µονάδες Από στοιχεία των τελευταίων 20 ετών, το κόστος ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

CARBONTOUR. Στρατηγικός σχεδιασμός προς ένα ουδέτερο ισοζύγιο άνθρακα στον τομέα των τουριστικών καταλυμάτων

CARBONTOUR. Στρατηγικός σχεδιασμός προς ένα ουδέτερο ισοζύγιο άνθρακα στον τομέα των τουριστικών καταλυμάτων LIFE09 ENV/GR/000297 Στρατηγικός σχεδιασμός προς ένα ουδέτερο ισοζύγιο άνθρακα στον τομέα CARBONTOUR ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ 2.1: Προσδιορισμός και αξιολόγηση των πηγών εκπομπών ισοδύναμου CO 2 των τουριστικών καταλυμάτων

Διαβάστε περισσότερα

«Προσαρμογή της διαχείρισης στερεών αποβλήτων στην κλιματική αλλαγή» Ο ρόλος της ανακύκλωσης

«Προσαρμογή της διαχείρισης στερεών αποβλήτων στην κλιματική αλλαγή» Ο ρόλος της ανακύκλωσης Περιβάλλον και Ανάπτυξη «Προσαρμογή της διαχείρισης στερεών αποβλήτων στην κλιματική αλλαγή» Ο ρόλος της ανακύκλωσης Ρ. Χαριτοπούλου, Δρ. Μηχ. Διευθύντρια Εναλλακτικής Διαχείρισης ΕΟΑΝ Εντεταλμένη Σύμβουλος

Διαβάστε περισσότερα

Newsletter ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ CONDENSE: ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΛΙΠΑΣΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΚΟΠΡΙΑ ΚΑΙ ΚΑΤΣΙΓΑΡΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Newsletter ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ CONDENSE: ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΛΙΠΑΣΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΚΟΠΡΙΑ ΚΑΙ ΚΑΤΣΙΓΑΡΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Newsletter 10 η Έκδοση ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ CONDENSE: ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΛΙΠΑΣΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΚΟΠΡΙΑ ΚΑΙ ΚΑΤΣΙΓΑΡΟ ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΕΠΙΔΕΙΞΗΣ Ο οργανισμός ανάπτυξης Δυτικής

Διαβάστε περισσότερα

Το περιβάλλον ως σύστηµα

Το περιβάλλον ως σύστηµα Το περιβάλλον ως σύστηµα Σύστηµα : ηιδέατουστηθεώρησητουκόσµου Το σύστηµα αποτελεί θεµελιώδη έννοια γύρω από την οποία οργανώνεται ο τρόπος θεώρησης του κόσµου και των φαινοµένων που συντελούνται µέσα

Διαβάστε περισσότερα

Αλέξανδρος Φλάμος. Δανάη Μανωλή

Αλέξανδρος Φλάμος. Δανάη Μανωλή Ανάλυση του κύκλου ζωής Αποτύπωμα Άνθρακα Αλέξανδρος Φλάμος Επίκουρος Καθηγητής e-mail: aflamos@unipi.gr Δανάη Μανωλή e-mail: danai@unipi.gr Researcher FP7 GreenEcoNet Τμήμα Βιομηχανικής Διοίκησης & Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Deliverable 2-2: Questionnaire for the participation to the ISWM-TINOS project

Deliverable 2-2: Questionnaire for the participation to the ISWM-TINOS project : Development and implementation of a demonstration system on Integrated Solid Waste Management for Tinos in line with the Waste Framework Directive ISWM - TINOS Deliverable 2-2: Questionnaire for the

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ - ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΒΑΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ - ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΒΑΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ - ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά Περιβαλλοντικά Θέµατα

Γενικά Περιβαλλοντικά Θέµατα Γενικά Περιβαλλοντικά Θέµατα Α/Α ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΟΡΙΑ ΚΑΙ ΙΑΤΑΞΕΙΣ ΚΥΡΙΟ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝ ΓΙΑ 1. 2001/761/ΕΚ Κανονισµός 761/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου της 19ης Μαρτίου 2001 για

Διαβάστε περισσότερα

Ποιότητα και Πρότυπα στη Διοίκηση Επιχειρήσεων Πρότυπα διαχείρισης Επιχειρηµατικών Κινδύνων Διάλεξη 5

Ποιότητα και Πρότυπα στη Διοίκηση Επιχειρήσεων Πρότυπα διαχείρισης Επιχειρηµατικών Κινδύνων Διάλεξη 5 Ποιότητα και Πρότυπα στη Διοίκηση Επιχειρήσεων Πρότυπα διαχείρισης Επιχειρηµατικών Κινδύνων Διάλεξη 5 Τµήµα Διοίκησης Επιχειρήσεων Τει Δυτικής Ελλάδας Μεσολόγγι Δρ. Α. Στεφανή ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτες ύλες. Πιθανοί κίνδυνοι σε όλα τα στάδια της παραγωγής. Καθορισµός πιθανότητας επιβίωσης µικροοργανισµών. Εκτίµηση επικινδυνότητας

Πρώτες ύλες. Πιθανοί κίνδυνοι σε όλα τα στάδια της παραγωγής. Καθορισµός πιθανότητας επιβίωσης µικροοργανισµών. Εκτίµηση επικινδυνότητας 1 ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ HACCP Αρχή 1η: Προσδιορισµός των πιθανών κινδύνων που σχετίζονται µε την παραγωγή τροφίµων σε όλα τα στάδια, από την ανάπτυξη και τη συγκοµιδή των πρώτων υλών, την παραγωγική διαδικασία, την

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων 2η Ηµερίδα για την Ελληνική Πλατφόρµα για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων στο πλαίσιο των στόχων της Πλατφόρµας για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα. Motor Challenge

Το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα. Motor Challenge ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Γενική Διεύθυνση Ενέργειας και Μεταφορών Προώθηση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας & Απαιτούμενη Διαχείριση Το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Motor Challenge Ενότητα Συστημάτων Αντλιών 1. Εισαγωγή...

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοδοτικά Προγράμματα για την Ενέργεια

Χρηματοδοτικά Προγράμματα για την Ενέργεια Χρηματοδοτικά Προγράμματα για την Ενέργεια Ανθή Χαραλάμπους Διευθύντρια Ενεργειακό Γραφείο Κυπρίων Πολιτών - Cyprus Energy Agency - 7 ο Πρόγραμμα Πλαίσιο Για την έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη 2007-2013

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις από τον οικιακό χώρο

Οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις από τον οικιακό χώρο Οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις από τον οικιακό χώρο Κ. Αμπελιώτης, Λέκτορας Τμ. Οικιακής Οικονομίας και Οικολογίας Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Οι επιβαρύνσεις συνοπτικά Κατανάλωση φυσικών πόρων Ρύπανση Στην

Διαβάστε περισσότερα

Final Environmental Impact Assessment Analysis of an Agroindustrial Waste Treatment Plant

Final Environmental Impact Assessment Analysis of an Agroindustrial Waste Treatment Plant LIFE08 ENV/GR/000578 INTEGRASTE «Development of integrated agroindustrial waste management politics maximizing materials recovery and energy exploitation» Final Environmental Impact Assessment Analysis

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικές απόψεις της παροχής ενέργειας στις χηµικές αντιδράσεις.

Περιβαλλοντικές απόψεις της παροχής ενέργειας στις χηµικές αντιδράσεις. Περιβαλλοντικές απόψεις της παροχής ενέργειας στις χηµικές αντιδράσεις. Περίληψη Η επιβάρυνση του περιβάλλοντος που προκαλείται από την παροχή ηλεκτρικής ή θερµικής ενέργειας είναι ιδιαίτερα σηµαντική.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΝΔΡΕΑΣ ΛΕΩΝΙΔΟΥ Λεμεσός, 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 4 Προσαρτώνται και αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της παρούσας απόφασης τα Παραρτήματα Ι έως και ΧΙΙ που ακολουθούν.

Άρθρο 4 Προσαρτώνται και αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της παρούσας απόφασης τα Παραρτήματα Ι έως και ΧΙΙ που ακολουθούν. ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΑΞΕΙΣ 1 Άρθρο 1 Αποσκοπεί στην εφαρμογή της παρ. 4 του άρθρου 1 του Ν. 4014/2011 (Α 209) για την κατάταξη σε κατηγορίες, ανάλογα με τις επιπτώσεις τους στο περιβάλλον. Τα ανωτέρω έργα και δραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Πληροφοριακό Σύστηµα για την Ενέργεια. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΠΕ Μέτρο : Ανάδοχος ΚΑΠΕ

Εθνικό Πληροφοριακό Σύστηµα για την Ενέργεια. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΠΕ Μέτρο : Ανάδοχος ΚΑΠΕ Εθνικό Πληροφοριακό Σύστηµα για την Ενέργεια ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΠΕ Μέτρο 3.4.9. : Ανάδοχος ΚΑΠΕ Το υπό ανάπτυξη Πληροφοριακό Σύστηµα θα διαχειρίζεται ηαρµόδια για την Ενέργεια Γενική Γραµµατεία του ΥΠΑΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΑ. Πεδίο Έρευνας και Τεχνολογίας. Όνομα Εργαστηρίου Σχολή Ιστορίας. Έρευνα Εργαστηρίου Α/Α

ΕΛΛΗΝΙΚΑ. Πεδίο Έρευνας και Τεχνολογίας. Όνομα Εργαστηρίου Σχολή Ιστορίας. Έρευνα Εργαστηρίου Α/Α ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΒΙΟΣΙΜΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (Ταξινομημένα κατά Πεδίο Έρευνας και Τεχνολογίας) Α/Α 1 Πεδίο Έρευνας και Τεχνολογίας Γεωπολιτική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΣΕ ΚΤΙΡΙΑ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΣΕ ΚΤΙΡΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΣΕ ΚΤΙΡΙΑ Η GREEN EVOLUTION Α.Ε. δραστηριοποιείται στους τοµείς του Περιβάλλοντος, της Ενέργειας και της Οικονοµίας Άνθρακα. Προσφέρει ολοκληρωµένες εξειδικευµένες

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙΔΑ ΤΕΕ «Η διαχείριση επικινδύνων αποβλήτων. Παρόν και προοπτικές.»

ΗΜΕΡΙΔΑ ΤΕΕ «Η διαχείριση επικινδύνων αποβλήτων. Παρόν και προοπτικές.» ΗΜΕΡΙΔΑ ΤΕΕ «Η διαχείριση επικινδύνων αποβλήτων. Παρόν και προοπτικές.» 2-6-2010 2010 ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΜΙΛΙΑΣ Ιωάννη Μαχαίρα Προϊσταμένου στο Τμήμα Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων της Διεύθυνσης Περιβαλλοντικού

Διαβάστε περισσότερα

Εναλλακτική διαχείριση στερεών απορριμμάτων. Αδαμάντιος Σκορδίλης Δρ Χημικός Μηχανικός

Εναλλακτική διαχείριση στερεών απορριμμάτων. Αδαμάντιος Σκορδίλης Δρ Χημικός Μηχανικός 1 Εναλλακτική διαχείριση στερεών απορριμμάτων Αδαμάντιος Σκορδίλης Δρ Χημικός Μηχανικός Η διαχείριση των στερεών απορριμμάτων αποτελεί ένα σύνθετο πρόβλημα, δεν είναι μόνο περιβαλλοντικό, αλλά πολιτικό,

Διαβάστε περισσότερα

Μετάβαση στις νέες εκδόσεις

Μετάβαση στις νέες εκδόσεις Μετάβαση στις νέες εκδόσεις Η προσέγγιση της TÜV AUSTRIA HELLAS Μαρία Αγαπητού Αναπληρώτρια Διευθύντρια Διεύθυνσης Πιστοποίησης Συστημάτων και Προϊόντων Οκτώβριος 2014 Θα μπορούσαμε να συγχαρούμε τους

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική μηχανική

Περιβαλλοντική μηχανική Περιβαλλοντική μηχανική 2 Εισαγωγή στην Περιβαλλοντική μηχανική Enve-Lab Enve-Lab, 2015 1 Environmental Μεγάλης κλίμακας περιβαλλοντικά προβλήματα Παγκόσμια κλιματική αλλαγή Όξινη βροχή Μείωση στρατοσφαιρικού

Διαβάστε περισσότερα

Oικο-καινοτομία: ένας εφικτός στόχος ένα αειφόρο μέλλον

Oικο-καινοτομία: ένας εφικτός στόχος ένα αειφόρο μέλλον ΗΜΕΡΙΔΑ «Καινοτομία, Έρευνα και Ανάπτυξη στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Περιφερειακής Πολιτικής» Oικο-καινοτομία: ένας εφικτός στόχος ένα αειφόρο μέλλον Μανώλης Αγγελάκας Ευρωβουλευτής ΕΛΚ-Ε Αθήνα, 26 Φεβρουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων

ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων Το «Σύµφωνο των ηµάρχων» αποτελεί µία φιλόδοξη πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δίνοντας το προβάδισµα σε πρωτοπόρους δήµους της Ευρώπης να αµβλύνουν

Διαβάστε περισσότερα

Climate Change & Business Opportunities

Climate Change & Business Opportunities Climate Change & Business Opportunities Μαβίκα Ηλιού Senior Manager Εργασίες Green Banking Σοφία Φραντζή Μονάδα Περιβάλλοντος Αθήνα, 17.12.2013 Τράπεζα Πειραιώς, Κλιματική Αλλαγή και Περιβάλλον Τράπεζα

Διαβάστε περισσότερα

3. ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Εξάμηνο: Κωδικός μαθήματος: ΖTΠO- 7013

3. ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Εξάμηνο: Κωδικός μαθήματος: ΖTΠO- 7013 ΕΞΑΜΗΝΟ Ζ 3. ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Εξάμηνο: Ζ Κωδικός μαθήματος: ΖTΠO- 7013 Επίπεδο μαθήματος: Υποχρεωτικό Ώρες ανά εβδομάδα Θεωρία Εργαστήριο Συνολικός αριθμός ωρών : 6 2 4 Διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

«Οικολογικό Χαρτί για χρήσεις γραφείου και η εµπειρία που αποκοµίσθηκε από το ήµο Νέου Ψυχικού στα πλαίσια του προγράµµατος GreenMed»

«Οικολογικό Χαρτί για χρήσεις γραφείου και η εµπειρία που αποκοµίσθηκε από το ήµο Νέου Ψυχικού στα πλαίσια του προγράµµατος GreenMed» «Οικολογικό Χαρτί για χρήσεις γραφείου και η εµπειρία που αποκοµίσθηκε από το ήµο Νέου Ψυχικού στα πλαίσια του προγράµµατος GreenMed» Αντώνης Αντωνόπουλος ήµος Νέου Ψυχικού 26 Ιανουαρίου 2007 Το Πρόγραµµα

Διαβάστε περισσότερα

«Εισαγωγή στα Συστήµατα ιαχείρισης: Ποιότητα Περιβάλλον Ασφάλεια Τροφίµων»

«Εισαγωγή στα Συστήµατα ιαχείρισης: Ποιότητα Περιβάλλον Ασφάλεια Τροφίµων» «Εισαγωγή στα Συστήµατα ιαχείρισης: Ποιότητα Περιβάλλον Ασφάλεια Τροφίµων» ρ. Ευάγγελος Ευµορφόπουλος, Επιθεωρητής του ΕΦΕΤ, Επιστηµονικός Συνεργάτης του ΤΕΙ Αθηνών Σε ένα ανταγωνιστικό παγκόσµιο περιβάλλον,

Διαβάστε περισσότερα

Στάδιο Εκτέλεσης

Στάδιο Εκτέλεσης 16 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1Ο 1.4.2.2 Στάδιο Εκτέλεσης Το στάδιο της εκτέλεσης μίας έρευνας αποτελεί αυτό ακριβώς που υπονοεί η ονομασία του. Δηλαδή, περιλαμβάνει όλες εκείνες τις ενέργειες από τη στιγμή που η έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση ενέργειας γενικότερα είναι η βασική αιτία των κλιµατικών αλλαγών σε

Η χρήση ενέργειας γενικότερα είναι η βασική αιτία των κλιµατικών αλλαγών σε Η χρήση ενέργειας γενικότερα είναι η βασική αιτία των κλιµατικών αλλαγών σε παγκόσµιο επίπεδο. Συγχρόνως, από την χρήση ενέργειας αποβάλλονται διάφοροι ρύποι που προκαλούν προβλήµατα αέριας ρύπανσης. Οι

Διαβάστε περισσότερα

2. Αρχές Ενεργειακής Διαχείρισης

2. Αρχές Ενεργειακής Διαχείρισης Διαχείριση Ενέργειας και Περιβαλλοντική Πολιτική 2. Αρχές Ενεργειακής Διαχείρισης Καθηγητής Ιωάννης Ψαρράς Εργαστήριο Συστημάτων Αποφάσεων & Διοίκησης Γρ. 0.2.7. Ισόγειο Σχολής Ηλεκτρολόγων Τηλέφωνο: 210-7723551,

Διαβάστε περισσότερα

6. Διαχείριση Έργου. Έκδοση των φοιτητών

6. Διαχείριση Έργου. Έκδοση των φοιτητών 6. Διαχείριση Έργου Έκδοση των φοιτητών Εισαγωγή 1. Η διαδικασία της Διαχείρισης Έργου 2. Διαχείριση κινδύνων Επανεξέταση Ερωτήσεις Αυτοαξιολόγησης Διαχείριση του έργου είναι να βάζεις σαφείς στόχους,

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Ένωση: Νέες Μέθοδοι και Εργαλεία για την Αειφόρο Ανάπτυξη

Ευρωπαϊκή Ένωση: Νέες Μέθοδοι και Εργαλεία για την Αειφόρο Ανάπτυξη Ευρωπαϊκή Ένωση: Νέες Μέθοδοι και Εργαλεία για την Αειφόρο Ανάπτυξη Κανονιστική Νοµοθεσία Προληπτικά εργαλεία: όρια εκποµπών στα στερεά, υγρά και αέρια απόβλητα υποχρέωση εκπόνησης ΜΠΕ Κατασταλτικά εργαλεία:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ---------------------------------------------------------- 3

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ---------------------------------------------------------- 3 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Ο ΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΈΡΓΟ ΕΠΕ 3.4.9. ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2003 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ----------------------------------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΣΕΙΣΚΑΙΒΗΜΑΤΑΚΥΚΛΟΥ Τ.Ε.Ι ΠΕΙΡΑΙΑ- ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΦΑΣΕΙΣΚΑΙΒΗΜΑΤΑΚΥΚΛΟΥ Τ.Ε.Ι ΠΕΙΡΑΙΑ- ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΦΑΣΕΙΣΚΑΙΒΗΜΑΤΑΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ Η πορεία ανάπτυξης κάθε συστήµατος χωρίζεται σε φάσεις ή στάδια. Στο σχήµα που ακολουθεί παρουσιάζονται τα στάδια αυτά, τα οποία αποτελούν την παραδοσιακή µεθοδολογία του κύκλου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ-ΟΦΕΛΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΕΙΣΔΥΣΗ ΤΩΝ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΜΕΧΡΙ ΤΟ 2030

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένος Βιοκλιματικός Σχεδιασμός Κτιρίων με στόχο τη βέλτιστη Ενεργειακή και Περιβαλλοντική Απόδοση

Ολοκληρωμένος Βιοκλιματικός Σχεδιασμός Κτιρίων με στόχο τη βέλτιστη Ενεργειακή και Περιβαλλοντική Απόδοση Ολοκληρωμένος Βιοκλιματικός Σχεδιασμός Κτιρίων με στόχο τη βέλτιστη Ενεργειακή και Περιβαλλοντική Απόδοση Θεώνη Καρλέση Φυσικός Περιβάλλοντος Ομάδα Μελετών Κτιριακού Παριβάλλοντος, Πανεπιστήμιο Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ. Παράδειγµα κριτηρίου αξιολόγησης σύντοµης διάρκειας στην Ενότητα 2.3 (Σχέση Βιοµηχανίας και Ενέργειας)

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ. Παράδειγµα κριτηρίου αξιολόγησης σύντοµης διάρκειας στην Ενότητα 2.3 (Σχέση Βιοµηχανίας και Ενέργειας) ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Παράδειγµα κριτηρίου αξιολόγησης σύντοµης διάρκειας στην Ενότητα 2.3 (Σχέση Βιοµηχανίας και Ενέργειας) ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΑΘΗΤΗ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΑΞΗ:... ΤΜΗΜΑ:...

Διαβάστε περισσότερα

Συνολικός Χάρτης Πόλης

Συνολικός Χάρτης Πόλης Στα πλαίσια εφαρµογής της οδηγίας 2002/49/ΕΚ, για την αντιµετώπιση των σοβαρών περιβαλλοντικών προβληµάτων που αντιµετωπίζουν οι πόλεις, εξαιτίας του οδικού Θορύβου, µε σοβαρές επιπτώσεις στην ανθρώπινη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΟΜΠΕΣ CO 2 ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΑΠΟ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΕΚΠΟΜΠΕΣ CO 2 ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΑΠΟ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ CO 2 ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΑΠΟ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Γιάννης Βουρδουµπάς Μελετητής-Σύµβουλος Μηχανικός Ελ. Βενιζέλου 107 Β 73132 Χανιά, Κρήτης e-mail: gboyrd@tee.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το πρόβληµα των εκποµπών

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ!

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ: Η ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΑΞΙΑ ΠΟΥ ΜΟΙΡΑΖΕΤΑΙ - Μια εταιρία δεν μπορεί να θεωρείται «πράσινη» αν δεν

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης)

Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης) Πανεπιστήµιο Αιγαίου Παιδαγωγικό Τµήµα ηµοτικής Εκπαίδευσης Μιχάλης Σκουµιός Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης) Παρατήρηση ιδασκαλίας και Μοντέλο Συγγραφής Έκθεσης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΕΣ EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2011/0274(COD) Σχέδιο γνωμοδότησης Cristina Gutiérrez-Cortines (PE487.

ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΕΣ EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2011/0274(COD) Σχέδιο γνωμοδότησης Cristina Gutiérrez-Cortines (PE487. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων 2011/0274(COD) 5.6.2012 ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΕΣ 17-65 Σχέδιο γνωμοδότησης Cristina Gutiérrez-Cortines (PE487.713v01-00)

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση και σύγκριση των μεθοδολογιών Goal Based Standards (GBS) και Formal Safety Assessment (FSA), και η εφαρμογή τους στη ναυτιλία

Παρουσίαση και σύγκριση των μεθοδολογιών Goal Based Standards (GBS) και Formal Safety Assessment (FSA), και η εφαρμογή τους στη ναυτιλία Παρουσίαση και σύγκριση των μεθοδολογιών Goal Based Standards (GBS) και Formal Safety Assessment (FSA), και η εφαρμογή τους στη ναυτιλία Νοέμβριος 2014 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. Πληροφοριακά Συστήµατα: Κατηγορίες και Κύκλος Ζωής. Π.Σ. ιαχείρισης Πράξεων. Π.Σ. ιοίκησης. Κατηγορίες Π.Σ. Ο κύκλος ζωής Π.Σ.

Περιεχόµενα. Πληροφοριακά Συστήµατα: Κατηγορίες και Κύκλος Ζωής. Π.Σ. ιαχείρισης Πράξεων. Π.Σ. ιοίκησης. Κατηγορίες Π.Σ. Ο κύκλος ζωής Π.Σ. Πληροφοριακά Συστήµατα: Κατηγορίες και Κύκλος Ζωής Περιεχόµενα Κατηγορίες Π.Σ. ιαχείρισης Πράξεων ιοίκησης Υποστήριξης Αποφάσεων Έµπειρα Συστήµατα Ατόµων και Οµάδων Ο κύκλος ζωής Π.Σ. Ορισµός Φάσεις Χρήστες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ 1. Η ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ 203. Η προσέγγιση εστιάζει στις χαρακτηριστικές ιδιότητες της καινοτοµικής επιχείρησης και όλα τα χαρακτηριστικά των δραστηριοτήτων καινοτοµίας και

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη πρότυπου λογισμικού συστήματος περιβαλλοντικής διαχείρισης στον τομέα παραγωγής ετοίμου σκυροδέματος

Ανάπτυξη πρότυπου λογισμικού συστήματος περιβαλλοντικής διαχείρισης στον τομέα παραγωγής ετοίμου σκυροδέματος Ανάπτυξη πρότυπου λογισμικού συστήματος περιβαλλοντικής διαχείρισης στον τομέα παραγωγής ετοίμου σκυροδέματος Α.Γ. Μπίσκα Δρ. Πολιτικός Μηχανικός, MSc, Τεχνική Επιθεωρήτρια Εργασίας Ν. Οικονόμου Αναπληρωτής

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πατρών Πολυτεχνική σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών Ακαδημαϊκό Έτος 2007-20082008 Μάθημα: Οικονομία Περιβάλλοντος για Οικονομολόγους Διδάσκων:Σκούρας Δημήτριος ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΙΚΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΙΚΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΙΚΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ήµητρα Τζουρµακλιώτου Επίκουρος Καθηγήτρια. Π. Θ., Τµ. Πολ. Μηχ., Εργ. Μετ. Κατ. Ξάνθη, Ελλάδα e-mail: dimitratz@gmail.com Μαριάννα Νάρη Υποψήφια ιδάκτορας. Π.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΠΛ 435: ΑΛΛΗΛΕΠΙ ΡΑΣΗ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ Ακαδηµαϊκό Έτος 2004 2005, Χειµερινό Εξάµηνο 2 Η ΟΜΑ ΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΡΧΙΚΗΣ Ι ΕΑΣ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΝΑΓΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

For Zeme Eco Fuels & Alloys Ltd ΜΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ

For Zeme Eco Fuels & Alloys Ltd ΜΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ For Zeme Eco Fuels & Alloys Ltd ΜΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ 2 Η εταιρεία ZEME ECO FUELS & ALLOYS LTD πρόκειται να προβεί στην κατασκευή και λειτουργία μονάδας που θα περιλαμβάνει την παραγωγή υψηλής αξίας κραμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο LEED και το Commissioning. Εθελοντικά συστήματα βαθμονόμησης κτιρίων και ιαδικασίες Λειτουργικής Παραλαβής Συστημάτων

Εισαγωγή στο LEED και το Commissioning. Εθελοντικά συστήματα βαθμονόμησης κτιρίων και ιαδικασίες Λειτουργικής Παραλαβής Συστημάτων Εισαγωγή στο LEED και το Commissioning. Εθελοντικά συστήματα βαθμονόμησης κτιρίων και ιαδικασίες Λειτουργικής Παραλαβής Συστημάτων Παρασκευόπουλος Βασίλης Μηχανολόγος Μηχανικός ΕΜΠ, P.E., ASHRAE Accredited

Διαβάστε περισσότερα

SIEMENS TELE INDUSTRY SA ECO DESIGN

SIEMENS TELE INDUSTRY SA ECO DESIGN SIEMENS in the Balkans SIEMENS TELE INDUSTRY SA Regional Offices/ Representatives THESSALONIKI ALBANIA FYROM CYPRUS ARMENIA Albania FYROM Production Sites Greece Siemens Tele Industry SA Software center

Διαβάστε περισσότερα

Ενθάρρυνση για την έναρξη των Πράσινων ηµόσιων Συµβάσεων

Ενθάρρυνση για την έναρξη των Πράσινων ηµόσιων Συµβάσεων Ενθάρρυνση για την έναρξη των Πράσινων ηµόσιων Συµβάσεων ηµήτρης Γιάκος Περιβαλλοντολόγος, MSc Τι είναι οι Πράσινες ηµόσιες Συµβάσεις Ο όρος πράσινες ή οικολογικές δηµόσιες συµβάσεις αναφέρεται στη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Is είναι βιώσιμη η επιχείρηση

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Is είναι βιώσιμη η επιχείρηση ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Is είναι βιώσιμη η επιχείρηση Ent-teach κεφαλαιο 3 - Ανάλυση Αγοράς Περιγραφή της εκπαιδευτικής δραστηριότητας Αυτή η εκπαιδευτική δραστηριότητα απευθύνεται σε μαθητές από όλους

Διαβάστε περισσότερα

Παρατηρήσεις WWF Ελλάς επί του Πλαισίου Δράσεων Προτεραιότητας για το Δίκτυο Natura 2000 για την προγραμματική περίοδο

Παρατηρήσεις WWF Ελλάς επί του Πλαισίου Δράσεων Προτεραιότητας για το Δίκτυο Natura 2000 για την προγραμματική περίοδο Αρ. Πρωτ. 186/2014 Παρατηρήσεις WWF Ελλάς επί του Πλαισίου Δράσεων Προτεραιότητας για το Δίκτυο Natura 2000 για την προγραμματική περίοδο 2014-2020 Αύγουστος 2014 Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η ολοκλήρωση

Διαβάστε περισσότερα

«Συµβολή της Εξοικονόµησης Ενέργειας στους διάφορους τοµείς της Οικονοµίας. Εµπειρίες του ΚΑΠΕ»

«Συµβολή της Εξοικονόµησης Ενέργειας στους διάφορους τοµείς της Οικονοµίας. Εµπειρίες του ΚΑΠΕ» «Συµβολή της Εξοικονόµησης Ενέργειας στους διάφορους τοµείς της Οικονοµίας. Εµπειρίες του ΚΑΠΕ» ρ Γιώργος Αγερίδης Μηχανολόγος Μηχανικός ιευθυντής Ενεργειακής Αποδοτικότητας Κέντρο Ανανεώσιµων Πηγών και

Διαβάστε περισσότερα

ISO 50001. Συστήματα Διαχείρισης της Ενέργειας. Improving performance, reducing risk

ISO 50001. Συστήματα Διαχείρισης της Ενέργειας. Improving performance, reducing risk ISO 50001 Συστήματα Διαχείρισης της Ενέργειας Improving performance, reducing risk Ενέργεια... Όλες οι μορφές εμπορικώς διαθέσιμης ενέργειας, συμπεριλαμβανομένης της ηλεκτρικής ενέργειας, του φυσικού αερίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ Leonardo da Vinci Leonardo Project: A EUROPEAN OBSERVATORY ON THE USE OF ICT-SUPPORTED LIFE LONG LEARNING BY SMES, MICRO-ENTERPRISES AND THE SELF-EMPLOYED IN RURAL AREAS ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση σύγχρονων εργαλείων περιβαλλοντικής και ενεργειακής αξιολόγησης: H περίπτωση της καλλιέργειας της φιστικιάς στην Αίγινα

Χρήση σύγχρονων εργαλείων περιβαλλοντικής και ενεργειακής αξιολόγησης: H περίπτωση της καλλιέργειας της φιστικιάς στην Αίγινα AGROSTRAT Ημερίδα, 20 Σεπτεμβρίου 2014, Αίγινα Χρήση σύγχρονων εργαλείων περιβαλλοντικής και ενεργειακής αξιολόγησης: H περίπτωση της καλλιέργειας της φιστικιάς στην Αίγινα Καθ. Κ. Κομνίτσας Δρ. Γ. Μπάρτζας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή Διατριβή Η ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΤΟΥ CΗ 4 ΣΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΕΛΛΗΝΟΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΨΥΧΙΚΟΥ (ΓΥΜΝΑΣΙΟ και ΛΥΚΕΙΟ) ΕΞΩΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ: ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Αρδιτζόγλου,

Διαβάστε περισσότερα