Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών. Διακριτά Μαθηματικά. Ενότητα 5: Μεταθέσεις & Συνδυασμοί

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών. Διακριτά Μαθηματικά. Ενότητα 5: Μεταθέσεις & Συνδυασμοί"

Transcript

1 Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Διακριτά Μαθηματικά Ενότητα 5: Μεταθέσεις & Συνδυασμοί Αν. Καθηγητής Κ. Στεργίου Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών

2 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται σε άλλου τύπου άδειας χρήσης, η άδεια χρήσης αναφέρεται ρητώς. 2

3 Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το έργο «Ανοικτά Ψηφιακά Μαθήματα στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας» έχει χρηματοδοτήσει μόνο τη αναδιαμόρφωση του εκπαιδευτικού υλικού. Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση» και συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο) και από εθνικούς πόρους. 3

4 Περιεχόμενα Συνδυαστική. Κανόνες Αθροίσματος και Γινομένου. Αρχή Εγκλεισμού και Αποκλεισμού. Η αρχή του Περιστερώνα. Μεταθέσεις. Μεταθέσεις με επανάληψη. Συνδυασμοί. Συνδυασμοί με επανάληψη. 4

5 Στόχοι Κατανόηση της πρακτικής σημασίας της συνδυαστικής ως μελέτης των τρόπων συνδυασμών διακριτών αντικειμένων. Στοιχειοθέτηση των διαφορετικών τρόπων συνδυασμών αντικειμένων ανάλογα με το αν τα αντικείμενα είναι διαφορετικά, αν επιτρέπονται επαναλήψεις, και αν μας ενδιαφέρει η διάταξη τους. Μελέτη μεγάλου πλήθους παραδειγμάτων για την κατανόηση όλων των σχετικών εννοιών. 5

6 Συνδυαστική (1/6) Συχνά θέλουμε να απαντήσουμε σε ερωτήσεις όπως: ποιο είναι το πλήθος των διακριτών υποσυνόλων ενός συνόλου Α με μέγεθος n; Δηλ. το μέγεθος του δυναμοσυνόλου του Α, P(A). ποιο είναι το πλήθος των υποσυνόλων του Α που έχουν μέγεθος k; ποιο είναι το πλήθος των διατεταγμένων υποσυνόλων που τα στοιχεία τους είναι στοιχεία του Α; Αν έχουμε 10 βουλευτές, πόσες πιθανές επιτροπές μπορούν να συγκροτηθούν; πόσες είναι οι πιθανές 6-μελείς επιτροπές; πόσα είναι τα πιθανά αποτελέσματα για το top 3 σε ψήφους. 6

7 Συνδυαστική (2/6) Η μελέτη του πλήθους των τρόπων με τους οποίους μπορούμε να συνδυάσουμε αντικείμενα. Π.χ. Σε έναν διαγωνισμό όπου συμμετέχουν 100 άτομα, πόσα διαφορετικά top-10 αποτελέσματα μπορούν να συμβούν; Π.χ. Αν ένα password έχει 8 γράμματα και/ή ψηφία, πόσα passwords μπορούν να υπάρξουν; 7

8 Συνδυαστική (3/6) Έχουμε 3 μπάλες (μια κόκκινη, μια μπλε και μια πράσινη) τις οποίες θέλουμε να τοποθετήσουμε σε 10 κουτιά αριθμημένα από το 1 ως το 10. με πόσους διαφορετικούς τρόπους μπορεί να γίνει αυτό αν κάθε κουτί χωράει 1 μπάλα; με πόσους διαφορετικούς τρόπους μπορεί να γίνει αυτό αν κάθε κουτί χωράει 3 μπάλες; με πόσους διαφορετικούς τρόπους μπορεί να γίνει αυτό αν κάθε κουτί χωράει 2 μπάλες;

9 Βασικοί Κανόνες (1/5) Με πόσους τρόπους μπορούμε να επιλέξουμε μία κόκκινη μπάλα από ένα σύνολο με 4 κόκκινες μπάλες;

10 Βασικοί Κανόνες (2/5) Με πόσους τρόπους μπορούμε να επιλέξουμε μία κόκκινη μπάλα από ένα σύνολο με 4 κόκκινες μπάλες; Με πόσους τρόπους μπορούμε να επιλέξουμε μία μπλε μπάλα από ένα σύνολο με 3 μπλε μπάλες;

11 Βασικοί Κανόνες (3/5) Με πόσους τρόπους μπορούμε να επιλέξουμε μία μπάλα που να προέρχεται από ένα σύνολο με 4 κόκκινες μπάλες ή από ένα σύνολο με 3 μπλε μπάλες; Υπάρχουν = 7 τρόποι 11

12 Βασικοί Κανόνες (4/5) Με πόσους τρόπους μπορούμε να επιλέξουμε μία μπάλα που να προέρχεται από ένα σύνολο με 4 κόκκινες μπάλες και μία μπάλα που να προέρχεται από ένα σύνολο με 3 μπλε μπάλες; Υπάρχουν 4 3 = 12 τρόποι

13 Κανόνες Αθροίσματος και Γινομένου (1/2) Πείραμα είναι μια φυσική διαδικασία που έχει ένα πλήθος παρατηρήσιμων αποτελεσμάτων: η τοποθέτηση μια μπάλας σε ένα κουτί μόνο ένα δυνατό αποτέλεσμα η τοποθέτηση ενός συγκεκριμένου αριθμού από μπάλες σε ένα συγκεκριμένο αριθμό κουτιών πολλά δυνατά αποτελέσματα η επιλογή ενός αντιπροσώπου από μια ομάδα φοιτητών τόσα αποτελέσματα όσα και το πλήθος των φοιτητών η ρίψη ενός νομίσματος δύο δυνατά αποτελέσματα η ρίψη ενός ζαριού έξι δυνατά αποτελέσματα το μοίρασμα μιας παρτίδας πόκερ πολλά δυνατά αποτελέσματα 13

14 Βασικοί Κανόνες (5/5) Πείραμα Α Πείραμα Β δυνατά αποτελέσματα δυνατά αποτελέσματα Κανόνας Αθροίσματος: Όταν συμβαίνει μόνο ένα από τα Α και Β τότε υπάρχουν δυνατά αποτελέσματα Κανόνας Γινομένου: Όταν συμβαίνει και το Α και το Β τότε υπάρχουν δυνατά αποτελέσματα 14

15 Κανόνες Αθροίσματος και Γινομένου (2/2) Ας υποθέσουμε ότι m το πλήθος των πιθανών αποτελεσμάτων του πειράματος 1 (ή αλλιώς των τρόπων να επιτευχθεί το έργο 1) και n το πλήθος των πιθανών αποτελεσμάτων του πειράματος 2 (ή αλλιώς των τρόπων να γίνει το έργο 2), το κάθε νούμερο είναι ανεξάρτητο από το πως μπορεί να γίνει το άλλο έργο, επίσης κανένας τρόπος να γίνει το ένα έργο δεν επιτυγχάνει επίσης και το άλλο έργο. Ο κανόνας του αθροίσματος: Το έργο κάνε είτε το έργο 1 είτε το έργο 2, αλλά όχι και τα δύο μπορεί να γίνει με m+n τρόπους. Ο κανόνας του γινομένου : Το έργο κάνε και τα δύο έργα μπορεί να γίνει με mn τρόπους. 15

16 Προσέγγιση με Θεωρία Συνόλων Αν A το σύνολο των τρόπων να γίνει το έργο 1, και B το σύνολο των τρόπων να γίνει το έργο 2, και A και B είναι διακριτά, τότε: Οι τρόποι που μπορεί να γίνει είτε το 1 είτε το 2 είναι A B, και A B = A + B. Οι τρόποι που μπορούν να γίνουν και τα δύο μπορεί να αναπαρασταθεί ως A B, και A B = A B. 16

17 Αν έχετε 4 πουκάμισα, 3 παντελόνια, και 2 ζευγάρια παπούτσια, πόσες διαφορετικές ενδυμασίες έχετε; Παράδειγμα (1/2) Κανόνας Γινομένου 17

18 Παράδειγμα (2/2) Αν υπάρχουν 52 πρωτοετείς και 49 δευτεροετείς, πόσοι τρόποι υπάρχουν να επιλεγεί ένας αντιπρόσωπος από κάθε έτος Πόσοι τρόποι υπάρχουν να επιλεγεί ένας αντιπρόσωπος και για τα δύο έτη Αν υπάρχουν 7 πρωινά και 5 απογευματινά μαθήματα, πόσες επιλογές υπάρχουν για κάποιον φοιτητή που θέλει να γραφτεί σε ένα πρωινό κι ένα απογευματινό μάθημα; πόσες για έναν που θέλει να γραφτεί σε ένα μάθημα που είναι είτε πρωινό είτε απογευματινό; 18

19 Παράδειγμα: IP Διευθύνσεις (1/2) Το Internet Πρωτόκολλο, έκδοση 4 (IPv4) Οι διευθύνσεις Η/Υ που ισχύουν ανήκουν σε 3 τύπους: Μια class A IP διεύθυνση περιέχει ένα 7-bit netid 1 7, κι ένα 24-bit hostid Μια class B διεύθυνση έχει ένα 14-bit netid κι ένα 16-bit hostid. Μια class C διεύθυνση έχει ένα 21-bit netid κι ένα 8-bit hostid. Οι τρεις 3 κλάσεις έχουν διαφορετικές επικεφαλίδες (0, 10, 110) Hostids που είναι όλα 0 ή όλα 1s δεν επιτρέπονται. π.χ., ufl.edu είναι Πόσες διευθύνσεις Η/Υ που ισχύουν υπάρχουν; 19

20 Παράδειγμα: IP Διευθύνσεις (2/2) (# addrs) = (# class A) + (# class B) + (# class C) (από τον κανόνα αθροίσματος) # class A = (# valid netids) (# valid hostids) (από τον κανόνα γινομένου) (# valid class A netids) = = 127. (# valid class A hostids) = = 16,777,214. Συνεχίζοντας με αυτό τον τρόπο βρίσκουμε οτι η απάντηση είναι: 3,737,091,842 (3.7 δισεκατομύρια IP διευθύνσεις) 20

21 Παράδειγμα: Συναρτήσεις (1/2) Πόσες συναρτήσεις υπάρχουν από ένα σύνολο A σε ένα σύνολο B; 64 A B Για να ορίσουμε κάθε συνάρτηση πρέπει να κάνουμε 3 επιλογές, μία για κάθε στοιχείο του A. Με πόσους τρόπους μπορεί να γίνει η κάθε επιλογή;

22 Παράδειγμα: Συναρτήσεις (2/2) Πόσες 1-1 συναρτήσεις υπάρχουν από ένα σύνολο A σε ένα σύνολο B; A B 24 Για να ορίσουμε κάθε συνάρτηση πρέπει να κάνουμε 3 επιλογές, μία για κάθε στοιχείο του A. Με πόσους τρόπους μπορεί να γίνει η κάθε επιλογή;

23 Αρχή Εγκλεισμού και Αποκλεισμού Ας υποθέσουμε ότι οι k m των τρόπων που μπορούμε να κάνουμε το έργο 1 επίσης επιτυγχάνουν το έργο 2. Οπότε είναι τρόποι να κάνουμε το έργο 2. Τότε, το πλήθος των τρόπων να κάνουμε Είτε το έργο 1 είτε το έργο 2 είναι m n k. Με θεωρία συνόλων: Αν A και B δεν είναι διακριτά, τότε A B = A B A B. Αν είναι διακριτά, αυτό απλοποιείται σε A + B. 23

24 Παράδειγμα Εγκλεισμού και Αποκλεισμού (1/6) Από 200 φοιτητές, 50 παρακολουθούν Διακριτά, 140 Μαθηματικά ΙΙ, 24 και τα δύο. Πόσοι φοιτητές δεν παρακολουθούν κανένα από τα δύο? 200 ( ) = 34 Από τους 200 οι 60 είναι πρωτοετείς. Από αυτούς, 20 παρακολουθούν Διακριτά ΙΙ, 45 Μαθηματικά ΙΙ, 16 και τα δύο. Πόσοι μη-πρωτοετείς δεν παρακολουθούν κανένα από τα δύο; Πρέπει να βρούμε το πλήθος των φοιτητών που δεν παρακολουθούν ούτε το ένα ούτε το άλλο μάθημα και ούτε είναι πρωτοετείς. 200 ( ) =

25 Παράδειγμα Εγκλεισμού και Αποκλεισμού (2/6) Κάποιοι υποθετικοί κανόνες για passwords: Τα passwords πρέπει να έχουν μήκος 2 χαρακτήρες. Κάθε χαρακτήρας πρέπει να είναι ένα γράμμα a-z (#=26), ή ένα ψηφίο 0-9 (#=10), ή ένα από τα ειδικά σύμβολα Κάθε password πρέπει να περιέχει τουλάχιστον 1 ψηφίο ή ειδικό σύμβολο. Πόσα σωστά passwords υπάρχουν; 25

26 Παράδειγμα Εγκλεισμού και Αποκλεισμού (3/6) Ένα σωστό password έχει ψηφίο ή ειδικό χαρακτήρα στη θέση 1 ή στη θέση 2. αυτές οι περιπτώσεις επικαλύπτονται, οπότε μπορούμε να εφαρμόσουμε την αρχή εγκλεισμού-αποκλεισμού. (# από passwords με ψηφίο ή ειδικό χαρακτήρα στη θέση #1) = (10+10) ( ) (# με ψηφίο ή ειδικό χαρακτήρα στη θέση #2) = επίσης (# με ψηφίο ή ειδικό χαρακτήρα και στις δύο θέσεις)= Απάντηση: = 1,440 26

27 Η Αρχή του Περιστερώνα (1/3) Αν n περιστέρια πετάξουν σε k φωλιές στον περιστερώνα και k < n, τότε σε κάποια φωλιά θα μπουν τουλάχιστον 2 περιστέρια. 27

28 Η Αρχή του Περιστερώνα (2/3) Αν n περιστέρια πετάξουν σε k φωλιές στον περιστερώνα και k < n, τότε σε κάποια φωλιά θα μπουν τουλάχιστον 2 περιστέρια. 28

29 Η Αρχή του Περιστερώνα (3/3) Θεώρημα Αρχής του Περιστερώνα (Pigeonhole Principle). Αν k+1 ή περισσότερα αντικείμενα ανατεθούν σε k χώρους, τότε σε τουλάχιστον 1 χώρο πρέπει να ανατεθούν 2 ή περισσότερα αντικείμενα. Με συναρτήσεις: Αν f:a B και A B +1, τότε κάποιο στοιχείο του B έχει 2 είδωλα στο Α κάτω από την f. δηλαδή, η f δεν είναι ένα-προς-ένα. Επίσης γνωστή ως Η αρχή Dirichlet drawer. 29

30 Παράδειγμα 1 ο Αρχής του Περιστερώνα Υπάρχουν 101 πιθανοί βαθμοί (0%-100%) στρογγυλεμένοι στον πλησιέστερο ακέραιο. Υποθέστε επίσης ότι υπάρχουν >101 φοιτητές στην τάξη. Οπότε, πρέπει να υπάρχει τουλάχιστον ένας βαθμός που θα δοθεί σε τουλάχιστον 2 φοιτητές στο τέλος του εξαμήνου. δηλαδή, η συνάρτηση από φοιτητές σε βαθμούς δεν είναι συνάρτηση ένα-προς-ένα. 30

31 Παράδειγμα 2 ο Αρχής του Περιστερώνα (1/2) Υποθέστε ότι το S περιέχει οποιουσδήποτε θετικούς ακέραιους (περισσότερους από 5). Τότε, υπάρχει ένα ζευγάρι αριθμών στο S των οποίων η διαφορά διαιρείται ακριβώς με το 5. Υποθέστε S = {a 1,a 2,a 3,a 4,a 5,a 6 }. Καθένας από αυτούς έχει ένα υπόλοιπο όταν διαιρείται με το 5. Ποια μπορεί να είναι αυτά τα υπόλοιπα? 0, 1, 2, 3, ή 4 Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε αυτή την απλή αρχή για να αποδείξουμε πολύ περίπλοκα πράγματα. 31

32 Παράδειγμα 2 ο Αρχής του Περιστερώνα (2/2) Υποθέστε S = {a 1,a 2,a 3,a 4,a 5,a 6 }. Καθένας από αυτούς έχει ένα υπόλοιπο όταν διαιρείται με το 5. Ποια μπορεί να είναι αυτά τα υπόλοιπα? 0, 1, 2, 3, or 4 6 αριθμοί, 5 πιθανά υπόλοιπα... Τι ξέρουμε σύμφωνα με την αρχή του περιστερώνα? Κάποιο ζευγάρι έχει το ίδιο υπόλοιπο! Έστω a i και a j αυτό το ζευγάρι και r το υπόλοιπο τους. a i = 5m + r, και a j = 5n + r. Η διαφορά είναι: a i - a j = (5m + r) - (5n + r) = 5m - 5n = 5(m-n), που διαιρείται ακριβώς με το 5. 32

33 Παράδειγμα 3 ο Αρχής του Περιστερώνα Έξι άνθρωποι πηγαίνουν σε ένα πάρτι. Είτε υπάρχουν 3 που ξέρουν ο ένας τον άλλο, ή υπάρχουν 3 που είναι άγνωστοι μεταξύ τους. Ας πάρουμε ένα άτομο. Είτε ξέρει είτε δεν ξέρει τον καθένα άλλο. Άλλα υπάρχουν 5 άλλοι! Έτσι, είτε ξέρει, είτε δεν ξέρει, τουλάχιστον 3 άλλους. Ας πούμε ότι ξέρει 3 άλλους Αν κάποιοι από αυτούς τους 3 ξέρουν ο ένας τον άλλο, τότε 3 άνθρωποι ξέρουν ο ένας τον άλλο. Οπότε πρέπει να είναι όλοι άγνωστοι. Άρα αποδείξαμε αυτό που θέλουμε! Η άλλη περίπτωση είναι παρόμοια 33

34 Παράδειγμα 4 ο Αρχής του Περιστερώνα Υποθέστε ότι τον επόμενο μήνα, η ομάδα μπάσκετ L.A. Lakers παίζει τουλάχιστον 1 παιχνίδι την ημέρα, αλλά 45 παιχνίδια συνολικά. Θα δείξουμε ότι πρέπει να υπάρχει κάποια ακολουθία συνεχών ημερών στο μήνα κατά τη διάρκεια της οποίας παίζουν ακριβώς 14 παιχνίδια. Απόδειξη: Έστω a j το πλήθος των παιχνιδιών που παίζονται κατά τη διάρκεια ή πριν την ημέρα j. Τότε, a 1,,a 30 Z + είναι ακολουθία 30 διαφορετικών ακεραίων με 1 a j 45. Οπότε a 1 +14,,a είναι ακολουθία 30 διαφορετικών ακεραίων με 15 a j Άρα, (a 1,,a 30,a 1 +14,,a ) είναι ακολουθία 60 ακεραίων από το σύνολο {1,..,59}. Σύμφωνα με την Αρχή του Περιστερώνα, δύο από αυτούς πρέπει να είναι ίδιοι, αλλά a i a j για i j. Οπότε, ij: a i = a j +14. Άρα, 14 παιχνίδια παίχτηκαν τις μέρες a j +1,, a i. 34

35 Παράδειγμα Αρχής του Περιστερώνα Παράδειγμα από {a i }: Όλα τα στοιχεία είναι διαφορετικά. 1, 2, 4, 5, 7, 8, 10, 11, 13, 14, 16, 17, 19, 21, 22, 23, 25, 27, 29, 30, 31, 33, 34, 36, 37, 39, 40, 41, 43, 45 Τότε {a i +14} είναι η παρακάτω ακολουθία: 15, 16, 18, 19, 21, 22, 24, 25, 27, 28, 30, 32, 33, 35, 36, 37, 39, 41, 43, 44, 45, 47, 48, 50, 51, 53, 54, 55, 57, 59 Σε οποιουσδήποτε 60 ακέραιους από1-59 πρέπει να υπάρχουν διπλοί. Στο παράδειγμα είναι οι εξής : 16, 19, 21, 22, 25, 27, 30, 33, 36, 37, 39, 41, 43, 45 Για παράδειγμα, ακριβώς 14 παιχνίδια παίχτηκαν τις ημέρες 3 ως 11:

36 Γενικευμένη Αρχή του Περιστερώνα Παράδειγμα υπάρχουν N=280 φοιτητές σε ένα έτος. Υπάρχουν k=52 εβδομάδες σε έναν χρόνο. Άρα, πρέπει να υπάρχει τουλάχιστον 1 εβδομάδα κατά τη διάρκεια της οποίας τουλάχιστον 280/52 = 5.38 = 6 φοιτητές στο έτος έχουν γενέθλια. Θεώρημα: Αν N αντικείμενα ανατεθούν σε k χώρους, τότε σε τουλάχιστον 1 χώρο πρέπει να ανατεθούν τουλάχιστον N/k αντικείμενα. 36

37 Απόδειξη της Γ.Α.Π. Με εις άτοπο απαγωγή. Υποθέστε ότι κάθε χώρος έχει λιγότερα από N/k αντικείμενα, δηλαδή N/k 1. Τότε το συνολικό πλήθος των αντικειμένων είναι το πολύ Οπότε, υπάρχουν λιγότερα από N αντικείμενα, πράγμα που έρχεται σε αντίθεση με την υπόθεση ότι υπάρχουν N αντικείμενα! 37 N k N k k N k k N k 1 1 1

38 Παράδειγμα Γ.Α.Π. Υποθέτουμε ότι υπάρχουν 280 φοιτητές στο έτος. Χωρίς να ξέρουμε τα γενέθλια κανενός, ποια είναι η μεγαλύτερη τιμή του n για την οποία μπορούμε να αποδείξουμε χρησιμοποιώντας τη Γ.Α.Π. ότι τουλάχιστον n φοιτητές πρέπει να έχουν γεννηθεί τον ίδιο μήνα; Απάντηση: 280/12 = 23.3 = 24 38

39 Με πόσους τρόπους μπορούμε να διατάξουμε 4 μπάλες; Μεταθέσεις (1/16)

40 Με πόσους τρόπους μπορούμε να διατάξουμε 4 μπάλες; Μεταθέσεις (2/16)

41 Μεταθέσεις (3/16) Με πόσους τρόπους μπορούμε να διατάξουμε 4 μπάλες; = 24 41

42 Μεταθέσεις (4/16) Γενικά για (διαφορετικές) μπάλες έχουμε δυνατές διατάξεις διάταξη από μπάλες σύνολο από μπάλες 42

43 Με πόσους τρόπους μπορούμε να διατάξουμε 3 μπάλες από ένα σύνολο με 5 μπάλες; Μεταθέσεις (5/16)

44 Μεταθέσεις (6/16) Με πόσους τρόπους μπορούμε να διατάξουμε 3 μπάλες από ένα σύνολο με 5 μπάλες; Α Β Γ Ισοδύναμα: Με πόσους τρόπους μπορούμε να τοποθετήσουμε3 από τις 5 σε 3 διαφορετικά κουτιά; 44

45 Μεταθέσεις (7/16) Με πόσους τρόπους μπορούμε να διατάξουμε 3 μπάλες από ένα σύνολο με 5 μπάλες; Α Β Γ = 60 Ισοδύναμα: Με πόσους τρόπους μπορούμε να τοποθετήσουμε3 από τις 5 σε 3 διαφορετικά κουτιά; 45

46 Μεταθέσεις (8/16) Σε έναν αγώνα δρόμου με 12 δρομείς, καθένας από τους top 5 λαμβάνει διαφορετικό βραβείο. Πόσοι τρόποι υπάρχουν να δοθούν τα 5 βραβεία; a) 60 b) 12 5 c) 12!/7! d) 5 12 e) Δεν έχω ιδέα Μια μετάθεση είναι μια διατεταγμένη τοποθέτηση αντικειμένων Το πλήθος μεταθέσεων r διαφορετικών αντικειμένων επιλεγμένων από n διαφορετικά αντικείμενα P(n,r) = n! / (n-r)! συμβολίζεται ως P(n,r). 46

47 Μεταθέσεις (9/16) Ας υποθέσουμε ότι μια παρέα φοιτητών σχεδιάζει να επισκεφτεί 4 bars στην Κοζάνη κατά τη διάρκεια μιας ημέρας. Αν υπάρχουν 7 bars στην Κοζάνη, και η παρέα σκοπεύει να επισκεφτεί τουλάχιστον ένα bar πάνω από μια φορά, πόσα είναι τα πιθανά προγράμματα επισκέψεων σε bars που μπορεί να καταστρώσει η παρέα; Π.χ: AABC, ACCD, AFAF είναι αποδεκτά προγράμματα, αλλά το AFDE δεν είναι. 47

48 Μεταθέσεις (10/16) Μια απλή προσέγγιση: Τα 2 πρώτα είναι ίδια, και τα δύο τελευταία διαφορετικά: 7x1x6x5. Το πρώτο και το τρίτο είναι ίδια, το δεύτερο και το τέταρτο διαφορετικά: 7x6x1x5. Τα δύο πρώτα ίδια, τα δύο τελευταία ίδια, και διαφορετικά από το πρώτο: 7x1x6x1. Κτλ. Δύσκολο να γίνει έτσι 48

49 Μεταθέσεις (11/16) Μια καλύτερη προσέγγιση: Μέτρα τον συνολικό αριθμό των πιθανών προγραμμάτων: 7 4 Αφαίρεσε αυτά που δε σε ενδιαφέρουν: Κάθε bar διαφορετικό 7x6x5x4 Όλα τα άλλα έχουν επαναλήψεις x6x5x4 =

50 Μεταθέσεις (12/16) Γενικά για διάταξη από (διαφορετικές) μπάλες έχουμε δυνατές διατάξεις διάταξη από μπάλες σύνολο από μπάλες 50

51 Μεταθέσεις (13/16) Γενικά για διάταξη από (διαφορετικές) μπάλες έχουμε δυνατές διατάξεις διάταξη από μπάλες σύνολο από μπάλες 51

52 Μεταθέσεις (14/16) Γενικά για διάταξη από (διαφορετικές) μπάλες έχουμε δυνατές διατάξεις Διατάσσουμε τις μπάλες με τρόπους Η σειρά για τις τελευταίες επηρεάζει τη σειρά για τις πρώτες μπάλες δεν 52

53 Μεταθέσεις (15/16) Ορισμός. Μια μετάθεση ή διάταξη ενός συνόλου S από αντικείμενα είναι μια διατεταγμένη ακολουθία που περιέχει κάθε αντικείμενο στο S ακριβώς μια φορά. Ορισμός. Μια διάταξη r διαφορετικών στοιχείων του S ονομάζεται r-μετάθεση του S. Το πλήθος των r-μεταθέσεων ενός συνόλου με n= S στοιχεία είναι: P(n,r) = n(n 1) (n r+1) = n!/(n r)! 53

54 Μεταθέσεις (16/16) Έχουμε r διαφορετικά βαμμένες μπάλες τις οποίες θέλουμε να τοποθετήσουμε σε n κουτιά διαφορετικά αριθμημένα. με πόσους διαφορετικούς τρόπους μπορεί να γίνει αυτό αν κάθε κουτί χωράει 1 μπάλα; μετάθεση r από n διακριτά αντικείμενα n(n-1)(n-2) (n-r+1) ή αλλιώς n!/(n-r)! Στην ορολογία διατεταγμένων συνόλων, υπάρχουν n(n-1)(n- 2) (n-r+1) διατεταγμένες r-άδες οι οποίες έχουν διακριτά στοιχεία που είναι στοιχεία ενός συνόλου μεγέθους n. 54

55 Παράδειγμα Μεταθέσεων (1/6) Ένας τρομοκράτης έχει βάλει μια οπλισμένη ατομική βόμβα στην πόλη σας, κι εσείς πρέπει να την απενεργοποιήσετε κόβοντας τα καλώδια του πυροκροτητή. Υπάρχουν 10 καλώδια. Αν κόψετε τα τρία σωστά καλώδια, στη σωστή σειρά, θα απενεργοποιήσετε τη βόμβα. Σε κάθε άλλη περίπτωση θα εκραγεί! Αν όλα τα καλώδια μοιάζουν ίδια (και δεν έχετε ιδέα από πυροκροτητές), ποιες είναι οι πιθανότητες επιβίωσης; P(10,3) = = 720, άρα υπάρχει 1 στις 720 πιθανότητες επιβίωσης! 55

56 Παράδειγμα Μεταθέσεων (2/6) Πόσοι είναι οι τετραψήφιοι δεκαδικοί αριθμοί που δεν περιέχουν επαναλαμβανόμενα ψηφία; Ρ(10,4) = 5040 Πόσοι από αυτούς δεν έχουν μηδενικό στην πρώτη θέση; 9*9*8*7 = 4536 ή εναλλακτικά μπορεί να υπολογιστεί ως εξής: από τους 5040 υπάρχουν 9*8*7 = 504 αριθμοί που έχουν μηδενικό στην πρώτη θέση. Άρα οι υπόλοιποι δεν έχουν. Με πόσους τρόπους μπορούμε να σχηματίσουμε συμβολοσειρές από 4 διαφορετικά γράμματα ακολουθούμενες από 3 διαφορετικά ψηφία; Ρ(24,4)*Ρ(10,3) 56

57 Μέγεθος Δυναμοσυνόλου Πόσοι τρόποι υπάρχουν για να τοποθετήσουμε 3 διαφορετικές μπάλες σε 10 διαφορετικά αριθμημένα κουτιά αν κάθε κουτί μπορεί να χωρέσει όσες μπάλες θέλουμε Γενικά υπάρχουν n r τρόποι να τοποθετήσουμε r διαφορετικές μπάλες σε n διαφορετικά αριθμημένα κουτιά αν κάθε κουτί μπορεί να χωρέσει όσες μπάλες θέλουμε. Ας προσδιορίσουμε τον αριθμό των υποσυνόλων ενός συνόλου Α με μέγεθος r Θεωρήστε το πρόβλημα τοποθέτησης r στοιχείων του Α σε δύο κουτιά. Για κάθε δυνατή τοποθέτηση, μπορούμε να θεωρήσουμε ότι τα στοιχεία που βρίσκονται στο πρώτο κουτί συγκροτούν ένα υποσύνολο του Α. Αφού υπάρχουν 2 r τρόποι για να τοποθετηθούν τα r στοιχεία, υπάρχουν 2 r υποσύνολα στο P(A). Προσοχή: Είναι διαφορετικό από τον υπολογισμό μεταθέσεων! 57

58 Παράδειγμα Μεταθέσεων (3/6) Υποθέστε ότι έχετε χρόνο να ακούσετε 10 τραγούδια πηγαίνοντας με το λεωφορείο από την Κοζάνη στη Θεσ/νίκη. Υπάρχουν 6 τραγούδια των U2, 8 του Moby, και 3 των Nirvana για να διαλέξετε. Πόσες διαφορετικές playlists μπορείτε να φτιάξετε; P(17,10) = 17x16x15x14x13x12x11x10x9x8 58

59 Παράδειγμα Μεταθέσεων (4/6) Υποθέστε ότι έχετε χρόνο να ακούσετε 10 τραγούδια πηγαίνοντας με το λεωφορείο από την Κοζάνη στη Θεσ/νίκη. Υπάρχουν 6 τραγούδια των U2, 8 του Moby, και 3 των Nirvana για να διαλέξετε. Υποθέστε ότι θέλετε να ακούσετε 4 τραγούδια των U2, 4 του Moby, και 2 των Nirvana, με αυτή τη σειρά. Πόσες διαφορετικές playlists μπορείτε να φτιάξετε; P(6,4) x P(8,4) x P(3,2) 59

60 Παράδειγμα Μεταθέσεων (5/6) Υποθέστε ότι έχετε χρόνο να ακούσετε 10 τραγούδια πηγαίνοντας με το λεωφορείο από την Κοζάνη στη Θεσ/νίκη. Υπάρχουν 6 τραγούδια των U2, 8 του Moby, και 3 των Nirvana για να διαλέξετε. Υποθέστε ότι θέλετε να ακούσετε 4 τραγούδια των U2, 4 του Moby, και 2 των Nirvana. Θέλετε όλα τα τραγούδια ενός συγκροτήματος/καλλιτέχνη να παίζονται στη σειρά αλλά δε σας ενδιαφέρει η σειρά των συγκροτημάτων/καλλιτεχνών. Πόσες διαφορετικές playlists μπορείτε να φτιάξετε; P(6,4) x P(8,4) x P(3,2) x 3! 60

61 Παράδειγμα Μεταθέσεων (6/6) Με πόσους τρόπους μπορούν να μπουν σε μια γραμμή 5 διαφορετικές Mercedes και 3 διαφορετικές BMW, αν οι BMW δε μπορούν να μπουν συνεχόμενες; Μ1 Μ2 Μ3 Μ4 Μ5 5! X P(6,3) BΜW1 BΜW2 BMW3? 61

62 Μεταθέσεις με Επανάληψη (1/13) Πόσες διαφορετικές συμβολοσειρές μπορούν να δημιουργηθούν με τα γράμματα της λέξης δυο ; = 6 Πόσες διαφορετικές συμβολοσειρές μπορούν να δημιουργηθούν με τα γράμματα της λέξης άρα ; 3 62

63 Μεταθέσεις με Επανάληψη (2/13) Με πόσους τρόπους μπορούμε να τοποθετήσουμε 4 μπάλες σε 4 διαφορετικά κουτιά όταν 2 μπάλες είναι όμοιες; Α Β Γ Δ 63

64 Μεταθέσεις με Επανάληψη (3/13) Με πόσους τρόπους μπορούμε να τοποθετήσουμε 4 μπάλες σε 4 διαφορετικά κουτιά όταν 2 μπάλες είναι όμοιες; Αριθμούμε τις 4 μπάλες οπότε έχουμε 4! δυνατές τοποθετήσεις 64

65 Μεταθέσεις με Επανάληψη (4/13) Έχουμε 4 μπάλες (δύο κόκκινες, μια μπλε και μια πράσινη) τις οποίες θέλουμε να τοποθετήσουμε σε 10 κουτιά αριθμημένα από το 1 ως το 10, όπου το κάθε κουτί χωράει μια μπάλα. Ας υποθέσουμε ότι τις δύο κόκκινες τις ξαναβάφουμε. Τη μια σκούρο και την άλλη ανοιχτό κόκκινο; Με πόσους τρόπους μπορούμε να τις βάλουμε στα κουτιά; Ρ(10,4) =

66 Μεταθέσεις με Επανάληψη (5/13) Ας πάρουμε τις παρακάτω τοποθετήσεις: Αν δεν ξεχωρίσουμε τις αποχρώσεις του κόκκινου, οι δύο τρόποι γίνονται ένας: κατά τον ίδιο τρόπο μπορούμε να ζευγαρώσουμε όλες τις 5040 τοποθετήσεις. Άρα υπάρχουν 5040/2 = 2520 τρόποι να τοποθετήσουμε 2 κόκκινες, 1 μπλε και μια πράσινη μπάλα σε 10 αριθμημένα κουτιά. 66

67 Μεταθέσεις με Επανάληψη (6/13) Με πόσους τρόπους μπορούμε να τοποθετήσουμε 4 μπάλες σε 4 διαφορετικά κουτιά όταν 2 μπάλες είναι όμοιες; Αριθμούμε τις 4 μπάλες οπότε έχουμε 4! δυνατές τοποθετήσεις Η κατάσταση χωρίς αριθμούς δεν επηρεάζεται από τη σχετική διάταξη που δίνουμε στις 2 όμοιες μπάλες Α Β Γ Δ Α Β Γ Δ π.χ

68 Μεταθέσεις με Επανάληψη (7/13) π.χ. Με πόσους τρόπους μπορούμε να τοποθετήσουμε 4 μπάλες σε 4 διαφορετικά κουτιά όταν 2 μπάλες είναι όμοιες; Αριθμούμε τις 4 μπάλες οπότε έχουμε 4! δυνατές τοποθετήσεις Η κατάσταση χωρίς αριθμούς δεν επηρεάζεται από τη σχετική διάταξη που δίνουμε στις 2 όμοιες μπάλες Α Β Γ Δ Α Β Γ Δ Άρα υπάρχουν 4!/2 = 12 τρόποι 68

69 Μεταθέσεις με Επανάληψη (8/13) Με πόσους τρόπους μπορούμε να τοποθετήσουμε 4 μπάλες σε 4 διαφορετικά κουτιά όταν 2 μπάλες είναι όμοιες; 69

70 Μεταθέσεις με Επανάληψη (9/13) π.χ. Με πόσους τρόπους μπορούμε να τοποθετήσουμε 4 μπάλες σε 5 διαφορετικά κουτιά όταν 2 μπάλες είναι όμοιες; Αριθμούμε τις 4 μπάλες οπότε έχουμε δυνατές τοποθετήσεις Η κατάσταση χωρίς αριθμούς δεν επηρεάζεται από τη σχετική διάταξη που δίνουμε στις 2 όμοιες μπάλες Α Β Γ Δ Ε Α Β Γ Δ Ε Άρα υπάρχουν / 2 = 60 τρόποι 70

71 Μεταθέσεις με Επανάληψη (10/13) Σύμφωνα με το παραπάνω υπάρχουν Ρ(10,5)/3! = 5040 με τους οποίους μπορούμε να τοποθετήσουμε 3 κόκκινες, 1 μπλε και μια πράσινη μπάλα σε 10 αριθμημένα κουτιά. Γιατί; Επειδή ο κάθε τρόπος τοποθέτησης τριών όμοιων κόκκινων μπαλών, μιας μπλε και μιας πράσινης αντιστοιχεί σε 3! τρόπους τοποθέτησης τριών διακρίσιμων κόκκινων μπαλών, μιας μπλε και μιας πράσινης. Μπορούμε να δημιουργήσουμε έναν γενικό τύπο για το πλήθος των τρόπων με τους οποίους μπορούμε να τοποθετήσουμε r έγχρωμες μπάλες σε n αριθμημένα κουτιά, όπου q 1 είναι ενός χρώματος, q 2 ενός δεύτερου χρώματος,,και q t ενός t χρώματος. 71

72 Μεταθέσεις με Επανάληψη (11/13) Ο κάθε τρόπος με τον οποίο τοποθετούμε τις r όχι εντελώς διαφορετικά βαμμένες μπάλες αντιστοιχεί σε q 1!q 2!...q t! τρόπους με τους οποίους τοποθετούμε r διαφορετικά βαμμένες μπάλες. Μια τοποθέτηση δεν αλλάζει αν αναδιατάξουμε τις q 1 μπάλες του ίδιου χρώματος. Το ίδιο για τις q 2 κτλ. Με πόσους τρόπου μπορούμε να αναδιατάξουμε τις q 1 μπάλες του ίδιου χρώματος; μετάθεση q 1 αντικειμένων = q 1! Το ίδιο και για τις q 2 κτλ. Άρα υπάρχουν q 1!q 2!...q t! τρόποι με τους οποίους μπορούμε να κάνουμε αναδιάταξη. Άρα; 72

73 Μεταθέσεις με Επανάληψη (12/13) Μπορούμε να δημιουργήσουμε έναν γενικό τύπο για το πλήθος των τρόπων με τους οποίους μπορούμε να τοποθετήσουμε r έγχρωμες μπάλες σε n αριθμημένα κουτιά, όπου q 1 είναι ενός χρώματος, q 2 ενός δεύτερου χρώματος,,και q t ενός t χρώματος. Ρ(n,r) / q 1!q 2!...q t! 73

74 Μεταθέσεις με Επανάληψη (13/13) Στα πλαίσια της διάταξης αντικειμένων λέμε ότι υπάρχουν n!/q 1!q 2!...q t! τρόποι να διατάξουμε n αντικείμενα, από τα οποία q 1 είναι ενός είδους, q 2 ενός δεύτερου είδους,,και q t ενός t είδους. αν όλα είναι διαφορετικά μεταξύ τους, έχουμε n! τρόπους διάταξης. Με πόσους τρόπους μπορούμε να βάψουμε 12 γραφεία, έτσι ώστε 3 να είναι πράσινα, 2 κίτρινα, 2 γκρι, και τα υπόλοιπα άσπρα; 12! / 3!2!2!5! = O αριθμός διαφορετικών μηνυμάτων που μπορούν να αναπαρασταθούν από ακολουθίες από 3 παύλες και 2 τελείες είναι 5!/3!2! =

75 Παράδειγμα Μεταθέσεων με Επανάληψη (1/2) Πόσες διαφορετικές μεταθέσεις των γραμμάτων APALACHICOLA υπάρχουν; 12! 4!2!2! Πόσες αν τα δύο L πρέπει να είναι συνεχόμενα; 11! 4!2! Πόσες αν το πρώτο γράμμα πρέπει να είναι A; 11! 3!2!2! 75

76 Παράδειγμα Μεταθέσεων με Επανάληψη (2/2) Θέλουμε να κατασκευάσουμε συμβολοσειρά με 20 γράμματα, όπου τα 4 είναι A, τα 5 U, τα 6 G, και τα 5 C. Αν η λέξη αρχίζει με AC ή με UG, πόσες συμβολοσειρές υπάρχουν; Ας υποθέσουμε ότι με A αναπαριστούμε το σύνολο των συμβολοσειρών που αρχίζουν με AC, και με U το σύνολο των συμβολοσειρών που αρχίζουν με UG. Μετρήστε τα ξεχωριστά και αθροίστε. Πρώτα 18 γράμματα, 3 A, 5 U, 6 G, και 4 C. βρείτε το A : A = 18!/(3!5!6!4!) 76

77 Παράδειγμα Εγκλεισμού και Αποκλεισμού (4/6) Υποθέτουμε ότι ένας μαθητής θέλει να φτιάξει ένα πρόγραμμα για μια εβδομάδα κατά την οποία θα μελετάει ένα μάθημα κάθε μέρα. Έχει 4 μαθήματα: μαθηματικά, φυσική, χημεία, ιστορία. Πόσα προγράμματα υπάρχουν τα οποία αφιερώνουν τουλάχιστον μια μέρα σε κάθε μάθημα; Απάντηση: Από τις 7 μέρες θέλουμε 4 να αφιερώνονται σε διαφορετικά μαθήματα. Πόσες διατάξεις 4 διαφορετικών αντικειμένων από ένα σύνολο 7 αντικειμένων υπάρχουν; Ρ(7,4) Οι υπόλοιπες 3 μέρες μπορούν να αφιερωθούν σε οποιοδήποτε από τα 4 μαθήματα. Πόσοι διαφορετικοί τρόποι υπάρχουν; 4 3 Άρα υπάρχουν Ρ(7,4) 4 3 προγράμματα. Είναι σωστή αυτή η απάντηση; 77

78 Παράδειγμα Εγκλεισμού και Αποκλεισμού (5/6) Στο παρακάτω παράδειγμα υπάρχουν δύο διαφορετικές επιλογές 4 ημερών όπου κάθε μια αφιερώνεται σε διαφορετικό μάθημα, αλλά τα δύο προγράμματα είναι ίδια. Κ Δ Τ Τ Π Π Σ Μαθ Φυσ Χημ Ιστ Μαθ Φυσ Χημ Μαθ Φυσ Χημ Ιστ Μαθ Φυσ Χημ 78

79 Παράδειγμα Εγκλεισμού και Αποκλεισμού (6/6) Έστω Α1 το σύνολο των προγραμμάτων όπου δεν περιλαμβάνονται ποτέ τα μαθηματικά. Έστω Α2, Α3, Α4 τα αντίστοιχα σύνολα για φυσική, χημεία, ιστορία. Τότε το Α1 Α2 Α3 Α4 είναι το σύνολο των προγραμμάτων στα οποία ένα ή περισσότερα μαθήματα δεν περιλαμβάνονται. Οπότε αν αφαιρέσουμε το πλήθος των στοιχείων αυτού του συνόλου από το σύνολο όλων των προγραμμάτων έχουμε βρει αυτό που θέλουμε. Πως θα υπολογίσουμε το Α1 Α2 Α3 Α4 ; 79

80 Συνδυασμοί (1/10) Μια ομάδα μπάσκετ αποτελείται από 12 παίκτες, 5 από τους οποίους παίζουν. Πόσες διαφορετικές πεντάδες μπορούν να δημιουργηθούν από τους 12; Ποια είναι η διαφορά; Σε έναν αγώνα δρόμου με 12 δρομείς, κάθε ένας από τους 5 πρώτους λαμβάνει ένα διαφορετικό βραβείο. Πόσοι τρόποι υπάρχουν να δοθούν τα 5 βραβεία; C(12,5)=12!/7!5! P(12,5) = C(12,5) x 5! 80

81 Συνδυασμοί (2/10) Για επιλογή αντικειμένων ένα σύνολο με (διαφορετικά) αντικείμενα έχουμε σύνολο από αντικείμενα σύνολο από αντικείμενα 81

82 Συνδυασμοί (3/10) Ορισμός. Ένας r-συνδυασμός στοιχείων ενός συνόλου S είναι ένα υποσύνολο T S με r μέλη, T =r. Το πλήθος των r-συνδυασμών ενός συνόλου με n= S στοιχεία είναι: n C( n, r) r Προσέξτε ότι C(n,r) = C(n, n r) P( n, r) P( r, r) n!/( n r)! r! n! r!( n r)! Γιατί το να διαλέξουμε r μέλη του T είναι το ίδιο με το να διαλέξουμε τα n r μη-μέλη του T. 82

83 Συνδυασμοί (4/10) Προσέξτε ότι C(n,r) = C(n, n r) Γιατί το να διαλέξουμε r μέλη του T είναι το ίδιο με το να διαλέξουμε τα n r μη-μέλη του T. Παράδειγμα: Από 8 μπάλες επέλεξε 5. Πόσοι είναι οι διαφορετικοί συνδυασμοί; Κάθε διαφορετικός συνδυασμός 5 μπαλών αντιστοιχεί σε έναν διαφορετικό συνδυασμό των τριών που απομένουν

84 Παράδειγμα Συνδυασμών (1/5) Πόσες διαφορετικές μοιρασιές 7 τραπουλόχαρτων μπορούν να γίνουν από μια τράπουλα 52 χαρτιών; Η σειρά των χαρτιών δεν έχει σημασία. Απάντηση: C(52,7) = P(52,7)/P(7,7) = / ,784,560 84

85 Παράδειγμα Συνδυασμών (2/5) Σε ένα σύνολο n κορυφών πόσες μη κατευθυνόμενες ακμές μπορώ να δημιουργήσω; Μια ακμή πόσες κορυφές επιλέγει; Απάντηση: 2 Απάντηση: C(n,2) = n!/(n-2)!2! = n(n-1)/2 Πόσες κατευθυνόμενες ακμές μπορώ να δημιουργήσω; 85

86 Παράδειγμα Συνδυασμών (3/5) Σε ένα σύνολο 11 βουλευτών πόσοι τρόποι επιλογής μια πενταμελούς επιτροπής υπάρχουν; C(11,5) = 11!/5!6! Πόσοι τρόποι επιλογής μιας 5μελούς επιτροπής ώστε ο βουλευτής Α να συμπεριλαμβάνεται πάντα υπάρχουν; C(10,4) = 10!/4!6! Πόσοι τρόποι επιλογής μιας 5μελούς επιτροπής ώστε ο βουλευτής Α να μην συμπεριλαμβάνεται ποτέ υπάρχουν; C(10,5) = 10!/5!5! 86

87 Παράδειγμα Συνδυασμών (4/5) Πόσοι τρόποι επιλογής μιας 5μελούς επιτροπής υπάρχουν έτσι ώστε να περιλαμβάνεται πάντα ένας τουλάχιστον από τους βουλευτές Α και Β; Ο αριθμός των επιτροπών που περιλαμβάνουν και τους δύο είναι C(9,3). O αριθμός των επιτροπών που περιλαμβάνουν τον Α αλλά όχι τον Β είναι C(9,4). O αριθμός των επιτροπών που περιλαμβάνουν τον Β αλλά όχι τον Α είναι επίσης C(9,4). Άρα συνολικά C(9,4) + C(9,4) + C(9,3). Εναλλακτικά, ο αριθμός των επιτροπών που δεν περιλαμβάνουν κανέναν από τους δύο είναι C(9,5). Άρα συνολικά C(11,5) C(9,5). Εναλλακτικά, με την αρχή εγκλεισμού και αποκλεισμού; 87

88 Παράδειγμα Συνδυασμών (5/5) Μια επιτροπή 8 φοιτητών θα επιλεχθεί από ένα σύνολο φοιτητών που αποτελείται από 19 πρωτοετείς, και 34 δευτεροετείς. Με πόσους τρόπους μπορούν να επιλεχθούν 3 πρωτοετείς και 5 δευτεροετείς; Με πόσους τρόπους μπορεί να επιλεχθεί μια επιτροπή με ακριβώς έναν πρωτοετή; Με πόσους τρόπους μπορεί να επιλεχθεί μια επιτροπή με το πολύ έναν πρωτοετή; Με πόσους τρόπους μπορεί να επιλεχθεί μια επιτροπή με το λιγότερο έναν πρωτοετή; 88

89 Συνδυασμοί (5/10) Τοποθέτηση όμοιων αντικειμένων σε διαφορετικά κουτιά Εξετάζουμε την περίπτωση όπου κάθε κουτί μπορεί να πάρει από έως αντικείμενα Α Β Γ Δ 89

90 Συνδυασμοί (6/10) Τοποθέτηση όμοιων αντικειμένων σε διαφορετικά κουτιά Εξετάζουμε την περίπτωση όπου κάθε κουτί μπορεί να πάρει από έως αντικείμενα Α Β Γ Δ Για το κουτί Α έχουμε επιλογές. Η κ-οστή επιλογή αντιστοιχεί στην τοποθέτηση μπαλών στο κουτί Α, όπου 90

91 Συνδυασμοί (7/10) Τοποθέτηση όμοιων αντικειμένων σε διαφορετικά κουτιά Εξετάζουμε την περίπτωση όπου κάθε κουτί μπορεί να πάρει από έως αντικείμενα Α Β Γ Δ Για το κουτί Α έχουμε επιλογές. Η κ-οστή επιλογή αντιστοιχεί στην τοποθέτηση μπαλών στο κουτί Α, όπου Για το κουτί Β έχουμε επιλογές, όπου ο αριθμός των μπαλών που τοποθετήσαμε στο κουτί Α κ.ο.κ. 91

92 Συνδυασμοί (8/10) Τοποθέτηση όμοιων αντικειμένων σε διαφορετικά κουτιά Εξετάζουμε την περίπτωση όπου κάθε κουτί μπορεί να πάρει από έως αντικείμενα Α Β Γ Δ Μπορούμε να σκεφτούμε το πρόβλημα ως εξής: Έχουμε μία ακολουθία από Κ bits και αντιστοιχούμε : 1 όριο ενός κουτιού, 0 αντικείμενο Π.χ. η ακολουθία αντιστοιχεί στην κατάσταση όπου το Α έχει 1, το Β έχει 4, το Γ έχει 0 και το Δ έχει 2 αντικείμενα 92

93 Συνδυασμοί (9/10) Τοποθέτηση όμοιων αντικειμένων σε διαφορετικά κουτιά Εξετάζουμε την περίπτωση όπου κάθε κουτί μπορεί να πάρει από έως αντικείμενα Α Β Γ Δ Μπορούμε να σκεφτούμε το πρόβλημα ως εξής: Έχουμε μία ακολουθία από Κ bits και κάνουμε αντιστοιχούμε : 1 όριο ενός κουτιού, 0 αντικείμενο Γενικά μία έγκυρη ακολουθία έχει την μορφή όπου bits πρέπει να είναι 0 και bits πρέπει να είναι 1 93

94 Συνδυασμοί (10/10) Τοποθέτηση όμοιων αντικειμένων σε διαφορετικά κουτιά Εξετάζουμε την περίπτωση όπου κάθε κουτί μπορεί να πάρει από έως αντικείμενα Α Β Γ Δ Γενικά μία έγκυρη ακολουθία έχει την μορφή όπου bits πρέπει να είναι 0 και bits πρέπει να είναι 1 Επομένως έχουμε δυνατές τοποθετήσεις 94

95 Συνδυασμοί με Επανάληψη Έχουμε n-1 άσσους (γιατί οι δύο στην αρχή και στο τέλος είναι σταθεροί) και r μηδενικά. Δηλαδή n+r-1 αντικείμενα συνολικά. Άρα θέλουμε να διατάξουμε n+r-1 όπου έχουμε n-1 ενός είδους και r ενός άλλου είδους. Πόσοι τρόποι υπάρχουν; Γενικά αυτός είναι ο αριθμός επιλογών r αντικειμένων από n αντικείμενα. Και είναι ίσος με ( n r 1)! r!( n 1)! C( n r 1, r) 95

96 Παράδειγμα Συνδυασμών με Επανάληψη (1/2) Ο αριθμός των τρόπων επιλογής τριών από επτά ημέρες (όταν επιτρέπονται επαναλήψεις) είναι: C(7+3-1,3) = C(9,3) = 9!/6!3! = 84 Ο αριθμός των τρόπων επιλογής επτά από τρεις ημέρες (οπότε αναγκαστικά υπάρχουν επαναλήψεις) είναι: C(3+7-1,7) = C(9,7) = 9!/2!7! = 36 Όταν ρίχνουμε 3 ζάρια πόσα διαφορετικά αποτελέσματα υπάρχουν; C(6+3-1,3) = C(8,3) = 8!/5!3! = 56 96

97 Παράδειγμα Με πόσους τρόπους μπορούν να καθίσουν 5 άνθρωποι σε μια σειρά από 12 καρέκλες; Μπορούμε να δούμε το πρόβλημα ως αυτό της διάταξης 12 αντικειμένων που ανήκουν σε 6 διαφορετικά είδη τα 5 είδη αντιστοιχούν στους 5 ανθρώπους και το έκτο στις 7 κενές καρέκλες. Ποιος είναι ο αριθμός των διατάξεων; 12!/7! Εναλλακτικά μπορούμε να διατάξουμε τους 5 ανθρώπους. Πόσοι τρόποι υπάρχουν; 5! και μετά κατανέμουμε τις άδειες καρέκλες είτε μεταξύ των ανθρώπων είτε στα δύο άκρα. Υπάρχουν 6 πιθανές θέσεις και 7 αντικείμενα να κατανεμηθούν. Άρα C(6+7-1,7) = 12!/5!7! τρόποι 97

98 Παράδειγμα Συνδυασμών με Επανάληψη (2/2) Με πόσους τρόπους μπορούν να καθίσουν 5 άνθρωποι σε μια σειρά από 12 καρέκλες ώστε να μην κάθονται δύο άνθρωποι συνεχόμενα; Πως προκύπτει αυτό; Α1 Α2 Α3 Α4 Α5 5! X C(6+3-1,3)=8!/3! 98

99 Συνδυαστική (4/6) Η μελέτη του πλήθους των τρόπων με τους οποίους μπορούμε να συνδυάσουμε αντικείμενα. Υπάρχουν διαφορετικοί τρόποι ανάλογα με το αν όλα τα αντικείμενα είναι διαφορετικά μεταξύ τους, αν χωρίζονται σε ομάδες όμοιων αντικειμένων, αν ο συνδυασμός όλων τους ή κάποιων από αυτά πρέπει να είναι σε διάταξη ή όχι, κτλ. μεταθέσεις μεταθέσεις με επανάληψη συνδυασμοί συνδυασμοί με επανάληψη 99

100 Συνδυαστική (5/6) Έχουμε r μπάλες τις οποίες θέλουμε να τοποθετήσουμε σε n κουτιά αριθμημένα από το 1 ως το n. με πόσους διαφορετικούς τρόπους μπορεί να γίνει αυτό αν κάθε κουτί χωράει 1 μπάλα και όλες οι μπάλες είναι διαφορετικές; με πόσους διαφορετικούς τρόπους μπορεί να γίνει αυτό αν n = r, κάθε κουτί χωράει 1 μπάλα και όλες οι μπάλες είναι διαφορετικές; με πόσους διαφορετικούς τρόπους μπορεί να γίνει αυτό αν n=100 κάθε κουτί χωράει 1 μπάλα και οι μπάλες ανήκουν σε 5 ομάδες όμοιων μπαλών όπου οι ομάδες έχουν 5, 10, 20, 30, 35 μπάλες; 100

101 Συνδυαστική (6/6) Έχουμε r μπάλες τις οποίες θέλουμε να τοποθετήσουμε σε n κουτιά αριθμημένα από το 1 ως το n. με πόσους διαφορετικούς τρόπους μπορεί να γίνει αυτό αν κάθε κουτί χωράει όσες μπάλες θέλουμε και όλες οι μπάλες είναι διαφορετικές; με πόσους διαφορετικούς τρόπους μπορεί να γίνει αυτό αν κάθε κουτί χωράει 1 μπάλα και όλες οι μπάλες είναι ίδιες; με πόσους διαφορετικούς τρόπους μπορεί να γίνει αυτό αν κάθε κουτί χωράει όσες μπάλες θέλουμε και όλες οι μπάλες είναι ίδιες; 101

102 Τέλος Ενότητας 102

103 Σημείωμα Αναφοράς Copyright, Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών, Στεργίου Κωνσταντίνος. «Διακριτά Μαθηματικά». Έκδοση: 1.0. Κοζάνη Διαθέσιμο από τη δικτυακή διεύθυνση: https: //eclass.uowm.gr/courses/icte257/ 103

104 Σημείωμα Αδειοδότησης Το παρόν υλικό διατίθεται με τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons Αναφορά, Όχι Παράγωγα Έργα Μη Εμπορική Χρήση 4.0 [1] ή μεταγενέστερη, Διεθνής Έκδοση. Εξαιρούνται τα αυτοτελή έργα τρίτων π.χ. φωτογραφίες, διαγράμματα κ.λ.π., τα οποία εμπεριέχονται σε αυτό και τα οποία αναφέρονται μαζί με τους όρους χρήσης τους στο «Σημείωμα Χρήσης Έργων Τρίτων». [1] h t t p ://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/ Ως Μη Εμπορική ορίζεται η χρήση: που δεν περιλαμβάνει άμεσο ή έμμεσο οικονομικό όφελος από την χρήση του έργου για το διανομέα του έργου και αδειοδόχο που δεν περιλαμβάνει οικονομική συναλλαγή ως προϋπόθεση για τη χρήση ή πρόσβαση στο έργο που δεν προσπορίζει στο διανομέα του έργου και αδειοδόχο έμμεσο οικονομικό 104

105 Διατήρηση Σημειωμάτων Οποιαδήποτε αναπαραγωγή ή διασκευή του υλικού θα πρέπει να συμπεριλαμβάνει: το Σημείωμα Αναφοράς το Σημείωμα Αδειοδότησης τη δήλωση Διατήρησης Σημειωμάτων το Σημείωμα Χρήσης Έργων Τρίτων (εφόσον υπάρχει) μαζί με τους συνοδευόμενους υπερσυνδέσμους. 105

Γνωστό: P (M) = 2 M = τρόποι επιλογής υποσυνόλου του M. Π.χ. M = {A, B, C} π. 1. Π.χ.

Γνωστό: P (M) = 2 M = τρόποι επιλογής υποσυνόλου του M. Π.χ. M = {A, B, C} π. 1. Π.χ. Παραδείγματα Απαρίθμησης Γνωστό: P (M 2 M τρόποι επιλογής υποσυνόλου του M Τεχνικές Απαρίθμησης Πχ M {A, B, C} P (M 2 3 8 #(Υποσυνόλων με 2 στοιχεία ( 3 2 3 #(Διατεταγμένων υποσυνόλων με 2 στοιχεία 3 2

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών. Διακριτά Μαθηματικά. Ενότητα 4: Εισαγωγή / Σύνολα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών. Διακριτά Μαθηματικά. Ενότητα 4: Εισαγωγή / Σύνολα Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Διακριτά Μαθηματικά Ενότητα 4: Εισαγωγή / Σύνολα Αν. Καθηγητής Κ. Στεργίου e-mail: kstergiou@uowm.gr Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά στην Πολιτική Επιστήμη:

Μαθηματικά στην Πολιτική Επιστήμη: ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μαθηματικά στην Πολιτική Επιστήμη: Εισαγωγή Ενότητα 3.2 : Απαρίθμηση Συνδυαστική (ΙΙ). Θεόδωρος Χατζηπαντελής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών. Διακριτά Μαθηματικά. Ενότητα 7: Σχέσεις και Συναρτήσεις

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών. Διακριτά Μαθηματικά. Ενότητα 7: Σχέσεις και Συναρτήσεις Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Διακριτά Μαθηματικά Ενότητα 7: Σχέσεις και Συναρτήσεις Αν. Καθηγητής Κ. Στεργίου e-mail: kstergiou@uowm.gr Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

Διακριτά Μαθηματικά. Απαρίθμηση: Εισαγωγικά στοιχεία Αρχή του Περιστεριώνα

Διακριτά Μαθηματικά. Απαρίθμηση: Εισαγωγικά στοιχεία Αρχή του Περιστεριώνα Διακριτά Μαθηματικά Απαρίθμηση: Εισαγωγικά στοιχεία Αρχή του Περιστεριώνα Συνδυαστική ανάλυση μελέτη της διάταξης αντικειμένων 17 ος αιώνας: συνδυαστικά ερωτήματα για τη μελέτη τυχερών παιχνιδιών Απαρίθμηση:

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματική Ανάλυση Ι

Μαθηματική Ανάλυση Ι Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μαθηματική Ανάλυση Ι Ενότητα 10: Δυναμοσειρές Επίκουρος Καθηγητής Θ. Ζυγκιρίδης e-mail: tzygiridis@uowm.gr Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙIΙ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙIΙ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙIΙ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΣΤΑ ΣΗΕ Λαμπρίδης Δημήτρης Κατσανού Βάνα Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙIΙ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙIΙ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙIΙ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΣΤΑ ΣΗΕ Λαμπρίδης Δημήτρης Κατσανού Βάνα Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙIΙ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙIΙ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙIΙ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΣΤΑ ΣΗΕ Λαμπρίδης Δημήτρης Κατσανού Βάνα Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Ενότητα 5 η Άσκηση Συγχώνευση & απαρίθμηση Διδάσκων Χρήστος Ζαρολιάγκης Καθηγητής Τμήμα Μηχανικών Η/Υ & Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Πατρών Email: zaro@ceid.upatras.gr Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Ενότητα 5 η Άσκηση - Συγχώνευση Διδάσκων Χρήστος Ζαρολιάγκης Καθηγητής Τμήμα Μηχανικών Η/Υ & Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Πατρών Email: zaro@ceid.upatras.gr Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Λογιστική Κόστους Ενότητα 12: Λογισμός Κόστους (2)

Λογιστική Κόστους Ενότητα 12: Λογισμός Κόστους (2) Λογιστική Κόστους Ενότητα 12: Λογισμός Κόστους (2) Μαυρίδης Δημήτριος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Ενότητα 6 η Άσκηση - DFS δένδρα Διδάσκων Χρήστος Ζαρολιάγκης Καθηγητής Τμήμα Μηχανικών Η/Υ & Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Πατρών Email: zaro@ceid.upatras.gr Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην πληροφορική

Εισαγωγή στην πληροφορική Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Εισαγωγή στην πληροφορική Ενότητα 4: Ψηφιακή Λογική, Άλγεβρα Boole, Πίνακες Αλήθειας (Μέρος Α) Αγγελίδης Παντελής Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

Νέες Τεχνολογίες και Καλλιτεχνική Δημιουργία

Νέες Τεχνολογίες και Καλλιτεχνική Δημιουργία Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Νέες Τεχνολογίες και Καλλιτεχνική Δημιουργία Ενότητα # 9: Ψηφιακός Ήχος - Audacity Θαρρενός Μπράτιτσης Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

P (B) P (B A) = P (AB) = P (B). P (A)

P (B) P (B A) = P (AB) = P (B). P (A) Πιθανότητες και Στατιστική Ενότητα 2: Δεσμευμένη πιθανότητα και στοχαστική ανεξαρτησία Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Αθήνα 2015 Διαισθητική έννοια ανεξαρτησίας Διαισθητική

Διαβάστε περισσότερα

Gutenberg

Gutenberg Διακριτά Μαθηματικά * Διδάσκων: Χ. Μπούρας (bouras@cti.gr) Φροντιστήριο: Α. Κόλλια (akollia@ceid.upatras.gr) * Οι διαφάνειες (πλην αυτών για τις σχέσεις αναδρομής) έχουν παραχθεί από τη Δρ. Ε. Παπαϊωάννου,

Διαβάστε περισσότερα

P(n, r) = n r. (n r)! n r. n+r 1

P(n, r) = n r. (n r)! n r. n+r 1 Διακριτά Μαθηματικά Φροντιστήριο Στοιχειώδης Συνδυαστική ΙΙ 1 / 15 Επανάληψη Κανόνας Αθροίσματος Κανόνας Γινομένου Χωρίς επαναλήψεις στοιχείων P(n, r) = n! (n r)! C(n, r) = ( ) n r Με επαναλήψεις στοιχείων

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματική Ανάλυση Ι

Μαθηματική Ανάλυση Ι Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μαθηματική Ανάλυση Ι Ενότητα 5: Όρια και Συνέχεια Επίκ. Καθηγητής Θ. Ζυγκιρίδης e-mail: tzygiridis@uowm.gr Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματική Ανάλυση Ι

Μαθηματική Ανάλυση Ι Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μαθηματική Ανάλυση Ι Ενότητα 3: Σειρές Πραγματικών Αριθμών Επίκ. Καθηγητής Θ. Ζυγκιρίδης e-mail: tzygiridis@uowm.gr Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά στην Πολιτική Επιστήμη:

Μαθηματικά στην Πολιτική Επιστήμη: ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μαθηματικά στην Πολιτική Επιστήμη: Εισαγωγή Ενότητα 6 : Ασκήσεις (Ι). Θεόδωρος Χατζηπαντελής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Λογιστική Κόστους Ενότητα 8: Κοστολογική διάρθρωση Κύρια / Βοηθητικά Κέντρα Κόστους.

Λογιστική Κόστους Ενότητα 8: Κοστολογική διάρθρωση Κύρια / Βοηθητικά Κέντρα Κόστους. Λογιστική Κόστους Ενότητα 8: Κοστολογική διάρθρωση Κύρια / Βοηθητικά Κέντρα Κόστους. Μαυρίδης Δημήτριος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία & Καινοτομία - Αρχές Βιομηχανικής Επιστήμης

Τεχνολογία & Καινοτομία - Αρχές Βιομηχανικής Επιστήμης Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Τεχνολογία & Καινοτομία - Αρχές Βιομηχανικής Επιστήμης Ενότητα: Εισαγωγή Αν. Καθηγητής Μπακούρος Ιωάννης Τηλ.: 24610 56660, e-mail: ylb@uowm.gr,

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες φυσικών επιστημών Ι και αναπαραστάσεις

Έννοιες φυσικών επιστημών Ι και αναπαραστάσεις Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Έννοιες φυσικών επιστημών Ι και αναπαραστάσεις Ενότητα 11: Οι ιδέες των μαθητών για θερμότητα και θερμικά φαινόμενα Καθηγητής: Καριώτογλου Πέτρος

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στον δομημένο προγραμματισμό

Εισαγωγή στον δομημένο προγραμματισμό Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Εισαγωγή στον δομημένο προγραμματισμό Ενότητα 5 η : Πίνακες (Προχωρημένα Θέματα) Αν. καθηγητής Στεργίου Κώστας e-mail: kstergiou@uowm.gr Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Διατάξεις με επανάληψη: Με πόσους τρόπους μπορώ να διατάξω r από n αντικείμενα όταν επιτρέπονται επαναληπτικές εμφανίσεις των αντικειμένων; Στην αρχή

Διατάξεις με επανάληψη: Με πόσους τρόπους μπορώ να διατάξω r από n αντικείμενα όταν επιτρέπονται επαναληπτικές εμφανίσεις των αντικειμένων; Στην αρχή Στοιχειώδης συνδυαστική Συνδυασμοί και διατάξεις με επανάληψη Διατάξεις με επανάληψη: Με πόσους τρόπους μπορώ να διατάξω r από n αντικείμενα όταν επιτρέπονται επαναληπτικές εμφανίσεις των αντικειμένων;

Διαβάστε περισσότερα

Απαρίθμηση: Εισαγωγικά στοιχεία

Απαρίθμηση: Εισαγωγικά στοιχεία Απαρίθμηση: Εισαγωγικά στοιχεία Συνδυαστική ανάλυση - μελέτη της διάταξης αντικειμένων 17 ος αιώνας: συνδυαστικά ερωτήματα για τη μελέτη τυχερών παιχνιδιών Απαρίθμηση: μέτρηση αντικειμένων με ορισμένες

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών. Διακριτά Μαθηματικά. Ενότητα 6: Προτασιακός Λογισμός

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών. Διακριτά Μαθηματικά. Ενότητα 6: Προτασιακός Λογισμός Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Διακριτά Μαθηματικά Ενότητα 6: Προτασιακός Λογισμός Αν. Καθηγητής Κ. Στεργίου e-mail: kstergiou@uowm.gr Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών. Διακριτά Μαθηματικά. Ενότητα 2: Γραφήματα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών. Διακριτά Μαθηματικά. Ενότητα 2: Γραφήματα Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Διακριτά Μαθηματικά Ενότητα 2: Γραφήματα Αν. Καθηγητής Κ. Στεργίου e-mail: kstergiou@uowm.gr Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Διακριτά Μαθηματικά. Απαρίθμηση. Βασικές τεχνικές απαρίθμησης Αρχή Περιστεριώνα

Διακριτά Μαθηματικά. Απαρίθμηση. Βασικές τεχνικές απαρίθμησης Αρχή Περιστεριώνα Διακριτά Μαθηματικά Απαρίθμηση Βασικές τεχνικές απαρίθμησης Αρχή Περιστεριώνα Συνδυαστική ανάλυση - μελέτη της διάταξης αντικειμένων 17 ος αιώνας: συνδυαστικά ερωτήματα για τη μελέτη τυχερών παιχνιδιών

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματική Ανάλυση Ι

Μαθηματική Ανάλυση Ι Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μαθηματική Ανάλυση Ι Ενότητα 2: Ακολουθίες Πραγματικών Αριθμών Επίκ. Καθηγητής Θ. Ζυγκιρίδης e-mail: tzygiridis@uowm.gr Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Διοίκηση Επιχειρήσεων

Εισαγωγή στην Διοίκηση Επιχειρήσεων Εισαγωγή στην Διοίκηση Επιχειρήσεων Ενότητα 7: ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΕΓΕΘΟΥΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ Μαυρίδης Δημήτριος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματική Ανάλυση ΙI

Μαθηματική Ανάλυση ΙI Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μαθηματική Ανάλυση ΙI Ενότητα 3: Συναρτήσεις πολλών μεταβλητών Επίκουρος Καθηγητής Θ. Ζυγκιρίδης e-mail: tzygiridis@uowm.gr Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματική Ανάλυση Ι

Μαθηματική Ανάλυση Ι Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μαθηματική Ανάλυση Ι Ενότητα 1: Σύνολα, Πραγματικοί αριθμοί Επίκ. Καθηγητής Θ. Ζυγκιρίδης e-mail: tzygiridis@uowm.gr Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα

Λειτουργικά Συστήματα Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 0: Εισαγωγικό Μάθημα Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής Υπολογιστών http://arch.icte.uowm.gr/mdasyg

Διαβάστε περισσότερα

Νέες Τεχνολογίες και Καλλιτεχνική Δημιουργία

Νέες Τεχνολογίες και Καλλιτεχνική Δημιουργία Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Νέες Τεχνολογίες και Καλλιτεχνική Δημιουργία Ενότητα # 2: Αρχεία Ψηφιακών εικόνων Θαρρενός Μπράτιτσης Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Διοίκηση Επιχειρήσεων

Εισαγωγή στην Διοίκηση Επιχειρήσεων Εισαγωγή στην Διοίκηση Επιχειρήσεων Ενότητα 9: ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΤΟΠΟΥ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Μαυρίδης Δημήτριος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται σε άλλου τύ

Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται σε άλλου τύ Διακριτά Μαθηματικά Ι Ενότητα 5: Αρχή Εγκλεισμού - Αποκλεισμού Διδάσκων: Χ. Μπούρας (bouras@cti.gr) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Ενότητα 9η Άσκηση - Αλγόριθμος Prim

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Ενότητα 9η Άσκηση - Αλγόριθμος Prim Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Ενότητα 9η Άσκηση - Αλγόριθμος Prim Διδάσκων Χρήστος Ζαρολιάγκης Καθηγητής Τμήμα Μηχανικών Η/Υ & Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Πατρών Emil: zro@ei.uptrs.r Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματική Ανάλυση Ι

Μαθηματική Ανάλυση Ι Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μαθηματική Ανάλυση Ι Ενότητα 7: Εφαρμογές παραγώγων Επίκουρος Καθηγητής Θ. Ζυγκιρίδης e-mail: tzygiridis@uowm.gr Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματική Ανάλυση Ι

Μαθηματική Ανάλυση Ι Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μαθηματική Ανάλυση Ι Ενότητα 6: Παράγωγοι Επίκ. Καθηγητής Θ. Ζυγκιρίδης e-mail: tzygiridis@uowm.gr Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Ενότητα 9η Άσκηση - Αλγόριθμος Kruskal

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Ενότητα 9η Άσκηση - Αλγόριθμος Kruskal Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Ενότητα 9η Άσκηση - Αλγόριθμος Kruskl Διδάσκων Χρήστος Ζαρολιάγκης Καθηγητής Τμήμα Μηχανικών Η/Υ & Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Πατρών Emil: zro@ei.uptrs.r Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών. Χημεία. Ενότητα 9: Υβριδισμός. Τόλης Ευάγγελος

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών. Χημεία. Ενότητα 9: Υβριδισμός. Τόλης Ευάγγελος Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Χημεία Ενότητα 9: Υβριδισμός Τόλης Ευάγγελος e-mail: etolis@uowm.gr Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανολογικό Σχέδιο Ι

Μηχανολογικό Σχέδιο Ι ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα # 8: Άτρακτοι και σφήνες Μ. Γρηγοριάδου Μηχανολόγων Μηχανικών Α.Π.Θ. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά στην Πολιτική Επιστήμη:

Μαθηματικά στην Πολιτική Επιστήμη: ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μαθηματικά στην Πολιτική Επιστήμη: Εισαγωγή Ενότητα 4.1: Πιθανότητα Δεσμευμένη Πιθανότητα- Όρια (Ι). Θεόδωρος Χατζηπαντελής Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Συνδυαστική Απαρίθμηση

Συνδυαστική Απαρίθμηση Συνδυαστική Απαρίθμηση Διδάσκοντες: Δ. Φωτάκης, Δ. Σούλιου Επιμέλεια διαφανειών: Δ. Φωτάκης Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Συνδυαστική Απαρίθμηση Υπολογισμός

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνείς Οικονομικές Σχέσεις και Ανάπτυξη

Διεθνείς Οικονομικές Σχέσεις και Ανάπτυξη ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διεθνείς Οικονομικές Σχέσεις και Ανάπτυξη Ενότητα 8: Η Οικονομική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης Γρηγόριος Ζαρωτιάδης Άδειες Χρήσης Το

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητική Λογιστική

Διοικητική Λογιστική Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Διοικητική Λογιστική Ενότητα 10: Προσφορά και κόστος Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται με άδεια Creative Commons εκτός και αν αναφέρεται διαφορετικά

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνοοικονομική Μελέτη

Τεχνοοικονομική Μελέτη Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Τεχνοοικονομική Μελέτη Ενότητα 7: Σχέση μεταξύ εσόδων και ανάκτηση κεφαλαίου Σκόδρας Γεώργιος, Αν. Καθηγητής gskodras@uowm.gr Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Συνδυαστική Απαρίθμηση

Συνδυαστική Απαρίθμηση Συνδυαστική Απαρίθμηση ιδάσκοντες: Φ. Αφράτη,. Φωτάκης Επιμέλεια διαφανειών:. Φωτάκης Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Συνδυαστική Απαρίθμηση Υπολογισμός

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 14: Διδακτικές Προσεγγίσεις για τον Προγραμματισμό Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Ενότητα 10η Άσκηση Αλγόριθμος Dijkstra

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Ενότητα 10η Άσκηση Αλγόριθμος Dijkstra Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Ενότητα 1η Άσκηση Αλγόριθμος Dijkra Διδάσκων Χρήστος Ζαρολιάγκης Καθηγητής Τμήμα Μηχανικών Η/Υ & Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Πατρών Email: zaro@ceid.upara.gr Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά στην Πολιτική Επιστήμη:

Μαθηματικά στην Πολιτική Επιστήμη: ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μαθηματικά στην Πολιτική Επιστήμη: Εισαγωγή Ενότητα 6: Ασκήσεις, 3 η γενική εργασία. Θεόδωρος Χατζηπαντελής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες φυσικών επιστημών Ι και αναπαραστάσεις

Έννοιες φυσικών επιστημών Ι και αναπαραστάσεις Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Έννοιες φυσικών επιστημών Ι και αναπαραστάσεις Ενότητα 9: Οι ιδέες των μαθητών για Άνωση, Πλεύση/Βύθιση, Πίεση Καθηγητής: Καριώτογλου Πέτρος

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακή Επεξεργασία Εικόνων

Ψηφιακή Επεξεργασία Εικόνων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Ψηφιακή Επεξεργασία Εικόνων Ενότητα # 14: Τμηματοποίηση με χρήση τυχαίων πεδίων Markov Καθηγητής Γιώργος Τζιρίτας Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών Τμηματοποίηση εικόνων

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Ενότητα 1: Εισαγωγή στην Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

Θερμοδυναμική. Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα. Πίνακες Νερού σε κατάσταση Κορεσμού. Γεώργιος Κ. Χατζηκωνσταντής Επίκουρος Καθηγητής

Θερμοδυναμική. Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα. Πίνακες Νερού σε κατάσταση Κορεσμού. Γεώργιος Κ. Χατζηκωνσταντής Επίκουρος Καθηγητής Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθήνας Πίνακες Νερού σε κατάσταση Κορεσμού Γεώργιος Κ. Χατζηκωνσταντής Επίκουρος Καθηγητής Διπλ. Ναυπηγός Μηχανολόγος Μηχανικός M.Sc. Διασφάλιση

Διαβάστε περισσότερα

Λογιστική Κόστους Ενότητα 11: Λογισμός Κόστους (1)

Λογιστική Κόστους Ενότητα 11: Λογισμός Κόστους (1) Λογιστική Κόστους Ενότητα 11: Λογισμός Κόστους (1) Μαυρίδης Δημήτριος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

Συνδυαστική Απαρίθμηση

Συνδυαστική Απαρίθμηση Συνδυαστική Απαρίθμηση ιδάσκοντες: Φ. Αφράτη,. Φωτάκης,. Σούλιου Επιμέλεια διαφανειών:. Φωτάκης Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Συνδυαστική Απαρίθμηση

Διαβάστε περισσότερα

Λογισμός 3. Ενότητα 19: Θεώρημα Πεπλεγμένων (γενική μορφή) Μιχ. Γ. Μαριάς Τμήμα Μαθηματικών ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ

Λογισμός 3. Ενότητα 19: Θεώρημα Πεπλεγμένων (γενική μορφή) Μιχ. Γ. Μαριάς Τμήμα Μαθηματικών ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 19: Θεώρημα Πεπλεγμένων (γενική μορφή) Μιχ. Γ. Μαριάς Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Διακριτά Μαθηματικά. Ενότητα 7: Προχωρημένες μέθοδοι απαρίθμησης: Εγκλεισμός Αποκλεισμός

Διακριτά Μαθηματικά. Ενότητα 7: Προχωρημένες μέθοδοι απαρίθμησης: Εγκλεισμός Αποκλεισμός Διακριτά Μαθηματικά Ενότητα 7: Προχωρημένες μέθοδοι απαρίθμησης: Εγκλεισμός Αποκλεισμός Εύη Παπαϊωάννου Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διαχείρισης Πολιτισμικού Περιβάλλοντος και Νέων

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Εξωτερικής Εμπορικής Δραστηριότητας

Διοίκηση Εξωτερικής Εμπορικής Δραστηριότητας Διοίκηση Εξωτερικής Εμπορικής Δραστηριότητας Ενότητα 8: Αξιολόγηση και επιλογή αγορών στόχων από ελληνική εταιρία στον κλάδο παραγωγής και εμπορίας έτοιμου γυναικείου Καθ. Αλεξανδρίδης Αναστάσιος Δρ. Αντωνιάδης

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Διοίκηση Επιχειρήσεων

Εισαγωγή στην Διοίκηση Επιχειρήσεων Εισαγωγή στην Διοίκηση Επιχειρήσεων Ενότητα 11: Θεωρία Οργάνωσης & Διοίκησης Μαυρίδης Δημήτριος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα Παράλληλης & Κατανεμημένης Επεξεργασίας

Συστήματα Παράλληλης & Κατανεμημένης Επεξεργασίας Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Συστήματα Παράλληλης & Κατανεμημένης Επεξεργασίας Ενότητα 3: MPI_Get_count, non blocking send/recv, εμφάνιση και αποφυγή αδιεξόδων Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών. Χημεία. Ενότητα 14: Χημική ισορροπία

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών. Χημεία. Ενότητα 14: Χημική ισορροπία Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Χημεία Ενότητα 14: Χημική ισορροπία Αν. Καθηγητής Γεώργιος Μαρνέλλος e-mail: gmarnellos@uowm.gr Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία της μετάφρασης

Ιστορία της μετάφρασης ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 6: Μεταφραστές και πρωτότυπα. Ελένη Κασάπη ΤΜΗΜΑ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Λογιστική Κόστους Ενότητα 11: Λογισμός Κόστους

Λογιστική Κόστους Ενότητα 11: Λογισμός Κόστους Λογιστική Κόστους Ενότητα 11: Λογισμός Κόστους Μαυρίδης Δημήτριος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Νέες Τεχνολογίες και Καλλιτεχνική Δημιουργία

Νέες Τεχνολογίες και Καλλιτεχνική Δημιουργία Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Νέες Τεχνολογίες και Καλλιτεχνική Δημιουργία Ενότητα # 4: Gimp δουλεύοντας με τις ψηφιακές εικόνες Θαρρενός Μπράτιτσης Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Στατιστική Ι. Ενότητα 3: Στατιστική Ι (3/4) Αναπλ. Καθηγητής Νικόλαος Σαριαννίδης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη)

Στατιστική Ι. Ενότητα 3: Στατιστική Ι (3/4) Αναπλ. Καθηγητής Νικόλαος Σαριαννίδης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Στατιστική Ι Ενότητα 3: Στατιστική Ι (3/4) Αναπλ. Καθηγητής Νικόλαος Σαριαννίδης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά Μαθηματικά Ι. Ενότητα 15: Ολοκληρώματα Με Ρητές Και Τριγωνομετρικές Συναρτήσεις Λουκάς Βλάχος Τμήμα Φυσικής

Γενικά Μαθηματικά Ι. Ενότητα 15: Ολοκληρώματα Με Ρητές Και Τριγωνομετρικές Συναρτήσεις Λουκάς Βλάχος Τμήμα Φυσικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 5: Ολοκληρώματα Με Ρητές Και Τριγωνομετρικές Συναρτήσεις Λουκάς Βλάχος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε

Διαβάστε περισσότερα

Εκκλησιαστικό Δίκαιο. Ενότητα 10η: Ιερά Σύνοδος της Ιεραρχίας και Διαρκής Ιερά Σύνοδος Κυριάκος Κυριαζόπουλος Τμήμα Νομικής Α.Π.Θ.

Εκκλησιαστικό Δίκαιο. Ενότητα 10η: Ιερά Σύνοδος της Ιεραρχίας και Διαρκής Ιερά Σύνοδος Κυριάκος Κυριαζόπουλος Τμήμα Νομικής Α.Π.Θ. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 10η: Ιερά Σύνοδος της Ιεραρχίας και Διαρκής Ιερά Σύνοδος Κυριάκος Κυριαζόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Φροντιστήριο 4

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Φροντιστήριο 4 Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Φροντιστήριο 4 Διδάσκων Χρήστος Ζαρολιάγκης Καθηγητής Τμήμα Μηχανικών Η/Υ & Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Πατρών Email: zaro@ceid.upatras.gr Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματική Ανάλυση ΙI

Μαθηματική Ανάλυση ΙI Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μαθηματική Ανάλυση ΙI Ενότητα 5: Αλυσιδωτή παραγώγιση, διαφορίσιμες συναρτήσεις, διαφορικό Επίκουρος Καθηγητής Θ. Ζυγκιρίδης e-mail: tzygiridis@uowm.gr Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Ενότητα 2: ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Λοίζου Ευστράτιος Τμήμα Τεχνολόγων Γεωπόνων-Kατεύθυνση

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Ενότητα 2: ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Λοίζου Ευστράτιος Τμήμα Τεχνολόγων Γεωπόνων-Kατεύθυνση Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Ενότητα 2: ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Λοίζου Ευστράτιος Τμήμα Τεχνολόγων Γεωπόνων-Kατεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Κβαντική Επεξεργασία Πληροφορίας

Κβαντική Επεξεργασία Πληροφορίας Κβαντική Επεξεργασία Πληροφορίας Ενότητα 12: Ιδιοτιμές και Ιδιοδιανύσματα Σγάρμπας Κυριάκος Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Σκοποί ενότητας Ιδιοτιμές και Ιδιοδιανύσματα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Διοίκηση Επιχειρήσεων

Εισαγωγή στην Διοίκηση Επιχειρήσεων Εισαγωγή στην Διοίκηση Επιχειρήσεων Ενότητα 4: Στρατηγικοί προσανατολισμοί Μαυρίδης Δημήτριος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις Περιβαλλοντικών Δεδομένων

Βάσεις Περιβαλλοντικών Δεδομένων Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Βάσεις Περιβαλλοντικών Δεδομένων Ενότητα 3: Μοντέλα βάσεων δεδομένων Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται με άδεια Creative Commons εκτός και αν αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

Στατιστική Ι. Ενότητα 2: Στατιστική Ι (2/4) Αναπλ. Καθηγητής Νικόλαος Σαριαννίδης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη)

Στατιστική Ι. Ενότητα 2: Στατιστική Ι (2/4) Αναπλ. Καθηγητής Νικόλαος Σαριαννίδης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Στατιστική Ι Ενότητα 2: Στατιστική Ι (2/4) Αναπλ. Καθηγητής Νικόλαος Σαριαννίδης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Διοίκηση Επιχειρήσεων

Εισαγωγή στην Διοίκηση Επιχειρήσεων Εισαγωγή στην Διοίκηση Επιχειρήσεων Ενότητα 2: Οργάνωση και Διοίκηση Εισαγωγή Μαυρίδης Δημήτριος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Η/Υ. Ενότητα 2β: Αντίστροφο Πρόβλημα. Δημήτρης Σαραβάνος, Καθηγητής Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Μηχανολόγων & Αεροναυπηγών Μηχανικών

Εισαγωγή στους Η/Υ. Ενότητα 2β: Αντίστροφο Πρόβλημα. Δημήτρης Σαραβάνος, Καθηγητής Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Μηχανολόγων & Αεροναυπηγών Μηχανικών Εισαγωγή στους Η/Υ Ενότητα 2β: Δημήτρης Σαραβάνος, Καθηγητής Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Μηχανολόγων & Αεροναυπηγών Μηχανικών Σκοποί ενότητας Εύρεση συνάρτησης Boole όταν είναι γνωστός μόνο ο πίνακας αληθείας.

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Φροντιστήριο 1

Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Φροντιστήριο 1 Εισαγωγή στους Αλγορίθμους Φροντιστήριο 1 Διδάσκων Χρήστος Ζαρολιάγκης Καθηγητής Τμήμα Μηχανικών Η/Υ & Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Πατρών Email: zaro@ceid.upatras.gr Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Πληροφορική

Εισαγωγή στην Πληροφορική Εισαγωγή στην Πληροφορική Αριθμητικά Συστήματα ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Τμήμα Τεχνολόγων Περιβάλλοντος Κατεύθυνση Συντήρησης Πολιτισμικής Κληρονομιάς Βασικές Έννοιες Ένα Αριθμητικό Σύστημα αποτελείται από ένα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην πληροφορική

Εισαγωγή στην πληροφορική Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Εισαγωγή στην πληροφορική Ενότητα 1: Βασικές έννοιες της πληροφορικής Αγγελίδης Παντελής Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Άδειες Χρήσης Το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Δομές δεδομένων Άσκηση αυτοαξιολόγησης Παναγιώτα Φατούρου Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών ΗΥ2, Ενότητα : Ασκήσεις και Λύσεις Άσκηση 1 Ενότητα : Υλοποίηση Λεξικών µε

Διαβάστε περισσότερα

Συνδυαστική Απαρίθμηση

Συνδυαστική Απαρίθμηση Συνδυαστική Απαρίθμηση ιδάσκοντες: Φ. Αφράτη,. Φωτάκης,. Σούλιου Επιμέλεια διαφανειών:. Φωτάκης Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Συνδυαστική Απαρίθμηση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ Ενότητα 11: «Ασκήσεις 1» ΚΥΡΙΑΖΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Τμήμα ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Συνδυαστική Απαρίθμηση

Συνδυαστική Απαρίθμηση Συνδυαστική Απαρίθμηση ιδάσκοντες: Φ. Αφράτη,. Φωτάκης Επιμέλεια διαφανειών:. Φωτάκης Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Συνδυαστική Απαρίθμηση Υπολογισμός

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονικοί Υπολογιστές

Ηλεκτρονικοί Υπολογιστές ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 2: Δεδομένα στη C++ Ζαχαρούλα Ανδρεοπούλου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Συνδυαστική Απαρίθμηση

Συνδυαστική Απαρίθμηση Συνδυαστική Απαρίθμηση Υπολογισμός αριθμού διαφορετικών αποτελεσμάτων «πειράματος» ή «γεγονότος» (με συνδυαστικά επιχειρήματα). «Πείραμα» ή «γεγονός»: διαδικασία με συγκεκριμένο (πεπερασμένο) σύνολο παρατηρήσιμων

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματική Ανάλυση Ι

Μαθηματική Ανάλυση Ι Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μαθηματική Ανάλυση Ι Ενότητα 4: Συναρτήσεις Επίκ. Καθηγητής Θ. Ζυγκιρίδης e-mail: tzygiridis@uowm.gr Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Λογιστική Κόστους Ενότητα 10: Ασκήσεις Προτύπου Κόστους Αποκλίσεων.

Λογιστική Κόστους Ενότητα 10: Ασκήσεις Προτύπου Κόστους Αποκλίσεων. Λογιστική Κόστους Ενότητα 10: Ασκήσεις Προτύπου Κόστους Αποκλίσεων. Μαυρίδης Δημήτριος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητική Λογιστική

Διοικητική Λογιστική Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Διοικητική Λογιστική Ενότητα 6: Μέθοδοι ς Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται με άδεια Creative Commons εκτός και αν αναφέρεται διαφορετικά Το έργο

Διαβάστε περισσότερα

Λογισμός 3. Ενότητα 18: Θεώρημα Πεπλεγμένων (Ειδική περίπτωση) Μιχ. Γ. Μαριάς Τμήμα Μαθηματικών ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ

Λογισμός 3. Ενότητα 18: Θεώρημα Πεπλεγμένων (Ειδική περίπτωση) Μιχ. Γ. Μαριάς Τμήμα Μαθηματικών ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 18: Θεώρημα Πεπλεγμένων (Ειδική περίπτωση) Μιχ. Γ. Μαριάς Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Πιθανοτήτων & Στατιστική

Θεωρία Πιθανοτήτων & Στατιστική ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ & Στατιστική Ενότητα 2 η : Δεσμευμένη Πιθανότητα. Ολική Πιθανότητα-Θεώρημα Bayes, Ανεξαρτησία και Συναφείς Έννοιες. Γεώργιος Ζιούτας Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ IΙ Ενότητα 6

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ IΙ Ενότητα 6 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ IΙ Ενότητα 6: Ανάδραση Χατζόπουλος Αλκιβιάδης Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχ. Υπολογιστών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά στην Πολιτική Επιστήμη:

Μαθηματικά στην Πολιτική Επιστήμη: ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μαθηματικά στην Πολιτική Επιστήμη: Εισαγωγή Ενότητα 4.3 : Πιθανότητα Δεσμευμένη Πιθανότητα- Όρια (ΙΙΙ). Θεόδωρος Χατζηπαντελής Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογιστικά & Διακριτά Μαθηματικά

Υπολογιστικά & Διακριτά Μαθηματικά Υπολογιστικά & Διακριτά Μαθηματικά Ενότητα 4: Διατάξεις Μεταθέσεις Συνδυασμοί Στεφανίδης Γεώργιος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Εφαρμοσμένης. Ενότητα 14.2: Η ψήφος στα πρόσωπα. Θεόδωρος Χατζηπαντελής Τμήμα Πολιτικών Επιστημών ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ

Θέματα Εφαρμοσμένης. Ενότητα 14.2: Η ψήφος στα πρόσωπα. Θεόδωρος Χατζηπαντελής Τμήμα Πολιτικών Επιστημών ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Θέματα Εφαρμοσμένης Πολιτικής Ανάλυσης Ενότητα 14.2: Η ψήφος στα πρόσωπα. Θεόδωρος Χατζηπαντελής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός Ηλεκτρονικών Υπολογιστών 2 - Εργαστήριο

Προγραμματισμός Ηλεκτρονικών Υπολογιστών 2 - Εργαστήριο Προγραμματισμός Ηλεκτρονικών Υπολογιστών 2 - Εργαστήριο Ενότητα 2: Δημιουργία και Επεξεργασία διανυσμάτων και πινάκων μέσω του Matlab Διδάσκουσα: Τσαγκαλίδου Ροδή Τμήμα: Ηλεκτρολόγων Μηχανικών ΤΕ Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στον δομημένο προγραμματισμό

Εισαγωγή στον δομημένο προγραμματισμό Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Εισαγωγή στον δομημένο προγραμματισμό Ενότητα 12 η : Δυναμική Ανάθεση Θέσης Αν. καθηγητής Στεργίου Κώστας e-mail: kstergiou@uowm.gr Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα