«Ανάπτυξη Ολοκληρωµένων Εκπαιδευτικών Πακέτων»

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "«Ανάπτυξη Ολοκληρωµένων Εκπαιδευτικών Πακέτων»"

Transcript

1 Ανάπτυξη Εκπαιδευτικού Λογισµικού και Ολοκληρωµένων Εκπαιδευτικών Πακέτων για τα Ελληνικά σχολεία της Πρωτοβάθµιας και ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης & ιάθεση Προϊόντων Εκπαιδευτικού Λογισµικού στα Σχολεία «Ανάπτυξη Ολοκληρωµένων Εκπαιδευτικών Πακέτων»

2 Ανάδοχος Φορέας Έργου ΕΝΩΣΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ Γιαννακουδάκης Ανδρέας, Αναπλ. Καθηγητής Α.Π.Θ. Κουσαθανά Μαργαρίτα, Β βάθµια εκπαίδευση Μπεκιάρης Νικόλαος, Β βάθµια εκπαίδευση Σιγάλας Μιχάλης, Αναπλ. Καθηγητής Α.Π.Θ. (Συντονιστής) Ναλµπάντης Κωνσταντίνος, Β βάθµια εκπαίδευση Σάλτα Αικατερίνη, Β βάθµια εκπαίδευση Τζουγκράκη Χρυσή, Καθηγήτρια Ε.Κ.Π.Α. Χαριστός Νικόλαος, ιδακτωρ Χηµείας, Α.Π.Θ. Οµάδα Ανάπτυξης του Έργου «Χηµικοί Υπολογισµοί Β» Συντονιστής έργου: Εκπαιδευτική οµάδα: Τεχνική οµάδα: Επιµέλεια: Υπεύθυνος/οι παρακολούθησης εκ µέρους του ΕΑ.ΙΤΥ: Σιγάλας Μιχάλης Γιαννακουδάκης Ανδρέας Κουσαθανά Μαργαρίτα Ναλµπάντης Κωνσταντίνος Σάλτα Αικατερίνη Σιγάλας Μιχάλης Τζουγκράκη Χρυσή Χαριστός Νικόλαος Μπεκιάρης Νικόλαος Σιγάλας Μιχάλης Σενιγάλιας Παύλος

3 Πρόλογος Αγαπητέ µαθητή, Το βοήθηµα αυτό περιλαµβάνει φύλλα εργασίας και αξιολόγησης που αντιστοιχούν σε µια σειρά εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων µε αξιοποίηση τεχνολογιών πληροφορίας και επικοινωνίας. Το κεντρικό θέµα όλων των δραστηριοτήτων είναι οι Χηµικοί Υπολογισµοί. Κάθε οµάδα δραστηριοτήτων επικεντρώνεται σε ένα συγκεκριµένο αντικείµενο και αναφέρεται στη χρήση ενός λογισµικού Χηµείας ή λογισµικού γενικής χρήσης που υπάρχει ήδη στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές του σχολείου σου, αλλά και λογισµικού που σχεδιάστηκε, αναπτύχθηκε και διατίθεται ειδικά για αυτές τις δραστηριότητες Για κάθε αντικείµενο διατίθεται Φύλλο Εργασίας, Οδηγίες Χρήσης του Λογισµικού και Φύλλο Αξιολόγησης. Σε µερικές περιπτώσεις τα δύο πρώτα ενσωµατώνονται σε ένα Φύλλο Εργασίας και Αξιολόγησης. Η επίτευξη των προτεινόµενων εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων και η εκπλήρωση των εκπαιδευτικών τους στόχων εξαρτάται κυρίως από τη δική σου αυτενέργεια και δηµιουργικότητα και τη διάθεσή σου να εργασθείς οµαδικά και να επικοινωνήσεις µε τους συµµαθητές σου και τον καθηγητή σου. Σου ευχόµαστε να εργασθείς ευχάριστα και να διασκεδάσεις κατακτώντας τη γνώση. Η οµάδα δηµιουργίας ΕΑ.ΙΤΥ / Υπ.Ε.Π.Θ. i

4

5 Περιεχόµενα Προσδιορισµός της διαλυτότητας στο νερό στερεών ουσιών Φύλλο Εργασίας... 1 Φύλλο Αξιολόγησης... 4 Οδηγίες... 6 Παρασκευή διαλυµάτων µε περιεκτικότητα % w/w Φύλλο Εργασίας... 8 Φύλλο Αξιολόγησης...12 Οδηγίες...15 Παρασκευή διαλυµάτων µε περιεκτικότητα % w/v Φύλλο Εργασίας Φύλλο Αξιολόγησης...22 Οδηγίες...24 Παρασκευή διαλυµάτων µε περιεκτικότητα % v/v Φύλλο Εργασίας Φύλλο Αξιολόγησης...31 Οδηγίες...33 Επίδραση της θερµοκρασίας στη διαλυτότητα της σακχαρόζης στο νερό Φύλλο Εργασίας - Αξιολόγησης Οδηγίες...39 Νόµοι αερίων: Νόµος Boyle Φύλλο Εργασίας Φύλλο Αξιολόγησης...51 Οδηγίες...53 Νόµοι αερίων: Νόµος του Gay Lussac Φύλλο Εργασίας Οδηγίες...58 Φύλλο Αξιολόγησης...60 Νόµοι αερίων: Συνδυαστική εξίσωση αερίων Φύλλο Εργασίας Φύλλο Αξιολόγησης...65 Οδηγίες...67 ΕΑ.ΙΤΥ / Υπ.Ε.Π.Θ. iii

6 Νόµοι αερίων: Καταστατική εξίσωση αερίων Φύλλο Εργασίας Φύλλο Αξιολόγησης...72 Οδηγίες...74 Αραίωση και ανάµιξη διαλυµάτων ισχυρών ηλεκτρολυτών Φύλλο Εργασίας Φύλλο Αξιολόγησης...78 Οδηγίες...80 Η ραδιοχρονολόγηση µε 14 C Φύλλο Εργασίας Φύλλο Αξιολόγησης...85 Οδηγίες...87 Σύνθεση και προσδιορισµός του ph διαλυµάτων αλάτων Φύλλο Εργασίας Φύλλο Αξιολόγησης...98 Οδηγίες Ρυθµιστικά διαλύµατα Φύλλο Εργασίας Φύλλο Αξιολόγησης Οδηγίες Ογκοµέτρηση, Οξυµετρία - Αλκαλιµετρία Φύλλο Εργασίας Φύλλο Αξιολόγησης Οδηγίες Περιεχόµενα του CD Οδηγίες χρήσης και εγκατάστασης λογισµικού ΕΑ.ΙΤΥ / Υπ.Ε.Π.Θ. iv

7 Προσδιορισµός της διαλυτότητας στο νερό στερεών ουσιών Φύλλο εργασίας Προσδιορισµός της διαλυτότητας στο νερό στερεών ουσιών - Φύλλο εργασίας Τάξη B Γυµνασίου - A Λυκείου Ονοµατεπώνυµο Μάθηµα Γνωστικό αντικείµενο: ιδακτική ενότητα Χηµεία ιαλυτότητα στο νερό στερεών ουσιών ιαλύµατα Από το νερό στο άτοµο Βασικές έννοιες Τµήµα Απαιτούµενος χρόνος 1 διδακτική ώρα Ηµεροµηνία Ειδικοί διδακτικοί στόχοι Η εκτέλεση των πειραµάτων που προτείνονται θα σας βοηθήσει: 1. Να διατυπώνετε τον ορισµό της διαλυτότητας των ουσιών στο νερό. 2. Να µπορείτε να προσδιορίζετε πειραµατικά τη διαλυτότητα των ουσιών στο νερό. 3. Να µπορείτε να χαρακτηρίζετε ένα διάλυµα κορεσµένο ή ακόρεστο. Θεωρία και συνοπτική περιγραφή Η εκκίνηση του εικονικού εργαστηρίου «Προσδιορισµός της διαλυτότητας στο νερό στερεών ουσιών» γίνεται µε διπλό κλικ στο αρχείο «solub_εικονικό Εργαστήριο.exe» στο φάκελο «solub». Στην προσοµοίωση Προσδιορισµός της διαλυτότητας στο νερό στερεών ουσιών έχετε στη διάθεσή σας µια σειρά στερεών ευδιάλυτων ουσιών και νερό, ένα ποτήρι, έναν ηλεκτρονικό ζυγό και µια ράβδο. Για να βρείτε τη διαλυτότητα µιας ουσίας στο νερό προσθέστε στο ποτήρι 100 g νερού. Στη συνέχεια ζυγίστε στην ύαλο µια ποσότητα ουσίας (π.χ. 5 g) και προσθέστε την στο νερό. Αναδέψτε µέχρι να πληροφορηθείτε από τον πίνακα αν η ποσότητα αυτή της ουσίας διαλύθηκε ή όχι. Αν η ποσότητα διαλύθηκε, ζυγίστε και προσθέστε και άλλη ποσότητα ουσίας. Αναδέψτε και δείτε αν διαλύθηκε. Συνεχίστε τις προσθήκες µικρών ποσοτήτων (π.χ. 1 g) µέχρι να µη διαλύεται άλλη ποσότητα της ουσίας. Η διαλυτότητα της ουσίας είναι η µέγιστη µάζα της ουσίας που διαλύεται σε 100 g νερού σε δεδοµένες συνθήκες πίεσης και θερµοκρασίας. Τα διαλύµατα που περιέχουν τη µέγιστη ποσότητα διαλυµένης ουσίας ονοµάζονται κορεσµένα διαλύµατα. Αντίθετα τα διαλύµατα που περιέχουν µικρότερη ποσότητα διαλυµένης ουσίας από τη µέγιστη δυνατή ονοµάζονται ακόρεστα Μπορείτε να επαναλάβετε ένα πείραµα, ή να εκτελέσετε ένα νέο σε άδειο ποτήρι αδειάζοντάς το στη φιάλη συλλογής αποβλήτων. ΠΡΟΣΟΧΗ: ιαβάστε προσεκτικά τις οδηγίες επιλέγοντας "Οδηγίες" στο παράθυρο της προσοµοίωσης ή ανοίγοντας το αρχείο «ιαλυτότητα_οδηγίες.pdf». ΕΑ.ΙΤΥ / Υπ.Ε.Π.Θ. 1

8 Προσδιορισµός της διαλυτότητας στο νερό στερεών ουσιών Φύλλο εργασίας ραστηριότητες Α. Εισαγωγική δραστηριότητα Γνωριµία µε το εικονικό εργαστήριο Προσδιορισµός της διαλυτότητας στο νερό στερεών ουσιών 1. Εκκινήστε το εικονικό εργαστήριο Προσδιορισµός της διαλυτότητας στο νερό στερεών ουσιών κάνοντας διπλό κλικ στο αρχείο «solub_εικονικό Εργαστήριο.exe» στο φάκελο «solub». 2. Επιλέξτε το εικονίδιο «Οδηγίες» προκειµένου να γνωρίσετε τις δυνατότητες του εικονικού εργαστηρίου. 3. Σύρετε το ποντίκι πάνω στα όργανα προκειµένου να εξοικειωθείτε µε τη λειτουργία τους. 4. ιαβάστε αν θέλετε παράλληλα τις οδηγίες ανοίγοντας το αρχείο «ιαλυτότητα_οδηγίες.pdf» και εκτυπώνοντάς το. Β. Προσδιορισµός της διαλυτότητας στερεών ουσιών στο νερό σε δεδοµένες συνθήκες. Να προσδιορίσετε στο εικονικό εργαστήριο τις διαλυτότητες των παρακάτω ουσιών: Αλάτι. Υπερµαγγανικό κάλιο. Για κάθε ουσία 1. Κάντε κλικ στον υδροβολέα. Σέρνοντας τον υδροβολέα πάνω στο ποτήρι βρασµού προσθέστε 100 g νερού. Ο υδροβολέας επιστρέφει στη θέση του µε κλικ µακριά από τον κύλινδρο. 2. Κάντε κλικ στην ύαλο, οπότε η ύαλος τοποθετείται στον ηλεκτρονικό ζυγό και ο ζυγός δείχνει την µάζα της υάλου. 3. Κάνοντας κλικ στην ένδειξη Tare η ένδειξη στον ζυγό µηδενίζεται. 4. Κάνοντας αριστερό κλικ σε ένα δοχείο µε µια ουσία εµφανίζεται µία σπάτουλα µε 5 g ουσίας. Κάνοντας δεξί κλικ η σπάτουλα περιέχει 1 g ουσίας. Σύροντας τη σπάτουλα και αφήνοντάς την πάνω στην ύαλο στο ζυγό, προσθέτουµε 5 ή 1 g ουσίας σ' αυτήν. Επαναλαµβάνουµε για να προσθέσουµε πολλαπλάσια του 1 ή 5 g. 5. Κάντε κλικ στην ύαλο και σύρετέ την πάνω από το ποτήρι. Αφήστε το πλήκτρο του ποντικιού και το περιεχόµενο της υάλου θα αδειάσει στο ποτήρι. 6. Για να διαλυθεί η ουσία στο διαλύτη πρέπει να αναδεύσετε το διάλυµα στο ποτήρι µε τη ράβδο. Σύρετε τη ράβδο στο ποτήρι και ανακινήστε. 7. Μετά την ανάδευση µπορείτε να πληροφορηθείτε από τον πίνακα του εικονικού εργαστηρίου την συνολική µάζα της ουσίας που έχετε διαλύσει. 8. Στην περίπτωση που έχετε προσθέσει µεγαλύτερη ποσότητα ουσίας από αυτή που µπορούν να διαλύσουν τα 100 g νερού, θα παρατηρήσετε ότι στο ποτήρι βρασµού παραµένει αδιάλυτο ίζηµα και ο πίνακας θα σας πληροφορεί πόσα g δεν διαλύθηκαν. 9. Σύροντας το ποτήρι βρασµού ή την ύαλο που περιέχει αντιδραστήρια πάνω στο δοχείο συλλογής αποβλήτων, αδειάζουν και τοποθετούνται στην αρχική τους θέση. 10. Προχωρήστε στην παρασκευή του επόµενου διαλύµατος. Σηµειώστε στον παρακάτω πίνακα τις διαλυτότητες που προσδιορίσατε. Προσδιορισµός της διαλυτότητας στερεών ουσιών στο νερό ΟΥΣΙΑ ΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ (g ουσίας /100 g νερού) Αλάτι... Υπερµαγγανικό κάλιο... ΕΑ.ΙΤΥ / Υπ.Ε.Π.Θ. 2

9 Προσδιορισµός της διαλυτότητας στο νερό στερεών ουσιών Φύλλο εργασίας Γ. Κορεσµένα ή ακόρεστα διαλύµατα; Σε ποτήρι που περιέχει 100 g νερού προσθέστε τις παρακάτω ποσότητες θειικού χαλκού. Σε κάθε περίπτωση να προσδιορίσετε αν η υγρή φάση που προκύπτει µετά το πέρας της ανάδευσης αποτελεί κορεσµένο ή ακόρεστο διάλυµα. 1. Σε ποτήρι που περιέχει 100 g νερού προσθήκη 20 g θειικού χαλκού και ανάδευση. (1) 2. Σε ποτήρι που περιέχει 100 g νερού προσθήκη 40 g θειικού χαλκού και ανάδευση. (2) Οδηγίες Για κάθε διάλυµα 1. Προσθέστε στο ποτήρι 100 g νερό µε τη βοήθεια του υδροβολέα. 2. Τοποθετήστε την ύαλο στον ηλεκτρονικό ζυγό και προσθέστε την συνολική ποσότητα του θειικού χαλκού. (Στο 1 ο πείραµα 20 g και στο δεύτερο 40 g). 3. Αδειάστε το περιεχόµενο της ύαλου στο ποτήρι και αναδέψτε µε την ράβδο. 4. Παρατηρήστε στο ποτήρι βρασµού αν µετά την ανάδευση παραµένει αδιάλυτο ίζηµα, αλλά και στον πίνακα του εικονικού εργαστηρίου αν η ποσότητα της ουσίας που χρησιµοποιήσατε διαλύθηκε όλη ή όχι. 5. Συµπληρώστε τα δεδοµένα του πειράµατος στον παρακάτω πίνακα. Κορεσµένα ή ακόρεστα διαλύµατα; g ΟΥΣΙΑΣ g ΝΕΡΟΥ g ΟΥΣΙΑΣ ΠΟΥ ΙΑΛΥΘΗΚΑΝ ΚΟΡΕΣΜΕΝΟ/ ΑΚΟΡΕΣΤΟ Θειικός χαλκός (1) Θειικός χαλκός (2) ΕΑ.ΙΤΥ / Υπ.Ε.Π.Θ. 3

10 Προσδιορισµός της διαλυτότητας στο νερό στερεών ουσιών Φύλλο αξιολόγησης Προσδιορισµός της διαλυτότητας στο νερό στερεών ουσιών - Φύλλο αξιολόγησης Τάξη B Γυµνασίου - A Λυκείου Ονοµατεπώνυµο Μάθηµα Γνωστικό αντικείµενο: ιδακτική ενότητα Χηµεία ιαλυτότητα στο νερό στερεών ουσιών ιαλύµατα Από το νερό στο άτοµο Βασικές έννοιες Τµήµα Απαιτούµενος χρόνος 1 διδακτική ώρα Ηµεροµηνία Ερωτήσεις Αφού εκτελέσετε τα πειράµατα στο εικονικό εργαστήριο επιλέξτε τη σωστή απάντηση στις παρακάτω ερωτήσεις. Υπενθυµίζεται ότι οι διαλυτότητες στο νερό παρακάτω: των ουσιών που αφορούν οι ερωτήσεις είναι οι Ουσία Αλάτι (χλωριούχο νάτριο) Θειικός χαλκός Υπερµαγγανικό κάλιο ιαλυτότητα 36 g / 100 g νερού 33 g / 100 g νερού 6 g / 100 g νερού Ερώτηση Απάντηση ιαλυτότητα είναι η µέγιστη ποσότητα µιας ουσίας που µπορεί να διαλυθεί σε ορισµένη ποσότητα... Η διαλυτότητα µιας ουσίας στο νερό µετριέται σε g ουσίας ανά... νερού. Ο θειικός χαλκός διαλύεται περισσότερο από το αλάτι στο νερό. Η διαλυτότητα των στερεών ουσιών σε υγρούς διαλύτες συνήθως αυξάνεται µε την αύξηση της θερµοκρασίας. διαλύτη διαλύµατος 100 g 1000 g Σωστό Λάθος Σωστό Λάθος ΕΑ.ΙΤΥ / Υπ.Ε.Π.Θ. 4

11 Προσδιορισµός της διαλυτότητας στο νερό στερεών ουσιών Φύλλο αξιολόγησης Η διαλυτότητα των αερίων ουσιών σε υγρούς διαλύτες αυξάνεται µε την αύξηση της θερµοκρασίας. Η διαλυτότητα των αερίων ουσιών σε υγρούς διαλύτες αυξάνεται µε την αύξηση της πίεσης. Ένα κορεσµένο διάλυµα χλωριούχου νατρίου (αλάτι) σε νερό περιέχει 300 g νερού. Ποια είναι η ποσότητα αλατιού που περιέχει; Ένα κορεσµένο διάλυµα θειικού χαλκού έχει µάζα 266g. Ο καθαρός θειικός χαλκός που περιέχει έχει µάζα Προσθέτουµε 28 g θειικού χαλκού σε 100 ml νερού και αναδεύουµε καλά. Η υγρή φάση που προκύπτει µετά το πέρας της ανάδευσης είναι. διάλυµα. Ένα κορεσµένο διάλυµα υπερµαγγανικού καλίου περιέχει 24 g καθαρό υπερµαγγανικό κάλιο. Τότε η συνολική µάζα του διαλύµατος θα είναι: Σωστό Λάθος Σωστό Λάθος g 200 g 66 g Κορεσµένο Ακόρεστο 124 g 400 g 424 g ΕΑ.ΙΤΥ / Υπ.Ε.Π.Θ. 5

12 Προσδιορισµός της διαλυτότητας στο νερό στερεών ουσιών Οδηγίες χρήσης Εικονικό Εργαστήριο Προσδιορισµός της διαλυτότητας στο νερό στερεών ουσιών Οδηγίες χρήσης Γενικά Η εκκίνηση του εικονικού εργαστηρίου Προσδιορισµός της διαλυτότητας στο νερό στερεών ουσιών γίνεται µε διπλό κλικ στο αρχείο «solub_εικονικό Εργαστήριο.exe» στο φάκελο «solub».. Στην προσοµοίωση Προσδιορισµός της διαλυτότητας στο νερό στερεών ουσιών έχετε στη διάθεσή σας µια σειρά στερεών ευδιάλυτων ουσιών και νερό, ένα ποτήρι, έναν ηλεκτρονικό ζυγό και µια ράβδο. Για να βρείτε τη διαλυτότητα µιας ουσίας στο νερό προσθέστε στο ποτήρι 100 g. Στη συνέχεια ζυγίστε στην ύαλο µια ποσότητα ουσίας (π.χ. 5 g) και προσθέστε την στο νερό. Αναδέψτε µέχρι να πληροφορηθείτε από τον πίνακα αν η ποσότητα αυτή της ουσίας διαλύθηκε ή όχι. Αν η ποσότητα διαλύθηκε, ζυγίστε και προσθέστε και άλλη ποσότητα ουσίας. Αναδέψτε και δείτε αν διαλύθηκε. Συνεχίστε τις προσθήκες µικρών ποσοτήτων (π.χ. 1 g) µέχρι να µη διαλύεται άλλη ποσότητα της ουσίας. Η διαλυτότητα της ουσίας είναι το µέγιστο βάρος της ουσίας που διαλύεται σε 100 g νερού σε δεδοµένες συνθήκες πίεσης και θερµοκρασίας. Τα διαλύµατα που περιέχουν τη µέγιστη ποσότητα διαλυµένης ουσίας ονοµάζονται κορεσµένα διαλύµατα. Αντίθετα τα διαλύµατα που περιέχουν µικρότερη ποσότητα διαλυµένης ουσίας από τη µέγιστη δυνατή ονοµάζονται ακόρεστα. Μπορείτε να επαναλάβετε ένα πείραµα, ή να εκτελέσετε ένα νέο σε άδειο ποτήρι αδειάζοντάς το στη φιάλη ΕΑ.ΙΤΥ / Υπ.Ε.Π.Θ. 6

13 Προσδιορισµός της διαλυτότητας στο νερό στερεών ουσιών Οδηγίες χρήσης συλλογής αποβλήτων. ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΙΑΛΥΜΑΤΟΣ Για να προσδιορίσουµε την διαλυτότητα µιας ουσίας στο νερό, σε δεδοµένες συνθήκες, ακολουθούµε τα παρακάτω βήµατα: Προσθήκη νερού στο ποτήρι βρασµού Κάνοντας κλικ στον υδροβολέα τον επιλέγουµε. Σέρνοντας τον υδροβολέα πάνω στο ποτήρι βρασµού προστίθεται νερό σ' αυτό. Αφήνοντας το πλήκτρο του ποντικιού σταµατά η προσθήκη. Παρατηρούµε ότι έχουν προστεθεί στο ποτήρι 100 g νερού Ο υδροβολέας επιστρέφει στη θέση του µε κλικ µακριά από τον κύλινδρο. Ζύγιση και προσθήκη ουσίας στην ύαλο Κάνοντας κλικ στην ύαλο, η ύαλος τοποθετείται στον ηλεκτρονικό ζυγό και ο ζυγός δείχνει την µάζα της υάλου. Κάνοντας κλικ στην ένδειξη Tare η ένδειξη στον ζυγό µηδενίζεται. Κάνοντας αριστερό κλικ σε ένα δοχείο µε µια ουσία εµφανίζεται µία σπάτουλα µε 5 g ουσίας. Κάνοντας δεξί κλικ η σπάτουλα περιέχει 1 g ουσίας. Σύροντας τη σπάτουλα και αφήνοντάς την πάνω στην ύαλο στο ζυγό, προσθέτουµε 5 ή 1 g ουσίας σ' αυτήν. Επαναλαµβάνουµε για να προσθέσουµε πολλαπλάσια του 1 ή 5 g. Μεταφορά της ουσίας στο ποτήρι βρασµού Κάντε κλικ στην ύαλο και σύρετέ την πάνω από το ποτήρι. Αφήστε το πλήκτρο του ποντικιού και το περιεχόµενο της υάλου θα αδειάσει στο ποτήρι. ιάλυση της ουσίας Για να διαλυθεί η ουσία στο διαλύτη πρέπει να αναδεύσετε το διάλυµα στο ποτήρι µε τη ράβδο. Σύρετε τη ράβδο στο ποτήρι και ανακινήστε. Πληροφόρηση για την διαλυτότητα Μετά την ανάδευση µπορείτε να πληροφορηθείτε από τον πίνακα του εικονικού εργαστηρίου για την συνολική µάζα της ουσίας που έχετε διαλύσει. Στην περίπτωση που έχετε προσθέσει µεγαλύτερη ποσότητα ουσίας από αυτή που µπορούν να διαλύσουν τα 100 g νερού, ο πίνακας σας πληροφορεί πόσα δεν διαλύθηκαν. Άδειασµα ποτηριού βρασµού ή υάλου Σύροντας το ποτήρι βρασµού ή την ύαλο που περιέχει αντιδραστήρια πάνω στο δοχείο συλλογής αποβλήτων, αδειάζουν και τοποθετούνται στην αρχική τους θέση. Λήψη βοήθειας Για λήψη βοήθειας κάνε κλικ στο κουµπί «Οδηγίες». Στη συνέχεια σύρε το ποντίκι πάνω στα όργανα για να δεις τη λειτουργία τους ή κάνε κλικ για να πας στο πείραµα. Κάνε κλικ οπουδήποτε για να επιστρέψεις στο πείραµα. ΕΑ.ΙΤΥ / Υπ.Ε.Π.Θ. 7

14 Παρασκευή διαλυµάτων µε περιεκτικότητα % w/w Φύλλο εργασίας Παρασκευή διαλυµάτων µε περιεκτικότητα % w/w - Φύλλο εργασίας Τάξη B Γυµνασίου - A Λυκείου Ονοµατεπώνυµο Μάθηµα Γνωστικό αντικείµενο: ιδακτική ενότητα Χηµεία Περιεκτικότητα διαλυµάτων w/w ιαλύµατα Από το νερό στο άτοµο Βασικές έννοιες Τµήµα Απαιτούµενος χρόνος 1 διδακτική ώρα Ηµεροµηνία Ειδικοί διδακτικοί στόχοι Η εκτέλεση των πειραµάτων που προτείνονται θα σας βοηθήσει: Να διακρίνετε το διαλύτη και τη διαλυµένη ουσία σε ένα διάλυµα Να µπορείτε να ορίζετε την περιεκτικότητα διαλυµάτων % w/w. Να εξασκηθείτε στην παρασκευή ορισµένης ποσότητας διαλυµάτων µε δοσµένη περιεκτικότητα % w/w. Να υπολογίζετε την % w/w περιεκτικότητα διαλύµατος. Να µπορείτε να λύσετε απλά προβλήµατα σχετικά µε τη σύσταση διαλυµάτων µε περιεκτικότητα % w/w. Να µπορείτε να λύσετε απλά προβλήµατα σχετικά µε την περιεκτικότητα % w/w ενός διαλύµατος που προκύπτει µετά την αραίωσή του (προσθήκη διαλύτη). Περιγραφή Η εκκίνηση του εικονικού εργαστηρίου "Παρασκευή διαλυµάτων µε περιεκτικότητα % w/w" γίνεται µε διπλό κλικ στο αρχείο «ww_εικονικό Εργαστήριο.exe» στο φάκελο ww. Στην προσοµοίωση "Παρασκευή διαλυµάτων µε περιεκτικότητα % w/w" έχετε στη διάθεσή σας µια σειρά στερεών ευδιάλυτων ουσιών και νερό, ένα ποτήρι, έναν ηλεκτρονικό ζυγό και µια ράβδο. Για να παρασκευάσετε διάλυµα µε τη ζητούµενη συγκέντρωση, τοποθετήστε το ποτήρι στο ζυγό, µηδενίστε το απόβαρό του και ζυγίστε την απαραίτητη ποσότητα στερεής ουσίας στο ποτήρι (µέχρι 40 g). Στη συνέχεια ζυγίστε στο ίδιο ποτήρι το απαιτούµενο νερό. Μετά την προσθήκη αναδεύετε καλά το µίγµα µε τη ράβδο για να ολοκληρωθεί η παρασκευή του διαλύµατος και για να πληροφορηθείτε από τον πίνακα την περιεκτικότητα του διαλύµατος που προέκυψε. Μπορείτε να επαναλάβετε ένα πείραµα, ή να εκτελέσετε ένα νέο σε άδειο ποτήρι αδειάζοντάς το στη φιάλη συλλογής αποβλήτων. Στο εργαστήριο έχετε πάντα στη διάθεσή σας τον υπολογιστή περιεκτικότητας για να κάνετε τις απαραίτητες πράξεις. ΠΡΟΣΟΧΗ: ιαβάστε προσεκτικά τις οδηγίες επιλέγοντας "Οδηγίες" στο παράθυρο της προσοµοίωσης ή ανοίγοντας το αρχείο «ww_οδηγίες.pdf». ΕΑ.ΙΤΥ / Υπ.Ε.Π.Θ. 8

15 Παρασκευή διαλυµάτων µε περιεκτικότητα % w/w Φύλλο εργασίας ραστηριότητες Α. Εισαγωγική δραστηριότητα Γνωριµία µε το εικονικό εργαστήριο "Παρασκευή διαλυµάτων µε περιεκτικότητα % w/w" 1. Εκκινήστε το εικονικό εργαστήριο "Παρασκευή διαλυµάτων µε περιεκτικότητα % w/w" κάνοντας διπλό κλικ στο αρχείο «ww_εικονικό Εργαστήριο.exe» στο φάκελο «ww». 2. Επιλέξτε το εικονίδιο «Οδηγίες» προκειµένου να γνωρίσετε τις δυνατότητες του εικονικού εργαστηρίου. 3. Σύρετε το ποντίκι πάνω στα όργανα προκειµένου να εξοικειωθείτε µε τη λειτουργία τους. 4. ιαβάστε αν θέλετε παράλληλα τις οδηγίες ανοίγοντας το αρχείο «ww_οδηγίες.pdf» και εκτυπώνοντάς το. Β. Παρασκευή διαλυµάτων µε δοσµένη περιεκτικότητα % w/w Να παρασκευάσετε στο εικονικό εργαστήριο τα παρακάτω διαλύµατα: g υδατικού διαλύµατος ζάχαρης µε περιεκτικότητα 8 % w/w g υδατικού διαλύµατος αλατιού µε περιεκτικότητα 5 % w/w g υδατικού διαλύµατος θειικού χαλκού µε περιεκτικότητα 20 % w/w. Για κάθε διάλυµα 1. Υπολογίστε στο πρόχειρο σας τις απαιτούµενες ποσότητες διαλυµένης ουσίας και διαλύτη. 2. Επιλέξτε το ποτήρι ζέσης (κλικ µε το ποντίκι ή σύρατέ το πάνω στη ζυγαριά). 3. Μηδενίστε τη ζυγαριά (κλικ στην ένδειξη Tare). 4. Επιλέξτε από το δοχείο µε την κατάλληλη διαλυµένη ουσία την ποσότητα που απαιτείται (µε αριστερό κλικ επιλέγετε 5 g και µε δεξί κλικ 1 g και σύροντας τοποθετείτε την αντίστοιχη ποσότητα στο ποτήρι. Η ένδειξη της ζυγαριάς αντιστοιχεί στην ποσότητα της διαλυµένης ουσίας που έχετε προσθέσει). 5. Επιλέξτε τον υδροβολέα και σύρατέ τον κοντά στο ποτήρι ζέσης (Κρατώντας πατηµένο το αριστερό κουµπί του ποντικιού προσθέτετε συνεχώς νερό, µε αριστερό κλικ προσθέτετε 1 g νερού). 6. Αφού έχετε προσθέσει την απαιτούµενη ποσότητα νερού αποµακρύνετε τον υδροβολέα από το ποτήρι ζέσης και κάνε κλικ. 7. Επιλέξτε τη ράβδο ανάδευσης και σύροντάς την µέσα στο ποτήρι ζέσης αναδεύστε το µίγµα. Μόλις διαλυθεί πλήρως στον πίνακα εµφανίζεται η συγκέντρωση % w/w του διαλύµατος που µόλις παρασκευάσατε. 8. Ελέγξτε την ορθότητα των ποσοτήτων διαλυµένης ποσότητας και διαλύτη που υπολογίσατε αρχικά (βλ. σηµείωση). 9. Συµπληρώστε τα δεδοµένα του πειράµατος στον παρακάτω πίνακα. 10. Σύρετε το διάλυµα στο δοχείο συλλογής αποβλήτων και προχωρήστε στην παρασκευή του επόµενου διαλύµατος. Παρασκευή διαλυµάτων µε δοσµένη περιεκτικότητα % w/w ΙΑΛΥΜΑ g ΙΑΛΥΤΗ g ΙΑΛΥΜΕΝΗΣ ΟΥΣΙΑΣ 100 g διαλύµατος ζάχαρης µε περιεκτικότητα 8 % w/w (1) g διαλύµατος αλατιού µε περιεκτικότητα 5 % w/w (2) g διαλύµατος θειικού χαλκού µε περιεκτικότητα 20 % w/w (3) ΕΑ.ΙΤΥ / Υπ.Ε.Π.Θ. 9

16 Παρασκευή διαλυµάτων µε περιεκτικότητα % w/w Φύλλο εργασίας Γ. Υπολογισµός περιεκτικότητας % w/w διαλυµάτων Να υπολογίσετε την % w/w περιεκτικότητα των υδατικών διαλυµάτων που παρασκευάζονται από την ανάµιξη 1. 6 g ζάχαρης και 30 g νερού g αλατιού και 40 g νερού g θειικού χαλκού και 50 g νερού. Οδηγίες Για κάθε διάλυµα 1. Υπολογίστε στο πρόχειρο σας την περιεκτικότητα % w/w του διαλύµατος που προκύπτει. 2. Ελέγξτε την ορθότητα του υπολογισµού σας εκτελώντας το πείραµα της παρασκευής του διαλύµατος στο εικονικό εργαστήριο σύµφωνα µε τις οδηγίες της δραστηριότητας Β (βλ. σηµείωση). 3. Συµπληρώστε τα δεδοµένα του πειράµατος στον παρακάτω πίνακα. Υπολογισµός περιεκτικότητας % w/w διαλυµάτων ΙΑΛΥΜΑ g ΟΥΣΙΑΣ g ΙΑΛΥΤΗ g ΙΑΛΥΜΑΤΟΣ % w/w ιάλυµα ζάχαρης (1) ιάλυµα αλατιού (2) ιάλυµα θειικού χαλκού (3) Παρασκευή διαλύµατος µε δοσµένη περιεκτικότητα % w/w και διαδοχικές αραιώσεις του (προσθήκες διαλύτη) 1. Να παρασκευάσετε στο εικονικό εργαστήριο ένα υδατικό διάλυµα ζάχαρης ( 1) διαλύοντας 4 g ζάχαρης σε 21 g νερού. 2. Να υπολογίσετε την περιεκτικότητα % w/w του διαλύµατος που προκύπτει ( 2) αν στο προηγούµενο διάλυµα ( 1) προσθέσουµε άλλα 25 g νερού. 3. Να υπολογίσετε την περιεκτικότητα % w/w του διαλύµατος που προκύπτει ( 3) αν στο προηγούµενο διάλυµα ( 2) προσθέσουµε άλλα 50 g νερού. Οδηγίες 1. Υπολογίστε στο πρόχειρο σας την περιεκτικότητα % w/w του διαλύµατος 1 που προκύπτει. 2. Ελέγξτε την ορθότητα του υπολογισµού σας εκτελώντας το πείραµα της παρασκευής του διαλύµατος 1 στο εικονικό εργαστήριο σύµφωνα µε τις οδηγίες της δραστηριότητας Β (βλ. σηµείωση). 3. Συµπληρώστε τα δεδοµένα του διαλύµατος 1 στον παρακάτω πίνακα. 4. Υπολογίστε στο πρόχειρο σας την περιεκτικότητα % w/w του διαλύµατος 2 που προκύπτει αν στο διάλυµα 1 προσθέσουµε άλλα 25 g νερού. 5. Ελέγξτε την ορθότητα του υπολογισµού σας στο εικονικό εργαστήριο αφού προσθέσετε στο υπάρχον διάλυµα 1 άλλα 25 g νερού σύµφωνα µε τις οδηγίες της δραστηριότητας Β (βλ. σηµείωση). 6. Συµπληρώστε τα δεδοµένα του διαλύµατος 2 στον παρακάτω πίνακα. ΕΑ.ΙΤΥ / Υπ.Ε.Π.Θ. 10

17 Παρασκευή διαλυµάτων µε περιεκτικότητα % w/w Φύλλο εργασίας 7. Υπολογίστε στο πρόχειρο σας την περιεκτικότητα % w/w του διαλύµατος 3 που προκύπτει αν στο διάλυµα 2 προσθέσουµε άλλα 50 g νερού. 8. Ελέγξτε την ορθότητα του υπολογισµού σας στο εικονικό εργαστήριο αφού προσθέσετε στο υπάρχον διάλυµα 2 άλλα 50 g νερού σύµφωνα µε τις οδηγίες της δραστηριότητας Β. 9. Συµπληρώστε τα δεδοµένα του διαλύµατος 3 στον παρακάτω πίνακα. Παρασκευή διαλύµατος µε δοσµένη περιεκτικότητα % w/w και διαδοχικές αραιώσεις του (προσθήκες διαλύτη) ΙΑΛΥΜΑ g ΟΥΣΙΑΣ g ΙΑΛΥΤΗ g ΙΑΛΥΜΑΤΟΣ % w/w Αρχικό διάλυµα ( 1) Μετά την προσθήκη 25 g νερού ( 2) Μετά την προσθήκη άλλων 50 g νερού ( 3) Σηµείωση Ο έλεγχος της ορθότητας των ποσοτήτων διαλυµένης ποσότητας και διαλύτη ή της συγκέντρωσης % w/w που υπολογίσατε αρχικά µπορεί να πραγµατοποιηθεί και µε τον ειδικό υπολογιστή του εικονικού εργαστηρίου. Στο εικονικό εργαστήριο επιλέξτε «Υπολογιστής περιεκτικότητας %w/w» πληκτρολογείστε τα κατάλληλα δεδοµένα, επιλέξτε «Υπολογισµός» και επιβεβαιώστε τα αποτελέσµατά σας. ΕΑ.ΙΤΥ / Υπ.Ε.Π.Θ. 11

18 Παρασκευή διαλυµάτων µε περιεκτικότητα % w/w Φύλλο αξιολόγησης Παρασκευή διαλυµάτων µε περιεκτικότητα % w/w - Φύλλο αξιολόγησης Τάξη B Γυµνασίου - A Λυκείου Ονοµατεπώνυµο Μάθηµα Γνωστικό αντικείµενο: ιδακτική ενότητα Χηµεία Περιεκτικότητα διαλυµάτων w/w ιαλύµατα Από το νερό στο άτοµο Βασικές έννοιες Τµήµα Απαιτούµενος χρόνος 1 διδακτική ώρα Ηµεροµηνία Ερωτήσεις Αφού εκτελέσετε τα πειράµατα στο εικονικό εργαστήριο επιλέξτε τη σωστή απάντηση στις παρακάτω ερωτήσεις. Ερώτηση Αν m είναι η µάζα της διαλυµένης ουσίας και Μ η µάζα του διαλύτη, η µάζα του διαλύµατος, M δ, είναι ίση µε... Ένα διάλυµα µε περιεκτικότητα 5 % w/w περιέχει 5 g διαλυµένης ουσίας ανά 100 g... Αν m είναι η µάζα της διαλυµένης ουσίας, Μ η µάζα του διαλύτη και M δ η µάζα του διαλύµατος, η περιεκτικότητα του διαλύµατος ( χ % w/w) είναι... Απάντηση m M m+m διαλύτη διαλύµατος χ %=(m/m δ )x100% χ %=(m/m)x100% χ %=(m/m δ )% Ένα υδατικό διάλυµα ζάχαρης που περιέχει 50 g ζάχαρης και 450 g νερού έχει περιεκτικότητα % w/w ίση µε... Η µάζα ενός υδατικού διαλύµατος αλατιού που περιέχει 5 g αλατιού και 45 g νερού είναι ίση µε... Ένα υδατικό διάλυµα ζάχαρης µε περιεκτικότητα 25 % w/w πόση µάζα νερού περιέχει; 5 % 10 % 15 % 45 g 50 g 55 g 75 g 100 g εν υπολογίζεται ΕΑ.ΙΤΥ / Υπ.Ε.Π.Θ. 12

19 Παρασκευή διαλυµάτων µε περιεκτικότητα % w/w Φύλλο αξιολόγησης Ένα υδατικό διάλυµα θειικού χαλκού ζυγίζει 80 g και περιέχει 4 g θειικό χαλκό. Η περιεκτικότητά του % w/w είναι ίση µε... Ένα υδατικό διάλυµα ζάχαρης ζυγίζει 600 g και περιέχει 50 g ζάχαρη. Πόση µάζα νερού περιέχει; Ένα υδατικό διάλυµα αλατιού µε περιεκτικότητα 20 % w/w περιέχει 50 g αλάτι. Η µάζα του διαλύµατος είναι ίση µε... Ένα υδατικό διάλυµα αλατιού µε περιεκτικότητα 10 % w/w περιέχει 2 g αλάτι. Η µάζα του νερού είναι ίση µε... Σε 40 g υδατικού διαλύµατος ζάχαρης µε περιεκτικότητα 10 % w/w προσθέτουµε 60 g νερό. Ποια είναι η περιεκτικότητα % w/w του διαλύµατος που προκύπτει; Ένα υδατικό διάλυµα ζάχαρης ζυγίζει 60 g και περιέχει 45 g νερό. Η περιεκτικότητα % w/w είναι ίση µε... Ένα υδατικό διάλυµα ζάχαρης ζυγίζει 30 g και περιέχει 20 g νερό. Η µάζα της ζάχαρης που περιέχει είναι ίση µε... Ένα υδατικό διάλυµα αλατιού µε περιεκτικότητα 30 % w/w πόση µάζα αλατιού περιέχει; Ένα υδατικό διάλυµα αλατιού µε περιεκτικότητα 30 % w/w περιέχει 200 g νερό. Η µάζα του διαλύµατος είναι ίση µε... Ένα υδατικό διάλυµα αλατιού µε περιεκτικότητα 14 % w/w περιέχει 21,5 g νερό. Η µάζα του αλατιού που περιέχει είναι ίση µε... 4 % 5 % 8 % 550 g 600 g 650 g 200 g 250 g εν υπολογίζεται 18 g 20 g εν υπολογίζεται 4 % 6 % 12 % 25 % 30 % 45 % 5 g 10 g 15 g 15 g 30 g εν υπολογίζεται 230 g 285 g 290 g 2,5 g 3,5 g 7,0 g ΕΑ.ΙΤΥ / Υπ.Ε.Π.Θ. 13

20 Παρασκευή διαλυµάτων µε περιεκτικότητα % w/w Φύλλο αξιολόγησης Ένα υδατικό διάλυµα θειικού χαλκού µε περιεκτικότητα 5 % w/w πόση µάζα θειικού χαλκού περιέχει; Ένα υδατικό διάλυµα ζάχαρης µε περιεκτικότητα 5 % w/w έχει µάζα 200 g. Ποια είναι η µάζα της ζάχαρης που περιέχει; Ένα υδατικό διάλυµα ζάχαρης µε περιεκτικότητα 4 % w/w έχει µάζα 150 g. Ποια είναι η µάζα του νερού που περιέχει; Για την παρασκευή ενός διαλύµατος µε συγκεκριµένη µάζα M δ και περιεκτικότητα % w/w απαιτείται υπολογισµός της µάζας της διαλυµένης ουσίας, προσθήκη αυτής στο δοχείο και προσθήκη νερού µέχρις η µάζα του διαλύµατος να γίνει M δ. Για την παρασκευή ενός διαλύµατος µε συγκεκριµένη µάζα M δ και περιεκτικότητα % w/w, µπορούµε να υπολογίσουµε τη µάζα της διαλυµένης ουσίας και τη µάζα του διαλύτη και να τα αναµίξουµε. 5 g 10 g εν υπολογίζεται 5 g 10 g 20 g 144 g 146 g 148 g Σωστό Λάθος Σωστό Λάθος ΕΑ.ΙΤΥ / Υπ.Ε.Π.Θ. 14

21 Παρασκευή διαλυµάτων µε περιεκτικότητα % w/w Οδηγίες χρήσης Εικονικό Εργαστήριο Παρασκευή διαλυµάτων µε περιεκτικότητα % w/w Οδηγίες χρήσης Γενικά Η εκκίνηση του εικονικού εργαστηρίου "Παρασκευή διαλυµάτων µε περιεκτικότητα % w/w" γίνεται µε διπλό κλικ στο αρχείο «ww_εικονικό Εργαστήριο.exe» στο φάκελο ww. Στην προσοµοίωση "Παρασκευή διαλυµάτων µε περιεκτικότητα % w/w" έχετε στη διάθεσή σας µια σειρά στερεών ευδιάλυτων ουσιών και νερό, ένα ποτήρι, έναν ηλεκτρονικό ζυγό και µια ράβδο. Για να παρασκευάσετε διάλυµα µε τη ζητούµενη συγκέντρωση, τοποθετήστε το ποτήρι στο ζυγό, µηδενίστε το απόβαρό του και ζυγίστε την απαραίτητη ποσότητα στερεής ουσίας στο ποτήρι (µέχρι 40 g). Στη συνέχεια ζυγίστε στο ίδιο ποτήρι το απαιτούµενο νερό. Μετά την προσθήκη αναδεύετε καλά το µίγµα µε τη ράβδο για να ολοκληρωθεί η παρασκευή του διαλύµατος και για να πληροφορηθείτε από τον πίνακα την περιεκτικότητα του διαλύµατος που προέκυψε. Μπορείτε να επαναλάβετε ένα πείραµα, ή να εκτελέσετε ένα νέο σε άδειο ποτήρι αδειάζοντάς το στη φιάλη συλλογής αποβλήτων. Στο εργαστήριο έχετε πάντα στη διάθεσή σας τον υπολογιστή περιεκτικότητας για να κάνετε τις ΕΑ.ΙΤΥ / Υπ.Ε.Π.Θ. 15

22 Παρασκευή διαλυµάτων µε περιεκτικότητα % w/w Οδηγίες χρήσης απαραίτητες πράξεις. ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΙΑΛΥΜΑΤΟΣ Για να παρασκευάσουµε ένα διάλυµα πρέπει αρχικά να σύρουµε το ποτήρι στο ζυγό, ή κάνουµε απλά κλικ στο ποτήρι. Ζύγιση και προσθήκη ουσίας στο ποτήρι βρασµού Κάνοντας αριστερό κλικ σε ένα δοχείο εµφανίζεται µία σπάτουλα µε 5 g ουσίας. Κάνοντας δεξί κλικ η σπάτουλα περιέχει 1 g ουσίας. Σύροντας τη σπάτουλα και αφήνοντάς την πάνω στο ποτήρι στο ζυγό, προσθέτουµε 5 ή 1 g ουσίας σ' αυτήν. Επαναλαµβάνουµε για να προσθέσουµε πολλαπλάσια του 1 ή 5 g. Ζύγιση και προσθήκη νερού στο ποτήρι βρασµού Κάνοντας κλικ στον υδροβολέα τον επιλέγουµε. Σέρνοντας τον υδροβολέα πάνω στο ποτήρι βρασµού προστίθεται νερό σ' αυτό. Αφήνοντας το πλήκτρο του ποντικιού σταµατά η προσθήκη. Στη συνέχεια και µε κάθε κλικ προστίθεται 1 ml νερού ενώ, µε παρατεταµένο πάτηµα του κουµπιού προστίθεται συνεχώς νερό. Ο υδροβολέας επιστρέφει στη θέση του µε κλικ µακριά από τον κύλινδρο. ιάλυση της ουσίας Για να διαλυθεί η ουσία στο διαλύτη πρέπει να αναδεύσετε το διάλυµα στο ποτήρι µε τη ράβδο. Σύρετε τη ράβδο στο ποτήρι. Άδειασµα ποτηριού βρασµού Σύροντας το ποτήρι που περιέχει αντιδραστήρια πάνω στο δοχείο συλλογής αποβλήτων, το ποτήρι αδειάζει και τοποθετείται στην αρχική του θέση. Χρήση υπολογιστή περιεκτικότητας % w/w Στον ειδικό αυτό υπολογιστή µπορείτε να υπολογίσετε: 1. Την περιεκτικότητα % w/w 2. Το βάρος του νερού 3. Το βάρος της ουσίας εισάγοντας κάθε φορά δύο από τα υπόλοιπα δεδοµένα. Αφού εισάγετε τα δεδοµένα επιλέξτε "Υπολογισµός" για να εκτελεσθεί ο υπολογισµός. Επιλέξτε "Μηδενισµός" για να εκτελέσετε άλλο υπολογισµό. O υπολογιστής ανοίγει και κλείνει µε κλικ στη µπάρα τίτλου του, και µετατοπίζεται από την πάνω αριστερά γωνία του. ΕΑ.ΙΤΥ / Υπ.Ε.Π.Θ. 16

23 Παρασκευή διαλυµάτων µε περιεκτικότητα % w/w Οδηγίες χρήσης Λήψη βοήθειας Για λήψη βοήθειας κάνε κλικ στο κουµπί «Οδηγίες». Στη συνέχεια σύρε το ποντίκι πάνω στα όργανα για να δεις τη λειτουργία τους ή κάνε κλικ για να πας στο πείραµα. Κάνε κλικ οπουδήποτε για να επιστρέψεις στο πείραµα. ΕΑ.ΙΤΥ / Υπ.Ε.Π.Θ. 17

24 Παρασκευή διαλυµάτων µε περιεκτικότητα % w/v Φύλλο εργασίας Παρασκευή διαλυµάτων µε περιεκτικότητα % w/v - Φύλλο εργασίας Τάξη B Γυµνασίου - A Λυκείου Ονοµατεπώνυµο Μάθηµα Γνωστικό αντικείµενο: ιδακτική ενότητα Χηµεία Περιεκτικότητα διαλυµάτων w/v ιαλύµατα Από το νερό στο άτοµο Βασικές έννοιες Τµήµα Απαιτούµενος χρόνος 1 διδακτική ώρα Ηµεροµηνία Ειδικοί διδακτικοί στόχοι Η εκτέλεση των πειραµάτων που προτείνονται θα σας βοηθήσει: Να διακρίνετε το διαλύτη και τη διαλυµένη ουσία σε ένα διάλυµα Να ορίζετε την περιεκτικότητα % w/v. Να εξασκηθείτε στην παρασκευή διαλυµάτων µε δοσµένη περιεκτικότητα % w/v. Να υπολογίζετε την % w/v περιεκτικότητα διαλύµατος. Να µπορείτε να λύσετε απλά προβλήµατα σχετικά µε τη σύσταση διαλυµάτων µε περιεκτικότητα % w/v. Να µπορείτε να λύσετε απλά προβλήµατα σχετικά µε την περιεκτικότητα % w/v ενός διαλύµατος που προκύπτει µετά την αραίωσή του, (προσθήκη διαλύτη). Περιγραφή Η εκκίνηση του εικονικού εργαστηρίου Παρασκευή διαλυµάτων µε περιεκτικότητα % w/v γίνεται µε διπλό κλικ στο αρχείο «wv_εικονικό Εργαστήριο.exe» στο φάκελο «wv. Στην προσοµοίωση "Παρασκευή διαλυµάτων µε περιεκτικότητα % w/v" έχετε στη διάθεσή σας µια σειρά στερεών ευδιάλυτων ουσιών και νερό, έναν ογκοµετρικό κύλινδρο των 100 ml, έναν ηλεκτρονικό ζυγό που µπορεί να ζυγίσει µέχρι 40 g, µία ύαλο και µια ράβδο. Για να παρασκευάσετε διάλυµα µε τη ζητούµενη συγκέντρωση, τοποθετήστε τη ύαλο στο ζυγό, µηδενίστε το απόβαρό της, ζυγίστε την απαραίτητη ποσότητα στερεής ουσίας (µέχρι 40 g) και προσθέστε την ουσία στον ογκοµετρικό κύλινδρο. Στη συνέχεια προσθέστε στον κύλινδρο νερό µέχρις ότου ο όγκος του διαλύµατος να γίνει ο προβλεπόµενος. Μετά την προσθήκη αναδεύετε καλά το µίγµα µε τη ράβδο για να ολοκληρωθεί η παρασκευή του διαλύµατος και για να πληροφορηθείτε από τον πίνακα την περιεκτικότητα του διαλύµατος που προέκυψε. Μπορείτε να επαναλάβετε ένα πείραµα, ή να εκτελέσετε ένα νέο σε άδειο ογκοµετρικό κύλινδρο, αδειάζοντάς τον στη φιάλη συλλογής αποβλήτων. Στο εργαστήριο έχετε πάντα στη διάθεσή σας τον υπολογιστή περιεκτικότητας για να κάνετε τις απαραίτητες πράξεις. ΠΡΟΣΟΧΗ: ιαβάστε προσεκτικά τις οδηγίες επιλέγοντας "Οδηγίες" στο παράθυρο της προσοµοίωσης ή ανοίγοντας το αρχείο «wv_οδηγίες.pdf». ΕΑ.ΙΤΥ / Υπ.Ε.Π.Θ. 18

25 Παρασκευή διαλυµάτων µε περιεκτικότητα % w/v Φύλλο εργασίας ραστηριότητες Α. Εισαγωγική δραστηριότητα Γνωριµία µε το εικονικό εργαστήριο "Παρασκευή διαλυµάτων µε περιεκτικότητα % w/v" 1. Εκκινήστε το εικονικό εργαστήριο "Παρασκευή διαλυµάτων µε περιεκτικότητα % w/v" κάνοντας διπλό κλικ στο αρχείο «wv_εικονικό Εργαστήριο.exe» στο φάκελο «wv». 2. Επιλέξτε το εικονίδιο «Οδηγίες» προκειµένου να γνωρίσετε τις δυνατότητες του εικονικού εργαστηρίου. 3. Σύρετε το ποντίκι πάνω στα όργανα προκειµένου να εξοικειωθείτε µε τη λειτουργία τους. 4. ιαβάστε αν θέλετε παράλληλα τις οδηγίες ανοίγοντας το αρχείο «wv_οδηγίες.pdf» και εκτυπώνοντάς το. Β. Παρασκευή διαλυµάτων µε δοσµένη περιεκτικότητα % w/v Να παρασκευάσετε στο εικονικό εργαστήριο τα παρακάτω διαλύµατα: 100 ml υδατικού διαλύµατος ζάχαρης µε περιεκτικότητα 5 % w/v. 50 ml υδατικού διαλύµατος ζάχαρης µε περιεκτικότητα 6 % w/v. 100 ml υδατικού διαλύµατος αλατιού µε περιεκτικότητα 10 % w/v. 60 ml υδατικού διαλύµατος αλατιού µε περιεκτικότητα 5 % w/v. 100 ml υδατικού διαλύµατος θειικού χαλκού µε περιεκτικότητα 5 % w/v. 80 ml υδατικού διαλύµατος θειικού χαλκού µε περιεκτικότητα 5 % w/v. Για κάθε διάλυµα 1. Υπολογίστε στο πρόχειρο σας τις απαιτούµενες ποσότητες διαλυµένης ουσίας. 2. Επιλέξτε την ύαλο (κλικ µε το ποντίκι ή σύρατέ το πάνω στη ζυγαριά). 3. Μηδενίστε τη ζυγαριά (κλικ στην ένδειξη Tare). 4. Επιλέξτε από το δοχείο µε την κατάλληλη ουσία την ποσότητα που απαιτείται (µε αριστερό κλικ επιλέγετε 5 g και µε δεξί κλικ 1 g) και σύροντας τοποθετείτε την αντίστοιχη ποσότητα στην ύαλο. Η ένδειξη της ζυγαριάς αντιστοιχεί στην ποσότητα της διαλυµένης ουσίας που έχετε προσθέσει, (µέχρι 40 g). 5. Κατόπιν επιλέξτε την ύαλο και σύροντάς την αδειάστε την ουσία στον ογκοµετρικό κύλινδρο. 6. Επιλέξτε τον υδροβολέα και σύρατέ τον κοντά στον ογκοµετρικό κύλινδρο (Κρατώντας πατηµένο το αριστερό κουµπί του ποντικιού προσθέτετε συνεχώς νερό, µε αριστερό κλικ προσθέτετε 1 g νερού). 7. Αφού έχετε προσθέσει την απαιτούµενη ποσότητα νερού ώστε το διάλυµα να αποκτήσει τον συνολικό όγκο που θέλετε, αποµακρύνετε τον υδροβολέα από το ποτήρι ζέσης και κάνε κλικ. 8. Επιλέξτε τη ράβδο ανάδευσης και σύροντάς την µέσα στο ποτήρι ζέσης αναδεύστε το µίγµα. Μόλις διαλυθεί πλήρως στον πίνακα εµφανίζεται η συγκέντρωση % w/v του διαλύµατος που µόλις παρασκευάσατε. 9. Ελέγξτε την ορθότητα της περιεκτικότητας % w/v που προέκυψε, (βλ. σηµείωση). 10. Συµπληρώστε τα δεδοµένα του πειράµατος στον παρακάτω πίνακα. 11. Σύρετε το διάλυµα στο δοχείο συλλογής αποβλήτων και προχωρήστε στην παρασκευή του επόµενου διαλύµατος. Παρασκευή διαλυµάτων µε δοσµένη περιεκτικότητα % w/v ΙΑΛΥΜΑ g ΙΑΛΥΜΕΝΗΣ ΟΥΣΙΑΣ 100 ml διαλύµατος ζάχαρης µε περιεκτικότητα 5 % w/v... ΕΑ.ΙΤΥ / Υπ.Ε.Π.Θ. 19

26 Παρασκευή διαλυµάτων µε περιεκτικότητα % w/v Φύλλο εργασίας 50 ml διαλύµατος ζάχαρης µε περιεκτικότητα 6 % w/v ml διαλύµατος αλατιού µε περιεκτικότητα 10 % w/v ml διαλύµατος αλατιού µε περιεκτικότητα 5 % w/v ml διαλύµατος θειικού χαλκού µε περιεκτικότητα 5 % w/v 80 ml διαλύµατος θειικού χαλκού µε περιεκτικότητα 5 % w/v Γ. Υπολογισµός περιεκτικότητας % w/v διαλυµάτων Να υπολογίσετε την % w/v περιεκτικότητα των υδατικών διαλυµάτων που παρασκευάζονται από την ανάµιξη 1. 6 g ζάχαρης και τόσο νερό, ώστε ο συνολικός όγκος διαλύµατος να είναι 30 ml g αλατιού και τόσο νερό, ώστε ο συνολικός όγκος διαλύµατος να είναι 40 ml g θειικού χαλκού και τόσο νερό, ώστε ο συνολικός όγκος διαλύµατος να είναι 50 ml. Οδηγίες Για κάθε διάλυµα 1. Υπολογίστε στο πρόχειρο σας την περιεκτικότητα % w/v του διαλύµατος που προκύπτει. 2. Ελέγξτε την ορθότητα του υπολογισµού σας εκτελώντας το πείραµα της παρασκευής του διαλύµατος στο εικονικό εργαστήριο σύµφωνα µε τις οδηγίες της δραστηριότητας Β (βλ. σηµείωση). 3. Συµπληρώστε τα δεδοµένα του πειράµατος στον παρακάτω πίνακα. Υπολογισµός περιεκτικότητας % w/v διαλυµάτων ΙΑΛΥΜΑ g ΟΥΣΙΑΣ ml ΙΑΛΥΜΑΤΟΣ % w/v ιάλυµα ζάχαρης (1)... ιάλυµα αλατιού (2)... ιάλυµα θειικού χαλκού (3).... Παρασκευή διαλύµατος µε δοσµένη περιεκτικότητα % w/v και υπολογισµός της νέας περιεκτικότητας που προκύπτει µε διαδοχικές αραιώσεις (προσθήκη διαλύτη). 1. Παρασκευάστε 25 ml υδατικού διαλύµατος αλατιού µε περιεκτικότητα 20 % w/v προσθέτοντας 5 g αλατιού και νερό µέχρις ότου ο όγκος του διαλύµατος να γίνει ίσος µε 25 ml. ( 1) 2. Προσθέστε στο διάλυµα ( 1) νερό µέχρις ότου ο όγκος του διαλύµατος να γίνει ίσος µε 50 ml, αναδέψτε και σηµειώστε στον πίνακα τον όγκο του διαλύµατος και την νέα περιεκτικότητα % w/v του διαλύµατος. ( 2) 3. Προσθέστε στο διάλυµα ( 2) νερό µέχρις ότου ο όγκος του διαλύµατος να γίνει ίσος µε 100 ml, αναδέψτε και σηµειώστε στον πίνακα τον όγκο του διαλύµατος και την νέα περιεκτικότητα % w/v του διαλύµατος. ( 3) ΕΑ.ΙΤΥ / Υπ.Ε.Π.Θ. 20

27 Παρασκευή διαλυµάτων µε περιεκτικότητα % w/v Φύλλο εργασίας Οδηγίες 1. Εκτελέστε το πείραµα της παρασκευής του διαλύµατος 1 στο εικονικό εργαστήριο σύµφωνα µε τις οδηγίες της δραστηριότητας Β (βλ. σηµείωση). 2. Υπολογίστε στο πρόχειρο σας την περιεκτικότητα % w/v του διαλύµατος 2 που προκύπτει αν στο διάλυµα 1 προσθέσουµε άλλα 25 ml νερού. 3. Ελέγξτε την ορθότητα του υπολογισµού σας στο εικονικό εργαστήριο αφού προσθέσετε στο υπάρχον διάλυµα 1 άλλα 25 ml νερού σύµφωνα µε τις οδηγίες της δραστηριότητας Β (βλ. σηµείωση). 4. Συµπληρώστε τα δεδοµένα του διαλύµατος 2 στον παρακάτω πίνακα. 5. Υπολογίστε στο πρόχειρο σας την περιεκτικότητα % w/v του διαλύµατος 3 που προκύπτει αν στο διάλυµα 2 προσθέσουµε άλλα 50 ml νερού. 6. Ελέγξτε την ορθότητα του υπολογισµού σας στο εικονικό εργαστήριο αφού προσθέσετε στο υπάρχον διάλυµα 2 άλλα 50 ml νερού σύµφωνα µε τις οδηγίες της δραστηριότητας Β. 7. Συµπληρώστε τα δεδοµένα του διαλύµατος 3 στον παρακάτω πίνακα. Παρασκευή διαλύµατος µε δοσµένη περιεκτικότητα % w/v και υπολογισµός της νέας περιεκτικότητας που προκύπτει µε διαδοχικές αραιώσεις (προσθήκη διαλύτη). ΙΑΛΥΜΑ g ΟΥΣΙΑΣ ml ΙΑΛΥΜΑΤΟΣ % w/v Αρχικό διάλυµα ( 1) Μετά την προσθήκη 25 ml νερού ( 2) Μετά την προσθήκη άλλων 50 ml νερού ( 3) Σηµείωση Ο έλεγχος της ορθότητας των ποσοτήτων διαλυµένης ποσότητας και διαλύτη ή της συγκέντρωσης % w/v που υπολογίσατε αρχικά µπορεί να πραγµατοποιηθεί και µε τον ειδικό υπολογιστή του εικονικού εργαστηρίου. Στο εικονικό εργαστήριο επιλέξτε «Υπολογιστής περιεκτικότητας % w/v» πληκτρολογείστε τα κατάλληλα δεδοµένα, επιλέξτε «Υπολογισµός» και επιβεβαιώστε τα αποτελέσµατά σας. ΕΑ.ΙΤΥ / Υπ.Ε.Π.Θ. 21

28 Παρασκευή διαλυµάτων µε περιεκτικότητα % w/v Φύλλο αξιολόγησης Παρασκευή διαλυµάτων µε περιεκτικότητα % w/v - Φύλλο αξιολόγησης Τάξη B Γυµνασίου - A Λυκείου Ονοµατεπώνυµο Μάθηµα Γνωστικό αντικείµενο: ιδακτική ενότητα Χηµεία Περιεκτικότητα διαλυµάτων w/v ιαλύµατα Από το νερό στο άτοµο Βασικές έννοιες Τµήµα Απαιτούµενος χρόνος 1 διδακτική ώρα Ηµεροµηνία Ερωτήσεις Αφού εκτελέσετε τα πειράµατα στο εικονικό εργαστήριο επιλέξτε τη σωστή απάντηση στις παρακάτω ερωτήσεις. Ερώτηση Ένα διάλυµα µε περιεκτικότητα 15 % w/v περιέχει 15 g διαλυµένης ουσίας στα 100 ml... Αν m είναι η µάζα της διαλυµένης ουσίας και V ο όγκος του διαλύµατος, η περιεκτικότητα του διαλύµατος ( χ % w/v) είναι... Ένα υδατικό διάλυµα ζάχαρης που περιέχει 50 g ζάχαρης σε 1000 ml διαλύµατος έχει περιεκτικότητα % w/v ίση µε... Ένα υδατικό διάλυµα ζάχαρης µε περιεκτικότητα 25 % w/v πόσο όγκο νερού περιέχει; Ένα υδατικό διάλυµα θειικού χαλκού έχει όγκο 800 ml και περιέχει 32 g θειικό χαλκό. Η περιεκτικότητά του % w/v είναι ίση µε... Ένα υδατικό διάλυµα αλατιού µε περιεκτικότητα 20 % w/v περιέχει 5 g αλάτι. Ο όγκος του διαλύµατος είναι ίσος µε... Απάντηση διαλύτη διαλύµατος χ %=(m/v) % χ %=(m/v)/100 % χ %=(m/v)x100 % 5 % 10 % 20 %ι 75 ml 100 ml εν υπολογίζεται 4 % 8 % 16 % 20 ml 25 ml εν υπολογίζεται ΕΑ.ΙΤΥ / Υπ.Ε.Π.Θ. 22

29 Παρασκευή διαλυµάτων µε περιεκτικότητα % w/v Φύλλο αξιολόγησης Σε 40 ml υδατικού διαλύµατος ζάχαρης µε περιεκτικότητα 10 % w/v προσθέτουµε νερό, ώστε ο τελικός όγκος του διαλύµατος να γίνει 80 ml. Ποια είναι η περιεκτικότητα % w/v του διαλύµατος που προκύπτει; Ένα υδατικό διάλυµα αλατιού µε περιεκτικότητα 15 % w/v πόση µάζα αλατιού περιέχει; Ένα υδατικό διάλυµα ζάχαρης µε περιεκτικότητα 5 % w/v έχει όγκο 300 ml. Ποια είναι η µάζα της ζάχαρης που περιέχει; Για την παρασκευή ενός διαλύµατος µε όγκο V και περιεκτικότητα % w/v απαιτείται υπολογισµός της µάζας της διαλυµένης ουσίας, προσθήκη αυτής στο δοχείο µέτρησης όγκου και προσθήκη νερού όγκου V. Για την παρασκευή ενός διαλύµατος µε όγκο V και περιεκτικότητα % w/v απαιτείται υπολογισµός της µάζας της διαλυµένης ουσίας, προσθήκη αυτής στο δοχείο µέτρησης όγκου και προσθήκη νερού µέχρις του συνολικού όγκου του διαλύµατος V. 5 % 10 % 20 % 15 g 30 g εν υπολογίζεται 10 g 15 g 30 g Σωστό Λάθος Σωστό Λάθος ΕΑ.ΙΤΥ / Υπ.Ε.Π.Θ. 23

30 Παρασκευή διαλυµάτων µε περιεκτικότητα % w/v Οδηγίες Χρήσης Εικονικό Εργαστήριο Παρασκευή διαλυµάτων µε περιεκτικότητα % w/v Οδηγίες χρήσης Γενικά Η εκκίνηση του εικονικού εργαστηρίου "Παρασκευή διαλυµάτων µε περιεκτικότητα % w/v" γίνεται µε διπλό κλικ στο αρχείο «wv_εικονικό Εργαστήριο.exe» στο φάκελο «wv». Στην προσοµοίωση "Παρασκευή διαλυµάτων µε περιεκτικότητα % w/v" έχετε στη διάθεσή σας µια σειρά στερεών ευδιάλυτων ουσιών και νερό, έναν ογκοµετρικό κύλινδρο των 100 ml, έναν ηλεκτρονικό ζυγό που µπορεί να ζυγίσει µέχρι 40 g, µία ύαλο και µια ράβδο. Για να παρασκευάσετε διάλυµα µε τη ζητούµενη συγκέντρωση, τοποθετήστε την ύαλο στο ζυγό, µηδενίστε το απόβαρό της, ζυγίστε την απαραίτητη ποσότητα στερεής ουσίας (µέχρι 40 g) και µεταφέρετε την ουσία στον ογκοµετρικό κύλινδρο. Στη συνέχεια προσθέστε στον κύλινδρο νερό µέχρις ότου ο όγκος του διαλύµατος να γίνει ο προβλεπόµενος. Μετά την προσθήκη αναδεύετε καλά το µίγµα µε τη ράβδο για να ολοκληρωθεί η παρασκευή του διαλύµατος και για να πληροφορηθείτε από τον πίνακα την περιεκτικότητα του διαλύµατος που προέκυψε. Μπορείτε να επαναλάβετε ένα πείραµα, ή να εκτελέσετε ένα νέο σε άδειο ποτήρι αδειάζοντάς το στη φιάλη συλλογής αποβλήτων. Στο εργαστήριο έχετε πάντα στη διάθεσή σας τον υπολογιστή περιεκτικότητας για να κάνετε τις απαραίτητες πράξεις. ΕΑ.ΙΤΥ / Υπ.Ε.Π.Θ. 24

31 Παρασκευή διαλυµάτων µε περιεκτικότητα % w/v Οδηγίες Χρήσης ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΙΑΛΥΜΑΤΟΣ Για να παρασκευάσουµε ένα διάλυµα πρέπει να σύρουµε την ύαλο στο ζυγό, ή κάνουµε απλά κλικ στην ύαλο. Ζύγιση και προσθήκη ουσίας στην ύαλο Κάνοντας αριστερό κλικ σε ένα δοχείο εµφανίζεται µία σπάτουλα µε 5 g ουσίας. Κάνοντας δεξί κλικ η σπάτουλα περιέχει 1 g ουσίας. Σύροντας τη σπάτουλα και αφήνοντάς την πάνω στην ύαλο, προσθέτουµε 5 ή 1 g ουσίας σ' αυτήν. Επαναλαµβάνουµε για να προσθέσουµε πολλαπλάσια του 1 ή 5 g. Μεταφορά της ουσίας στον ογκοµετρικό κύλινδρο Επιλέξτε την ύαλο και σύροντάς την αδειάστε την ουσία στον ογκοµετρικό κύλινδρο. Προσθήκη νερού στον ογκοµετρικό κύλινδρο Κάνοντας κλικ στον υδροβολέα τον επιλέγουµε. Σύροντας τον υδροβολέα πάνω από τον κύλινδρο προστίθεται νερό σ' αυτόν. Αφήνοντας το πλήκτρο του ποντικιού σταµατά η προσθήκη. Στη συνέχεια και µε κάθε κλικ προστίθεται 1 ml νερού ενώ, µε παρατεταµένο πάτηµα του κουµπιού προστίθεται συνεχώς νερό. Ο υδροβολέας επιστρέφει στη θέση του µε κλικ µακριά από τον κύλινδρο. ιάλυση της ουσίας Για να διαλυθεί η ουσία στο διαλύτη πρέπει να αναδεύσετε το διάλυµα στο ποτήρι µε τη ράβδο. Σύρετε τη ράβδο στο ποτήρι. Άδειασµα υάλου ή ογκοµετρικού κυλίνδρου Σύροντας την ύαλο ή τον ογκοµετρικό κύλινδρο που περιέχει αντιδραστήρια, πάνω στο δοχείο συλλογής αποβλήτων, αδειάζουν και τοποθετούνται στην αρχική του θέση. Χρήση υπολογιστή περιεκτικότητας % w/v Στον ειδικό αυτό υπολογιστή µπορείτε να υπολογίσετε: 1. Την περιεκτικότητα % w/v 2. Τον όγκο του διαλύµατος 3. Το βάρος της ουσίας εισάγοντας κάθε φορά δύο από τα υπόλοιπα δεδοµένα. ΕΑ.ΙΤΥ / Υπ.Ε.Π.Θ. 25

32 Παρασκευή διαλυµάτων µε περιεκτικότητα % w/v Οδηγίες Χρήσης Αφού εισάγετε τα δεδοµένα επιλέξτε "Υπολογισµός" για να εκτελεσθεί ο υπολογισµός. Επιλέξτε "Μηδενισµός" για να εκτελέσετε άλλο υπολογισµό. O υπολογιστής ανοίγει και κλείνει µε κλικ στη µπάρα τίτλου του, και µετατοπίζεται από την πάνω αριστερά γωνία του. Λήψη βοήθειας Για λήψη βοήθειας κάνε κλικ στο κουµπί «Οδηγίες». Στη συνέχεια σύρε το ποντίκι πάνω στα όργανα για να δεις τη λειτουργία τους ή κάνε κλικ για να πας στο πείραµα. Κάνε κλικ οπουδήποτε για να επιστρέψεις στο πείραµα. ΕΑ.ΙΤΥ / Υπ.Ε.Π.Θ. 26

33 Παρασκευή διαλυµάτων µε περιεκτικότητα % v/v Φύλλο εργασίας Παρασκευή διαλυµάτων µε περιεκτικότητα % v/v - Φύλλο εργασίας Τάξη B Γυµνασίου - A Λυκείου Ονοµατεπώνυµο Μάθηµα Γνωστικό αντικείµενο: ιδακτική ενότητα Χηµεία Περιεκτικότητα διαλυµάτων v/v ιαλύµατα Από το νερό στο άτοµο Βασικές έννοιες Τµήµα Απαιτούµενος χρόνος 1 διδακτική ώρα Ηµεροµηνία Ειδικοί διδακτικοί στόχοι Η εκτέλεση των πειραµάτων που προτείνονται θα σας βοηθήσει: Να διακρίνετε το διαλύτη και τη διαλυµένη ουσία σε ένα διάλυµα Να µπορείτε να ορίζετε την περιεκτικότητα διαλυµάτων % v/v. Να εξασκηθείτε στην παρασκευή διαλυµάτων µε δοσµένη περιεκτικότητα % v/v. Να υπολογίζετε την % v/v περιεκτικότητα διαλύµατος. Να µπορείτε να λύσετε απλά προβλήµατα σχετικά µε τη σύσταση διαλυµάτων µε περιεκτικότητα % v/v. Να µπορείτε να λύσετε απλά προβλήµατα σχετικά µε την περιεκτικότητα % v/v ενός διαλύµατος που προκύπτει µετά την αραίωσή του, (προσθήκη διαλύτη). Αναλυτική περιγραφή Η εκκίνηση του εικονικού εργαστηρίου Παρασκευή διαλυµάτων µε περιεκτικότητα % v/v γίνεται µε διπλό κλικ στο αρχείο «vv_εικονικό Εργαστήριο.exe» στο φάκελο vv. Στην προσοµοίωση "Παρασκευή διαλυµάτων µε περιεκτικότητα % v/v έχετε στη διάθεσή σας δύο φιάλες που περιέχουν καθαρή αλκοόλη και καθαρή ακετόνη, νερό, ένα ογκοµετρικό κύλινδρο των 100 ml και µια ράβδο. Για να παρασκευάσετε διάλυµα µε τη ζητούµενη συγκέντρωση, ρίξτε στον ογκοµετρικό κύλινδρο µε την βοήθεια του σιφωνίου ένα συγκεκριµένο όγκο ακετόνης ή αιθανόλης και συµπληρώστε µε νερό µέχρι τον τελικό όγκο του διαλύµατος που επιθυµείτε. Μετά την προσθήκη αναδεύετε καλά το µίγµα µε τη ράβδο για να ολοκληρωθεί η παρασκευή του διαλύµατος και για να πληροφορηθείτε από τον πίνακα την περιεκτικότητα του διαλύµατος που προέκυψε. Μπορείτε να επαναλάβετε ένα πείραµα, ή να εκτελέσετε ένα νέο σε άδειο ογκοµετρικό κύλινδρο, αδειάζοντάς τον στη φιάλη συλλογής αποβλήτων. Στο εργαστήριο έχετε πάντα στη διάθεσή σας τον υπολογιστή περιεκτικότητας για να κάνετε τις απαραίτητες πράξεις. ΠΡΟΣΟΧΗ: ιαβάστε προσεκτικά τις οδηγίες επιλέγοντας "Οδηγίες" στο παράθυρο της προσοµοίωσης ή ανοίγοντας το αρχείο «vv_οδηγίες.pdf». ΕΑ.ΙΤΥ / Υπ.Ε.Π.Θ. 27

34 Παρασκευή διαλυµάτων µε περιεκτικότητα % v/v Φύλλο εργασίας ραστηριότητες Α. Εισαγωγική δραστηριότητα Γνωριµία µε το εικονικό εργαστήριο "Παρασκευή διαλυµάτων µε περιεκτικότητα % v/v" 1. Εκκινήστε το εικονικό εργαστήριο "Παρασκευή διαλυµάτων µε περιεκτικότητα % v/v" κάνοντας διπλό κλικ στο αρχείο «vv_εικονικό Εργαστήριο.exe» στο φάκελο «vv». 2. Επιλέξτε το εικονίδιο «Οδηγίες» προκειµένου να γνωρίσετε τις δυνατότητες του εικονικού εργαστηρίου. 3. Σύρετε το ποντίκι πάνω στα όργανα προκειµένου να εξοικειωθείτε µε τη λειτουργία τους. 4. ιαβάστε αν θέλετε παράλληλα τις οδηγίες ανοίγοντας το αρχείο «vv_οδηγίες.pdf» και εκτυπώνοντάς το. Β. Παρασκευή διαλυµάτων µε δοσµένη περιεκτικότητα % v/v Να παρασκευάσετε στο εικονικό εργαστήριο τα παρακάτω διαλύµατα: 100 ml υδατικού διαλύµατος αιθανόλης µε περιεκτικότητα 10 % v/v. 50 ml υδατικού διαλύµατος αιθανόλης µε περιεκτικότητα 30 % v/v. 100 ml υδατικού διαλύµατος ακετόνης µε περιεκτικότητα 15 % v/v. 60 ml υδατικού διαλύµατος ακετόνης µε περιεκτικότητα 20 % v/v. Για κάθε διάλυµα 1. Υπολογίστε στο πρόχειρο σας τον απαιτούµενο όγκο (εκφρασµένο σε ml), της διαλυµένης ουσίας. 2. Κάθε φορά που κάνετε αριστερό κλικ σε ένα δοχείο εµφανίζεται ένα σιφώνιο που περιέχει µε 5 ml ουσίας. Κάθε φορά που κάνετε δεξί κλικ το σιφώνιο περιέχει 1 ml ουσίας. Κατόπιν κρατώντας πατηµένο το συγκεκριµένο πλήκτρο του ποντικιού, µεταφέρετε την ουσία πάνω από τον ογκοµετρικό κύλινδρο, οπότε αφήνοντας το πλήκτρο η ουσία αδειάζει στον ογκοµετρικό κύλινδρο. Με αυτόν τον τρόπο προσθέστε τα απαραίτητα ml της ουσίας στον ογκοµετρικό κύλινδρο. 3. Επιλέξτε τον υδροβολέα και σύρατέ τον κοντά στο ποτήρι ζέσης (Κρατώντας πατηµένο το αριστερό κουµπί του ποντικιού προσθέτετε συνεχώς νερό, µε αριστερό κλικ προσθέτετε 1 g νερού). 4. Αφού έχετε προσθέσει την απαιτούµενη ποσότητα νερού ώστε το διάλυµα να αποκτήσει τον συνολικό όγκο που θέλετε, αποµακρύνετε τον υδροβολέα από το ποτήρι ζέσης και κάντε κλικ. 5. Επιλέξτε τη ράβδο ανάδευσης και σύροντάς την µέσα στο ποτήρι ζέσης αναδεύστε το µίγµα. Μόλις διαλυθεί πλήρως στον πίνακα εµφανίζεται η συγκέντρωση % v/v του διαλύµατος που µόλις παρασκευάσατε. 6. Ελέγξτε την ορθότητα της περιεκτικότητας % v/v που προέκυψε, (βλ. σηµείωση). 7. Συµπληρώστε τα δεδοµένα του πειράµατος στον παρακάτω πίνακα. 8. Σύροντας τον ογκοµετρικό κύλινδρο που περιέχει αντιδραστήρια, πάνω στο δοχείο συλλογής αποβλήτων, ο ογκοµετρικός κύλινδρος αδειάζει και τοποθετείται στην αρχική του θέση. 9. Προχωρήστε στην παρασκευή του επόµενου διαλύµατος. Παρασκευή διαλυµάτων µε δοσµένη περιεκτικότητα % v/v ΙΑΛΥΜΑ ml ΙΑΛΥΜΕΝΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ml ΙΑΛΥΜΑΤΟΣ 100 ml διαλύµατος αιθανόλης µε περιεκτικότητα 10 % v/v ΕΑ.ΙΤΥ / Υπ.Ε.Π.Θ. 28

35 Παρασκευή διαλυµάτων µε περιεκτικότητα % v/v Φύλλο εργασίας 50 ml διαλύµατος αιθανόλης µε περιεκτικότητα 30 % v/v ml διαλύµατος ακετόνης µε περιεκτικότητα 15 % v/v ml διαλύµατος ακετόνης µε περιεκτικότητα 20 % v/v Γ. Υπολογισµός περιεκτικότητας % v/v διαλυµάτων Να υπολογίσετε την % v/v περιεκτικότητα των παρακάτω διαλυµάτων που παρασκευάζονται όπως παρακάτω και κατόπιν να τα παρασκευάσετε στο εικονικό εργαστήριο: ml αλκοόλης και προσθήκη νερού µέχρις ότου το διάλυµα να έχει όγκο 50 ml. (1) 2. 5 ml αλκοόλης και προσθήκη νερού µέχρις ότου το διάλυµα να έχει όγκο 50 ml. (2) ml ακετόνης και προσθήκη νερού µέχρις ότου το διάλυµα να έχει όγκο 80 ml. (3) ml ακετόνης και προσθήκη νερού µέχρις ότου το διάλυµα να έχει όγκο 70 ml. (4) Οδηγίες Για κάθε διάλυµα 1. Υπολογίστε στο πρόχειρο σας την περιεκτικότητα % v/v του διαλύµατος που προκύπτει. 2. Ελέγξτε την ορθότητα του υπολογισµού σας εκτελώντας το πείραµα της παρασκευής του διαλύµατος στο εικονικό εργαστήριο σύµφωνα µε τις οδηγίες της δραστηριότητας Β (βλ. σηµείωση). 3. Συµπληρώστε τα δεδοµένα του πειράµατος στον παρακάτω πίνακα. Υπολογισµός περιεκτικότητας % v/v διαλυµάτων ΙΑΛΥΜΑ ml ουσίας ml ΙΑΛΥΜΑΤΟΣ % v/v ιάλυµα αλκοόλης (1)... ιάλυµα αλκοόλης (2)... ιάλυµα ακετόνης (3) ιάλυµα ακετόνης (4).... Παρασκευή διαλύµατος µε δοσµένη περιεκτικότητα % v/v και υπολογισµός της νέας περιεκτικότητας που προκύπτει µε διαδοχικές αραιώσεις (προσθήκη διαλύτη). 1. Παρασκευάστε 50 ml υδατικού διαλύµατος ακετόνης µε περιεκτικότητα 30 % v/v προσθέτοντας 15 ml ακετόνης και νερό µέχρις όγκου διαλύµατος ίσου µε 50 ml. ( 1) 2. Προσθέστε στο διάλυµα 1 νερό µέχρις ο όγκος του διαλύµατος να γίνει 75 ml, αναδέψτε και σηµειώστε στον πίνακα τον όγκο του διαλύµατος και την νέα περιεκτικότητα % v/v του διαλύµατος. ( 2) 3. Προσθέστε στο διάλυµα 2 νερό µέχρις ο όγκος του διαλύµατος να γίνει 100 ml, αναδέψτε και σηµειώστε στον πίνακα τον όγκο του διαλύµατος και την νέα περιεκτικότητα % v/v του διαλύµατος. ( 3) ΕΑ.ΙΤΥ / Υπ.Ε.Π.Θ. 29

Προσδιορισμός της διαλυτότητας στο νερό στερεών ουσιών - Φύλλο εργασίας

Προσδιορισμός της διαλυτότητας στο νερό στερεών ουσιών - Φύλλο εργασίας Προσδιορισμός της διαλυτότητας στο νερό στερεών ουσιών - Φύλλο εργασίας Γνωστικό αντικείμενο: Τάξη Διδακτική ενότητα Απαιτούμενος χρόνος Διαλυτότητα ουσιών σε υγρούς διαλύτες B Γυμνασίου Ενότητα 2: ΑΠΟ

Διαβάστε περισσότερα

«Ανάπτυξη Ολοκληρωµένων Εκπαιδευτικών Πακέτων»

«Ανάπτυξη Ολοκληρωµένων Εκπαιδευτικών Πακέτων» Ανάπτυξη Εκπαιδευτικού Λογισµικού και Ολοκληρωµένων Εκπαιδευτικών Πακέτων για τα Ελληνικά σχολεία της Πρωτοβάθµιας και ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης & ιάθεση Προϊόντων Εκπαιδευτικού Λογισµικού στα Σχολεία

Διαβάστε περισσότερα

Σχέση πυκνότητας και περιεκτικότητας σε αιθανόλη αλκοολούχων διαλυµάτων. Φύλλο εργασίας - αξιολόγησης

Σχέση πυκνότητας και περιεκτικότητας σε αιθανόλη αλκοολούχων διαλυµάτων. Φύλλο εργασίας - αξιολόγησης Σχέση πυκνότητας και περιεκτικότητας σε αιθανόλη αλκοολούχων διαλυµάτων. Φύλλο εργασίας - αξιολόγησης Τάξη B Λυκείου Ονοµατεπώνυµο Μάθηµα Γνωστικό αντικείµενο: Χηµεία (Γενικής Παιδείας) Αλκοόλες........................

Διαβάστε περισσότερα

Ρυθµιστικά διαλύµατα - Οδηγίες για τον καθηγητή

Ρυθµιστικά διαλύµατα - Οδηγίες για τον καθηγητή - Τάξη Μάθηµα Γνωστικό αντικείµενο ιδακτική ενότητα Απαιτούµενος χρόνος Γ Λυκείου Χηµεία Οξέα Βάσεις και ιοντική ισορροπία Ρυθµιστικά διαλύµατα 2 διδακτικές ώρες Ειδικοί διδακτικοί στόχοι Το λογισµικό

Διαβάστε περισσότερα

Ρυθµιστικά διαλύµατα - Φύλλο εργασίας

Ρυθµιστικά διαλύµατα - Φύλλο εργασίας - Τάξη Γ Λυκείου Ονοµατεπώνυµο Μάθηµα Γνωστικό αντικείµενο Χηµεία Οξέα Βάσεις και ιοντική ισορροπία........................ ιδακτική ενότητα Ρυθµιστικά διαλύµατα Τµήµα........... Απαιτούµενος χρόνος 2

Διαβάστε περισσότερα

Εικονικό εργαστήριο Χηµείας: IrYdium Chemistry Lab. Οδηγίες χρήσης

Εικονικό εργαστήριο Χηµείας: IrYdium Chemistry Lab. Οδηγίες χρήσης . Οδηγίες χρήσης Η εκκίνηση του Εικονικού εργαστηρίου Χηµείας «IrYdium Chemistry Lab» γίνεται µε διπλό κλικ στο αρχείο «VLab.exe». Κατόπιν επιλέγετε το µενού Αρχείο > Άνοιγµα εργασίας και από τη λίστα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΟ ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ «IrYdium» Η εκκίνηση του Εικονικού εργαστηρίου Χηµείας «IrYdium Chemistry Lab» γίνεται µε διπλό κλικ στο αρχείο «VLab.exe». Κατόπιν επιλέγετε το µενού Αρχείο > Άνοιγµα

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη περιγραφή του πειράματος

Σύντομη περιγραφή του πειράματος Σύντομη περιγραφή του πειράματος Παρασκευή διαλυμάτων ορισμένης περιεκτικότητας και συγκέντρωσης, καθώς επίσης και παρασκευή διαλυμάτων συγκεκριμένης συγκέντρωσης από διαλύματα μεγαλύτερης συγκέντρωσης

Διαβάστε περισσότερα

Σχέση πυκνότητας και περιεκτικότητας σε αιθανόλη αλκοολούχων διαλυµάτων. Οδηγίες για τον καθηγητή

Σχέση πυκνότητας και περιεκτικότητας σε αιθανόλη αλκοολούχων διαλυµάτων. Οδηγίες για τον καθηγητή Σχέση πυκνότητας και περιεκτικότητας σε αιθανόλη αλκοολούχων διαλυµάτων. Τάξη Μάθηµα Γνωστικό αντικείµενο: ιδακτική ενότητα Απαιτούµενος χρόνος B Λυκείου Χηµεία (Γενικής Παιδείας) Αλκοόλες Οργανική Χηµεία

Διαβάστε περισσότερα

Οξέα Βάσεις και ιοντική ισορροπία. Σύνθεση και προσδιορισµός του ph διαλυµάτων αλάτων. Απαιτούµενος χρόνος 2 διδακτικές ώρες Ηµεροµηνία...

Οξέα Βάσεις και ιοντική ισορροπία. Σύνθεση και προσδιορισµός του ph διαλυµάτων αλάτων. Απαιτούµενος χρόνος 2 διδακτικές ώρες Ηµεροµηνία... Σύνθεση και προσδιορισµός του ph διαλυµάτων αλάτων Φύλλο εργασίας Τάξη Γ Λυκείου Ονοµατεπώνυµο Μάθηµα Γνωστικό αντικείµενο ιδακτική ενότητα Χηµεία Οξέα Βάσεις και ιοντική ισορροπία Σύνθεση και προσδιορισµός

Διαβάστε περισσότερα

Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα

Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα Μάθημα 6 6.1. SOS: Τι ονομάζεται διάλυμα, Διάλυμα είναι ένα ομογενές μίγμα δύο ή περισσοτέρων καθαρών ουσιών. Παράδειγμα: Ο ατμοσφαιρικός αέρας

Διαβάστε περισσότερα

1 η Εργαστηριακή άσκηση. Παρασκευή Αραίωση. διαλύματος. Δρ. Άρης Γιαννακάς - Ε.ΔΙ.Π.

1 η Εργαστηριακή άσκηση. Παρασκευή Αραίωση. διαλύματος. Δρ. Άρης Γιαννακάς - Ε.ΔΙ.Π. 1 η Εργαστηριακή άσκηση Παρασκευή Αραίωση διαλύματος 1 Θεωρητικό Μέρος Εισαγωγικές έννοιες Όπως είναι γνωστό η ύλη διαχωρίζεται σε δύο βασικές κατηγορίες: Τις καθαρές ουσίες (στοιχεία, χημικές ενώσεις)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Διαλύματα Παρασκευή Διαλυμάτων

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Διαλύματα Παρασκευή Διαλυμάτων ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Διαλύματα Παρασκευή Διαλυμάτων Ιωάννης Πούλιος Ιωάννης Ζιώγας Αθανάσιος Κούρας Ευαγγελία Μανώλη ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

2.3 Περιεκτικότητα διαλύματος Εκφράσεις περιεκτικότητας

2.3 Περιεκτικότητα διαλύματος Εκφράσεις περιεκτικότητας 1 Η θεωρία του μαθήματος με ερωτήσεις. 2.3 Περιεκτικότητα διαλύματος Εκφράσεις περιεκτικότητας Ερωτήσεις θεωρίας με απάντηση 3-1. Τι ονομάζεται περιεκτικότητα ενός διαλύματος; Είναι μία έκφραση που δείχνει

Διαβάστε περισσότερα

Χηµεία Γενικής Παιδείας... ιδακτική ενότητα Γενικό µέρος Οργανικής Χηµείας Τµήµα... Απαιτούµενος χρόνος 1 διδακτική ώρα Ηµεροµηνία...

Χηµεία Γενικής Παιδείας... ιδακτική ενότητα Γενικό µέρος Οργανικής Χηµείας Τµήµα... Απαιτούµενος χρόνος 1 διδακτική ώρα Ηµεροµηνία... Ισοµέρεια υδρογονανθράκων Φύλλο εργασίας Τάξη B Λυκείου Ονοµατεπώνυµο Μάθηµα Γνωστικό αντικείµενο Χηµεία Γενικής Παιδείας Ισοµέρεια Υδρογονανθράκων.......................... ιδακτική ενότητα Γενικό µέρος

Διαβάστε περισσότερα

Διαλυτότητα. Μάθημα 7

Διαλυτότητα. Μάθημα 7 Διαλυτότητα 7.1. SOS: Τι ονομάζουμε διαλυτότητα μιας χημικής ουσίας σε ορισμένο διαλύτη; Διαλυτότητα είναι η μέγιστη ποσότητα της χημικής ουσίας που μπορεί να διαλυθεί σε ορισμένη ποσότητα του διαλύτη,

Διαβάστε περισσότερα

Θεσσαλονίκη, 1978. Έχει έκταση 320 σελίδων. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ. Δ.Α.Γιαννακουδάκη, Α.Δ.Γιαννακουδάκη

Θεσσαλονίκη, 1978. Έχει έκταση 320 σελίδων. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ. Δ.Α.Γιαννακουδάκη, Α.Δ.Γιαννακουδάκη 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ Δ.Α.Γιαννακουδάκη, Α.Δ.Γιαννακουδάκη Θεσσαλονίκη, 1978 Το σύγγραµµα αυτό αποτελεί διδακτικό βιβλίο, κατάλληλο για τους καθηγητές της Δευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης. Σ αυτό περιλαµβάνεται

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα Χημεία Α Λυκείου

Τράπεζα Χημεία Α Λυκείου Τράπεζα Χημεία Α Λυκείου 1 ο Κεφάλαιο Όλα τα θέματα του 1 ου Κεφαλαίου από τη Τράπεζα Θεμάτων 25 ερωτήσεις Σωστού Λάθους 30 ερωτήσεις ανάπτυξης Επιμέλεια: Γιάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός Ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή άσκηση 1: ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ

Εργαστηριακή άσκηση 1: ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟΧΟΙ Εργαστηριακή άσκηση 1: ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ Στο τέλος του πειράματος αυτού θα πρέπει να μπορείς : 1. Να αναγνωρίζεις ότι το φαινόμενο της διάλυσης είναι

Διαβάστε περισσότερα

Πειραματική διαδικασία:

Πειραματική διαδικασία: 2 ο Γυμνάσιο Κερατσινίου Εργαστήριο Φυσικής Υπεύθυνος: Μηναΐδης Ι. ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ :.. Β 1 η Εργαστηριακή άσκηση ΤΜΗΜΑ : ΘΕΩΡΙΑ Μάζα (m) είναι η ποσότητα της ύλης που έχει ένα σώμα. Όγκος (V) είναι ο χώρος

Διαβάστε περισσότερα

FeCl 3(aq) + 6NH 4 SCN (aq) (NH 4 ) 3 [Fe(SCN) 6 ] (aq) +3NH 4 Cl (aq) (1) ή FeCl 4

FeCl 3(aq) + 6NH 4 SCN (aq) (NH 4 ) 3 [Fe(SCN) 6 ] (aq) +3NH 4 Cl (aq) (1) ή FeCl 4 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΟΡΓΑΝΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΧΗΜΕΙΑ» για τους ΦΟΙΤΗΤΕΣ του ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Οι διδάσκοντες Αικατερίνη

Διαβάστε περισσότερα

( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 : ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ. 1. Να χαρακτηρίσετε τις επόµενες προτάσεις ως σωστές (Σ) ή λανθασµένες (Λ).

( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 : ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ. 1. Να χαρακτηρίσετε τις επόµενες προτάσεις ως σωστές (Σ) ή λανθασµένες (Λ). Χηµεία Α Λυκείου Φωτεινή Ζαχαριάδου 1 από 12 ( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 : ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ 1. Να χαρακτηρίσετε τις επόµενες προτάσεις ως σωστές (Σ) ή λανθασµένες (Λ). α) Ένα µείγµα είναι πάντοτε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΑΠΟΥΝΙΟΥ. Η εργαστηριακή αυτή άσκηση πραγματοποιήθηκε στο ΕΚΦΕ Ιωαννίνων

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΑΠΟΥΝΙΟΥ. Η εργαστηριακή αυτή άσκηση πραγματοποιήθηκε στο ΕΚΦΕ Ιωαννίνων ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΑΠΟΥΝΙΟΥ Η εργαστηριακή αυτή άσκηση πραγματοποιήθηκε στο ΕΚΦΕ Ιωαννίνων 1/3/2013 και 6/3/2013 Μάντζιου Μαρία χημικός ΣΤΟΧΟΙ Στο τέλος του πειράματος αυτού θα πρέπει να μπορείς:

Διαβάστε περισσότερα

Συγκέντρωση διαλύματος, Αραίωση και Ανάμειξη διαλυμάτων. Φύλλο εργασίας

Συγκέντρωση διαλύματος, Αραίωση και Ανάμειξη διαλυμάτων. Φύλλο εργασίας Συγκέντρωση διαλύματος, Αραίωση και Ανάμειξη διαλυμάτων Φύλλο εργασίας ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 1. Θέλουμε να παρασκευάσουμε διάλυμα NaCl 2Μ όγκου 1L. Προτείνατε έναν τρόπο εργασίας και τα βήματα που θα ακολουθήσετε

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΜΕ ΑΝΘΡΑΚΙΚΑ ΙΟΝΤΑ

ΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΜΕ ΑΝΘΡΑΚΙΚΑ ΙΟΝΤΑ ΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΜΕ ΑΝΘΡΑΚΙΚΑ ΙΟΝΤΑ Α. ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΔΙΟΞΕΙΔΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΣΕ ΥΔΑΤΙΚO ΔΙΑΛΥΜΑ Λίγα λόγια πριν από το πείραμα. Η σόδα περιέχει διαλυμένο αέριο διοξείδιο του άνθρακα το οποίο προστίθεται κατά την

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα Θεμάτων Χημεία Α Λυκείου

Τράπεζα Θεμάτων Χημεία Α Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων Χημεία Α Λυκείου ΟΛΑ ΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗ ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ ΑΠΟ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 11 ερωτήσεις με απάντηση Επιμέλεια: Γιάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός 1. Σε ορισμένη ποσότητα ζεστού νερού διαλύεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ (Ε.Κ.Φ.Ε.) ΛΑΚΩΝΙΑΣ ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΕΠΙΛΟΓΗ - ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Ελένη Γ. Παλούμπα,

Διαβάστε περισσότερα

1 Η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΡΔΙΤΣΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ

1 Η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΡΔΙΤΣΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ 1 Η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΡΔΙΤΣΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ ΗΛΙΑΣ ΝΟΛΗΣ-ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ 2012 Διαλύματα Διάλυμα ονομάζεται κάθε ομογενές μείγμα δύο ή περισσοτέρων συστατικών. Κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Ιδιότητες των οξέων. Δραστηριότητα 1 η. Φύλλο εργασίας:

Ιδιότητες των οξέων. Δραστηριότητα 1 η. Φύλλο εργασίας: Φύλλο εργασίας: Ιδιότητες των οξέων Δραστηριότητα 1 η Α. Σε ένα ποτήρι υπάρχει ζωμός από κόκκινο λάχανο (το οποίο έχει χρώμα ιώδες). Αν ρίξουμε σε αυτό λίγο χυμό λεμονιού ή λίγο ξύδι, τι θα παρατηρήσουμε;

Διαβάστε περισσότερα

1. Ταυτοποίηση μιας άγνωστης χημικής ένωσης

1. Ταυτοποίηση μιας άγνωστης χημικής ένωσης Σκοπός 1. Ταυτοποίηση μιας άγνωστης χημικής ένωσης Σκοπός αυτής της εργαστηριακής άσκησης είναι να μάθετε να δίνετε έμφαση στη σημασία της παρατήρησης κατά την εκτέλεση ενός πειράματος. Παρατήρηση, γενικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΟΠΙΚΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ EUSO 2009

ΘΕΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΟΠΙΚΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ EUSO 2009 ΘΕΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΟΠΙΚΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ EUSO 2009 ΘΕΜΑΤΑ Α. Αραίωση ιαλύµατος ΗCl 1M. Παρασκευή 100mL διαλύµατος HCl 0.8Μ. Β. Θερµότητα Αντίδρασης. Υπολογισµός της θερµότητας αντίδρασης στην εξουδετέρωση του

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΣΤΕΡΕΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ

ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΣΤΕΡΕΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΣΤΕΡΕΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Σε αυτή την εργαστηριακή άσκηση θα ορίσουμε την ταχύτητα διάλυσης μιας στερεής ουσίας στο νερό και θα

Διαβάστε περισσότερα

Σημειώσεις Χημείας Α Λυκείου - Κεφάλαιο 1 ο

Σημειώσεις Χημείας Α Λυκείου - Κεφάλαιο 1 ο ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΕΣ ΔΙΑΛΥΜΑΤΩΝ ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ - ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΣΚΗΣΕΩΝ Γενικά για τα διαλύματα Διάλυμα είναι ένα ομογενές μίγμα δύο ή περισσοτέρων ουσιών, οι οποίες αποτελούν τα συστατικά του διαλύματος.

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκευή - ιδιότητες ρυθμιστικών διαλυμάτων

Παρασκευή - ιδιότητες ρυθμιστικών διαλυμάτων 1 Εργαστηριακή Διδασκαλία των Φυσικών εργασιών στα Γενικά Λύκεια Περίοδος 2006 2007 Χημεία Γ Λυκείου Ενδεικτική προσέγγιση της εργαστηριακή δραστηριότητας : Στόχοι : Παρασκευή - ιδιότητες ρυθμιστικών διαλυμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Καθηγητής : ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΑΝΙΗΛ ΠΛΑΪΝΑΚΗΣ. Χημεία. Εργαστηριακή άσκηση ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΣ

Καθηγητής : ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΑΝΙΗΛ ΠΛΑΪΝΑΚΗΣ. Χημεία. Εργαστηριακή άσκηση ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΣ ΑΕΝ / ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΥ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Καθηγητής : ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΑΝΙΗΛ ΠΛΑΪΝΑΚΗΣ Χημεία Εργαστηριακή άσκηση ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΣ 2 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΟΥ 1 ΤΙΤΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Προσδιορισμός περιεκτικότητας άγνωστου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ: ΙΑΛΥΜΑΤΑ

ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ: ΙΑΛΥΜΑΤΑ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ: ΙΑΛΥΜΑΤΑ Οι ασκήσεις διαλυµάτων που αφορούν τις περιεκτικότητες % w/w, % w/v και % v/v χωρίζονται σε 3 κατηγορίες: α) Ασκήσεις όπου πρέπει να βρούµε ή να µετατρέψουµε διάφορες περιεκτικότητες.

Διαβάστε περισσότερα

5. Διάλυμα NaOH 1Μ 3. Προπανόλη-2 Απαιτούμενα όργανα αντιδραστήρια για την αντίδραση με ΚΙ και χλωρίνη

5. Διάλυμα NaOH 1Μ 3. Προπανόλη-2 Απαιτούμενα όργανα αντιδραστήρια για την αντίδραση με ΚΙ και χλωρίνη 1 Παπαδημητρόπουλος Νικόλαος-Χημικός Μ.Sc. Γαβρίλης Ηλίας-Χημικός M.Sc. ΑΛΟΓΟΝΟΦΟΡΜΙΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗ Παρακάτω δίνονται οδηγίες για την εκτέλεση της αλογονοφορμικής αντίδρασης με πέντε

Διαβάστε περισσότερα

Δύο εναλλακτικές εργαστηριακές ασκήσεις Χημείας της Α Λυκείου ή πώς να κάνουμε τη ζωή μας πιο εύκολη στο εργαστήριο

Δύο εναλλακτικές εργαστηριακές ασκήσεις Χημείας της Α Λυκείου ή πώς να κάνουμε τη ζωή μας πιο εύκολη στο εργαστήριο Δύο εναλλακτικές εργαστηριακές ασκήσεις Χημείας της Α Λυκείου ή πώς να κάνουμε τη ζωή μας πιο εύκολη στο εργαστήριο Αναστασία Γκιγκούδη Η διδακτική αξία της εργαστηριακής άσκησης στα μαθήματα Φυσικών Επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

Χηµεία Γενικής παιδείας... ιδακτική ενότητα Αλκοόλες Τµήµα... Απαιτούµενος χρόνος 2 διδακτικές ώρες Ηµεροµηνία...

Χηµεία Γενικής παιδείας... ιδακτική ενότητα Αλκοόλες Τµήµα... Απαιτούµενος χρόνος 2 διδακτικές ώρες Ηµεροµηνία... Η αλκοόλη (αιθανόλη) και η επίδρασή της στον άνθρωπο. Αλκοτέστ. Τάξη Β Λυκείου Ονοµατεπώνυµο Μάθηµα Γνωστικό αντικείµενο Χηµεία Γενικής παιδείας Οργανική Χηµεία........................ ιδακτική ενότητα

Διαβάστε περισσότερα

1. Το στοιχείο Χ έχει 17 ηλεκτρόνια. Αν στον πυρήνα του περιέχει 3 νετρόνια περισσότερα από

1. Το στοιχείο Χ έχει 17 ηλεκτρόνια. Αν στον πυρήνα του περιέχει 3 νετρόνια περισσότερα από Ερωτήσεις Ανάπτυξης 1. Το στοιχείο Χ έχει 17 ηλεκτρόνια. Αν στον πυρήνα του περιέχει 3 νετρόνια περισσότερα από τα πρωτόνια, να υπολογισθούν ο ατομικός και ο μαζικός του στοιχείου Χ 2. Δίνεται 40 Ca. Βρείτε

Διαβάστε περισσότερα

8. Μελέτη ρυθμιστικών διαλυμάτων

8. Μελέτη ρυθμιστικών διαλυμάτων 8. Μελέτη ρυθμιστικών διαλυμάτων Σκοπός Σκοπός της παρούσας εργαστηριακής άσκησης είναι να γνωρίσουμε τον τρόπο παρασκευής ενός ρυθμιστικού διαλύματος και ακολούθως να μελετήσουμε τη δράση του, δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

Μετά το τέλος της µελέτης του 1ου κεφαλαίου, ο µαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση: Να γνωρίζει τα δοµικά σωµατίδια της ύλης (άτοµο - µόριο - ιόν).

Μετά το τέλος της µελέτης του 1ου κεφαλαίου, ο µαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση: Να γνωρίζει τα δοµικά σωµατίδια της ύλης (άτοµο - µόριο - ιόν). Μετά το τέλος της µελέτης του 1ου κεφαλαίου, ο µαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση: Να γνωρίζει τι είναι η µάζα, το βάρος, ο όγκος και η πυκνότητα ενός σώµατος και τις µονάδες µέτρησής τους. Να γνωρίζει

Διαβάστε περισσότερα

Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους.

Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους. ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους. Διαλύτης: η ουσία που βρίσκεται σε μεγαλύτερη αναλογία

Διαβάστε περισσότερα

Εύρεση ph διαλυμάτων με χρήση δεικτών, πεχαμετρικού χάρτου, πεχαμέτρου και αισθητήρα ph Multilog, (όπου υπάρχει)

Εύρεση ph διαλυμάτων με χρήση δεικτών, πεχαμετρικού χάρτου, πεχαμέτρου και αισθητήρα ph Multilog, (όπου υπάρχει) 1 Εργαστηριακή Διδασκαλία των Φυσικών εργασιών στα Γενικά Λύκεια Περίοδος 2006 2007 Χημεία Α Λυκείου Ενδεικτική προσέγγιση της εργαστηριακή δραστηριότητας : Εύρεση ph διαλυμάτων με χρήση δεικτών, πεχαμετρικού

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκευή σαπουνιού από ελαιόλαδο και υδροξείδιο του νατρίου.

Παρασκευή σαπουνιού από ελαιόλαδο και υδροξείδιο του νατρίου. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Παρασκευή σαπουνιού από ελαιόλαδο και υδροξείδιο του νατρίου. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο τέλος αυτού του πειράματος θα πρέπει ο μαθητής: Να περιγράφει τον τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ. Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός για την επιλογή στην 10 η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών - EUSO 2012 Σάββατο 21 Ιανουαρίου 2012.

ΧΗΜΕΙΑ. Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός για την επιλογή στην 10 η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών - EUSO 2012 Σάββατο 21 Ιανουαρίου 2012. Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός για την επιλογή στην 10 η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών - EUSO 2012 Σάββατο 21 Ιανουαρίου 2012 ΧΗΜΕΙΑ Σχολείο: 1) Ονομ/επώνυμα μαθητών: 2)... 3) Το Παγκόσµιο Πείραµα για

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ A ΛΥΚΕΙΟΥ. ΑΣΚΗΣΗ 1 Ο παρακάτω πίνακας δίνει µερικές πληροφορίες που αφορούν την δοµή τεσσάρων ατόµων Q, X, Ψ, R: Ζ Α p + n

ΧΗΜΕΙΑ A ΛΥΚΕΙΟΥ. ΑΣΚΗΣΗ 1 Ο παρακάτω πίνακας δίνει µερικές πληροφορίες που αφορούν την δοµή τεσσάρων ατόµων Q, X, Ψ, R: Ζ Α p + n ΧΗΜΕΙΑ A ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΣΚΗΣΗ 1 Ο παρακάτω πίνακας δίνει µερικές πληροφορίες που αφορούν την δοµή τεσσάρων ατόµων Q, X, Ψ, R: Ζ Α p + n Ηλεκτρονιακή διαµόρφωση κατά στιβάδες Q 19 39 X 20 10 Ψ 6 6 R 8 Κ(2) L(4)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Γραμμομοριακή συγκέντρωση διαλυμάτων

ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Γραμμομοριακή συγκέντρωση διαλυμάτων ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Γραμμομοριακή συγκέντρωση διαλυμάτων Συγκέντρωση διαλύματος: ποσότητα διαλυμένης ουσίας σε καθορισμένη ποσότητα διαλύματος Αραιό διάλυμα: μικρή συγκέντρωση διαλυμένης ουσίας Πυκνό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΓΚΟΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΞΥ ΙΟΥ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΣΥΓΧΡΟΝΙΚΗΣ ΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ (Σ.Σ.Λ.Α) DB Lab Fourier/Multilog

ΟΓΚΟΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΞΥ ΙΟΥ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΣΥΓΧΡΟΝΙΚΗΣ ΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ (Σ.Σ.Λ.Α) DB Lab Fourier/Multilog ΟΓΚΟΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΞΥ ΙΟΥ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΣΥΓΧΡΟΝΙΚΗΣ ΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ (Σ.Σ.Λ.Α) DB Lab Fourier/Multilog ( Ευθύµιος Παπαευσταθίου Υπ. ΕΚΦΕ Αχαρνών - ιονύσης Βαλλιάνος ΕΚΦΕ Γέρακα- Χριστόφορος

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ 1

ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ 1 Θεωρητικό Μέρος ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ 1 Ορισμένα ζεύγη οξέων και των συζυγών τους βάσεων (καθώς και βάσεων και των συζυγών τους οξέων) έχουν την ιδιότητα να διατηρούν το ph των διαλυμάτων τους σταθερό όταν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΚΟΣΜΗΤΟΛΟΓΙΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ:ΕΙΔΙΚΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ Α ΕΞΑΜΗΝΟ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΚΟΣΜΗΤΟΛΟΓΙΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ:ΕΙΔΙΚΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΚΟΣΜΗΤΟΛΟΓΙΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ:ΕΙΔΙΚΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΙΕΚ ΒΑΡΗΣ ΦΙΩΤΑΚΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Καθορισμένα ή καθαρά σώματα λέγονται εκείνα που έχουν την ίδια

Διαβάστε περισσότερα

Επιχάλκωση μεταλλικού αντικειμένου και συγκεκριμένα ενός μικρού ελάσματος αλουμινίου με τη μέθοδο της γαλβανοπλαστικής επιμετάλλωσης.

Επιχάλκωση μεταλλικού αντικειμένου και συγκεκριμένα ενός μικρού ελάσματος αλουμινίου με τη μέθοδο της γαλβανοπλαστικής επιμετάλλωσης. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Επιχάλκωση μεταλλικού αντικειμένου και συγκεκριμένα ενός μικρού ελάσματος αλουμινίου με τη μέθοδο της γαλβανοπλαστικής επιμετάλλωσης. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο

Διαβάστε περισσότερα

9. Προσδιορισμός της σταθεράς του γινομένου διαλυτότητας του ιωδικού ασβεστίου, Ca(IO 3 ) 2

9. Προσδιορισμός της σταθεράς του γινομένου διαλυτότητας του ιωδικού ασβεστίου, Ca(IO 3 ) 2 9. Προσδιορισμός της σταθεράς του γινομένου διαλυτότητας του ιωδικού ασβεστίου, Ca(IO 3 ) 2 Σκοπός Σκοπός αυτής της εργαστηριακής άσκησης είναι να μάθουμε να προσδιορίζουμε τη γραμμομοριακή διαλυτότητα

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Χημεία Εργαστηριακές ασκήσεις

Γεωργική Χημεία Εργαστηριακές ασκήσεις Γεωργική Χημεία Εργαστηριακές ασκήσεις Γεώργιος Παπαδόπουλος, Καθηγητής Τμ. Τεχνολόγων Γεωπόνων Τ.Ε. Άρτα, 2015 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνος. καθηγητής: Κρεμιώτης Θωμάς, Φυσικός ΤΑΞΗ Γ' ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Ον/νυμο Τμήμα: Ημ/νια

Υπεύθυνος. καθηγητής: Κρεμιώτης Θωμάς, Φυσικός ΤΑΞΗ Γ' ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Ον/νυμο Τμήμα: Ημ/νια 5ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΖΩΓΡΑΦΟΥ 2 ο Σχολικό Εργα στήριο Φυσικών Επιστημών Υπεύθυνος. καθηγητής: Κρεμιώτης Θωμάς, Φυσικός ΤΑΞΗ Γ' ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ον/νυμο Τμήμα:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΕΡΡΩΝ ΧΗΜΕΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟ:. Σέρρες 26/11/2011. Σύνολο µορίων:..

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΕΡΡΩΝ ΧΗΜΕΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟ:. Σέρρες 26/11/2011. Σύνολο µορίων:.. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΕΡΡΩΝ 10 η Ευρωπαϊκή Ολυµπιάδα Επιστηµών EUSO 2012 ΤΟΠΙΚΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΩΝ ΧΗΜΕΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟ:. Μαθητές/τριες που συµµετέχουν: (1) (2) (3) Σέρρες 26/11/2011

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός για την επιλογή στην 11η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών - EUSO 2013 Σάββατο 19 Ιανουαρίου 2013 ΧΗΜΕΙΑ

Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός για την επιλογή στην 11η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών - EUSO 2013 Σάββατο 19 Ιανουαρίου 2013 ΧΗΜΕΙΑ Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός για την επιλογή στην 11η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών - EUSO 2013 Σάββατο 19 Ιανουαρίου 2013 ΧΗΜΕΙΑ Σχολείο: 1) Ονομ/επώνυμα μαθητών: 2)... 3) ΚΙΝΗΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΧΗΜΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ÊÏÑÕÖÇ. 1.2 Το ph υδατικού διαλύµατος ασθενούς βάσης Β 0,01Μ είναι : Α. Μεγαλύτερο του 12 Β. 12 Γ. Μικρότερο του 2. Μικρότερο του 12 Μονάδες 5

ÊÏÑÕÖÇ. 1.2 Το ph υδατικού διαλύµατος ασθενούς βάσης Β 0,01Μ είναι : Α. Μεγαλύτερο του 12 Β. 12 Γ. Μικρότερο του 2. Μικρότερο του 12 Μονάδες 5 1 Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΘΕΜΑ 1ο ΧΗΜΕΙΑ Στις ερωτήσεις 1.1 έως 1.3 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1.1 Η ενέργεια ιοντισµού

Διαβάστε περισσότερα

Για τους διαγωνιζόµενους Αγαπητοί µαθητές και µαθήτριες, κατ αρχήν σας συγχαίρουµε για την εξαιρετική επίδοσή σας στην α φάση του 17 ου Πανελλήνιου Μαθητικού ιαγωνισµού Χηµείας, βάσει των αποτελεσµάτων

Διαβάστε περισσότερα

2.8 ιαλύματα Τύποι διαλυμάτων

2.8 ιαλύματα Τύποι διαλυμάτων 2.8 ιαλύματα Τύποι διαλυμάτων Γιατί παρασκευάζουμε διαλύματα; Τι ονομάζουμε διαλυμένη ουσία και τι διαλύτη (ή διαλυτικό μέσο); Παραδείγματα διαλυμάτων ιάλυμα Περιγραφή Αέρας (αέριο) Ομογενές μίγμα αερίων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Χημική Τεχνολογία. Εργαστηριακό Μέρος

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Χημική Τεχνολογία. Εργαστηριακό Μέρος ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Χημική Τεχνολογία Εργαστηριακό Μέρος Ενότητα 4: Ογκομετρική Ανάλυση Ευάγγελος Φουντουκίδης Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Τ.Ε. Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών. Χημεία. Ενότητα 15: Διαλύματα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών. Χημεία. Ενότητα 15: Διαλύματα Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Χημεία Ενότητα 15: Διαλύματα Αν. Καθηγητής Γεώργιος Μαρνέλλος e-mail: gmarnellos@uowm.gr Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. Εισαγωγή στην έννοια της πυκνότητας ενός υλικού. Μέτρηση της πυκνότητας.

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. Εισαγωγή στην έννοια της πυκνότητας ενός υλικού. Μέτρηση της πυκνότητας. ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ 1. Τίτλος Εισαγωγή στην έννοια της πυκνότητας ενός υλικού. Μέτρηση της πυκνότητας. Θα γίνουν δύο σειρές μετρήσεων. Μία στο (πραγματικό) εργαστήριο (συνοδευόμενη από το αντίστοιχο φύλλο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Σύμφωνα με την εγκύκλιο του ΥΠΠΕΘ (με Αρ. Πρωτ. 150022/Δ2/15-9-2016) Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1. 1.1 Γνωριμία με το εργαστήριο του Χημικού Από τον εργαστηριακό οδηγό να χρησιμοποιηθούν

Διαβάστε περισσότερα

Chem-PA 2006. Βιβλίο καθηγητή. Χημεία Λυκείου. Εγχειρίδιο χρήσης & φύλλα εργασίας

Chem-PA 2006. Βιβλίο καθηγητή. Χημεία Λυκείου. Εγχειρίδιο χρήσης & φύλλα εργασίας Chem-PA 2006 Χημεία Λυκείου Βιβλίο καθηγητή Εγχειρίδιο χρήσης & φύλλα εργασίας Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α Πρόλογος................................................ 5 Προϋποθέσεις Εγκατάσταση Εκτέλεση Απεγκατάσταση...............

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Κ.Φ.Ε ΑΓΙΩΝ ΑΝΑΡΓΥΡΩΝ

Ε.Κ.Φ.Ε ΑΓΙΩΝ ΑΝΑΡΓΥΡΩΝ 2015 2016 Ε.Κ.Φ.Ε ΑΓΙΩΝ ΑΝΑΡΓΥΡΩΝ ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Αρχή του Le Chatelier Όταν μεταβάλλουμε ένα από τους συντελεστές ισορροπίας (συγκέντρωση, πίεση, θερμοκρασία) η θέση της ισορροπίας μετατοπίζεται προς εκείνη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ. Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ. Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1 ΘΕΜΑ 1 Ο ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ A ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΕΙΑ Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1) Το άτοµο του καλίου (Κ) έχει µαζικό

Διαβάστε περισσότερα

Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C.

Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C. 4.1 Βασικές έννοιες Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C. Σχετική ατομική μάζα ή ατομικό βάρος λέγεται ο αριθμός που δείχνει πόσες φορές είναι μεγαλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ, ΛΕΜΕΣΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2004 2005 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ, ΛΕΜΕΣΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2004 2005 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ, ΛΕΜΕΣΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2004 2005 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ Τάξη : Β Λυκείου Ηµεροµηνία : 8/06/2005 ιάρκεια : 2,5 ώρες Αριθµός σελίδων: 5 Χρήσιµα

Διαβάστε περισσότερα

Chem-PA 2006. Βιβλίο μαθητή. Χημεία Γυμνασίου. Εγχειρίδιο χρήσης & φύλλα εργασίας

Chem-PA 2006. Βιβλίο μαθητή. Χημεία Γυμνασίου. Εγχειρίδιο χρήσης & φύλλα εργασίας Chem-PA 2006 Χημεία Γυμνασίου Βιβλίο μαθητή Εγχειρίδιο χρήσης & φύλλα εργασίας Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α Πρόλογος................................................ 5 ΛΥΚΕΙΟ ΤΑΞΗ Α Περιοδικός Πίνακας.....................................

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 2013 ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ. Στοιχεία Διαγωνιζόμενων

ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 2013 ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ. Στοιχεία Διαγωνιζόμενων ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 2013 ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ Αριθμός ομάδας: Ονόματα Διαγωνιζόμενων: Στοιχεία Διαγωνιζόμενων 1) 2) 3) Σχολείο: Όνομα Υπεύθυνου Καθηγητή: ΤΙΤΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΥΠΕΥΘΥΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - «ΠΑΝΕΚΦE»

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΥΠΕΥΘΥΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - «ΠΑΝΕΚΦE» ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΥΠΕΥΘΥΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - «ΠΑΝΕΚΦE» email: panekfe@yahoo.gr, www.ekfe.gr ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑ ΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ EUSO 2011 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ -

Διαβάστε περισσότερα

I (aq) κι έτσι σχηματίζεται το ευδιάλυτο σύμπλοκο ιόν

I (aq) κι έτσι σχηματίζεται το ευδιάλυτο σύμπλοκο ιόν ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑΣ ΠΕΙΡΑΜΑ 3 ΧΗΜΙΚΗΣ ΚΙΝΗΤΙΚΗΣ (ΧΚ3) ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑΣ ΙΙ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ: 203-4 ΤΜΗΜAΤΑ TΡΙΤΗΣ ΚΑΙ ΤΕΤΑΡΤΗΣ Τίτλος Πειράματος: ΚΙΝΗΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΕΡΡΩΝ ΧΗΜΕΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟ:. Σέρρες 08/12/2012. Σύνολο µορίων:..

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΕΡΡΩΝ ΧΗΜΕΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟ:. Σέρρες 08/12/2012. Σύνολο µορίων:.. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΕΡΡΩΝ 11 η Ευρωπαϊκή Ολυµπιάδα Επιστηµών EUSO 2013 ΤΟΠΙΚΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΩΝ ΧΗΜΕΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟ:. Μαθητές/τριες που συµµετέχουν: (1) (2) (3) Σέρρες 08/12/2012

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΟΞΥΤΗΤΑΣ ΣΕ ΚΡΑΣΙ (ΛΕΥΚΟ)

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΟΞΥΤΗΤΑΣ ΣΕ ΚΡΑΣΙ (ΛΕΥΚΟ) ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΥΠΕΥΘΥΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - «ΠΑΝΕΚΦE» email:panekfe@yahoo.gr www.ekfe.gr ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑ ΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - EUSO 2010 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

Διάλυμα καλείται κάθε ομογενές σύστημα, το οποίο αποτελείται από δύο ή περισσότερες χημικές ουσίες, και έχει την ίδια σύσταση σε όλη του τη μάζα.

Διάλυμα καλείται κάθε ομογενές σύστημα, το οποίο αποτελείται από δύο ή περισσότερες χημικές ουσίες, και έχει την ίδια σύσταση σε όλη του τη μάζα. 1. ΔΙΑΛΥΜΑ Διάλυμα καλείται κάθε ομογενές σύστημα, το οποίο αποτελείται από δύο ή περισσότερες χημικές ουσίες, και έχει την ίδια σύσταση σε όλη του τη μάζα. Ετερογενές σύστημα καλείται αυτό, το οποίο αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογισμός θερμότητας αντίδρασης

Υπολογισμός θερμότητας αντίδρασης 1 Εργαστηριακή Διδασκαλία των Φυσικών εργασιών στα Γενικά Λύκεια Περίοδος 2006 2007 Χημεία Κατεύθυνσης Β Λυκείου Ενδεικτική προσέγγιση της εργαστηριακή δραστηριότητας : Υπολογισμός θερμότητας αντίδρασης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ B ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΓΡΑΦΕΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2007-2008 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ 1. Ταξινόμηση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ. ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΕΙΣ (4) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΘΕΜΑΤΩΝ: ΚΑΛΑΜΑΡΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ xhmeiastokyma.

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ. ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΕΙΣ (4) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΘΕΜΑΤΩΝ: ΚΑΛΑΜΑΡΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ xhmeiastokyma. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΕΙΣ (4) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΘΕΜΑΤΩΝ: ΚΑΛΑΜΑΡΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως Α5 να γράψετε τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητα 2: Το αλμυρό νερό

Δραστηριότητα 2: Το αλμυρό νερό Παγκόσμιο πείραμα για το Διεθνές Έτος Χημείας Δραστηριότητα 2: Το αλμυρό νερό Το μεγαλύτερο ποσοστό του νερού στον πλανήτη, για την ακρίβεια το 95% είναι αλμυρό νερό, δηλ. περιέχει άλατα. Σε αυτή τη δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ. Οι φυσικές καταστάσεις της ύλης είναι η στερεή, η υγρή και η αέρια.

ΦΥΣΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ. Οι φυσικές καταστάσεις της ύλης είναι η στερεή, η υγρή και η αέρια. ΦΥΣΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ Οι φυσικές καταστάσεις της ύλης είναι η στερεή, η υγρή και η αέρια. Οι μεταξύ τους μεταβολές εξαρτώνται από τη θερμοκρασία και την πίεση και είναι οι παρακάτω: ΣΗΜΕΙΟ ΤΗΞΗΣ ΚΑΙ ΣΗΜΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο εργασίας - αξιολόγησης

Φύλλο εργασίας - αξιολόγησης ιατροφή ιατροφική Πυραµίδα Τάξη B Λυκείου Ονοµατεπώνυµο Μάθηµα Γνωστικό αντικείµενο: Χηµεία (Γενικής Παιδείας) Τροφές και ενέργεια........................ ιδακτική ενότητα ιατροφική πυραµίδα Τµήµα...........

Διαβάστε περισσότερα

Αρχή της μεθόδου: MAΘΗΜΑ 7 ο MEΘΟ ΟΙ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΕΚΧΥΛΙΣΗ

Αρχή της μεθόδου: MAΘΗΜΑ 7 ο MEΘΟ ΟΙ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΕΚΧΥΛΙΣΗ MAΘΗΜΑ 7 ο MEΘΟ ΟΙ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΕΚΧΥΛΙΣΗ Αρχή της μεθόδου: Η μέθοδος στηρίζεται στις διαφορετικές διαλυτότητες των ουσιών σε δύο μη μιγνυομένους διαλύτες Δρα. Κουκουλίτσα Αικατερίνη Χημικός

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ. Σγουρόπουλος Ιωάννης Συντονίστρια: Κ. Μήτκα Στέλλα

ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ. Σγουρόπουλος Ιωάννης Συντονίστρια: Κ. Μήτκα Στέλλα ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ II Σγουρόπουλος Ιωάννης Συντονίστρια: Κ. Μήτκα Στέλλα Εκατοστιαία διαλύματα Δ/μα % στερεάς ουσίας κατά βάρος ανά μονάδα βάρους W/W Δ/μα % στερεάς ουσίας κατά βάρος ανά μονάδα όγκου W/V Δ/μα %

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτική και Ποιoτική Ανάλυση

Ποσοτική και Ποιoτική Ανάλυση Ποσοτική και Ποιoτική Ανάλυση ιδάσκων: Σπύρος Περγαντής Γραφείο: Α206 Τηλ. 2810 545084 E-mail: spergantis@chemistry.uoc.gr ΙΑΛΥΜΑΤΑ (Γενική Χημεία, Ebbing and Gammon κεφ. 12) Εισαγωγή: Γιατί διαλύματα;

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2013

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2013 ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία: Κυριακή 14 Απριλίου 01 ιάρκεια Εξέτασης: ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Για τις ερωτήσεις Α1 έως και Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Φύλλου Εργασίας για την εργαστηριακή άσκηση «Μελετώντας το περιεχόμενο τού χυμού του πορτοκαλιού»

Πρόταση Φύλλου Εργασίας για την εργαστηριακή άσκηση «Μελετώντας το περιεχόμενο τού χυμού του πορτοκαλιού» Πρόταση Φύλλου Εργασίας για την εργαστηριακή άσκηση «Μελετώντας το περιεχόμενο τού χυμού του πορτοκαλιού» Χαραλαμπάτου Λιάνα, υπεύθυνη Ε.Κ.Φ.Ε. Νίκαιας Αποστολόπουλος Κωνσταντίνος, Σχολικός Σύμβουλος ΠΕ04,

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι. Θεωρητικές Επισημάνσεις. Εκφε Κεφαλονιάς

Στόχοι. Θεωρητικές Επισημάνσεις. Εκφε Κεφαλονιάς ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΡΟΔΙΟΡΙΜΟΤ ΣΟΤ ΣΕΛΙΚΟΎ ΗΜΕΙΟΤ Ε ΜΙΑ ΟΓΚΟΜΕΣΡΗΗ. (εξουδετέρωση ασθενούς οξέος από ισχυρή βάση) ΜΕ ΣΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΣΟΤ ΤΣΗΜΑΣΟ ΤΓΧΡΟΝΙΚΗ ΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΠΕΙΚΟΝΙΗ (..Λ.Α) LoggerProGr της Vernier. Στόχοι Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ - ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ - ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ - ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΘΕΜΑ 1ο Για τις παρακάτω ερωτήσεις Α1-Α3 να μεταφέρετε στο φύλλο απαντήσεων τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα μόνο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2015

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΛΥΚΕΙΟ ΑΡΧ. ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ - ΔΑΣΟΥΠΟΛΗ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 25/5/2015 ΒΑΘΜΟΣ:... ΤΑΞΗ: Β ΧΡΟΝΟΣ: 2.5 ώρες ΥΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΗ:... ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:...

Διαβάστε περισσότερα

Α Δ/νση Δ/θμιας Εκπ/σης Αθήνας 1ος Πειραματικός Διαγωνισμός Γυμνασίων στις Φυσικές Επιστήμες 2015 Πειραματίζομαι Ερευνώ και Ανακαλύπτω

Α Δ/νση Δ/θμιας Εκπ/σης Αθήνας 1ος Πειραματικός Διαγωνισμός Γυμνασίων στις Φυσικές Επιστήμες 2015 Πειραματίζομαι Ερευνώ και Ανακαλύπτω Α Δ/νση Δ/θμιας Εκπ/σης Αθήνας 1ος Πειραματικός Διαγωνισμός Γυμνασίων στις Φυσικές Επιστήμες 2015 Πειραματίζομαι Ερευνώ και Ανακαλύπτω Η Μαρία και ο Γιάννης είναι μέλη ερευνητικής ομάδας που υποστηρίζει

Διαβάστε περισσότερα

Συγκέντρωση διαλύματος

Συγκέντρωση διαλύματος Συγκέντρωση διαλύματος 22-1. SOS Ερώτηση: τι ονομάζουμε μοριακότητα κατ όγκο ή Molarity (Μολάριτι); Η μοριακότητα κατ' όγκο ή συγκέντρωση ή Molarity, εκφράζει τα mol διαλυμένης ουσίας που περιέχονται σε

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις διαλυμάτων. Επαναληπτικές ασκήσεις Α' Λυκείου 1

Ασκήσεις διαλυμάτων. Επαναληπτικές ασκήσεις Α' Λυκείου 1 Επαναληπτικές ασκήσεις Α' Λυκείου 1 Ασκήσεις διαλυμάτων. 1. Διαλύουμε πλήρως 20 g σε 20 g H 2 O και προκύπτει διάλυμα Α. Να υπολογιστεί η % w/w περιεκτικότητα του διαλύματος. μάζα Δ/τος = 1 + 2 20 + 20

Διαβάστε περισσότερα

Πείραμα 2. Αλατότητα και Φυσιολογία Μυδιών

Πείραμα 2. Αλατότητα και Φυσιολογία Μυδιών Πείραμα 2 Αλατότητα και Φυσιολογία Μυδιών Έχετε πάρει 3 φύλλα για πρόχειρη εργασία. Το τέταρτο φύλλο απαντήσεων θα πρέπει να περιέχει τις τελικές σας απαντήσεις. Θα βαθμολογηθεί μόνο το τέταρτο φύλλο απαντήσεων.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Εργαστηριακό Κέντρο Φυσικών Επιστηµών Aγίων Αναργύρων Υπεύθυνος Εργ. Κέντρου : Χαρακόπουλος Καλλίνικος Επιµέλεια Παρουσίαση : Καραγιάννης Πέτρος ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ A ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 16/04/ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ A ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 16/04/ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ A ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 16/04/2016 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1. έως Α5. να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ. Ι. Βάκρος Ι. Σπηλιόπουλος ΚΑΛΑΜΑΤΑ 2014

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ. Ι. Βάκρος Ι. Σπηλιόπουλος ΚΑΛΑΜΑΤΑ 2014 ΤΕΙ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Ι. Βάκρος Ι. Σπηλιόπουλος ΚΑΛΑΜΑΤΑ 2014 Περιεχόμενα 1. Εισαγωγή στο εργαστήριο Κανόνες Ασφαλείας 2. Συνήθης Εργαστηριακός εξοπλισμός και χρήση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΕ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΟΜΟΝΟΙΑΣ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ

ΕΚΦΕ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΟΜΟΝΟΙΑΣ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ ΕΚΦΕ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΟΜΟΝΟΙΑΣ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 2014 ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ Αριθμός ομάδας: Ονόματα διαγωνιζομένων: Στοιχεία Διαγωνιζόμενων 1) 2) 3) Σχολείο: Όνομα

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: ΧΗΜΕΙΑ. Εργαστηριακή άσκηση: Ο Ξ Ε Ι Δ Ω Σ Η Α Ι Θ Α Ν Ο Λ Η Σ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ ΤΑΞΗ B' ΛΥΚΕΙΟΥ. Ον/νυμο: Τμήμα: Ημ/νια:

Μάθημα: ΧΗΜΕΙΑ. Εργαστηριακή άσκηση: Ο Ξ Ε Ι Δ Ω Σ Η Α Ι Θ Α Ν Ο Λ Η Σ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ ΤΑΞΗ B' ΛΥΚΕΙΟΥ. Ον/νυμο: Τμήμα: Ημ/νια: ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Ον/νυμο: Τμήμα: Ημ/νια: ΤΑΞΗ B' ΛΥΚΕΙΟΥ Μάθημα: ΧΗΜΕΙΑ Εργαστηριακή άσκηση: Ο Ξ Ε Ι Δ Ω Σ Η Α Ι Θ Α Ν Ο Λ Η Σ Θωμάς Kρεμιώτης 1 από 6 ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΧΗΜΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ α/α ΟΡΓΑΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πείραμα σύνθεσης ακετυλοσαλικυλικού οξέος με μικροκλίμακα

Πείραμα σύνθεσης ακετυλοσαλικυλικού οξέος με μικροκλίμακα Πείραμα σύνθεσης ακετυλοσαλικυλικού οξέος με μικροκλίμακα Εισαγωγή Το ακετυλοσαλικυλικό οξύ είναι ένα εξαιρετικό φάρμακο. Χρησιμοποιείται ευρέως ως αναλγητικό (κατευναστικό πόνου) και αντιπυρετικό. Επίσης

Διαβάστε περισσότερα