Γιάννης Ανδρουτσόπουλος. 1. Ορισµός

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Γιάννης Ανδρουτσόπουλος. 1. Ορισµός"

Transcript

1 2.9. ΓΛΩΣΣΑ ΤΩΝ ΝΕΩΝ Γιάννης Ανδρουτσόπουλος 1. Ορισµός Ο όρος γλώσσα των νέων δηλώνει το σύνολο των γλωσσικών φαινοµένων που χαρακτηρίζουν την επικοινωνία των νέων µεταξύ τους. Παρά τον χαρακτηρισµό «γλώσσα», η γλώσσα των νέων δεν είναι ένα αυτοτελές γλωσσικό σύστηµα, αλλά µια «κοινωνιόλεκτος» [sociolect], δηλαδή ένας τρόπος οµιλίας µε λεξιλογικά, πραγµατολογικά και δοµικά χαρακτηριστικά που χρησιµοποιείται υπό ορισµένες συνθήκες επικοινωνίας και είναι µέρος της γλωσσικής συνείδησης µιας κοινότητας. Η κοινωνική βάση της γλώσσας των νέων είναι η «παρέα», το δίκτυο των συνοµηλίκων. Κατά συνέπεια δεν υπάρχει µια ενιαία γλώσσα των νέων, αλλά ένα σύνολο από επιµέρους τρόπους οµιλίας µε κοινές τάσεις διαµόρφωσης και κοινά γλωσσικά στοιχεία. Καθώς η ελληνική έρευνα είναι ακόµη περιορισµένη, τα στοιχεία που ακολουθούν συνδυάζουν ευρήµατα από διάφορες γλώσσες. 2. Χαρακτηριστικά της γλώσσας των νέων 2.1. Το νεανικό λεξιλόγιο περιλαµβάνει τόσο εκφράσεις χωρίς αντίστοιχο στην κοινή γλώσσα (π.χ. για τα ιδιαίτερα ενδιαφέροντα µιας νεανικής κουλτούρας) όσο και εκφράσεις που δηλώνουν µια ιδιαίτερη στάση (οικειότητα, αξιολόγηση, ειρωνεία) απέναντι σε ένα γνωστό αντικείµενο αναφοράς [1] (π.χ. ο χαρακτηρισµός η ώρα του παιδιού για το µάθηµα των αγγλικών). Ιδιαίτερα παραγωγικά σηµασιολογικά πεδία είναι οι κοινωνικές κατηγορίες (π.χ. φλώρος, τύπισσα), οι βιωµατικές και κοινωνικές εµπειρίες (π.χ. ξεσαλώνω διασκεδάζω ), οι ψυχολογικές καταστάσεις (π.χ. τα πήρα στο κρανίο εκνευρίστηκα ), οι αξιολογικές εκφράσεις (π.χ. αστέρι, σούπερ, τζάµι, χάσιµο πολύ καλό ) και επιτατικές εκφράσεις (ψιλο-, χοντρο-, καρα-, µε τρέλα). Ειδικά για την έκφραση αξιολόγησης και επίτασης έχουν διαπιστωθεί ιδιαίτερα συντακτικά σχήµατα, στα ελληνικά π.χ. «και γαµώ + Ονοµατική Φράση» (και γαµώ τις φάσεις πολύ καλή φάση ). Η νεανική επικοινωνία χρησιµοποιεί πολυάριθµες στερεότυπες εκφράσεις για την οργάνωση του διαλόγου, όπως χαιρετισµούς (έλα ρε, τσα γεια), προσφωνήσεις (ρε µεγάλε), φιλικές υβριστικές προσφωνήσεις (ρε µαλάκα), εκφράσεις συµφωνίας (Μέσα είσαι!), άρνησης (Ούτε µε σφαίρες!), επιδοκιµασίας (Φοβερό! Έγραψε!), έναρξης µιας αφήγησης (π.χ. Άκου φάση!). Η δηµιουργία και ανανέωση του νεανικού λεξιλογίου γίνεται µε τέσσερις βασικούς τρόπους: α) αλλαγή σηµασίας (π.χ. κόκαλο µεθυσµένος ) β) δανεισµός, κατά κύριο λόγο από τα αγγλικά (π.χ. χάι κεφάτος, φτιαγµένος ) γ) επιλογές προτύπων σχηµατισµού λέξεων, [2] π.χ. το επίθηµα -άς για κατηγορίες της νεανικής κουλτούρας µε αγγλική βάση (γκραφιτάς, σκινάς, µεταλάς, τσοπεράς κ.ά.) και δ)

2 τροποποίηση λέξεων χωρίς αλλαγή της βασικής τους σηµασίας, είτε µε επιθήµατα (τσιγάρο > τσιγαριά) είτε µε σύντµηση (µατσωµένος > µατσό) είτε µε µετάθεση φθόγγων ή συλλαβών, τα λεγόµενα ποδανά [3] ( ανάποδα, π.χ. µεναγκό γκόµενα ) Η έρευνα της νεανικής συνοµιλίας ασχολείται µε φαινόµενα της επικοινωνίας όπως π.χ. η γλωσσική επιθετικότητα, ο διάλογος νέων ενηλίκων και η αλλαγή γλωσσικού κώδικα. Μελέτες σε διάφορες χώρες δείχνουν ότι οι νέοι χρησιµοποιούν στη διαλογική τους επικοινωνία το σύνολο των γλωσσικών πηγών της κοινότητας όπου ζουν. Εδώ συγκαταλέγονται καταρχήν οι γλώσσες και οι γλωσσικές ποικιλίες του κοινωνικού περίγυρου, όπως η τοπική διάλεκτος (έστω και αν οι νέοι δεν τη µιλούν συστηµατικά) ή η γλώσσα µιας εθνικής µειονότητας. [4] Ακόµη, στοιχεία από τα µέσα ενηµέρωσης και ψυχαγωγίας, π.χ. σλόγκαν από διαφηµίσεις, ατάκες από ταινίες και τραγούδια κ.ά. Στοιχεία από τις παραπάνω πηγές συνταιριάζονται δηµιουργικά στον νεανικό διάλογο, συγκροτώντας ένα «µωσαϊκό» που µεταβάλλεται ανάλογα µε τις επικοινωνιακές ανάγκες της στιγµής. [5] Ο τρόπος που γίνεται αυτό, δηλαδή ποια στοιχεία επιλέγουν οι νέοι και πώς τα χρησιµοποιούν στην επικοινωνία τους, αντανακλά τις πολιτισµικές επιρροές και την κοινωνική τοποθέτηση της κάθε νεανικής παρέας. [6] 2.3. Συστηµατικές διαφορές µεταξύ νέων και ενήλικων οµιλητών µιας κοινότητας έχουν µελετηθεί µε τις στατιστικές µεθόδους της κοινωνιογλωσσολογίας. Εξετάζεται η αναλογία πρότυπης και µη πρότυπης γλώσσας (διαλέκτου, λαϊκής γλώσσας) κυρίως στη φωνολογία και σε µικρότερο βαθµό στη µορφολογία, τη σύνταξη και τους συνοµιλιακούς δείκτες. Έχει διαπιστωθεί ότι οι νέοι οµιλητές χρησιµοποιούν στοιχεία µη πρότυπης γλώσσας συχνότερα από ό,τι ενήλικοι οµιλητές. Η διαφορά αυτή ερµηνεύεται είτε ως ένδειξη γλωσσικής αλλαγής, όταν καινοτοµικά φαινόµενα εµφανίζονται συχνότερα στην οµιλία των νέων, είτε ως φαινόµενο «ηλικιακής διαβάθµισης», [7] όταν στιγµατισµένα φαινόµενα είναι συχνότερα στη νεότητα απ ό,τι στην ενήλικη ζωή. 3. Κοινωνικά χαρακτηριστικά Προϋποθέσεις για να αναπτυχθεί µια νεανική γλώσσα είναι α) η κοινωνικά θεσµοποιηµένη κατηγορία της νεότητας και β) κάποια µορφή νεανικής κουλτούρας και «αυτόνοµης» νεανικής επικοινωνίας. Οι περισσότερες έρευνες περιορίζουν την κατηγορία της νεότητας στην εφηβική ηλικία (12-18 ετών), άλλες συµπεριλαµβάνουν και τη µετεφηβική ηλικία (έως 25 ή 30 ετών). Ιστορικά, µορφές νεανικής γλώσσας υπήρχαν ήδη σε προηγούµενους αιώνες. [8] Ωστόσο η γλώσσα των νέων έγινε µαζικό φαινόµενο από τα µεταπολεµικά χρόνια και ιδιαίτερα κατά τις τελευταίες δύο δεκαετίες. Αυτό ανάγεται στην αυξανόµενη οικονοµική και πολιτισµική ανεξαρτησία των νέων στις σύγχρονες κοινωνίες, αλλά και στην κοινή επιρροή από νεανικές κουλτούρες αγγλοαµερικανικής προέλευσης.

3 Γιατί οι νέοι αναπτύσσουν δικούς τους τρόπους έκφρασης; Οι εξηγήσεις της βιβλιογραφίας συνδυάζουν τρεις παράγοντες. Κοινωνιολογικά, [9] κάθε ηλικία έχει ιδιαίτερα γλωσσικά χαρακτηριστικά που συναρτώνται µε τυπικές συνθήκες επικοινωνίας. Τα κοινωνικά δίκτυα των νέων είναι στενότερα από αυτά των ενηλίκων, γεγονός που εντείνει την πίεση γλωσσικής συµµόρφωσης µε την παρέα. Ακόµη, οι συµβάσεις γλωσσικής ευγένειας και απόστασης που απαιτούνται στην ενήλικη ζωή δεν έχουν αναπτυχθεί ακόµη πλήρως κατά την εφηβεία. Έτσι εξηγείται το ότι η συχνότητα µη πρότυπης γλώσσας είναι µεγαλύτερη στη νεότητα από ό,τι στην ενήλικη ζωή. Ψυχολογικά, κατά τη νεανική ηλικία διαµορφώνεται η προσωπική και κοινωνική ταυτότητα. Η απόρριψη κατεστηµένων τρόπων συµπεριφοράς και ο πειραµατισµός µε εναλλακτικά µοντέλα, τάσεις που γενικότερα χαρακτηρίζουν την εφηβεία, εκφράζονται και γλωσσικά. Με την ιδιαίτερη γλώσσα τους, οι νέοι συµβολίζουν ότι ανήκουν σε µια ηλικία µε δικά της ενδιαφέροντα και αξίες, που διαφέρει τόσο από τα παιδικά όσο και από τα ενήλικα χρόνια. Επικοινωνιακά, λειτουργίες της γλώσσας όπως η εκφραστικότητα, η πρωτοτυπία και το γλωσσικό παιχνίδι ίσως είναι ισχυρότερες στη νεανική ηλικία απ ό,τι στη µετέπειτα ζωή. ιαφορές της νεανικής γλώσσας σε σχέση µε τον τόπο διαβίωσης, την κοινωνική προέλευση και το φύλο των νέων έχουν µελετηθεί για τις αναλογίες πρότυπης και µη πρότυπης γλώσσας (βλ. παραπάνω 2.3). Σε ό,τι αφορά το νεανικό λεξιλόγιο, η µέχρι τώρα έρευνα δεν επιτρέπει γενικεύσεις. Φαίνεται πάντως ότι η χρήση υβριστικού λεξιλογίου και υβριστικών προσφωνήσεων είναι συχνότερη ανάµεσα σε αγόρια. Σαφέστερη είναι η σχέση της γλωσσικής έκφρασης µε τη συµµετοχή σε µια νεανική κουλτούρα. Οι νεανικές «σκηνές» που συγκροτούνται γύρω από µουσικά στιλ (π.χ. punk, metal, hip-hop) χαρακτηρίζονται από ιδιαίτερα λεξιλόγια και τρόπους συνοµιλίας που διαµορφώνονται υπό την επιρροή αγγλόφωνων νεανικών µέσων. Σε ό,τι αφορά τις περιστάσεις επικοινωνίας, [10] τα διάφορα στοιχεία της νεανικής γλώσσας χρησιµοποιούνται συστηµατικά µόνο στα πλαίσια της οµάδας συνοµηλίκων, τόσο ιδιωτικά όσο και στα διάφορα νεανικά στέκια. Τούτο σηµαίνει ότι η γλωσσική συµπεριφορά των νέων είναι διαφορετική π.χ. στην αυλή του σχολείου από ό,τι µέσα στην τάξη. Στοιχεία νεανικής γλώσσας εµφανίζονται επίσης στα διάφορα νεανικά µέσα ενηµέρωσης και ψυχαγωγίας (νεανικά περιοδικά, νεανικό ραδιόφωνο, [11] στίχοι τραγουδιών κλπ.). 4. Γλωσσική αλλαγή Η εξέλιξη της νεανικής γλώσσας δείχνει αντίρροπες τάσεις. Μια τάση προς ανοµοιογένεια οφείλεται στα επικοινωνιακά κίνητρα του γλωσσικού πειραµατισµού και της εκφραστικής πρωτοτυπίας (βλ. παραπάνω 3). Οι παραγωγικές κατηγορίες του λεξιλογίου και οι στερεότυπες εκφράσεις (βλ. παραπάνω 2.1) ανανεώνονται µε ταχείς ρυθµούς σε κάθε νεανική παρέα ξεχωριστά. Μια αντίρροπη τάση προς οµοιογένεια δηµιουργούν τα πολιτισµικά και γλωσσικά πρότυπα που διαδίδονται από νεανικά µέσα ενηµέρωσης και ψυχαγωγίας. Έτσι π.χ. η πολιτισµική ταυτότητα των νεανικών µουσικών «σκηνών» συµβολίζεται γλωσσικά µε τον αγγλόφωνο-

4 διεθνή τους προσανατολισµό. [12] Ταυτόχρονα, στοιχεία της νεανικής γλώσσας περνούν στην κοινή γλώσσα [13] ως σύµβολα νεανικότητας. Οι νέοι διατηρούν ορισµένες εκφράσεις τους στην ενήλικη ζωή, οι γονείς χρησιµοποιούν ένα µέρος από το επίκαιρο λεξιλόγιο των παιδιών τους, ενώ τα ΜΜΕ προβάλλουν δείγµατα νεανικής γλώσσας, π.χ. στη διαφήµιση. Ωστόσο, η διάδοση του νεανικού λεξιλογίου δεν έχει εξηγηθεί ακόµη ικανοποιητικά. 5. Γλωσσικές στάσεις Η γλώσσα των νέων αποτελεί αντικείµενο συζήτησης και αξιολόγησης τόσο στην προφορική επικοινωνία όσο και στα µέσα ενηµέρωσης. Νέοι και ενήλικοι οµιλητές αξιολογούν τη γλώσσα των νέων µε διαφορετικό τρόπο. [14] Η στάση των ενηλίκων είναι συχνά επικριτική και διορθωτική. Γονείς και δάσκαλοι αντιδρούν ιδιαίτερα αρνητικά απέναντι στο υβριστικό και βωµολοχικό λεξιλόγιο, χωρίς ίσως να αντιλαµβάνονται ότι το λεξιλόγιο αυτό έχει συγκεκριµένες (διαπροσωπικές, αξιολογικές) λειτουργίες και ότι η συχνότητά του µειώνεται µε την είσοδο στην ενήλικη ζωή. Οι νέοι προσάπτουν στη γλώσσα τους αξίες θετικές όπως π.χ. ευθύτητα, αλληλεγγύη, ταύτιση µε µια νεανική κουλτούρα. Στα µέσα ενηµέρωσης, η στάση απέναντι στη νεανική γλώσσα [15] κυµαίνεται ανάµεσα στην αποδοχή («γλωσσική δηµιουργικότητα») και τον στιγµατισµό («γλωσσική πενία»). Στην Ελλάδα, ο ηµερήσιος και περιοδικός Τύπος προβάλλει κατά κανόνα µια στρεβλωµένη εικόνα του νεανικού λεξιλογίου, παρουσιάζει τη γλώσσα των νέων ως κάτι «ακατανόητο» και την αξιολογεί µε στερεότυπα (π.χ. συρρίκνωση του νεανικού λεξιλογίου σε «150 λέξεις») που δεν έχουν επιστηµονική βάση. Ένα τέτοιο στερεότυπο είναι η µη αναγνώριση του γεγονότος ότι οι κοινωνικές οµάδες αναπτύσσουν ένα ιδιαίτερο είδος λόγου που εξυπηρετεί την εσωτερική επικοινωνία της οµάδας, αλλά ταυτόχρονα ορίζει και την ταυτότητά της. 6. ιδακτικές εφαρµογές Στη βιβλιογραφία έχουν προταθεί διδακτικές ενότητες µε αντικείµενο τη γλώσσα των νέων στο µάθηµα της γλώσσας [16] σε επίπεδο λυκείου. Ο στόχος της διδακτικής εφαρµογής είναι διπλός: Οι µαθητές βλέπουν τα χαρακτηριστικά, τις λειτουργίες και τις συνθήκες χρήσης του λεξιλογίου τους από µια άλλη οπτική γωνία. Ταυτόχρονα, η γλώσσα των νέων χρησιµεύει ως αφορµή για να συζητηθούν στην τάξη θέµατα όπως η γλωσσική ποικιλότητα (κοινωνικές διαφορές στη χρήση της γλώσσας), η γλωσσική νόρµα (τι θεωρείται «σωστό» και «κατάλληλο» σε διάφορες περιστάσεις), η γλωσσική εξέλιξη και αλλαγή. Όσο για το υλικό, ο δάσκαλος ζητά από τους µαθητές είτε να γράψουν ένα διάλογο ανάµεσα σε νέους είτε να συλλέξουν νεανικές λέξεις και εκφράσεις προφορικά (µε ένα απλό ερωτηµατολόγιο) ή από γραπτές πηγές. Οι ίδιοι οι µαθητές παρουσιάζουν στην τάξη π.χ. τη σηµασία ή ετυµολογία των λέξεων ή µια σύγκριση του υλικού µε λεξικά της κοινής γλώσσας, ενώ ο δάσκαλος καθοδηγεί τη συζήτηση στα παραπάνω γενικότερα θέµατα. Με παρόµοιο τρόπο, η γλώσσα των νέων µπορεί να

5 χρησιµοποιηθεί στη διδασκαλία της ξένης γλώσσας (σε προχωρηµένο επίπεδο), όπου η περιέργεια των νεαρών µαθητών για την έκφραση των συνοµηλίκων τους στην υπό εκµάθηση γλώσσα είναι µεγάλη. A. Γενική βιβλιογραφία και συνδέσεις στο διαδίκτυο Οι τίτλοι παρατίθενται σε οκτώ υπο-ενότητες, οι έξι από τις οποίες έχουν ως βάση τη γλώσσα-αντικείµενο. Eκτεταµένη ξενόγλωσση βιβλιογραφία διατίθεται ηλεκτρονικά στην ιστοσελίδα του συγγραφέα: Archetype.de 1. Ξενόγλωσσoi τίτλοι µε γενικότερο και θεωρητικό ενδιαφέρον ANDERSSON, L. & P. TRUDGILL Bad Language. Οξφόρδη: Blackwell. ANDROUTSOPOULOS, J. K Forschungsperspektiven auf Jugendsprache: ein integrativer Überblick. Στο Jugendsprache langue des jeunes youth language, επιµ. J. K. Androutsopoulos & A. Scholz, Φρανκφούρτη: Peter Lang. CHESHIRE, J Age-and generation-specific use of language. Στο Sociolinguistics. An International Handbook of the Science of Language and Society, επιµ. U.Ammon, N. Dittmar & K. J. Mattheier, 1ος τόµ., Βερολίνο & Νέα Υόρκη: de Gruyter. ROMAINE, S The Language of Children and Adolescents. Οξφόρδη: Blackwell. 2. Συλλογές µε άρθρα για διάφορες γλώσσες ANDROUTSOPOULOS, J. K. & A. SCHOLZ, επιµ Jugendsprache langue des jeunes youth language. Soziolinguistische und linguistische Perspektiven. Φρανκφούρτη: Peter Lang. RADTKE, E., επιµ La lingua dei giovani. Τυβίγγη: Narr. 3. Ελληνικά ΑΝ ΡΟΥΤΣΟΠΟΥΛΟΣ, Γ. Κ Η γλώσσα των νέων σε συγκριτική προοπτική. Ελληνικά, γαλλικά, γερµανικά, ιταλικά. Στο Μελέτες για την ελληνική γλώσσα. Πρακτικά της 17ης Ετήσιας Συνάντησης του Τοµέα Γλωσσολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ., Θεσσαλονίκη: Κυριακίδης Γλώσσα των νέων και γλωσσική αγορά της νεανικής κουλτούρας. Στο Μελέτες για την ελληνική γλώσσα. Πρακτικά της 18ης Ετήσιας Συνάντησης του Τοµέα Γλωσσολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ., Θεσσαλονίκη: Κυριακίδης. APOSTOLOU-PANARA, A Language change under way? The case of the definite article in Modern Greek. Στο Themes in Greek Linguistics, επιµ. I. Phillipaki- Warburton et al., Άµστερνταµ & Φιλαδέλφεια: Benjamins. ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Α. &. ΓΟΥΤΣΟΣ Κείµενο και επικοινωνία. Αθήνα: Ελληνικά Γράµµατα.

6 IORDANIDOU, A. & I. ANDROUTSOPOULOS Teenage slang in Modern Greek. Στο Greek Linguistics '95. Proceedings of the 2nd International Conference on Greek Linguistics, επιµ. G. Drachman et al., 1ος τόµ., Γκρατς: Neugebauer Medieneinstellungen gegenüber Jugendsprache: Printmedien in Griechenland. Στο Jugendsprache langue des jeunes youth language, επιµ. J. K. Androutsopoulos & A. Scholz, Φρανκφούρτη: Peter Lang, [ ιατίθεται ηλεκτρονικά στη διεύθυνση: ΜΠΑΜΠΙΝΙΩΤΗΣ, Γ Η γλώσσα των νέων. Στο Γλώσσα. Αναζητήσεις και συζητήσεις, επιµ. Ελληνικός Γλωσσικός Όµιλος. Αθήνα: Καρδαµίτσας. 4. Αγγλικά CHESHIRE, J Variation in an English Dialect. Κέµπριτζ: Cambridge University Press. EBLE, C Slang & Sociability. In-group Language among College Students. Τσάπελ Χιλ & Λονδίνο: The University of North Carolina Press. ECKERT, P Jocks and Burnouts: Social Categories and Identity in High School. Νέα Υόρκη: Teachers College Press. LABOV, T Social and language boundaries among adolescents. American Speech 67(4): RAMPTON, B Crossing. Language and Ethnicity among Adolescents. Λονδίνο: Longman. INTERNET: COLT (Corpus of London Teenage Speech). Νορβηγικό ερευνητικό πρόγραµµα για τη νεανική γλώσσα στο Λονδίνο. Η ιστοσελίδα περιλαµβάνει εκτενή βιβλιογραφία και δείγµατα του γλωσσικού υλικού. URL: 5. Γαλλικά FRANΗOIS-GEIGER, D. & J.-P. GOUDAILLER, επιµ Parlures Argotiques (=Langue Française 90). Παρίσι. BOYER, H., επιµ Les mots des jeunes. Observations et hypothèses (=Langue Française 114). Παρίσι: Larousse. 6. Γερµανικά ANDROUTSOPOULOS, J. K Deutsche Jugendsprache: Untersuchungen zu ihren Strukturen und Funktionen. Φρανκφούρτη: Peter Lang. AUGENSTEIN, S Funktionen von Jugendsprache. Τυβίγγη: Niemeyer. NOWOTTNICK, M Jugend, Sprache und Medien. Untersuchungen von Rundfunksendungen für Jugendliche. Βερολίνο & Νέα Υόρκη: de Gruyter. SCHLOBINSKI, P., G. KOHL & I. LUDEWIGT Jugendsprache. Fiktion und Wirklichkeit. Όπλαντεν: Westdeutscher Verlag. SCHLOBINSKI, P. & N.-C. HEINS, επιµ Jugendliche und "ihre" Sprache: Sprachregister, Jugendkulturen und Wertesysteme. Όπλαντεν: Westdeutscher Verlag.

7 7. Ιταλικά BANFI, E. & A. SOBRERO, επιµ Il linguaggio giovanile degli anni Novanta. Ρώµη & Μπάρι: Laterza. LICEO DI MENDRISIO Vocabolario del linguaggio giovanile. Chiasso: Edizioni Tettamanti. INTERNET. LinguaGiovani. Κόµβος τεκµηρίωσης για την ιταλική γλώσσα των νέων. Περιλαµβάνει βιβλιογραφία, πληροφορίες για τρέχουσα έρευνα και λίστα µε δηµοσιεύµατα Τύπου. URL: 8. Σουηδικά KOTSINAS, U.-B Ungdomsspråk. Ουψάλα: Hallgren & Fallgren. KOTSINAS, U.B., A.B. STENSTRÖM & A.-M. KARLSSON, επιµ Ungdomsspråk i Norden. MINS 43. Στοκχόλµη: Department of Scandinavian Languages, Stockholm University. INTERNET. UNO (Teenage Language in the Nordic Countries). ιακρατικό ερευνητικό πρόγραµµα για τη γλώσσα των νέων και τη γλωσσική επαφή στις σκανδιναβικές χώρες. Εκτενής βιβλιογραφία. URL: Β. Ειδική βιβλιογραφία 1. Χαρακτηριστικά της γλώσσας των νέων Πρόσφατες µελέτες για το νεανικό λεξιλόγιο είναι Androutsopoulos & Iordanidou 1997 Ανδρουτσόπουλος 1997 (ελληνικά) Boyer 1997 (γαλλικά) Eble 1996 (αγγλικά) Androutsopoulos 1998 (γερµανικά) Liceo di Mendrisio 1998 (ιταλικά). Για τη νεανική συνοµιλία βλ. Γεωργακοπούλου & Γούτσος 1999 (Κεφ. 5) Schlobinski, Kohl & Ludewigt 1993 Augenstein 1998 (γερµανικά). Τη γλωσσική συµπεριφορά των νέων σε συνθήκες πολυγλωσσίας µελετά ο Rampton 1995 (αγγλικά). Για στατιστικές έρευνες και την έννοια της «ηλικιακής διαβάθµισης» γενικότερα, βλ. Cheshire 1987 και Romaine Κοινωνικά χαρακτηριστικά Κοινωνικές διαφορές στη νεανική γλωσσική χρήση έχουν µελετήσει οι Cheshire 1982 Eckert 1989 Labov 1992 (αγγλικά). Για τη γλωσσική χρήση σε διάφορες νεανικές κουλτούρες και νεανικά µέσα, βλ. Augenstein 1998 Nowottnick 1989 και τις συνεισφορές στα Schlobinski & Heins 1998 (γερµανικά) και Androutsopoulos & Scholz 1998.

8 3. Γλωσσική αλλαγή Για τον εφήµερο χαρακτήρα και την κοινωνική διάδοση της αργκοτικής γλώσσας γενικότερα, βλ. Andersson & Trudgill Για τη σχέση αγγλικών στοιχείων στη γλώσσα των νέων και νεανικής κουλτούρας, βλ. Androutsopoulos 1998 (γερµανικά). Για µια σύγκριση του νεανικού λεξιλογίου και κειµένων της νεανικής κουλτούρας σε διάφορες γλώσσες, βλ. Ανδρουτσόπουλος 1997 και Γλωσσικές στάσεις Ο στιγµατισµός της νεανικής γλώσσας αναφέρεται στο µεγαλύτερο µέρος της βιβλιογραφίας. Περιπτώσεις και επιχειρήµατα γλωσσικού στιγµατισµού συζητούν οι Andersson & Trudgill Τις στάσεις των νέων περιγράφουν εκτεταµένα οι Schlobinski, Kohl & Ludewigt 1993 (γερµανικά). Τις στάσεις του ελληνικού Τύπου απέναντι στη γλώσσα των νέων έχουν µελετήσει οι Iordanidou & Androutsopoulos ιδακτικές εφαρµογές Τα σχετικά άρθρα είναι δυσεύρετα και δεν παρατίθενται στην επιλεγµένη βιβλιογραφία. Οι ενδιαφερόµενοι παρακαλούνται να επικοινωνήσουν µε τον συγγραφέα. [1] Κείµενο 1: Eble, C. 1996: Slang & Sociability. In-group Language among College Students. Τσάπελ Χιλ & Λονδίνο: The University of North Carolina Press, σελ Η slang συνήθως παρέχει ενα εναλλακτικό λεξιλόγιο για πράγµατα που ήδη έχουν ένα όνοµα. [...] Οι λέξεις της slang δεν έχουν οµοιόµορφη κατανοµή στα σηµασιολογικά πεδία του λεξιλογίου. Ονόµατα που δεν χρησιµοποιούνται σε περιστάσεις ανεπίσηµης επικοινωνίας δεν έλκουν slang συνώνυµα, για παράδειγµα αφηρηµένες έννοιες όπως αγία τριάδα, τεχνικοί όροι όπως χρωµόσωµα, φυσικά φαινόµενα όπως βαρύτητα και έννοιες από ειδικές περιοχές του επιστητού, όπως π.χ. το φώνηµα της γλωσσολογίας. [...] Η slang υπηρετεί τις ανθρώπινες και όχι τις επαγγελµατικές εκφραστικές ανάγκες. [...] Η slang είναι αρκετά προβλέψιµη σε ό,τι αφορά το σηµασιολογικό της εύρος, που κατά κύριο λόγο επικεντρώνεται στις κοινωνικές σχέσεις. Η slang παρέχει στους χρήστες της γλώσσας λέξεις για χαρούµενα και λυπητερά συναισθήµατα, για την επιτυχία και την αποτυχία, για την έκφραση συµφωνίας και διαφωνίας. Οι αξιολογικοί όροι είναι πολυάριθµοι, καθώς οι slang λέξεις µάλλον κρίνουν παρά ορίζουν. Το slang λεξιλόγιο δηλώνει ακραίες

9 κρίσεις (το πολύ καλό και το πολύ κακό) χωρίς µεγάλη αξιολογική διαβάθµιση. Η slang σπάνια ακολουθεί τη µέση οδό. Υποτιµητικοί όροι για όσους δεν ανήκουν στην παρέα ή κουλτούρα του οµιλητή είναι πολύ συχνοί. [...] Σχεδόν όλες οι κοινωνικές οµάδες που χρησιµοποιούν slang, ακόµη και οι φοιτήτριες, δηµιουργούν ή δανείζονται υποτιµητικές λέξεις για τη γυναίκα, παρουσιάζοντάς την ως αντικείµενο ή ζώο. Η slang συχνά παραβιάζει τα γλωσσικά ταµπού της γενικής κουλτούρας. Στα αγγλικά, η περιφρόνηση των κοινωνικών συµβάσεων φαίνεται στην αφθονία slang λέξεων για τα απόκρυφα µέρη του σώµατος, τα σωµατικά εκκρίµατα και το σεξ... Μετάφραση-προσαρµογή: Γ. Ανδρουτσόπoυλος [2] Κείµενο 2: Iordanidou, A. & I. Androutsopoulos Teenage slang in Modern Greek. Στο Greek Linguistics 95. Proceedings of the 2nd International Conference on Greek Linguistics, επιµ. G. Drachman et al., 1ος τόµ., Γκρατς: Neugebauer....Πολλές καινούριες λέξεις της γλώσσας των νέων (ΓτΝ) σχηµατίζονται µε ένα σχετικά µικρό απόθεµα παραγωγικών τύπων, που από κοινωνιογλωσσική σκοπιά µπορούν να διακριθούν σε τρεις κατηγορίες. [...] Πρώτον, η ΓτΝ χρησιµοποιεί αρκετούς τύπους σχηµατισµού λέξεων που είναι ενεργοί και σε άλλες ποικιλίες της νέας ελληνικής, π.χ. -άς, -άκιας, -άτος, -ιάρης, - δικο, -µένος. εύτερον, βρίσκουµε ορισµένους µη πρότυπους τύπους σχηµατισµού που χρησιµοποιούνται στη ΓτΝ, αλλά και στη λαϊκή γλώσσα και σε διάφορες αργκό. Εδώ ανήκουν α) τα παραγωγικά επιθήµατα -όβιος και -άνος που συνδυάζονται τόσο µε ελληνικές όσο και µε αγγλικές βάσεις, π.χ. πάρτι > παρτόβιος, µπαρ > µπαρόβιος β) το µόρφηµα -ς που χρησιµεύει σε ορισµένες περιπτώσεις ως παραγωγικό επίθηµα, π.χ. έπιπλο > έπιπλος (οπαδός της λαϊκής µουσικής) γ) ορισµένες διαδικασίες µορφικής τροποποίησης, όπως αποκοπή και µετάθεση συλλαβών. Τρίτον, παρατηρείται η καινοτοµική χρήση ορισµένων γνωστών τύπων παραγωγής. Μία περίπτωση είναι ο συνδυασµός ενός επιθήµατος µε βάσεις από ένα επιπρόσθετο µέρος του λόγου, π.χ. το επίθηµα -ιά σχηµατίζει στη ΓτΝ αφηρηµένα ουσιαστικά από επίθετα και µετοχές (άνετος > ανετιά, ψαγµένος > ψαγµενιά). Μια δεύτερη περίπτωση είναι η αλλαγή σηµασιολογικής λειτουργίας του επιθήµατος, π.χ. το υποκοριστικό επίθηµα -άκι χρησιµοποιείται και σαν επίθηµα παραγωγής

10 (π.χ. πρέζα > πρεζάκι). Τέλος, διάφορα επιθήµατα µπορούν να συνδυαστούν µε ασυνήθιστες (για την κοινή γλώσσα) βάσεις όπως χαιρετισµούς και ηχοµιµητικές λέξεις, π.χ. καληνύχτα > καληνυχτάκιας (συνοδός, αλλά όχι φίλος µιας κοπέλας) και µπλι-µπλι (ήχος ηλεκτρονικών παιχνιδιών ή ηλεκτρονικής µουσικής) > µπλιµπλίκια (ηλεκτρονική µουσική)». [3] Στη γαλλική ΓτΝ, η τεχνική που αντιστοιχεί στα δικά µας τα ποδανά ονοµάζεται verlan (ανάποδο του l'envers), π.χ. η λέξη femme (γυναίκα) γίνεται meuf και η λέξη mec (τύπος) γίνεται keum. Μια από τις πιο πρόσφατες εργασίες για τα verlan είναι της γλωσσολόγου Vivienne Méla (άρθρο στον συλλογικό τόµο Boyer 1997). Η Méla γράφει: «...Το verlan δεν είναι ένας ενιαίος, οµοιογενής τρόπος οµιλίας. Υπάρχουν πολλά ρεύµατα και υπο-διάλεκτοι ανάλογα µε την πόλη, τη γειτονιά και την σύνθεση του πληθυσµού της. Ωστόσο, το verlan είναι ουσιαστικά µια αργκό των προαστίων (banlieue), µια αργκό της παρέας που συχνά συνδέεται µε νεαρούς απογόνους µεταναστών. Είναι µια αντρική αργκό. Μια γρήγορη ανάλυση του verlan λεξιλογίου δείχνει ότι το verlan χρησιµοποιείται κυρίως για να µιλήσει κανείς για συµπλοκές, σεξ, ναρκωτικά και κλοπές. Τα ρήµατα δράσης και κίνησης είναι πολυάριθµα, ενώ απουσιάζουν όροι που αναφέρονται σε διανοητικές πράξεις...». [4] Η χρήση µειονοτικών γλωσσών από νέους της εθνικής πλειοψηφίας έχει καταγραφεί για την Αγγλία (Rampton 1995), τη Σουηδία (Kotsinas 1994) και τη Γερµανία (Auer και Dirim, αδηµοσίευτο). Οι Peter Auer και Inci Dirim µελέτησαν τη χρήση της τουρκικής από νέους µη τουρκικής προέλευσης στο Αµβούργο: «...Ιδίως σε γειτονιές του Αµβούργου µε έντονα πολυεθνική σύσταση πληθυσµού έχει αναπτυχθεί (προφανώς µόλις τα τελευταία χρόνια) µια µορφή νεανικής γλωσσικής χρήσης που περιλαµβάνει τούρκικες εκφράσεις και επικοινωνιακές ρουτίνες. Όπως δείχνουν ηχογραφήσεις αυθόρµητης επικοινωνίας, πρόκειται όχι µόνο για µεµονωµένες τούρκικες λέξεις που ενσωµατώνονται στη γερµανική γλώσσα (π.χ. βρισιές), αλλά και για ολόκληρα εκφωνήµατα και σειρές εκφωνηµάτων, π.χ. η ερώτηση για την ώρα και η απάντηση σε αυτήν. Τέτοιες ρουτίνες χρησιµοποιούνται έστω και αν κανένας από τους συνοµιλητές δεν είναι τουρκικής καταγωγής. Έτσι για παράδειγµα διαπιστώσαµε ότι νέοι µε γερµανική, αφγανική και τυνησιακή καταγωγή χρησιµοποιούν στη µεταξύ τους επικοινωνία ένα στιλ οµιλίας που περιλαµβάνει τουρκικά στοιχεία. [...] Τα τουρκικά είναι λοιπόν αναπόσπαστο τµήµα της επικοινωνίας σε παρέες µε νέους από διαφορετική εθνική προέλευση καθώς και σε τάξεις σχολείων µε µεγάλη αναλογία Τούρκων

11 µαθητών. Φαίνεται, όµως, ότι η εκµάθηση και χρήση τους δεν κινείται από λόγους συνειδητής πολιτικής ή ιδεολογικής διαφοροποίησης από τους Γερµανούς ή τον κόσµο των ενηλίκων, αλλά πρώτα και κύρια από το γεγονός ότι τα τουρκικά είναι συνεχώς παρόντα στο συγκεκριµένο κοινωνικό περιβάλλον και απολαµβάνουν κύρους στα κοινωνικά πλαίσια της γειτονιάς». [5] Schlobinski, P., G. Kohl & I. Ludewigt Jugendsprache. Fiktion und Wirklichkeit. Όπλαντεν: Westdeutscher Verlag, σελ Το παιχνιδιάρικο µαστόρεµα µε διάφορα γλωσσικά ύφη η αρχή του bricolage είναι ένα ουσιαστικό γνώρισµα της νεανικής επικοινωνίας. Η σύνδεση διαφόρων τρόπων οµιλίας, η χρήση διαφορετικών πολιτισµικών πηγών και η µετατροπή τους στη ροή της επικοινωνίας ανήκουν στη δηµιουργική γλωσσική χρήση των νέων. Προκειµένου να εκδιπλωθεί αυτή η δηµιουργικότητα απαιτούνται ορισµένες συνθήκες-πλαίσιο, οι οποίες επιτρέπουν και ευνοούν µια ελεύθερη γλωσσική διαµόρφωση. Έτσι δεν φαίνεται παράξενο ότι το παιχνίδι µε τη γλώσσα γεννιέται και ξεδιπλώνεται κάτω από σχετικά αδόµητες συνθήκες επικοινωνίας, όπου οι νέοι µπορούν συχνά να αποφασίσουν οι ίδιοι για το πώς θα τις γεµίσουν και θα τις διαµορφώσουν. Το διάλειµµα ανάµεσα στις σχολικές ώρες και οι ανεπίσηµες συναντήσεις της παρέας είναι τυπικά παραδείγµατα για περιστάσεις όπου η επιρροή θεσµών και ενηλίκων είναι µικρή. Αν µάλιστα η διάθεση των ίδιων των νέων είναι χαλαρή και οι συµµετέχοντες γνωρίζονται µεταξύ τους, τότε δεν υπάρχει πλέον εµπόδιο για την δηµιουργική διαµόρφωση της γλώσσας [6] Κείµενο 3: Georgakopoulou, A Doing youth in and through conversational narratives. Στο Language and ideology. Selected Papers from the 6th International Pragmatics Conference, Verschueren, J. επιµ., Antwerp: IPrA, σελ Η συνεργατική στάση των συµµετεχόντων στην συγκρότηση της διήγησης συνδέεται στενά µε έναν λόγο-«µωσαϊκό» που περιλαµβάνει µια πλειάδα από φωνές και κείµενα. Αυτή η πολυφωνία γίνεται φανερή σε συχνές αλλαγές ύφους που χαρακτηρίζονται από τα παρακάτω γλωσσικά στοιχεία: α) Φωνολογικά ή λεξιλογικά περάσµατα στην τοπική διάλεκτο ή σε άλλες µη πρότυπες γλωσσικές ποικιλίες, που χρησιµοποιούνται µε τρόπο ειρωνικό για

12 να δηµιουργήσουν διάσταση ανάµεσα σε ορισµένες νοοτροπίες. β) Πέρασµα σε επίσηµες γλωσσικές ποικιλίες και σε αποµιµήσεις καθαρεύουσας. Παρόµοιες αλλαγές ύφους, που αποτελούν γενικότερα πηγή χιούµορ στην προσωπική επικοινωνία των Ελλήνων, οφείλουν την εκφραστική τους ισχύ στο γεγονός ότι η χρήση τους δεν αρµόζει στις περιστάσεις επικοινωνίας. Συνεπώς προσφέρονται για την δηµιουργία µιας ειρωνικής απόστασης ανάµεσα στον αφηγητή και τις φωνές της αφήγησης στις οποίες αποδίδεται η «καθαρεύουσα». γ) ιακειµενικές αναφορές σε δηµοφιλή είδη κειµένου (π.χ. τηλεοπτικά διαφηµιστικά, τραγούδια, κείµενα από περιοδικά, αστεία, κτλ.) καθώς και σε κείµενα της ίδιας της παρέας, όπως π.χ. παλιότερες αφηγήσεις και ποιήµατα καταγραµµένα στο κοινό ηµερολόγιο της παρέας. Οι αναφορές αυτές συχνά είναι σύντοµες, π.χ. µια ατάκα ή ένα παράθεµα, για παράδειγµα η επαναλαµβανόµενη φράση Μίλα του ρε, µίλα του. Αυτά τα κείµενα ανήκουν στο κοινό απόθεµα γνώσης ολόκληρης της παρέας και αποτελούν γλωσσικό και συµβολικό «κεφάλαιο» για την οµάδα. Συνεπώς χρησιµοποιούνται ως «προκατασκευασµένες» αξιολογήσεις που προσδίνουν κύρος στο επιχείρηµα ή στην στάση της αφηγήτριας... [7] Κείµενο 4: Romaine, S The Language of Children and Adolescents, Oxford, Blackwell, σελ Η προσωπική βιογραφία περιλαµβάνει τρόπους συµπεριφοράς που θωρούνται κατάλληλοι για κάθε στάδιο ζωής. Όλοι µας συνηθίζουµε να κρίνουµε, περισσότερο ή λιγότερο συνειδητά, τους ανθρώπους µε βάση την εµφάνισή και τη συµπεριφορά τους. Η οµιλία είναι µόνο ένα από τα διάφορα στοιχεία της συµπεριφοράς που υπόκεινται σε ηλικιακή διαβάθµιση. Ορισµένοι πολιτισµοί διαθέτουν πολύπλοκες τελετουργίες µύησης που σηµαδεύουν την είσοδο ενός ατόµου σε ένα νέο στάδιο ζωής ή τη µετάβαση από ένα στάδιο στο επόµενο. Στις περισσότερες βιοµηχανικές κοινωνίες δεν υπάρχουν τέτοιες τελετουργίες. Ωστόσο, κάποιος που δεν ντύνεται όπως «αρµόζει» στην ηλικία του θεωρείται γελοίος, το ίδιο και ένας ενήλικος που προσπαθεί να χρησιµοποιήσει τη νεανική γλώσσα της νέας γενιάς. Μιλώντας λοιπόν για γλωσσικούς τύπους ηλικιακής διαβάθµισης, εννοώ την χαρακτηριστική γλωσσική συµπεριφορά που είναι ταιριαστή σε και τυπική για διάφορα στάδια ζωής. Μία από τις πιο συνηθισµένες γλωσσικές διαφορές ανάµεσα σε ηλικιακές οµάδες είναι η «νεανική αργκό». Πρόκειται για µία πολύ επιφανειακή διαφορά, που ωστόσο επαρκεί για να διακρίνει ηλικιακές οµάδες. [...] Η χρήση ενός ειδικού λεξιλογίου στα πλαίσια µίας κοινωνικής (ηλικιακής ή και επαγγελµατικής) οµάδας πληροί µία βασική λειτουργία: δείχνει συµµετοχή στην οµάδα και διευκολύνει την επικοινωνία ανάµεσα σε ανθρώπους µε κοινά ενδιαφέροντα. [...] Επιπλέον, πολυάριθµες κοινωνιογλωσσικές έρευνες

13 έχουν καταδείξει συσχετισµούς ανάµεσα στην ηλικία και σε φωνολογικά ή γραµµατικά στοιχεία. [...] Σε γενικές γραµµές, φαίνεται ότι η χρήση κοινωνικά στιγµατισµένων γλωσσικών στοιχείων φτάνει στο αποκορύφωµά της κατά την εφηβεία.» [8] Κείµενο 5: EBLE, C Slang & Sociability. In-group Language among College Students. Τσάπελ Χιλ & Λονδίνο: The University of North Carolina Press, σελ. 38. Πριν από τον 20ό αιώνα, στις Ηνωµένες Πολιτείες δεν υπήρχε νεανική κουλτούρα ξέχωρη από το σχολείο. Συνεπώς ό,τι δείγµα νεανικής αργκό έχει καταγραφεί, είναι σχεδόν αποκλειστικά µαθητική και κολεγιακή αργκό. Παρόλο λοιπόν που η µαθητική αργκό του 19ου αιώνα δεν µπορεί να θεωρηθεί αντιπροσωπευτική για το σύνολο της νεανικής αργκό της περιόδου αυτής, µας παρέχει τα καλύτερα διαθέσιµα παραδείγµατα για τις γλωσσικές πρακτικές των νέων του περασµένου αιώνα. [...] Συλλογές µαθητικής αργκό του 19ου αιώνα δείχνουν πώς η γλωσσική δηµιουργικότητα τίθεται στην υπηρεσία της καθηµερινής αγορίστικης ζωής. Συλλογές από διάφορα σχολεία περιλαµβάνουν συνώνυµα για την παραµέληση των σχολικών υποχρεώσεων, για κοινωνικά αποτυχηµένους µαθητές, για το ποτό και τα σπορ, για κορίτσια, αποχωρητήρια και έλλειψη χρηµάτων. Πρόκειται για σηµασιολογικές κατηγορίες που είναι ακόµη παραγωγικές στη γλώσσα των αµερικανών µαθητών. Από άλλες σκοπιές, όµως, οι αργκό του 1890 και του 1990 δεν είναι συγκρίσιµες. Οι λέξεις και εκφράσεις του 1890 δείχνουν µια εσωστρεφή οµάδα χωρίς ενδιαφέρον για µια ευρύτερη κοινωνική σκηνή ή νεανική κουλτούρα. Πριν το 1900 η µαθητική αργκό δεν αναφερόταν ούτε στη µουσική ούτε σε µόδες. Τέτοιες αναφορές στη λαϊκή κουλτούρα έρχονται µόνο κατά τον 20ο αιώνα. [9] H γερµανίδα κοινωνιολόγος και εκπαιδευτικός Nave-Herz (1989, 629) συνοψίζει την κοινωνική λειτουργία της ΓτΝ ως εξής: «...Από κοινωνιολογική σκοπιά η ΓτΝ δεν είναι απλά ένα µέσο µετάδοσης πληροφοριών, αλλά αποτελεί ταυτόχρονα σύµβολο ενός κοινωνικού ρόλου. Με τη χρήση της ο οµιλητής διαχωρίζει τον εαυτό του από το ρόλο του παιδιού και του ενηλίκου και δηλώνει συµµετοχή στη νεανική κουλτούρα. Αντίστροφα, η νεανική παρέα ελέγχει µέσω της γλώσσας ποιος θέλει να ανήκει σε αυτήν και ποιος όχι.

14 Κατά συνέπεια η ΓτΝ έχει τόσο λειτουργία κοινωνικής διαφοροποίησης όσο και κοινωνικού ελέγχου...» [10] Κείµενο 6: Androutsopoulos, J. K Deutsche Jugendsprache: Untersuchungen zu ihren Strukturen und Funktionen, Frankfurt a.m., Peter Lang, σελ Η ερευνητική βιβλιογραφία παρέχει πότε σκόρπιες ενδείξεις, πότε βάσιµα ευρήµατα πάνω στις απαραίτητες συνθήκες επικοινωνίας για τη χρήση µιας ιδιαίτερης νεανικής γλώσσας. Η γενική εικόνα είναι ότι η ιδιαίτερη γλώσσα ενεργοποιείται µόνο στα πλαίσια της παρέας. Η χρήση της ΓτΝ προϋποθέτει λοιπόν συνοµηλικότητα και συµµετρική κοινωνική σχέση ανάµεσα στους επικοινωνούντες. [...] Οι Schlobinski, Kohl και Ludewigt (1993) παρουσιάζουν την περιγραφή των περιστάσεων χρήσης ενός παρεΐστικου στιλ οµιλίας ως ένα από τα σηµαντικότερα αποτελέσµατα της έρευνάς τους. ιατυπώνουν τρεις παράγοντες µε τις ακόλουθες παραµέτρους: α) βαθµός οικειότητας της παρέας β) βαθµός δόµησης της περίστασης γ) βαθµός συναισθηµατικής ατµόσφαιρας. Έτσι, µια υψηλή οικειότητα, µια µη οργανωµένη περίσταση και µια ζωντανή ατµόσφαιρα αποτελούν τις ιδανικές συνθήκες για την εµφάνιση δηµιουργικών τρόπων οµιλίας και γλωσσικών παιχνιδιών. [...] Ο γερµανός ερευνητής J. Schwitalla (1994) ασχολείται εκτενώς µε τις περιστάσεις στις οποίες εµφανίζονται τρόποι οµιλίας χαρακτηριστικοί για µια νεανική παρέα. Τονίζει την σηµασία της µη οργανωµένης περίστασης, διακρίνει συγκεκριµένα γλωσσικά συµβάντα και τύπους διαλόγου, και θεωρεί τον αριθµό των συνοµιλητών ως σηµαντικό παράγοντα. Ο Schwitalla γράφει: «Σε αυτές τις αβίαστες συναντήσεις οι νέοι χρησιµοποιούν διάφορους τύπους επικοινωνίας και συνοµιλίας που είναι χαρακτηριστικοί για την µη οργανωµένη νεανική επικοινωνία: Χαιρετιούνται και αποχαιρετιούνται, ανταλλάσσουν πληροφορίες, κλείνουν ραντεβού, διηγούνται εµπειρίες δικές τους και άλλων, πειράζουν ο ένας τον άλλον, επιχειρηµατολογούν (π.χ. σχετικά µε µουσικά συγκροτήµατα και δίσκους), συζητάνε σοβαρά για προβλήµατα και ζητήµατα λίγο-πολύ συνδεδεµένα µε τον δικό τους κόσµο, και αναλογίζονται τί θέλουν να πετύχουν στο µέλλον και πώς. Σε γενικές γραµµές, όσο περισσότεροι νέοι είναι συγκεντρωµένοι [...] τόσο συχνότερα χρησιµοποιούν εκφράσεις της παρέας και τόσο συχνότερα ανταλλάσσουν πειράγµατα».

15 [11] Η Nowottnick (1989, 314) για τη γλωσσική χρήση στο νεανικό ραδιόφωνο στη Γερµανία:...Με τη χρήση χαρακτηριστικών στοιχείων της νεανικής γλώσσας, ο εκφωνητής ενσωµατώνει τη γλωσσική ποικιλία της οµάδας-στόχου στην οµιλία του και επιδιώκει έτσι µια επικοινωνιακή προσέγγιση προς τους ακροατές, η οποία µπορεί όµως να ερµηνευθεί και ως κολακεία και κατά συνέπεια να κριθεί αρνητικά. Ωστόσο, τα στοιχεία νεανικής γλώσσας δεν είναι και τόσο συχνά στις εκποµπές που αναλύσαµε, σε αντίθεση µε την πλούσια χρήση καθηµερινού λεξιλογίου. Εδώ πρέπει όµως να συνυπολογιστεί η δοµή της νεανικής γλώσσας, που δεν εξαντλείται σε µεµονωµένες λέξεις και εκφράσεις, αλλά περιλαµβάνει και ορισµένες αρχές γλωσσικής χρήσης που µπορούν να πραγµατωθούν και µε λεξιλόγιο της καθοµιλουµένης και κοινής γλώσσας. Οι αρχές αυτές καταγράφηκαν σε πολλές εκποµπές του εµπειρικού υλικού: µεταφορά, υπερβολή και δυναµισµός στην έκφραση, παιχνιδιάρικη χρήση της γλώσσας (δηµιουργικότητα, πειραµατισµός) και ενσωµάτωση αγγλικών στοιχείων. Η εφαρµογή αυτών των αρχών δηµιουργεί σήµατα γλωσσικής νεανικότητας, µε χαρακτηριστικότερο όλων την τάση προς υπερβολή.» [12] Κείµενο 7: Androutsopoulos, J. K Deutsche Jugendsprache: Untersuchungen zu ihren Strukturen und Funktionen, Frankfurt a.m., Peter Lang, σελ Αν δει κανείς τα γλωσσικά δάνεια ως µέρος ενός «εισαγόµενου» πολιτισµικού ρεύµατος, τότε η κοινωνική-συµβολική αξία των γλωσσικών δάνειων εντάσσεται σε µια εισαγόµενη κουλτούρα. Αν δεχτούµε ότι οι νεανικές κουλτούρες λειτουργούν ως πολιτισµικά πρότυπα και ταυτόχρονα ως σηµεία διαφοροποίησης από άλλες κοινωνικές και ηλικιακές οµάδες, τότε και οι αγγλισµοί της νεανικής γλώσσας θα πρέπει να αντιµετωπίζονται µε τον ίδιο τρόπο: ως γνωρίσµατα ειδικών ενδιαφερόντων και τρόπων ζωής από τη µια µεριά, και ως µέσα για τη γλωσσική διαφοροποίηση µιας οµάδας από την άλλη. Η διαφοροποίηση µέσω αγγλισµών είναι αποτελεσµατική απέναντι σε ενήλικες µε περιορισµένες γνώσεις της αγγλικής γλώσσας, το ίδιο όµως και απέναντι σε συνοµηλίκους, στον βαθµό που η διαφοροποίηση δεν ανάγεται στη γνώση της ξένης γλώσσας, αλλά στη γνώση των πολιτισµικών στοιχείων που δηλώνονται µε την ξένη γλώσσα. [...] Ένα µεγάλο µέρος των αγγλικών στοιχείων στη ΓτΝ δεν κατακτάται µέσα από το µάθηµα των αγγλικών στο σχολείο ούτε µε την ανάγνωση αγγλικών εφηµερίδων. Αντίθετα, οι πηγές του είναι τα διάφορα µέσα της νεανικής κουλτούρας: video-clips, µουσικά περιοδικά, συνοδευτικά φυλλάδια δίσκων κ.ά. [...] Τα αγγλικά στοιχεία που

16 κατακτώνται µε αυτό τον τρόπο χαρακτηρίζονται από επικαιρότητα: Νεολογισµοί της καθοµιλουµένης αγγλικής καθώς και διαφόρων αγγλικών αργκό αναπαράγονται σε γερµανικά νεανικά κείµενα προτού καν καταγραφούν σε αγγλικά λεξικά. Αυτή η µη θεσµοποιηµένη κατάκτηση παίζει, εξάλλου, αποφασιστικό ρόλο στην περιορισµένη διάδοση των δανείων αυτών στην κοινωνίαδέκτη. Αγγλισµοί που προέρχονται από ειδικές πολιτισµικές πηγές διαδίδονται µεν σε ολόκληρη την επικράτεια, αλλά µόνο στα πλαίσια ειδικών κοινωνικών οµάδων και σκηνών. Κάθε νεανική σκηνή δανείζεται τις λέξεις και εκφράσεις που χρησιµοποιούνται στα µέσα της ίδιας κουλτούρας στον αγγλόφωνο χώρο. [...] Ο δανεισµός αργκοτικών αγγλισµών αντικατοπτρίζει µια προσέγγιση βιωµατικών εµπειριών σε διεθνές επίπεδο: Συγκρίσιµες νεανικές οµάδες σε διάφορες χώρες βασίζονται στις ίδιες πολιτισµικές πηγές. Καθώς τα «ήθη και έθιµα» µιας νεανικής κουλτούρας (στον χορό, στον τρόπο ντυσίµατος, στην κοινωνική τοποθέτηση κλπ.) ισχύουν ανεξάρτητα από την κάθε χώρα, η νεανική πολιτισµική γνώση εκφράζεται σε διάφορες γλώσσες µε τα ίδια διεθνή δάνεια... [13] Κείµενο 8: Kotsinas, U.-B Young people s language. Norm, variation and language change. Στο Stockholm Studies in Modern Philology, N.S. 11, Stockholm: Almqvist & Wiksell, σελ Μια γλωσσική καινοτοµία που παράγεται στη ροή της οµιλίας, είτε στ αστεία είτε ως δήλωση αντίθεσης σε κοινωνικές νόρµες, µπορεί να εµφανιστεί µία και µόνη φορά και στη συνέχεια να εξαφανιστεί (1ο στάδιο). Μπορεί όµως να αναπαραχθεί από τους ίδιους ή διαφορετικούς οµιλητές, στην ίδια ή σε µια διαφορετική παρέα, ως αποτέλεσµα παρόµοιων περιστάσεων. Αν η καινοτοµία επαναληφθεί συνειδητά, π.χ. από µέλη της ίδιας παρέας, µπορεί να γίνει µέρος του ειδικού κώδικα επικοινωνίας αυτής της παρέας και σταδιακά να λειτουργήσει ως σινιάλο οικειότητας και πίστης προς την παρέα (2ο στάδιο). Αν ένα γλωσσικό στοιχείο χρησιµοποιηθεί µε αυτό τον τρόπο για κάµποσο καιρό, η νεωτεριστική του αξία συνήθως χάνεται. Τότε αυτή η λέξη (ή φωνολογική εναλλακτική κτλ.) είτε εξαφανίζεται και αντικαθίσταται από µια καινούρια λέξη πράγµα που συχνά συµβαίνει µε λέξεις της slang είτε διαδίδεται σε άλλες νεανικές παρέες που πιθανόν να την υιοθετήσουν είτε για τη νεωτεριστική της αξία είτε χάρη του κύρους που απολαµβάνει η παρέα που πρωτοκαθιέρωσε τη λέξη. Όπως και παραπάνω, η καινοτοµία είτε θα εξαφανιστεί µετά από λίγο καιρό είτε θα συνδεθεί σταδιακά µε ορισµένες κοινωνικές ταυτότητες, π.χ. την τοπική, εθνική ή σεξουαλική ταυτότητα της παρέας που χρησιµοποιεί τη γλωσσική καινοτοµία (3ο στάδιο). Στη συνέχεια, η καινοτοµία µπορεί να περάσει και σε νέες παρέες, και αν διαδοθεί πλατιά ίσως γίνει σηµάδι της νεανικής γλώσσας γενικότερα, έτσι ώστε η χρήση της να σηµαδεύει αντίθεση προς ενήλικες συµβάσεις και ταυτότητες (4ο στάδιο). Υπάρχουν λέξεις που παραµένουν στη γλώσσα των νέων για πολλές

17 γενεές. Σιγά-σιγά, όµως, η αρχική νεωτεριστική αξία και εικονοκλαστική εκφραστικότητα της λέξης προφανώς µειώνεται ή χάνεται εντελώς, και η εναλλακτική µπορεί να εξαφανιστεί. Όσο η εναλλακτική χρησιµοποιείται κυρίως από νέους, συνήθως στιγµατίζεται ως «κακή προφορά», «απρόσεχτη οµιλία» κτλ. Καµιά φορά όµως η εναλλακτική ακολουθεί τους οµιλητές στην ενήλικη ζωή τους και γίνεται µέρος της ενήλικης γλώσσας τους (5ο στάδιο). Ένας άλλος τρόπος εισόδου στην ενήλικη γλώσσα είναι η µίµηση από ενηλίκους λόγω της νεωτεριστικής αξίας που έχει η λέξη γι αυτούς. Αν η εναλλακτική υιοθετηθεί από ενήλικες, µπορεί να καταχωρηθεί σε κάποια τοπική ή κοινωνική διάλεκτο µε χαµηλό ή υψηλό κύρος, ανάλογα µε την οµάδα στην οποία ανήκουν οι χρήστες της. [...] Τέλος, η νέα εναλλακτική ίσως χάσει σταδιακά την υφολογική συνδήλωση της «κακής γλώσσας» και περάσει στην κοινή πρότυπη γλώσσα (6ο στάδιο). Είναι γεγονός ότι πολλές slang λέξεις περνούν στην κοινή γλώσσα και γίνονται µάλιστα δεκτές και στη γραπτή γλώσσα, αφότου η εκφραστική τους συνδήλωση χαθεί ως αποτέλεσµα συχνής χρήσης και οι οµιλητές δεν γνωρίζουν πλέον την αρχική σηµασία της λέξης. Οι αγγλικές λέξεις foolish και idiotic είναι παραδείγµατα για την εξέλιξη αυτή [14] Κείµενο 9: Schlobinski, P., Kohl, G. & I. Ludewigt Jugendsprache. Fiktion und Wirklichkeit. Opladen: Westdeutscher Verlag, σελ Οι αναλύσεις των συνεντεύξεων για τις γλωσσικές στάσεις δείχνουν ένα διαφοροποιηµένο επίπεδο σκέψης των νέων σε ό,τι αφορά το γλωσσικό τους στιλ και αυτό των ενηλίκων. Οι νέοι µε τους οποίους µιλήσαµε αναφέρθηκαν σε γλωσσικά γνωρίσµατα όχι µόνο του δικού τους τρόπου έκφρασης, αλλά και αυτού των γονιών και δασκάλων, και αναλογίστηκαν τη γλωσσική τους συµπεριφορά σε σχέση µε την περίσταση της επικοινωνίας και τον συνοµιλητή τους. Ενδιαφέρον έχει το γεγονός ότι οι ίδιοι οι νέοι θεωρούν τη γλώσσα των νέων ναι µεν ως έναν αυτονόητο τρόπο έκφρασης της νεανικής οµάδας, αλλά όχι ως το µοναδικό γλωσσικό µέσο επικοινωνίας. Η γλώσσα των νέων φανερώνεται σε ορισµένες εκφράσεις και σχήµατα λόγου που χρησιµοποιούνται στην οµάδα των συνοµηλίκων: ορισµένα συνοµιλιακά και ενισχυτικά (επιτατικά) µόρια, αγγλισµούς, νέους σχηµατισµούς ή µεταλλαγές λέξεων. Το νεανικό στιλ οµιλίας σπάνια χρησιµοποιείται ρητά ως µέσο διαφοροποίησης από τους ενηλίκους. Αντίθετα, οι νέοι εκµεταλλεύονται τις δυνατότητες που τους παρέχονται για δηµιουργική γλωσσική χρήση και γλωσσικό πειραµατισµό. [...] Η εικόνα που έχουν οι ερωτηθέντες µαθητές για την γλώσσα των ενηλίκων είναι πλατιά. Οι κρίσεις εκτείνονται από εκτιµήσεις αποδοχής όπως εντάξει και µια χαρά

18 έως την αρνητική στάση, π.χ. ακατανόητη και βαρετή. Πολλοί µαθητές προσάπτουν στη γλώσσα των µεγάλων ιδιότητες όπως κανονική, ευγενική και σωστή, καθορίζοντάς την έτσι ως την κανονική γλώσσα της ευρύτερης κοινωνίας. Ωστόσο οι περισσότεροι µαθητές δυσκολεύτηκαν να δώσουν µια ακριβέστερη περιγραφή. Καθώς συνδέουν τη γλώσσα των ενηλίκων µε συγκεκριµένα γνωστά τους πρόσωπα, µερικοί νέοι διακρίνουν τόσες ενήλικες γλώσσες όσοι και οι ενήλικοι που γνωρίζουν. Ακόµη και µέσα στην ίδια οικογένεια χρησιµοποιούνται διάφορα στιλ οµιλίας. Οι συνοµιλητές µας αναφέρονται σε µητέρες που χρησιµοποιούν «πότε-πότε» νεανικές εκφράσεις, ενώ ο πατέρας περιγράφεται ως ο «παλιοµοδίτης» που «δεν βάζει τέτοια λόγια στο στόµα του». Έτσι δεν ξενίζει το ότι µερικοί νέοι δεν διαπιστώνουν και τόσο µεγάλες διαφορές ανάµεσα στη δική τους γλώσσα και αυτή των ενηλίκων [15] Κείµενο 10: Iordanidou, A. & J. K. Androutsopoulos Medieneinstellungen zur Jugendsprache: Printmedien in Griechenland. Στο Androutsopoulos, J. K. & A. Scholz επιµ., Jugendsprache langue des jeunes youth language. Frankfurt a.m: Peter Lang, (Ελληνική δηµοσίευση: Πήρανε τη γλώσσα στο...κρανίο: στάσεις των ΜΜΕ απέναντι στη γλώσσα των νέων. Στο Ελληνική Γλωσσολογία '97, Πρακτικά του Γ' ιεθνούς Γλωσσολογικού Συνεδρίου για την Ελληνική Γλώσσα, Αθήνα: Ελληνικά Γράµµατα, 1999)...Πολύ καθαρή είναι στο υλικό µας η αντίθεση ανάµεσα σε µέσα γενικού κοινού (δηλ. καθηµερινές εφηµερίδες και περιοδικά όπως π.χ. Γυναίκα) και µέσα κυρίως νεανικού κοινού, δηλ. περιοδικά όπως ΚΛΙΚ και ΜΑΧ. Τα µέσα γενικού κοινού παρουσιάζουν τη ΓτΝ σαν κάτι ξένο, εξωτικό και ακατανόητο. Αντίθετα, τα νεανικά περιοδικά υιοθετούν την οπτική γωνία του κοινού τους. Η διαφορά αυτή φαίνεται τόσο σε ρεπορτάζ εφηµερίδων όσο και στα κείµενα που συνοδεύουν γλωσσάρια νεανικής γλώσσας σε εφηµερίδες και περιοδικά. Σε ένα ρεπορτάζ εφηµερίδας, οι νέοι τονίζουν πως οι εκφράσεις τους είναι ακατανόητες για τους γονείς: Όταν είχα πει για πρώτη φορά στους γονείς µου «τα έχω πάρει στο κρανίο» νόµιζαν ότι είχα πάθει κάτι κακό. Πού να ήξεραν ότι σηµαίνει είµαι νευριασµένη... Μια δεύτερη εφηµερίδα παραθέτει σαν δείγµα της ΓτΝ ένα νεανικό «άγνωστο κείµενο», που συνοδεύεται από ένα γλωσσάρι απαραίτητο για την «αποκρυπτογράφηση». Μια τρίτη εφηµερίδα παραθέτει ένα νεανικό διάλογο και στη συνέχεια σχολιάζει: Οι νέοι µιλούν σήµερα µε τη δική τους γλώσσα. Μια γλώσσα που δεν την έχουν διδαχτεί από τα σχολικά τους βιβλία ούτε και από τους καθηγητές τους. Για να την κατανοήσει κάποιος, όµως, χρειάζεται...λεξικό. Η ίδια εφηµερίδα έχει λίγο παρακάτω µια λίστα µε λέξεις και εκφράσεις που τιτλοφορείται Λεξικό για να µπορείτε να συνεννοηθείτε.

19 Αυτή την υποτιθέµενη ανάγκη των ενήλικων αναγνωστών για «αποκρυπτογράφηση» καλούνται προφανώς να συνδράµουν τα γλωσσάρια των περιοδικών γενικού τύπου, καθώς ο ρητός τους στόχος είναι η «βοήθεια στην επικοινωνία». Με τίτλους όπως Πώς µιλούν οι νέοι ή Οδηγός για µητέρες, τα γλωσσάρια αυτά αυτοπαρουσιάζονται σαν βοήθηµα στην κατανόηση των νέων που µιλούν τη δική µας γλώσσα µε το δικό τους τρόπο, όπως γράφει ένας Ταχυδρόµος του Όταν τα νεανικά περιοδικά παρουσιάζουν γλωσσάρια της νεανικής γλώσσας, δεν κάνουν λόγο για προβλήµατα κατανόησης του αναγνώστη. Αντίθετα, ο στόχος τους είναι να παραθέσουν επίκαιρα δείγµατα από µια γλώσσα ετερόκλητη και ζωντανή, όπως λέει ένα ΚΛΙΚ του Τα νεανικά περιοδικά χαιρετίζουν τη γλωσσική δηµιουργικότητα Οι νέοι άνθρωποι καταφέρνουν να δίνουν ζωή σε µια από τις πιο παλιές γλώσσες του κόσµου και παίρνουν θέση ενάντια σε καθαριστικές αντιλήψεις. Ένα ΜΑΧ αναρωτιέται: Και γιατί παρακαλώ η γλώσσα της Ακαδηµίας Αθηνών είναι καλύτερη από τη γλώσσα του δρόµου; Βλέπουµε λοιπόν ότι γενικά και νεανικά µέσα ακολουθούν διαφορετικές επικοινωνιακές στρατηγικές στην παρουσίαση της ΓτΝ. Τα µέσα γενικού κοινού τονίζουν την απόσταση του (ενήλικου) δέκτη από το αντικείµενο (δηλαδή τη ΓτΝ), ενώ αντίθετα τα νεανικά µέσα εκφράζουν εγγύτητα και θετική αξιολόγηση του αντικειµένου. Και στις δύο περιπτώσεις, οι γλωσσικές στάσεις των µέσων αντιστοιχούν προφανώς σε (τυπικές, αναµενόµενες) στάσεις της πελατείας τους... Μετάφραση: Γιάννης Ανδρουτσόπουλος [16] Κείµενο 11: Γ. Ανδρουτσόπουλος. Γλώσσα των νέων και διδακτικοί στόχοι. Σύµφωνα µε άρθρα της γερµανικής βιβλιογραφίας γραµµένα από δασκάλους, η ενασχόληση µε τη ΓτΝ στα πλαίσια του µαθήµατος της γλώσσας εξυπηρετεί τους παρακάτω διδακτικούς στόχους: Οι µαθητές συνειδητοποιούν την ύπαρξη διαφόρων γλωσσικών ποικιλιών. Μαθαίνουν να βλέπουν τη γλώσσα όχι ως αυτόνοµο οργανισµό, αλλά ως µέρος της κοινωνικο-πολιτισµικής δοµής, το οποίο επιτρέπει τον συνεχή εµπλουτισµό των εκφραστικών δυνατοτήτων. Οι µαθητές κατανοούν ότι η χρήση της γλώσσας εξαρτάται από το ιστορικό και κοινωνικό πλαίσιο της επικοινωνίας καθώς και από τον στόχο της κάθε γλωσσικής ενέργειας. Κατανοούν τη δηµιουργία επικοινωνιακών παρεξηγήσεων λόγω της χρήσης διαφορετικών γλωσσικών ποικιλιών. Κατανοούν την σύσταση µιας ειδικής γλώσσας. Κατανοούν τοπικές διαφορές στη γλωσσική χρήση των νέων.

20 Αντιλαµβάνονται τις κοινωνικές λειτουργίες του ιδιαίτερου νεανικού λεξιλογίου, π.χ. εκδήλώση αλληλεγγύης µε τη νεανική παρέα και διαφοροποίηση από άλλες κοινωνικές οµάδες. Οξύνουν την κριτική αντιµετώπιση της προσωπικής τους γλωσσικής χρήσης (π.χ. καταγράφοντας και ταξινοµώντας στοιχεία νεανικής γλώσσας στη γλωσσική τους έκφραση). Μαθαίνουν να χρησιµοποιούν τις δυνατότητες που µας παρέχει η γλώσσα για την διεύρυνση της προσωπικής γλωσσικής έκφρασης. Οξύνουν τη δηµιουργική τους δύναµη και φαντασία στη διαµόρφωση της γλωσσικής χρήσης. Μαθαίνουν να χειρίζονται τη γλωσσική ποικιλότητα ανάλογα µε την περίσταση και τον στόχο της επικοινωνίας. Ασκούνται στην αναγνώριση και περιγραφή γλωσσικών τύπων. Μαθαίνουν να χρησιµοποιούν ένα λεξικό. Ασκούνται στην αυτόνοµη συλλογή και ταξινόµηση γλωσσικού υλικού.

Σκίτσο του Αντρέα Πετρουλάκη [πηγή: εφημ. Καθημερινή, 19/5/2007 ]

Σκίτσο του Αντρέα Πετρουλάκη [πηγή: εφημ. Καθημερινή, 19/5/2007 <http://news.kathimerini.gr>] Σκίτσο του Αντρέα Πετρουλάκη [πηγή: εφημ. Καθημερινή, 19/5/2007 ] ΠΑΤΡΑ ΙΟΥΝΙΟΣ 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΓΛΩΣΣΑ ΤΩΝ ΝΕΩΝ 2-3 2. ΜΕΘΟΔΟΣ..4

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να:

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΡΟΠΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Ανταποκρίνονται στην ακρόαση του προφορικού

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα και επικοινωνιακές δραστηριότητες στα νέα βιβλία της γλώσσας: μια κριτική εξέταση

Κείμενα και επικοινωνιακές δραστηριότητες στα νέα βιβλία της γλώσσας: μια κριτική εξέταση Κείμενα και επικοινωνιακές δραστηριότητες στα νέα βιβλία της γλώσσας: μια κριτική εξέταση Στόχος της ανακοίνωσης είναι να εξεταστούν κριτικά οι προσεγγίσεις που χρησιμοποιούνται στα νέα βιβλία της γλώσσας,

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

Οι διαφοροποιήσεις στη γλώσσα των ατόµων ανάλογα µε την ηλικία που διανύουν συνιστούν το

Οι διαφοροποιήσεις στη γλώσσα των ατόµων ανάλογα µε την ηλικία που διανύουν συνιστούν το ΚΑΚΡΙ Η-ΦΕΡΡΑΡΙ Μάρω 2005: Γλώσσα και κοινωνικό περιβάλλον: Ζητήµατα κοινωνιογλωσσολογίας (Α µέρος). Εκδόσεις περιοδικού Παρουσία, Παράρτηµα αρ. 64. Αθήνα. Αποσπάσµατα από την ενότητα «Γλώσσα και ηλικία»

Διαβάστε περισσότερα

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα.

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα. Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν δημιουργικά

Διαβάστε περισσότερα

«Δοκιμασία Εκφραστικού Λεξιλογίου σε τυπικά αναπτυσσόμενα παιδιά ηλικίας 6 8 ετών»

«Δοκιμασία Εκφραστικού Λεξιλογίου σε τυπικά αναπτυσσόμενα παιδιά ηλικίας 6 8 ετών» «Δοκιμασία Εκφραστικού Λεξιλογίου σε τυπικά αναπτυσσόμενα παιδιά ηλικίας 6 8 ετών» Γλώσσα: Το φυσικό εκείνο σύστημα επικοινωνίας που χρησιμοποιείται από τον άνθρωπο και έχει ως βάση του τον έναρθρο λόγο.

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ 09/10/2011 ΣΕΙΡΑ Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόμενο του αποσπάσματος σε 80-100 λέξεις, χωρίς δικά σας σχόλια. Στο συγκεκριμένο κείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα ΔΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΓΕΝΝΗΣΗ 6 ΕΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ

Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΓΕΝΝΗΣΗ 6 ΕΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΓΕΝΝΗΣΗ 6 ΕΤΩΝ ΗΛΙΚΙΑ γέννηση ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Αναγνωρίζει και προτιμά τη φωνή της μητέρας καθώς και ήχους της γλώσσας. Μιμείται ήχους της γλώσσας. 2 μηνών Συνδυάζει

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία

Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγικό μέρος 2. Ειδικά λεξιλόγια και λεξικός δανεισμός 2.1.Διδακτικές προτάσεις 3. Παράδειγμα διδακτικής εφαρμογής

Διαβάστε περισσότερα

Αυτοαξιολόγηση: Δήλωση γλωσσικών ικανοτήτων. Επίπεδο Α1 για παιδιά

Αυτοαξιολόγηση: Δήλωση γλωσσικών ικανοτήτων. Επίπεδο Α1 για παιδιά Αυτοαξιολόγηση: Δήλωση γλωσσικών ικανοτήτων ΜΠΟΡΩ ΝΑ Επίπεδο Α1 για παιδιά Κατανόηση προφορικού λόγου Μπορώ, όταν ο λόγος είναι αργός, καθαρός με μεγάλες παύσεις και επαναλήψεις και χρήση οπτικών μέσων:

Διαβάστε περισσότερα

Ρυθµός Κίνηση Χορός Ενοποίηση µουσικοκινητικής αγωγής - χορού. ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φ.Α.

Ρυθµός Κίνηση Χορός Ενοποίηση µουσικοκινητικής αγωγής - χορού. ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φ.Α. Ρυθµός Κίνηση Χορός Ενοποίηση µουσικοκινητικής αγωγής - χορού στα δηµοτικά σχολεία µε Ε.Α.Ε.Π. ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φ.Α. Η θεµατική ενότητα «ρυθµός-κίνηση-χορός» στη σχολική Φυσική Αγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας

Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας Το παιδί ξεδιπλώνει τις γλωσσικές ικανότητες του µε το χρόνο. Όλα τα παιδιά είναι διαφορετικά µεταξύ τους και το κάθε ένα έχει το δικό του ρυθµό. Τα στάδια ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Οι εξελίξεις στο χώρο της πιστοποίησης και τα νέα δεδομένα στη χώρα μας. TIE: Μια καινοτόμος πρόταση

Οι εξελίξεις στο χώρο της πιστοποίησης και τα νέα δεδομένα στη χώρα μας. TIE: Μια καινοτόμος πρόταση Οι εξελίξεις στο χώρο της πιστοποίησης και τα νέα δεδομένα στη χώρα μας. TIE: Μια καινοτόμος πρόταση Η πρωτοφανής κρίση που πλήττει τα τελευταία χρόνια τη χώρα μας είναι βέβαιο ότι θα καταστήσει σύντομα

Διαβάστε περισσότερα

OPMH. κοντά στο µαθητή!

OPMH. κοντά στο µαθητή! ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α Β ) ΠΕΜΠΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Έκδοση Α Διεύθυνση Επιμόρφωσης & Κατάρτισης Ιανουάριος 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Το μοντέλο των τριών κύκλων... 3 1.1 Α κύκλος:

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ -ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ -ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Σχέδιο Διδασκαλίας Τάξη: Β Γυμνασίου Μάθημα: Νεοελληνική Γλώσσα Θέμα: Η συνοχή ενός ευρύτερου Κειμένου Διάρκεια: Μία περίοδος Στην τέταρτη ενότητα ο προγραμματισμός προβλέπει έξι περιόδους. Η συγκεκριμένη

Διαβάστε περισσότερα

Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους

Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους Ειδικό ευρωβαρόμετρο 386 Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στον πληθυσμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ευρύτερα ομιλούμενη μητρική γλώσσα είναι η γερμανική (16%), έπονται η ιταλική και η αγγλική (13%

Διαβάστε περισσότερα

Advanced Subsidiary. Κατανόηση γραπτού λόγου Μετάφραση Γραπτό κείμενο. Κατανόηση

Advanced Subsidiary. Κατανόηση γραπτού λόγου Μετάφραση Γραπτό κείμενο. Κατανόηση Advanced Subsidiary Advanced GCE Survival Δεξιότητες Α Β Γ Δ Κατανόηση γραπτού λόγου Μετάφραση Γραπτό κείμενο Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση κειμένων σε προεπιλεγμένα θέματα/κείμενα Functional Operational

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού

Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού Πώς γίνεται ένα παιδί να έχει ιδιαίτερη κλίση στα μαθηματικά, στη μουσική, στις ξένες γλώσσες, στη μετεωρολογία, να έχει ξεχωριστές ικανότητες και ενδιαφέροντα,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Φυλλάδιο Εργασίας 1. Ενδεικτικές Απαντήσεις. Αξιολόγηση Διδακτικών Δραστηριοτήτων από τα διδακτικά εγχειρίδια

Φυλλάδιο Εργασίας 1. Ενδεικτικές Απαντήσεις. Αξιολόγηση Διδακτικών Δραστηριοτήτων από τα διδακτικά εγχειρίδια Φυλλάδιο Εργασίας 1 Ενδεικτικές Απαντήσεις Αξιολόγηση Διδακτικών Δραστηριοτήτων από τα διδακτικά εγχειρίδια Κωνσταντίνος Κακαρίκος, Ευφροσύνη Κοντοκώστα k_kakarikos@hotmail.com efkodok@yahoo.gr Δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Clements & Sarama, 2009; Sarama & Clements, 2009 Χωρική αντίληψη και σκέψη Προσανατολισμός στο χώρο Οπτικοποίηση (visualization) Νοερή εικονική αναπαράσταση Νοερή

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο

Φροντιστήρια ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1 Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Η εξεταστέα ύλη του Γυμνασίου είναι τα 3/5 της ύλης που διδάχθηκε, με την προϋπόθεση ότι η

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

ιαπολιτισµική κοινωνική ψυχολογία Στόχος µαθήµατος: η κατάδειξη του ρόλου που παίζει ο πολιτισµός στις κοινονικο-ψυχολογικές διαδικασίες.

ιαπολιτισµική κοινωνική ψυχολογία Στόχος µαθήµατος: η κατάδειξη του ρόλου που παίζει ο πολιτισµός στις κοινονικο-ψυχολογικές διαδικασίες. ιαπολιτισµική κοινωνική ψυχολογία Στόχος µαθήµατος: η κατάδειξη του ρόλου που παίζει ο πολιτισµός στις κοινονικο-ψυχολογικές διαδικασίες. Αξιολόγηση µαθήµατος: γραπτές εξετάσεις. ιαπολιτισµική κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τη Γλώσσα στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση

Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τη Γλώσσα στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τη Γλώσσα στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση Μαρία Παπαδοπούλου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ.

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. Είδαμε πως το 4.2% των μαθητών στο δείγμα μας δεν έχουν ελληνική καταγωγή. Θα μπορούσαμε να εξετάσουμε κάποια ειδικά χαρακτηριστικά αυτών των ξένων μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες για το νέο HSK

Πληροφορίες για το νέο HSK Πληροφορίες για το νέο HSK Μετάφραση από την ιστοσελίδα http://www.chinesetesting.cn/gosign.do?id=1&lid=0# Το νέο HSK δημιουργήθηκε από το Χανπάν σε μια προσπάθεια καλύτερης εξυπηρέτησης των σπουδαστών

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ Μαρίτσα Καμπούρογλου, Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» ΑΝ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΜΙΛΗΣΕΙ... Η γλωσσική παρέμβαση Είναι η διαδικασία μέσω της

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΑΞΟΝΑΣ της ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ στο ψηφιακό μουσικό ανθολόγιο ΕΥΤΕΡΠΗ ΜΑΙΗ ΚΟΚΚΙΔΟΥ

Ο ΑΞΟΝΑΣ της ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ στο ψηφιακό μουσικό ανθολόγιο ΕΥΤΕΡΠΗ ΜΑΙΗ ΚΟΚΚΙΔΟΥ Ο ΑΞΟΝΑΣ της ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ στο ψηφιακό μουσικό ανθολόγιο ΕΥΤΕΡΠΗ ΜΑΙΗ ΚΟΚΚΙΔΟΥ Διαθεματικότητα -Ιδανικό της ολιστικής γνώσης -Διασυνδέσεις με νόημα μεταξύ γνωστικών περιοχών -Μελέτη σύνθετων ερωτημάτων

Διαβάστε περισσότερα

[Πώς παρουσιάζουν τα ΜΜΕ τα άτομα με αναπηρία]

[Πώς παρουσιάζουν τα ΜΜΕ τα άτομα με αναπηρία] ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 16536 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 04/12/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΒΙΤΣΟΥ ΛΙΛΙΑΝΝΑ [Πώς παρουσιάζουν τα ΜΜΕ τα άτομα με αναπηρία] Α. Η συγγραφέας αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΛΟΥΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΕΙΣ. ΤΗΣ ΔΟΜΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΩΣΥΡ κυρίως μετά τη δεκαετία του 60

ΕΜΠΛΟΥΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΕΙΣ. ΤΗΣ ΔΟΜΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΩΣΥΡ κυρίως μετά τη δεκαετία του 60 ΕΜΠΛΟΥΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΔΟΜΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΩΣΥΡ κυρίως μετά τη δεκαετία του 60 1 Σχετική συναίνεση ση γλωσσολογία ως προς το αντικείμενο και τη μέθοδο περιγραφής (σε σύγκριση με άλλες

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Το Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού www.hcc.edu.gr οργανώνει από το 2000 σε σταθερή βάση, κάθε φθινόπωρο, άνοιξη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Α Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Το Σηντι-Ρωμ του Δυσαλέξη

Το Σηντι-Ρωμ του Δυσαλέξη Το Σηντι-Ρωμ του Δυσαλέξη Μια εκπαιδευτική εφαρμογή για παιδιά με δυσλεξία Απόστολος Πηγιάκης Ειδικός Παιδαγωγός ΕΠΙΛΕΞΕΙ Μαρία Καραβελάκη, Αναλύτρια εκπαιδευτικών συστημάτων ΙΝΤΕ*LEARN Τεχνολογίες Αιχμής

Διαβάστε περισσότερα

Σ ΧΟΛ Η Α ΝΘΡ Ω Π Ι Σ Τ Ι Κ Ω Ν Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ω Ν. Κέντρο Γλωσσών

Σ ΧΟΛ Η Α ΝΘΡ Ω Π Ι Σ Τ Ι Κ Ω Ν Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ω Ν. Κέντρο Γλωσσών Σ ΧΟΛ Η Α ΝΘΡ Ω Π Ι Σ Τ Ι Κ Ω Ν Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ω Ν Κέντρο Γλωσσών Δ Ι Δ Α Κ Τ Ι Κ Ο Π Ρ Ο Σ Ω Π Ι Κ Ο ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ Jack Burston ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ Ηλίας Αργυρού Maria - Gabriella Arru Birgit Zιαρτίδου Ελένη

Διαβάστε περισσότερα

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Είδος διδακτικής πρακτικής: project, ομαδοσυνεργατική διδασκαλία Προτεινόμενη διάρκεια: 20 ώρες Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η διδακτική ενότητα «Τα φύλα στη λογοτεχνία»

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργική Μέθοδος ρυθμικού και θεατρικού παιχνιδιού

Δημιουργική Μέθοδος ρυθμικού και θεατρικού παιχνιδιού Δημιουργική Μέθοδος ρυθμικού και θεατρικού παιχνιδιού ΕΝΟΤΗΤΑ 6: ΔΟΜΙΚΗ ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΘΕΑΤΡΙΚΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ-ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟ ΣΥΜΒΑΝ Γαλάνη Μαρία (Μάρω) PhD Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης 1 Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ .1 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Τηλεόραση & Φιλαναγνωσία ΚΕΙΜΕΝΟ Ένα σηµαντικό ζήτηµα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιµήσεων του κοινού συνδέεται µε τις επιδράσεις των

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Β Γυμνασίου διδάσκεται δυόμισι (2,5) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση Ημερίδα για την ενσωμάτωση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση, Λεμεσός 23/2/13

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Μετασχηματίζοντας δημιουργικά την αμφισβήτηση Μέσα στην τάξη ο εκπαιδευτικός με τους μαθητές αλληλεπιδρούν και αλληλοεπηρεάζονται από τις μεταξύ τους στάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο 1 Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ο ενιαίος ευρωπαϊκός χώρος αποτελεί ήδη πεδίο δραστηριότητας, αλλά και ανταγωνισμού των γλωσσών. Από την εποχή της ίδρυσης

Διαβάστε περισσότερα

γλωσσικέςεπιλογές λειτουργίες/περικείµενα -Μιαφοράκιένανκαιρό -ΛαέτηςΑθήνας - Συµπληρώστε τα κενά. - Προσοχή, παρακαλώ! Μην αφήνετε - σήµερα φιλοξενούµε τον κύριο Γάτο -Τσουκαλάςόπ. π. σ. 55 - Κεραµεικός,

Διαβάστε περισσότερα

Η Θεωρία Αυτο-κατηγοριοποίησης (ΘΑΚ) Από Χαντζή, Α. (υπό δηµοσίευση)

Η Θεωρία Αυτο-κατηγοριοποίησης (ΘΑΚ) Από Χαντζή, Α. (υπό δηµοσίευση) 18 Η Θεωρία Αυτο-κατηγοριοποίησης (ΘΑΚ) Από Χαντζή, Α. (υπό δηµοσίευση) Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ο John Turner και οι συνεργάτες του (Turner, 1985, Turner et al. 1987), θεωρητικοί και ερευνητές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ Ονοματεπώνυμο εκπαιδευτικού: Γκουντέλα Βασιλική Ειδικότητα: Φιλόλογος (ΠΕ2) Σχολείο: 4 ο Γυμνάσιο Κομοτηνής Μάθημα: Αρχαία Ελληνικά Διάρκεια: 1 διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης Δρ Δημήτρης Δημητρίου Δρ Παναγιώτης Αντωνίου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Νεοπροαχθέντων. Διευθυντών Σχολείων Δημοτικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Mία πρόταση για το μάθημα των αρχαίων ελληνικών από το πρωτότυπο

Mία πρόταση για το μάθημα των αρχαίων ελληνικών από το πρωτότυπο Mία πρόταση για το μάθημα των αρχαίων ελληνικών από το πρωτότυπο Θέμα: Επεξεργασία λεξιλογίου με τη βοήθεια ηλεκτρονικών λεξικών Εισαγωγή: η επεξεργασία του λεξιλογίου των ενοτήτων στο μάθημα της αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας αναφέρεται στο φαινόμενο της έξαρσης της νεανικής εγκληματικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Πως ιαλεκτικοί Θησαυροί ζωντανεύουν στο Ελληνικό Σχολείο: η χρήση του Ψηφιακού Μουσείου Ελληνικής Προφορικής Ιστορίας στην Ελληνική Εκπαίδευση

Πως ιαλεκτικοί Θησαυροί ζωντανεύουν στο Ελληνικό Σχολείο: η χρήση του Ψηφιακού Μουσείου Ελληνικής Προφορικής Ιστορίας στην Ελληνική Εκπαίδευση Πως ιαλεκτικοί Θησαυροί ζωντανεύουν στο Ελληνικό Σχολείο: η χρήση του Ψηφιακού Μουσείου Ελληνικής Προφορικής Ιστορίας στην Ελληνική Εκπαίδευση Πατσιάς, Α., Α. Σφακιανάκη, Γ. Κλειδής, Στ. Τσιγδινός & Μ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΓΑΛΛΙΚΩΝ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΤΑΞΗ Δ : ΒΙΒΛΙΑ *1.Arthur et Lilou 1- Niveau 1- Delf A1 1- Cahier (βιβλίο εργασιών) 2.Arthur et Lilou 1- Niveau 1- Delf A1 1- Livre de l élève (αναγνωστικό) (Τα 2 βιβλία πωλούνται μαζί σε πακέτο ως σετ

Διαβάστε περισσότερα

Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο. 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με τον έλεγχο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου

Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο. 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με τον έλεγχο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο B Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ 4

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ 4 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ 4 ΠΗΓΕΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ 5 ΣΤΑ ΙΑ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ 6 ΤΡΟΠΟΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ 7 ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ ΤΟΥ ΥΛΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία

Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία Μάθημα Δεύτερο από την σειρά Οικοδομώντας μία Συστηματική Θεολογία Οδηγός Μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Ένα πρότυπο που παρέχει: το

Διαβάστε περισσότερα

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ «Ο ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ» Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Α. ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ Σκοπός του Νηπιαγωγείου είναι να βοηθήσει τα παιδιά να αναπτυχθούν σωματικά, συναισθηματικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ (ΒΟΛΟΣ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ (ΒΟΛΟΣ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ (ΒΟΛΟΣ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γλωσσικό Λάθος Ορισμός και προβλήματα Ως γλωσσικό λάθος θα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Η στοχοθεσία της Ελληνικής ως δεύτερης και ως ξένης γλώσσας. Α. Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μίου Κρήτης

Η στοχοθεσία της Ελληνικής ως δεύτερης και ως ξένης γλώσσας. Α. Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μίου Κρήτης Η στοχοθεσία της Ελληνικής ως δεύτερης και ως ξένης γλώσσας Α. Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μίου Κρήτης Δεύτερη γλώσσα (1/2) Όταν ένας ομιλητής μαθαίνει ή/και χρησιμοποιεί μια Χ γλώσσα ως δεύτερη,

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας. Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12

Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας. Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12 Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12 Βασικοί όροι και έννοιες- Δεύτερη # Ξένη γλώσσα Δεύτερη γλώσσα είναι οποιαδήποτε γλώσσα κατακτά ή μαθαίνει ένα άτομο

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο δραστηριοτήτων 4 ης τηλεδιάσκεψης

Φύλλο δραστηριοτήτων 4 ης τηλεδιάσκεψης Φύλλο δραστηριοτήτων 4 ης τηλεδιάσκεψης Οµάδα... Ονόµατα::...... ραστηριότητα 1 η Από το βιβλίο Ιστορίας της Νεότερης Ελλάδας χάθηκε το κεφάλαιο του Μικρασιατικού πολέµου. Εσείς αναλαµβάνετε να το γράψετε.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ 32. Μέτρια 18.9% Καλή 40.2% Πολύ καλή 40.8% ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 31. 10 Αττική. Φαίνεται πως οι μαθητές στην Αττική έχουν καλύτερες γνώσεις Αγγλικών.

ΠΙΝΑΚΑΣ 32. Μέτρια 18.9% Καλή 40.2% Πολύ καλή 40.8% ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 31. 10 Αττική. Φαίνεται πως οι μαθητές στην Αττική έχουν καλύτερες γνώσεις Αγγλικών. Β. Ενδιαφέροντα κι εξωσχολικές δραστηριότητες. Γνώση Αγγλικών Ένα εξαιρετικά μεγάλο ποσοστό της τάξεως του 97.9% των ερωτηθέντων μαθητών γνωρίζει Αγγλικά. Το επίπεδο γνώσεών τους εκτιμάται απ τους ίδιους

Διαβάστε περισσότερα

8. Η ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΤΑΛΕΝΤΟΥ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ

8. Η ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΤΑΛΕΝΤΟΥ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ 8. Η ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΤΑΛΕΝΤΟΥ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Πολυάριθµες είναι οι περιοχές όπου ένα ταλέντο ή µία χαρακτηριστική κλίση µπορεί να εκδηλωθεί. Το ταλέντο στα µαθηµατικά έχει ιδιαίτερα απασχολήσει την επιστηµονική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6 πρώτο δεύτερο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I ΓΑΛ 170 e-french ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής ΓΑΛ 104 Γραπτός λόγος II ΓΑΛ 111 Φωνητική ΓΑΛ 1 Από

Διαβάστε περισσότερα

B ΜΕΡΟΣ Προσεγγίσεις σε θέματα Οπτικοακουστικής Παιδείας ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

B ΜΕΡΟΣ Προσεγγίσεις σε θέματα Οπτικοακουστικής Παιδείας ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ B ΜΕΡΟΣ Προσεγγίσεις σε θέματα Οπτικοακουστικής Παιδείας ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 45 Παράρτημα Ημερολόγιο εκπαιδευτικών και κινηματογραφιστών Σχολική μονάδα:... Ημερομηνία και ώρα συνάντησης:... Συνάντηση εντός ή εκτός

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση Γλωσσάρι Η ομάδα MATURE διαθέτει σημαντική εμπειρία στη διαχείριση και υλοποίηση Ευρωπαϊκών προγραμμάτων και γνωρίζει ότι τα ζητήματα επικοινωνίας ενδέχεται να προκαλέσουν σύγχυση. Προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Στη συνέχεια επιχειρήσαμε μία ιστορική αναδρομή της επικοινωνίας ξεκινώντας από τα πρώτα της στάδια όπως η κραυγή και φτάνοντας στην

Στη συνέχεια επιχειρήσαμε μία ιστορική αναδρομή της επικοινωνίας ξεκινώντας από τα πρώτα της στάδια όπως η κραυγή και φτάνοντας στην ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ: Σε μία κοινωνία που κατακλύζεται από πληροφορίες, το παιδί, ανεξαρτήτου ηλικίας, είναι αδύνατο να μείνει ανεπηρέαστο. Καθημερινά γίνεται αποδέκτης πολυπληθών και πολυποίκιλων μηνυμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ:

ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ: ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Η κατηγοριοποίηση των θεμάτων της ΤΡΑΠΕΖΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ στο μάθημα της ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ έγινε με βάση την τρέχουσα πορεία της ύλης στο μάθημα, αλλά και με βάση τη ροή της ύλης,

Διαβάστε περισσότερα

EIS SHOUL. Ένα ερευνητικό σχολείο ένταξης

EIS SHOUL. Ένα ερευνητικό σχολείο ένταξης EIS SHOUL Ένα ερευνητικό σχολείο ένταξης Στην αρχή της σχολικής χρονιάς 2008-2009 ανοίγει στο Kirchberg του Λουξεμβούργου ένα καινούριο δημοτικό σχολείο, στο οποίο θα χρησιμοποιούνται νέες διδακτικές,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2011-2012 ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» Διδάσκων: Κ. Χρήστου

Διαβάστε περισσότερα

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μαρία ημάση Μακρίνα Ζαφείρη Γρηγορία-Καρολίνα Κωνσταντινίδου Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Πλυτροπικότητα: η έννοια Ως πολυτροπικότητα, multimodality, ορίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικό Σημείωμα. Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής

Εισαγωγικό Σημείωμα. Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής Εισαγωγικό Σημείωμα Αγαπητοί γονείς, Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής κάθε παιδιού. Οι στέρεες βάσεις και τα θεμέλια της μάθησης και της ολόπλευρης ανάπτυξής

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες και υλικό του μαθήματος είναι διαθέσιμα ηλεκτρονικά στην πλατφόρμα eclass.uth.gr

Πληροφορίες και υλικό του μαθήματος είναι διαθέσιμα ηλεκτρονικά στην πλατφόρμα eclass.uth.gr Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κωδικός μαθήματος: SEAB109 (3Ω/Υ) Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο σπουδών: 3o και 4 ο Μονάδες ECTS: 6 Διδάσκων: Γιάννης Πεχτελίδης e mail: pechtelidis@uth.gr

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού. Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr

Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού. Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr 1 4/30/2014 Σχολικές κοινότητες μάθησης εστιάζουν στην προσωπικότητα του μαθητή

Διαβάστε περισσότερα

Web 1.0, Web 2.0, Σύγχρονη Μάθηση από Απόσταση

Web 1.0, Web 2.0, Σύγχρονη Μάθηση από Απόσταση Τεχνολογίες Πρόσβασης στη Μάθηση Web 1.0, Web 2.0, Σύγχρονη Μάθηση από Απόσταση Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 8/11/2012 Μέχρι Στιγμής Αναφερθήκαμε σε Σχεδιασμό μαθησιακής διαδικασίας Μαθησιακά πλάνα Νέες μεθοδολογίες

Διαβάστε περισσότερα

Στάσεις και συνήθειες γονέων με παιδιά μαθητές Λυκείου απέναντι στα φροντιστήρια και την ενισχυτική διδασκαλία. Μάρτιος 2007

Στάσεις και συνήθειες γονέων με παιδιά μαθητές Λυκείου απέναντι στα φροντιστήρια και την ενισχυτική διδασκαλία. Μάρτιος 2007 Στάσεις και συνήθειες γονέων με παιδιά μαθητές Λυκείου απέναντι στα φροντιστήρια και την ενισχυτική διδασκαλία Μάρτιος 2007 Η ταυτότητα της έρευνας [σε γονείς μαθητών Λυκείου] Ανάθεση :Σύνδεσμος φροντιστών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή:

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή: ΕΥΤΕΡΑ * Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό, είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να αναπτύσσονται,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΘΟΔΕΥΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΘΟΔΕΥΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΘΟΔΕΥΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Τι είναι Αναλυτικό Πρόγραμμα; Τι είναι οι σκοποί; Τι είναι ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ; Τι είναι τα περιεχόμενα; Τι είναι η μεθόδευση; Πως συνδέονται αυτά

Διαβάστε περισσότερα

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Η λέξη ΠΑΙΧΝΊΔΙ προέρχεται από την λέξη παίχτης παίζω παις. Με την έννοια παιχνίδι ορίζουμε την κατ εξοχήν αυθόρμητη και ενδιαφέρουσα δραστηριότητα των παιδιών που έχει ως στόχο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΙΟΥΛΙΟΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΙΟΥΛΙΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΙΟΥΛΙΟΣ 2007 ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥ CYPRUS COLLEGE ΓΙΑ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ (µε αποτίµηση

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ. Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ

Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ. Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Οι ερωτήσεις στη διδασκαλία Α) Η ερώτηση του εκπαιδευτικού Β) Η ερώτηση του μαθητή Α) Η

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στο ζωολογικό πάρκο

Επίσκεψη στο ζωολογικό πάρκο Επίσκεψη στο ζωολογικό πάρκο A visit to the zoo (προτείνεται να διδαχθεί στο Unit 4, Lesson 1, Think Teen! A Γυμνασίου Αρχαρίων) Προσδοκώμενα αποτελέσματα Περιεχόμενο Βασικά θέματα Ενδεικτικές δραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά.

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. Γ. Οι μαθητές και τα Μαθηματικά. Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. ΠΙΝΑΚΑΣ 55 Στάση

Διαβάστε περισσότερα

Σκούρτου, Ε. (2011). Η Διγλωσσία στο Σχολείο. Αθήνα: Gutenberg. Γλώσσες και Διγλωσσία στον Κόσμο. Κεφάλαιο Πρώτο

Σκούρτου, Ε. (2011). Η Διγλωσσία στο Σχολείο. Αθήνα: Gutenberg. Γλώσσες και Διγλωσσία στον Κόσμο. Κεφάλαιο Πρώτο Σκούρτου, Ε. (2011). Η Διγλωσσία στο Σχολείο. Αθήνα: Gutenberg. Γλώσσες και Διγλωσσία στον Κόσμο Κεφάλαιο Πρώτο Η διγλωσσία / πολυγλωσσία είναι ένα παλιό φαινόμενο. Πάει χέρι με χέρι με τις μετακινήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Το Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών

Το Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών Το Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών Οδηγός χρήσης για εταιρείες και άλλους οργανισµούς Το Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών θέτει αναγνωρισµένα διεθνή στάνταρ για τη µέτρηση και σύγκριση γλωσσικών ικανοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

1 / 13 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 5 ης ηµοτικού. Μάρτιος 2007

1 / 13 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 5 ης ηµοτικού. Μάρτιος 2007 1 / 13 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα