Αρχαιολογία. ένα κλειδί για την πύλη του χρόνου ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αρχαιολογία. ένα κλειδί για την πύλη του χρόνου ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ"

Transcript

1 Αρχαιολογία ένα κλειδί για την πύλη του χρόνου ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1

2 Η επιστήμη της αρχαιολογίας μελετά τα Προϊστορικές, τότε που άνθισε ο μινωικός κατάλοιπα του παρελθόντος και αναζητά πολιτισμός στην Κρήτη και ο μυκηναϊκός απαντήσεις σε βασικές ερωτήσεις του στην ηπειρωτική Ελλάδα, η αρχαιολογική ανθρώπου για την ιστορία του. Κάποιες έρευνα είναι η μόνη πηγή πληροφοριών φορές οι απαντήσεις είναι πιο εύκολες. για την ανθρώπινη δραστηριότητα. Μπορεί να τις δίνουν οι ίδιοι οι άνθρωποι που έζησαν πριν Οι αρχαιολόγοι από εμάς μέσα αναζητούν απαντήσεις... από τα γραπτά στο μεγάλο βιβλίο της τους. Υπήρχαν γης και της θάλασσας. όμως και εποχές Εκεί κρύβονται πριν γεννηθεί η χιλιάδες μυστικά γραφή ή εποχές για πόλεις που όπου οι άνθρωποι χρησιμοποιούσαν Οι πρώτοι αρχαιολόγοι εν δράσει. βυθίστηκαν, καράβια που βούλιαξαν, λιμάνια που γραφές που δεν τις έχουμε διαβάσει ως ρούφηξε η αλμύρα της θάλασσας, λόφους τώρα, όπως η μινωική γραφή, η Γραμμική Α. και πεδιάδες που κρύφτηκαν κάτω από το Γι αυτές τις εποχές, που τις ονομάζουμε χώμα στο πέρασμα των χρόνων. 2

3 Ανασκάπτοντας το παρελθόν Αυτή είναι η δουλειά του αρχαιολόγου: να αναζητά τα ίχνη του παρελθόντος ανασκάπτοντας το έδαφος/τη γη, ερευνώντας σπήλαια, όχθες ποταμών και λιμνών, ακόμα και το βυθό της θάλασσας. Παντού, κάτω από τα πόδια μας, μπορεί να υπάρχουν αρχαία... Οι αρχαιολόγοι ψάχνουν να τα βρουν και να τα μελετήσουν. Η δουλειά τους απαιτεί συνεργασία με άλλους επιστήμονες και ειδικούς (γεωλόγους, αρχιτέκτονες, συντηρητές, φωτογράφους, σχεδιαστές κ.λπ.) Από τα πρώτα της βήματα η αρχαιολογία σχετίστηκε με την περιπέτεια. Σε κάποιους η δουλειά του αρχαιολόγου μπορεί να φαίνεται τρομακτική κι επικίνδυνη. Όταν ήμουν μικρός εντυπωσιαζόμουν από τον αρχαίο κόσμο. Όταν με ρωτούσαν τι θέλω να γίνω, έλεγα πάντα: Aρχαιολόγος! Όλη μου τη ζωή ονειρευόμουν να ανακαλύψω κάτι σημαντικό. Δεν είναι μόνο ένα επάγγελμα! Είναι μια περιπέτεια! 3

4 Για πολλούς το πρότυπο του αρχαιολόγου βρίσκεται στη μορφή του αυτοδίδακτου Ερρίκου Σλήμαν. Στο πρόσωπό του βλέπουμε τον μοναχικό ήρωα που κάνει ένα μακρινό ταξίδι γνώσης, πρότυπο το οποίο συναντάμε σε πολλές ταινίες και βιβλία που αναφέρονται στην αρχαιολογία. Ο Σλήμαν πίστευε και κατάφερε να αποδείξει ότι οι τοποθεσίες που αναφέρονται στα ομηρικά έπη υπήρχαν πραγματικά. Παρέμεινε στην ιστορία ως ο ανασκαφέας των μυθικών Μυκηνών, της Τροίας, της Τίρυνθας και του Ορχομενού. Πολλοί αρχαιολόγοι έχουν εμπνευστεί από τη ζωή του. Πρέπει όμως να έχουμε υπόψη μας πως ο Σλήμαν ήταν άνθρωπος της εποχής του, μιας εποχής κατά την οποία η αρχαιολογία ως επιστήμη έκανε το παρθενικό της ταξίδι. Αυτό που έχει σημασία είναι πως κάθε αρχαιολογική ανακάλυψη έχει μια δόση μυστηρίου. Ακόμη και οι εκφράσεις που χρησιμοποιούν οι αρχαιολόγοι, όπως «ανακάλυψη» και «λύση», θυμίζουν αστυνομικά μυθιστορήματα. Γι αυτό ο κόσμος συχνά βλέπει τους αρχαιολόγους σαν ντετέκτιβ που λύνουν, με τη λογική τους και με πολύ διάβασμα, ένα μυστήριο. Για να δούμε τι θα ανακαλύψουμε αυτή τη φορά; 4

5 Πώς εντοπίζουν οι αρχαιολόγοι τα αρχαία; Κάθε χρόνο, ειδικά το καλοκαίρι, γίνονται ανασκαφές σε πολλά μέρη του κόσμου. Οι περισσότερες ανασκαφές είναι σωστικές, διασώζουν, δηλαδή, τα αρχαία κατάλοιπα και παραδίδουν το χώρο για χρήση στους ιδιώτες ή για την κατασκευή μεγάλων δημοσίων έργων. Διασώζουν έτσι πολύτιμες πληροφορίες για το ιστορικό παρελθόν του τόπου χωρίς να εμποδίζουν τη σύγχρονη ανάπτυξη. Κάποιες φορές, ωστόσο, η εύρεση σπουδαίων αρχαίων μπορεί να γίνει εντελώς τυχαία... Την άνοιξη του 1863 ένας αγωγιάτης που μετέφερε άμμο από το λοφάκι της Αγίας Τριάδας κοντά στην οδό Πειραιώς στην Αθήνα έκανε μια σπουδαία ανακάλυψη. Καθώς φόρτωνε την άμμο στο κάρο, το φτυάρι του χτύπησε πάνω σε ένα μάρμαρο. Ειδοποίησε τον ιδιοκτήτη της περιοχής για το εύρημά του και αυτός ήρθε αμέσως, έσκαψε και έφερε στο φως μία επιτύμβια στήλη με την επιγραφή Α[ΓΑΘΩΝ Α]ΓΑΘΟΚΛΕΟΥΣ. Αυτή ήταν η αφορμή για να ξεκινήσουν οι ανασκαφές και να αποκαλυφθεί ο Κεραμεικός, το σημαντικότερο νεκροταφείο της αρχαίας Αθήνας. Έτσι, τυχαία ευρήματα μπορούν να προκύψουν όταν ένας αγρότης σκάβει το χωράφι του, ένας μηχανικός ανοίγει θεμέλια για να κτίσει μια οικοδομή ή γίνονται εργασίες για να κατασκευαστούν δρόμοι και άλλα μεγάλα έργα. Θυμηθείτε και τα έργα για την κατασκευή του Μητροπολιτικού Σιδηροδρόμου της Αθήνας. Τότε, καθώς έσκαβε ο μετροπόντικας, άρχισε να αποκαλύπτεται μια πόλη κάτω από την πόλη, δηλαδή η αρχαία και βυζαντινή Αθήνα που είχε θαφτεί κάτω από τη σύγχρονη πόλη. Οι αρχαιολόγοι περίμεναν με αγωνία να δουν τις αρχαιότητες που θα αποκαλύπτονταν. Στη συνέχεια το ενδιαφέρον του μετροπόντικα στράφηκε στις υπόγειες διαδρομές της Θεσσαλονίκης! 5

6 Η συστηματική έρευνα Τις περισσότερες φορές οι αρχαιολόγοι εντοπίζουν τα αρχαία ύστερα από συστηματική έρευνα και μελέτη. Μελετούν τους αρχαίους συγγραφείς, όπως τον Θουκυδίδη και τον Παυσανία, που περιγράφουν την εικόνα του δικού τους κόσμου και προσπαθούν να ταυτίσουν αυτή την εικόνα με το σήμερα. Έτσι, μπορεί να εντοπίσουν τη θέση μιας αρχαίας πόλης, ενός αρχαίου λιμανιού ή ενός ναού. Συχνά αυτές οι τοποθεσίες έχουν διατηρήσει το αρχαίο τους όνομα αυτούσιο ή παραφθαρμένο. Αυτό το στοιχείο είναι από μόνο του μια πολύτιμη πληροφορία, μια αφετηρία για να ξεκινήσει η έρευνα. Ο περιηγητής Παυσανίας γράφοντας για την ανατολική Αττική αναφέρει: Σε κάποια απόσταση από το Μαραθώνα βρίσκεται από τη μια μεριά η Βραυρώνα όπου λένε πως αποβιβάστηκε η Ιφιγένεια, η κόρη του Αγαμέμνονα, η οποία είχε ξεφύγει από τη χώρα των Ταύρων φέρνοντας μαζί της το άγαλμα της Άρτεμης (Παυσανίου, Ελλάδος Περιήγησις, Αττικά, κεφ. 33,1, Μετάφραση Ν. Παπαχατζή). Πρόκειται για μια περιοχή που στο πέρασμα των αιώνων είχε διατηρήσει την ανάμνηση του αρχαίου ονόματός της ελαφρά παραλλαγμένο, Βραώνα, όπου εντοπίστηκε ο ναός της Άρτεμης που ήταν γνωστός από τις αναφορές των αρχαίων συγγραφέων. 6

7 Η ανασκαφή βήμα προς βήμα Βήμα πρώτο: Η επιφανειακή έρευνα Αν σε ένα χωράφι σπαρμένο με στάρι υπάρχουν στο υπέδαφος θαμμένοι αρχαίοι τοίχοι, δείτε τι γίνεται με τα σπαρτά... Εξοπλισμένοι με σημειωματάρια, χάρτες και φωτογραφικές μηχανές οι αρχαιολόγοι ερευνούν την περιοχή όπου υπάρχουν υποψίες για την ύπαρξη αρχαίων. Ένας σωρός δουλεμένες πέτρες στην άκρη ενός χωραφιού, διάσπαρτα όστρακα (κομμάτια από σπασμένα αγγεία) στο έδαφος, μαρμάρινες στήλες και κιονόκρανα χτισμένα στους τοίχους παλιών εκκλησιών, αυτά και άλλα πολλά μαρτυρούν την ύπαρξη αρχαίων. Όμως κάποιες φορές, ακόμα και όταν τα αρχαία βρίσκονται τελείως θαμμένα στη γη, στέλνουν μηνύματα στους αρχαιολόγους αποκαλύπτοντας τη θέση τους! Όπου υπάρχει καθαρό χώμα οι ρίζες τους απορροφούν όσο νερό χρειάζονται και τα φυτά αναπτύσσονται κανονικά. Όπου υπάρχουν αρχαίοι τοίχοι οι ρίζες δεν απορροφούν την ίδια υγρασία και τα φυτά αναπτύσσονται λιγότερο ή κιτρινίζουν. Σχέδιο: Δημήτρης Κουκουλάς, Αρχιτέκτων Μηχανικός 7

8 Η τεχνολογία στην υπηρεσία της αρχαιολογικής έρευνας Το προσωπικό της ανασκαφής Κοιτάζοντας τον κόσμο από ψηλά οι αρχαιολόγοι μπορούν να εντοπίσουν αλλοιώσεις στο χρώμα ή στο ανάγλυφο του εδάφους. Οι αλλοιώσεις αυτές, που δεν διακρίνονται από την επιφάνεια του εδάφους, συχνά υποδηλώνουν ότι κάτω από το έδαφος βρίσκονται θαμμένα ερείπια. Άλλη σύγχρονη μέθοδος εντοπισμού αρχαιολογικών καταλοίπων στο υπέδαφος είναι η γεωφυσική διασκόπηση, η καταγραφή, δηλαδή, του ηλεκτρομαγνητικού πεδίου μίας περιοχής με ειδικά μηχανήματα, τα μαγνητόμετρα. Η ομάδα που αναλαμβάνει μια ανασκαφή αποτελείται από άτομα διαφόρων ειδικοτήτων. Εκτός από τους αρχαιολόγους, στην ομάδα συμμετέχουν αρχιτέκτονες, φωτογράφοι, σχεδιαστές, συντηρητές, γεωλόγοι, ανθρωπολόγοι και φυσικά οι εξειδικευμένοι εργάτες. Φτυάρια, κασμάδες και αξίνες, μυστράκια, καρότσια, σκουπάκια, βούρτσες και πινέλα, κόσκινα, σπάγκος και πασσαλάκια είναι τα βασικά εργαλεία μιας ανασκαφής. Μαζί με αυτά οι αρχαιολόγοι χρησιμοποιούν και κάποια πολύ λεπτά εργαλεία, ίδια με αυτά που χρησιμοποιούν οι οδοντίατροι. 8

9 Βήμα δεύτερο Η ανασκαφή ξεκινά Η ανασκαφή ξεκινά με δοκιμαστική τομή, δηλαδή με την έρευνα ενός μικρού μέρους του χώρου που έχουν αποφασίσει να ανασκάψουν οι αρχαιολόγοι. Αν τα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά, τότε οι αρχαιολόγοι προχωρούν σε ανασκαφή. Πρώτα καθαρίζουν προσεκτικά το χώρο. Έπειτα τον χωρίζουν σε τετράγωνα 5x5 μ. τοποθετώντας πασσάλους και σπάγκο. Αριθμούν τα τετράγωνα με αριθμούς στη μία πλευρά και γράμματα στην άλλη. Έτσι, το κάθε ανασκαφικό τετράγωνο αποκτά μια ονομασία π.χ. Α1, Β3 κ.λπ. ώστε να μπορεί να οριστεί καλύτερα το σημείο εύρεσης κάθε αντικειμένου. Εικόνα από τις ανασκαφές του Μητροπολιτικού Σιδηροδρόμου της Αθήνας. Σταθμός ΑΚΡΟΠΟΛΗ. 9

10 Και τώρα επί το έργον... Κάθε τετράγωνο ανασκάπτεται χωριστά. Οι αρχαιολόγοι αφήνουν ελεύθερη μία λωρίδα γης πλάτους ενός μέτρου μεταξύ των τετραγώνων που ονομάζεται «μάρτυρας». Πάνω στο διάδρομο που σχηματίζουν οι «μάρτυρες» κυκλοφορούν οι εργάτες με τα καροτσάκια που απομακρύνουν τα χώματα. Στο ίδιο σημείο βρίσκονται καρφωμένοι οι πάσσαλοι που χωρίζουν μεταξύ τους τα τετράγωνα. Οι «μάρτυρες» δίνουν στον αρχαιολόγο μια εικόνα της στρωματογραφίας του κάθε τετραγώνου. Στρωματογραφία είναι η μελέτη των διαδοχικών στρωμάτων της γης. Τα στρώματα αυτά δημιουργήθηκαν με την πάροδο των αιώνων είτε από τη δραστηριότητα των ανθρώπων είτε από τη δραστηριότητα της φύσης. Όταν παρατηρεί τα τοιχώματα του ανασκαφικού τετραγώνου, ο αρχαιολόγος διακρίνει τα διαφορετικά στρώματα από τις διαφορές στο χρώμα (π.χ. κοκκινωπό, καστανό, καστανόμαυρο) και την υφή του χώματος (χώμα με χαλίκια, άμμος, αργιλόχωμα κ.λπ.). Κάθε στρώμα αντιστοιχεί σε μια διαφορετική περίοδο κατοίκησης στο χώρο αυτό και ίσως σε μια διαφορετική εποχή. Σχέδιο βασισμένο στη στρωματογραφία από τις ανασκαφές του Μητροπολιτικού Σιδηροδρόμου της Αθήνας που βρίσκεται στο 1 ο υπόγειο επίπεδο του σταθμού ΑΚΡΟΠΟΛΗ. Σχέδιο: Δημήτρης Κουκουλάς, Αρχιτέκτων Μηχανικός 10

11 Ερευνώντας ένα ανασκαφικό τετράγωνο Όταν έρχεται η ώρα της ανασκαφής οι εργάτες αφαιρούν προσεκτικά τα χώματα και ο αρχαιολόγος παρατηρεί την οποιαδήποτε αλλαγή στο χώμα, την υφή ή το χρώμα του. Ο ίδιος καταγράφει τις παρατηρήσεις στο «ημερολόγιο της ανασκαφής» και φωτογραφίζει διαρκώς το χώρο αποτυπώνοντας τη μορφή του σε κάθε στάδιο της έρευνας. Οι εργάτες ρίχνουν τα χώματα στα ζεμπίλια και τα απομακρύνουν με το καροτσάκι τους. Οι αρχαιολόγοι συχνά κοσκινίζουν το χώμα για να αποκλείσουν το ενδεχόμενο να χάσουν κάποια μικρά αντικείμενα, όπως οστά μικρών ζώων, σπόρους, χάντρες ή κοσμήματα. Οι αρχαιολόγοι καθαρίζουν με το σκουπάκι την επιφάνεια για να διακρίνεται καλύτερα ό,τι είναι ακόμα θαμμένο. 11

12 Επιτέλους έχουμε ένα εύρημα! Η πιο ευτυχισμένη στιγμή για όλη την ομάδα! Μόλις αρχίσει να προβάλει ένα αντικείμενο οι αρχαιολόγοι δεν το βγάζουν αμέσως από το χώμα. Πρώτα ερευνούν το στρώμα μέσα στο οποίο βρίσκεται, το φωτογραφίζουν και έπειτα αφαιρούν προσεκτικά το χώμα που το καλύπτει με το μυστρί ή ένα μικρό μαχαίρι, καθαρίζοντάς το διαρκώς με το σκουπάκι. Σιγά-σιγά προβάλλουν και άλλα ευρήματα στην επιφάνεια. Η ίδια διαδικασία επαναλαμβάνεται μέχρι να βγουν όλα τα αντικείμενα από το χώμα. Τα αντικείμενα, αφού φωτογραφηθούν για μια τελευταία φορά και αποτυπωθούν σχεδιαστικά, απομακρύνονται από το σκάμμα. Τοποθετούνται ανάλογα με το μέγεθός τους σε πλαστικές σακούλες ή σε χαρτοκιβώτια μαζί με καρτελάκια που γράφουν πού ακριβώς βρέθηκαν. Ανασκαφή Πικερμίου Αττικής 2010, Photo Παλαιοντολογίας και Γεωλογίας, ΕΚΠΑ 12

13 Βήμα τρίτο Από την ανασκαφή στο εργαστήριο Καθώς τελειώνει η μέρα στην ανασκαφή, όλα τα κινητά ευρήματα, τοποθετημένα ανάλογα με το μέγεθός τους σε χαρτοκιβώτια και πλαστικές σακούλες, μεταφέρονται στο εργαστήριο. Εκεί τα παραλαμβάνει άλλη ομάδα για να τα καθαρίσει και να τα καταγράψει. Οι συντηρητές καθαρίζουν τα ευρήματα με νερό και μαλακές βούρτσες. Έπειτα τα απλώνουν σε πάγκους για να στεγνώσουν καλά. Τώρα ήρθε η σειρά της καταγραφής των ευρημάτων: κάθε ένα αντικείμενο, ακόμα και το πιο μικρό κομμάτι αγγείου, πρέπει να αποκτήσει την ταυτότητά του. Αυτή είναι ένας αριθμός που ο αρχαιολόγος σημειώνει πάνω στο αντικείμενο σε ένα σημείο που δεν φαίνεται πολύ. Έπειτα περνά από πάνω ένα διάφανο βερνίκι, ώστε να μην μπορεί να σβήσει ο αριθμός. Στη συνέχεια το αντικείμενο μπορεί να παραδοθεί στον συντηρητή για να το συγκολλήσει και να το συντηρήσει. Μετά από αυτό το στάδιο καταλήγει και πάλι στα χέρια των αρχαιολόγων για μελέτη. Ο συντηρητής επί το έργον. 13

14 Βήμα τέταρτο Η μελέτη των ευρημάτων...και η μελέτη του χώρου Ακόμη και το πιο μικρό εύρημα μπορεί να δώσει πολύτιμες πληροφορίες στον αρχαιολόγο. Μπορεί, για παράδειγμα, με τις κατάλληλες χημικές αναλύσεις να τον βοηθήσει να χρονολογήσει το στρώμα μέσα στο οποίο βρέθηκε ή να του δώσει μια ιδέα για τη χρήση του χώρου. Ο αρχαιολόγος καταγράφει όλες τις παρατηρήσεις και τα συμπεράσματά του στο «ημερολόγιο της ανασκαφής». Όποια ευρήματα κριθούν σημαντικά δίνονται στον σχεδιαστή και τον φωτογράφο. Έπειτα τακτοποιούνται στην αποθήκη της ανασκαφής. Ορισμένα από αυτά, τα πιο σημαντικά και ενδιαφέροντα καταλήγουν στις προθήκες των μουσείων. Τα υπόλοιπα παραμένουν στην αποθήκη. Εκτός από τη μελέτη των ευρημάτων οι αρχαιολόγοι πρέπει να μελετήσουν το χώρο που ανέσκαψαν συνδυάζοντας τις πληροφορίες που τους έδωσαν τα ευρήματα. Παράλληλα, οι αρχιτέκτονες σχεδιάζουν τα κτίρια που βρέθηκαν και οι συντηρητές επεμβαίνουν για να στερεώσουν τους τοίχους όπου αυτό είναι απαραίτητο. Για το λόγο αυτό είναι πολύ σημαντική η μελέτη των αντικειμένων στην ακριβή θέση που βρέθηκαν. Τα αντικείμενα που βρίσκονται έξω από το περιβάλλον εύρεσής τους, εκείνα, για παράδειγμα, που προέρχονται από τις λαθρανασκαφές, είναι «βουβά». Συχνά δεν γνωρίζουμε από πού προέρχονται, σε ποιον ανήκαν, με ποια άλλα αρχαιολογικά ευρήματα συνδέονται και δυσκολευόμαστε να τα χρονολογήσουμε. 14

15 Ενάλια αρχαιολογία Δεν είναι μόνο η γη που κρύβει αρχαιότητες, είναι και η θάλασσα, οι λίμνες, ακόμα και οι κοίτες των ποταμών. Σε αυτές τις περιπτώσεις την έρευνα αναλαμβάνουν αρχαιολόγοι-δύτες, που ασχολούνται με την ενάλια αρχαιολογία. Οι συνθήκες σε αυτές τις ανασκαφές είναι διαφορετικές από αυτές που περιγράψαμε. Το θολό νερό, η λάσπη του βυθού, το ότι ο δύτης δουλεύει χωρίς να πατά σε στερεό έδαφος, ο περιορισμένος χρόνος που μπορεί να μείνει στο βυθό, όλα αυτά κάνουν δύσκολη την ενάλια αρχαιολογία, αλλά συνάμα πολύ ελκυστική. Η μέθοδος της ανασκαφής και τα εργαλεία που χρησιμοποιούνται είναι βεβαίως διαφορετικά από αυτά που χρησιμοποιούνται στη στεριά. Για παράδειγμα, αντί για τα φτυάρια, τα καρότσια, τους κουβάδες και τα μυστριά που χρησιμοποιούν οι συνάδελφοί τους στην ξηρά για να απομακρύνουν τα χώματα, οι καταδυόμενοι αρχαιολόγοι Υποβρύχια ανασκαφή στο μυκηναϊκό ναυάγιο στο Μόδι. (photo Ινστιτούτο Εναλίων Αρχαιολογικών Ερευνών, φωτογράφος: Β. Μεντόγιαννης) 15

16 χρησιμοποιούν ειδικές ηλεκτρικές σκούπες που δουλεύουν κάτω από το νερό, τους αναρροφητήρες. Από τη στιγμή που εντοπίζουν ένα αντικείμενο, δουλεύουν με γυμνά χέρια για να το απελευθερώσουν από την άμμο. Χρησιμοποιώντας ειδικές φωτογραφικές μηχανές, μολύβια και μπλοκ κρατούν σημειώσεις όπως γίνεται και στις άλλες ανασκαφές. Εάν θέλετε τη γνώμη μου, η αρχαιολογία για εμένα είναι τόσο περιπετειώδης όσο κι αυτά τα βιβλία που πρέπει να διαβάσω!* Το έργο του αρχαιολόγου Ποια είναι η εικόνα που έχει ο κόσμος για τον αρχαιολόγο και το έργο του; Ο αρχαιολόγος αγαπά την περιπέτεια και το μυστήριο, κάνει σημαντικές αποκαλύψεις για την ανθρωπότητα και προστατεύει την πολιτιστική μας κληρονομιά. Συχνά βλέπουν να ενσαρκώνεται στο πρόσωπό τους το παλιό ιδεώδες, εκείνο του εξερευνητή, του λάτρη του παρελθόντος, της περιπέτειας και της δόξας. Είναι όμως πράγματι έτσι; Η καθημερινότητα των αρχαιολόγων διαφέρει πολύ από αυτή την ιδανική εικόνα. *C. Holtorf, Archaeology is a Brand! The meaning of Archaeology in contemporary popular culture, Oxford

17 Ένα μεγάλο μέρος του χρόνου τους οι αρχαιολόγοι το περνούν πίσω από ένα γραφείο συντάσσοντας δημόσια έγγραφα, γνωμοδοτήσεις, μελέτες ανάδειξης αρχαιολογικών χώρων και μουσείων, μελέτες επανέκθεσης μουσείων ή ασχολούμενοι με υποθέσεις των πολιτών. Ο περισσότερος κόσμος γνωρίζει ένα μόνο μέρος της δουλειάς του αρχαιολόγου, εκείνο της ανασκαφής. Ωστόσο, ο περισσότερος χρόνος του αφιερώνεται ουσιαστικά στη μελέτη και τη σύνταξη ερευνητικών εκθέσεων. Τα τελευταία χρόνια έχει κερδίσει σε σημασία ο ρόλος του αρχαιολόγου ως επιστήμονα που φροντίζει την πολιτιστική κληρονομιά, βοηθάει στη διατήρησή της για τις επόμενες γενιές και τη διάσωσή της από τις λαθρανασκαφές και το παράνομο εμπόριο. Τώρα που τα διάβασα όλα δεν έχω πια όρεξη για ανασκαφή! Για αυτούς τους αρχαιολόγους λοιπόν ισχύει το εξής... «Δεν είναι περιπέτεια, είναι μια δουλειά! Αλλά αυτή η δουλειά σε κάνει να ονειρεύεσαι περιπέτειες» 17

18 Αθήνα, 2015 Γενικός συντονισμός έργου Μαρία Λαγογιάννη, Δρ Αρχαιολόγος Σουζάνα Χούλια - Καπελώνη, Αρχαιολόγος Γενική επιμέλεια Τόνια Κουτσουράκη, Aρχαιολόγος Αλεξάνδρα Σέλελη, Αρχαιολόγος - Μουσειολόγος Γραφιστική επιμέλεια Σπήλιος Πίστας, Γραφίστας Κείμενα Ηρώ Μαθιουδάκη, Δρ Αρχαιολόγος Διορθώσεις κειμένων Βιολέττα Ζεύκη, Αρχαιολόγος - Μεταφράστρια Δημιουργική/καλλιτεχνική επιμέλεια Σοφία Δεληγιάννη, Γραφίστρια Εικονογράφηση Ηλίας Καρράς, Ζωγράφος ISBN: Copyright 2015 Υ.ΠΟ.ΠΑΙ.Θ. Το έντυπο «Αρχαιολογία, ένα κλειδί για την πύλη του χρόνου» δημιουργήθηκε και ψηφιοποιήθηκε το 2015 για την Πράξη με κωδικό MIS «Επικαιροποίηση και ψηφιοποίηση πολιτιστικού εκπαιδευτικού υλικού για την ενίσχυση της εκπαιδευτικής διαδικασίας», που υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Διά Βίου Μάθηση» και συγχρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο) και από εθνικούς πόρους. To περιεχόμενο του εντύπου βασίστηκε στην εμπειρία του Τμήματος σε εκπαιδευτικά προγράμματα σχετικά με την επιστήμη της Αρχαιολογίας σε μαθητές προσχολικής και σχολικής ηλικίας, καθώς και σε συνοδευτικά κείμενα των εφαρμογών που σχεδιάστηκαν από τις αρχαιολόγους Εύη Πίνη και Αλεξάνδρα Σέλελη.

Αρχαιολογία. ένα κλειδί για την πύλη του χρόνου. Εκπαιδευτικοί στόχοι των προτεινόμενων δραστηριοτήτων ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

Αρχαιολογία. ένα κλειδί για την πύλη του χρόνου. Εκπαιδευτικοί στόχοι των προτεινόμενων δραστηριοτήτων ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Εκπαιδευτικοί στόχοι των προτεινόμενων δραστηριοτήτων Αρχαιολογία ένα κλειδί για την πύλη του χρόνου ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

14. Κατασκευάστε μια μακέτα ανασκαφικού σκάμματος και παίξτε «ανασκαφή»! Επίσης, για την «ανασκαφή» θα χρειαστείτε:

14. Κατασκευάστε μια μακέτα ανασκαφικού σκάμματος και παίξτε «ανασκαφή»! Επίσης, για την «ανασκαφή» θα χρειαστείτε: Αρχαιολογία ένα κλειδί για την πύλη του χρόνου 14. Κατασκευάστε μια μακέτα ανασκαφικού σκάμματος και παίξτε «ανασκαφή»! Συνοπτική περιγραφή Στο Α μέρος τα παιδιά κατασκευάζουν σε συνεργασία με τον/την

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδεση με τη ΣΧΟΛΙΚΉ ύλη ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ εκπαίδευσης

Σύνδεση με τη ΣΧΟΛΙΚΉ ύλη ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ εκπαίδευσης ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Σύνδεση με τη ΣΧΟΛΙΚΉ ύλη

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στην ακρόπολη των Μυκηνών

Ακολούθησέ με... στην ακρόπολη των Μυκηνών ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ TMHMA ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Ακολούθησέ με... στην ακρόπολη

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στον οικισμό του Ακρωτηρίου της Θήρας

Ακολούθησέ με... στον οικισμό του Ακρωτηρίου της Θήρας Ακολούθησέ με... στον οικισμό του Ακρωτηρίου της Θήρας Ακολούθησέ με... στον οικισμό του Ακρωτηρίου της Θήρας Ακρωτήρι Το Ακρωτήρι της Θήρας είναι ο σημαντικότερος προϊστορικός οικισμός των Κυκλάδων. Διατηρήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο της Φαιστού

Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο της Φαιστού Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο της Φαιστού Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο της Φαιστού Το ανάκτορο της Φαιστού είναι το δεύτερο σε μέγεθος ανάκτορο της μινωικής Κρήτης με έκταση 18.000 τ.μ. B 11 Βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο της Φαιστού

Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο της Φαιστού Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο της Φαιστού Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο της Φαιστού Το ανάκτορο της Φαιστού είναι το δεύτερο σε μέγεθος ανάκτορο της μινωικής Κρήτης με έκταση.000 τ.μ. Βρίσκεται στα νοτιοδυτικά

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο των Μαλίων

Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο των Μαλίων Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο των Μαλίων Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο των Μαλίων Το ανάκτορο των Μαλίων βρίσκεται στην άκρη μιας μικρής αλλά εύφορης πεδιάδας, κοντά σε λιμάνι στο βόρειο τμήμα της κεντρικής

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο της Τίρυνθας

Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο της Τίρυνθας ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ TMHMA ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο των Μαλίων

Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο των Μαλίων Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο των Μαλίων Ακολούθησέ με... στο ανάκτορο των Μαλίων Το ανάκτορο των Μαλίων βρίσκεται στην άκρη μιας μικρής αλλά εύφορης πεδιάδας, κοντά σε λιμάνι στο βόρειο τμήμα της κεντρικής

Διαβάστε περισσότερα

Απάντησε στις παρακάτω ερωτήσεις.

Απάντησε στις παρακάτω ερωτήσεις. Ερωτήσεις Πόσο καλά γνωρίζεις και Απαντήσεις τους Μινωίτες; Πόσο καλά γνωρίζεις τους Μινωίτες; 1. Τα πιο γνωστά ανάκτορα είναι της Κνωσού και της Φαιστού. 2. Οι τρίτωνες ήταν μεγάλα κοχύλια που ίσως χρησιμοποιούνταν

Διαβάστε περισσότερα

Η προληπτική συντήρηση των μνημείων

Η προληπτική συντήρηση των μνημείων ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ/ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Η προληπτική συντήρηση των

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΙΛΛΑΣ ΠΝΕΥΜΑ. στην αρχαία Ελλάδα. Σύνδεση με τη σχολική ύλη Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης ΤΗΣ

ΑΜΙΛΛΑΣ ΠΝΕΥΜΑ. στην αρχαία Ελλάδα. Σύνδεση με τη σχολική ύλη Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης ΤΗΣ ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΗΣ ΑΜΙΛΛΑΣ στην αρχαία Ελλάδα Σύνδεση με τη σχολική ύλη Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Λύσεις των δραστηριοτήτων Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης

Λύσεις των δραστηριοτήτων Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΗΣ ΑΜΙΛΛΑΣ στην αρχαία Ελλάδα Λύσεις των δραστηριοτήτων Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Απάντησε στις παρακάτω ερωτήσεις.

Απάντησε στις παρακάτω ερωτήσεις. Ερωτήσεις Πόσο καλά γνωρίζεις και Απαντήσεις τους Μινωίτες; Πόσο καλά γνωρίζεις τους Μινωίτες; 1. Σε παραστάσεις τοιχογραφιών και σφραγίδων απεικονίζονται μόνο τελετουργικοί χοροί. 2. Κατά την Ύστερη Εποχή

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης

Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης 2

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΊΑ χρώματα. Μικρά μυστικά τέχνης

ΑΡΧΑΊΑ χρώματα. Μικρά μυστικά τέχνης ΑΡΧΑΊΑ χρώματα Μικρά μυστικά τέχνης ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η σωστή συμπεριφορά Προληπτική συντήρηση: μια ασπίδα για την προστασία των μνημείων

Η σωστή συμπεριφορά Προληπτική συντήρηση: μια ασπίδα για την προστασία των μνημείων Η σωστή συμπεριφορά Προληπτική συντήρηση: μια ασπίδα για την προστασία των μνημείων των επισκεπτών στα μνημεία ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης

Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης ΥΠΟΥΡΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 2 ΜΕΛΕΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

Λύσεις των δραστηριοτήτων Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Λύσεις των δραστηριοτήτων Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΗΣ ΑΜΙΛΛΑΣ στην αρχαία Ελλάδα Λύσεις των δραστηριοτήτων Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικοί στόχοι

Εκπαιδευτικοί στόχοι ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ TMHMA ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Εκπαιδευτικοί στόχοι των προτεινόμενων

Διαβάστε περισσότερα

Η προληπτική συντήρηση

Η προληπτική συντήρηση ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ/ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Μάθε περισσότερα... Προληπτική

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικοί στόχοι των προτεινόμενων δραστηριοτήτων

Εκπαιδευτικοί στόχοι των προτεινόμενων δραστηριοτήτων ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ TMHMA ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Το Εκπαιδευτικοί στόχοι των

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδεση με τη σχολική ύλη πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης

Σύνδεση με τη σχολική ύλη πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΙ ΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΡΧΙΟΤΗΤΩΝ ΚΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ TMHMA ΕΚΠΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΜΜΤΩΝ ΚΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΣ Εικόνες Βυζαντίου Σύνδεση με τη σχολική ύλη πρωτοβάθμιας

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Μυστράς Η καστροπολιτεία απλώνεται στις πλαγιές του φυσικά οχυρού λόφου του βυζαντινού Μυζηθρά, που έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

γεύσεις Αρχαίων και Βυζαντινών Δες τη λύση! Λύσεις των δραστηριοτήτων πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης

γεύσεις Αρχαίων και Βυζαντινών Δες τη λύση! Λύσεις των δραστηριοτήτων πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ TMHMA ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Δες τη λύση! Αρχαίων και Βυζαντινών

Διαβάστε περισσότερα

Το παιχνίδι του Σφουγάτου

Το παιχνίδι του Σφουγάτου Υπουργείο Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων Γενική Διεύθυνση Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς Διεύθυνση Μουσείων Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων και Επικοινωνίας Το παιχνίδι του Σφουγάτου

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικοί στόχοι

Εκπαιδευτικοί στόχοι ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ TMHMA ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Εκπαιδευτικοί στόχοι των προτεινόμενων

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Μυστράς Η καστροπολιτεία απλώνεται στις πλαγιές του φυσικά οχυρού λόφου του βυζαντινού Μυζηθρά, που έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικοί στόχοι των προτεινόμενων δραστηριοτήτων Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης

Εκπαιδευτικοί στόχοι των προτεινόμενων δραστηριοτήτων Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης ΑΜΙΛΛΑΣ αρχαία Ελλάδα Εκπαιδευτικοί στόχοι των προτεινόμενων δραστηριοτήτων Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Παίζοντας με την μπάλα! Φύλλο εργασίας σχετικά με μια

Διαβάστε περισσότερα

ΛΎΣΕΙΣ των δραστηριοτήτων

ΛΎΣΕΙΣ των δραστηριοτήτων ΥΠΥΡΓ ΠΤΜΥ, ΠΔ Κ ΘΡΗΚΥΜΤΩΝ ΓΝΚΗ ΔΥΘΥΝΗ ΡΧΤΗΤΩΝ Κ ΠΤΤΚΗ ΚΗΡΝΜ ΔΥΘΥΝΗ ΜΥΩΝ ΤΜΗΜ ΚΠΔΥΤΚΩΝ ΠΡΓΡΜΜΤΩΝ Κ ΠΚΝΩΝ Ύ των δραστηριοτήτων ΔΥΤΡΒΘΜ εκπαίδευσης ΤΤΚΌΤΠΊ & Περιβάλλον Περιεχόμενα Δραστηριότητες κλειστού

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδεση με τη σχολική ύλη πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης

Σύνδεση με τη σχολική ύλη πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης Σύνδεση με τη σχολική ύλη πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΙΔΕΙΣ ΚΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΡΧΙΟΤΗΤΩΝ ΚΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ TMHMA ΕΚΠΙΔΕΥΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Mικροί - Mεγάλοι σε δράση

Mικροί - Mεγάλοι σε δράση Υπουργείο Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων Γενική Διεύθυνση Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς Διεύθυνση Μουσείων Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων και Επικοινωνίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΥΛΗ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΥΛΗ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΙΔΕΙΣ ΚΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΡΧΙΟΤΗΤΩΝ ΚΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ/ΤΜΗΜ ΕΚΠΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΜΜΤΩΝ ΚΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΣ Προληπτική συντήρηση: μια ασπίδα για την

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδεση με τη σχολική ύλη

Σύνδεση με τη σχολική ύλη ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΙΔΕΙΣ ΚΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΡΧΙΟΤΗΤΩΝ ΚΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ TMHMA ΕΚΠΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΜΜΤΩΝ ΚΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΣ Σύνδεση με τη σχολική ύλη πρωτοβάθμιας

Διαβάστε περισσότερα

Μυκηναϊκός Πολιτισμός

Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΥΠΥΡΓΕ ΠΛΤΣΜΥ, ΠΑΕΑΣ ΚΑ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΚΗ ΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΤΗΤΩΝ ΚΑ ΠΛΤΣΤΚΗΣ ΚΛΗΡΝΜΑΣ ΕΥΘΥΝΣΗ ΜΥΣΕΩΝ TMHMA ΕΚΠΑΕΥΤΚΩΝ ΠΡΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑ ΕΠΚΝΩΝΑΣ Μυκηναϊκός Πολιτισμός ες τη λύση! Λύσεις των δραστηριοτήτων ΠΕΡΕΧΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Φιλοσοφία και επιστήμη στην αρχαία Ελλάδα

Φιλοσοφία και επιστήμη στην αρχαία Ελλάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΙΔΕΙΣ ΚΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΡΧΙΟΤΗΤΩΝ ΚΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ TMHMA ΕΚΠΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΜΜΤΩΝ ΚΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΣ Φιλοσοφία και επιστήμη στην αρχαία Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με. στο αρχαίο θέατρο της Ήλιδας

Ακολούθησέ με. στο αρχαίο θέατρο της Ήλιδας Ακολούθησέ με στο αρχαίο θέατρο της Ήλιδας Εικ. 1 Αεροφωτογραφία του θεάτρου. Το θέατρο της Ήλιδας αίγλη της Ολυμπίας και των πανελλήνιων αγώνων Η της επισκίασε την πόλη που για αιώνες είχε αναλάβει τη

Διαβάστε περισσότερα

Μινωικός Πολιτισμός. Σύνδεση με τη σχολική ύλη πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

Μινωικός Πολιτισμός. Σύνδεση με τη σχολική ύλη πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Μινωικός Πολιτισμός ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΙΔΕΙΣ ΚΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΡΧΙΟΤΗΤΩΝ ΚΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΤΜΗΜ ΕΚΠAΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΜΜΤΩΝ ΚΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΣ Σύνδεση με τη σχολική

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Με τον όρο Μυκηναϊκός Πολιτισμός χαρακτηρίζεται ο προϊστορικός πολιτισμός της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, που αναπτύχθηκε την περίοδο 1600-1100 π. Χ., κυρίως στην

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 Η ΚΘ Εφορεία Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων και η Επιστημονική Ομάδα των Ανασκαφών Αυγής οργανώνουν για πέμπτη χρονιά εκπαιδευτικές δράσεις με αφορμή

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστικό Πρόγραμμα «Αγγεία πολλά,μα και φαγητά σ αυτά υγιεινά και διαφορετικά!!» Σχ. έτος

Πολιτιστικό Πρόγραμμα «Αγγεία πολλά,μα και φαγητά σ αυτά υγιεινά και διαφορετικά!!» Σχ. έτος Πολιτιστικό Πρόγραμμα «Αγγεία πολλά,μα και φαγητά σ αυτά υγιεινά και διαφορετικά!!» Σχ. έτος 2012-13 Υπεύθυνος Εκπαιδευτικός: Ανδριάνα Καρρά Τάξη: 1 ο Νηπ/γείο Βραχναιίκων τμ. Α2 Ποιοι είμαστε Το παραπάνω

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΕΦΑΝΙΑ ΒΕΛΔΕΜΙΡΗ. 2/5/1973 Αθ. Διάκου 7-9, Άγιος Παύλος, Θεσσαλονίκη

ΣΤΕΦΑΝΙΑ ΒΕΛΔΕΜΙΡΗ. 2/5/1973 Αθ. Διάκου 7-9, Άγιος Παύλος, Θεσσαλονίκη ΣΤΕΦΑΝΙΑ ΒΕΛΔΕΜΙΡΗ 2/5/1973 Αθ. Διάκου 7-9, Άγιος Παύλος, Θεσσαλονίκη 2310247570-6978 315324 info@stefanieveldemiri.com Η επαγγελματική εξειδίκευση της Στεφανίας Βελδεμίρη που αφορά τη συντήρηση αρχαιολογικών

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων ( π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων ( π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA11] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Α Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Πηγές και μέθοδοι (συνέχεια) Ο κλασικός αρχαιολόγος ταξινομεί το υλικό του: Κατά χρονική

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3. Η Κλασική Ανασκαφή 1 Αλέξανδρος Μαζαράκης-Αινιάν

Ενότητα 3. Η Κλασική Ανασκαφή 1 Αλέξανδρος Μαζαράκης-Αινιάν Ενότητα 3 Η Κλασική Ανασκαφή 1 Αλέξανδρος Μαζαράκης-Αινιάν OROPOS OROPOS M.B. Cosmopoulos, The Rural History of Ancient Greek City-States. The Oropos Survey Project, BAR International Setries 1001, Oxford

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης

Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΙΔΕΙΣ ΚΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΡΧΙΟΤΗΤΩΝ ΚΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΤΜΗΜ ΕΚΠΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΜΜΤΩΝ ΚΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΣ 2 Πρωτοβάθμιας

Διαβάστε περισσότερα

γεύσεις Αρχαίων και Βυζαντινών Τα σκεύη του χθες στο σήμερα!

γεύσεις Αρχαίων και Βυζαντινών Τα σκεύη του χθες στο σήμερα! ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ TMHMA ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 4 Τα σκεύη του χθες στο σήμερα!

Διαβάστε περισσότερα

Δες τη λύση! Λύσεις των δραστηριοτήτων

Δες τη λύση! Λύσεις των δραστηριοτήτων ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ TMHMA ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Δες τη λύση! Λύσεις των δραστηριοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ Όταν οι μαθητές δημιουργούν

ΟΙ ΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ Όταν οι μαθητές δημιουργούν ΟΙ ΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ Όταν οι μαθητές δημιουργούν ΜΑΘΗΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Στο πλαίσιο του μαθήματος της Αρχαίας Ελληνικής Ιστορίας στην Α τάξη Γυμνασίου, οι μαθητές μας

Διαβάστε περισσότερα

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης;

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Μέρος της οχύρωσης Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που διενεργούνται στην περιοχή της La Bastida (Totana, Murcia στην Ισπανία) έχουν αποκαλύψει ένα επιβλητικό οχυρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

Σκοπός του παιχνιδιού. Περιεχόμενα

Σκοπός του παιχνιδιού. Περιεχόμενα Ένα συνεργατικό παιχνίδι μνήμης για 3 έως 6 παίκτες, 7 ετών και άνω. Ο Τομ σκαρφάλωσε στην κορυφή ενός δέντρου, για να δεί αν μπορούσε να ανακαλύψει κάτι. Κοιτάζοντας προς κάθε μεριά, είδε τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στο Ιερό του Ολυμπίου Διός και τα Παριλίσσια Ιερά

Ακολούθησέ με... στο Ιερό του Ολυμπίου Διός και τα Παριλίσσια Ιερά Ακολούθησέ με... στο Ιερό του Ολυμπίου Διός και τα Παριλίσσια Ιερά Ακολούθησέ με... στο Ιερό του Ολυμπίου Διός και τα Παριλίσσια Ιερά ΣΤΑΔΙΟ ΖΑΠΠΕΙΟ 2 ΙΕΡΟΟΛΥΜΠΙΟΥΔΙΟΣΚΑΤΒΑΛΑΝΕΙΟΤΡΟΛΥΜΠΙΑΓΗΤΟΖΠΥΛΗΑΔΡΙΑΝΟΥΜΠΕΠΙΔΕΛΦΙΝΙΩΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΒΕΑΤΟΔΕΥΚΑΛΙΩΝΑΣΥΖΠΥΡΡΑΠΟΡΘΗΣΕΑΣΧΡΥΣΕΛΕΦΑΝΤΙΝΟΑΓΑΛΜΑΙΛΙΣΣΟΣΟΡΑΣΤΥΠΟΚΕΚΙΟΝΕΣΙΡΙΚΕΤΗΡΙΑΚΛΑΔΟΣΥΒΟΤΕΜΕΝΟΣΑΝΤΑΨΙΔΑΜΕΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗΣΩΚΕΒΑΛΕΡΙΑΝΟΣΓΑΔΕΛΦΙΝΙΟΣΑΠΟΛΛΩΝΑΣΜοτΕιΝΟΜΙΝΩΤΑΥΡΟΣΤΥΡΚΡΟΝΟΣΗΡΕΑΠΥΡΝΕΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΡΔΟΣ ΚΟΛΙΝ ΡΕΝΦΡΙΟΥ

ΛΟΡΔΟΣ ΚΟΛΙΝ ΡΕΝΦΡΙΟΥ ΛΟΡΔΟΣ ΚΟΛΙΝ ΡΕΝΦΡΙΟΥ O ΒΡΕΤΑΝΟΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΟΣ, ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΣΤΟ ΚΕΜΠΡΙΤΖ, ΑΦΟΥ ΤΑΡΑΞΕ ΤΑ ΝΕΡΑ ΔΙΑΤΥΠΩΝΟΝΤΑΣ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΠΩΣ ΟΙ ΈΛΛΗΝΕΣ ΔΕΝ ΗΤΑΝ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ ΙΝΔΟΕΥΡΩΠΑΙΟΙ ΑΛΛΑ ΑΥΤΟΧΘΟΝΕΣ..!!! Κομμάτια έκαναν οι

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με. στo αρχαίο θέατρο της Σικυώνας

Ακολούθησέ με. στo αρχαίο θέατρο της Σικυώνας Ακολούθησέ με στo αρχαίο θέατρο της Σικυώνας Ακολούθησέ με στο αρχαίο θέατρο της Σικυώνας Εικ. 1 Το θέατρο της Σικυώνας με θέα προς τον Κορινθιακό κόλπο. Προγραμματίζοντας μια εκπαιδευτική εκδρομή στο

Διαβάστε περισσότερα

Mικροί - Mεγάλοι σε δράση

Mικροί - Mεγάλοι σε δράση Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού Γενική Διεύθυνση Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς Διεύθυνση Μουσείων, Εκθέσεων και Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων και Επικοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

Απαγορεύεται η οποιαδήποτε μερική ή ολική ανατύπωση χωρίς την άδεια του εκδότη

Απαγορεύεται η οποιαδήποτε μερική ή ολική ανατύπωση χωρίς την άδεια του εκδότη Συντονισμός έργου: Μαρία Λαγογιάννη, Δρ Αρχαιολόγος Σουζάνα Χούλια-Καπελώνη, Αρχαιολόγος Γενική επιμέλεια: Έλενα Μπαζίνη, Αρχαιολόγος Επιστημονική τεκμηρίωση-αρχική ιδέα σεναρίου: Έλενα Μπαζίνη, Αρχαιολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Θεωρία και τη Μέθοδο της Προϊστορικής Αρχαιολογίας. - Επιφανειακή έρευνα Renfrew & Bahn 2001, κεφ. 3

Εισαγωγή στη Θεωρία και τη Μέθοδο της Προϊστορικής Αρχαιολογίας. - Επιφανειακή έρευνα Renfrew & Bahn 2001, κεφ. 3 Εισαγωγή στη Θεωρία και τη Μέθοδο της Προϊστορικής Αρχαιολογίας - Επιφανειακή έρευνα Renfrew & Bahn 2001, κεφ. 3 Ντούσκα Ούρεμ-Κώτσου durem@hist.auth.gr Βασική βιβλιογραφία για την παρούσα διάλεξη Renfrew,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Αναρτήθηκε από τον/την Δρομπόνης Σωτήριος Πέμπτη, 18 Απρίλιος :48 - Τελευταία Ενημέρωση Πέμπτη, 18 Απρίλιος :49

Αναρτήθηκε από τον/την Δρομπόνης Σωτήριος Πέμπτη, 18 Απρίλιος :48 - Τελευταία Ενημέρωση Πέμπτη, 18 Απρίλιος :49 Στις 17 Απριλίου 2013 επισκεφθήκαμε το Αρχαιολογικό Μουσείο Μεγάρων. Η αρχαιολόγος κα Τσάλκου (την οποία θερμά ευχαριστούμε) μας παρουσίασε τα πολύ εντυπωσιακά ευρήματα της περιοχής μας δίνοντάς μας αναλυτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ: ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΕΝ ΓΕΝΕΙ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ

ΤΙΤΛΟΣ: ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΕΝ ΓΕΝΕΙ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΝΟΜΟΣ: 3028/2002 ΦΕΚ: Α 153/28.06.2002 ΤΙΤΛΟΣ: ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΕΝ ΓΕΝΕΙ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ: ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΑΡΘΡΟ 1: ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ 1. Στην προστασία που παρέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Αντίο Λένιν και καλωσόρισες!

Αντίο Λένιν και καλωσόρισες! ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ/ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Προληπτική συντήρηση: μια

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΑΔΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΚΥΚΛΑΔΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΥΚΛΑΔΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το υλικό που χρησιμοποιήθηκε για τα φύλλα εργασίας προέρχεται εξολοκλήρου από το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης Διαβάζουμε: Οι Κυκλάδες οφείλουν το όνομά τους στη γεωγραφική

Διαβάστε περισσότερα

Φανταστικά ταξίδια στο διάστημα

Φανταστικά ταξίδια στο διάστημα Φανταστικά ταξίδια στο διάστημα Ο Πότης Ράτος ζούσε στα 1880 μαζί με τη γυναίκα του και τα παιδιά του κάπου στην Ελλάδα. Λαχταρούσε να κάνει ένα ταξίδι στο χρόνο. Όχι στο παρελθόν, αλλά στο μέλλον. Και

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΓΑΛΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΑΘΗΝΑΙΩΝ ΜΕ ΤΗ ΜΑΡΙΖΑ ΝΤΕΚΑΣΤΡΟ

ΜΕΓΑΛΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΑΘΗΝΑΙΩΝ ΜΕ ΤΗ ΜΑΡΙΖΑ ΝΤΕΚΑΣΤΡΟ ΜΕΓΑΛΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΑΘΗΝΑΙΩΝ ΜΕ ΤΗ ΜΑΡΙΖΑ ΝΤΕΚΑΣΤΡΟ Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα σχεδίασε η Μαρίζα Ντεκάστρο, παιδαγωγός-συγγραφέας, για την πολιτιστική εταιρεία Η ΠΥΡΝΑ. Οι χάρτες είναι

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση και διαχείριση πολιτιστικών, αρχαιολογικών χώρων. Η περίπτωση των «ΠράσινωνΠολιτιστικώνΔιαδρομών».

Η χρήση και διαχείριση πολιτιστικών, αρχαιολογικών χώρων. Η περίπτωση των «ΠράσινωνΠολιτιστικώνΔιαδρομών». Η χρήση και διαχείριση πολιτιστικών, αρχαιολογικών χώρων. Η περίπτωση των «ΠράσινωνΠολιτιστικώνΔιαδρομών». Μαρία Λαγογιάννη, Δρ Αρχαιολόγος, Διευθύντρια Τζένη Αλμπάνη, Αρχιτέκτων Δρ Ιστορικός τηςτέχνης

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με. στo ρωμαϊκό ωδείο της Κω

Ακολούθησέ με. στo ρωμαϊκό ωδείο της Κω Ακολούθησέ με στo ρωμαϊκό ωδείο της Κω Εικ. 1 Αεροφωτογραφία του ωδείου. Κως, ένα νησί με θαυμαστή ιστορία Ένα από τα πιο όμορφα νησιά των Δωδεκανήσων τόσο για το φυσικό περιβάλλον όσο και για τα μνημεία

Διαβάστε περισσότερα

Κωπηλατώντας προς τη Δημοκρατία

Κωπηλατώντας προς τη Δημοκρατία Κωπηλατώντας προς τη Δημοκρατία «Η Αθήνα θα είναι αβύθιστη, μια πόλη που θα δαμάζει τα κύματα της θάλασσας» Μαντείο των Δελφών Το αθηναϊκό ναυτικό γεννιέται! Η αττική γη, περιτριγυρισμένη από θάλασσα,

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΚΑΛΥΔΩΝΑΣ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή Αρχαιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Πώς και γιατί μετακινούμαστε;

Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Διδακτική πρόταση 1: Συνοπτικό πλαίσιο μετακίνησης και εγκατάστασης Ερωτήματα-κλειδιά Γιατί και πώς μετακινούμαστε από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Πού μένουμε από τα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΔΙΟΥ- «ΠΟΣΟ ΚΑΛΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΤΟΝ ΜΑΝΟΛΗ ΑΝΔΡΟΝΙΚΟ;»

ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΔΙΟΥ- «ΠΟΣΟ ΚΑΛΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΤΟΝ ΜΑΝΟΛΗ ΑΝΔΡΟΝΙΚΟ;» ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΔΙΟΥ- «ΠΟΣΟ ΚΑΛΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΤΟΝ ΜΑΝΟΛΗ ΑΝΔΡΟΝΙΚΟ;» ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η έρευνα «ΠΟΣΟ ΚΑΛΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΤΟΝ ΜΑΝΟΛΗ ΑΝΔΡΟΝΙΚΟ;» πραγματοποιήθηκε τους μήνες Φεβρουάριο-Μάρτιο 2014 σε πέντε σχολεία της Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

Με τηουματιάα του 20 αιών

Με τηουματιάα του 20 αιών ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Το πείραμα Με τηουματιάα του

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Ημερομηνία 25/2/2015 Μέσο Συντάκτης Link diastixo.gr Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης http://diastixo.gr/sinentefxeis/xenoi/3524-william-landay ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Δημοσιεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια κάτοψη, περισσότερους από έναν ορόφους και στιβαρή κατασκευή.

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνος µαθήµατος : Β. Λαµπρινουδάκης Εισήγηση Βαγγέλης Παπούλιας ( )

Υπεύθυνος µαθήµατος : Β. Λαµπρινουδάκης Εισήγηση Βαγγέλης Παπούλιας ( ) Υπεύθυνος µαθήµατος : Β. Λαµπρινουδάκης Εισήγηση Βαγγέλης Παπούλιας (24-10-2016) Η διαχείριση της πολιτισµικής κληρονοµιάς αποτελεί πεδίο ιδιαίτερης επιστηµονικής βαρύτητας και σύγχρονη αντίληψη προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Η αρχαιολογική έρευνα ως το πρώτο στάδιο της διαχείρισης

Η αρχαιολογική έρευνα ως το πρώτο στάδιο της διαχείρισης Διατμηματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Διαχείριση Μνημείων: Αρχαιολογία, Πόλη και Αρχιτεκτονική Μάθημα 2ο: Η αρχαιολογική έρευνα ως το πρώτο στάδιο της διαχείρισης Αρχαιολογική διαχείριση μνημείων,

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ανατολικού Ολύμπου

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ανατολικού Ολύμπου Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ανατολικού Ολύμπου Το Κ. Π. Ε Ανατολικού Ολύμπου ιδρύθηκε στις 11-07-2002 με βάση την υπ αριθμό72942/γ2/11-7-2002 απόφαση του Υ.ΠΟ.ΠΑΙ.Θ. και στελεχώθηκε με εκπαιδευτικούς

Διαβάστε περισσότερα

Αλέξανδρος Νικολάου, ΒΠΠΓ

Αλέξανδρος Νικολάου, ΒΠΠΓ Αλέξανδρος Νικολάου, ΒΠΠΓ Στην αρχαϊκή εποχή εικάζεται ότι υπήρχε κάποιο είδος θεατρικής κατασκευής στο χώρο που βρίσκονται τα σημερινά ευρήματα του θεάτρου, ενώ στα κλασσικά χρόνια υπήρχε σίγουρα κάποια

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνες Βυζαντίου. Δραστηριότητα 4η. Όψεις της καθημερινότητας στο Βυζάντιο ΣΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Εικόνες Βυζαντίου. Δραστηριότητα 4η. Όψεις της καθημερινότητας στο Βυζάντιο ΣΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Όψεις της καθημερινότητας στο Βυζάντιο Δραστηριότητα 4η Για την ενότητα επιλέξαμε ως σχέδιο εργασίας την καθημερινή ζωή στο Βυζάντιο, τα ήθη και τα έθιμα, τις συνήθειες και ασχολίες των

Διαβάστε περισσότερα

31 Μάιος Στη Λαμία χθες η Λένα Μαντά Επιμέλεια MAG24 Team Κατηγορία Εκδηλώσεις

31 Μάιος Στη Λαμία χθες η Λένα Μαντά Επιμέλεια MAG24 Team Κατηγορία Εκδηλώσεις 31 Μάιος Στη Λαμία χθες η Λένα Μαντά Επιμέλεια MAG24 Team Κατηγορία Εκδηλώσεις Η επιτυχημένη συγγραφέας παρουσίασε τη νέα της δουλειά και υπέγραψε αντίτυπα στις φανατικές της αναγνώστριες. Ασφυκτικά γεμάτο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ. Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου Α.. Β.. Γ...

Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ. Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου Α.. Β.. Γ... Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου 1) Καταγράφω τους τρεις (3) σημαντικότερους πολιτισμούς που εμφανίστηκαν στον ελλαδικό χώρο κατά την εποχή του χαλκού: Α.. Β.. Γ... 2) Επιλέξτε ποιες λέξεις της στήλης Β

Διαβάστε περισσότερα

Samuel Bjork: «Πιστεύω ότι είναι εντελώς περιττό να περιγράφεις ωμή βία. Θεωρώ ότι ευτελίζει το τελικό αποτέλεσμα»

Samuel Bjork: «Πιστεύω ότι είναι εντελώς περιττό να περιγράφεις ωμή βία. Θεωρώ ότι ευτελίζει το τελικό αποτέλεσμα» Ημερομηνία 10/10/2016 Μέσο Συντάκτης Link www.huffingtonpost.gr Καλλιόπη Κρητικού http://www.huffingtonpost.gr/calliope-kritikou/samuel-bjork-_b_12370594.html Samuel Bjork: «Πιστεύω ότι είναι εντελώς περιττό

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με. στo αρχαίο θέατρο του Ορχομενού Βοιωτίας

Ακολούθησέ με. στo αρχαίο θέατρο του Ορχομενού Βοιωτίας Ακολούθησέ με στo αρχαίο θέατρο του Ορχομενού Βοιωτίας Η αρχαία πόλη του Ορχομενού Aν βρεθείτε στη Βοιωτία, μην παραλείψετε να επισκεφτείτε τον Ορχομενό, την κωμόπολη που βρίσκεται στη θέση της αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με. στo αρχαίο θέατρο της Απτέρας

Ακολούθησέ με. στo αρχαίο θέατρο της Απτέρας Ακολούθησέ με στo αρχαίο θέατρο της Απτέρας Η αρχαία πόλη της Απτέρας Περίπου 10 χιλιόμετρα έξω από τα Χανιά, στο δρόμο προς το Ρέθυμνο, θα συναντήσετε την αρχαία Απτέρα. Χτισμένη πάνω σ έναν χαμηλό λόφο,

Διαβάστε περισσότερα

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της.

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Βρίσκεται στο κέντρο σχεδόν της ελληνικής χερσονήσου, πάνω στο

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση. Αποκρυπτογράφηση

Χρήση. Αποκρυπτογράφηση Εύρεση Ανακαλύφθηκε στις αρχές του εικοστού αιώνα στην Κνωσό από τον Άρθουρ Έβανς, που την ονόμασε έτσι επειδή χρησιμοποιούσε γραμμικούς χαρακτήρες (και όχι εικονιστικούς, όπως η μινωική ιερογλυφική γραφή)

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογική διαχείριση μνημείων,

Αρχαιολογική διαχείριση μνημείων, Διατμηματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Διαχείριση Μνημείων: Αρχαιολογία, Πόλη και Αρχιτεκτονική Αρχαιολογική διαχείριση μνημείων, ιδιαίτερα σε αστικό και περιαστικό χώρο Διδάσκοντες: Β. Λαμπρινουδάκης

Διαβάστε περισσότερα

Η µουσική και ο χορός στην αρχαία Ελλάδα

Η µουσική και ο χορός στην αρχαία Ελλάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ TMHMA ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Η µουσική και ο χορός στην

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΎ Δ/νση Μουσείων Εκθέσεων & Εκπαιδευτικών προγραμμάτων

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΎ Δ/νση Μουσείων Εκθέσεων & Εκπαιδευτικών προγραμμάτων ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΎ Δ/νση Μουσείων Εκθέσεων & Εκπαιδευτικών προγραμμάτων Το Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων και Επικοινωνίας διαθέτει με δανεισμό σειρά εκπαιδευτικών φακέλων και εντύπων σε σχολεία όλης

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας Το φυλλάδιο αυτό είναι του/της... που επισκέφθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας στις... Το φυλλάδιο που κρατάς στα χέρια σου

Διαβάστε περισσότερα

Οι πυραμίδες είναι τάφοι για τους βασιλιάδες της Αιγύπτου, τους Φαραώ. Σκοπός της πυραμίδας ήταν να «στεγάσει» το νεκρό Φαραώ κατά τη διάρκεια της

Οι πυραμίδες είναι τάφοι για τους βασιλιάδες της Αιγύπτου, τους Φαραώ. Σκοπός της πυραμίδας ήταν να «στεγάσει» το νεκρό Φαραώ κατά τη διάρκεια της ΑΙΓΥΠΤΟΣ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ Οι πυραμίδες είναι τάφοι για τους βασιλιάδες της Αιγύπτου, τους Φαραώ. Σκοπός της πυραμίδας ήταν να «στεγάσει» το νεκρό Φαραώ κατά τη διάρκεια της μεταθανάτιας ζωής του. Οι αρχαιολόγοι

Διαβάστε περισσότερα

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια»

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» «Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» «Κάθεσαι καλά, Γκέοργκ; Καλύτερα να καθίσεις, γιατί σκοπεύω να σου διηγηθώ μια ιστορία για γερά νεύρα». Με αυτόν τον τρόπο ο συγγραφέας του βιβλίου αρχίζει να ξετυλίγει το

Διαβάστε περισσότερα

Τοιχοποιία Ι Επισκευές

Τοιχοποιία Ι Επισκευές Τοιχοποιία Ι Επισκευές Τα κατεστραμμένα ή φθαρμένα μέρη της τοιχοποιίας επισκευάζονται ακολουθώντας τις παραδοσιακές τεχνικές. Ο τεχνίτης πριν ξεκινήσει πρέπει να έχει έτοιμα τα απαιτούμενα υλικά: πέτρες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Δ.Β.Μ. Σχολική χρονιά 2014-15 ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΙΝΑΣ 3, 16451 ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗ,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ «ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΥΛΙΚΩΝ» Μάρτιος - Απρίλιος «ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1a» «Δημιουργώντας το πλαίσιο για την παρατήρηση

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ «ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΥΛΙΚΩΝ» Μάρτιος - Απρίλιος «ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1a» «Δημιουργώντας το πλαίσιο για την παρατήρηση ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ & ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ «ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ» 201 6-201 7 Μ.Εργαζάκη ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ «ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΥΛΙΚΩΝ» Μάρτιος - Απρίλιος 2017 «ΦΥΛΛΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ «ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΥΛΙΚΩΝ» Μάρτιος-Απρίλιος «ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1a» «Δημιουργώντας το πλαίσιο για την παρατήρηση

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ «ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΥΛΙΚΩΝ» Μάρτιος-Απρίλιος «ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1a» «Δημιουργώντας το πλαίσιο για την παρατήρηση ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ & ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ «ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ» 201 7-201 8 Μ.Εργαζάκη ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ «ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΥΛΙΚΩΝ» Μάρτιος-Απρίλιος 2018 «ΦΥΛΛΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ 14 η ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 1. Λίγα λόγια για το αρχοντικό 2 2. Το παραμύθι της τοιχογραφίας! (Πρόταση) 3 3. Βρες τη λέξη! (Λύση) 9 4. Ζήσε στον 18 ο αιώνα..

Διαβάστε περισσότερα

Ταξιδεύοντας στην ηπειρωτική Ελλάδα. Τάξη Φύλλο Εργασίας 1 Μάθημα Ε Δημοτικού Διαιρώντας την Ελλάδα σε διαμερίσματα και περιφέρειες Γεωγραφία

Ταξιδεύοντας στην ηπειρωτική Ελλάδα. Τάξη Φύλλο Εργασίας 1 Μάθημα Ε Δημοτικού Διαιρώντας την Ελλάδα σε διαμερίσματα και περιφέρειες Γεωγραφία Ταξιδεύοντας στην ηπειρωτική Ελλάδα Τάξη Φύλλο Εργασίας 1 Μάθημα Ε Δημοτικού Διαιρώντας την Ελλάδα σε διαμερίσματα και περιφέρειες Γεωγραφία Ταξιδεύουμε στην ηπειρωτική Ελλάδα, χρησιμοποιώντας διαφορετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Για τη σχολική χρονιά 2015-2016 (διάστημα Οκτωβρίου-Δεκεμβρίου) θα πραγματοποιούνται δωρεάν για μαθητές Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΑΣ ΤΟΙΧΟΣ ΣΤΗΝ ΑΙΝΟ ΔΙΗΓΕΙΤΑΙ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ...

ΕΝΑΣ ΤΟΙΧΟΣ ΣΤΗΝ ΑΙΝΟ ΔΙΗΓΕΙΤΑΙ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ... ΕΝΑΣ ΤΟΙΧΟΣ ΣΤΗΝ ΑΙΝΟ ΔΙΗΓΕΙΤΑΙ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ... Είναι μεσημέρι και τα παιδιά του διπλανού σπιτιού βγαίνουν έξω για να παίξουν Μια στέλνουν την μπάλα από εδώ, μια από εκεί, στο τέλος όλο πάνω μου πέφτει.

Διαβάστε περισσότερα