ΜΕΘΟΔΟΙ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΙΚΗΣ ΜΑΖΑΣ. Ε. ΓΕΩΡΓΙΟΥ, Καθηγητής

Save this PDF as:
Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΜΕΘΟΔΟΙ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΙΚΗΣ ΜΑΖΑΣ. Ε. ΓΕΩΡΓΙΟΥ, Καθηγητής"

Transcript

1 ΜΕΘΟΔΟΙ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΙΚΗΣ ΜΑΖΑΣ Ε. ΓΕΩΡΓΙΟΥ, Καθηγητής Στο τέλος αυτού του κεφαλαίου ο αναγνώστης θα είναι σε θέση: 1. Να κατανοήσει την ανάγκη έγκαιρου προσδιορισμού της οστικής μάζας 2. Να γνωρίζει τις διαθέσιμες προς τούτο μεθόδους 3. Να γνωρίζει τις φυσικές αρχές που τις διέπουν 4. Να αναφέρει τις βασικές αρχές λειτουργίας της DXA 5. Να γνωρίζει τους τρόπους έκφρασης των αποτελεσμάτων της 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το ενδιαφέρον των ερευνητών για τη μέτρηση του ποσού της οστικής μάζας σε φυσιολογικούς πληθυσμούς και σε αρρώστους με μεταβολικά νοσήματα των οστών αυξάνεται συνεχώς. Αυτό οφείλεται αφενός στη μεγάλη τεχνολογική πρόοδο που παρατηρήθηκε τα τελευταία χρόνια στον τομέα αυτό και αφετέρου στη μεγάλη συχνότητα και νοσηρότητα που έχουν ορισμένες από τις παθήσεις αυτές στο γενικό πληθυσμό με την οστεοπόρωση που προκαλούν. Η οστεοπόρωση, που μπορεί να είναι πρωτοπαθής ή δευτεροπαθής (Πίνακας 1), είναι τόσο συχνή, ώστε στην Αμερική υπολογίζεται ότι πάσχουν εκατομμύρια άτομα και συμβαίνουν 1,3 εκατομμύρια κατάγματα το χρόνο σε πληθυσμό ηλικίας μεγαλύτερης των 45 χρόνων, με κόστος πολλά δισεκατομμύρια δολάρια. Το πρόβλημα της οστεοπόρωσης γίνεται ακόμα πιο μεγάλο, αν ληφθεί υπόψη ότι ο πληθυσμός της γης συνέχεια αυξάνεται και ότι η επιβίωση ολοένα και γίνεται μεγαλύτερη. Θα πρέπει επίσης να υπενθυμίσουμε ότι σε κάθε οστό μπορούμε να διακρίνουμε δύο μέρη: Την εξωτερική του επιφάνεια που το περιβάλλει και το εσωτερικό του. Η εξωτερική επιφάνεια κάθε οστού αποτελείται από ένα πυκνό και συμπαγές στρώμα (συμπαγής ιστός) ενώ το εσωτερικό του έχει μια πορώδη δομή και αποτελείται από οστικές δοκίδες με ενδιάμεσα διάκενα και μοιάζει σαν σπόγγος (δοκιδώδης ή σπογγώδης ιστός) (Εικόνα 1). Υπενθυμίζεται ότι από τα 4 Κg περίπου του οστίτη ιστού που υπάρχει στο σώμα, το 20% της οστικής μάζας αφορά σπογγώδες και το 80% φλοιώδες ή συμπαγές οστό. Η ειδική περιοχή της επιφάνειας, όμως, την οποία καταλαμβάνει το σπογγώδες οστό, είναι πολύ μεγαλύτερη από εκείνη του συμπαγούς. Βέβαια, η αναλογία

2 μεταξύ συμπαγούς και δοκιδώδους δεν είναι η ίδια σε όλα τα οστά. Ο σκελετός των άκρων αποτελείται κυρίως από φλοιώδες οστό, ενώ ο σκελετός του άξονα (κεφαλή, πλευρές, στέρνο και σπονδυλική στήλη) κατά το μεγαλύτερο μέρος του από σπογγώδες. Είναι προφανές ότι ο δοκιδώδης ιστός είναι πιό αραιός από τον συμπαγή, άρα η δομή του καταστρέφεται ευκολότερα. Γι αυτόν ακριβώς τον λόγο, η οστεοπόρωση προσβάλλει περισσότερο οστά που είναι πλούσια σε δοκιδώδη ιστό, όπως είναι η σπονδυλική στήλη, τα ισχία και οι καρποί. Η οστεοπόρωση προκαλεί ελάττωση της πυκνότητας των οστών με συνέπεια τη μείωση της μηχανικής τους αντοχής. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να προκαλούνται εύκολα και συχνά κατάγματα παντού και κυρίως στους καρπούς, την οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης (ΟΜΣΣ) και τα ισχία. Το πιο σοβαρό και επικίνδυνο κάταγμα από τα παραπάνω, είναι αυτό του ισχίου. Είναι αυτονόητο ότι οι κοινωνικές και οι οικονομικές επιπτώσεις των καταγμάτων αυτών είναι τεράστιες και το κόστος θα αυξηθεί σημαντικά δεδομένου ότι υπολογίζεται ότι το 2040 ο ετήσιος αριθμός οστεοπορωτικών καταγμάτων προβλέπεται να τριπλασιαστεί. Παλιότερα, ο μόνος τρόπος για να διαγνωσθεί η οστεοπόρωση ήταν να υποστεί κανείς προηγουμένως κάταγμα το οποίο να φαινόταν στην ακτινογραφία. Για να συμβεί κάτι τέτοιο, πρέπει ο σκελετός να χάσει περίπου το 30% της οστικής του μάζας, όταν δηλαδή είναι πλέον αργά. Ευτυχώς τα τελευταία χρόνια αναπτύχθηκαν νέες μέθοδοι για την ποσοτική εκτίμηση της οστικής μάζας. Συμπερασματικά, η μέτρηση της οστικής πυκνότητας (bone mineral density, BMD) γίνεται για τέσσερεις λόγους: 1. Διάγνωση της οστεοπόρωσης 2. Πρόβλεψη - Εκτίμηση του Κινδύνου κατάγματος 3. Κατώφλι παρέμβασης - Καθορισμός υποψηφίων για θεραπεία - Παρακολούθηση της θεραπείας 4. Συμμόρφωση των ασθενών 2

3 2. ΜΕΘΟΔΟΙ ΜΕΤΡΗΣΗΣ H μέτρηση του ποσού της οστικής μάζας με τις νεότερες τεχνικές που αναπτύχθηκαν, μπορεί να γίνει με μεγάλη ακρίβεια. Το γεγονός αυτό έχει πολύ μεγάλη σημασία, γιατί με τη δυνατότητα που έχουν οι μέθοδοι αυτές να εκτιμούν μικρομεταβολές της οστικής μάζας, μπορεί να υπολογιστεί ο παράγοντας κινδύνου (risk factor) που έχει ένα άτομο να πάθει κάταγμα και να εκτιμηθεί η επίδραση μιας νόσου ή ενός θεραπευτικού σχήματος στο ποσό της οστικής μάζας. Για τη μέτρηση της οστικής μάζας έχουν χρησιμοποιηθεί πολυάριθμες μέθοδοι τα τελευταία 30 χρόνια. Αυτές οι μέθοδοι αφορούν τη μέτρηση της φλοιώδους ή της σπογγώδους μοίρας των οστών ή και τις δύο (Πίνακας 2). H Ποσοτική oστική υπερηχομετρία (QUS) μετρά την εξασθένιση των ευρέος φάσματος υπερήχων (Broadband ultrasound attenuation, BUA) ή την ταχύτητα του ήχου (speed of sound, SOS). Τα πλεονεκτήματα της μεθόδου είναι το χαμηλότερο κόστος του εξοπλισμού, το γεγονός ότι δεν χρησιμοποιεί ιοντίζουσα ακτινοβολία και είναι εύκολη στη χρήση της. Για τους παραπάνω λόγους μπορεί να χρησιμοποιηθεί σαν εξέταση ελέγχου μεγάλων ομάδων πληθυσμού (screening). Ωστόσο, η μέθοδος έχει χαμηλή επαναληψιμότητα και επομένως δεν συνιστάται για τη διαχρονική παρακολούθηση των μεταβολών της οστικής μάζας (follow up). Οι συνηθισμένες περιοχές μέτρησης είναι η πτέρνα και ο καρπός (Εικόνα 2). Η χρησιμοποίηση της Ποσοτικής αξονικής τομογραφίας (QCT), έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, γιατί οι πληροφορίες που παίρνονται με βάση το συντελεστή εξασθένησης της δέσμης της ακτινοβολίας, αφορούν τόσο την ανατομία, όσο και την περιεκτικότητα του οστού σε άλατα. Η τεχνική αυτή εφαρμόστηκε για τη μέτρηση κυρίως της οσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης, καθώς επίσης για την ολική περιεκτικότητα των σπονδύλων σε άλατα και της σπογγώδους μοίρας του αυχένα του μηριαίου οστού. Η μέτρηση της οστικής μάζας με τη βοήθεια αξονικού τομογράφου προσεγγίσθηκε με δύο διαφορετικούς τρόπους: 1. Με συνήθη αξονικό τομογράφο του εμπορίου με τον οποίο γίνεται σάρωση των περιοχών ενδιαφέροντος (ΟΜΣΣ, Ισχίο) με ταυτόχρονη σάρωση ενός ομοιώματος 3

4 (Phantom) με γνωστές πυκνότητες (Εικόνα 3). Στη συνέχεια, ένα ειδικό λογισμικό, υπολογίζει με τη χρησιμοποίηση πολλαπλών τομών, τον όγκο και την περιεκτικότητα του σπονδύλου σε άλατα και επομένως την οστική πυκνότητα (bone mineral density, BMD) στις παραπάνω περιοχές ενδιαφέροντος. Οι καλύτερες περιοχές για μέτρηση είναι ο δεύτερος και ο τρίτος οσφυϊκός σπόνδυλος. 2. Με συνήθη αξονικό τομογράφο και τη χρησιμοποίηση δύο ενεργειών, που όπως και στη μέθοδο απορρόφησης με δύο δέσμες φωτονίων, αποσκοπεί στο να αποφευχθούν τα λάθη των μετρήσεων από τους μαλακούς ιστούς και το ενδοστικό λίπος. Παρά το πλεονέκτημα όμως αυτό και την παραδεκτή ακρίβεια των αποτελεσμάτων της, δεν έχει τόσο καλή αναπαραγωγιμότητα και για το λόγο αυτό δεν χρησιμοποιείται στην καθημερινή κλινική πράξη. Από αυτές τις μεθόδους, η δεύτερη είναι εκείνη που χρησιμοποιείται ευρέως, δεδομένου ότι ο αξονικός τομογράφος, εκτός από την ποσοτική μέτρηση της οστικής μάζας χρησιμοποιείται και για άλλες ιατρικές εξετάσεις. Συμπερασματικά, το πλεονέκτημα της μεθόδου της QCT είναι ο διαχωρισμός και η μέτρηση των επιμέρους τιμών BMD στο αληθώς δοκιδώδες και στο συμπαγές οστούν. Τα μειονεκτήματα της μεθόδου είναι το υψηλό κόστος του εξοπλισμού και βεβαίως το γεγονός ότι χρησιμοποιεί ιοντίζουσα ακτινοβολία σε δόσεις κανονικής αξονικής τομογραφίας. Για τους παραπάνω λόγους χρησιμοποιείται πρακτικά μόνο για ερευνητικούς σκοπούς. Η Περιφερική ποσοτική αξονική τομογραφία (pqct) χρησιμοποιεί έναν ειδικής κατασκευής αξονικό τομογράφο που έχει κατασκευασθεί για τον σκοπό αυτό (Εικόνα 4). Η μέτρηση γίνεται στα άκρα (αντιβράχιο ή κνήμη). Το πλεονέκτημα της μεθόδου είναι ο διαχωρισμός και η μέτρηση των επιμέρους τιμών BMD στο αληθώς δοκιδώδες και στο συμπαγές οστούν και διαθέτει ευαισθησία παρόμοια ή μικρότερη από εκείνη της DΧΑ. Το γεγονός όμως ότι έχει υψηλό κόστος του εξοπλισμού καθώς και η αδυναμία να μετρηθούν περιοχές ευεπίφορες σε κατάγματα (ισχίο, ΟΜΣΣ), την καθιστά μέθοδο που χρησιμοποιείται κυρίως για έρευνα σε εξειδικευμένα κέντρα. Η ακτινολογική αποροφησιομετρία (RA) είναι μια παλαιά τεχνική που διατηρείται ως σήμερα από μερικά κέντρα. Χρησιμοποιεί την κλασσική ακτινογραφία της άκρας χειρός με ταυτόχρονη απεικόνιση ενός ομοιώματος αλουμινίου. Στη συνέχεια, προσδιορίζεται ένας μορφομετρικός δείκτης που συγκρίνει το πάχος φλοιού με το συνολικό πάχος στο 4

5 μέσο δύο οστών του μετακαρπίου (Εικόνα 5). Μπορεί να χρησιμεύσει σαν εξέταση ελέγχου μεγάλων ομάδων πληθυσμού (screening). Η Αποροφησιομετρία με χρήση φωτονίων αποτελεί την εξέλιξη από παλαιότερες τεχνικές που είχαν εφαρμοσθεί με τη χρήση της απορρόφησης φωτονίων για τη μέτρηση της οστικής πυκνότητας (BMD). Αρχικά, είχαν χρησιμοποιηθεί ραδιενεργές πηγές με ραδιοστοιχεία που κατά τη διάσπασή τους εκπέμπουν φωτόνια μίας ενέργειας (π.χ. το ιώδιο Ι-125 ~ 30KeV). Στη συνέχεια, εξέλιξη της μεθόδου απετέλεσε η χρήση ραδιοϊσοτοπικών πηγών όπως αυτή του Γαδολινίου Gd-153, κάθε διάσπαση της οποίας ακολουθείται από εκπομπή δύο φωτονίων με ενέργειες 44 KeV και 100 KeV αντίατοιχα. Οι μέθοδοι αυτές στηρίζονται στην ευθέως ανάλογη σχέση που υπάρχει μεταξύ της περιεκτικότητας του οστού σε άλατα και της απορροφούμενης ενέργειας από τη δέσμη φωτονίων που προσπίπτει σ αυτό και η συνυφασμένη με αυτήν εκθετική μείωση της έντασης της δέσμης με την αύξηση του πάχους του οστού Όμως, - το μεγάλο κόστος - ο σχετικά μικρός χρόνος ημισείας ζωής των παραπάνω ραδιενεργών πηγών, και - η διαχείρισή τους, μετά το πέρας της ωφέλιμης ζωής τους, οδήγησαν στην ανάπτυξη άλλων νεότερων μεθόδων μέτρησης της οστικής μάζας, χρησιμοποιώντας τις ακτίνες Χ ως πηγή παραγωγής φωτονίων. Χρησιμοποιούν δηλαδή λυχνία παραγωγής ακτίνων Χ, που, όπως είναι γνωστό, έχει σταθερή παροχή φωτονίων, πολύ μεγαλύτερη διάρκεια ζωής από ότι οι ραδιενεργές πηγές που χρησιμοποιήθηκαν κατά καιρούς στις εν λόγω μεθόδους και κατ επέκταση πολύ μικρότερο κόστος. Πρόσθετα δεν δημιουργούν πρόβλημα διαχείρισης ραδιενεργών καταλοίπων. Αρχικά, η απορρόφηση φωτονίων με μία ενέργεια εφαρμόστηκε πρώτη και χρησιμοποιείται μέχρι σήμερα για τη μέτρηση της οστικής μάζας στα οστά των άκρων και κυρίως στην κερκίδα. Η επιλογή των οστών αυτών οφείλεται στο γεγονός ότι η ποσότητα των υπερκείμενων μαλακών ιστών είναι μικρή και η σύνθεσή τους είναι ομοιόμορφη. Στη συνέχεια, χρησιμοποιήθηκε η απορρόφηση φωτονίων με δύο ενέργειες σε οστά της σπονδυλικής στήλης. Η χρησιμοποίηση μιας επιπλέον ενέργειας φωτονίων εξουδετερώνει 5

6 υπολογιστικά την παρεμβολή των υπερκείμενων μαλακών ιστών στην περιοχή μέτρησης της οστικής πυκνότητας (πχ ΟΜΣΣ). Η Αποροφησιομετρία μονοενεργειακών φωτονίων από ακτίνες Χ (SXA) χρησιμοποιεί σήμερα φορητά μηχανήματα που μετρούν την οστική πυκνότητα στην πτέρνα ή την άκρα χείρα (Εικόνα 6). Τις περισσότερες φορές, το άκρο βυθίζεται σε νερό, δεδομένου ότι αυτό έχει την ίδια περίπου πυκνότητα με τους μαλακούς ιστούς, άρα μπορεί να εξουδετερωθεί η συνεισφορά τους στον υπολογισμό της οστικής πυκνότητας. Η μέθοδος δίνει ελάχιστη ακτινοβολία και μπορεί να χρησιμοποιηθεί σαν εξέταση ελέγχου μεγάλων ομάδων πληθυσμού (screening). Τα τέλη της δεκαετίας του 1980 εμφανίσθηκε η μέτρηση της οστικής μάζας με αποροφησιομετρία διπλοενεργειακών φωτονίων από ακτίνες Χ (Dual energy X-Ray absorptiometry, DXA) η οποία και παραμένει έκτοτε η μέθοδος αναφοράς (gold standard) τόσο για τη διάγνωση της οστεοπόρωσης όσο και για την παρακολούθηση της πορείας της νόσου και βεβαίως για την εκτίμηση του θεραπευτικού αποτελέσματος. Οι κυριότεροι λόγοι για την επικράτηση της μεθόδου αυτής είναι πολλοί: Μπορεί και μετρά την οστική πυκνότητα (BMD) σε περιοχές όπου συμβαίνουν κυρίως οστεοπορωτικά κατάγματα (ΣΣ, ισχίο, καρπό) αλλά και ολόσωμα Υπάρχουν μεγάλες σειρές επιδημιολογικών δεδομένων Έχει άριστη συσχέτιση με την αντοχή του οστού in-vitro Έχει αξιολογηθεί σε πολλές κλινικές μελέτες Είναι ευρέως διαθέσιμη Βασικές αρχές λειτουργίας της DXA Ένα σκαρίφημα της αρχής λειτουργίας ενός μηχανήματος DXA φαίνεται στο Σχήμα 1. Όπως φαίνεται, υπάρχει μια πηγή παραγωγής ακτίνων Χ, που με τη βοήθεια ενός C- arm βρίσκεται διαμετρικά αντίθετα με τον/τους ανιχνευτή/ές και στο μέσο παρεμβάλλεται η εξεταστική κλίνη. Όπως είναι γνωστό, οι ακτίνες Χ έχουν πολυχρωματικό φάσμα. Για να καταστεί δυνατό επομένως, να παραχθούν από αυτό δύο διακριτές ενεργειακές περιοχές (διπλοενεργειακό φάσμα), χρειάζεται να εφαρμοσθούν ειδικές τεχνικές: Στην πρώτη τεχνική, η λυχνία εξαναγκάζεται να παράγει πάρα πολύ γρήγορα ακτίνες Χ σε δύο 6

7 ενεργειακές περιοχές του φάσματος π.χ. στα 70 KVp και στα 140 KVp αντίστοιχα. Στη δεύτερη τεχνική, οι ακτίνες Χ περνούν από ειδικά φίλτρα (από λανθάνουσες γαίες, πχ Cerium ή Samarium K-edge filters) τα οποία αποκόπτουν επιλεκτικά το κεντρικό τμήμα του φάσματος των ακτίκων Χ, λόγω ισχυρής απορρόφησης με φωτοηλεκτρικό φαινόμενο, των φωτονίων με ενέργειες ίσες ή ελαφρώς μεγαλύτερες από την αντίστοιχη ενέργεια σύνδεσης των ηλεκτρονίων στην Κ- στοιβάδα των ατόμων του φίλτρου. Κατ επέκταση από το συνολικό ενεργειακό φάσμα της δέσμης, διέρχονται από το φίλτρο μόνο φωτόνια με ενέργειες μικρότερες ή πολύ μεγαλύτερες της ενέργειας σύνδεσης των ηλεκτρονίων στην Κ- στοιβάδα των ατόμων. Για παράδειγμα από το φίλτρο του Σαμαρίου διέρχονται φωτόνια που εμπίπτουν σε δύο ενεργειακά φάσματα με μέσες ενέργειες της τάξης των 30 και 80 KeV αντίστοιχα (η ενέργεια σύνδεσης των ηλεκτρονίων στην Κ- στοιβάδα των ατόμων του Σαμαρίου είναι 45.8 KeV). Στα Σχήματα 2 και 3 φαίνονται αντίστοιχα τα φάσματα που προκύπτουν από την εφαρμογή αυτών των τεχνικών. Υπάρχουν δυο παραλλαγές κατευθυντήρων για την εκπομπή των μονοχρωματικών ακτινοβολιών από την λυχνία παραγωγής: Η μία επιτρέπει τη δίοδο της ακτινοβολίας σε γραμμική λεπτή δέσμη (pencil beam) και η άλλη υπό μορφή βεντάλιας (fan beam). Στη δεύτερη περίπτωση, απαιτείται να υπάρχει απέναντι συστοιχία ανιχνευτών, οπότε αυτονόητα, μικραίνει και ο χρόνος εξέτασης (Σχήμα 4). Τέλος, θα πρέπει να αναφερθεί και το φαινόμενο της σκλήρυνσης της δέσμης (Beam Hardening): Είναι ένα φαινόμενο που εξαρτάται από το πάχος των ιστών (Σχήμα 5) και την πολυενεργειακή φύση του φάσματος των ακτίνων Χ (οι χαμηλότερης ενέργειας απορροφούνται περισσότερο) (Σχήμα 6). Η επίδραση του φαινομένου αυτού στις μετρήσεις της οστικής πυκνότητας αντιμετωπίζεται υπολογιστικά μέσω ειδικών αλγορίθμων. Το ανιχνευτικό σύστημα συνήθως αποτελείται από έναν ή περισσοτέρους κρυστάλλους ιωδιούχου νατρίου ή από ημιαγωγούς. Ο υπολογισμός της οστικής μάζας γίνεται με ταυτόχρονη δίοδο της ακτινοβολίας από γνωστής πυκνότητας ομοιώματα (phantoms). Όλα τα μηχανήματα DXA συγκρίνουν την εξασθένιση των ακτίνων Χ που οφείλεται στους ιστούς με εκείνην από ένα phantom 7

8 γνωστής περιεκτικότητας σε υδροξυαπατίτη [Ca 10 (PO 4 ) 6 OH 2 ] ή άλλων αντίστοιχων υλικών. Στη συνέχεια, ειδικοί αλγόριθμοι επιλύουν τις ειδικές εξισώσεις εξασθένισης. Η DXA έχει τη δυνατότητα μετρήσεως της οστικής πυκνότητας (BMD) στις περιοχές της ΟΜΣΣ (Εικόνα 7) και του ισχίου (Εικόνα 8), θέσεις στις οποίες, όπως προαναφέρθηκε, κατεξοχήν παρατηρούνται κατάγματα στην οστεοπόρωση. Μπορεί όμως να γίνουν μετρήσεις και σε άλλες περιοχές όπως το αντιβράχιο (Εικόνα 9), ο καρπός, η κνήμη κλπ, όπως και ολόσωμα (Εικόνα 10). Ας σημειωθεί εδώ ότι με την ολόσωμη μέτρηση, εκμεταλλευόμενοι τη διαφορετική πυκνότητα που έχουν οι διάφοροι ιστοί του σώματος (οστά, μυς, λίπος) μπορούμε, εκτός από τη μέτρηση της BMD, να απεικονίσουμε και να εκτιμήσουμε τη σύσταση ολοκλήρου του σώματος. Τούτο έχει τεράστια κλινική σημασία σε μεταβολικές νόσους. Το αποτέλεσμα μιας μέτρησης εκφράζεται συγκρίνοντάς το με πολλά μεγέθη: Με τις αντίστοιχες τιμές φυσιολογικών ατόμων ίδιου φύλου και ηλικίας (Z score) Mε την αντίστοιχη τιμή κορυφαίας οστικής μάζας νεαρών φυσιολογικών ατόμων του ίδιου φύλου (T score) Mε το κατώφλι κατάγματος (fracture threshold) για την ηλικία και το φύλο του εξεταζομένου. Το κατώφλι κατάγματος είναι πρακτικά μια αυθαίρετη τιμή που διαφέρει στον ορισμό της ανάλογα με τον τύπο του μηχανήματος. Θεωρείται ότι όταν η τιμή της μέτρησης βρίσκεται κάτω από το κατώφλι αυτό, τότε υπάρχει αυξημένος κίνδυνος κατάγματος. Πιο συγκεκριμένα, το T-score εκφράζεται από το κλάσμα: Μετρηθείσα BMD Μέση Τιμή BMD νεαρών ενήλικων (ίδιου φύλου) 1 SD της BMD νεαρών ενήλικων (ίδιου φύλου) Το δε Z-score εκφράζεται από το κλάσμα: Μετρηθείσα BMD Mέση Τιμή BMD συνομιλήκων ίδιου φύλου 1 SD της Mέσης Τιμής της BMD συνομιλήκων ίδιου φύλου Το T-score έχει καθημερινή κλινική εφαρμογή για τον χαρακτηρισμό μιας μέτρησης σαν παθολογικής ή όχι. Ο Διεθνής Οργανισμός Υγείας (WHO) βασίζεται εν πολλοίς σ αυτό προκειμένου να χαρακτηρίσει ένα άτομο σαν φυσιολογικό, οστεοπενικό ή οστεοπορωτικό (Πίνακας 3). 8

9 Ο Πίνακας 4 παρουσιάζει συγκεντρωτικά τις θέσεις μέτρησης, τον χρόνο που απαιτείται και την έκθεση σε ακτινοβολία των διαφόρων τεχνικών μέτρησης που προαναφέρθηκαν. Όπως φαίνεται και από τον Πίνακα, η τεχνολογία DXA δίνει πολύ χαμηλή ακτινοβολία στον εξεταζόμενο και παρέχει ελάχιστη σκεδαζόμενη ακτινοβολία στον τεχνολόγο. Άλλες μέθοδοι Ενεργοποίηση νετρονίων Η ακριβής μέτρηση της οστικής μάζας μπορεί να γίνει μόνο με τον προσδιορισμό του ολικού ποσού του ασβεστίου σώματος, αφού το 99% του ολικού ασβεστίου βρίσκεται στα οστά. Μία τέτοια τεχνική που μπορεί να μετρά απευθείας το ασβέστιο είναι η ενεργοποίηση με νετρόνια. Η μέτρηση μπορεί να γίνει είτε σε ένα τμήμα του σώματος π.χ. χέρια, αντιβράχια, σπονδυλική στήλη και κορμό, είτε σε ολόκληρο το σώμα. Η μέτρηση του ασβεστίου με τη μέθοδο της ολόσωμης ενεργοποίησης έχει καλύτερη επαναληψιμότητα απ ότι η μέθοδος της μερικής ενεργοποίησης, αλλά η απορροφούμενη ολόσωμη δόση ακτινοβολίας από τον άρρωστο είναι μεγαλύτερη. Η τεχνική της ενεργοποίησης με νετρόνια έχει χρησιμοποιηθεί τόσο σε φυσιολογικά άτομα, όσο και σε αρρώστους με μεταβολικές παθήσεις των οστών. Οι ολόσωμες μετρήσεις ασβεστίου χρησιμοποιούνται σαν σημεία αναφοράς για άλλες τεχνικές, όπως η απορρόφηση με δύο δέσμες φωτονίων. Παρόλα αυτά, όμως, αποτελεί αντικείμενο συζήτησης το κατά πόσο η μέτρηση του ολικού ασβεστίου του σώματος είναι η καλύτερη προσέγγιση, για παράδειγμα της οστεοπόρωσης, αφού μόνο το 20% του συνολικού σκελετού είναι σπογγώδες οστό και είναι δυνατόν να υπάρχουν διαφορετικοί ρυθμοί απώλειας οστού στα διάφορα μέρη του σκελετού. Ο πολύπλοκος και ακριβός εξοπλισμός της τεχνικής αυτής περιορίζει πάρα πολύ την εφαρμογή της και γι αυτό χρησιμοποιείται σε πολύ λίγα κέντρα του κόσμου. Εξάλλου, οι υψηλές δόσεις ακτινοβολίας που παίρνει ο άρρωστος, δεν είναι ηθικά παραδεκτές για επαναληπτικές μετρήσεις. 9

10 Βιοψία οστών. Η βιοψία αποτελεί κλασσική μέθοδο εκτίμησης των μορφολογικών μεταβολών που προκαλούνται στη δομή των οστών. Η αφαλάτωση του υλικού της βιοψίας που γίνεται με τις κλασσικές μεθόδους δεν επιτρέπει το διαχωρισμό μεταξύ οργανικής και ανόργανης φάσης και για το λόγο αυτό αναπτύχθηκαν ειδικές τεχνικές που παρεμποδίζουν την αφαλάτωση του οστού κατά την παρασκευή των ιστολογικών τομών. Η όλη διαδικασία, όμως, παρουσιάζει αρκετές δυσκολίες και γι αυτό εφαρμόζεται σε λίγα μόνο κέντρα του κόσμου. Η απλή ιστολογική εξέταση του υλικού της βιοψίας μπορεί να συμπληρωθεί με αυτοραδιογραφία, μικροραδιογραφία και δυναμική μορφομέτρηση του οστού. Η μέτρηση της οστικής μάζας με τις μεθόδους αυτές της οστικής μορφομετρίας παρουσιάζει ορισμένες δυσκολίες, που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη στην εκτίμηση των αποτελεσμάτων. Έτσι, η ποσοτική εκτίμηση, π.χ. του αριθμού των οστεοβλαστών και οστεοκλαστών, δεν προϋποθέτει πάντοτε και την ανάλογη δραστηριότητά τους, δεδομένου ότι μπορεί να υπάρχει διαφορετική δραστηριοποίηση ανά μονάδα κυττάρων. Ακόμα, υπάρχουν διαφορές της ιστολογικής υφής ανάλογα με την περιοχή, από την οποία λαμβάνεται η βιοψία. Ισοζύγιο ασβεστίου. Η μέτρηση της πρόσληψης (τροφής) ή της αποβολής (ούρα, κόπρανα, ιδρώτας) του ασβεστίου ήταν η μόνη επιστημονική μέθοδος που υπήρχε παλιά για την διερεύνηση των μεταβολικών παθήσεων των οστών. Με τη μέθοδο αυτή προσδιορίζεται αν ένα άτομο χάνει ή κατακρατεί ασβέστιο και επομένως αν ελαττώνεται ή αυξάνεται η οστική του μάζα. Η όλη διαδικασία, όμως είναι χρονοβόρα, πολυδάπανη, απαιτεί εξειδικευμένο προσωπικό και ειδική μεταβολική μονάδα. Λόγω των δυσκολιών αυτών, η πιθανότητα λανθασμένων μετρήσεων είναι μεγάλη και γι αυτό σήμερα η μέθοδος δεν χρησιμοποιείται παρά μόνο σε ορισμένες ειδικές περιπτώσεις. Κινητική ραδιενεργού ασβεστίου. Η μέθοδος αυτή βασίζεται στη χορήγηση ραδιενεργού ασβεστίου (Ca-45 ή Ca-47) ή Sr - 85, το οποίο έχει παρόμοια συμπεριφορά με εκείνη του ασβεστίου. Το χορηγούμενο ραδιοϊσότοπο αναμιγνύεται με το ενδογενές σταθερό ασβέστιο και ακολουθεί την ίδια τύχη με αυτό. Έτσι, μετρώντας την ειδική ενέργεια στο αίμα, στα ούρα και στα κόπρανα, μπορεί να υπολογισθεί το ποσοστό της κατακράτησής του στα οστά. Βασική παραδοχή της μεθόδου αυτής είναι ότι το ισότοπο που αποβάλλεται είναι εκείνο που δεν έχει 10

11 προσληφθεί από τα νεοσχηματιζόμενα οστά. Αυτό, όμως δεν είναι ορθό δεδομένου ότι ανταλλαγή ασβεστίου μεταξύ των οστών γίνεται ανεξάρτητα από το εάν είναι νεοσχηματισμένα ή όχι. Υπάρχουν όμως και άλλα μειονεκτήματα της μεθόδου, όπως είναι ο συνυπολογισμός των εναποθέσεων ασβεστίου στα μαλακά μόρια, η αδυναμία της για αξιόπιστα αποτελέσματα σε τοπικές παθήσεις του σκελετού ή ακόμα και σε γενικές, όπως π.χ. η ραχίτιδα, η οστεομαλακία (αδυναμία διαχωρισμού μεταξύ οργανικής και ανόργανης φάσης) και η νόσος του Paget (ταχύς οστικός μεταβολισμός). Παρόλα αυτά, όμως, στις μετρήσεις της σκελετικής πρόσληψης, εκτός από την οστεοβλαστική, συμπεριλαμβάνεται και η οστεοκλαστική δραστηριότητα. Το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με την αδυναμία της μεθόδου να διαχωρίσει το συμπαγές από το σπογγώδες οστό, αποτελεί περιορισμό στη χρησιμοποίηση της μεθόδου σε ευρεία κλίμακα. 3. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν για τις τεχνικές μέτρησης της οστικής μάζας, τα μέχρι σήμερα δεδομένα μας επιτρέπουν να συμπεράνουμε τα εξής: Οι ακτινολογικές μέθοδοι είναι χρήσιμες για μια αρχική εκτίμηση της οστικής μάζας σε αρρώστους που είναι συμπτωματικοί και έχουν προχωρημένη οστική νόσο. Κι αυτό γιατί δεν έχουν την απαραίτητη ευαισθησία, για να διαπιστώσουν μικρές μεταβολές της οστικής μάζας. Η DXA θεωρείται η μέθοδος εκλογής και χρησιμοποιείται τόσο για την εκτίμηση της οστικής μάζας ολοκλήρου του σκελετού, όσο και για τον κίνδυνο κατάγματος σε περιοχές ενδιαφέροντος (ΟΜΣΣ και ισχία). Οι διάφορες άλλες μέθοδοι δεν προσφέρονται για καθημερινή χρήση, είτε γιατί δεν έχουν την απαραίτητη ακρίβεια ή και ευαισθησία, είτε γιατί είναι πολύπλοκες στην εφαρμογή τους. 11

12 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. mid=18&lang=el 2. Adler R. Osteoporosis: Pathophysiology and Clinical Management. 2nd edition. Humana Press, Bonnick SL. Bone Densitometry in Clinical Practice: Application and Interpretation (Current Clinical Practice). 3rd edition. Humana Press, Fordham J. Manual of Bone Densitometry Measurements: An Aid to the Interpretation of Bone Densitometry Measurements in a Clinical Setting. 1st edition. Springer,

13 ΠΙΝΑΚΕΣ Πίνακας 1: Διαίρεση και ομάδες υψηλού κινδύνου πρωτοπαθούς και αίτια δευτεροπαθούς οστεοπόρωσης. Πρωτοπαθής οστεοπόρωση Διαίρεση Ομάδες Υψηλού Κινδύνου 1. Νεανική 1. Ηλικία: Προχωρημένη 2. Ιδιοπαθής: Προεμμηνοπαυσικές 2. Φύλο: Γυναίκες γυναίκες, μεσήλικες ή νέοι άνδρες 3. Φυλή: Λευκή, Ασιατική 4. Εμφάνιση: Μικρόσωμη ή λεπτή 3. Εκφυλιστική 5. Εμμηνόπαυση: Πρώιμη Τύπος Ι: Μετεμμηνοπαυσιακή φυσιολογική ή χειρουργική Τύπος ΙΙ: Γεροντική 6. Οικογενειακό ιστορικό: Θετικό 7. Τρόπος Ζωής: Κατάχρηση καπνίσματος και οινοπνεύματος, περιορισμένη φυσική άσκηση, ανεπαρκής λήψη ασβεστίου Δευτεροπαθής οστεοπόρωση 1. Ενδοκρινικά: Υπογοναδισμός, υπερθυρεοειδισμός, υπερπαραθυρεοειδισμός, υπερκορτικοειδισμός, υπερπρολακτιναμία, σακχαρώδης διαβήτης 2. Γαστρεντρικά: Υφολική γαστρεκτομή, σύνδρομο κακής απορρόφησης, χρόνιος αποφρακτικός ίκτερος, πρωτοπαθής χολική κίρρωση, σοβαρή κακή θρέψη, ψυχογενής ανορεξία 3. Μυελού οστών: Μυελωμάτωση, διάσπαρτος καρκίνος 4. Συνδετικού ιστού: Ατελής οστεογένεση, σύνδρομο Ehlers-Danlos, σύνδρομο Marfan 5. Διάφορα: Ακινητοποίηση, χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, χρόνιος αλκοολισμός, χρόνια χορήγηση ηπαρίνης, ρευματοειδής αρθρίτιδα 13

14 Πίνακας 2. Τεχνικές μέτρησης της οστικής πυκνότητας (BMD) 1. Ποσοτική oστική υπερηχομετρία (Quantitative Ultrasound, QUS) 2. Ποσοτική αξονική τομογραφία (Quantitative Computed Tomography, QCT) 3. Περιφερική ποσοτική αξονική τομογραφία (Peripheral Quantitative Computed Tomography, pqct) 4. Ακτινολογική αποροφησιομετρία (Radiographic absorptiometry, RA), 5. Αποροφησιομετρία μονοενεργειακών φωτονίων από ακτίνες Χ (Single Χ-Ray absorptiometry, SXA) 6. Αποροφησιομετρία διπλοενεργειακών φωτονίων από ακτίνες Χ (Dual energy X- Ray absorptiometry, DXA) 7. Άλλες έμμεσοι μέθοδοι (Ενεργοποίηση νετρονίων, Βιοψία οστών, Ισοζύγιο ασβεστίου, Κινητική ραδιενεργού ασβεστίου κλπ) 14

15 Πίνακας 4. Οι θέσεις μέτρησης, ο χρόνος που απαιτείται και η έκθεση διαφόρων τεχνικών μέτρησης της οστικής πυκνότητας Τεχνική Θέση Χρόνος (min) Έκθεση (μsv) DXA ΟΜΣΣ (ΟΠ, Πλάγια) Ισχίο, Αντιβράχιο Ολόσωμη pqct Αντιβράχιο < 5 <1 QCT ΟΜΣΣ QUS Αντιβράχιο, Πτέρνα, Δάκτυλο, Κνήμη < 5 - RA Δάκτυλο < 5 < 1 SXA Αντιβράχιο, Πτέρνα <

16 Πίνακας 3. Ορισμός εργασίας της WHO (1994) με βάση το T-score Φυσιολογική Τ- score -1 Οστεοπενία -1 Τ- score -2.5 Οστεοπόρωση Σοβαρή οστεοπόρωση -2.5 Τ- score -2.5 Τ- score και τουλάχιστον ένα κάταγμα 16

17 ΣΧΗΜΑΤΑ Σχήμα 2. Ενεργειακό Φάσμα ακτίνων Χ με φίλτρο DXA - Φάσμα ακτίνων Χ 100 KVp 0 mm Al Σχετικός # Φωτονίων ανά KeV χωρίς χωρίςφίλτρο φίλτροσαμαρίου με μεφίλτρο φίλτροσαμαρίου Ενέργεια Φωτονίων (KeV) Ενέργεια Ενέργειασύνδεσης σύνδεσηςκ- Κ-στοιβάδας στοιβάδαςσαμαρίου KeV KeV Σχήμα 3. Ενεργειακό Φάσμα ακτίνων Χ με ταχεία εναλλαγή του kvp της λυχνίας μεταξύ 70 και 140 kvp 17

18 Ανιχνευτής Σχήμα 1. Διάταξη ενός μηχανήματος DXA Σχήμα 4. Τα δύο είδη γεωμετρίας της δέσμης εκπομπής 18

19 Σχήμα 5. Η εξασθένιση αυξάνει με το πάχος του υλικού διέλευσης Lead= μολύβι Bone= Οστούν Soft tissue= Μαλακοί ιστοί Thickness= Πάχος Beam intensity= Ένταση δέσμης ακτίνων Χ Σχήμα 6. Οσο μεγαλύτερη η μέση ενέργεια των φωτονίων τόσο χαμηλότερη είναι η εξασθένιση 19

20 ΕΙΚΟΝΕΣ Εικόνα 1. Δοκιδώδες και συμπαγές οστούν Εικόνα 2. Μηχάνημα μέτρησης με υπερήχους 20

21 Εικόνα 3. Τομή μέτρησης με ποσοτική αξονική τομογραφία της ΟΜΣΣ. Στο κάτω μέρος απεικονίζονται οι κύλινδροι του ομοιώματος που περιέχουν υλικά με γνωστές πυκνότητες. Εικόνα 4. Μηχάνημα περιφερικής ποσοτικής αξονικής τομογραφίας (pqct) 21

22 Εικόνα 6. Μηχάνημα αποροφησιομετρίας μονοενεργειακών φωτονίων από ακτίνες Χ (SXA) Εικόνα 5. Ακτινολογική αποροφησιομετρία (Λεζάντες: Μέση φάλαγγα του δείκτη, Ομοίωμα αλουμινίου) 22

23 Εικόνα 7. Μέτρηση οστικής πυκνότητας στην ΟΜΣΣ με DXA Εικόνα 8. Μέτρηση οστικής πυκνότητας στo ισχίο με DXA Εικόνα 9. Μέτρηση οστικής πυκνότητας στo αντιβράχιο με DXA 23

24 Εικόνα 10. Ολόσωμη μέτρηση σύστασης σώματος με DXA 24

25 Φάσμα ακτίνων Χ 100 KVp 0 mm Al Σχετικός # Φωτονίων ανά KeV χωρίς φίλτρο Σαμαρίου + με φίλτρο Σαμαρίου Ενέργεια Φωτονίων (KeV) Ενέργεια σύνδεσης Κ- στοιβάδας Σαμαρίου 45.8 KeV 25

Τα οστα αποτελούνται από το φλοιό και σπογγώδες οστό. Μεταξύ των δοκίδων του σπογγώδους οστού υπάρχει ο μυελός των οστών

Τα οστα αποτελούνται από το φλοιό και σπογγώδες οστό. Μεταξύ των δοκίδων του σπογγώδους οστού υπάρχει ο μυελός των οστών Οστεοπόρωση Τα οστα αποτελούνται από το φλοιό και σπογγώδες οστό Μεταξύ των δοκίδων του σπογγώδους οστού υπάρχει ο μυελός των οστών Φυσιολογικό οστό Οστεπορωτικό Οστεοπόρωση - Ορισμός Αύξηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

There are no translations available. Πέτρος Χ. Κατσαβοχρήστος Παθολόγος

There are no translations available. Πέτρος Χ. Κατσαβοχρήστος Παθολόγος There are no translations available. Πέτρος Χ. Κατσαβοχρήστος Παθολόγος Η οστεοπόρωση αποτελεί κλινική συνδρομή και χαρακτηρίζεται από μείωση της οστικής πυκνότητας των οστών και διαταραχή της μικροαρχιτεκτονικής

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικές Εφαρμογές Ακτινολογίας (Θ)

Ειδικές Εφαρμογές Ακτινολογίας (Θ) Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Αθήνας Ειδικές Εφαρμογές Ακτινολογίας (Θ) Ενότητα 6: Οστική Πυκνομετρία Γεωργία Οικονόμου, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Τμήμα Ραδιολογίας - Ακτινολογίας Το περιεχόμενο του

Διαβάστε περισσότερα

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Οστεοπόρωση Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Η οστεοπόρωση είναι πιο συχνή από τις παθήσεις της καρδιάς και των πνευμόνων Οστεοπόρωση: Η σιωπηλή επιδημία

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική του Σκελετού. Ε.ΓΙΑΚΟΥΜΑΚΗΣ Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής Πανεπιστημίου Αθηνών

Φυσική του Σκελετού. Ε.ΓΙΑΚΟΥΜΑΚΗΣ Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής Πανεπιστημίου Αθηνών Φυσική του Σκελετού Ε.ΓΙΑΚΟΥΜΑΚΗΣ Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής Πανεπιστημίου Αθηνών Αθήνα 2012 Δομή της ομιλίας Εισαγωγή Λειτουργίες των οστών στο σώμα Γιατί το οστό είναι ζωντανός ιστός; Διεργασία οστικής

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι οστεοπόρωση;

Τι είναι οστεοπόρωση; Τι είναι οστεοπόρωση; Η οστεοπόρωση είναι χρόνια πάθηση του μεταβολισμού των οστών, κατά την οποία παρατηρείται σταδιακή μείωση της πυκνότητας και της ποιότητάς τους, ώστε αυτά με την πάροδο του χρόνου

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Πρωτοπαθή Μετεμμηνοπαυσιακή οστεοπόρωση Οστεοπόρωση των ηλικιωμένων ή γεροντική οστεοπόρωση Δευτεροπαθή

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Πρωτοπαθή Μετεμμηνοπαυσιακή οστεοπόρωση Οστεοπόρωση των ηλικιωμένων ή γεροντική οστεοπόρωση Δευτεροπαθή ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Τι είναι η οστεοπόρωση; Η οστεοπόρωση είναι η συχνότερη πάθηση των οστών και χαρακτηρίζεται, πρώτον, από χαμηλή οστική μάζα ή, πιο απλά, από λιγότερη ποσότητα οστού και δεύτερον, από διαταραχή

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ. ΒΑΛΚΑΝΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ Χειρουργός Ορθοπαιδικός ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ. Παν. Γεν. Νοσοκ.

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ. ΒΑΛΚΑΝΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ Χειρουργός Ορθοπαιδικός ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ. Παν. Γεν. Νοσοκ. ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Παν. Γεν. Νοσοκ. Αλεξανδρούπολης Δ/ντης: Καθ. Κ. Καζάκος Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ ΒΑΛΚΑΝΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ Χειρουργός Ορθοπαιδικός Επικουρικός

Διαβάστε περισσότερα

Οστεοπόρωση: έλεγχος (screening) και εξατομικευμένη θεραπεία

Οστεοπόρωση: έλεγχος (screening) και εξατομικευμένη θεραπεία Οστεοπόρωση: έλεγχος (screening) και εξατομικευμένη θεραπεία Dr. Παναγιώτης Γ. Αναγνωστής MD, MSc, PhD Ενδοκρινολόγος Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Α.Π.Θ. Μονάδα Ενδοκρινολογίας Αναπαραγωγής Α Μαιευτική - Γυναικολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ Α. ΠΟΤΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΣΕ ΜΕΤΡΗΣΗ ΟΣΤΙΚΗΣ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ (ΑΝΔΡΕΣ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ): ΗΛΙΚΙΑ < 50 ΕΤΩΝ: Κατάγματα χαμηλής βίας

Διαβάστε περισσότερα

<<Διαγνωστικά Προβλήματα και θεραπευτική προσέγγιση>> Σφυρόερα Κατερίνα Ρευματολόγος

<<Διαγνωστικά Προβλήματα και θεραπευτική προσέγγιση>> Σφυρόερα Κατερίνα Ρευματολόγος Σφυρόερα Κατερίνα Ρευματολόγος Η οστεοπόρωση στον άνδρα συνήθως εμφανίζεται με κατάγματα ΕΝΩ στη γυναίκα διαγιγνώσκεται με την εξέταση ρουτίνας της

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Ποια είναι τα αίτια που προκαλούν την οστεοπόρωση ;

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Ποια είναι τα αίτια που προκαλούν την οστεοπόρωση ; ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Ο σ τ ε ο π ό ρ ω σ η καλείται η ελάττωση της οστικής μάζας, χωρίς όμως να έχουμε διαταραχή της χημικής σύστασης του οστού. Η φυσιολογική αποδόμηση του οστού δεν ακολουθείται από αντίστοιχη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ

ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ Η οστεοπόρωση είναι μια πάθηση του σκελετού, η οποία χαρακτηρίζεται από χαμηλή οστική μάζα και καταστροφή της μικρό- αρχιτεκτονικής του οστίτη ιστού, με αποτέλεσμα την αύξηση της

Διαβάστε περισσότερα

Καθημερινά προβλήματα στην αξιολόγηση της Οστικής Πυκνομετρίας Ευάγγελος Γεωργίου

Καθημερινά προβλήματα στην αξιολόγηση της Οστικής Πυκνομετρίας Ευάγγελος Γεωργίου Καθημερινά προβλήματα στην αξιολόγηση της Οστικής Πυκνομετρίας Ευάγγελος Γεωργίου Αν. Καθ. Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Θέματα Εισαγωγή Γιατί οστική πυκνομετρία? Τι είναι η οστική πυκνομετρία?

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ. Ευάγγελος Παντελής Επ. Καθ. Ιατρικής Φυσικής Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής Ιατρική Σχολή Αθηνών

ΑΞΟΝΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ. Ευάγγελος Παντελής Επ. Καθ. Ιατρικής Φυσικής Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής Ιατρική Σχολή Αθηνών ΑΞΟΝΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ Ευάγγελος Παντελής Επ. Καθ. Ιατρικής Φυσικής Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής Ιατρική Σχολή Αθηνών ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ Διαγνωστικές και θεραπευτικές εφαρμογές ακτινοβολιών : Κεφάλαιο 11 ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Οστεοπόρωση: από τη διάγνωση στη θεραπεία

Οστεοπόρωση: από τη διάγνωση στη θεραπεία Σελίδα 1 από 5 Οστεοπόρωση: από τη διάγνωση στη θεραπεία Γερμανός Ιερονυμάκης 1, Γιώργος Μίλεσης MSc 2 1 Τεχνολόγος ακτινολόγος, 2 Κλινικός Διαιτολόγος, MSc Εφαρμοσμένης Κλινικής Διατροφής Ένα από τα προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης διαβήτης και οστεοπόρωση - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Τρίτη, 23 Νοέμβριος :22

Σακχαρώδης διαβήτης και οστεοπόρωση - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Τρίτη, 23 Νοέμβριος :22 Δημήτρης Ι. Χατζηδάκης, Αναπληρωτής Καθηγητής Παθολογίας - Ενδοκρινολογίας, Υπεύθυνος Ενδοκρινολογικής Mονάδας Β' Προπαιδευτικής Παθολογικής Κλινικής Πανεπιστημίου Αθηνών, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο

Διαβάστε περισσότερα

Οστεοπόρωση: Μια επιδημία που μας αφορά όλους - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Δευτέρα, 29 Αύγουστος :22

Οστεοπόρωση: Μια επιδημία που μας αφορά όλους - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Δευτέρα, 29 Αύγουστος :22 Γράφει: Κωνσταντίνος Δρετάκης, Ορθοπεδικός Χειρουργός, Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Κρήτης, Διευθυντής του Τμήματος Οστεοπόρωσης στο Νοσοκομείο Metropolitan Αφορά τις γυναίκες, αλλά και τους άνδρες, οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

Ακτινολογική Διάγνωση της Οστεοπόρωσης. Κωνσταντίνος Γ. Χλαπουτάκης Ιατρός - Ακτινοδιαγνώστης

Ακτινολογική Διάγνωση της Οστεοπόρωσης. Κωνσταντίνος Γ. Χλαπουτάκης Ιατρός - Ακτινοδιαγνώστης Ακτινολογική Διάγνωση της Οστεοπόρωσης Κωνσταντίνος Γ. Χλαπουτάκης Ιατρός - Ακτινοδιαγνώστης 90% Μέγιστη οστική μάζα 0.5 1 % 1 2 % Τύποι Οστού Φλοιϊκό οστό συνιστά το 80% του σκελετού, αλλά μόνον το 20%

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Τι είναι Οστεοπόρωση Μέγεθος Οστεοπόρωσης

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Τι είναι Οστεοπόρωση Μέγεθος Οστεοπόρωσης ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ 1) Τι είναι Οστεοπόρωση α) Ορισµός - Η Οστεοπόρωση είναι η πιο συχνή πάθηση των οστών και χαρακτηρίζεται από µείωση της οστικής µάζας και διαταραχή της µικροαρχιτεκτονικής του οστίτου ιστού

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής. Φυσική του Σκελετού

Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής. Φυσική του Σκελετού Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής Φυσική του Σκελετού Τα οστά πραγματοποιούν τουλάχιστον έξι λειτουργίες στο ανθρώπινο σώμα: 1. Υποστήριξη 2. Κίνηση 3. Προστασία διαφόρων οργάνων 4. Αποθήκευση χημικών ουσιών

Διαβάστε περισσότερα

Η ανδρική οστεοπόρωση: διαγνωστικές και θεραπευτικές προκλήσεις. Παρουσίαση Περιστατικών. Μάκρας Πολυζώης Ενδοκρινολόγος 251 Γεν. Νοσοκ.

Η ανδρική οστεοπόρωση: διαγνωστικές και θεραπευτικές προκλήσεις. Παρουσίαση Περιστατικών. Μάκρας Πολυζώης Ενδοκρινολόγος 251 Γεν. Νοσοκ. Η ανδρική οστεοπόρωση: διαγνωστικές και θεραπευτικές προκλήσεις Παρουσίαση Περιστατικών Μάκρας Πολυζώης Ενδοκρινολόγος 251 Γεν. Νοσοκ. Αεροπορίας Περιστατικό 1 Άρρεν ασθενής 41 ετών προσήλθε στο Ενδοκρινολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΟΔΟΥ ΛΑΝΘΑΣΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΓΑΛΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΣΑΚΧΑΡΩΝ-ΠΡΟΤΕΙΝΕΤΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΣΕ ΑΛΜΥΡΟ ΝΕΡΟ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΟΝ ΣΔ -ΜΕΙΩΣΗ ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κανονικη Εξεταστικη

Κανονικη Εξεταστικη Κανονικη Εξεταστικη 29-1-2015 1ο: - Ποιοι παραγοντες επηρεαζουν τη δοση που χορηγειται στον εξεταζομενο κατα την ακτινογραφια 2ο: - Που οφειλεται το γραμμικο φασμα ακτινων χ, και να κανουμε το σχημα της

Διαβάστε περισσότερα

Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος

Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος Εργαστήριο Έρευνας Παθήσεων Μυοσκελετικού Συστήματος Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα 2012 2013 Νοσοκομείο ΚΑΤ, 17 Ιανουαρίου 2013 Παραθυρεοειδείς αδένες 1880 Ο Σουηδός φοιτητής

Διαβάστε περισσότερα

gr

gr Η επίδραση της περίσσειας θυρεοειδικών ορµονών στα οστά ήταν γνωστή πριν από την εµφάνιση των αντιθυρεοειδικών φαρµάκων. Μία από τις πρώτες αναφορές καταγράφηκε το 1891από τον von Recklinghausen και αναφέρει

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ Α. ΠΟΤΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΣΕ ΜΕΤΡΗΣΗ ΟΣΤΙΚΗΣ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ (ΑΝΔΡΕΣ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ): ΗΛΙΚΙΑ < 50 ΕΤΩΝ: Ø Κατάγµατα χαµηλής

Διαβάστε περισσότερα

Υποκλινικές θυρεοειδικές παθήσεις και οστεοπόρωση. Δήμητρα Ζιάννη, Ενδοκρινολόγος

Υποκλινικές θυρεοειδικές παθήσεις και οστεοπόρωση. Δήμητρα Ζιάννη, Ενδοκρινολόγος Υποκλινικές θυρεοειδικές παθήσεις και οστεοπόρωση Δήμητρα Ζιάννη, Ενδοκρινολόγος Υπερθυρεοειδισμός 1891 von Recklinghausen «σκωληκόβρωτη» εμφάνιση των μακρών οστών νεαρής γυναίκας που πέθανε από υπερθυρεοειδισμό

Διαβάστε περισσότερα

Σημαντικές χρονολογίες στην εξέλιξη της Υπολογιστικής Τομογραφίας

Σημαντικές χρονολογίες στην εξέλιξη της Υπολογιστικής Τομογραφίας Σημαντικές χρονολογίες στην εξέλιξη της Υπολογιστικής Τομογραφίας 1924 - μαθηματική θεωρία τομογραφικής ανακατασκευής δεδομένων (Johann Radon) 1930 - κλασσική τομογραφία (A. Vallebona) 1963 - θεωρητική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ Παντελής Καραίσκος Καθ. Ιατρικής Φυσικής

ΑΞΟΝΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ Παντελής Καραίσκος Καθ. Ιατρικής Φυσικής ΑΞΟΝΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ Παντελής Καραίσκος Καθ. Ιατρικής Φυσικής e-mail: pkaraisk@med.uoa.gr ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ Διαγνωστικές και θεραπευτικές εφαρμογές ακτινοβολιών : Κεφάλαιο 11 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ακριβής και έγκαιρη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΔΕΙΚΤΗ TBS (ΤRABECULAR ΒONE SCORE) ΜΕ DEXA, ΣΕ ΑΙΜΟΚΑΘΑΙΡΟΜΕΝΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΤΕΛΙΚΟΥ ΣΤΑΔΙΟΥ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΤΑΓΜΑΤΩΝ

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΔΕΙΚΤΗ TBS (ΤRABECULAR ΒONE SCORE) ΜΕ DEXA, ΣΕ ΑΙΜΟΚΑΘΑΙΡΟΜΕΝΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΤΕΛΙΚΟΥ ΣΤΑΔΙΟΥ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΤΑΓΜΑΤΩΝ 22 ο Διαπανεπιστημιακό Συνέδριο Ακτινολογίας Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΔΕΙΚΤΗ TBS (ΤRABECULAR ΒONE SCORE) ΜΕ DEXA, ΣΕ ΑΙΜΟΚΑΘΑΙΡΟΜΕΝΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΤΕΛΙΚΟΥ ΣΤΑΔΙΟΥ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΤΑΓΜΑΤΩΝ Σαχινίδου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΣΤΟΓΡΑΦΙΑ. Ευάγγελος Παντελής Επ. Καθ. Ιατρικής Φυσικής Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής Ιατρική Σχολή Αθηνών.

ΜΑΣΤΟΓΡΑΦΙΑ. Ευάγγελος Παντελής Επ. Καθ. Ιατρικής Φυσικής Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής Ιατρική Σχολή Αθηνών. ΜΑΣΤΟΓΡΑΦΙΑ Ευάγγελος Παντελής Επ. Καθ. Ιατρικής Φυσικής Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής Ιατρική Σχολή Αθηνών http://eclass.uoa.gr/courses/med808 ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ Διαγνωστικές και θεραπευτικές εφαρμογές ακτινοβολιών

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση σε Κλινικούς Πληθυσμούς ΜΚ1118

Άσκηση σε Κλινικούς Πληθυσμούς ΜΚ1118 Άσκηση σε Κλινικούς Πληθυσμούς ΜΚ1118 Διάλεξη 6: Οστεοπόρωση, οστεοπενία και Άσκηση Υπεύθυνος Μαθήματος: ΑΘ. ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, PhD Διδάσκοντες: Α. Καλτσάτου,PhD 2016-2017 Διάλεξη6 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΣΎΝΔΕΣΗ ΜΕ ΤΑ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόκειται για 4 μικρούς αδένες στο μέγεθος "φακής" που βρίσκονται πίσω από το θυρεοειδή αδένα. Οι αδένες αυτοί παράγουν μια ορμόνη που λέγεται

Πρόκειται για 4 μικρούς αδένες στο μέγεθος φακής που βρίσκονται πίσω από το θυρεοειδή αδένα. Οι αδένες αυτοί παράγουν μια ορμόνη που λέγεται Πρόκειται για 4 μικρούς αδένες στο μέγεθος "φακής" που βρίσκονται πίσω από το θυρεοειδή αδένα. Οι αδένες αυτοί παράγουν μια ορμόνη που λέγεται παραθορμόνη και ρυθμίζει τα επίπεδα ασβεστίου στο αίμα. Ορμόνες

Διαβάστε περισσότερα

HY 673 - Ιατρική Απεικόνιση. Στέλιος Ορφανουδάκης Κώστας Μαριάς. Σημειώσεις II: Πυρηνική Ιατρική

HY 673 - Ιατρική Απεικόνιση. Στέλιος Ορφανουδάκης Κώστας Μαριάς. Σημειώσεις II: Πυρηνική Ιατρική HY 673 - Ιατρική Απεικόνιση Στέλιος Ορφανουδάκης Κώστας Μαριάς Σημειώσεις II: Πυρηνική Ιατρική Σεπτέμβριος 2003-Φεβρουάριος 2004 Πυρηνική Ιατρική Εισαγωγή Η Πυρηνική Ιατρική είναι κλάδος της ιατρικής που

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Τσαπακίδης Ιωάννης, Χειρουργός Ορθοπαιδικός

Γράφει: Τσαπακίδης Ιωάννης, Χειρουργός Ορθοπαιδικός Γράφει: Τσαπακίδης Ιωάννης, Χειρουργός Ορθοπαιδικός Η ραχίτιδα και η οστεομαλακία αποτελούν παρόμοιες μεταβολικές παθήσεις των οστών και χαρακτηρίζονται από την ανεπαρκή αποτιτάνωση (εναπόθεση ασβεστίου),

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ Μπίλλη Ευδ. Επ. Καθηγήτρια, Τμ. Φυσικοθεραπείας, ΤΕΙ Δυτική Ελλάδας Γήρανση - ορισμός Σαφής ορισμός του γήρατος δεν υπάρχει Σύμφωνα με τον Shock, το γήρας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ Παντελής Καραίσκος Αν. Καθ. Ιατρικής Φυσικής

ΑΞΟΝΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ Παντελής Καραίσκος Αν. Καθ. Ιατρικής Φυσικής ΑΞΟΝΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ Παντελής Καραίσκος Αν. Καθ. Ιατρικής Φυσικής e-mail: pkaraisk@med.uoa.gr ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ Διαγνωστικές και θεραπευτικές εφαρμογές ακτινοβολιών : Κεφάλαιο 11 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ακριβής και έγκαιρη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΠΩΡΩΣΗΣ ΤΟΥ ΚΑΤΑΓΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΚΝΗΜΗΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΕΝΔΟΜΥΕΛΙΚΗ ΗΛΩΣΗ. ΠΥΚΝΟΜΕΤΡΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΕ ΕΠΙΜΥΕΣ

Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΠΩΡΩΣΗΣ ΤΟΥ ΚΑΤΑΓΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΚΝΗΜΗΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΕΝΔΟΜΥΕΛΙΚΗ ΗΛΩΣΗ. ΠΥΚΝΟΜΕΤΡΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΕ ΕΠΙΜΥΕΣ Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΠΩΡΩΣΗΣ ΤΟΥ ΚΑΤΑΓΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΚΝΗΜΗΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΕΝΔΟΜΥΕΛΙΚΗ ΗΛΩΣΗ. ΠΥΚΝΟΜΕΤΡΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΕ ΕΠΙΜΥΕΣ Χ.Κ.Γιαννακόπουλος, Ε.Σταμάτης, Π.Καλογερά,Ι.Χατζηκομνηνός,Μ.Κατσίρη, Γ.Λυρίτης Εργαστήριο Έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ 2018

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ 2018 ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ 2018 Α. ΠΟΤΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΣΕ ΜΕΤΡΗΣΗ ΟΣΤΙΚΗΣ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ (ΑΝΔΡΕΣ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ): ΗΛΙΚΙΑ < 50 ΕΤΩΝ: Κατάγματα χαμηλής βίας Υπογοναδισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΤΗΝ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΤΗΝ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟ + ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ = Α & Ω ΣΤΗΝ! ΑΠΛΕΣ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΕΣ (Βασική απεικονιστική μέθοδος) ΠΡΟΣΘΙΟΠΙΣΘΙΑ ΠΛΑΓΙΑ ΛΟΞΗ ΕΙΔΙΚΗ ΑΠΛΕΣ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΕΣ (Βασική

Διαβάστε περισσότερα

Καραβανάκη Κυριακή. Διαβητολογική Κλινική Β Παιδιατρικής Κλινικής Πανεπιστημίου Αθηνών 2

Καραβανάκη Κυριακή. Διαβητολογική Κλινική Β Παιδιατρικής Κλινικής Πανεπιστημίου Αθηνών 2 Τα υψηλότερα επίπεδα αδιπονεκτίνης, που παρατηρήθηκαν στα παιδιά και τους εφήβους με Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 1 μπορεί να συνεισφέρουν στην χαμηλότερη οστική μάζα των ασθενών αυτών, μέσω διαφορετικής ενεργειακής

Διαβάστε περισσότερα

παθής και δευτεροπαθής Οστεοπόρωση στον άν Στρογγυλό Τραπέζι ΕΕΕ ΠΕΕ: Οστεοπόρωση σε ειδικές ομάδες

παθής και δευτεροπαθής Οστεοπόρωση στον άν Στρογγυλό Τραπέζι ΕΕΕ ΠΕΕ: Οστεοπόρωση σε ειδικές ομάδες παθής και δευτεροπαθής Οστεοπόρωση στον άν Στρογγυλό Τραπέζι ΕΕΕ ΠΕΕ: Οστεοπόρωση σε ειδικές ομάδες Κων/νος Α. Τουλής, MD MSc(Res) MSc(HCM) PhD Τμήμα Ενδοκρινολογίας, 424 Γενικό Στρατιωτικό Νοσοκομείο,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑ

ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑ Ευάγγελος Παντελής Επ. Καθ. Ιατρικής Φυσικής Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής Ιατρική Σχολή Αθηνών http://eclass.uoa.gr/courses/med808 ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ Διαγνωστικές και θεραπευτικές

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσµια Ηµέρα Οστεοπόρωσης (20 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ)

Παγκόσµια Ηµέρα Οστεοπόρωσης (20 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ) Παγκόσµια Ηµέρα Οστεοπόρωσης (20 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ) Όπως είναι πλέον γνωστό ο Παγκόσµιος Οργανισµός Υγείας (WHO),εδώ και µερικά χρόνια έχει αφιερώσει µια ηµέρα του χρόνου στο πρόβληµα της Οστεοπόρωσης. Το ιεθνές

Διαβάστε περισσότερα

Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας

Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας Ακτινολογική εκτίμηση της πώρωσης των καταγμάτων Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας Πτυχιούχος Κτηνιατρικής Α.Π.Θ. Πτυχιούχος Ιατρικής Α.Π.Θ Αναπληρωτής Καθηγητής Ακτινολογίας Κτηνιατρική Σχολή Α.Π.Θ. Διπλωματούχος

Διαβάστε περισσότερα

Αντιδιαχυτικό διάφραγμα. Ακτινολογία Ι -8

Αντιδιαχυτικό διάφραγμα. Ακτινολογία Ι -8 Αντιδιαχυτικό διάφραγμα Ακτινολογία Ι -8 Φωτόνια σκέδασης ευτερογενής ακτινοβολία Για όλες τις ακτινολογικές εξετάσεις εκτός από τη μαστογραφία, οι περισσότερες αλληλεπιδράσεις των φωτονίων με τους ιστούς

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ (ΕΚΠΑ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ.ΕΤΟΥΣ 2015-2016 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ (ΕΚΠΑ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ.ΕΤΟΥΣ 2015-2016 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ (ΕΚΠΑ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ.ΕΤΟΥΣ 2015-2016 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΜΑ 1ο Τυπική καμπύλη δόσης επιβίωσης για καρκινικά και υγιή κύτταρα μετά από ακτινοβόληση:

Διαβάστε περισσότερα

Οστεοπόρωση µετά από µεταµόσχευση

Οστεοπόρωση µετά από µεταµόσχευση Οστεοπόρωση µετά από µεταµόσχευση ΜΠΑΤΑΚΟΙΑΣ Β.-ΑΒΡΑΜΙ ΗΣ Α. ΕΝ ΟΚΡΙΝΟΛΟΓΟΙ ΜΠΑΤΑΚΟΙΑΣ Β. ΑΒΡΑΜΙ ΗΣ Α. ενδοκρινολόγοι ΠΑΘΟΓΕΝΕΣΗ ΝΕΦΡΙΚΗΣ ΟΣΤΕΟ ΥΣΤΡΟΦΙΑΣ κατακράτηση φωσφόρου δευτεροπαθής υπερπαραθυρεοειδισµός

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικές οδηγίες για την παρακολούθηση της αγωγής

Πρακτικές οδηγίες για την παρακολούθηση της αγωγής Πρακτικές οδηγίες για την παρακολούθηση της αγωγής ρ. Ψαρέλης Σάββας MD, PhD Ρευματολόγος Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας Περιγραφή Περίπτωσης Γυναίκα 62 ετών διαγνωσμένη με οστεοπόρωση προ έτους και σε αγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Τι μας λέει και τι δε μας λέει το ασβέστιο ορού;

Τι μας λέει και τι δε μας λέει το ασβέστιο ορού; Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών & Οξεοβασικής Ισορροπίας 10 ο Σεμινάριο Διαταραχές ύδατος και νατρίου 23 & 24 Σεπτεμβρίου 2016, ΚΟΜΟΤΗΝΗ Τι μας λέει και τι δε μας λέει το ασβέστιο

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙΔΑ ΧΗΜΕΙΑΣ 2017 Ραδιενέργεια και εφαρμογές στην Ιατρική

ΗΜΕΡΙΔΑ ΧΗΜΕΙΑΣ 2017 Ραδιενέργεια και εφαρμογές στην Ιατρική ΗΜΕΡΙΔΑ ΧΗΜΕΙΑΣ 2017 Ραδιενέργεια και εφαρμογές στην Ιατρική Μαριάννα Κοκόλη Ραδιενέργεια: εκπομπή σωματιδίων ή ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας από ορισμένους ασταθείς πυρήνες ατόμων στοιχείων που ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα

όταν οι απλές ακτινογραφίες βάζουν την υπόνοια οστεοπόρωσης, τότε το άτοµο έχει χάσει το 30 % της οστικής του µάζας.

όταν οι απλές ακτινογραφίες βάζουν την υπόνοια οστεοπόρωσης, τότε το άτοµο έχει χάσει το 30 % της οστικής του µάζας. 1 ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ για την ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Εισαγωγή Η οστεοπόρωση είναι απ ότι δείχνουν τα στατιστικά στοιχεία όλων των χωρών µια ΑΡΚΕΤΑ ΣΥΧΝΗ κατάσταση. Μία στις δύο γυναίκες 65 χρόνων έχει υποστεί τουλάχιστον ένα

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές αρχές λειτουργίας του Αξονικού Τομογράφου (ΑΤ) Computed Tomography (CT)

Βασικές αρχές λειτουργίας του Αξονικού Τομογράφου (ΑΤ) Computed Tomography (CT) Βασικές αρχές λειτουργίας του Αξονικού Τομογράφου (ΑΤ) Computed Tomography (CT) Νεώτερες απεικονιστικές μέθοδοι Αξονική-Υπέρηχοι-Μαγνητική Υβριδικά συστήματα PET/CT Κατ επιλογή υποχρεωτικό μάθημα Αρχή

Διαβάστε περισσότερα

Επιπλέον η έλλειψη ασβεστίου μπορεί να οδηγήσει στις παρακάτω παθολογικές καταστάσεις:

Επιπλέον η έλλειψη ασβεστίου μπορεί να οδηγήσει στις παρακάτω παθολογικές καταστάσεις: Γράφει: Φανή Πρεβέντη, MSc Κλινική Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Το σώμα μας περιέχει μεγάλες ποσότητες ασβεστίου. Συγκεκριμένα, το ασβέστο είναι υπεύθυνο για το 1,5-2% του σωματικού μας βάρους. Είναι το

Διαβάστε περισσότερα

gr aiavramidis.gr

gr aiavramidis.gr ΑΝ ΡΙΚΗ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σιωπηλή νόσος 80% αδιάγνωστοι 20% διεγνωσµένοι 20%: Μέτρηση BMD 80%: Κάταγµα ή ακτινογραφία Ανδρική οστεοπόρωση Ιδιοπαθής : 30-40% ευτεροπαθής: 60-70% Ερώτηµα 1ο Πως τίθεται

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανικές ιδιότητες των οστών

Μηχανικές ιδιότητες των οστών Τα οστά δρουν σαν κατασκευές υποστήριξης και μεταφέρουν φορτία: h Απλή συμπίεση h Λυγισμός (φόρτιση του ενός φλοιού ελκυσμός του άλλου) h Στρέψη Μηχανικές ιδιότητες των οστών h Ισχυρότερα στη συμπίεση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ Αντωνίου Χαρά Διευθύντρια Β Χειρουργικής Κλινικής Γενικού Νοσοκομείου Χανίων ΣΕ ΤΙ ΘΑ ΑΝΑΦΕΡΘΟΥΜΕ??? Πόσο συχνός είναι ο καρκίνος του μαστού? Ποια αίτια τον προκαλούν?

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ 1 ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ Κυριακή Σταματέλου Ειδικός Νεφρολόγος, MBA Τι είναι η νεφρολιθίαση; Η νεφρολιθίαση λέγεται κοινά «πέτρες στα νεφρά» και είναι γνωστή στην ανθρωπότητα από τα αρχαία χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική Θεραπεία των Οστεοπορωτικών Καταγμάτων

Χειρουργική Θεραπεία των Οστεοπορωτικών Καταγμάτων Χειρουργική Θεραπεία των Οστεοπορωτικών Καταγμάτων Η εμφάνιση καταγμάτων αποτελεί την κυριότερη επιπλοκή της οστεοπόρωσης. Τα περισσότερα κατάγματα επουλώνονται χωρίς να υπάρχει ανάγκη χειρουργικής επέμβασης,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Τσολάκης Κωνσταντίνος Φοιτητής νοσηλευτικής ΑΜ. ΝΣ. 7194

ΘΕΜΑ: ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Τσολάκης Κωνσταντίνος Φοιτητής νοσηλευτικής ΑΜ. ΝΣ. 7194 Τ.Ε.Ι. ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ: Σ.Ε.Υ.Π. ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ-Ι ΡΥΜΑΤΑ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ : Κυπαρίση Γεωργία ΘΕΜΑ: ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Τσολάκης Κωνσταντίνος Φοιτητής νοσηλευτικής ΑΜ. ΝΣ. 7194 ΛΑΡΙΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής.

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής. ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ : ΟΙ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΠΟΥ ΤΙΣ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ! Εισαγωγή : Τα οστά είναι το σπίτι για να μείνουμε, είναι η στέγη που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία οστεοπόρωσης: Σύγχρονη προσέγγιση και κατευθύνσεις Νέες κατευθύνσεις για την αντιµετώπιση της ΟΠ από κορτικοειδή

Θεραπεία οστεοπόρωσης: Σύγχρονη προσέγγιση και κατευθύνσεις Νέες κατευθύνσεις για την αντιµετώπιση της ΟΠ από κορτικοειδή Θεραπεία οστεοπόρωσης: Σύγχρονη προσέγγιση και κατευθύνσεις Νέες κατευθύνσεις για την αντιµετώπιση της ΟΠ από κορτικοειδή Δήµος Κ. Πατρίκος Διευθυντής Ρευµατολόγος Νοσοκοµείο Metropolitan Πανελλήνιο Συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Τι είναι οστεοπόρωση; 11/6/2015. Οι κυριότερες λειτουργίες των οστών

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Τι είναι οστεοπόρωση; 11/6/2015. Οι κυριότερες λειτουργίες των οστών ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Οι κυριότερες λειτουργίες των οστών Παροχή μηχανικής στήριξης Προστασία των ευαίσθητων ανατομικών δομών Μεταβολική αποθήκη για τα μεταλλικά άλατα Συμμετοχή στη ρύθμιση της ομοιόστασης Ca και

Διαβάστε περισσότερα

Σημαντικές χρονολογίες στην εξέλιξη της Υπολογιστικής Τομογραφίας

Σημαντικές χρονολογίες στην εξέλιξη της Υπολογιστικής Τομογραφίας Σημαντικές χρονολογίες στην εξέλιξη της Υπολογιστικής Τομογραφίας 1924 - μαθηματική θεωρία τομογραφικής ανακατασκευής δεδομένων (Johann Radon) 1930 - κλασσική τομογραφία (A. Vallebona) 1963 - θεωρητική

Διαβάστε περισσότερα

Υπλογιστικός Αξονικός Τοµογράφος

Υπλογιστικός Αξονικός Τοµογράφος Υπλογιστικός Αξονικός Τοµογράφος Υπολογιστικός Αξονικός Τοµογράφος Η Υπολογιστική Τοµογραφία ή Αξονική Τοµογραφία, έχει διεθνώς επικρατήσει από τα αρχικά των αγγλικών λέξεων Computed Tomography. Θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

Οστεοπόρωση Βιβλιογραφική ενημέρωση

Οστεοπόρωση Βιβλιογραφική ενημέρωση 7Ο ΚΡΗΤΟ-ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ H ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΣΗΜΕΡΑ Οστεοπόρωση Βιβλιογραφική ενημέρωση Αργυρώ Ρέπα Ρευματολόγος ΠΑΓΝΗ Λάρνακα 24/10/2015 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ώριμη Ηλικία. Ενημέρωση και Πρόληψη για τα συχνότερα νοσήματα

Ώριμη Ηλικία. Ενημέρωση και Πρόληψη για τα συχνότερα νοσήματα Ώριμη Ηλικία Ενημέρωση και Πρόληψη για τα συχνότερα νοσήματα Οστεοπόρωση Τι είναι η οστεοπόρωση; Η οστεοπόρωση είναι η συχνότερη πάθηση των οστών. Τα κύρια χαρακτηριστικά της είναι η προοδευτική απώλεια

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ Μάκρας Πολυζώης Ενδοκρινολόγος 251 Γεν. Νοσοκ. Αεροπορίας

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ Μάκρας Πολυζώης Ενδοκρινολόγος 251 Γεν. Νοσοκ. Αεροπορίας ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ 2018 Μάκρας Πολυζώης Ενδοκρινολόγος 251 Γεν. Νοσοκ. Αεροπορίας Δήλωση συμφερόντων Lecture fees: Amgen, Leo, Genesis, Pfizer, ΕΛΠΕΝ, ΒΙΑΝΕΞ, ΦΑΡΜΑΣΕΡΒ Lilly,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΚΥΠΑΡΙΣΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΑΝΝΑ ΜΑΡΙΑ ΠΑΝΤΑΛΑΚΗ

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΚΥΠΑΡΙΣΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΑΝΝΑ ΜΑΡΙΑ ΠΑΝΤΑΛΑΚΗ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΚΥΠΑΡΙΣΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΑΝΝΑ ΜΑΡΙΑ ΠΑΝΤΑΛΑΚΗ ΕΤΟΣ 2010 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η οστεοπόρωση από την πλευρά της συμπτωματολογίας, είναι συνήθως, ένα σιωπηλό νόσημα, ιδίως στα αρχικά

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις και επιδημιολογία της οστεοπόρωσης

Κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις και επιδημιολογία της οστεοπόρωσης Κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις και επιδημιολογία της οστεοπόρωσης Μύρων Μαυρικάκης Αναπλ. Καθηγητής Θεραπευτικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Παθολόγος - Ρευματολόγος ριν αρχίσω την ομιλία μου θα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ ΚΑΙ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ. Κ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Διευθυντής Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς»

ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ ΚΑΙ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ. Κ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Διευθυντής Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ ΚΑΙ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ Κ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Διευθυντής Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ Οι επιπλοκές του διαβήτη στον άκρο πόδα αποτελούν μια από τις συχνότερες αιτίες: νοσηρότητας,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΣΤΗΝ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΦΛΕΓΜΟΝΩΝ ΣΤΟ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ. Κ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Διευθυντής Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς»

Η ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΣΤΗΝ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΦΛΕΓΜΟΝΩΝ ΣΤΟ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ. Κ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Διευθυντής Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» Η ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΣΤΗΝ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΦΛΕΓΜΟΝΩΝ ΣΤΟ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ Κ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Διευθυντής Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ Η ανάπτυξη φλεγμονής στο διαβητικό άκρο πόδα αποτελεί μια από τις συχνότερες

Διαβάστε περισσότερα

«ΒΙΤΑΜΙΝΗ D ΚΑΙ ΟΣΤΙΚΗ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΠΟΥ ΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΤΟΥΣ ΚΑΝΟΝΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ»

«ΒΙΤΑΜΙΝΗ D ΚΑΙ ΟΣΤΙΚΗ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΠΟΥ ΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΤΟΥΣ ΚΑΝΟΝΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ» «ΒΙΤΑΜΙΝΗ D ΚΑΙ ΟΣΤΙΚΗ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΠΟΥ ΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΤΟΥΣ ΚΑΝΟΝΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ» Στυλ κύριου υπότιτλου Στέλιος Ιωσηφίδης Α.Μ. 3620 Ευθαλία Μαραγκοπούλου Α.Μ 3634 Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Χασαπίδου

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΦΥΣΙΚΗ. Αλληλεπίδραση ιοντίζουσας ακτινοβολίας και ύλης.

ΒΙΟΦΥΣΙΚΗ. Αλληλεπίδραση ιοντίζουσας ακτινοβολίας και ύλης. ΒΙΟΦΥΣΙΚΗ Αλληλεπίδραση ιοντίζουσας ακτινοβολίας και ύλης http://eclass.uoa.gr/courses/md73/ Ε. Παντελής Επικ. Καθηγητής, Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής, Ιατρική Σχολή Αθηνών. Εργαστήριο προσομοίωσης 10-746

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία επεµβατικής Ακτινολογίας στην Καρδιολογία

Τεχνολογία επεµβατικής Ακτινολογίας στην Καρδιολογία 37 o ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Β ΣΤΡΟΓΓΥΛΟ ΤΡΑΠΕΖΙ Ακτινοπροστασία σε εφαρµογές επεµβατικής Καρδιολογίας Τεχνολογία επεµβατικής Ακτινολογίας στην Καρδιολογία Π. Ι. Παπαγιάννης Επ. Καθ. Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟ 4 ΠΥΕΛΟΣ - ΙΣΧΙΑ

ΦΥΣΙΟ 4 ΠΥΕΛΟΣ - ΙΣΧΙΑ ΦΥΣΙΟ 4 ΠΥΕΛΟΣ - ΙΣΧΙΑ ΠΥΕΛΟΣ 1. Πρόσθια κάτω λαγόνια άκανθα, 2. Ιερό οστό, 3. Πρόσθια άνω λαγόνια άκανθα, 4. Ηβική σύμφυση, 5. Λαγόνιο οστό, 6. Κόκκυγας, 7. 5ος οσφυϊκός σπόνδυλος, 8. Ιερολαγόνια άρθρωση,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της διατροφής στη διαμόρφωση μέγιστης οστικής μάζας

Ο ρόλος της διατροφής στη διαμόρφωση μέγιστης οστικής μάζας Σύμφωνα με τους ειδικούς, σημαντικό ρόλο στην πρόληψη και αντιμετώπιση της οστεοπόρωσης παίζει η σωστή διατροφή σε συνδυασμό με άσκηση και υιοθέτηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής. Ο ρόλος της διατροφής στη

Διαβάστε περισσότερα

Μυϊκές θλάσεις και αποκατάσταση ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΦΑΑ ΚΟΜΟΤΙΝΗΣ

Μυϊκές θλάσεις και αποκατάσταση ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΦΑΑ ΚΟΜΟΤΙΝΗΣ Μυϊκές θλάσεις και αποκατάσταση ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΦΑΑ ΚΟΜΟΤΙΝΗΣ Ορισμός : Οξεία μυϊκή θλάση ορίζεται η ρήξη των μυϊκών ινών στο μυ η οποία είναι αποτέλεσμα εφαρμογής υπέρμετρης ξαφνικής δύναμης στο μυ

Διαβάστε περισσότερα

Από τους πιο σημαντικούς ελέγχους που πρέπει να κάνουμε πολύ συχνά μέχρι μια συγκεκριμένη ηλικία του παιδιού είναι η σωματική του ανάπτυξη!

Από τους πιο σημαντικούς ελέγχους που πρέπει να κάνουμε πολύ συχνά μέχρι μια συγκεκριμένη ηλικία του παιδιού είναι η σωματική του ανάπτυξη! Από τους πιο σημαντικούς ελέγχους που πρέπει να κάνουμε πολύ συχνά μέχρι μια συγκεκριμένη ηλικία του παιδιού είναι η σωματική του ανάπτυξη! Το ύψος του, το βάρος, η περίμετρος των σημείων του σώματος του

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΥΠΕΡΤΑΣΗ-ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΥΠΕΡΤΑΣΗ-ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΥΠΕΡΤΑΣΗ-ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Αποτελέσματα ερευνών έχουν δείξει πως η μείωση της πρόσληψης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ (Α.Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ ) ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ (Α.Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ ) ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ (Α.Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ ) ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ρόλος της σωστής διατροφής για την πρόληψη της Οστεοπόρωσης

Διαβάστε περισσότερα

Επιβάρυνση από την ακτινοβολία Δοσιμετρία στην Πυρηνική Ιατρική

Επιβάρυνση από την ακτινοβολία Δοσιμετρία στην Πυρηνική Ιατρική Επιβάρυνση από την ακτινοβολία Δοσιμετρία στην Πυρηνική Ιατρική Λίγα λόγια για τις συνέπειες από τις σπινθηρογραφικές διαγνωστικές εξετάσεις Καρδιάς- Νεφρών- Σκελετού- Θυρεοειδούς- Μαρία Λύρα Γεωργοσοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

οστεοαρθρίτιδα δεν προστατεύουν από την οστεοπόρωση Ομότιμος Καθηγητής ΕΚΠΑ Πρόεδρος ΕΛΙΟΣ

οστεοαρθρίτιδα δεν προστατεύουν από την οστεοπόρωση Ομότιμος Καθηγητής ΕΚΠΑ Πρόεδρος ΕΛΙΟΣ Το αυξημένο σωματικό βάρος και η οστεοαρθρίτιδα δεν προστατεύουν από την οστεοπόρωση Ελληνικά επιδημιολογικά δεδομένα Γ. Π. Λυρίτης Ομότιμος Καθηγητής ΕΚΠΑ γ Πρόεδρος ΕΛΙΟΣ Οι ποιο συχνές παθήσεις του

Διαβάστε περισσότερα

Απορρόφηση φωτός: Προσδιορισμός του συντελεστή απορρόφησης διαφανών υλικών

Απορρόφηση φωτός: Προσδιορισμός του συντελεστή απορρόφησης διαφανών υλικών O11 Απορρόφηση φωτός: Προσδιορισμός του συντελεστή απορρόφησης διαφανών υλικών 1. Σκοπός Η εργαστηριακή αυτή άσκηση αποσκοπεί α) στη μελέτη του φαινομένου της εξασθένησης φωτός καθώς διέρχεται μέσα από

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τμήμα Ιατρικής Εργαστήριο Ακτινολογίας Ιατρικής Απεικόνισης

Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τμήμα Ιατρικής Εργαστήριο Ακτινολογίας Ιατρικής Απεικόνισης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τμήμα Ιατρικής Εργαστήριο Ακτινολογίας Ιατρικής Απεικόνισης Διδάσκοντες Ιωάννης Β. Φεζουλίδης Καθηγητής Μαριάννα Βλυχού Αναπλ. Καθηγήτρια Έφη Καψαλάκη Αναπλ. Καθηγήτρια Αικατερίνη

Διαβάστε περισσότερα

Οστεοπόρωση - Παθοφυσιολογία - ιάγνωση - Παράγοντες κινδύνου. Πωλ Φαρατζιάν Κλινικός διαιτολόγος-διατροφολόγος Μονάδα διατροφής ανθρώπου ΓΠΑ

Οστεοπόρωση - Παθοφυσιολογία - ιάγνωση - Παράγοντες κινδύνου. Πωλ Φαρατζιάν Κλινικός διαιτολόγος-διατροφολόγος Μονάδα διατροφής ανθρώπου ΓΠΑ Οστεοπόρωση - Παθοφυσιολογία - ιάγνωση - Παράγοντες κινδύνου Πωλ Φαρατζιάν Κλινικός διαιτολόγος-διατροφολόγος Μονάδα διατροφής ανθρώπου ΓΠΑ Οστίτης Ιστός Η στερεότερη μορφή συνδετικού ιστού ΣΥΣΤΑΣΗ : -

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2.

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2. Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΑΠΛΗΣ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΗ ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΣΤΕΟΜΥΕΛΙΤΙΔΑΣ ΝΕΥΡΟΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑΣ (Charcot) ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ. Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα

Διαβάστε περισσότερα

οστεο πόρωση ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟΥΣ ΤΡΟΠΟΥΣ ΜΕ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ

οστεο πόρωση ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟΥΣ ΤΡΟΠΟΥΣ ΜΕ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ Δρ. ΙΩΑΝΝΗΣ ΕΛ. ΔΙΟΝΥΣΙΩΤΗΣ Φυσίατρος - Ιατρός Αποκατάστασης Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών οστεο πόρωση ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟΥΣ ΤΡΟΠΟΥΣ ΜΕ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ Για εμάς τις γυναίκες, το γάλα ΔΕΛΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Έλλη Παπαδόδημα, Ενδοκρινολόγος, Διευθύντρια Κέντρου Ενδοκρινολογίας, Διαβήτη και Μεταβολισμού, Ευρωκλινική Αθηνών

Γράφει: Έλλη Παπαδόδημα, Ενδοκρινολόγος, Διευθύντρια Κέντρου Ενδοκρινολογίας, Διαβήτη και Μεταβολισμού, Ευρωκλινική Αθηνών Γράφει: Έλλη Παπαδόδημα, Ενδοκρινολόγος, Διευθύντρια Κέντρου Ενδοκρινολογίας, Διαβήτη και Μεταβολισμού, Ευρωκλινική Αθηνών Ο πρωτοπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός είναι μια «αθόρυβη», «σιωπηρή» και παραγνωρισμένη

Διαβάστε περισσότερα

Ο Καθηγητής Ορθοπαιδικής και πρόεδρος του Ελληνικού Ιδρύματος Οστεοπόρωσης (ΕΛΙΟΣ) Δρ. Γεώργιος Λυρίτης για την Οστεοπόρωση

Ο Καθηγητής Ορθοπαιδικής και πρόεδρος του Ελληνικού Ιδρύματος Οστεοπόρωσης (ΕΛΙΟΣ) Δρ. Γεώργιος Λυρίτης για την Οστεοπόρωση Ο Καθηγητής Ορθοπαιδικής και πρόεδρος του Ελληνικού Ιδρύματος Οστεοπόρωσης (ΕΛΙΟΣ) Δρ. Γεώργιος Λυρίτης για την Οστεοπόρωση 2011-11-19 10:15:41 Δεν αρκεί η λήψη φαρμάκων για τη θεραπεία της οστεοπόρωσης,

Διαβάστε περισσότερα

Δυσκοίλιο, θεωρούμε ένα άτομο όταν εμφανίζει δύο τουλάχιστον από τα παρακάτω προβλήματα για 3 ή περισσότερους μήνες:

Δυσκοίλιο, θεωρούμε ένα άτομο όταν εμφανίζει δύο τουλάχιστον από τα παρακάτω προβλήματα για 3 ή περισσότερους μήνες: Δυσκοιλιότητα. Η δυσκοιλιότητα αποτελεί ένα από τα πιο συχνά συμπτώματα του κατώτερου πεπτικού σωλήνα, επηρεάζοντας κάθε χρόνο ένα μεγάλο αριθμό ασθενών, κυρίως των χωρών του δυτικού κόσμου. Εικόνα 1.

Διαβάστε περισσότερα

Μηρόςβ βββ. Επιγο νατίδα. Έσω πλάγιος σύνδεσμος Έσω. Κνήμη βββββ

Μηρόςβ βββ. Επιγο νατίδα. Έσω πλάγιος σύνδεσμος Έσω. Κνήμη βββββ ΦΥΣΙΟ - ΓΟΝΑΤΟ Πρόσθιος χιαστός Έξω πλάγιος σύνδεσμος Έξω μηνίσκος Μηρόςβ βββ Επιγο νατίδα Οπίσθιος χιαστός σύνδεσμος Αρθρικός χόνδρος Έσω πλάγιος σύνδεσμος Έσω μηνίσκος Κνήμη βββββ Περόνη ββββ Ανατομία

Διαβάστε περισσότερα

15/1/2018. Δρ. Σάββας Παρασκευόπουλος Χειρουργός Ουρολόγος Θεσσαλονίκη 2-5 /11/ ο Μακεδονικό Ουρολογικό Συμπόσιο

15/1/2018. Δρ. Σάββας Παρασκευόπουλος Χειρουργός Ουρολόγος Θεσσαλονίκη 2-5 /11/ ο Μακεδονικό Ουρολογικό Συμπόσιο Η χρήση του PET CT στην Ογκολογία και όχι μόνο Δρ. Σάββας Παρασκευόπουλος Χειρουργός Ουρολόγος Θεσσαλονίκη 2-5 /11/2017 11ο Μακεδονικό Ουρολογικό Συμπόσιο 1 Τι είναι το PET SCAN; Η Pet scan (pozitron emission

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΣΥΣΚΕΥΗΣ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΙΚΗΣ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΣΥΣΚΕΥΗΣ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΙΚΗΣ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΣΥΣΚΕΥΗΣ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΙΚΗΣ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ 1. Να είναι συσκευή τελευταίας τεχνολογίας ευρείας δέσμης τύπου βεντάλιας, FAN BEAM, προσφάτου σχεδιασμού και αρίστης ποιότητας κατασκευής.

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 11. Δείκτες οστεοπόρωσης

Κεφάλαιο 11. Δείκτες οστεοπόρωσης Κεφάλαιο 11 Δείκτες οστεοπόρωσης Ελευθέριος Λαβδάς PhD, Βιολέτα Ροκά MD, PhD και Γεώργιος Σακκάς PhD 11 Εισαγωγή Τα οστεοπορωτικά κατάγµατα αναγνωρίστηκαν ως ένα από τα σοβαρότερα προβλήµατα υγείας τη

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Φ.Ν. Σκοπούλη Καθηγήτρια τον Χαροκόπειου Πανεπιστημίου Αθηνών συστηματικός ερυθηματώδης λύκος θεωρείται η κορωνίδα των αυτοάνοσων

Διαβάστε περισσότερα

Απεικόνιση του μυοσκελετικού και του κεντρικού νευρικού συστήματος στα ζώα.

Απεικόνιση του μυοσκελετικού και του κεντρικού νευρικού συστήματος στα ζώα. Απεικόνιση του μυοσκελετικού και του κεντρικού νευρικού συστήματος στα ζώα. Τα ζώα στα οποία θα αναφερθούμε Σκύλος είναι: Γάτα Άλογο Exotics Τρόποι απεικόνισης οι οποίοι εφαρμόζονται στην Κτηνιατρική:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΤΩΝ ΟΓΚΩΝ

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΤΩΝ ΟΓΚΩΝ 2. ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΤΩΝ ΟΓΚΩΝ Οι όγκοι χαρακτηρίζονται από πολλαπλές αλλαγές του μεταβολισμού. Η χαρακτηριστική μεταβολική λειτουργία μπορεί να μετρηθεί in vivo με τη βοήθεια ενός ραδιοσημασμένου

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτικά χαρακτηριστικά ακτινολογικής εικόνας

Ποιοτικά χαρακτηριστικά ακτινολογικής εικόνας Ποιοτικά χαρακτηριστικά ακτινολογικής εικόνας 1. Οπτική πυκνότητα 2. Σκιαγραφική αντίθεση ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑ Ι-3 5 ακτινολογικές πυκνότητες Αέρας Λίπος Μαλακά μόρια Οστά Μέταλλο Λιγότερο πυκνό Πιο διάφανο στην

Διαβάστε περισσότερα