ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ ΣΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗ 6, 1992

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ ΣΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗ 6, 1992"

Transcript

1 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ ΣΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗ 6, 1992 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 1995 <

2

3 Χ. ΚΟΥΚΟΥΛΗ-ΧΡΥΣΑΝΘΑΚΗ -1 ΑΣΛΑΝΗΣ - Φ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΠΡΟΜΑΧΩΝΑΣ - TOPOLNIÖA ΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΛΛΗΝΟΒΟΥΛΓΑΡΙΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ Σε συνάντηση των προϊστορικών αρχαιολόγων, που πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια των Semaines Philippopolitaines στα 1978, μου μίλησε για πρώτη φορά η Η. Todorova, καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο του Tyrnovo και μέλος του Αρχαιολογικού Ινστιτούτου της Σόφιας για τον προϊστορικό οικισμό κοντά στο χωριό Τοpolnica διασχίζονταν από τη μεθοριακή γραμμή Ελλάδας-Βουλγαρίας. Συζητήσαμε τότε το ενδεχόμενο μιας κοινής ελληνοβουλγαρικής έρευνας στον προϊστορικό αυτό οικισμό, τον οποίο μοιραζόμαστε οι δύο γειτονικοί λαοί. Πέρα από την συναισθηματική επένδυση Το Μετέωρο Βήμα του Πελαργού στην ταινία του Θ. Αγγελόπουλου πραγματοποιήθηκε μετά από αρκετά χρόνια η συνεργασία αυτή περιείχε ένα σαφή ερευνητικό στόχο: την εντόπιση των πολιτιστικών στοιχείων που οι πολιτισμοί του Αιγαίου και των Ηπειρωτικών Βαλκανίων αντήλασσαν ακολουθώντας την κοιλάδα που είχε ανοίξει στην πορεία του από βορρά προς νότο ο ποταμός Στρυμόνας, πριν καταλήξει στον ελληνικό κόσμο του Αιγαίου, από τον οποίο έλαβε τη μορφή θεού το άγνον ρεεθρον Στρυμόνος 1. Ελληνική έρευνα Η κοιλάδα του Στρυμόνα, όπου έχουν αναπτυχτεί σημαντικές πόλεις των ιστορικών χρόνων του μεγέθους και της ακτινοβολίας της αρχαίας Αμφίπολης, έχει γίνει ήδη αντικείμενο συστηματικής επιφανειακής και ανασκαφικής αρχαιολογικής έρευνας. Εκτός από τις συστηματικές ανασκαφές που πραγματοποιήθηκαν σε θέσεις κυρίως ιστορικών και σε πολύ μικρότερης έκτασης προϊστορικών χρόνων η επιφανειακή έρευνα έχει εντοπίσει σημαντικό αριθμό προϊστορικών θέσεων. Οι ως τώρα αρχαιολογικές έρευνες στη λεκάνη των Σερρών 2 έχουν δείξει ότι οι οικισμοί αναπτύχτηκαν όχι μόνο στο νεογενές της πεδιάδας, αλλά κυρίως στις διαδοχικών υψομέτρων αναβαθμίδες των υπωρειών των ορεινών συγκροτημάτων που πλαισιώνουν την κοιλάδα του Στρυμόνα (Σχ. 1). Αυτό φαίνεται καθαρότερα δυτικά του Στρυμόνα στην ημιορεινή περιοχή της Βισαλτίας 3. Στο χάρτη της εικόνας 1 είναι φανερό 1. Αισχύλου Πέρσαι, Μ. Photiades, Economy, Ecology and Settlement among Subsistence Farmers in the Serres Basin, Northeastern Greece B.C., University Microfilms International (1985) Ann Arbor Michigan USA-London, England. 3. Πρβλ. Δ. Γραμμένος - Μ. Φωτιάδης. Από τους προϊστορικούς οικισμούς της Ανατολικής Μακεδονίας, Ανθρωπολογικά Ι, 1987, 52 πιν. 20. Ο αριθμός των προϊστορικών οικισμών στην περιοχή της Βισαλτίας αυξήθηκε με τις πρόσφατες επιφανειακές έρευνες της IH' Εφορείας Αχαιοτήτων (Β. Πουλιού κ.α.).

4 562 Χ. Κουκούλη-Χρυσανθάκη -1. Ασλάνης - Φ. Κωνσταντοπούλου

5 Προμαχώνας - Topolnica r 1 ) k / j ' : Γ Γ77--' Σχ. 2. Σχέδια κεραμικής προϊστορικού οικισμού κοινότητος Χριστού Σερρών. προς το παρόν ένα μεγάλο κενό νεολιθικών θέσεων στην άνω περιοχή του κάτω ρου του Στρυμόνα. Το κενό αυτό αναμφισβήτητα σχετίζεται με την παλαιογεωμορφολογία της περιοχής αυτής, καθώς και με τις γεωμορφολογικές μεταβολές που έχουν προκληθεί από τις προσχώσεις του ποταμού αλλά και από τα προπολεμικά και μεταπολεμικά τεχνικά έργα με τα οποία πραγματοποιήθηκε η αποξήρανση της λίμνης του Αχινού, η αλλαγή της κοίτης του Στρυμόνα, η τεχνίτη λίμνη της Κερκίνης και τα αντιπλημμυρικά έργα. Η ορεινή ωστόσο περιοχή που πλαισιώνει την κοίτη του Στρυμόνα, η περιοχή της αρχαίας Σιντικής, όπου τοποθετείται και η αρχαία Ηράκλεια Σιντική 4 δεν έχει υποστεί σημαντικές γεωμορφολογικές αλλαγές. Στην περιοχή αυτή, στις υπώρειες του ορεινού συγκροτήματος όπου διαμορφώνονται είτε αυτοτελή οροπέδια είτε αναβαθμίδες, η παρουσία προϊστορικών θέσεων είναι ακόμα εξαιρετικά σποραδική λόγω και της περιορισμένης ακόμα σε έκταση αρχαιολογικής έρευνας. 4. Η θέση της Ηράκλειας Σιντικής δεν έχει εντοπιστεί ακόμα με ασφάλεια. Οι Κ. Miler, Itrineraria romana (1916) 583 κ.ε. Δ. Σαμσάρης, Ιστορική Γεωγραφία της Ανατολικής Μακεδονίας κατά την αρχαιότητα (1976) προτείνουν την ταύτιση της με το Σισηρόκαστρο, αλλά η F. Papazóglou, Les Villes de Macédoine à l'époque ramaine, BCH suppl. XVI (1988), 37ο την αναζητεί στη δεξιά όχθη του Στρυμόνα, όπου ρητά την τοποθετούν οι πηγές. Το θέμα παραμένει ανοικτό.

6 564 Χ. Κουκούλη-Χρυσανθάχη -1. Ασλάνης - Φ. Κωνσταντοπούλου Οι ανασκαφές στη βυζαντινή ακρόπολη Σιδηροκάστρου έδωσαν ωστόσο τις πρώτες ενδείξεις για την κατοίκηση της οχυρής ακρόπολης στην Ύστερη Εποχή του Χαλκού και στην Πρώιμη Εποχή του Σιδήρου 5, ενώ στο οχυρό λόγο «Παλιόκαστρο» της κοινότητας του Στρυμονικού έχει εντοπιστεί οικισμός της Ύστερης Νεολιθικής Εποχής 6. Ενδείξεις για την κατοίκηση στη Νεολιθική Εποχή και της ημιορεινής περιοχής ανατολικά της κοίτης του ποταμού προέκυψαν πρόσφατα με την εντόπιση προϊστορικού οικισμού σε πλαγιά λόφου ανατολικά της Κοινότητας Χριστού (Εικ. 1). Τα σχήματα των αγγείων (τετραποδικά αγγεία, συχνή παρουσία της καρινόσχημης παρειάς) αλλά και η επεξεργασία της επιφάνειας των αγγείων (μελανόχρωμη αδρή η στιλβωμένη επιφάνεια συχνά και με εγχάρακτη η στικτή διακόσμηση) παραπέμπει στη φάση Ι-ΙΙ της Παραδημής 7, φάση Ι-ΙΙ των Σιταγρών 8, φάση Ι του Ντικλί Τας 9 (Σχ. 2 - Εικ. 1). Βουλγαρική έρευνα Η D. Stojanova-Serafìmovna έδωσε στα 1970 την πρώτη έκθεση για τους προϊστορικούς οικισμούς της περιοχής του άνω ρου του Στρυμόνα 10. Το ιδιαίτερο ενδιαφέρον αυτής της έρευνας είναι η εμφάνιση χαρακτηριστικής γραπτής νεολιθικής κεραμικής του γνωστού ως κεραμικής τύπου Ακροποτάμου 11 (Εικ. 2). Η εμφάνιση αυτής της αιγαιακού τύπου κεραμικής στη Βαλκανική ενδοχώρα κέντρισε, όπως ήταν φυσικό το ενδιαφέρον των Βουλγάρων αρχαιολόγων. Ακολούθησε στα 1977, 1978 συστηματική ανασκαφική έρευνα στους δύο οικισμούς Balgarcevo 12 και Strumsko 13, όπου είχε εμφανιστεί η κεραμική τύπου Ακροποτάμου. Παράλληλα οργανώθηκε πρόγραμμα επιφανειακής έρευνας στο μέσο ρου του Στρυμόνα από πολωνοβουλγαρική ομάδα 14. Στα 1980 η Η. Todorova άρχισε την ανασκαφή στον νεολιθικό οικισμό Τοροΐniça 15 στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα και στα 1981 ακολούθησε η ανασκαφή στον προϊστορικό οικισμό του Slatino στην περιοχή του Kustendil από τον Cochadziev ΑΔ 42, 1987, Χρον. 465, πιν. 271α1. 6. Δ. Γραμμένος - Μ. Φωτιάδης, Ανθρωπολογικά 11970, 53, αρ G. Bakalakis - Α. Sakellariou, Paradimi (1981) taf. 34,1 taf. 60, C. Renfrew, Sitagroi (1986) 371, fig. 11,2 nr. 5, fig. 11,3 nr Seferiades, BCH (107) 1983, , fig. 10, D. Stojanova-Serafimona, Sites préhistoriques près de village Blagoevgrad (βουλγ.), Archeologia XII (1970) Γ. Μυλωνάς - Γ. Μπακαλάκης, The site of Akropotamos and the Neolithic Period of Macedonia, AJA 45, 1941, 558 κ.ε. 12. L. Permiceva - L. Koulov, Fouilles du site préhistorique près du village de Balgartchevo dep. de Blagoevgrad (βουλγ.) AOP 1978, , 1986, L. Perniceva - G. Kulov, Fouilles du site préhistorique près de village Stumsko, AOP 1978, L. Perniceva, Prehistory of the Strumesnica valley, The Lower Strumesnica Valley in Prehistory, in: Ancient and Early Medieval Times, Krakow H. Todorova - J. Bojadziev, AOP 1981, 1985, S. Cochadziev, Frühaneolithische Keramik aus der präehistorischen Sidlung bei Sia-

7 Προμαχώνας - Topolnica 565 Στα 1985 άρχισε επίσης η ανασκαφή στον προϊστορικό οικισμό του χωριού Damianica 17 στην ανατολική όχθη του Στρυμόνα, σε μικρή απόσταση από την Topolniça. Μολονότι βρίσκεται έξω από την πολιτιστική και χρονική ομάδα που αντιπροσωπεύουν οι παραπάνω οικισμοί θα πρέπει να αναφέρουμε και την ανασκαφή της L. Perniceva στο νεολιθικό οικισμό του Kovatchevo στην ανατολική όχθη του Στρυμόνα σε μικρή απόσταση από τα σύνορα ο οποίος χρονολογείται στην Πρώιμη Νεολιθική Εποχή 18. Όλες οι παραπάνω ανασκαφές είναι γνωστές από μικρής ως επί το πλείστον έκτασης ανακοινώσεις 19. Συνοψίζοντας τα πρώτα συμπεράσματα από τις παραπάνω προϊστορικές έρευνες στο μέσο ρου του Στρυμόνα μπορούμε να επισημάνουμε τις πολιτιστικές σχέσεις που εμφανίζουν οι οικισμοί της κοιλάδας του μέσου ρου του Στρυμόνα με νεολιθικούς οικισμούς της Ανατολικής κυρίως Μακεδονίας. Οι σχέσεις αυτές αρχίζουν από την Πρώιμη Νεολιθική Εποχή όπως φαίνεται από τη σύγκριση γραπτής κεραμικής του Kovatchevo 20 με την αντίστοιχη κεραμική της τούμπας Σερρών 21 (Σχ. 3, 4) και συνεχίζονται στις επόμενες περιόδους της Νεολιθικής Εποχής, όπως προκεύπτει από την εμφάνιση σε προϊστορικούς οικισμούς του άνω ρου του Στρυμόνα όπως π.χ. του Statino 22 γραπτής κεραμικής τύπου black on red (Σχ. 5) ή τύπου Ακροποτάμου (Σχ 6). Η παρουσία των δυο παραπάνω χαρακτηριστικών κατηγοριών γραπτής νεολιθικής καραμικής σε συνδυασμό και με τις σχέσεις που επισημαίνονται σε άλλες κατηγορίες διακοσμημένης κεραμικής (π.χ. στην εγχάρακτη κεραμική) στα ειδώλια εργαλεία και μικροαντικείμενα, καθώς και στον τύπο των οικισμών προσδιορίζει μια πολιτιστική κοινή, που διαμορφώνεται στη Νεολιθική Εποχή μέσα από τις οικονομικές και πολιτιστικές ανταλλαγές που πραγματοποιούνται ανάμεσα στο βορρά και στο νότο μέσα από την κοιλάδα του Στρυμόνα. Προϊστορικός οικισμός Προμαχώνος-Topolnica Ο προϊστορικός οικισμός των ελληνοβουλγαρικών συνόρων, ο οποίος είναι σήμερα μοιρασμένος στα χωράφια του εγκαταλειμμένου ελληνικού χωριού της Μεσαίας tino StP 8, 1986, Πρόκειται για το βορειότερο όριο διάδοσης της κεραμικής τύπου Ακροποτάμου (Slatino IV). 17. L. Perniceva - G. Koulova, ΑΟΡ 1985, L. Perniceva, Le site de Kovatchevo, neolitjique ancein, dans le department de Blagoevgrad, StP 10, 1990, Οι ανακοινώσεις τις οποίες δίνουν κάθε χρόνο οι βούλγαροι αρχαιολόγοι σε ετήσιες συναντήσεις δημοσιεύονται στα βουλγαρικά από το 1977 κ.ε. με τον τίτλο «Ανακαλύψεις και Ανασκαφές» αλλά είναι δυσπρόσιτες. 20. L. Perniceva, Studia Praehistorica 10, 1990, pi. XI, M. Photiades, ό.π., πιν. V St. Cochadziev, Über die Frage der Chronologischen Stellung der bemalten Keramik im Stil «Akropotamos - Galepsos», StP , 1992, 177, 183.

8 566 Χ. Κουκούλη-Χρυσανθάχη -1. Ασλάνης - Φ. Κωνσταντοπούλου Σχ. 3. Kovatchevo - Γραπτή κεραμική της Αρχαιότερης Νεολιθικής. Ä, χν cyr ο,20 Γ 0,18 0,20 Σχ. 4. Τούμπα Σερρών - Γραπτή κεραμική της Αρχαιότερης? Νεολιθικής.

9 Προμαχώνας - Topolnica 567 Σχ. 5. Τοπογραφικό διάγραμμα των δυο λόφων του προϊστορικού οικισμού. Νέου Πετριτσίου και της Topolnica, του πρώτου βουλγαρικού χωριού μετά το ελληνικό χωριό του Προμαχώνα, επιλέχτηκε ως σημείο συνάντησης της ελληνικής και της βουλγαρικής έρευνας για τη μελέτη των πολιτιστικών σχέσεων, τις οποίες ανέπτυξαν οι νεολιθικές κοινότητες της Ανατολικής Μακεδονίας και της Βαλκανικής ενδοχώρας μέσα από την κοιλάδα του Στρυμόνα. Το πρόγραμμα της ελληνοβουλγαρικής συνεργασίας περιλαμβάνει αρχικά τη διενέργεια δύο παράλληλων ανασκαφών στο ελληνικό και στο βουλγαρικό έδαφος και εν συνεχεία την από κοινού μελέτη και δημοσίευση του αρχαιολογικού υλικού. Ελπίζουμε επίσης ότι πριν από την τελική δημοσίευση θα μας δοθεί η δυνατότητα να πραγματοποιήσουμε μια κοινή ανασκαφική έρευνα ενοποιώντας τους δύο ανασκαφικούς τομείς πάνω από τη γραμμή των συνόρων. Η βουλγαρική πλευρά έχει ήδη προχωρήσει το ανασκαφικό της πρόγραμμα. Η ελληνική πλευρά άρχισε μόλις φέτος με μια πρώτη επιφανειακή έρευνα και τοπογράφιση του προϊστορικού οικισμού. Τα αποτελέσματα της πρώτης επιφανειακής έρευνας στο ελληνικό έδαφος, στην οποία συμμετέχουν ως μόνιμοι συνεργάτες και ο Ι. Ασλάνης και η Φωτεινή Κωνσταντοπούλου, παρουσιάζονται σ' αυτή τη συνάντηση περισσότερο για να γνωστοποιηθεί το πρόγραμμα. Αφήνοντας πίσω το Σιδηρόκαστρο και αριστερά μας το Νέο Πετρίτσι και προχωρώντας δίπλα στον Στρυμόνα διασχίζουμε το τελευταίο φυλάκειο και τις εμφανείς συνοριακές οχυρώσεις και καταλήγουμε στη συνοριακή πυραμίδα 63 (Εικ. 3), η οποία έχει στηθεί πάνω στον προϊστορικό οικισμό. Ο οικισμός εκτείνεται σε δύο συνεχόμενους λόφους, από τους οποίους ο ανατολικός διασχίζεται από τη γραμμή των συνόρων (Εικ. 4). Ο ανατολικός λόφος πλαισιώνεται από δυο ρέματα, αλλά η επίπεδη κορυφή του επικοινωνεί στα ΒΔ με ισόπεδη λωρίδα γης με ένα δεύτερο λόφο, όπου συνεχίζονται οι επιφανειακές ενδείξεις κατοίκησης της νεολιθικής περιόδου. Ο βουλγαρικός ανασκαφικός τομέας βρίσκεται στον ανατολικό λόφο αμέσως

10 568 Χ. Κουκούλη-Χρυσανθάκη - Ι. Ασλάνης - Φ. Κωνσταντοπούλου ν Σχ. 6. Γλωσσόσχημες αποφύσεις από μεγάλα αποθηκευτικά ή μαγειρικά σκεύη. μετά την οργωμένη νεκρή ζώνη των συνόρων (Εικ. 5). Η περιοχή του προϊστορικού οικισμού δεν φαίνεται να έχει υποστεί σημαντικές γεωμορφολογικές αλλαγές. Αυτές πρέπει να ήταν ήδη συντελεσμένες όταν άρχισε στη Νεολιθική Εποχή η κατοίκηση του λόφου. Γεωμορφολογικές ωστόσο αλλαγές δεν πρέπει να αποκλειστούν ανατολικά του οικισμού δίπλα στον ρου του Στρυμόνα, με τον οποίο πρέπει να είχε άμεση επικοινωνία ο οικισμός. Η μελέτη της παλαιογεωμορφολογίας αποτελεί βασική προϋπόθεση για να εντοπίσουμε το φυσικό χώρο, με βάση τον οποίο διαμορφώθηκε η γεωργοκτηνοτροφική οικονομία του οικισμού. Ο νεολιθικός οικισμός των συνόρων εντάσσεται στους νεολιθικούς οικισμούς που εγκαθίστανται στις πρώτες αναβαθμίδες των ορεινών συγκροτημάτων που πλαισιώνουν κοιλάδες ποταμών ή λεκάνες κατά τα πολύ καλά γνωστά παραδείγματα οικισμών της λεκάνης των Σερρών και της Δράμας 23. Συνδυάζει την κατοχή των προσφερόμενων για την καλλιέργεια και τους βοσκότοπους λόφους με την πρόσβαση στην πεδιάδα και στο ποτάμι αλλά και στη δασωμένη ορεινή περιοχή. α. Ο τύπος του οικισμού Ανεξάρτητα από την παλαιογεωμορφολογική εικόνα του άμεσου περιβάλλοντος 23. D. Davidson, Sitagroi, fig. 3,2. M. Photiades, ό.π., χάρτης 1.

11 Προμαχώνας - Topolnica 569 Σχ. 7. Θραύσμα αγγείου καθημερινής χρήσης. του οικισμού, η οποία είναι ένα από τα ζητούμενα της αρχαιολογικής έρευνας, οι κορυφές των λόφων, όπου εμφανίζονται διάσπαρτα τα ίχνη της κατοίκησης δεν πρέπει οπωσδήποτε να έχουν υποστεί σημαντικές αλλοιώσεις. Η επιφανειακή διάβρωση βέβαια πρέπει οπωσδήποτε να έχει θίξει τα ανώτερα στρώματα κατοίκησης του οικισμού. Η άροση επίσης και μάλιστα η μηχανική των τελευταίων ετών, πρέπει να έχει διαταράξει την επίχωση των νεότερων αρχαιολογικών φάσεων. Η επιφανειακή κεραμική δε φαίνεται να διαφοροποιείται ανάμεσα στα άνδηρα. Η γενική αυτή οιμοιομορφία της κεραμικής σε συνδυασμό με το μικρό πάχος της επίχωσης θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντική ένδειξη ότι έχουμε μια οριζόντια επέκταση του οικισμού από το ανατολικό προς το δυτικό άνδηρο. Η συνολική έκταση που καλύπτουν οι δύο επίπεδες κορυφές των ανδήρων συμπεριλαμβανομένου και του βουλγαρικού τμήματος υπολογίζονται γύρω στα 50 στρέμματα. Είναι σαφές ότι ο οικισμός ανήκει στον τύπο του ανοικτού οικισμού, ο οποίος αναπτύσσεται οριζόντια 24. Στην περίπτωση αυτών των οικισμών η διασπορά των ενδείξεων κατοίκησης σε μεγάλη έκταση δε συνεπάγεται υποχρεωτικά και αντίστοιχη οικιστική έκταση για τον οικισμό. Ανοικτό παραμένει το ενδεχόμενο των διαδοχικών επεκτάσεων της κατοίκησης κατά διάφορες χρονικές περιόδους, εφόσον μικρότερες χρονικές διαφοροποιήσεις με βάση την κεραμική και τα λοιπά αρχαιολογικά κατάλοιπα δεν είναι πάντα δυνατό να προσδιοριστούν με ασφάλεια. β. Τα ευρήματα Τα ευρήματα της πρώτης επιφανειακής έρευνας και κυρίως η κεραμική προσδιορίζουν τους ορίζοντες κατοίκησης του προϊστορικού οικισμού, τους οποίους έχουν εντοπίσει ήδη οι ανασκαφές του βουλγαρικού τομέα: Σύμφωνα με τα ανασκαφικά δεδομένα του βουλγαρικού τομέα 25 διακρίνονται τρεις βασικές φάσεις κατοίκησης στον οικισμό: Η τελευταία φάση κατοίκησης του οικισμού, (φάση Ο του βουλγαρικού τομέα) από την παρουσία γραπτής κεραμικής με διακόσμηση γραφίτη και από την κεραμική με την εγχάρακτη διακόσμηση την οποία επισημαίνουν οι ανασκαφικές εκθέσεις του βουλγαρικού τομέα πρέπει να είναι σύγχρονη με τη φάση III των Σιταγρών και 24. Πρβλ. για τον τύπο αυτού του οικισμού στα Ηπειρωτικά Βαλκάνια, J. C. Chapman, The Early Balkan Village, Varia Arch. Hunfarica II (1989) H. Todorova, The Eneolithic in Bulgaria, BAR 49, 1978, Για τη σύνοψη των δεδομένων από το χώρο της Μακεδονίας πρβλ. Ι. Ασλάνη, Η προϊστορία της Μακεδονίας Ι. Η Νεολιθική Εποχή (1922) Η. Todorova - J. Bojadziev, ΑΟΡ 1981, 1986, 1987.

12 570 Χ. Κουκούλη-Χρυσανθάκη -1. Ασλάνης - Φ. Κωνσταντοπούλου J Σ χ. 8. Κωνικές βάσεις αγγείων (σχέδιο). τη φάση II του Ντίκιλι Τας 26, καθώς και με την φάση Gradeschniza 27. Η φάση αυτή, η οποία έχει υποστεί και τη μεγαλύτερη καταστροφή από την επιφανειακή διάβρωση και την βαθιά άροση αντιπροσωπεύεται με λίγα δείγματα χαρακτηριστικής κεραμεικής στην επιφανειακή έρευνα. Στην επιφανειακή ωστόσο κεραμική που συγκεντρώθηκε και από τους δύο λόφους είναι σαφής η παρουσία κατηγοριών κεραμικής, που παραπέμπουν στις αρχαιότερες φάσεις του οικισμού, τις οποίες έχουν επισημάνει ως φάση Ι και II οι Βούλγαροι ανασκαφείς 28. Οι φάσεις αυτές, οι οποίες σχετίζονται με τη φάση II των Σιταγρών και τη φάση Ι του Ντίκιλι Τας ή τη φάση Ι της Δήμητρας αντιπροσωπεύονται στην επιφανειακή κεραμική με ζ,ρυ^ρτ\ στιλβωμένη κεραμική 29, (Εικ. 6) με ένα είδος γραπτής κεραμεικής με ερυθρές ταινίες πάνω σε στιλβωμένο ή λειασμένο έδαφος 30, με γραπτή κεραμεική τύπου Ακροποτάμου, καθώς και με μια κατηγορία κεραμεικής, η οποία εμφανίζει τη λεπτή γραμμική διακόσμηση τύπου Ακροποτάμου αλλά με καστανό χρώμα πάνω σε ερυθρό έδαφος 31 που πλησιάζει την τεχνική της black on red διακόσμησης (Εικ. 7). Η αδρή κεραμική χαρακτηρίζεται από γλωσσόσχημες αποφύσεις, οι οποίες εμφανίζονται με μεγάλη συχνότητα (Εικ. 8). Στην αρχαιότερη φάση του οικισμού πρέπει μάλλον να αναχθούν και τα αγγεία καθημερινής χρήσης με καρινόσχημη παρειά (Εικ. 9) καθώς και τα αγγεία με τις κωνικές 26. C. Renfrew - Μ. Gibutas - Ε. Elster, Sitagroi (1986) (R. Evans, Pottery of Phase III), M. Seferiades, Dikili Tash, Introduction à la préhistoire de la Macédoine Orientale, BCH 107, 1983, Πρβλ. Σιταγροί III, R. Evans, Pottery of Phase III, Sitagroi, , Πρβλ. επίσης Gradeschnitza Β. Nikolov, Gradeschnitza (1976). 28. Πρβλ. H. Todorova - J. Bojadziev, ΑΟΡ 1985, Σιταγροί II πρβλ. Sitagroi pi. e, nr Σιταγροί II πρβλ. Sitagroi 356 pi. C nr Σιταγροί II πρβλ. Sitagroi pi. C nr. 11, Ντίκιλι Τας I Seferiades, 651 ό.π., εικ. 24.

13 Προμαχώνας - Topolnica 571 Σχ. 9. Πήλινα σφονδύλια (σχέδιο). βάσεις, σε ορισμένες από τις οποίες εμφανίζονται οπές και ορισμένες ψορίς και αυλακωτή διακόσμηση (Εικ. ΙΟ) 32. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει επίσης μια κατηγορία γραπτής κεραμικής, η οποία έχει εντοπιστεί στις ανασκαφές του βουλγαρικού τομέα στην αρχαιότερη φάση κατοίκησης. Πρόκειται για μια άγνωστη ως τώρα στην Ανατολική Μακεδονία και στη Βουλγαρία γραπτή κεραμική, η οποία σύμφωνα με τις έρευνες των βουλγάρων συναδέλφων δημιουργεί διακοσμητικά θέματα χρησιμοποιώντας οργανική ύλη (φλοιό δένδρου) πάνω στο επιχρισμένο με ερυθρόχρωμο επίχρισμα και στιλβωμένο έδαφος του αγγείου 33. Σημαντικός είναι ο αριθμός των μικροαντικειμένων που περισυλλέχθηκαν στην επιφανειακή έρευνα και των δύο λόφων του οικισμού. Τα εργαλεία, λίθινοι πελέκεις Σχ. 10. Σχέδια ειδωλίων. 32. Σιταγροί II πρβλ. Sitagroi, fig. 11,10, nr. 1, 3, Πρβλ. Η. Todorova - J. Bojadziev, ΑΟΡ, 1981, 1986, Πρβλ. αντίστοιχη κεραμική από την Ουγγαρία, όπου όλη η επιφάνεια του αγγείου καλύπτεται από την οργανική ύλη.

14 572 Χ. Κουκούλη-Χρυσανθάχη -1. Ασλάνης - Φ. Κωνσταντοπούλου 8 > n ο α. W 3 ο 8 to -8 r< Ο χ > Η b Ο =L -8 Ο Ο ο. < Ο ti l * υ -FT χ ä. 8 α. υ ρ Ο ο to -8 ίο Ρ" α. -8 Χ χ

15 Προμαχώνας - Topolnica 573 (Εικ. 11), πυριτόλιθοι (Εικ. 12), τριπτήρες-μυλόπετρες (Εικ. 13), πήλινα σφονδύλια (Εικ. 14), δεν είναι δυνατόν να χρονολογηθούν χωρίς στρωματογραφία. Οι τριπτήρες (μυλόπετρες), οι οποίοι εμφανίζονται με μεγάλη συχνότητα στο επιφανειακό στρώμα της άροσης πρέπει να προέρχονται στο μεγαλύτερο ποσοστό τους από την τελευταία φάση κατοίκησης του οικισμού. Στα πήλινα ειδώλια, τα οποία εμφανίζουν συχνά εγχάρακτη διακόσμηση επικρατεί η γυναικεία μορφή, η οποία απεικονίζεται «σύμπους» με τονισμένους κυρίως του γλουτούς. Στις λεπίδες αναγνωρίζονται διαφορετικής προέλευσης πυριτόλιθοι: Επικρατούν ο καστανόχρωμος και ο τεφρόχρωμος πυριτόλιθος, αλλά εμφανίζεται και ένα είδος μελανόχρωμου πυριτόλιθου, οπωσδήποτε όχι οψιανού. Συχνότατη είναι επίσης η χρήση της ορείας κρυστάλλου και του χαλαζία για την κατασκευή λεπίδων. Ο προσδιορισμός των πηγών προέλευσης της πρώτης ύλης που χρησιμοποιείται για την κατασκευή των πυριτόλιθων αποτελεί ενδιαφέρον θέμα στα πλαίσια της γενικότερης έρευνας των πολιτιστικών και οικονομικών σχέσεων των νεολιθικών κοινοτήτων της Ανατολικής Μακεδονίας με τα Ηπειρωτικά Βαλκάνια. Ιδιαίτερο οπωσδήποτε ενδιαφέρον για την έρευνα των πολιτιστικών σχέσεων της Ανατολικής Μακεδονίας με την Βαλκανική ενδοχώρα εμφανίζει διάδοση στον άνω ρου του Στρυμόνα των δύο χαρακτηριστικών κατηγοριών γραπτής κεραμικής της Ανατολικής Μακεδονίας, της γραπτής κεραμικής τύπου Ακροποτάμου και της γνωστής ως black on red κεραμικής. Οι έρευνες στη νοτιοδυτική Βουλγαρία έχουν δείξει όπως σημειώσαμε, ότι η διάδοση αυτών των δύο κατηγοριών γραπτής κεραμικής παρακολουθεί την κοιλάδα του Στρυμόνα και φτάνει ως τον οικισμό του Slatino στην περιοχή του Kustendi 34. Είναι νωρίς ακόμα να συζητήσουμε τον τρόπο παραγωγής και διάδοσης αυτών των δυο κατηγοριών κεραμικής, τα κέντρα μαζικής παραγωγής και κατανάλωσης των οποίων εντοπίζονται στην Ανατολική Μακεδονία. Βασικό παραμένει πρώτα το θέμα της μελέτης της τεχνολογίας και της εντόπισης των τοπικών εργαστηρίων τόσο της τύπου Ακροποτάμου, όσο και της τύπου black on red κεραμικής. Η μελέτη του τρόπου διάδοσης αυτών των χαρακτηριστικών κατηγοριών γραπτής κεραμικής εντάσσεται στη γενικότερη μελέτη των διαφόρων πολιτιστικών στοιχείων τα οποία αντήλασσαν οι νεολιθικές κοινότητες του συγκεκριμένου γεωγραφικού χώρου μέσα σ' ένα πλέγμα οικονομικών και πολιτιστικών σχέσεων, βάσει των οποίων διαμορφώθηκε τελικά η πολιτιστική κοινή αυτού του χώρου. Η ανασκαφή του προϊστορικού οικισμού Προμαχώνος-Topolniça στα πλαίσια ενός προγράμματος ελληνοβουλγαρικής συνεργασίας ανοίγει τα σύνορα και προς αυτή την κατεύθυνση. Καβάλα, Χ. Κουχούλη-Χρυσανθάκη Εφορεία Κλασικών Αρχαιοτήτων ΚΕΡΑ, Ι. Ασλάνης Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών Φ. Κωνσταντοπούλου 34. St. Cochadziev, Über die Frage der Chronologichen Stellung der bemalten Keramik im Still «Akropotamos-Galepsos», StT 10-12, 1992,

16 . * ΕΙΚΟΝΕΣ 1. Κεραμική προϊστορικού οικισμού Κοινότητος Χριστού Σερρών. 2. Κεραμική τύπου Ακροποτάμου προϊστορικών οικισμών Strumsko και Balgarcevo. 3. Πυραμίδα 63, ελληνοβουλγαρικών συνόρων. 4. Γενική άποψη του λόφου του προϊστορικού οικισμού από Δ. Στο βάθος το βουλγαρικό χωριό Topolniôa. 5. Άποψη του βουλγαρικού ανασκαφικού τομέως.

17 CD

18

7o Ταξίδι στην Θράκη. Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα.

7o Ταξίδι στην Θράκη. Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα. 7o Ταξίδι στην Θράκη Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα. 7o Ταξίδι στην Θράκη Δευτέρα, 17 Αύγουστος 2015 Παραλία Μακρύαμμου Παραδεισένια και πλήρως εξοπλισμένη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ 16/10/2014 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΠΡΟΜΑΧΩΝΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ Οµιλητής:κος ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΣΙΝΤΣΙΟΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΠΡΟΜΑΧΩΝΑ Inside story here ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑΣ ΤΟΥ ΠΡΟΜΑΧΩΝΑ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΜΑΧΩΝΑ http://www.wiw.gr/greek/serres_community_of_promachona/

Διαβάστε περισσότερα

Ο Οικισμός Σκάρκος της Ίου

Ο Οικισμός Σκάρκος της Ίου Ο Οικισμός Σκάρκος της Ίου Εργασία στο μάθημα: Το Νησιωτικό Αιγαίο κατά την 3 η Χιλιετία π.χ. Παναγιώτης Καπλάνης Επιβλέπων Καθηγητής: Βλαχόπουλος Ανδρέας Εαρινό Εξάμηνο 2015 Η Θέση Η Ίος βρίσκεται στο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΑΤΟΙΚΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ 1

Η ΚΑΤΟΙΚΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ 1 Η ΚΑΤΟΙΚΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ 1 στο Δ. Γραμμένος ( επιμ. ), 200.000, 10.000, 5000 π.χ. Μια έκθεση για τη ζωή στην προϊστορική Μακεδονία ( υπό έκδοση ) Δρ Νίκος Μερούσης Παρατηρώντας προσεκτικά το γεωφυσικό

Διαβάστε περισσότερα

Το σύνολο των βραχογραφιών και κάτω λεπτομέρεια

Το σύνολο των βραχογραφιών και κάτω λεπτομέρεια ΠΡΟΝΕΟΛΙΘΙΚΗ ΚΡΗΤΗ Πριν από τις επιφανειακές έρευνες στην περιοχή του Πλακιά και της Πρεβέλης στη νότια Κρήτη, τα μόνα γνωστά προνεολιθικά ευρήματα προέρχονταν από το εσωτερικό του σπηλαίου Ασφέντου στο

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 Η ΚΘ Εφορεία Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων και η Επιστημονική Ομάδα των Ανασκαφών Αυγής οργανώνουν για πέμπτη χρονιά εκπαιδευτικές δράσεις με αφορμή

Διαβάστε περισσότερα

προϊστορικά και πρωτοϊστορικά χρόνια: τα αρχαιοβοτανικά δεδομένα

προϊστορικά και πρωτοϊστορικά χρόνια: τα αρχαιοβοτανικά δεδομένα Η καλλιέργεια των φυτών στην Ελλάδα στα προϊστορικά και πρωτοϊστορικά χρόνια: τα αρχαιοβοτανικά δεδομένα Τάνια Βαλαμώτη, Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, Τομέας Αρχαιολογίας, Α.Π.Θ. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΕΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΣΠΗΛΑΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΤΑΡΡΑΚΤΕΣ ΣΙΔΗΡΟΚΑΣΤΡΟΥ, Ν. ΣΕΡΡΩΝ. ΓΕΩΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

ΓΕΝΕΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΣΠΗΛΑΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΤΑΡΡΑΚΤΕΣ ΣΙΔΗΡΟΚΑΣΤΡΟΥ, Ν. ΣΕΡΡΩΝ. ΓΕΩΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΕΝΕΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΣΠΗΛΑΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΤΑΡΡΑΚΤΕΣ ΣΙΔΗΡΟΚΑΣΤΡΟΥ, Ν. ΣΕΡΡΩΝ. ΓΕΩΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΠΕΝΝΟΣ, Χ. 1,3, ΒΑΞΕΒΑΝΟΠΟΥΛΟΣ 1,2, Μ., ΣΥΡΟΣ 2, Α., ΜΥΤΕΛΕΤΣΗΣ 2, Μ., ΠΕΧΛΙΒΑΝΙΔΟΥ 1,3, Σ.,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - Γενική Εισαγωγή..2 - Iστορική αναδρομή....3-4 - Περιγραφή του χώρου.....5-8 - Επίλογος...9 - Βιβλιογραφία 10 1 Γενική Εισαγωγή Επίσκεψη στο Επαρχιακό Μουσείο Πάφου Το Επαρχιακό Μουσείο της

Διαβάστε περισσότερα

Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες ή Καστέλλια.

Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες ή Καστέλλια. ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΛΙΝΔΟΙΑ ΣΥΝΟΨΗ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ ΑΡΧΑΙΑΣ ΠΟΛΗΣ: Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Δραπετσώνας & Τροιζήνας Μεθάνων. Λόφος Μουσών. Φύλλα εργασίας

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Δραπετσώνας & Τροιζήνας Μεθάνων. Λόφος Μουσών. Φύλλα εργασίας Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Δραπετσώνας & Τροιζήνας Μεθάνων Λόφος Μουσών Φύλλα εργασίας Στόχος των φύλλων εργασίας είναι να ανιχνευθούν βιωματικά στον χώρο τα κυριότερα στοιχεία της ανάπλασης του

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η σημαία της Βουλγαρίας αποτελείται από τρεις ισομεγέθεις οριζόντιες λωρίδες χρώματος λευκού(στην κορυφή), πράσινου και κόκκινου. Το λευκό αντιπροσωπεύει την ειρήνη,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΡΩΝ Γ. ΠΟΛΥΔΩΡΑΣ. Βουλευτής Β Αθηνών Νέας Δημοκρατίας ΕΡΩΤΗΣΗ. Προς τον ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗ ΥΠΟΥΡΓΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

ΒΥΡΩΝ Γ. ΠΟΛΥΔΩΡΑΣ. Βουλευτής Β Αθηνών Νέας Δημοκρατίας ΕΡΩΤΗΣΗ. Προς τον ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗ ΥΠΟΥΡΓΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΒΥΡΩΝ Γ. ΠΟΛΥΔΩΡΑΣ Βουλευτής Β Αθηνών Νέας Δημοκρατίας ΕΡΩΤΗΣΗ Προς τον ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗ ΥΠΟΥΡΓΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θέμα : Πηγές του Ιλισσού στις υπώρειες του Υμηττού. 1 / 6 Στις 28-1-11 είχα υποβάλει ερώτηση προς το

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ-ΘΡΑΚΗΣ ΓΙΑ ΤΟ 2008

ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ-ΘΡΑΚΗΣ ΓΙΑ ΤΟ 2008 ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ-ΘΡΑΚΗΣ ΓΙΑ ΤΟ 2008 ΝΟΜΟΣ ΕΒΡΟΥ ΣΥΝΟΛΟ 20.000 ΝΟΜΟΣ ΡΟΔΟΠΗΣ ΙΘ' Εφορεία Πρ. Κομοτηνής Έργου 4916 ΙΘ' Εφορεία Πρ. Κομοτηνής Π.Τσατσοπούλου Τηλ:2531022411 FAX:2531021517

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ:

Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ: ΤΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ ΣΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗ 2009 11-13 ΜΑΡΤΙΟΥ 2010, ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ: ΧΩΡΟΣ ΤΑΦΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΣΤΟ ΝΕΟΛΙΘΙΚΟ ΟΙΚΙΣΜΟ ΑΥΓΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ Γεωργία Στρατούλη, Σέβη Τριανταφύλλου,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ)

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ) ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10 Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ) Ίδρυση των πρώτων ανακτορικών κέντρων Κύριο χαρακτηριστικό στην κεραμική η εμφάνιση του καμαραϊκού ρυθμού, ο οποίοςαποτελεί προϊόν των

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΑΛΑΜΑΡΙ ΤΗΣ ΣΚΥΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΚΑΙ ΜΕΣΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ

ΤΟ ΠΑΛΑΜΑΡΙ ΤΗΣ ΣΚΥΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΚΑΙ ΜΕΣΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ ΤΟ ΠΑΛΑΜΑΡΙ ΤΗΣ ΣΚΥΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΚΑΙ ΜΕΣΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ Όνομα: Χολέβα Βασιλική Εξάμηνο: Η Μάθημα: Το Αιγαίο κατά την 3η χιλιετία π.χ Διδάσκων: Βλαχόπουλος Ανδρέας ΠΑΛΑΜΑΡΙ I ΠΧ II ΠΑΛΑΜΑΡΙ

Διαβάστε περισσότερα

Νέοι τόποι Περιπέτεια Φύση Παράδοση Ιστορία. Πολιτισμός Ζωή Μνημεία Ασφάλεια Χαρά

Νέοι τόποι Περιπέτεια Φύση Παράδοση Ιστορία. Πολιτισμός Ζωή Μνημεία Ασφάλεια Χαρά Νέοι τόποι Περιπέτεια Φύση Παράδοση Ιστορία Πολιτισμός Ζωή Μνημεία Ασφάλεια Χαρά 1 2 Η Εγνατία Οδός δίνει άλλες διαστάσεις και ευκαιρίες στην επισκεψιμότητα. Η δυνατότητα του επισκέπτη να διασχίσει όλη

Διαβάστε περισσότερα

Ανεμόσπηλια Αρχανών : τα ευρήματα και η ερμηνεία τους

Ανεμόσπηλια Αρχανών : τα ευρήματα και η ερμηνεία τους Ανεμόσπηλια Αρχανών : τα ευρήματα και η ερμηνεία τους Βογιατζόπουλος Σταμάτης Ιστορικό - Αρχαιολογικό Ιωαννίνων Ζ' Εξάμηνο Υπ.Καθ : Αν. Βλαχόπουλος, Μάθημα: Κρητομυκηναϊκή Θρησκεία Δεκέμβριος 2013 Εικόνα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΠΛΩΤΙΝΟΠΟΛΗ

Η ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΠΛΩΤΙΝΟΠΟΛΗ Η ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΠΛΩΤΙΝΟΠΟΛΗ 1 Στη ΝΑ πλευρά του Διδυμοτείχου, ανάμεσα στη συμβολή των ποταμών Έβρου και Ερυθροποτάμου και το Σιδηροδρομικό σταθμό, υψώνεται ένας βραχώδης οχυρός λόφος γνωστός με

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΚΑΦΗ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΟΥ ΟΙΚΙΣΜΟΥ ΝΕΟΤΕΡΗΣ ΝΕΟΛΙΘΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΙΜΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΣΙΔΗΡΟΥ ΣΤΟΝ ΛΟΦΟ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΛΥΔΙΑΣ ΑΣΠΡΟΒΑΑΤΑΣ

ΑΝΑΣΚΑΦΗ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΟΥ ΟΙΚΙΣΜΟΥ ΝΕΟΤΕΡΗΣ ΝΕΟΛΙΘΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΙΜΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΣΙΔΗΡΟΥ ΣΤΟΝ ΛΟΦΟ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΛΥΔΙΑΣ ΑΣΠΡΟΒΑΑΤΑΣ ΑΝΑΣΚΑΦΗ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΟΥ ΟΙΚΙΣΜΟΥ ΝΕΟΤΕΡΗΣ ΝΕΟΛΙΘΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΙΜΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΣΙΔΗΡΟΥ ΣΤΟΝ ΛΟΦΟ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΛΥΔΙΑΣ ΑΣΠΡΟΒΑΑΤΑΣ Ο προϊστορικός οικισμός της Αγίας Λυδίας βρίσκεται Β. της εθνικής οδού Θεσσαλονίκης-Καβάλας,

Διαβάστε περισσότερα

Η προϊστορική ακρόπολη στο Κορφάρι των Αμυγδαλιών του Πανόρμου της Νάξου

Η προϊστορική ακρόπολη στο Κορφάρι των Αμυγδαλιών του Πανόρμου της Νάξου Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας & Αρχαιολογίας Ακαδημαϊκό έτος 2014-2015 Η προϊστορική ακρόπολη στο Κορφάρι των Αμυγδαλιών του Πανόρμου της Νάξου Μάθημα: Το Νησιωτικό Αιγαίο κατά

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Η ανασκαφή τού 2012 είχε ως στόχους: την περαιτέρω διερεύνηση της στοάς του μεγάλου ρωμαϊκού κτιρίου με τη στοά περιμετρικά

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Με τον όρο Μυκηναϊκός Πολιτισμός χαρακτηρίζεται ο προϊστορικός πολιτισμός της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, που αναπτύχθηκε την περίοδο 1600-1100 π. Χ., κυρίως στην

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ

ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ ΚΕΡΑΜΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ Η κεραμική, μια πανάρχαια τέχνη, χρησιμοποιεί ως πρώτη ύλη το αργιλόχωμα. Όταν αναμείξουμε το αργιλόχωμα με νερό θα προκύψει μία πλαστική μάζα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΘ' ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΦΛΩΡΙΝΑ Άγιος Αχίλλειος Πρεσπών Το 2007 διενεργήθηκε σωστική ανασκαφή, με χρηματοδοτική συνεισφορά του ΥΠΠΟΤ, του Υπουργείου Μακεδονίας-Θράκης και του

Διαβάστε περισσότερα

Η Αρχιτεκτονική των οικισμών

Η Αρχιτεκτονική των οικισμών Η Αρχιτεκτονική των οικισμών Ιωάννης Ασλάνης, Δρ. Προϊστορικής Αρχαολογίας, ΚΕΡΑ Η εσωτερική οργάνωση των οικισμών με τον τρόπο διάταξης των σπιτιών και των άλλων κτισμάτων και η τεχνική κατασκευής τους

Διαβάστε περισσότερα

Γεωλογία - Γεωγραφία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος:

Γεωλογία - Γεωγραφία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: Γεωλογία - Γεωγραφία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: 1 ΜΑΘΗΜΑ 1, Οι έννοιες «γεωγραφική» και «σχετική» θέση 1. Με τη βοήθεια του χάρτη στη σελ.12, σημειώστε τις παρακάτω πόλεις στην

Διαβάστε περισσότερα

KOINO ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟ ΕΓΓΡΑΦΟ (Αναθεώρηση)

KOINO ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟ ΕΓΓΡΑΦΟ (Αναθεώρηση) KOINO ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟ ΕΓΓΡΑΦΟ (Αναθεώρηση) INTERREG III A / PHARE CBC ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2006 ΕΙΣΑΓΩΓΗ I. ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ To ΠΚΠ INTERREG IIIΑ/PHARE CBC Ελλάδα Βουλγαρία

Διαβάστε περισσότερα

Iδεολογία κατά την Εποχή του Χαλκού. Κική Πιλάλη, Καθηγήτρια Προϊστορικής Αρχαιολογίας (1945-2008)

Iδεολογία κατά την Εποχή του Χαλκού. Κική Πιλάλη, Καθηγήτρια Προϊστορικής Αρχαιολογίας (1945-2008) Iδεολογία κατά την Εποχή του Χαλκού Κική Πιλάλη, Καθηγήτρια Προϊστορικής Αρχαιολογίας (1945-2008) Με την αρχή της ΕΧ παρατηρείται μια αλλαγή στη συμβολική έκφραση των προϊστορικών κοινοτήτων στο βόρειο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1. Γεωλογείν περί Σεισμών...3. 2. Λιθοσφαιρικές πλάκες στον Ελληνικό χώρο... 15. 3. Κλάδοι της Γεωλογίας των σεισμών...

ΜΕΡΟΣ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1. Γεωλογείν περί Σεισμών...3. 2. Λιθοσφαιρικές πλάκες στον Ελληνικό χώρο... 15. 3. Κλάδοι της Γεωλογίας των σεισμών... ΜΕΡΟΣ 1 1. Γεωλογείν περί Σεισμών....................................3 1.1. Σεισμοί και Γεωλογία....................................................3 1.2. Γιατί μελετάμε τους σεισμούς...........................................

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΑΕΤ ΣΓΤΚΣ, ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ

ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΑΕΤ ΣΓΤΚΣ, ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΑΕΤ ΣΓΤΚΣ, ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΟΙ ΛΙΘΟΙ ΟΨΙΑΝΟΣ ΝΕΟΛΙΘΙΚΗ ΕΠΟΧΗ ΠΥΡΙΤΟΛΙΘΟΣ ΝΕΟΛΙΘΙΚΗ ΕΠΟΧΗ ΜΑΡΜΑΡΙΝΑ ΓΛΥΠΤΑ ΕΡΜΗΣ ΑΠΌ ΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΜΕΣΣΗΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΙΤΙΑ & ΑΥΛΕΣ ΣΤΟ ΝΕΟΛΙΘΙΚΟ ΟΙΚΙΣΜΟ ΑΥΓΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ: ΤΟ ΚΤΙΡΙΟ 5 ΚΑΙ ΟΙ ΓΕΙΤΟΝΙΚΟΙ ΑΝΟΙΧΤΟΙ ΧΩΡΟΙ

ΣΠΙΤΙΑ & ΑΥΛΕΣ ΣΤΟ ΝΕΟΛΙΘΙΚΟ ΟΙΚΙΣΜΟ ΑΥΓΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ: ΤΟ ΚΤΙΡΙΟ 5 ΚΑΙ ΟΙ ΓΕΙΤΟΝΙΚΟΙ ΑΝΟΙΧΤΟΙ ΧΩΡΟΙ Γ. Στρατούλη N. H. Andreasen E. Καλογηροπούλου Ν. Κατσικαρίδης Δ. Κλουκίνας Γ. Κορομηλά Ε. Μαργαρίτη Τ. Μπεκιάρης ΣΠΙΤΙΑ & ΑΥΛΕΣ ΣΤΟ ΝΕΟΛΙΘΙΚΟ ΟΙΚΙΣΜΟ ΑΥΓΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ: ΤΟ ΚΤΙΡΙΟ 5 ΚΑΙ ΟΙ ΓΕΙΤΟΝΙΚΟΙ ΑΝΟΙΧΤΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΧΥΡΡΥΘΜΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΣΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΤΩΝ ΞΕΝΑΓΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ

ΤΑΧΥΡΡΥΘΜΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΣΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΤΩΝ ΞΕΝΑΓΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΤΑΧΥΡΡΥΘΜΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΣΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΤΩΝ ΞΕΝΑΓΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ Δευτέρα 17 Φεβρουαρίου 2014 Βασικές έννοιες και αρχές της τουριστικής βιομηχανίας/ Η

Διαβάστε περισσότερα

ANCIENT MACEDONIA SIXTH INTERNATIONAL SYMPOSIUM VOLUME 1 ΕΚΤΟ ΑΙΕΘΝΕΣ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΤΟΜΟΣ 1 OFFPRINT ΑΝΑΤΥΠΟ

ANCIENT MACEDONIA SIXTH INTERNATIONAL SYMPOSIUM VOLUME 1 ΕΚΤΟ ΑΙΕΘΝΕΣ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΤΟΜΟΣ 1 OFFPRINT ΑΝΑΤΥΠΟ ANCIENT MACEDONIA SIXTH INTERNATIONAL SYMPOSIUM VOLUME 1 OFFPRINT ΑΡΧΑΙΑ MAKEAONIA ΕΚΤΟ ΑΙΕΘΝΕΣ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΤΟΜΟΣ 1 ΑΝΑΤΥΠΟ ^ 6 ΑΝΑΣΚΑΦΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΣΟΕΑΛΑΔΙΚΗ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΣΤΟΝ ΑΓΙΟ ΜΑΜΑ Ιωάννης Ασλάνης

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΡΟΔΟΣ, ΜΑΡΤΙΟΣ 2011 1 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σελ. 2 2. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ : Κείμενο του ενημερωτικού εντύπου

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ : Κείμενο του ενημερωτικού εντύπου ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ : Κείμενο του ενημερωτικού εντύπου [ΕΓΝΑΤΙΑ - κείμενο εντύπου.doc] ΑΝΚΟ σελ 1/5 ΕΓΝΑΤΙΑ, ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Η Εγνατία οδός είναι ένα έργο εξαιρετικά σημαντικό για την ανάπτυξη του τόπου. Ένας αυτοκινητόδρομος

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ο κατακόρυφος διαμελισμός;

Τι είναι ο κατακόρυφος διαμελισμός; ΟΡΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Τι είναι ο κατακόρυφος διαμελισμός; Διαμελισμός Κατακόρυφος είναι: Τα βουνά, οι πεδιάδες, οι λόφοι, οι κοιλάδες, τα φαράγγια και γενικά το ανάγλυφο μιας περιοχής. Άλπεις Οι Άλπεις είναι

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας Το φυλλάδιο αυτό είναι του/της... που επισκέφθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας στις... Το φυλλάδιο που κρατάς στα χέρια σου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΑΛΑΙΟΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ-ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΝΟΤΙΑΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΑΛΑΙΟΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ-ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΝΟΤΙΑΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΑΛΑΙΟΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ-ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΝΟΤΙΑΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Κατά τη δεκαετία 2000-2010 η ΕΠΣΝΕ, παράλληλα προς τις σωστικές ανασκαφές και αυτοψίες της σε σπήλαια και θέσεις παλαιοανθρωπολογικού ενδιαφέροντος,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ Όταν οι μαθητές δημιουργούν

ΟΙ ΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ Όταν οι μαθητές δημιουργούν ΟΙ ΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ Όταν οι μαθητές δημιουργούν ΜΑΘΗΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Στο πλαίσιο του μαθήματος της Αρχαίας Ελληνικής Ιστορίας στην Α τάξη Γυμνασίου, οι μαθητές μας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Μινωικοί ιεροί χώροι

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Μινωικοί ιεροί χώροι ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10 Μινωικοί ιεροί χώροι Ενδεχομένως από τη Νεολιθική, αλλά με βεβαιότητα από την Προανακτορική εποχή φαίνεται ότι οι μινωίτες ασκούσαν τις λατρευτικές τους πρακτικές στα σπήλαια.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΕΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗ. Παρουσίαση των δραστηριοτήτων του ήµου Σιντικής, Σερρών

ΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΕΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗ. Παρουσίαση των δραστηριοτήτων του ήµου Σιντικής, Σερρών ΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΕΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗ 16 Οκτώβριος 2014 Σαντανσκι, Βουλγαρία Παρουσίαση των δραστηριοτήτων του ήµου Σιντικής, Σερρών Οµιλητής: κος Φώτης ΟΜΟΥΧΤΣΙ ΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Βεργίνα. digitalarchive

Βεργίνα. digitalarchive digitalarchive Βεργίνα publishing by tag Πόλη του Νομού Ημαθίας στην περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας. Η Βεργίνα απέκτησε ιστορική σημασία μετά την ανακάλυψη του τάφου του Φιλίππου Β, πατέρα του Μεγάλου

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΟ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ

ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΟ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ ΣΤΕΛΛΑ Γ. ΣΟΥΒΑΤΖΗ Δρ. Προϊστορικής Αρχαιολογίας ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΟ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ ΝΕΟΛΙΘΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΩΙΜΗ ΕΠΟΧΉ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ Από τις απαρχές της ιστορίας τους έως και σήμερα οι άνθρωποι οργανώνονται και ζουν σε θεμελιακούς

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΒΛ1ΡΓ-Σ09 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΑΔΑ: ΒΛ1ΡΓ-Σ09 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΟΜΕΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Ταχ. Δ/νση : Θεμιστοκλέους 87 Αθήνα Ταχ.Κώδικας : 10681 Πληροφορίες : Ιωάννα-Ασπασία Κολώκα Τηλέφωνο : 2103307646

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Κ' ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Από το 2000 έως το 2009 στην περιοχή αρμοδιότητας της Κ ΕΠΚΑ που περιλαμβάνει τα νησιά Λέσβο, Λήμνο, Χίο, Οινούσσες, Ψαρά και Άγιο Ευστράτιο, πραγματοποιήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης;

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Μέρος της οχύρωσης Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που διενεργούνται στην περιοχή της La Bastida (Totana, Murcia στην Ισπανία) έχουν αποκαλύψει ένα επιβλητικό οχυρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΔΙΟΥ ΣΤΟΝ ΚΕΡΑΜΕΙΚΟ

ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΔΙΟΥ ΣΤΟΝ ΚΕΡΑΜΕΙΚΟ ΚΠΕ ΔΡΑΠΕΤΣΩΝΑΣ ΚΑΙ ΤΡΟΙΖΗΝΑΣ-ΜΕΘΑΝΩΝ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΔΙΟΥ ΣΤΟΝ ΚΕΡΑΜΕΙΚΟ «ΠΙΟ ΤΥΧΕΡΟΣ Ο ΚΟΤΣΥΦΑΣ» «Μια επιγραφή με ειδοποιεί: όρος ειμί Κεραμεικού,Εγώ θα φύγω, Δίνω κρυφά ένα φιλί στου Κούρου του αρχαϊκού το

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΙΟΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Το Δίον ήταν μια αρχαιότατη πόλη στρατηγικής σημασίας και μια από τις πιο φημισμένες μακεδονικές πολιτείες. Η γεωγραφική θέση

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστικές διαδικασίες στην Ροδόπη στην Νεολιθική Εποχή και στην Χαλκολιθική. Milen Kamarev

Πολιτιστικές διαδικασίες στην Ροδόπη στην Νεολιθική Εποχή και στην Χαλκολιθική. Milen Kamarev Πολιτιστικές διαδικασίες στην Ροδόπη στην Νεολιθική Εποχή και στην Χαλκολιθική Milen Kamarev (περίληψη) Αυτό το έργο παρουσιάζει μια περίληψη των ερευνών στην Νεολιθική και στην Χαλκολιθική εποχές, στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟÏΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟÏΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Η' ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟÏΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΕΡΚΥΡΑ Γαρίτσα Οικόπεδο Μπούζη Ο χώρος που ερευνήθηκε κατά τις ανασκαφικές περιόδους 2005-2006 αποτελεί τμήμα του νεκροταφείου της αρχαίας πόλης της Κέρ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 13 Ιανουαρίου 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ Δ/ΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 13 Ιανουαρίου 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ Δ/ΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, Ιανουαρίου 04 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ Δ/ΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ Αριθμ. Πρωτ.: ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔIOIKHTIΚΟΥ ΥΠ.ΠΟ.Α./ΓΔΔΥ/ΔΙΟΙΚ/ΤΔΠΙΔ/ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΡΑΤΟΥ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή Αρχαιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια κάτοψη, περισσότερους από έναν ορόφους και στιβαρή κατασκευή.

Διαβάστε περισσότερα

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Να περιγράψετε ένα μινωικό ανάκτορο; Μεγάλα Συγκροτήματα κτιρίων, Είχαν πολλές πτέρυγες-δωματίων, Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και Καλλιτεχνικά κέντρα της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

Originalveröffentlichung in: Πρακτικά της εν Αθήναις Αρχαιολογικής Εταιρείας 2004, S. 99-110 9. Α ΝΑΣΚΑΦΗ ΖΩΜΙΝΘΟΥ

Originalveröffentlichung in: Πρακτικά της εν Αθήναις Αρχαιολογικής Εταιρείας 2004, S. 99-110 9. Α ΝΑΣΚΑΦΗ ΖΩΜΙΝΘΟΥ Originalveröffentlichung in: Πρακτικά της εν Αθήναις Αρχαιολογικής Εταιρείας 2004, S. 99-110 9. Α ΝΑΣΚΑΦΗ ΖΩΜΙΝΘΟΥ (Πίν. 52-54) Ή Ζώμινθος είναι μία μικρή πεδινή έκταση πού ορίζεται από χαμηλούς σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

<< ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΩΦΕΛΕΙΕΣ >>

<< ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΩΦΕΛΕΙΕΣ >> 1 Ο ΕΠΑΛ ΝΑΥΠΛΙΟΥ ΤΑΞΗ Α ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2014 : > ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΜΥΚΗΝΩΝ Από τους πιο σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους στην Ελλάδα. Χτισμένη πάνω

Διαβάστε περισσότερα

Προϊστορικό Σπήλαιο Θεόπετρας

Προϊστορικό Σπήλαιο Θεόπετρας Προϊστορικό Σπήλαιο Θεόπετρας Στα δυτικά της εθνικής οδού Τρικάλων - Ιωαννίνων, 3χλμ πριν από τα Μετέωρα, ορθώνεται πάνω από το χωριό Θεόπετρα ένας βραχώδης ασβεστολιθικός όγκος, στη βορειοανατολική πλευρά

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΑΤΟ ΤΕΤΑΡΤΟ. ΤΟ ΠΑΛΙΟΦΡΑΝΤΖΙ (ΠΑΛΙΟΥΦΡΑΝΤΖΙ) Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή.

ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΑΤΟ ΤΕΤΑΡΤΟ. ΤΟ ΠΑΛΙΟΦΡΑΝΤΖΙ (ΠΑΛΙΟΥΦΡΑΝΤΖΙ) Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή. ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΑΤΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΤΟ ΠΑΛΙΟΦΡΑΝΤΖΙ (ΠΑΛΙΟΥΦΡΑΝΤΖΙ) Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή. Είναι γνωστά τα της Μάχης του Σπερχειού. ΒΙΒΛΙΟ ΕΝ ΕΚΑΤΟ (ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΣΠΕΡΧΕΙΟΥ). Στο σηµερινό χωριό Φραντζί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΖ' ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΠΙΕΡΙΑ Μεθώνη (εικ. 1-4) Αμέσως βόρεια της Νέας Αγαθούπολης έχει ε ντο πιστεί, ήδη από τη δεκαετία του 1970, η θέ ση της αρχαίας Μεθώνης, της αρχαιότερης

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά διδάσκοντα

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά διδάσκοντα Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά διδάσκοντα FARRINGTON ANDREW 2 09:00-12:00 ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ Π.Ν. Ιστορική Γεωγραφία και ηµογραφία του Ρωµαϊκού Κράτους Η Ελληνική Αναγέννηση Οικονοµική και Κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 19η ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΤΡΙΚΑΛΑ Πλάτανος Θέση «Ομβριάσα» Η 19η ΕΒΑ διενεργεί ανασκαφική έρευνα στον αγρό ιδιοκτησίας Σ. και Α. Υφαντή, η οποία είναι συνέχεια αυτής που διενεργούσε η 7η ΕΒΑ,

Διαβάστε περισσότερα

Α.1.1.α.6 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΛΟΙΠΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ

Α.1.1.α.6 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΛΟΙΠΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Α.1.1.α.6 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΛΟΙΠΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ 1. ΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ 1.1 Πληθυσµός Κατά την εκπόνηση του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 5-9-2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ &

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 5-9-2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ & ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 5-9-2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ & Αριθμ. Πρωτ.: ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΥΠΠΟΤ/ΓΔΑΠΚ/ΑΡΧ/Α1/Φ43/83363/3735 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 16 ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΔΙΑΔΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

ΜΑΘΗΜΑ 16 ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΔΙΑΔΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΜΑΘΗΜΑ 16 ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΔΙΑΔΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Η Ευρώπη είναι ήπειρος κυρίως πεδινή, χωρίς έντονο ανάγλυφο. Τα 2/3 της ηπείρου είναι πεδινές εκτάσεις. Έχει το χαμηλότερο μέσο υψόμετρο από την επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

Τα σημαντικότερα γεγονότα της Παλαιάς Διαθήκης εκτυλίσσονται στην περιοχή που. Η Μέση Ανατολή στην αρχαιότητα

Τα σημαντικότερα γεγονότα της Παλαιάς Διαθήκης εκτυλίσσονται στην περιοχή που. Η Μέση Ανατολή στην αρχαιότητα Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΑΛΑΙΑΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ Τα σημαντικότερα γεγονότα της Παλαιάς Διαθήκης εκτυλίσσονται στην περιοχή που ονομάζεται ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ Η Μέση Ανατολή στην αρχαιότητα Ποια σύγχρονα κράτη αποτελούν την περιοχή

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΧΑΛΚΙΔΑΣ ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΕΡΟΣ Α ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΖΕΛΕΠΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΩ, ΕΡΕΥΝΩ ΕΚΦΡΑΖΟΜΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Ζάµπας Πολιτικός Μηχανικός ρ ΕΜΠ. Σκιάθου 43-11254 Αθήνα. Τηλέφωνο: 210-2237167 Φαξ: 210-2237257 Ηλεκτρονική διεύθυνση: c-zambas@hol.

Κώστας Ζάµπας Πολιτικός Μηχανικός ρ ΕΜΠ. Σκιάθου 43-11254 Αθήνα. Τηλέφωνο: 210-2237167 Φαξ: 210-2237257 Ηλεκτρονική διεύθυνση: c-zambas@hol. Κώστας Ζάµπας Πολιτικός Μηχανικός ρ ΕΜΠ. Σκιάθου 43-11254 Αθήνα. Τηλέφωνο: 210-2237167 Φαξ: 210-2237257 Ηλεκτρονική διεύθυνση: c-zambas@hol.gr Αθήνα 4/2/2015 Προς τον Πρόεδρο τους µη κερδοσκοπικού σωµατείου

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ. Διεύθυνση Διεθνών Σχέσεων και Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ. Διεύθυνση Διεθνών Σχέσεων και Ευρωπαϊκής Ένωσης Γραφείο Υπουργού ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ minoff@culture.gr Διεύθυνση Διεθνών Σχέσεων και Ευρωπαϊκής Ένωσης Ειδική Προβολής και Αξιοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟÏΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟÏΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΙΓ' ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟÏΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΜΑΓΝΗΣΙΑ Το ανασκαφικό έργο της ΙΓ ΕΠΚΑ κατά τα έτη 2000-2010 περιλαμβάνει μεγάλο αριθμό σωστικών, αλλά και συστηματικών ερευνών. Οι έρευνες αυτές αφορούσαν

Διαβάστε περισσότερα

Εμμανουήλ Βαρβούνης, 5 Καθηγητής 3. Θεωρία και Μεθοδολογία. Αντώνιος Μπαρτσιώκας, τη Φυσική Ανθρωπολογία* Γεώργιος Αγελαρίδης, ΕΕΔΙΠ.

Εμμανουήλ Βαρβούνης, 5 Καθηγητής 3. Θεωρία και Μεθοδολογία. Αντώνιος Μπαρτσιώκας, τη Φυσική Ανθρωπολογία* Γεώργιος Αγελαρίδης, ΕΕΔΙΠ. Συνοπτικός κατάλογος διδασκόμενων μαθημάτων ακαδημαϊκού έτους 2013 2014 Α. Υποχρεωτικά μαθήματα (Υ) Α εξάμηνο (χειμερινό εξάμηνο 2013 2014) Α/Α Αριθμός Διδάσκων πιστωτικών μονάδων / 1. Εισαγωγή στην Αρχαία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΜΑΧΩΝΑΣ - TOPOLNICA 2002-2003

ΠΡΟΜΑΧΩΝΑΣ - TOPOLNICA 2002-2003 Χ. ΚΟΥΚΟΥΛΗ-ΧΡΥΣΑΝΘΑΚΗ- /. ΑΣΛΑΝΗΣ-I. VAISOV-M. ΒΑΛΑΑ ΠΡΟΜΑΧΩΝΑΣ - TOPOLNICA 2002-2003 Συνεχίστηκε το 2002 και 2003 το ελληνοβουλγαρικό πρόγραμμα συνεργασίας «Προμαχών-Topolnica» στον νεολιθικό οικισμό

Διαβάστε περισσότερα

2. ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ

2. ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ 15 2. ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ 2.1 ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ - ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ Γεωγραφία της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης Η Περιφέρεια Ανατολικής

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά ηµέρα ευτέρα, 2/9/2013 ιδακτική της Ιστορίας ΠΑΛΗΚΙ ΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ 09:00-12:00 ΑΙΘΟΥΣΑ Α

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά ηµέρα ευτέρα, 2/9/2013 ιδακτική της Ιστορίας ΠΑΛΗΚΙ ΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ 09:00-12:00 ΑΙΘΟΥΣΑ Α Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά ηµέρα ευτέρα, 2/9/2013 ιδακτική της Ιστορίας ΠΑΛΗΚΙ ΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ Ευρωπαϊκή Ιστορία, 19ος αιώνας ΣΥΡΙΑΤΟΥ ΑΘΗΝΑ 18:00-21:00 ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ Π.Ν. Ευρωπαϊκή Ιστορία, 20ος

Διαβάστε περισσότερα

Ας έλθομε στο Ερέχθειον και στο προκείμενο βιβλίο.

Ας έλθομε στο Ερέχθειον και στο προκείμενο βιβλίο. Ομιλία του προέδρου της ΕΣΜΑ, Ομοτ. Καθ. ΕΜΠ Χαράλαμπου Μπούρα στην παρουσίαση της απόδοσης του έργου αποκατάστασης του Ερεχθείου 1979-1987. Μουσείο Ακρόπολης, 10.04.2013. Η Αποκατάσταση του Ερεχθείου,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ (ΛΑΚΜΟΣ)

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ (ΛΑΚΜΟΣ) ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ (ΛΑΚΜΟΣ) Θεσσαλονίκη 2011 Η απόφαση για μια αναγνωριστική αποστολή πάνω από το χωριό Χαλίκι, στο όρος Λάκμος ή Περιστέρι, πάρθηκε κατά τη διάρκεια της αποστολής του συλλόγου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΚΑΤΑΤΑΞΗΣ. ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΠΙΝΑΚΑ: Οριστικός

ΠΙΝΑΚΑΣ ΚΑΤΑΤΑΞΗΣ. ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΠΙΝΑΚΑ: Οριστικός Τίτλος 384032 ΚΕΝΤΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΙΧΕΙΡΗΜ ΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΕ Α 384001 383998 384003 384072 384073 Δημιουργία θέσεων απασχόλησης στον τομέα του πολιτισμού μέσω προγραμμάτων κοινωφελούς χαρακτήρα στην Α, Β,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα INTERREG III A - PHARE CBC «Ελλάδα Βουλγαρία»: Πορεία και σχεδιασμός

Πρόγραμμα INTERREG III A - PHARE CBC «Ελλάδα Βουλγαρία»: Πορεία και σχεδιασμός Κοινή Συνέντευξη Τύπου Υφυπουργού Οικονομίας και Οικονομικών κ. Χρήστου Φώλια και Υφυπουργού Περιφερειακής Ανάπτυξης και Δημοσίων Έργων της Βουλγαρίας κας Iskra Mihaylova Πρόγραμμα INTERREG III A - PHARE

Διαβάστε περισσότερα

Αριστοτέλειο Πνευματικό Κέντρο Δήμου Αριστοτέλη, 630 75 Ιερισσός Χαλκιδικής 23770 21121-21130 23770 21132 aristoteleio@dimosaristoteli.

Αριστοτέλειο Πνευματικό Κέντρο Δήμου Αριστοτέλη, 630 75 Ιερισσός Χαλκιδικής 23770 21121-21130 23770 21132 aristoteleio@dimosaristoteli. Ιερισσός, 17 Νοεμβρίου 2015 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Για πρώτη φορά η ιστορία της Αρναίας στην οθόνη Κυριακή 29 Νοεμβρίου 2015, στις 12.00 το μεσημέρι στην Αίθουσα Μητροπολίτη Σωκράτη στην Αρναία Η Εφορεία Αρχαιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση αποτελεσμάτων της ανασκαφής στον Αζοριά (2013) Donald C. Haggis, The University of North Carolina at Chapel Hill

Έκθεση αποτελεσμάτων της ανασκαφής στον Αζοριά (2013) Donald C. Haggis, The University of North Carolina at Chapel Hill Έκθεση αποτελεσμάτων της ανασκαφής στον Αζοριά (2013) Donald C. Haggis, The University of North Carolina at Chapel Hill Η ανασκαφή στον αρχαιολογικό χώρο του Αζοριά στη βορειοανατολική Κρήτη (Καβούσι,

Διαβάστε περισσότερα

Η Κεραμική της Εποχής του Χαλκού στη Μακεδονία

Η Κεραμική της Εποχής του Χαλκού στη Μακεδονία Η Κεραμική της Εποχής του Χαλκού στη Μακεδονία Κυριακή Ψαράκη, Ιωάννα Μαυροειδή Ιστορία της έρευνας Η συστηματική αρχαιολογική έρευνα για την προϊστορία της Μακεδονίας άρχισε κατά τις πρώτες δεκαετίες

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΜΝΗΜΕΙΩΝ (ΚΕΝΤΡΙΚΕΣ ΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ) Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Αρχαιοτήτων Εθνικού Αρχείου, Τεκμηρίωσης και Προστασίας Πολιτιστικών

Διαβάστε περισσότερα

Πακέτο Εργασιών 6: Προετοιμασία Ωρίμανση μελλοντικών παρεμβάσεων επενδύσεων

Πακέτο Εργασιών 6: Προετοιμασία Ωρίμανση μελλοντικών παρεμβάσεων επενδύσεων Environmental Actions for the promotion of alternative forms of tourism Πρόγραμμα Ευρωπαϊκής Εδαφικής Συνεργασίας Ελλάδα Βουλγαρία 2007-2013 Πακέτο Εργασιών 6: Προετοιμασία Ωρίμανση μελλοντικών παρεμβάσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΤRΑ14: ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΩΝ ΕΠΙ ΤΟΥ ΑΞΟΝΑ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΤRΑ14: ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΩΝ ΕΠΙ ΤΟΥ ΑΞΟΝΑ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΤRΑ14: ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΩΝ ΕΠΙ ΤΟΥ ΑΞΟΝΑ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης εκτιμά τα χαρακτηριστικά των μετακινήσεων επί του άξονα και ειδικότερα τα ακόλουθα: α) προέλευση-προορισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΗΡΑΚΛΕΙΟ - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΠΟΛΗΣ

ΗΡΑΚΛΕΙΟ - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΠΟΛΗΣ 1 η μέρα: ΗΡΑΚΛΕΙΟ - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΠΟΛΗΣ Συγκέντρωση στο αεροδρόμιο Ν. Καζαντάκης. Επιβίβαση στο αεροσκάφος και με απευθείας πτήση αναχώρηση για την Θεσσαλονίκη. Άφιξη και αναχώρηση για μια πρώτη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟÏΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟÏΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΙΒ' ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟÏΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Έως πρόσφατα στη δικαιοδοσία της ΙΒ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, με έδρα τα Ιωάννινα, περιλαμβάνονταν οι Ν. Ιωαννίνων, Άρτας, Πρέβεζας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΑΝΔΡΟΥΔΗΣ 111 ΔΕ 18.30-21.00 ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ Π. 112 ΔΕ 18.30-21.00

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΑΝΔΡΟΥΔΗΣ 111 ΔΕ 18.30-21.00 ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ Π. 112 ΔΕ 18.30-21.00 ΚΩΔΙΚΟΣ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΑΙΘΟΥΣΑ ΗΜΕΡ Α ΩΡΑ ABY 101 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΑΝΔΡΟΥΔΗΣ 111 ΔΕ 18.30-21.00 ΑΒΥ 101 ΕΙΣ. ΣΤΗ ΧΡΙΣΤ.ΚΑΙ ΒΥΖ.ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ Π. 112

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Ο ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΟΙ ΧΑΡΤΕΣ Δρ. ΜΑΡΙΑ ΦΕΡΕΝΤΙΝΟΥ 2008-2009

ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Ο ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΟΙ ΧΑΡΤΕΣ Δρ. ΜΑΡΙΑ ΦΕΡΕΝΤΙΝΟΥ 2008-2009 ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Ο ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΟΙ ΧΑΡΤΕΣ Δρ. ΜΑΡΙΑ ΦΕΡΕΝΤΙΝΟΥ 2008-2009 Τοπογραφικοί Χάρτες Περίγραμμα - Ορισμοί - Χαρακτηριστικά Στοιχεία - Ισοϋψείς Καμπύλες - Κατασκευή τοπογραφικής τομής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα: Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας. Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα: Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας. Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 5. ΑΝΕΜΟΙ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 1 5. ΑΝΕΜΟΙ Αέριες μάζες κινούνται από περιοχές υψηλότερης προς περιοχές χαμηλότερης

Διαβάστε περισσότερα

Ανοικτή Πρόσβαση και αρχαιολογικά Δεδομένα.

Ανοικτή Πρόσβαση και αρχαιολογικά Δεδομένα. Ανοικτή Πρόσβαση και αρχαιολογικά Δεδομένα. Εισηγήτριες: Κανελλοπούλου Μπότη Μαρία, Δικηγόρος, Επίκουρη Καθηγήτρια του Ιονίου Πανεπιστημίου Βουλιγέα Ελένη, Αρχαιολόγος της Η Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΠΙΝΔΟΥ

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΠΙΝΔΟΥ ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΠΙΝΔΟΥ Γεωγραφικά στοιχεία Ο Εθνικός Δρυμός Πίνδου, γνωστός και ως Βάλια Κάλντα βρίσκεται σε ιδιαίτερα δυσπρόσιτη περιοχή της οροσειράς της Πίνδου στα όρια μεταξύ των νομών Γρεβενών και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2015-2016 Α ΕΞΑΜΗΝΟ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2015-2016 Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2015-2016 Α ΕΞΑΜΗΝΟ Ιστορία της Μεσογείου κατά την Αρχαιότητα 3 5 Εισαγωγή στην Πολιτική Επιστήμη 3 5 Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΔΙΟΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΙΟ ΟΝΟΜΑΣΤΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Το αρχαίο Δίον του Ολύμπου βρίσκεται 15 χλμ. νότια της Κατερίνης, στους πρόποδες του Ολύμπου δίπλα στο

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνευτική της Νεολιθικής Ειδωλοπλαστικής

Ερμηνευτική της Νεολιθικής Ειδωλοπλαστικής Ερμηνευτική της Νεολιθικής Ειδωλοπλαστικής ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΣΚΕΨΗ Οι τεράστια ανθρώπινη ικανότητα για μάθηση διακρίνει τον άνθρωπο από όλα τα άλλα γένη. Στην απώτερη Προϊστορία, η εξέλιξη της

Διαβάστε περισσότερα

"Γεωπεριβαλλοντικές επιπτώσεις των πυρκαγιών στον ευρύτερο χώρο της Αρχαίας Ολυµπίας, Κρόνιος λόφος - Προτάσεις µέτρων."

Γεωπεριβαλλοντικές επιπτώσεις των πυρκαγιών στον ευρύτερο χώρο της Αρχαίας Ολυµπίας, Κρόνιος λόφος - Προτάσεις µέτρων. "Γεωπεριβαλλοντικές επιπτώσεις των πυρκαγιών στον ευρύτερο χώρο της Αρχαίας Ολυµπίας, Κρόνιος λόφος - Προτάσεις µέτρων." Dr. rer nat. ΗΛΙΑΣ ΜΑΡΙΟΛΑΚΟΣ, Οµότιµος Καθηγητής Γεωλογίας* Dr. ΙΩΑΝΝΗΣ ΦΟΥΝΤΟΥΛΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Γ.2.11 - Αναπτυγμένες Δραστηριότητες: Δραστηριότητα 11

Γ.2.11 - Αναπτυγμένες Δραστηριότητες: Δραστηριότητα 11 Ομάδα Εργασίας: εωγραφία Δημοτικής Εκπαίδευσης ΕΩ1_Κ07Δ.2.11 - Αναπτυγμένες Δραστηριότητες: Δραστηριότητα 11 Μάθημα Τίτλος Δραστηριότητας Τάξη εωγραφία ΕΛΛΑΔΑ: ΕΩΡΑΦΙΚΗ ΘΕΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΔΙΑΙΡΕΣΗ Δ Ενότητα

Διαβάστε περισσότερα

Συμβολική και ιδεολογική ζωή.

Συμβολική και ιδεολογική ζωή. Συμβολική και ιδεολογική ζωή. Αικατερίνη Παπανθίμου, Καθηγήτρια Προϊστορικής Αρχαιολογίας, Α.Π.Θ. Η ιδεολογία, που θεωρήθηκε συνώνυμη με τις πίστεις, τις κοσμολογικές αντιλήψεις και τη θρησκεία των κοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση της ελιάς στο Αιγαίο κατά την αρχαιότητα

Η χρήση της ελιάς στο Αιγαίο κατά την αρχαιότητα Η χρήση της ελιάς στο Αιγαίο κατά την αρχαιότητα Μ. Ρούμπου 1, Β. Κυλίκογλου 2, N. Müeller 2 & Ν. Καλογερόπουλος 1 1 Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Τμήμα Επιστήμης Διατολογίας-Διατροφής, Αθήνα 2 Ε.Κ.Ε.Φ.Ε. Δημόκριτος,Τομέας

Διαβάστε περισσότερα