«Η χρήση των ηλεκτρονικών υπογραφών στη Δημόσια Διοίκηση και ειδικότερα στη Δικαιοσύνη»

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "«Η χρήση των ηλεκτρονικών υπογραφών στη Δημόσια Διοίκηση και ειδικότερα στη Δικαιοσύνη»"

Transcript

1

2 Ομιλία στο 2ο Συμπόσιο Διαδικτυακού Δικαίου & Νέων Τεχνολογιών, Helexpo-Θεσσαλονίκη, 29/6/02 «Η χρήση των ηλεκτρονικών υπογραφών στη Δημόσια Διοίκηση και ειδικότερα στη Δικαιοσύνη» Χρήστος Σιουλής Δικηγόρος Αθηνών Πολιτικός Επιστήμων Νομοτεχνικός Σύμβουλος

3 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι πολύ σημαντικό να δούμε από σήμερα, ώστε να οργανώσουμε σωστά, την αυριανή πραγματικότητα, η οποία θα προκύψει από την (νομοτελειακά δεδομένη) πλήρη ενσωμάτωση και χρήση των νέων τεχνολογιών, αλλά και του αντίστοιχου νέου θεσμικού πλαισίου (-που ήδη διαμορφώνεται για την χρήση των τεχνολογιών αυτών-), στους τομείς της Δημόσιας Διοίκησης και ιδιαίτερα στον τομέα της Δικαιοσύνης -που μας αφορά άμεσα. Η εφαρμογή και θεσμοθέτηση νέων πρακτικών e-government στις διαδικασίες απονομής δικαιοσύνης στη χώρα μας, με την υιοθέτηση και χρήση νέων τεχνολογιών όπως αυτή των ηλεκτρονικών υπογραφών, σημαίνει μια τεράστια θεσμική και τεχνολογική αναβάθμιση, η οποία απαιτεί βέβαια σωστό και συνολικό σχεδιασμό των νέων διαδικασιών και των προσφερόμενων υπηρεσιών, κατάλληλη αναμόρφωση του δικονομικού αλλά και του ουσιαστικού δικαίου της χώρας, σύγχρονο τεχνολογικό εξοπλισμό στις υπηρεσίες της δικαιοσύνης, και κυρίως τη πλήρη κατάρτιση και ενημέρωση των λειτουργών της, αλλά και των πολιτών-αποδεκτών της γενικότερα. Πριν όμως φθάσουμε στην ανάλυση ενός πιθανού μοντέλου εφαρμογής των ηλεκτρονικών υπογραφών στην Ελληνική Δικαιοσύνη, που είναι και το ζητούμενο της παρουσίασης αυτής, θεωρώ πρώτα απαραίτητη, μια παρουσίαση που θα καλύπτει: Σελίδα 3 από 30

4 μια σύντομη επεξήγηση μερικών βασικών εννοιών, ιδιοτήτων & λειτουργιών των ηλεκτρονικών υπογραφών και της υποδομής δημοσίου κλειδιού (PKI) γενικότερα,, μια αναφορά των βασικών αρχών του υπάρχοντος ευρωπαϊκού και ελληνικού θεσμικού πλαισίου για τις ηλεκτρονικές υπογραφές, με έμφαση στις σχετικές διατάξεις για την χρήση τους στη Δημόσια Διοίκηση, μια μικρή επισκόπηση της σημερινής κατάστασης στην Ελλάδα σχετικά με την χρήση ηλεκτρονικών υπογραφών στον ιδιωτικό και δημόσιο τομέα, και τέλος, μια αναφορά σε κάποια ζητήματα που προκύπτουν από την χρήση και την ανάγκη για διαλειτουργικότητα (interoperability) των ηλεκτρονικών υπογραφών, καθώς και τις επικρατούσες πρακτικές για την επίλυσή τους. Με το παραπάνω υπόβαθρο, θα μπορέσουν να γίνουν κατανοητές οι λειτουργίες και οι ανάγκες του παρουσιαζόμενου μοντέλου χρήσης των ηλεκτρονικών υπογραφών στις υπηρεσίες της Δικαιοσύνης στην Ελλάδα, το οποίο θα επιφέρει πλήθος νέων απλοποιημένων διαδικασιών και δυνατοτήτων που θα αλλάξουν την καθημερινή ζωή του Δικαστή, του Δικηγόρου, του Δικ. Υπαλλήλου και του Πολίτη. Σελίδα 4 από 30

5 2. ΥΠΟΓΡΑΦΕΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΑ & PKI Ξεκινώντας από τις ιδιότητες των παραδοσιακών ιδιόχειρων υπογραφών στα χάρτινα έγγραφα, τις οποίες έρχονται να καλύψουν αντίστοιχα -και μάλιστα πιο αξιόπισταγια τα ηλεκτρονικά έγγραφα οι ηλεκτρονικές υπογραφές, διακρίνουμε κατ αρχήν τη δυνατότητα απόδειξης της ακεραιότητας (integrity) του εγγράφου, με την έννοια της μη αλλοίωσής του, η οποία εξασφαλίζεται συνήθως με την τήρηση κάποιας σταθερής φόρμας και χωρίς κενά στη γραφή του κειμένου, έτσι ώστε κάθε παραπομπή ή προσθήκη να είναι εμφανής και να απαιτεί πρόσθετη υπογραφή, κάτω από αυτήν, για την επικύρωσή της. Παράλληλα, με την τοποθέτηση της ιδιόχειρης υπογραφής μας σε ένα έγγραφο, εξασφαλίζουμε την αυθεντικότητα (authentication) του εγγράφου, ότι δηλαδή προέρχεται πράγματι από εμάς. Στο βαθμό που η υπογραφή μας, -η οποία αποτελείται συνήθως από την καλλιτεχνική αναγραφή του πρώτου γράμματος του ονόματός μας και του επιθέτου μας-, είναι ευανάγνωστη, παρέχουμε επιπρόσθετα την δυνατότητα στον αναγνώστη της για την ταυτοποίησή (Identification) μας. Τέλος, η σπουδαιότερη ιδιότητα της ιδιόχειρης υπογραφής, είναι η έκφραση της βούλησής μας να δεσμευτούμε νομικά (non repudiation) από το περιεχόμενο του υπογεγραμμένου εγγράφου, μη μπορώντας να αποκηρύξουμε την υπογραφή μας μελλοντικά (σε περίπτωση που έχουμε συμφέρον να πράξουμε έτσι, εις βάρος αυτού που βασίσθηκε στην υπογραφή μας). Σελίδα 5 από 26

6 Οι (προηγμένες) ηλεκτρονικές υπογραφές, λοιπόν, από την μεριά τους, δεν είναι τίποτε άλλο παρά εφαρμογές σύγχρονων αλγορίθμων ασύμμετρης κρυπτογράφησης σε ηλεκτρονικά έγγραφα, που επιβεβαιώνουν την ακεραιότητα (μη αλλοίωση) του εγγράφου μετά την υπογραφή του. Συγκεκριμένα, ο συνδυασμός ενός ιδιωτικού κλειδιού (=τεράστιος ακέραιος αριθμός) με ένα συγκεκριμένο ηλεκτρονικό έγγραφο κάτω από σύγχρονους αλγόριθμους, παράγει με τα σημερινά δεδομένα ένα μοναδικό συνδυασμό δεδομένων (ηλεκτρονική υπογραφή), έτσι ώστε, κάθε αλλοίωσή του να γίνεται αμέσως εμφανής στον γνώστη του δημόσιου κλειδιού του υπογράφοντος. Για να εξασφαλίσουμε όμως και την ταυτοποίηση του υπογράφοντος -κατόχου του συγκεκριμένου δημόσιου κλειδιού κρυπτογράφησης, και, κατά συνέπεια, και την αυθεντικότητα του εγγράφου που εξετάζουμε, απαιτείται η ύπαρξη ενός πιστοποιητικού, το οποίο θα βεβαιώνει ότι το συγκεκριμένο κλειδί κρυπτογράφησης (που χρησιμοποιήθηκε κατά την υπογραφή του εγγράφου) ανήκει σε συγκεκριμένο πρόσωπο. Το ηλεκτρονικό πιστοποιητικό είναι κι αυτό με την σειρά του ένα ακόμη ηλεκτρονικό έγγραφο, -το οποίο όμως είναι κατάλληλα τυποποιημένο ώστε να διαβάζεται και από τις μηχανές και από τους ανθρώπους-, έχει συνήθως περιορισμένη διάρκεια ισχύος (1 με 2 χρόνια) και το οποίο εκδίδει και υπογράφει ηλεκτρονικά κάποιος Πάροχος Υπηρεσιών Πιστοποίησης, -εφόσον επαληθεύσει κατάλληλα την ταυτότητα και την κατοχή συγκεκριμένου ζεύγους κρυπτογραφικών κλειδιών από ένα συγκεκριμένο πρόσωπο. Σελίδα 6 από 26

7 Εκτός από τα πιστοποιητικά δημόσιου κλειδιού, όπως λέγονται τα παραπάνω-, ένα άλλο χρήσιμο πιστοποιητικό για τις ηλεκτρονικές συναλλαγές είναι το (ηλεκτρονικό) πιστοποιητικό χρονοσήμανσης που εκδίδεται από σχετική αξιόπιστη τρίτη οντότητα, -καλούμενη Πάροχος Υπηρεσιών Χρονοσήμανσης -, το οποίο επιβεβαιώνει την εναπόθεση μιας ηλεκτρονικής υπογραφής πριν από μια δεδομένη χρονική στιγμή, παρέχοντάς μας έτσι και την μη (μελλοντική) αποκήρυξη της ηλεκτρονικής υπογραφής, ιδίως μετά από μεγάλο χρονικό διάστημα που το πιστοποιητικό δημοσίου κλειδιού του υπογράφοντα έχει ήδη λήξει. Πρακτικά λοιπόν, έχοντας αποκτήσει ένα ηλεκτρονικό πιστοποιητικό δημοσίου κλειδιού για τα κρυπτογραφικά κλειδιά μας από ένα Πάροχο Υπηρεσιών Πιστοποίησης ( Εκδότη Πιστοποιητικών ή Certification Authority (CA)) κάνοντας συνήθως σχετική αίτηση στην Υπηρεσία Εγγραφής του ( Registration Authority (RA)), η οποία θα επαληθεύσει την ταυτότητά μας- μπορούμε (-με το κατάλληλο software-) να υπογράψουμε ένα ηλεκτρονικό έγγραφο και να το στείλουμε σε κάποιον τρίτο αποδέκτη. Αυτός, αφού παραλάβει το έγγραφο, την ηλεκτρονική υπογραφή του και το σχετικό πιστοποιητικό μας, μπορεί να επαληθεύσει με βεβαιότητα ότι το έγγραφο προέρχεται από εμάς και ότι δεν έχει αλλοιωθεί. Όμως στη πραγματικότητα τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά Εάν θέλουμε να επαληθεύσουμε 100% την υπογραφή του αποστολέα του εγγράφου θα πρέπει να επαληθεύσουμε και το ότι το πιστοποιητικό που συνοδεύει την υπογραφή του δεν είναι πλαστό! Εδώ θα πρέπει να σημειώσουμε ότι και η ηλεκτρονική υπογραφή του ίδιου του εκδότη (CA) των πιστοποιητικών, θα πρέπει να πιστοποιείται από κάποιον άλλον εκδότη πιστοποιητικών, καλούμενο Θεμελιώδη Εκδότη Πιστοποιητικών ή Root CA, οποίος διατηρεί μια υποδομή υψηλής ασφάλειας και εκδίδει πιστοποιητικά συνήθως μόνο προς άλλους εκδότες και ένα για τον εαυτό του! (self-certified). Έτσι, ο συνετός αποδέκτης, θα πρέπει να έχει στην διάθεσή του και να εξετάσει και Σελίδα 7 από 26

8 τα παραπάνω πιστοποιητικά (του CA και του Root CA), ώστε να συνθέσει μια αποκαλούμενη αλυσίδα εμπιστοσύνης (trust chain) με όλα αυτά τα πιστοποιητικά που θα επαληθεύουν την ηλεκτρονική υπογραφή μας. Βέβαια τα πράγματα γίνονται πιο περίπλοκα όταν, για την αποδοχή του υπογεγραμμένου εγγράφου που στείλαμε, η Πολιτική Υπογραφής του Αποδέκτη για την οποία θα μιλήσουμε πιο αναλυτικά αργότερα- απαιτεί και πρόσθετες απαιτήσεις, όπως ιδιαίτερο πιστοποιητικό για μια ιδιότητά μας (π.χ. ότι είμαστε δικηγόροι) από μια αρμόδια για μια τέτοια πιστοποίηση υπηρεσία, η οποία ονομάζεται Attribute Authority (A.A.) ή ελληνικά Εκδότης Πιστοποιητικών Ιδιοτήτων, καθώς και εάν απαιτεί μια αξιόπιστη χρονοσήμανση (βεβαίωση της ύπαρξης της υπογραφής μας μια δεδομένη χρονική στιγμή) από Πάροχο Υπηρεσιών Χρονοσήμανσης (καλούμενος στα αγγλικά ως Time-Stamping Authority (T.S.A.)). Τότε, ο αποδέκτης θα πρέπει να συγκεντρώσει όλα αυτά τα πιστοποιητικά για να επιβεβαιώσει την αρτιότητα της αποστολής μας! Εκεί όμως που τα πράγματα φαίνονται να δυσκολεύουν πραγματικά, είναι στο γεγονός ότι για όλα αυτά τα πιστοποιητικά, θεωρείται ως πολύ πιθανή η -για κάποιο λόγοανάκλησή τους, (π.χ. διότι το ζήτησε ο ίδιος ο πιστοποιούμενος λόγω έκθεσης των κλειδιών του σε τρίτους, ή διότι έπαψε στο μεταξύ να ισχύει μια ιδιότητα του υπογράφοντα), και οι οποίες ανακλήσεις δημοσιεύονται σε ειδικούς καταλόγους (που εκδίδονται τακτικά από κάθε Εκδότη Πιστοποιητικών), -καλούμενους Certificate Revocation List (CRLs)-, τους οποίους θα πρέπει, ταυτόχρονα, να συμβουλευτεί ο αποδέκτης, μαζί με όλες τις προηγούμενες πληροφορίες, ώστε να είναι 100% βέβαιος για την καθ όλα ισχυρή υπογραφή μας! Ευτυχώς όμως, που για όλα αυτά φροντίζει αυτόματα ο υπολογιστής μας και όχι εμείς, -εφόσον, βέβαια, έχουμε εγκαταστήσει το κατάλληλο λογισμικό! Σελίδα 8 από 26

9 (σ.σ. οι ηλεκτρονικές διευθύνσεις όπου δημοσιεύονται οι παραπάνω λίστες ανάκλησης -CRLs- πρέπει να αναφέρονται μέσα σε σχετικό πεδίο του πιστοποιητικού, ώστε να μπορεί το λογισμικό να τις εντοπίσει και να τις επεξεργαστεί!) Έτσι, συνοψίζοντας, ένα ηλεκτρονικώς υπογεγραμμένο έγγραφο αποτελείται συνήθως από τα εξής διακριτά στοιχεία του: Το κύριο έγγραφο, το οποίο μπορεί να είναι οποιασδήποτε γνωστής ηλεκτρονικής μορφής, π.χ. έγγραφο του Word, του Excel, μορφής *.PDF, ή ακόμη και μορφής εικόνας, όπως JPEG, TIFF, BMP κ.λ.π. Την συνημμένη -καθ αυτού- ηλεκτρονική υπογραφή, η οποία είναι στην πραγματικότητα μια κρυπτογράφηση, με το ιδιωτικό κλειδί του υπογράφοντα, μιας σύνοψης του κύριου εγγράφου που παράγεται από ειδικό αλγόριθμο κατακερματισμού (hashing), Πιθανώς, από την χρονοσήμανση της υπογραφής, που αποδίδεται αξιόπιστα από τρίτο πάροχο υπηρεσιών χρονοσήμανσης ο οποίος κρυπτογραφεί με το ιδιωτικό του κλειδί τον συνδυασμό ηλεκτρονική υπογραφή του εγγράφου και ακριβή ώρα που παρέχει ο ίδιος, και τέλος, από το πιστοποιητικό δημοσίου κλειδιού του υπογράφοντα, καθώς και από τα τυχόν άλλα πιστοποιητικά που παρέχονται, ανάλογα με τις απαιτήσεις της εφαρμογής. Σελίδα 9 από 26

10 Οι παραπάνω λειτουργίες μιας Υποδομής Δημοσίου Κλειδιού, ή Public Key Infrastructure (P.K.I.) όπως ονομάζεται διεθνώς, με τις δυνατότητες ασφαλούς ταυτοποίησης και αυθεντικότητας που παρέχουν, βρίσκουν σήμερα, με διάφορες παραλλαγές τους, πάρα πολλές εφαρμογές στα πλαίσια των ηλεκτρονικών συναλλαγών και του ηλεκτρονικού εμπορίου, προσφέροντας, -ανάλογα με τις ανάγκες της κάθε εφαρμογής και τις πολιτικές πιστοποίησης που ακολουθούνται-, διαφορετικά επίπεδα ασφάλειας και ολοκλήρωσης των υπηρεσιών. Έτσι σήμερα έχουν αναπτυχθεί εφαρμογές βασισμένες σε PKI για: ελεγχόμενη πρόσβαση σε πληροφοριακά συστήματα (με ξεχωριστό από αναγνωρισμένο για ηλεκτρονικές υπογραφές - πιστοποιητικό ταυτοποίησης αυθεντικότητας ), το & ηλεκτρονικά πορτοφόλια, ηλεκτρονικά κλειδιά φυσικής πρόσβασης σε χώρους, ηλεκτρονικούς ιατρικούς φακέλους, κ.ά. Όμως ας δούμε τώρα λίγο και το θεσμικό πλαίσιο που ισχύει σήμερα στην χώρα μας σχετικά με την χρήση των ηλεκτρονικών υπογραφών. Σελίδα 10 από 26

11 3. ΥΠΑΡΧΟΝ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Βασικό νομοθέτημα για τις ηλεκτρονικές υπογραφές στη χώρα μας είναι το π.δ. 150/2001 με το οποίο εναρμονίζεται το εθνικό μας δίκαιο με την σχετική Οδηγία 93 του 1999 (της οποίας άλλωστε αποτελεί κατά το μεγαλύτερο μέρος του- μία λέξη προς λέξη αντιγραφή!). Τα βασικά χαρακτηριστικά του νομοθετήματος αυτού, είναι τα εξής: Καταρχήν, στο άρθρο 3 1, ορίζει έναν συγκεκριμένο τύπο ηλεκτρονικών υπογραφών, οι οποίες τηρούν κάποιες προϋποθέσεις που θα δούμε παρακάτω, ως αναγνωρισμένες, δηλαδή ισότιμες νομικά με τις ιδιόχειρες υπογραφές, μη παραβλέποντας όμως, -στη δεύτερη παράγραφο του ίδιου άρθρου-, να αναφέρει ότι δεν στερούνται νομικής αξίας, τουλάχιστον ως αποδεικτικά στοιχεία, όλοι οι άλλοι τύποι ηλεκτρονικών υπογραφών που δεν πληρούν κάποια από τις προϋποθέσεις των αναγνωρισμένων! Άλλο βασικό χαρακτηριστικό του νομοθετήματος αυτού είναι ότι επιτρέπει την Παροχή Υπηρεσιών Πιστοποίησης ηλεκτρονικών υπογραφών από φυσικά ή νομικά πρόσωπα χωρίς να υπόκεινται αυτά σε κάποιο καθεστώς υποχρεωτικής άδειας, προβλέποντας όμως εναλλακτικά την ύπαρξη μηχανισμού Εθελοντικής Διαπίστευσης των Παρόχων αυτών από την ΕΕΤΤ, την οποία ορίζει επίσης αρμόδια για την Εποπτεία των Παρόχων, καθώς και για την Διαπίστωση της συμμόρφωσης των προϊόντων που χρησιμοποιούνται για την δημιουργία ηλεκτρονικής υπογραφής, με κάποια συγκεκριμένα επίπεδα ασφάλειας. Σελίδα 113 από 26

12 Το προεδρικό διάταγμα ορίζει ακόμη την ελάχιστη ευθύνη που αναλαμβάνει ο Πάροχος Υπηρεσιών Πιστοποίησης που εκδίδει αναγνωρισμένα πιστοποιητικά και ορίζει στα Παραρτήματά του ειδικότερα τις προϋποθέσεις για την έκδοση τέτοιων πιστοποιητικών. Πρέπει όμως να πούμε ότι ο έλληνας νομοθέτης, ήδη από το 1998, -πριν δηλαδή από την έκδοση της ευρωπαϊκής Οδηγίας-, στο άρθρο 14 του νόμου 2672/98 έχει ορίσει την ψηφιακή υπογραφή με τον ίδιο περίπου ορισμό που η Οδηγία και το π.δ. 150/2001 αναφέρονται στην προηγμένη ηλεκτρονική υπογραφή προβλέποντας μάλιστα (από τότε) ότι «η ψηφιακή υπογραφή φέρει τα αποτελέσματα της ιδιόχειρης υπογραφής κατά την κείμενη νομοθεσία» και εξουσιοδοτούσε για την έκδοση σχετικού προεδρικού διατάγματος που θα καθόριζε τις λεπτομέρειες της έκδοση και της διακίνησης ψηφιακών υπογραφών και μηνυμάτων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, κάτι που ακόμη εκκρεμεί, μιας και το π.δ. 150/2001, τόσο από το περιεχόμενό του, όσο και από την σύνθεση των υπουργών που το υπογράφουν, δεν αντιστοιχεί στο προβλεπόμενο, από τον νόμο αυτόν, π.δ. (για το οποίο θα μιλήσουμε ξανά παρακάτω). Τέλος, το θεσμικό πλαίσιο για τις ηλεκτρονικές υπογραφές στην Ελλάδα, ήρθε να εμπλουτίσει ο πρόσφατος Κανονισμός Παροχής Υπηρεσιών Πιστοποίησης ηλεκτρονικής υπογραφής που εξέδωσε αρμοδίως- η ΕΕΤΤ και στον οποίο ορίζονται λεπτομέρειες για την λειτουργία των Π.Υ.Π. Σελίδα 113 από 26

13 Οι προϋποθέσεις που θέτει λοιπόν το π.δ. 150/2001 για να θεωρηθούν οι ηλεκτρονικές υπογραφές ως αναγνωρισμένες ηλεκτρονικές υπογραφές, ώστε να απολαμβάνουν έτσι ex lege τα αποτελέσματα της ιδιόχειρης υπογραφής είναι τρεις: 1ον: Να είναι προηγμένη ηλεκτρονική υπογραφή ( ψηφιακή υπογραφή ), δηλαδή να παρέχει (τεχνολογικώς & διαδικαστικώς) τις δυνατότητες: - Να συνδέεται μονοσήμαντα με τον υπογράφοντα - Να καθορίζει αποκλειστικά την ταυτότητα του υπογράφοντα - Να δημιουργείται με μέσα που διατηρούνται υπό τον αποκλειστικό έλεγχο, και - Να συνδέεται με τα δεδομένα έτσι ώστε να μην μπορεί να γίνει μη αντιληπτή αλλοίωσή τους, (δυνατότητες που σήμερα τουλάχιστον, προσφέρουν μόνο οι τεχνικές ασύμμετρης κρυπτογράφησης με υποδομή δημόσιου κλειδιού (Public Key Infrastructure PKI)), 2ον: Να βασίζεται σε αναγνωρισμένο πιστοποιητικό, δηλαδή πιστοποιητικό που έχει τα περιεχόμενα που αναφέρονται στο Παράρτημα Ι του π.δ. και που εκδίδονται από Παρόχους Υπηρεσιών Πιστοποίησης που κατά δήλωσή τους τουλάχιστονικανοποιούν τις 12 απαιτήσεις του Παραρτήματος ΙΙ, και, 3ον: Να δημιουργείται από ασφαλή διάταξη δημιουργίας υπογραφής, διάταξη δηλαδή που καλύπτει τις απαιτήσεις ασφαλείας του Παραρτήματος ΙΙΙ, -στις οποίες μπορεί να Σελίδα 113 από 26

14 αντεπεξέλθει σήμερα μια έξυπνη κάρτα (smart card) η οποία ενσωματώνει μέσα της chip (μικροεπεξεργαστή) με ειδικό λειτουργικό σύστημα και αλγόριθμους κρυπτογράφησης! Μόνο η τήρηση όλων των παραπάνω προϋποθέσεων, και μάλιστα έτσι όπως εξειδικεύονται και αναλύονται περισσότερο στα τεχνικά πρότυπα που αναπτύσσουν ειδικά για την εξειδίκευση της συγκεκριμένης οδηγίας οι ευρωπαϊκοί οργανισμοί τυποποίησης ETSI και CEN -μετά από εντολή της ειδικής επιτροπής της Commission-, (τα οποία μάλιστα ολοκληρώνονται και θα δημοσιευθούν σύντομα και στην επίσημη εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως προβλέπει και η Οδηγία,), μόνο τότε λοιπόν, επέρχεται η ex lege ισοτιμία της ηλεκτρονικής υπογραφής με την ιδιόχειρη, χωρίς να απαιτούνται δηλαδή και άλλα αποδεικτικά στοιχεία, -όπως πιθανώς να συμβεί με την δικαστική αξιολόγηση μιας μη αναγνωρισμένης ηλεκτρονικής υπογραφής. Όσον αφορά τώρα την χρήση των ηλεκτρονικών υπογραφών ειδικότερα στην Δημόσια Διοίκηση, το άρθρο 3 7 της Οδηγίας 99/93/ΕΚ, προβλέπει επί λέξει τα εξής: «Τα κράτη μέλη δύναται να εξαρτούν τη χρήση ηλεκτρονικών υπογραφών στο δημόσιο τομέα από ενδεχόμενες πρόσθετες απαιτήσεις. Οι εν λόγω απαιτήσεις είναι αντικειμενικές, διαφανείς, ανάλογες και δεν οδηγούν σε διακρίσεις, αναφέρονται δε μόνο στα ειδικά χαρακτηριστικά της συγκεκριμένης εφαρμογής. Οι απαιτήσεις αυτές δεν πρέπει να αποτελούν εμπόδιο στις διασυνοριακές υπηρεσίες για τους πολίτες» Οι βασικές επιταγές αυτής της διάταξης είναι ότι ο δημόσιος τομέας του κάθε κράτους-μέλους ΔΕΝ μπορεί να αποκλείσει τα προϊόντα της ελεύθερης αγοράς από την χρήση τους στις υπηρεσίες του, φτιάχνοντας πιθανώς ένα κλειστό τεχνολογικά σύστημα που θα διατηρούσε το μονοπώλιο στην έκδοση και στην διαχείριση ειδικών ηλεκτρονικών υπογραφών αποκλειστικά για την χρήση τους στην Δημόσια Διοίκηση, αλλά αντιθέτως, θα πρέπει να μεριμνήσει έτσι ώστε, ορίζοντας αντικειμενικά προφανώς με την δημοσίευση κάποιων Πολιτικών Υπογραφής - τις τυχόν πρόσθετες απαιτήσεις του (π.χ. υποχρεωτική χρονοσήμανση, ή μη χρήση ψευδωνύμου!) για κάθε μία παρεχόμενη υπηρεσία του, να υπάρχει η δυνατότητα διαλειτουργικότητας (interoperability) και αποδοχής από την υποδομή του, για όλα τα (κατάλληλα) προϊόντα υπογραφής της αγοράς! Σελίδα 113 από 26

15 Επανερχόμενοι πάλι, στο άρθρο 14 του ν. 2672/1998, το οποίο ορίζει τις προϋποθέσεις για την έγκυρη αποστολή ηλεκτρονικών μηνυμάτων και τηλεμοιοτυπίας (fax) μεταξύ δημοσίων υπηρεσιών και πολιτών, βλέπουμε την θεσμοθέτηση μιας πρώτης τέτοιας Πολιτικής, στην οποία ορίζονται συγκεκριμένες υπηρεσίες του δημόσιου τομέα, όπως αποστολή αποφάσεων, πρακτικών, γνωμοδοτήσεων, εγκυκλίων, απαντήσεων σε ερωτήσεις κ.λ.π, που δεν απαιτούν ιδιαίτερη απόδειξη γνησιότητας με ψηφιακή υπογραφή, ενώ παράλληλα καθορίζεται και κάποια βασική μορφή στο περιεχόμενο των ηλεκτρονικών μηνυμάτων, τα οποία μπορούν να γίνουν δεκτά -με υποχρέωση απάντησης ή άλλης ενέργειας- από τις δημόσιες υπηρεσίες! Το ιστορικό άρθρο αυτό, προβλέπει, όχι μόνο την έκδοση π.δ. για τον καθορισμό των τεχνικών μεθόδων για την διακίνηση των ψηφιακών υπογραφών και την αρχειοθέτηση των ηλεκτρονικά υπογεγραμμένων μηνυμάτων, αλλά και την έκδοση και άλλων π.δ. που θα ορίζουν σχετικές προδιαγραφές και θα επεκτείνουν έτσι την χρήση των ηλεκτρονικών μηνυμάτων που θα φέρουν ψηφιακή υπογραφή και σε άλλες υπηρεσίες του δημοσίου, με αυξημένες απαιτήσεις ασφάλειας (ταυτοποίησης υπογράφοντος & αυθεντικότητας). Σελίδα 113 από 26

16 4. ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ & ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Καταρχήν, έχουμε ήδη μια πρώτη απόφαση θεσμικού οργάνου που καθορίζει τη χρήση αναγνωρισμένων ηλεκτρονικών υπογραφών σε συγκεκριμένο κύκλο συναλλαγών. Πρόκειται για την απόφαση 85/ του Δ.Σ. του Χρηματιστηρίου Αξιών Αθηνών, με την οποία υποχρεώνει όλες τις εισηγμένες εταιρείες να ορίσουν εκπροσώπους τους, στους οποίους θα πιστοποιηθεί η ηλεκτρονική υπογραφή τους, ώστε να στέλνουν τις εταιρικές ανακοινώσεις, τις οικονομικές καταστάσεις και άλλες υποχρεωτικές δηλώσεις τους προς το ΧΑΑ με υπογεγραμμένα ηλεκτρονικά έγγραφα, -μέσω του συστήματος HERMES που το τελευταίο έχει αναπτύξει! Και μάλιστα, μετά από σύντομη περίοδο προσαρμογής, δεν θα μπορούν να στέλνουν τα έγγραφα αυτά με άλλον τρόπο, παρά μόνο ηλεκτρονικά! Την δημιουργία των κρυπτογραφικών κλειδιών σε εξατομικευμένες έξυπνες κάρτες και την πιστοποίηση των ηλεκτρονικών υπογραφών των εκπροσώπων των εταιριών με αναγνωρισμένα πιστοποιητικά σύμφωνα με την νομοθεσία, (καθώς και την έκδοση ξεχωριστών πιστοποιητικών ταυτοποίησης των χρηστών, για την ελεγχόμενη πρόσβασή τους στο σύστημα) την ανέλαβε η εταιρία ΑΣΥΚ Α.Ε. ( Ανάπτυξη Συστημάτων Υποστήριξης Κεφαλαιαγοράς Α.Ε. ), θυγατρική του ΧΑΑ, της οποίας την τεκμηρίωση των υπηρεσιών, (δηλαδή την σύνταξη Κανονισμού Πιστοποίησης (C.P.S.), Πολιτικών Πιστοποιητικών, συνδρομητικών συμβάσεων, συμβάσεων αποδεκτών, κ.λ.π.), είχε την τιμή να συντάξει ο ομιλών. Σελίδα 113 από 26

17 Η εφαρμογή στηρίζεται στην χρήση δύο (2) διαφορετικών πιστοποιητικών που καταχωρούνται ασφαλώς σε μία έξυπνη κάρτα, ένα για αναγνωρισμένες υπογραφές και ένα για την απλή ταυτοποίηση του κατόχου της κατά την διαδικασία ελέγχου πρόσβασης στο σύστημα. Περισσότερες πληροφορίες για την εφαρμογή μπορείτε να βρείτε στα Sites του ΧΑΑ και της ΑΣΥΚ (www.ase.gr, & Από την άλλη μεριά, υπάρχουν έτοιμα πολλά σχέδια δράσης στην δημόσια διοίκηση που προβλέπουν την χρήση των ηλεκτρονικών υπογραφών. Σχεδόν όλα τα υπουργεία προβλέπουν την ανάπτυξη υποδομής PKI στα Επιχειρησιακά Σχέδιά τους που έχουν ανακοινώσει στα πλαίσια του προγράμματος Κοινωνία της Πληροφορίας. Παράλληλα έχει ανακοινωθεί -και μέσω του τύπου- το σχέδιο ανάπτυξης εφαρμογής PKI για Κάρτα του Πολίτη από το ΥΠΕΣΔΔΑ. το οποίο όμως, παρά τις αισιόδοξες δηλώσεις, προβλέπεται να αργήσει ακόμη αρκετά, μιας και πρέπει να αντιμετωπισθεί συνολικά το ζήτημα της υπογραφής και της ταυτοποίησης των προσώπων στην Δημόσια Διοίκηση. Στα πλαίσια αυτά γίνονται κινήσεις από αρμόδια στελέχη για τη συμμετοχή τμημάτων του δημόσιου τομέα σε πιλοτικές εφαρμογές που αναπτύσσονται βάσει του προγράμματος e-europe (π.χ. e-epoch). Τέλος θα πρέπει να σημειωθεί ότι μέσα από το πρόγραμμα IDA (Interchange of Data between Administration) και τα σχετιζόμενα με αυτό έργα υποδομής, όπως το ΣΥΖΕΥΞΙΣ, η Δημόσια Διοίκηση ενσωματώνει σιγά-σιγά τις σχετικές τεχνολογίες. Σε επίπεδο κανονιστικού πλαισίου, όπως είπαμε και πρωτύτερα, η ΕΕΤΤ έχει ήδη εκδώσει έναν Κανονισμό για την Παροχή Υπηρεσιών Πιστοποίησης, ενώ έχει προκηρύξει και μελέτη, (προϋπολογισμού και διάρκειας 12 μηνών), για την ανάπτυξη των μηχανισμών Εποπτείας, & Εθελοντικής Διαπίστευσης των Π.Υ.Π. καθώς και Διαπίστωσης της συμμόρφωσης των προϊόντων ηλεκτρονικής υπογραφής με τα πρότυπα ασφαλείας. Σελίδα 113 από 26

18 5. ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Βέβαια, τα πράγματα δεν είναι ακόμη τόσο απλά! Υπάρχουν αρκετά ζητήματα που προκύπτουν όταν πας να εφαρμόσεις στην πράξη μια νέα και πολύπλοκη τεχνολογία, όπως είναι αυτή των ηλεκτρονικών υπογραφών, προσπαθώντας παράλληλα να συμμορφώνεσαι και με όλες τις απαιτήσεις της νομοθεσίας για ασφάλεια, προστασία του πολίτη, διαφάνεια των διαδικασιών και διαλειτουργικότητα των εφαρμογών. Έτσι, ένα πρώτο και σημαντικό ζήτημα που προβάλλει από την ερμηνεία των παραπάνω προδιαγραφών, είναι η ανάγκη ύπαρξης πολλών ειδών πιστοποιητικών για διαφορετικές χρήσεις. Δηλαδή, άλλο πιστοποιητικό πρέπει να έχει ο πολίτης για αποκλειστική χρήση του σε αναγνωρισμένες υπογραφές του σε ηλεκτρονικά έγγραφα, (μιας και έτσι το επιβάλλει το σχετικό πρότυπο του CEN CWA ), άλλο πιστοποιητικό ταυτοποίησής του για την πρόσβαση σε απομακρυσμένα συστήματα και την απλή υπογραφή μηνυμάτων , και, πιθανώς, άλλο για τις ανάγκες κρυπτογράφησής του, μιας και το ιδιωτικό κλειδί του που προορίζεται για τέτοια χρήση είναι φρόνιμο να έχει γίνει Back-Up (αντιγραφτεί), (-αφού η τυχόν οριστική καταστροφή του θα καταστούσε αδύνατη την αποκρυπτογράφηση τυχών σημαντικών αρχείων του). Ένα άλλο πρόβλημα που δημιουργείται, προέρχεται από την περιορισμένη διάρκεια που συνήθως έχουν για λόγους ασφαλείας- τα ηλεκτρονικά πιστοποιητικά, αλλά και την δυνατότητα άμεσης ανάκλησής τους, καθιστώντας προβληματική την διαδικασία Σελίδα 113 από 26

19 επαλήθευσης των υπογραφών σε χρόνο μεταγενέστερο της λήξης της ισχύς τους. Ένα ακόμη ζήτημα έχει να κάνει με την ανάγκη πιστοποίησης κάποιων ιδιοτήτων του υποκειμένου της υπογραφής, (όπως π.χ. ότι έχει την ιδιότητα του δικηγόρου, ή ότι είναι διευθύνων σύμβουλος σε μια εταιρεία), οπότε το πρόβλημα που δημιουργείται είναι ότι ο Πάροχος Υπηρεσιών Πιστοποίησης θα πρέπει να ανακαλεί τα πιστοποιητικά κάθε φορά που μια ιδιότητα μεταβάλλεται, ζητώντας συνεχώς επιβεβαίωση από τους αρμόδιους φορείς (επιμελητήριο, επαγγελματικός σύλλογος, ή το Δ.Σ. μιας εταιρείας) για την διατήρηση της ιδιότητας από τον συνδρομητή του, ενώ προβληματική είναι η αναγραφή στο πιστοποιητικό πολλών διαφορετικών ιδιοτήτων του υποκειμένου (που όμως χρησιμεύουν σε διαφορετικές εφαρμογές). Τέλος, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι όλες αυτές οι εφαρμογές θα πρέπει να λειτουργούν ανοικτά, αποδεχόμενες προϊόντα (πιστοποιητικά, αλγόριθμους, έξυπνες κάρτες κ.λ.π.) ηλεκτρονικής υπογραφής από διαφορετικούς παρόχους της ελεύθερης αγοράς, ικανοποιώντας έτσι κάθε απαίτηση για διαλειτουργικότητα και συμβατότητα μεταξύ όλων αυτών των προϊόντων! Όμως, για όλα αυτά τα προβλήματα, έχουν βρεθεί τρόποι αντιμετώπισής τους. Όσον αφορά τα πολλαπλά πιστοποιητικά, η λύση είναι η ταυτόχρονη ύπαρξή τους στον ίδιο φορέα, (π.χ. μια smart card που έχει πλέον αυτήν την δυνατότητα από άποψη χωρητικότητας), και η ευρεία χρήση εξειδικευμένων προγραμμάτων (software) που αναπτύσσονται ειδικά για την διαχείριση και χρήση τέτοιων διαφορετικών πιστοποιητικών. Για την επαλήθευση των υπογραφών μετά την τακτική ή έκτακτη λήξη της ισχύος των πιστοποιητικών, αρκεί η εναπόθεση μιας αξιόπιστης χρονοσήμανσης στο υπογεγραμμένο έγγραφο αμέσως μετά την ηλεκτρονική υπογραφή του, οπότε με αντιπαραβολή του πιστοποιητικού με τα ισχύοντα -κατά την συγκεκριμένη ημερομηνίαπιστοποιητικά που έχει διατηρήσει (υποχρεωτικά) ο Π.Υ.Π., αποδεικνύεται η εγκυρότητα της υπογραφής. Επίσης, για τη πιστοποίηση ιδιοτήτων, αν και η Οδηγία προβλέπει την δυνατότητα αυτές να αναφέρονται μέσα στο αναγνωρισμένο πιστοποιητικό του υποκειμένου, η λύση που υιοθετείται από την αγορά, και την οποία μάλιστα υιοθετεί ρητά το σχετικό κανονιστικό διάταγμα της Γερμανίας, είναι η έκδοση ξεχωριστών πιστοποιητικών ιδιοτήτων (attribute certificates) που εκδίδονται από αρμόδιες υπηρεσίες για την πιστοποίηση αυτών των ιδιοτήτων, και τα οποία συνδέονται με το βασικό πιστοποιητικό μέσω της αναφοράς του σειριακού αριθμού του, παρέχοντας έτσι την δυνατότητα να ανακαλείται -όποτε χρειάζεται-ένα πιστοποιητικό ιδιότητας χωρίς να ανακαλείται το βασικό πιστοποιητικό δημοσίου κλειδιού στο οποίο αναφέρεται, και, το πιο σημαντικό, να μπορεί να επιλέγει το ίδιο το υποκείμενο που και πότε θα προβάλει μια ιδιότητά του ή όχι, (ανάλογα με τις απαιτήσεις της συγκεκριμένης Πολιτικής Υπογραφής ) -διατηρώντας την ικανότητά του να υπογράφει νόμιμα με το βασικό (αναγνωρισμένο) πιστοποιητικό του, ακόμη και με ψευδώνυμο! Σελίδα 113 από 26

20 Τέλος, όσον αφορά το ζήτημα της διαλειτουργικότητας των προϊόντων, αυτή τείνει να επιτευχθεί με την υιοθέτηση από τους κατασκευαστές κοινών προτύπων διεπαφής (interface) στην λειτουργία των προϊόντων τους, και με την διαπίστευση αυτής της συμμόρφωσης μέσα από τους θεσμικούς μηχανισμούς που προβλέπει η Οδηγία. Σελίδα 113 από 26

21

22 6. ΜΟΝΤΕΛΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Με τις γνώσεις αυτές, μπορούμε πλέον να δούμε πώς περίπου πρέπει να αναπτυχθεί η χρήση των ηλεκτρονικών υπογραφών από την Δημόσια Διοίκηση, και ποια στάδια (προϋποθέσεις) πρέπει να γίνουν ώστε να φθάσουμε στην ολοκλήρωση εφαρμογών egovernment, παίρνοντας ως παράδειγμα σχετικές εφαρμογές στο χώρο της Δικαιοσύνης. Καταρχήν ας αναφερθούμε στα στάδια (προϋποθέσεις) που πρέπει να ολοκληρωθούν για να φθάσουμε στην λειτουργία των σχετικών υπηρεσιών γενικώς στο δημόσιο τομέα. Φυσικά, πρώτο στάδιο και σημαντική προϋπόθεση είναι ο σχολαστικός σχεδιασμός των υπηρεσιών και των διαδικασιών που θα ακολουθούνται. Δεύτερο στάδιο είναι η ανάπτυξη του σχετικού τεχνολογικού εξοπλισμού και κυρίως του λογισμικού που θα υποστηρίζει τις υπηρεσίες αυτές. Τρίτον είναι η πιστοποίηση των πόρων της συγκεκριμένης υπηρεσία, δηλαδή η έκδοση πιστοποιητικών για τους υπολογιστές (servers) και για το προσωπικό που θα χειρίζονται αυτές τις υπηρεσίες. Τέλος, είναι η τεκμηρίωση και η θεσμοθέτηση των υπηρεσιών αυτών ώστε να αποκτήσουν την ανάλογη εγκυρότητα και διαφάνεια που απαιτείται. Σελίδα 263 από 26

23 Όταν λέμε σχεδιασμός των λειτουργιών, εννοούμε καταρχήν ένα συνολικό σχεδιασμό για την Δημόσια Διοίκηση, όπου θα πρέπει να οριστούν οι φορείς που θα αναλάβουν την εποπτεία της συνολικής υποδομής, π.χ. να οριστεί ένας φορέας, όπως το Υπουργείο Εσωτερικών, ως Root CA που θα εκδίδει πιστοποιητικά για όλους τους εκδότες πιστοποιητικών (Certification Authorities - CA) του Δημοσίου, καθώς και το ποιες υπηρεσίες του κάθε φορέα θα είναι αρμόδιες για την εγγραφή των υποκειμένων και την εντολή για έκδοση πιστοποιητικών. (Λογικό παράδειγμα είναι η Δ/νση Προσωπικού να επιφορτισθεί τον ρόλο υπηρεσίας εγγραφής για πιστοποίηση όλου του προσωπικού του φορέα (λειτουργώντας δηλαδή ως Registration Authority-RA στην υποδομή) ενώ η Δ/νση Πληροφορικής ή Τεχνικής Υποστήριξης να αναλάβει ως υπηρεσία εγγραφής την εγγραφή των υπολογιστών (servers) και των άλλων μη ανθρώπινων συντελεστών που χρήζουν ανάγκη πιστοποίησης.) Από την άλλη μεριά, θα πρέπει να σχεδιαστούν αναλυτικά οι παρεχόμενες υπηρεσίες, καταγράφοντας τις ειδικές απαιτήσεις που πρέπει να έχουν αυτές, σύμφωνα και με την σχετική νομοθεσία, παραδείγματος χάριν, μια υπηρεσία ηλεκτρονικής κατάθεσης δικογράφων, θα πρέπει να λαμβάνει υπόψιν της ότι μόνο οι δικηγόροι μπορούν να καταθέτουν συγκεκριμένα δικόγραφα, και ότι θα πρέπει να υπάρχει σαφή απόδειξη για την ημερομηνία κατάθεσης και ότι θα πρέπει να τεθεί αναγνωρισμένη υπογραφή του δικηγόρου στο δικόγραφο αυτό, απαιτώντας έτσι όλα τα σχετικά πιστοποιητικά, ενώ σε μια άλλη υπηρεσία που θα παρέχει πληροφορίες για την δημοσίευση αποφάσεων, δεν θα απαιτεί Σελίδα 263 από 26

24 υπογραφή ή χρονοσήμανση, αλλά θα απαιτεί πιστοποιητικό ταυτοποίησης (για την πρόσβαση στην υπηρεσία) και πιστοποιητικό ιδιότητας (είτε δικηγόρου, είτε δικαστή), εφόσον μόνο σ αυτούς περιορίζεται στο παράδειγμά μας η παροχή των πληροφοριών αυτών. Έτσι, αφού γίνει ο σχεδιασμός αυτός, θα πρέπει να αναπτυχθεί η κατάλληλη υποδομή, να αναπτυχθεί και να τεσταριστεί το σχετικό software, και να γίνει η σχετική εκπαίδευση του προσωπικού, με επόμενο στάδιο την πιστοποίηση όλου του σχετικού προσωπικού και του εξοπλισμού (με έκδοση πιστοποιητικών ταυτοποίησής τους). Το λογικό είναι στο προσωπικό να εκδοθούν και αναγνωρισμένα πιστοποιητικά, για την έγκυρη ηλεκτρονική υπογραφή τους σε έγγραφα, αλλά και πιστοποιητικά ιδιοτήτων, για την διαβάθμισή τους σε διαφορετικά δικαιώματα υπογραφής. Το πιο σημαντικό στάδιο όμως, είναι η τεκμηρίωση των υπηρεσιών με την συγγραφή της Πολιτικής Υπογραφής που θα ακολουθείται από τον Δημόσιο Τομέα συνολικά, και για κάθε μία παρεχόμενη υπηρεσία του ειδικότερα. Σελίδα 263 από 26

25 Αυτό δηλαδή που πρέπει να κάνει η Πολιτεία πριν παράσχει υπηρεσίες egovernment προς τους πολίτες και τους υπαλλήλους του, είναι να ορίσει με διαφανείς και αντικειμενικούς τρόπους όπως επιτάσσει και η Οδηγία- με ποιες προϋποθέσεις μπορούν να διαπράξουν έγκυρα μια συναλλαγή με τις υπηρεσίες του δημόσιου φορέα οι ενδιαφερόμενοι, αιτιολογώντας, μάλιστα, και τις επιλογές της αυτές! Θα πρέπει δηλαδή, μεταξύ άλλων, η Πολιτεία να ορίσει και να δικαιολογήσει: - Πότε και που απαιτείται Πιστοποιητικό Ταυτοποίησης για ελεγχόμενη πρόσβαση στις υπηρεσίες - Πότε και που απαιτείται Αναγνωρισμένο Πιστοποιητικό για ηλεκτρονική υπογραφή από τον πολίτη - Πότε απαιτείται Χρονοσήμανση και ποιος (ο πολίτης ή η υπηρεσία) φέρει την ευθύνη εναπόθεσής της, - Πότε απαιτείται Πιστοποιητικό (συγκεκριμένων) Ιδιοτήτων του πολίτη και σε ποια υπηρεσία, καθώς και άλλες σχετικές πολιτικές της ηλεκτρονικής Δημόσιας Διοίκησης (όπως αν δέχεται και που υπογραφές με ψευδώνυμα, ποιες διαδικασίες επίλυσης διαφορών έχει προβλέψει, κ.λ.π.) Σελίδα 263 από 26

26 Κάνοντας όλα τα παραπάνω, θα πρέπει να προβλέψει παράλληλα και την δυναμικότητα που πρέπει να έχουν οι πολιτικές του, τόσο για την διαρκή ενσωμάτωση νέων υπηρεσιών και τεχνολογιών, όσο και για την διαρκή παρακολούθηση της εξέλιξης των παρεχόμενων προϊόντων από την αγορά, τα οποία, καθώς θα αποκτούν τις προβλεπόμενες διαπιστεύσεις και διαπιστώσεις συμμόρφωσης από τους αρμόδιους φορείς, θα πρέπει να εντάσσονται ως αποδεκτά προϊόντα σε μια σχετική δυναμική λίστα αποδεκτών προϊόντων από τις υπηρεσίες του δημόσιου τομέα. Έτσι, κάλλιστα οι συγκεκριμένες πολιτικές της Δημόσιας Διοίκησης θα μπορούν, -και θα πρέπει-, να δημοσιεύονται σε ηλεκτρονική μορφή σε ένα συγκεκριμένο site, έχοντας κάποια δυναμικά πεδία τα οποία θα ενημερώνονται συνεχώς με νέες προσθήκες για υπηρεσίες και αποδεκτά προϊόντα. Ένα παράδειγμα παρουσίασης της Πολιτικής Υπογραφής για τις υπηρεσίες egovernment του Υπουργείου Δικαιοσύνης, με ταξινόμηση κατά επίπεδο απαιτήσεων αυθεντικότητας του υποκειμένου από τις υπηρεσίες του, φαίνεται στη συγκεκριμένη διαφάνεια: Ξεκινώντας από ένα κατάλογο με τις υπηρεσίες που παρέχονται με ελεύθερη πρόσβαση και χωρίς απαιτήσεις ταυτοποίησης ή υπογραφής από τον πολίτη και τον ενδιαφερόμενο, προχωρά στην αναφορά των υπηρεσιών που απαιτούν ταυτοποίηση, ορίζοντας τα κριτήρια και τις γενικές ιδιότητες που πρέπει να έχουν τα σχετικά Σελίδα 263 από 26

27 πιστοποιητικά ταυτοποίησης (-και για ποιόν λόγο!), και αναφέρει παράλληλα, (για έλλειψη παρεξηγήσεων και προστριβών), μια λίστα με τους μοναδικούς αριθμούς OID (μοναδικοί αριθμοί που συνδέονται με συγκεκριμένα κείμενα) των πολιτικών πιστοποιητικών ταυτοποίησης της αγοράς και του δημοσίου, που ικανοποιούν τα κριτήρια αυτά και γίνονται, την συγκεκριμένη στιγμή, αποδεκτά από αυτές τις υπηρεσίες! Αντίστοιχα, προχωράει στις υπηρεσίες που απαιτούν ηλεκτρονική υπογραφή, αναφέροντας παρόμοιες πληροφορίες για τα αναγνωρισμένα πιστοποιητικά που πρέπει να συνοδεύουν τις υπογραφές αυτές, και προχωρά ανάλογα και στις υπηρεσίες που παρέχονται μόνο σε συγκεκριμένες κατηγορίες πολιτών, προβλέποντας για τα χαρακτηριστικά των σχετικών πιστοποιητικών ιδιότητας που πρέπει να προβάλλουν οι δικαιούχοι. Οι ίδιες διατυπώσεις, θα πρέπει να μπορούν να προβάλλονται και με ταξινόμηση ανά προσφερόμενη (-εποπτευόμενη μάλλον!) υπηρεσία του Υπουργείου, όπου ο ενδιαφερόμενος πολίτης θα μπορεί να δει τις προϋποθέσεις πρόσβασης και ηλεκτρονικής εξ αποστάσεως εξυπηρέτησής του, για κάθε μία συγκεκριμένη υπηρεσία. Έτσι, παραδείγματος χάριν, θα πρέπει να μπορεί ο πολίτης να δει ότι για την πρόσβασή του στην συγκεκριμένη υπηρεσία Ελέγχου Τίτλων στα ηλεκτρονικά Υποθηκοφυλακεία απαιτείται πιστοποιητικό ταυτοποίησης (που σύμφωνα με την γενικότερη Σελίδα 263 από 26

28 Πολιτική του Δημοσίου Τομέα, δεν μπορεί π.χ. να χρησιμοποιεί ψευδώνυμα και επίσης θα πρέπει η αναγραφή του ονόματος του υποκειμένου να γίνεται με λατινικούς χαρακτήρες σύμφωνα με το πρότυπο ΕΛΟΤ 743!), ενώ παράλληλα απαιτείται και πιστοποιητικό ιδιότητας Δικηγόρου, εκδοθέν από τον σχετικό Δικηγορικό Σύλλογο (ή τον εξουσιοδοτημένο-συνεργαζόμενο με αυτόν -μέσω σύμβασης out-sourcing - εκδότη τέτοιων ηλεκτρονικών πιστοποιητικών!), αφού (-δικαιολόγηση!-) ο έλεγχος τίτλων, σύμφωνα με την νομοθεσία, επιτρέπεται μόνο από δικηγόρους! Αντίστοιχα, για την ηλεκτρονική υπηρεσία Αίτησης Πιστοποιητικών & Αντιγράφων από τα Πρωτοδικεία, αρκεί η ύπαρξη και η χρήση αναγνωρισμένου πιστοποιητικού για την υπογραφή της αίτησης, ενώ απαιτείται παράλληλα και η χρονοσήμανσή της, από την σχετική υπηρεσία του Υπουργείου, ή από τρίτο (αξιόπιστο) πάροχο υπηρεσιών ηλεκτρονικής χρονοσήμανσης εγγράφων, δίνοντας στον πολίτη την δυνατότητα να δει (μέσω links) τις γενικές προδιαγραφές που πρέπει να τηρούν τα αποδεκτά σχετικά πιστοποιητικά! Το τελικό μοντέλο εφαρμογής που συνοψίζει όλα αυτά, και που, εφόσον τηρηθούν οι προϋποθέσεις που αναλύσαμε μέχρι τώρα, θα δούμε πολύ σύντομα στην καθημερινή μας ζωή (-προσωπική μου εκτίμηση είναι σε όχι περισσότερο από 2-3 χρόνια από σήμερα), θα είναι κάπως έτσι: Σελίδα 263 από 26

29 Ο δικηγόρος, -όπως και κάθε πολίτης-, θα μπορεί να προμηθεύεται αναγνωρισμένα πιστοποιητικά (για τις νόμιμες υπογραφές του) καθώς και πιστοποιητικά ταυτοποίησης (για την ελεγχόμενη πρόσβασή του σε πληροφοριακά συστήματα) μέσα σε μια smart card από Π.Υ.Π. της ελεύθερης αγοράς, τα οποία θα μπορεί να συνοδεύει με πιστοποιητικό ιδιότητας δικηγόρου που θα το προμηθεύεται από τον σχετικό Δικηγορικό Σύλλογό του, και με αυτά τα «εφόδια», θα μπορεί να προβεί σε κάθε είδους ηλεκτρονική συναλλαγή. Αντίστοιχα, το Υπουργείο Δικαιοσύνης, αφού πιστοποιήσει το προσωπικό και τους υπολογιστές (servers) στους εποπτευόμενους από αυτό φορείς, όπως π.χ. σε ένα πρωτοδικείο, και αφού έχει αναπτύξει τις κατάλληλες εφαρμογές, θα μπορεί να παρέχει μέσω διαδικτύου, -σε συνεργασία με τον φορέα αυτόν-, ένα πλήθος από υπηρεσίες εξ αποστάσεως, με ελάχιστους πόρους, και με αυτόματη διεκπεραίωση πολλών διαδικασιών (π.χ. έκδοση πιστοποιητικών μη πτωχεύσεως!). Έτσι, και εφόσον έχει προβλεφθεί και η παροχή υπηρεσίας χρονοσήμανσης, υπάρχουν όλα τα απαραίτητα στοιχεία, και τηρούνται όλες οι νόμιμες προϋποθέσεις, ώστε να μπορεί ο δικηγόρος να υπογράψει και να καταθέσει το δικόγραφό του επίσημα & νόμιμα στο αρμόδιο δικαστήριο, από τον υπολογιστή του γραφείου του, ακόμη και στις δύο η ώρα την νύχτα! Σελίδα 263 από 26

30 7. ΕΠΙΛΟΓΟΣ Ίσως, σε πολλούς από εσάς, όλα αυτά να φαίνονται εφικτά στο πολύ μακρινό μέλλον. Όμως δεν είναι έτσι! Ήδη οι εφαρμογές αυτές λειτουργούν πειραματικά σε άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως στην Ισπανία και στην Αυστρία. Και με το τρέχον πρόγραμμα Κοινωνία της Πληροφορίας και το νέο σχέδιο δράσης eeurope 2005 που εγκρίθηκε πρόσφατα από το Συμβούλιο Κορυφής της Ευρώπης, όλα αυτά είναι προδιαγεγραμμένα να γίνουν σύντομα! Ήδη γίνονται! Και μας αφορούν όλους, άμεσα! Ειδικά στον χώρο της δικαιοσύνης, με τα τεράστια γραφειοκρατικά προβλήματα που αντιμετωπίζει και την απερίγραπτη ταλαιπωρία που υποκείμεθα όλοι μας καθημερινά, Δικαστές, Δικηγόροι, υπάλληλοι και Πολίτες, η ολοκλήρωση των εφαρμογών ηλεκτρονικής υπογραφής έχει να προσφέρει πολλά σε όλους μας, και ιδίως στην ίδια την δικαιοσύνη! Με την χρήση ηλεκτρονικών υπογραφών, μπορούμε να εφαρμόσουμε τεχνικές τηλεεργασίας, εργαζόμενοι έτσι από τον χώρο που μας εκφράζει, αποφεύγοντας έτσι άσκοπες μετακινήσεις και ταλαιπωρία! Όλα αυτά, εφόσον σχεδιαστούν σωστά, θα έχουν ως αποτέλεσμα την αναβάθμιση της ποιότητας ζωής μας, και παράλληλα την επίλυση πολλών χρόνιων προβλημάτων δυσλειτουργίας στην απονομή της δικαιοσύνης στην χώρα μας! Ευχαριστώ.Χρήστος Σιουλής Σελίδα 263 από 26

Διαπιστώσεις & Συμπεράσματα της Ομάδας Εργασίας Ε2

Διαπιστώσεις & Συμπεράσματα της Ομάδας Εργασίας Ε2 ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ε2 : «Ηλεκτρονικές Υπογραφές & Ηλεκτρονικά Πιστοποιητικά Ταυτοποίησης» (Τεχνική & Νομική Ανάλυση) Μέρος E: Διαπιστώσεις & Συμπεράσματα της Ομάδας Εργασίας Ε2 Παρουσίαση Χρήστος Σιουλής (

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Ε. Σιουλής Δικηγόρος Νομικοτεχνικός Σύμβουλος

Χρήστος Ε. Σιουλής Δικηγόρος Νομικοτεχνικός Σύμβουλος Η χρήση Ηλεκτρονικών Υπογραφών στο διαδίκτυο & οι έννομες συνέπειές τους Εισηγητής: Χρήστος Ε. Σιουλής Δικηγόρος Νομικοτεχνικός Σύμβουλος E-mail: CSioulis@dsa.gr Εισαγωγή Θεσμικές και νομοθετικές πρωτοβουλίες

Διαβάστε περισσότερα

Θεσμικό πλαίσιο των ηλεκτρονικών υπογραφών

Θεσμικό πλαίσιο των ηλεκτρονικών υπογραφών ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ε2 : «Ηλεκτρονικές Υπογραφές & Ηλεκτρονικά Πιστοποιητικά Ταυτοποίησης» (Τεχνική & Νομική Ανάλυση) Μέρος Γ: Θεσμικό πλαίσιο των ηλεκτρονικών υπογραφών Παρουσίαση Μαρία Ε. Γιαννακάκη ( ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

1.Ηλεκτρονικά έγγραφα µε ηλεκτρονική υπογραφή: Μπορούµε να διακρίνουµε τις δύο παρακάτω υποκατηγορίες: Α) Ηλεκτρονικά έγγραφα µε προηγµένη

1.Ηλεκτρονικά έγγραφα µε ηλεκτρονική υπογραφή: Μπορούµε να διακρίνουµε τις δύο παρακάτω υποκατηγορίες: Α) Ηλεκτρονικά έγγραφα µε προηγµένη 1.Ηλεκτρονικά έγγραφα µε ηλεκτρονική υπογραφή: Μπορούµε να διακρίνουµε τις δύο παρακάτω υποκατηγορίες: Α) Ηλεκτρονικά έγγραφα µε προηγµένη ηλεκτρονική υπογραφή Σύµφωνα µε το Νοµοθέτη (άρθρο 3&1 Π.. 150/2001),

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΡΑΦΗ. Ηλεκτρονική επικοινωνία. Κρυπτογραφία και ψηφιακές υπογραφές ΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΙΑ & ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΥΠΟΓΡΑΦΕΣ

ΥΠΟΓΡΑΦΗ. Ηλεκτρονική επικοινωνία. Κρυπτογραφία και ψηφιακές υπογραφές ΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΙΑ & ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΥΠΟΓΡΑΦΕΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΙΑ & Γιώργος Ν.Γιαννόπουλος Λέκτορας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών gyannop@law.uoa.gr 1 ΥΠΟΓΡΑΦΗ ΑΚ 160 και ΚΠολΔ 443 α Το έγγραφο πρέπει να έχει ιδιόχειρη

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνική Ανάλυση των η-υπογραφών & των η-πιστοποιητικών

Τεχνική Ανάλυση των η-υπογραφών & των η-πιστοποιητικών ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ε2 : «Ηλεκτρονικές Υπογραφές & Ηλεκτρονικά Πιστοποιητικά Ταυτοποίησης» (Τεχνική & Νομική Ανάλυση) Μέρος Β: Τεχνική Ανάλυση των η-υπογραφών & των η-πιστοποιητικών Παρουσίαση Νίκος Κυρλόγλου

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακά Πιστοποιητικά Ψηφιακές Υπογραφές

Ψηφιακά Πιστοποιητικά Ψηφιακές Υπογραφές ΤΕΙ Κρητης Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής Εργαστήριο Ασφάλεια Πληροφοριακών Συστημάτων Ψηφιακά Πιστοποιητικά Ψηφιακές Υπογραφές Ψηφιακά Πιστοποιητικά Υποδομή δημόσιου κλειδιού (Public Key Infrastructure

Διαβάστε περισσότερα

9 - Ασφάλεια Ηλεκτρονικών Συναλλαγών ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

9 - Ασφάλεια Ηλεκτρονικών Συναλλαγών ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ 9 - Ασφάλεια Ηλεκτρονικών Συναλλαγών ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Ενότητες Πυλώνες εμπιστοσύνης ηλεκτρονικών συναλλαγών Κρυπτογράφηση Δημόσιο και ιδιωτικό κλειδί Ψηφιακή υπογραφή Ψηφιακά

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΕ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΕ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ Ψηφιακές υπογραφές ΝΙΚΟΣ ΣΑΡΙΔΑΚΗΣ ΣΤΑΣΗΣ ΑΝΤΩΝΗΣ Γενική Γραμματεία Δημόσιας Διοίκησης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης ΥΠΕΣΔΔΑ 1 ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΕ ΠΟΛΙΤΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ

ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ (PKI DISCLOSURE STATEMENT - PDS) Έκδοση 1.0-01/03/2011 (Version 1.0 01/03/2011) ΠΡΟΣΟΧΗ! Η παρούσα «Συνοπτική Διακήρυξη Υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΥΠΟΓΡΑΦΩΝ

ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΥΠΟΓΡΑΦΩΝ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΥΠΟΓΡΑΦΩΝ ΔΙΑΤΑΞΗ ΑΡΙΘΜΟΣ ΘΕΜΑ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Αριθ.23204/13 07 2015 (ΦΕΚ 1475 Β/14-07- 2015) Καθορισμός Οργανικών Μονάδων για την Παροχή Υπηρεσιών Πιστοποίησης της Αρχής Πιστοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών Ασφάλεια Δεδομένων.

Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών Ασφάλεια Δεδομένων. Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2015-16 Ασφάλεια Δεδομένων http://www.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Οι απειλές Ένας κακόβουλος χρήστης Καταγράφει μηνύματα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ «ΕΡΜΗΣ» ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ (ΧΑ) ΚΑΙ ΟΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΣΥΚ Α.Ε.

ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ «ΕΡΜΗΣ» ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ (ΧΑ) ΚΑΙ ΟΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΣΥΚ Α.Ε. ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ «ΕΡΜΗΣ» ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ (ΧΑ) ΚΑΙ ΟΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΣΥΚ Α.Ε. 1. Εισαγωγή Στα πλαίσιο της τυποποίησης και αναβάθμισης της επικοινωνίας του Χρηματιστηρίου Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ

ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΑΡΧΗ ΧΡΟΝΟΣΗΜΑΝΣΗΣ ΤΗΣ ΑΤΗΕΧ (ΑΤΗΕΧ-TSA) ΔΗΛΩΣΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ (DISCLOSURE STATEMENT) Έκδοση 1.0-15/06/2017 (Version 1.0-15/06/2017) 1 Σημαντική Ενημέρωση σχετικά με το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΑ ΓΙΑ ΑΣΦΑΛΗ ΚΑΙ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ. Οδηγίες προς τις Συνεργαζόμενες Τράπεζες

ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΑ ΓΙΑ ΑΣΦΑΛΗ ΚΑΙ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ. Οδηγίες προς τις Συνεργαζόμενες Τράπεζες ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΑ ΓΙΑ ΑΣΦΑΛΗ ΚΑΙ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Οδηγίες προς τις Συνεργαζόμενες Τράπεζες 1. Εισαγωγή Γνωριμία με τα Ψηφιακά Πιστοποιητικά Η χρήση ηλεκτρονικών

Διαβάστε περισσότερα

Οι απειλές. Απόρρητο επικοινωνίας. Αρχές ασφάλειας δεδομένων. Απόρρητο (privacy) Μέσω κρυπτογράφησης

Οι απειλές. Απόρρητο επικοινωνίας. Αρχές ασφάλειας δεδομένων. Απόρρητο (privacy) Μέσω κρυπτογράφησης Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-015 Ασφάλεια Δεδομένων http://www.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Οι απειλές Ένας κακόβουλος χρήστης Καταγράφει μηνύματα που ανταλλάσσονται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΙΓΟΝ ΑΔΑ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ. Αθήνα,27/01/2015-14:49

ΕΠΕΙΓΟΝ ΑΔΑ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ. Αθήνα,27/01/2015-14:49 ΑΔΑ: ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ Αθήνα,27/01/2015-14:49 Ι. ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ Α) ΑΥΤΟΤΕΛΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ & ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ

ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ (PKI DISCLOSURE STATEMENT - PDS) Έκδοση 1.2 01/06/2017 ΠΡΟΣΟΧΗ! Η παρούσα «Συνοπτική Διακήρυξη Υπηρεσιών Πιστοποίησης» της ATHEX

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΗΣ Ο.Δ.Ε.Ε.

ΠΡΟΤΑΣΗ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΗΣ Ο.Δ.Ε.Ε. Α ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΠΡΟΣ ΤΟ Δ.Σ. ΤΟΥ Ο.Δ.Ε.Ε. ΠΡΟΤΑΣΗ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΗΣ Ο.Δ.Ε.Ε. Η Ανάγκη Δημιουργία Μητρώου Δικαστικών Επιμελητών Ψηφιακές υπογραφές

Διαβάστε περισσότερα

Σύνοψη Συμπερασμάτων & Προτάσεις της Ομάδας Εργασίας Ε2

Σύνοψη Συμπερασμάτων & Προτάσεις της Ομάδας Εργασίας Ε2 ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ε2 : «Ηλεκτρονικές Υπογραφές & Ηλεκτρονικά Πιστοποιητικά Ταυτοποίησης» (Τεχνική & Νομική Ανάλυση) Μέρος ΣΤ: Σύνοψη Συμπερασμάτων & Προτάσεις της Ομάδας Εργασίας Ε2 Παρουσίαση Δρακούλης Μαρτάκος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ. Τι είναι η Ψ.Υ.

ΔΕΙΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ. Τι είναι η Ψ.Υ. ΔΕΙΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ Τι είναι η Ψ.Υ. Η Ψ.Υ. αποτελεί το «ψηφιακό αποτύπωμα» του χρήστη στο Διαδίκτυο. Είναι ένας βασικός μηχανισμός προστασίας των δεδομένων, καθώς εξασφαλίζει την πιστοποίηση της ταυτότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΨΗΦΙΑΚΗ ΥΠΟΓΡΑΦΗ. Απόστολος Πλεξίδας Προϊστάµενος της ιεύθυνσης ιαφάνειας & Ηλεκτρονικής ιακυβέρνησης της Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας

ΨΗΦΙΑΚΗ ΥΠΟΓΡΑΦΗ. Απόστολος Πλεξίδας Προϊστάµενος της ιεύθυνσης ιαφάνειας & Ηλεκτρονικής ιακυβέρνησης της Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας ΨΗΦΙΑΚΗ ΥΠΟΓΡΑΦΗ Προϊστάµενος της ιεύθυνσης ιαφάνειας & Ηλεκτρονικής ιακυβέρνησης της Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Hλεκτρονική υπογραφή, τι είναι, τρόπος λειτουργίας Χειρογραφη Ηλεκτρονική

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδίαση Εφαρμογών και Υπηρεσιών Διαδικτύου 11η Διάλεξη: Ασφάλεια στο Web

Σχεδίαση Εφαρμογών και Υπηρεσιών Διαδικτύου 11η Διάλεξη: Ασφάλεια στο Web Σχεδίαση Εφαρμογών και Υπηρεσιών Διαδικτύου 11η Διάλεξη: Ασφάλεια στο Web Δρ. Απόστολος Γκάμας Λέκτορας (407/80) gkamas@uop.gr Σχεδίαση Εφαρμογών και Υπηρεσιών Διαδικτύου Διαφάνεια 1 1 Εισαγωγικά Βασικές

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Υπουργική Απόφαση 12625/1/2014 Ηλεκτρονική διακίνηση εγγράφων από και προς τον Οργανισμό Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας (ΟΒΙ) και ηλεκτρονική κατάθεση αίτησης καταχώρισης σχεδίου ή υποδείγματος Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ (PKI DISCLOSURE STATEMENT - PDS) Έκδοση 1.2 Δεκέμβριος 2005 ΠΡΟΣΟΧΗ! Η παρούσα «Συνοπτική Διακήρυξη Υπηρεσιών Πιστοποίησης» (PKI Disclosure Statement PDS ) του

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΕΣ EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0146(COD) Σχέδιο έκθεσης Marita Ulvskog (PE v01-00)

ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΕΣ EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0146(COD) Σχέδιο έκθεσης Marita Ulvskog (PE v01-00) ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας 21.5.2013 2012/0146(COD) ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΕΣ 356-449 Σχέδιο έκθεσης Marita Ulvskog (PE507.971v01-00) σχετικά με την πρόταση κανονισμού

Διαβάστε περισσότερα

Σύνταξη δημοσίων εγγράφων με επεξεργαστές κειμένου

Σύνταξη δημοσίων εγγράφων με επεξεργαστές κειμένου Σύνταξη δημοσίων εγγράφων με επεξεργαστές κειμένου Μέρος 2 ο Ν.3979/2011 «Για την ηλεκτρονική διακυβέρνηση και άλλες διατάξεις» 1 Άρθρο 1 Σκοπός του νόμου α) η αναγνώριση του δικαιώματος των φυσικών προσώπων

Διαβάστε περισσότερα

H.E.R.ME.S. Hellenic Exchanges Remote Messaging Services. To σύστημα «ΕΡΜΗΣ» του ΧΑΑ και οι Υπηρεσίες Ψηφιακής Πιστοποίησης της ΑΣΥΚ Α.Ε.

H.E.R.ME.S. Hellenic Exchanges Remote Messaging Services. To σύστημα «ΕΡΜΗΣ» του ΧΑΑ και οι Υπηρεσίες Ψηφιακής Πιστοποίησης της ΑΣΥΚ Α.Ε. To σύστημα «ΕΡΜΗΣ» του ΧΑΑ και οι Υπηρεσίες Ψηφιακής Πιστοποίησης της ΑΣΥΚ Α.Ε. ΚώσταςΚαρανάσιος Head of Systems Management & Operations K.Karanassios@asyk.ase.gr Παρουσίασηστη Δημόσια Διαβούλευση ebusinessforum-υπαν

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3852, 30/4/2004 ΝΟΜΟΣ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ TO NΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΥΠΟΓΡΑΦΕΣ ΚΑΙ ΓΙΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ ΤΟΥ 2004

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3852, 30/4/2004 ΝΟΜΟΣ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ TO NΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΥΠΟΓΡΑΦΕΣ ΚΑΙ ΓΙΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ ΤΟΥ 2004 ΝΟΜΟΣ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ TO NΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΥΠΟΓΡΑΦΕΣ ΚΑΙ ΓΙΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ ΤΟΥ 2004 Για σκοπούς εναρμόνισης με την πράξη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας με τίτλο: «Οδηγία 1999/93/ΕΚ

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα Α Περισσότερα για την Ασφάλεια στο Διαδίκτυο

Παράρτημα Α Περισσότερα για την Ασφάλεια στο Διαδίκτυο Παράρτημα Α Περισσότερα για την Ασφάλεια στο Διαδίκτυο A.1 Κρυπτογράφηση Δημόσιου Κλειδιού Όπως αναφέρθηκε στην παράγραφο 2.3.2, η πιο διαδεδομένη μέθοδος κρυπτογραφίας στο Διαδίκτυο είναι η κρυπτογράφηση

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Εσωτερικός κανονισμός για την ηλεκτρονική έκδοση και διακίνηση εγγράφων της Κεντρικής Υπηρεσίας του Υπουργείου Μακεδονίας και Θράκης.

ΘΕΜΑ: Εσωτερικός κανονισμός για την ηλεκτρονική έκδοση και διακίνηση εγγράφων της Κεντρικής Υπηρεσίας του Υπουργείου Μακεδονίας και Θράκης. ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Θεσσαλονίκη, 10 /07/2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ Αρ. Πρωτ. 4577 ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ Ταχ.Δ/νση : Διοικητήριο, 54123, Θεσσαλονίκη Πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονικές Υπογραφές. ως Μοχλός Επιχειρηµατικής Ανάπτυξης. Νοµικό πλαίσιο - Εξελίξεις και προβληµατισµοί

Ηλεκτρονικές Υπογραφές. ως Μοχλός Επιχειρηµατικής Ανάπτυξης. Νοµικό πλαίσιο - Εξελίξεις και προβληµατισµοί Ηλεκτρονικές Υπογραφές ως Μοχλός Επιχειρηµατικής Ανάπτυξης Νοµικό πλαίσιο - Εξελίξεις και προβληµατισµοί ΜΙΝΑ ΖΟΥΛΟΒΙΤΣ ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ LL.M Συνεταίρος, ΦΙΛΟΘΕΪΔΗΣ & ΣΥΝΕΤΑΙΡΟΙ Αποϋλοποίηση εγγράφων Οφέλη: ü

Διαβάστε περισσότερα

«Το σύστημα ΕΡΜΗΣ του ΧΑ και οι Υπηρεσίες Ψηφιακής Πιστοποίησης της ΑΣΥΚ» ΜΑΡΤΙΟΣ 2004

«Το σύστημα ΕΡΜΗΣ του ΧΑ και οι Υπηρεσίες Ψηφιακής Πιστοποίησης της ΑΣΥΚ» ΜΑΡΤΙΟΣ 2004 «Το σύστημα ΕΡΜΗΣ του ΧΑ και οι Υπηρεσίες Ψηφιακής Πιστοποίησης της ΑΣΥΚ» ΜΑΡΤΙΟΣ 2004 Ατζέντα Παρουσίαση της ΑΣΥΚ Ανάπτυξη Συστημάτων και Υποστήριξης Κεφαλαιαγοράς ΑΕ Υπηρεσίες PKI/CA - Τo σύστημα ΕΡΜΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΕΡΙ ΡΥΘΜΙΣΕΩΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΑΧΥΔΡΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ Διάταγμα δυνάμει του Νόμου 112(Ι)/2004

Ο ΠΕΡΙ ΡΥΘΜΙΣΕΩΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΑΧΥΔΡΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ Διάταγμα δυνάμει του Νόμου 112(Ι)/2004 Ο ΠΕΡΙ ΡΥΘΜΙΣΕΩΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΑΧΥΔΡΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2004 Διάταγμα δυνάμει του Νόμου 112(Ι)/2004 Ο Επίτροπος Ρυθμίσεως Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών και Ταχυδρομείων, ασκώντας τις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ Ο ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ

ΑΠΟΦΑΣΗ Ο ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ Ταχ. Δ/νση Fax email : : : Βας. Σοφίας 15, 10674 Αθήνα 2131306020 yap@yap.gov.gr ΘΕΜΑ: Ρυθμίσεις για α) τη διαδικασία και τον τρόπο ηλεκτρονικής επιβεβαίωσης της λήψης και

Διαβάστε περισσότερα

Digital signatures in practice in Greece: Capabilities and limitations. Dimitrios Lekkas, Dimitris Gritzalis

Digital signatures in practice in Greece: Capabilities and limitations. Dimitrios Lekkas, Dimitris Gritzalis Digital signatures in practice in Greece: Capabilities and limitations Dimitrios Lekkas, Dimitris Gritzalis September 2014 Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Διεθνούς Διαμεταφοράς & Επιχειρήσεων Logistics Ελλάδος

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ

ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΜΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΜΕΝΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ (CERTIFICATION PRACTICE STATEMENT OF ΝΟΝ QUALIFIED CERTIFICATES) Έκδοση 1.1 15/03/2016 (Version 1.1 15/03/2016)

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Ασφάλειας και Εμπιστοσύνης σε Πολιτισμικά Περιβάλλοντα

Διαχείριση Ασφάλειας και Εμπιστοσύνης σε Πολιτισμικά Περιβάλλοντα Διαχείριση Ασφάλειας και Εμπιστοσύνης σε Πολιτισμικά Περιβάλλοντα Ενότητα 6: ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ, ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΑ-ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΥΠΟΓΡΑΦΕΣ Δημήτριος Κουκόπουλος Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ (Το έντυπο αποστέλλεται στην ΕΥΔ ΕΠ ΨΣ)

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ (Το έντυπο αποστέλλεται στην ΕΥΔ ΕΠ ΨΣ) ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ (Το έντυπο αποστέλλεται στην ΕΥΔ ΕΠ ΨΣ) Κωδ ΟΠΣ (MIS) 304231 Πράξη Υπηρεσίες υποστήριξης και προσωποποιημένης ενημέρωσης αποφοίτων Υποέργο Ανάπτυξη υπηρεσιών αποφοίτων και προμήθειες

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Οδηγίες για την ηλεκτρονική έκδοση και διακίνηση εγγράφων του Υπουργείου Οικονομικών

ΘΕΜΑ: Οδηγίες για την ηλεκτρονική έκδοση και διακίνηση εγγράφων του Υπουργείου Οικονομικών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ Ι. ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΕΠΥΟ α) ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΚΜΕΤΑΛΕΥΣΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Η/Υ (Δ31) β) ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ Η/Υ (Δ30) Αθήνα, 2014

Διαβάστε περισσότερα

Απόφαση ΥΑΠ/Φ.40.4/163 (ΦΕΚ 586/Β/14-03-2013)

Απόφαση ΥΑΠ/Φ.40.4/163 (ΦΕΚ 586/Β/14-03-2013) Απόφαση ΥΑΠ/Φ.40.4/163 (ΦΕΚ 586/Β/14-03-2013) Θέμα: «Ρυθμίσεις για α) τη διαδικασία και τον τρόπο ηλεκτρονικής επιβεβαίωσης της λήψης και της ασφαλούς χρονοσήμανσης, β) τις προδιαγραφές και τα πρότυπα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΡΟΕ ΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

Ο ΠΡΟΕ ΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Προεδρικό ιάταγµα 150/2001 «Προσαρµογή στην Οδηγία 99/93/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου σχετικά µε το κοινοτικό πλαίσιο για ηλεκτρονικές υπογραφές. (ΦΕΚ Α 125/25.6.2001) Ο ΠΡΟΕ ΡΟΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ

ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΜΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΜΕΝΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ (CERTIFICATION PRACTICE STATEMENT OF ΝΟΝ QUALIFIED CERTIFICATES) Έκδοση 1.2 1/06/2017 OID: 1. 3. 6. 1. 4. 1. 2 9

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του ηλεκτρονικού εγγράφου στην ελληνική δημόσια διοίκηση. Γεωργία Βραχνή, υποψήφια Δ.Ν.

Η ιστορία του ηλεκτρονικού εγγράφου στην ελληνική δημόσια διοίκηση. Γεωργία Βραχνή, υποψήφια Δ.Ν. Η ιστορία του ηλεκτρονικού εγγράφου στην ελληνική δημόσια διοίκηση Γεωργία Βραχνή, υποψήφια Δ.Ν. Έγγραφο Τρέχουσα έννοια: γραπτό κείμενο επίσημου χαρακτήρα (Λεξικό Μπαμπινιώτη) Στο δίκαιο: αόριστη νομική

Διαβάστε περισσότερα

Αρχή Πιστοποίησης Ελληνικού Δημοσίου

Αρχή Πιστοποίησης Ελληνικού Δημοσίου Αρχή Πιστοποίησης Ελληνικού Δημοσίου Κανονισμός Πιστοποίησης Όπως τροποποιήθηκε και ισχύει [ΦΕΚ 799 Β/09-06-2010 - ΦΕΚ 3320 Β/27-12-2013] Τελευταία Ενημέρωση: 14 Απριλίου 2015 1 Περιεχόμενα 1. Εισαγωγή...

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΑΧΥ ΡΟΜΕΙΩΝ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΑΧΥ ΡΟΜΕΙΩΝ Πρόσκληση υποβολής απόψεων σχετικά µε τις Ηλεκτρονικές Υπογραφές σε θέµατα που άπτονται της Παροχής Υπηρεσιών Πιστοποίησης και της Εθελοντικής ιαπίστευσης. ΣΗΜΕΙΩΣΗ Το παρόν κείµενο καταρτίστηκε από την

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Βασικά Θέματα Κρυπτογραφίας Συμμετρική & Ασύμμετρη Κρυπτογραφία-Ακεραιότητα)

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Βασικά Θέματα Κρυπτογραφίας Συμμετρική & Ασύμμετρη Κρυπτογραφία-Ακεραιότητα) ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Βασικά Θέματα Κρυπτογραφίας Συμμετρική & Ασύμμετρη Κρυπτογραφία-Ακεραιότητα) Καλλονιάτης Χρήστος Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Εξυπηρέτησης Πολιτών και Παρόχων

Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Εξυπηρέτησης Πολιτών και Παρόχων Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Εξυπηρέτησης Πολιτών και Παρόχων Γιάννης Γιαννάκος Ηλεκτρονικός Μηχανικός Ηλεκτρονικών Υπολογιστών/ Α.Δ.Α.Ε. Ηράκλειο,1Δεκεμβρίου 2008 ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ

ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΜΕΝΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ (CERTIFICATION PRACTICE STATEMENT FOR QUALIFIED CERTIFICATES) Έκδοση 1.1 15/03/2016 (Version 1.1 15/03/2016) OID: 1.

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Εσωτερικός Κανονισμός για την ηλεκτρονική έκδοση και διακίνηση εγγράφων του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας»

Θέμα: «Εσωτερικός Κανονισμός για την ηλεκτρονική έκδοση και διακίνηση εγγράφων του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ, ΔΙΟΙΚ/ΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ Διεύθυνση Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Τμήμα Σχεδιασμού & Ανάπτυξης Εφαρμογών

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµογή και χρήση ψηφιακής υπογραφής και κρυπτογράφησης στη ηµόσια ιοίκηση.

Εφαρµογή και χρήση ψηφιακής υπογραφής και κρυπτογράφησης στη ηµόσια ιοίκηση. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ΗΜΟΣΙΑΣ Αθήνα, 11 Μαΐου 2007 ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ& Η. ΑΡΧΗ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ (ΑΠΕ ) Αριθ. Πρωτ. ΥΑΠ/Φ.60/10/217

Διαβάστε περισσότερα

8.3.4 Τεχνικές Ασφάλειας Συμμετρική Κρυπτογράφηση Ασυμμετρική Κρυπτογράφηση Ψηφιακές Υπογραφές

8.3.4 Τεχνικές Ασφάλειας Συμμετρική Κρυπτογράφηση Ασυμμετρική Κρυπτογράφηση Ψηφιακές Υπογραφές Κεφάλαιο 8 8.3.4 Τεχνικές Ασφάλειας Συμμετρική Κρυπτογράφηση Ασυμμετρική Κρυπτογράφηση Ψηφιακές Υπογραφές Σελ. 320-325 Γεώργιος Γιαννόπουλος ΠΕ19, ggiannop (at) sch.gr http://diktya-epal-g.ggia.info/ Creative

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασία κοινοποίησης [Σύμφωνα με το Άρθρο R23 της Απόφασης (ΕΚ) με αριθμ. 768/2008/ΕΚ]

Διαδικασία κοινοποίησης [Σύμφωνα με το Άρθρο R23 της Απόφασης (ΕΚ) με αριθμ. 768/2008/ΕΚ] Aθήνα, 18-09-2012 Αριθμ. Πρωτ.:Φ2-1619 ΓΕΝ. ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΕΣΩΤ. ΕΜΠΟΡΙΟΥ Δ/ΝΣΗ ΜΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ Ταχ. Δ/νση: Πλ.Κάνιγγος Ταχ. Κώδ.: 10181 Αθήνα ΚΟΙΝ: Γρ. κ. Υφυπουργού Πληροφ: Αθ. Δέσης Τηλ:

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικο-Οικονομική Ανάλυση. Δρ. Ιωάννης Π. Χοχλιούρος Ηλεκτρολόγος Μηχανικός Τηλεπικοινωνιών, Ph.D., M.Sc. Εμπειρογνώμων σε Ρυθμιστικά Θέματα

Τεχνικο-Οικονομική Ανάλυση. Δρ. Ιωάννης Π. Χοχλιούρος Ηλεκτρολόγος Μηχανικός Τηλεπικοινωνιών, Ph.D., M.Sc. Εμπειρογνώμων σε Ρυθμιστικά Θέματα Τεχνικο-Οικονομική Ανάλυση Δρ. Ιωάννης Π. Χοχλιούρος Ηλεκτρολόγος Μηχανικός Τηλεπικοινωνιών, Ph.D., M.Sc. Εμπειρογνώμων σε Ρυθμιστικά Θέματα ΑΣΠΑΙΤΕ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ 5ο Μάθημα: Παρασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή στο Ηλεκτρονικό πρωτόκολλο

Εφαρμογή στο Ηλεκτρονικό πρωτόκολλο Σχεδίαση και Ανάπτυξη για το ΕΚΕΦΕ Δ : Χαράλαμπος Κουτσούρης, MSc. CISA, CISSP Κέντρο Δικτύου Ινστιτούτο Πληροφορικής & Τηλ. noc@ariadne-t.gr, 2106503125 Εφαρμογή στο Ηλεκτρονικό πρωτόκολλο 27/10/2011

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ. Προηγμένες e-υπηρεσίες για την εξυπηρέτηση του πολίτη στους Μητροπολιτικούς Δήμους της Κρήτης.

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ. Προηγμένες e-υπηρεσίες για την εξυπηρέτηση του πολίτη στους Μητροπολιτικούς Δήμους της Κρήτης. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ (Το έντυπο αποστέλλεται στην ΕΥΔ ΕΠ ΨΣ) Κωδ ΟΠΣ (MIS) 327679 Πράξη Προηγμένες e-υπηρεσίες για την εξυπηρέτηση του πολίτη στους Μητροπολιτικούς Δήμους της Κρήτης. Υποέργο - Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ. Παροχή σύμφωνης γνώμης επί του σχεδίου του Κανονισμού Πιστοποίησης της Αρχής Πιστοποίησης του Ελληνικού Δημοσίου (ΑΠΕΔ)

ΑΠΟΦΑΣΗ. Παροχή σύμφωνης γνώμης επί του σχεδίου του Κανονισμού Πιστοποίησης της Αρχής Πιστοποίησης του Ελληνικού Δημοσίου (ΑΠΕΔ) Μαρούσι, 15-01-2010 ΑΡΙΘ. ΑΠ.: 548/017 ΑΠΟΦΑΣΗ Παροχή σύμφωνης γνώμης επί του σχεδίου του Κανονισμού Πιστοποίησης της Αρχής Πιστοποίησης του Ελληνικού Δημοσίου (ΑΠΕΔ) Η Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός για τις ψηφιακές υπογραφές των ηλεκτρονικών εγγράφων της Γενικής Δνσης Συντάξεων

Οδηγός για τις ψηφιακές υπογραφές των ηλεκτρονικών εγγράφων της Γενικής Δνσης Συντάξεων Οδηγός για τις ψηφιακές υπογραφές των ηλεκτρονικών εγγράφων της Γενικής Δνσης Συντάξεων Τα ηλεκτρονικά έγγραφα της Γενικής Δνσης Συντάξεων αποστέλλονται σε ηλεκτρονική μορφή σε αρχεία τύπου Portable Document

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΣ 2672/1998 (ΦΕΚ 290 Α /28 Δεκεμβρίου 1998) Οικονομικοί πόροι της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης και άλλες διατάξεις

ΝΟΜΟΣ 2672/1998 (ΦΕΚ 290 Α /28 Δεκεμβρίου 1998) Οικονομικοί πόροι της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης και άλλες διατάξεις ΝΟΜΟΣ 2672/1998 (ΦΕΚ 290 Α /28 Δεκεμβρίου 1998) Οικονομικοί πόροι της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης και άλλες διατάξεις Άρθρο 14 Διακίνηση εγγράφων με ηλεκτρονικά μέσα (τηλεομοιοτυπία - ηλεκτρονικό ταχυδρομείο)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΚΡΙΣΕΙΣ ΤΥΠΟΥ ΟΧΗΜΑΤΩΝ

ΕΓΚΡΙΣΕΙΣ ΤΥΠΟΥ ΟΧΗΜΑΤΩΝ Αναγνώριση της ΕΒΕΤΑΜ Α.Ε. από την Εγκριτική Αρχή (Εγκρίσεις Τύπου -ΥΜΕ) ως Τεχνική Υπηρεσία κατηγορίας Β στις Εγκρίσεις Τύπου Οχημάτων Με την επιτυχή αξιολόγηση μας από την Εγκριτική Αρχή (Εγκρίσεις Τύπου

Διαβάστε περισσότερα

Ασφαλείς Εφαρμογές η-υπογραφών

Ασφαλείς Εφαρμογές η-υπογραφών Ασφαλείς Εφαρμογές η-υπογραφών Δρ. Νινέτα Πολέμη Expertnet SA, Πρόεδρος ΔΣ Πανεπιστήμιο Πειραιά, Λέκτορας despina.polemi@expertnet.net.gr 1 Θέματα Εισαγωγή Απαιτήσεις Ασφάλειας Οι λύσεις της EXPERTNET

Διαβάστε περισσότερα

H.E.R.ME.S. Hellenic Exchanges Remote Messaging Services. Εικόνα 1

H.E.R.ME.S. Hellenic Exchanges Remote Messaging Services. Εικόνα 1 Εικόνα 1 H.E.R.ME.S. Hellenic Exchanges Remote Messaging Services Γραμματεία ΕΡΜΗΣ Σοφοκλέους 10, 105 59 Αθήνα, Tηλ.: 210 336 6910, Fax : 210 336 6925, Ε_mail: hermes@ase.gr Περιεχόμενα 1 Εισαγωγή...2

Διαβάστε περισσότερα

Αρθρο 14. Διακίνηση εγγράφων με ηλεκτρονικά μέσα (τηλεομοιοτυπία - ηλεκτρονικό ταχυδρομείο)

Αρθρο 14. Διακίνηση εγγράφων με ηλεκτρονικά μέσα (τηλεομοιοτυπία - ηλεκτρονικό ταχυδρομείο) Ν.2672/1998: Ηλεκτρονικό Ταχυδρομείο Αρθρο 14 Διακίνηση εγγράφων με ηλεκτρονικά μέσα (τηλεομοιοτυπία - ηλεκτρονικό ταχυδρομείο) 1. Επιτρέπεται η διακίνηση εγγράφων μεταξύ των υπηρεσιών του Δημοσίου, των

Διαβάστε περισσότερα

Αντικείμενο & Δραστηριότητες της Ομάδας Εργασίας Ε2

Αντικείμενο & Δραστηριότητες της Ομάδας Εργασίας Ε2 ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ε2 : «Ηλεκτρονικές Υπογραφές & Ηλεκτρονικά Πιστοποιητικά Ταυτοποίησης» (Τεχνική & Νομική Ανάλυση) Μέρος Α: Αντικείμενο & Δραστηριότητες της Ομάδας Εργασίας Ε2 Παρουσίαση Δρακούλης Μαρτάκος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΙ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΣΥNΔΡΟΜΗΤΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΚΤΗΣΗ ΨΗΦΙΑΚΟΥ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ/ΥΠΟΓΡΑΦΗΣ

ΟΡΟΙ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΣΥNΔΡΟΜΗΤΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΚΤΗΣΗ ΨΗΦΙΑΚΟΥ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ/ΥΠΟΓΡΑΦΗΣ ΟΡΟΙ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΣΥNΔΡΟΜΗΤΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΚΤΗΣΗ ΨΗΦΙΑΚΟΥ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ/ΥΠΟΓΡΑΦΗΣ Στο πλαίσιο εφαρμογής των διαφόρων δημόσιων και ιδιωτικών προγραμμάτων για την προώθηση των τεχνολογιών της πληροφορίας και των

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΥΠΟΓΡΑΦΕΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΑ ΤΑΥΤΟΠΟΙΗΣΗΣ(ΤΕΧΝΙΚΗ & ΝΟΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ)

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΥΠΟΓΡΑΦΕΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΑ ΤΑΥΤΟΠΟΙΗΣΗΣ(ΤΕΧΝΙΚΗ & ΝΟΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ) Τ.Ε.Ι. ΚΑΒΑΛΑΣ ΤΜΗΜΑ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΥΠΟΓΡΑΦΕΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΑ ΤΑΥΤΟΠΟΙΗΣΗΣ(ΤΕΧΝΙΚΗ & ΝΟΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ) Νικόλαος Βολακάκης ΜΑΡΤΙΟΣ 2008

Διαβάστε περισσότερα

Αριθµός 188(Ι) του 2004 ΝΟΜΟΣ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ TO NΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΥΠΟΓΡΑΦΕΣ ΚΑΙ ΓΙΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ ΤΟΥ 2004

Αριθµός 188(Ι) του 2004 ΝΟΜΟΣ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ TO NΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΥΠΟΓΡΑΦΕΣ ΚΑΙ ΓΙΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ ΤΟΥ 2004 Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι) Αρ. 3852, 30.4.2004 Ν. 188(Ι)/2004 Ο περί του Νοµικού Πλαισίου για τις Ηλεκτρονικές Υπογραφές καθώς και για Συναφή Θέµατα Νόµος του 2004 εκδίδεται µε δηµοσίευση στην Επίσηµη Εφηµερίδα της

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΡΟΕ ΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

Ο ΠΡΟΕ ΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΠΡΟΕ ΡΙΚΟ ΙΑΤΑΓΜΑ ΥΠ'ΑΡΙΘ. 150/2001 (ΦΕΚ 125 Α /25-6- 2001) Προσαρµογή στην Οδηγία 99/93/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου σχετικά µε το κοινοτικό πλαίσιο για ηλεκτρονικές υπογραφές. Άρθρο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ Ο ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ

ΑΠΟΦΑΣΗ Ο ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ YΠΟΥΡΓΕΙΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Αθήνα, 23-4-2012 Αριθ. Πρωτ. ΥΑΠ/Φ.40.4/3/1031 Ταχ. Δ/ση : Φιλοξένου 2-4 Ταχ. Κώδικας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ. της φοιτήτριας Παπαδάτου Κωνσταντίνας του Νικολάου με Α.Μ:

ΤΜΗΜΑ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ. της φοιτήτριας Παπαδάτου Κωνσταντίνας του Νικολάου με Α.Μ: ΤΕΙ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ (ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΣΠΑΡΤΗΣ) ΤΜΗΜΑ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της φοιτήτριας Παπαδάτου Κωνσταντίνας του Νικολάου με Α.Μ:2006220 ΘΕΜΑ: «ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΥΠΟΓΡΑΦΕΣ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο. ΠΡΟΕΔΡΙΚΟΥ ΔΙΑΤΑΓΜΑΤΟΣ «Ψηφιοποίηση Εγγράφων και Ηλεκτρονικό Αρχείο» Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

Σχέδιο. ΠΡΟΕΔΡΙΚΟΥ ΔΙΑΤΑΓΜΑΤΟΣ «Ψηφιοποίηση Εγγράφων και Ηλεκτρονικό Αρχείο» Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Σχέδιο ΠΡΟΕΔΡΙΚΟΥ ΔΙΑΤΑΓΜΑΤΟΣ «Ψηφιοποίηση Εγγράφων και Ηλεκτρονικό Αρχείο» Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Έχοντας υπόψη: 1. Τις διατάξεις: i. του άρθρου 90 του Κώδικα Νομοθεσίας για την Κυβέρνηση

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυµα Κρήτης

Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυµα Κρήτης Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυµα Κρήτης Σχολή Τεχνολογικών Εφαρµογών Τµήµα Εφαρµοσµένης Πληροφορικής & Πολυµέσων Πτυχιακή εργασία Τίτλος: Ηλεκτρονικές Υπογραφές και Ηλεκτρονικά Πιστοποιητικά Ταυτοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην επιστήμη της Πληροφορικής και των Τηλεπικοινωνιών. Aσφάλεια

Εισαγωγή στην επιστήμη της Πληροφορικής και των Τηλεπικοινωνιών. Aσφάλεια Εισαγωγή στην επιστήμη της Πληροφορικής και των Τηλεπικοινωνιών Aσφάλεια Περιεχόμενα Πλευρές Ασφάλειας Ιδιωτικό Απόρρητο Μέθοδος Μυστικού Κλειδιού (Συμμετρική Κρυπτογράφηση) Μέθοδος Δημόσιου Κλειδιού (Ασύμμετρη

Διαβάστε περισσότερα

Εγχειρίδιο Χρήσης Λογισμικού Αναζήτησης Δηλώσεων του Ν.4014/2011 και του Ν.4178/2013

Εγχειρίδιο Χρήσης Λογισμικού Αναζήτησης Δηλώσεων του Ν.4014/2011 και του Ν.4178/2013 Εγχειρίδιο Χρήσης Λογισμικού Αναζήτησης Δηλώσεων του Ν.4014/2011 και του Ν.4178/2013 1. Γενικά Το σύστημα που περιγράφεται στο παρόν εγχειρίδιο προσφέρει την δυνατότητα σε εξουσιοδοτημένους χρήστες να

Διαβάστε περισσότερα

Δ10 Διαδικασία Παρακολούθησης Εκτέλεσης Έργου

Δ10 Διαδικασία Παρακολούθησης Εκτέλεσης Έργου Δ10 Διαδικασία Παρακολούθησης Εκτέλεσης Έργου Επάρκειας για την υλοποίηση Συγχρηµατοδοτούµενων Έργων Σύµφωνα µε το Πρότυπο ΕΛΟΤ 1429: 2008 Έκδοση Έγκριση 3 η 3 η Ηµεροµηνία 03/06/2016 03/06/2016 Από Εκπρόσωπος

Διαβάστε περισσότερα

Υποδοχή και αποστολή εγγράφων μέσω Διαδικτύου Δ. Δημάκος Διευθυντής Γραμματείας Διοίκησης 3 Ιουνίου 2015

Υποδοχή και αποστολή εγγράφων μέσω Διαδικτύου Δ. Δημάκος Διευθυντής Γραμματείας Διοίκησης 3 Ιουνίου 2015 Υποδοχή και αποστολή εγγράφων μέσω Διαδικτύου Δ. Δημάκος Διευθυντής Γραμματείας Διοίκησης 3 Ιουνίου 2015 Τι είναι η Ηλεκτρονική Θυρίδα; η Ηλεκτρονική Θυρίδα είναι ένα ακόμα κανάλι εισόδου / εξόδου εγγράφων

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΚΙΝΗΣΗ ΕΓΓΡΑΦΩΝ ΜΕ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΜΕΣΑ

ΙΑΚΙΝΗΣΗ ΕΓΓΡΑΦΩΝ ΜΕ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΜΕΣΑ ΙΑΚΙΝΗΣΗ ΕΓΓΡΑΦΩΝ ΜΕ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΜΕΣΑ Ν. 2672/1998 (Φ.Ε.Κ. 290 Α ) Άρθρο 14 ιακίνηση εγγράφων µε ηλεκτρονικά µέσα (τηλεοµοιοτυπία ηλεκτρονικό ταχυδροµείο) 1. Επιτρέπεται η διακίνηση εγγράφων µεταξύ των

Διαβάστε περισσότερα

H Αρχή Πιστοποίησης των Ελληνικών Ακαδημαϊκών Ιδρυμάτων (HARICA)

H Αρχή Πιστοποίησης των Ελληνικών Ακαδημαϊκών Ιδρυμάτων (HARICA) H Αρχή Πιστοποίησης των Ελληνικών Ακαδημαϊκών Ιδρυμάτων (HARICA) ρ. Σπύρος Μπόλης Αθήνα 24/04/2012 1 H GUnet Αστική, μη κερδοσκοπική Εταιρεία Μέλη όλα τα Ακαδημαϊκά Ιδρύματα Σκοποί : Συντονισμός, ανάπτυξη,

Διαβάστε περισσότερα

Ενιαία Αγορά. σειρά μέτρων για τόνωση της ευρωπαϊκής οικονομίας δημιουργία απασχόλησης

Ενιαία Αγορά. σειρά μέτρων για τόνωση της ευρωπαϊκής οικονομίας δημιουργία απασχόλησης Ενιαία Αγορά σειρά μέτρων για τόνωση της ευρωπαϊκής οικονομίας δημιουργία απασχόλησης 20ή επέτειος εγκαθίδρυσης της ενιαίας αγοράς περισσότερες δυνατότητες επιλογής σε χαμηλότερες τιμές πολίτες ταξιδεύουν

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ασφάλεια Πληροφοριακών Συστημάτων. PGP (Pretty Good Privacy)

Εργαστήριο Ασφάλεια Πληροφοριακών Συστημάτων. PGP (Pretty Good Privacy) Εργαστήριο Ασφάλεια Πληροφοριακών Συστημάτων PGP (Pretty Good Privacy) Εισαγωγή Το λογισμικό Pretty Good Privacy (PGP), το οποίο σχεδιάστηκε από τον Phill Zimmerman, είναι ένα λογισμικό κρυπτογράφησης

Διαβάστε περισσότερα

Transaction Reporting System (TRS) Διαδικασία έκδοσης ψηφιακών πιστοποιητικών για την υποβολή στοιχείων συναλλαγών στο σύστημα TRS από Ε.Π.Ε.Υ.

Transaction Reporting System (TRS) Διαδικασία έκδοσης ψηφιακών πιστοποιητικών για την υποβολή στοιχείων συναλλαγών στο σύστημα TRS από Ε.Π.Ε.Υ. Transaction Reporting System (TRS) Διαδικασία έκδοσης ψηφιακών πιστοποιητικών για την υποβολή στοιχείων συναλλαγών στο σύστημα TRS από Ε.Π.Ε.Υ. Αθήνα, Οκτώβριος 2016 1 Περιεχόμενα 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...3 2 ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Διακήρυξη διεθνούς δημόσιου ανοικτού διαγωνισμού του υποέργου 6 «Ανάπτυξη Πλατφόρμας Ηλεκτρονικής Μάθησης προσαρμοσμένη στις Απαιτήσεις του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ» της Πράξης «Εργασία και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 13.1.2010 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 8/17 ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 29ης Οκτωβρίου 2009 σχετικά με τη θέσπιση των βασικών παραμέτρων για τα μητρώα αδειών μηχανοδηγού και τα μητρώα συμπληρωματικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΗ ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΥΠΟΓΡΑΦΗΣ

ΕΙΔΗ ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΥΠΟΓΡΑΦΗΣ ΨΗΦΙΑΚΗ ΥΠΟΓΡΑΦΗ ΕΙΔΗ ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΥΠΟΓΡΑΦΗΣ Χαλαρή δεν επέχει θέση ιδιόχειρης υπογραφής σύμφωνα με τα οριζόμενα στο με το Π.Δ. 150/2001 (ΦΕΚ 125/Α /2001). Η έκδοση Ψηφιακών Πιστοποιητικών χαλαρής αποθήκευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ

ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ Πολιτική/Κανονισμός για Αναγνωρισμένη Ηλεκτρονική Χρονοσήμανση (CP/CPS for Qualified Electronic Time Stamps) Έκδοση 1.0-15/06/2017 Εγκεκριμένη για τις ακόλουθες «Πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην επιστήμη της Πληροφορικής και των. Aσφάλεια

Εισαγωγή στην επιστήμη της Πληροφορικής και των. Aσφάλεια Εισαγωγή στην επιστήμη της Πληροφορικής και των Τηλεπικοινωνιών Aσφάλεια Περιεχόμενα Πλευρές Ασφάλειας Ιδιωτικό Απόρρητο Μέθοδος Μυστικού Κλειδιού (Συμμετρική Κρυπτογράφηση) Μέθοδος Δημόσιου Κλειδιού (Ασύμμετρη

Διαβάστε περισσότερα

KΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΥΠΟΓΡΑΦΕΣ

KΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΥΠΟΓΡΑΦΕΣ KΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΥΠΟΓΡΑΦΕΣ 1 Γενικά Η ψηφιακή υπογραφή είναι µια µέθοδος ηλεκτρονικής υπογραφής όπου ο παραλήπτης ενός υπογεγραµµένου ηλεκτρονικού µηνύµατος µπορεί να διαπιστώσει τη γνησιότητα του,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΩΝ (ΚΕΕ)

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΩΝ (ΚΕΕ) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΩΝ (ΚΕΕ) Τι είναι ψηφιακή υπογραφή; Η ψηφιακή υπογραφή εξασφαλίζει την εγκυρότητα ενός ηλεκτρονικού εγγράφου, δηλαδή προστατεύει την αυθεντικότητα και την ακεραιότητά του. Επίσης,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΠΑΡΑΣΤΑΤΙΚΑ ΠΩΛΗΣΕΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΠΑΡΑΣΤΑΤΙΚΑ ΠΩΛΗΣΕΩΝ Ν. 4308/2014 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΠΑΡΑΣΤΑΤΙΚΑ ΠΩΛΗΣΕΩΝ Άρθρο 8: Τιμολόγιο πώλησης 1. Τιμολόγιο είναι το στοιχείο που εκδίδεται από την υποκείμενη σε αυτό το νόμο οντότητα για κάθε πώληση αγαθών και παροχή υπηρεσιών,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ ΙΔΡΥΜΑΤΙΚΟ ΑΠΟΘΕΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΟΠΑ "ΠΥΞΙΔΑ"

ΟΔΗΓΙΕΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ ΙΔΡΥΜΑΤΙΚΟ ΑΠΟΘΕΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΟΠΑ ΠΥΞΙΔΑ ΟΔΗΓΙΕΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ ΙΔΡΥΜΑΤΙΚΟ ΑΠΟΘΕΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΟΠΑ "ΠΥΞΙΔΑ" Γενικές πληροφορίες Οι παρούσες οδηγίες περιγράφουν τη διαδικασία ηλεκτρονικής υποβολής - αυτοαρχειοθέτησης των ερευνητικών

Διαβάστε περισσότερα

Δέσμευση1: Παρακολούθηση αλλαγών που εφαρμόζονται στα νομοσχέδια από την κατάθεσή τους μέχρι και την ψήφισή τους στο σύνολο.

Δέσμευση1: Παρακολούθηση αλλαγών που εφαρμόζονται στα νομοσχέδια από την κατάθεσή τους μέχρι και την ψήφισή τους στο σύνολο. Δέσμευση1: Παρακολούθηση αλλαγών που εφαρμόζονται στα νομοσχέδια από την κατάθεσή τους μέχρι και την ψήφισή τους στο σύνολο. Η μέσω της διαδικτυακής της πύλης δημοσιοποιεί τα στάδια της επεξεργασίας των

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 365/82 ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 1355/2014 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 17ης Δεκεμβρίου 2014 για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 391/2009 σχετικά με την έγκριση ορισμένων κωδίκων και συναφών

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισμός εγκυρότητας παραστατικών

Προσδιορισμός εγκυρότητας παραστατικών Προσδιορισμός εγκυρότητας παραστατικών Βασίλης Πρεβελάκης AEGIS RESEARCH Ένα μεγάλο πρόβλημα που υπάρχει στην Ελληνική αγορά είναι αυτό των πλαστών παραστατικών και συγκεκριμένα τιμολογίων, αποδείξεων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΕΛΕΓΧΟΥ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ETSI TS 101 456

ΑΝΑΦΟΡΑ ΕΛΕΓΧΟΥ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ETSI TS 101 456 Τίτλος ΑΝΑΦΟΡΑ ΕΛΕΓΧΟΥ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ETSI TS 101 456 Πελάτης Κέντρο Λειτουργίας Δικτύου, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης ( www.pki.auth.gr ) Προς

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ. Εσωτερικός Κανονισμός για την ηλεκτρονική έκδοση και διακίνηση εγγράφων του Υπουργείου Τουρισμού.

ΑΠΟΦΑΣΗ. Εσωτερικός Κανονισμός για την ηλεκτρονική έκδοση και διακίνηση εγγράφων του Υπουργείου Τουρισμού. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ Ταχ. Δ/νση: Αμαλίας 12, Τ.Κ.105 57 ΑΘΗΝΑ Πληροφορίες:

Διαβάστε περισσότερα

Το Ρυθμιστικό Πλαίσιο της Ανοικτής Διακυβέρνησης και των Ανοικτών Δεδομένων Μερος Α: Ποιοτικά Χαρακτηριστικά

Το Ρυθμιστικό Πλαίσιο της Ανοικτής Διακυβέρνησης και των Ανοικτών Δεδομένων Μερος Α: Ποιοτικά Χαρακτηριστικά ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Το Ρυθμιστικό Πλαίσιο της Ανοικτής Διακυβέρνησης και των Ανοικτών Δεδομένων Μερος Α: Ποιοτικά Χαρακτηριστικά 1. Εισαγωγή Σκοπός Σκοπός του παρόντος κεφαλαίου

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρησιακού Προγράμματος «ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ. ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ », η Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης του

Επιχειρησιακού Προγράμματος «ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ. ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ », η Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης του ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Ερωτήσεις και απαντήσεις για τον ανοικτό διαγωνισμό «Σύμβουλος

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4342, 29/6/2012

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4342, 29/6/2012 Αρ. 4342, 29.6.2012 86(Ι)/2012 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΝΟΜΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΥΠΟΓΡΑΦΕΣ ΚΑΘΩΣ ΚΑΙ ΓΙΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ ΝΟΜΟ Προοίμιο. Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ:L.13, 19.01.2000, σ.

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικτυακή εφαρμογή για την ηλεκτρονική υποβολή γνωστοποιήσεων προϊόντων ειδικής διατροφής και συμπληρωμάτων διατροφής

Διαδικτυακή εφαρμογή για την ηλεκτρονική υποβολή γνωστοποιήσεων προϊόντων ειδικής διατροφής και συμπληρωμάτων διατροφής Διαδικτυακή εφαρμογή για την ηλεκτρονική υποβολή γνωστοποιήσεων προϊόντων ειδικής διατροφής και συμπληρωμάτων διατροφής Εγχειρίδιο Χρήσης Έκδοση 2.0.0 16/06/2015 Έκδοση 2.0.0 1 / 11 Κατάλογος περιεχομένων

Διαβάστε περισσότερα

Δομικά Υλικά και Δημόσια Εργαστήρια

Δομικά Υλικά και Δημόσια Εργαστήρια Δομικά Υλικά και Δημόσια Εργαστήρια Αθανάσιος Μπόγδης, Μηχ.- Ηλ/γος Μηχανικός 1. Εισαγωγή Η εισήγηση επικεντρώνεται σε μία μόνο παράμετρο από τις πολλές που συνδέονται με τα Δημόσια Εργαστήρια Δημοσίων

Διαβάστε περισσότερα