Έρευνα για τις αντιλήψεις των μαθητών ΣΤ τάξης Δημοτικού Σχολείου για το απλό ηλεκτρικό κύκλωμα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Έρευνα για τις αντιλήψεις των μαθητών ΣΤ τάξης Δημοτικού Σχολείου για το απλό ηλεκτρικό κύκλωμα"

Transcript

1 ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ A Οι Φυσικές Επιστήμες στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Έρευνα για τις αντιλήψεις των μαθητών ΣΤ τάξης Δημοτικού Σχολείου για το απλό ηλεκτρικό κύκλωμα Παρασκευάς Θ. Παρασκευάς 1, Δημήτρης Αλιμήσης ο Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης, 2 Ανωτάτη Σχολή Παιδαγωγικής και Τεχνολογικής Εκπαίδευσης, Περίληψη. Στην εργασία αυτή παρουσιάζονται οι ιδέες/αντιλήψεις μαθητών ΣΤ τάξης Δημοτικού για το απλό ηλεκτρικό κύκλωμα, το οποίο διδάχτηκαν κατά την προηγούμενη σχολική χρονιά από το σχολικό εγχειρίδιο Φυσικών Επιστημών της Ε Δημοτικού «Ερευνώ και Ανακαλύπτω». Το δείγμα της έρευνας αποτέλεσαν 249 μαθητές ΣΤ Δημοτικού περιοχής Ανατολικής Θεσσαλονίκης. Η ανάλυση των απαντήσεων οδήγησε στη δημιουργία τριών κατηγοριών: α) απαντήσεις σε συμφωνία με τις επιστημονικά αποδεκτές, β) εναλλακτικές απαντήσεις, οι οποίες αναλύθηκαν σε υποκατηγορίες και γ) άλλες. Η σύγκριση των αποτελεσμάτων με τα αντίστοιχα της βιβλιογραφίας για τις ιδέες/αντιλήψεις των μαθητών δείχνει ότι τα ευρήματα εναρμονίζονται με τα αντίστοιχα άλλων ερευνών. Από την επεξεργασία των απαντήσεων που έδωσαν οι μαθητές γίνεται φανερό ότι αρκετά μεγάλος αριθμός μαθητών δεν έχουν κατανοήσει τις σχετικές με το ηλεκτρικό κύκλωμα έννοιες και αναδεικνύεται ο ιδιαίτερα σταθερός και ανθεκτικός χαρακτήρας των εναλλακτικών αντιλήψεών τους. Εισαγωγή Τα τελευταία χρόνια το ερευνητικό ενδιαφέρον στη διδακτική των Φυσικών Επιστημών έχει επικεντρωθεί σε μεγάλο βαθμό στην ανίχνευση των ιδεών/αντιλήψεων των μαθητών για έννοιες και φαινόμενα των Φυσικών Επιστημών με αποτέλεσμα να υπάρχει σήμερα σημαντική διεθνής βιβλιογραφία στο χώρο αυτό. Έρευνες μάλιστα, οι οποίες έγιναν τόσο στο εσωτερικό (Περιστερόπουλος και συν., 1994, Κουλαϊδής, 2001, Παρασκευάς, 2003) όσο και στο εξωτερικό (Harrison & Treagust, 1996, Novak, 2002, Shipstone, 1993), σε συγκεκριμένα γνωστικά πεδία των Φυσικών Επιστημών, μεταξύ των οποίων και ο Ηλεκτρισμός, με δείγματα που διέφεραν ποιοτικά (όπως μαθητές, φοιτητές, καθηγητές) έδειξαν ότι ανιχνεύονται οι ίδιες ποιοτικά και ποσοτικά εναλλακτικές ιδέες. Tα πρώτα πρακτικο-βιωματικά νοητικά μοντέλα των μαθητών του δημοτικού για τα ηλεκτρικά φαινόμενα δεν περιλαμβάνουν καμία σαφή κατανόηση της έννοιας του κλειστού κυκλώματος και σχετικές λέξεις και έννοιες (όπως ρεύμα, ενέργεια, ισχύς, τάση κτλ.) τους φαίνονται κάπως γνωστές, αλλά οι σημασίες τους είναι ασαφείς και συγκεχυμένες (Χρηστίδου, 2001). Στόχος της συγκεκριμένης εργασίας είναι να αναδειχθούν οι ιδέες/αντιλήψεις που αναπτύσσουν οι μαθητές της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης και πιο συγκεκριμένα της ΣΤ' Δημοτικού για το ηλεκτρικό κύκλωμα. Ήδη οι μαθητές της τάξης αυτής έχουν διδαχθεί τις συγκεκριμένες ενότητες, που αναφέρονται στις παραπάνω έννοιες, στην αμέσως προηγούμενη τάξη. Ενδιαφέρον επίσης παρουσιάζει ο τρόπος που προσεγγίζονται οι παραπάνω έννοιες στο σχολικό εγχειρίδιο των Φυσικών Επιστημών της Ε' Δημοτικού «Ερευνώ και Ανακαλύπτω» (Αποστολάκης κ.ά., 2001).

2 ΟΙ ΦΥΣΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 193 Επισκόπηση της προσέγγισης των σχολικών εγχειριδίων Από την επισκόπηση του τρόπου με τον οποίο προσεγγίζονται τα θέματα των ηλεκτρικών κυκλωμάτων στο βιβλίο Φυσικών Επιστημών της Ε Δημοτικού «Ερευνώ και Ανακαλύπτω» (Αποστολάκης κ.ά., 2001) συμπεραίνεται ότι: Προηγείται η ιστορική αναφορά στις προσπάθειες του ανθρώπου για εξήγηση των ηλεκτρικών φαινομένων Η έννοια «ηλεκτρικό ρεύμα» κυριαρχεί και είναι αυτή με την οποία προσεγγίζεται το ηλεκτρικό κύκλωμα. Στις δύο πρώτες ενότητες γίνεται προσπάθεια προσέγγισης του ηλεκτρικού ρεύματος με την έννοια της ενέργειας, χωρίς όμως να γίνεται κάποια προσπάθεια διάκρισης των όρων «ενέργεια» και «ρεύμα». Δεν γίνεται καμιά αναφορά σε έννοιες ένταση, διαφορά δυναμικού ή τάση. Προωθείται η ενεργητική εμπλοκή των μαθητών στη μαθησιακή διαδικασία. Δίνεται η δυνατότητα στους μαθητές να εκφράσουν, να συζητήσουν και να ελέγξουν τις απόψεις τους. Προτείνονται απλά υλικά καθημερινής χρήσης για την εκτέλεση πειραμάτων. Το διδακτικό μοντέλο διδασκαλίας που προτείνεται είναι το «ερευνητικά εξελισσόμενο μοντέλο», το οποίο έχει σαφώς εποικοδομητικά χαρακτηριστικά: ανάδειξη των προϋπαρχουσών ιδεών/αντιλήψεων των μαθητών για το ηλεκτρικό ρεύμα με στόχο τον μετασχηματισμό τους προς την επιστημονικά αποδεκτή άποψη, ο μαθητής ως ενεργητικός κατασκευαστής της γνώσης του διερευνά το γνωστικό αντικείμενο με τη βοήθεια του κύκλου διατύπωσης υποθέσεων-προβλέψεων και στη συνέχεια δοκιμής και επαλήθευσης. Η ταυτότητα της έρευνας Η έρευνα έγινε το δεύτερο δεκαήμερο του Νοεμβρίου 2005 με ερωτηματολόγιο σε επιλεγμένο δείγμα 249 μαθητών ΣΤ Δημοτικού (118 αγόρια και 131 κορίτσια), που φοιτούν σε αστικά δημόσια Δημοτικά Σχολεία περιοχής Ανατολικής Θεσσαλονίκης. Οι μαθητές απάντησαν σε 17 ερωτήσεις, εκ των οποίων οι 6 είναι ανοικτού τύπου και οι 11 ερωτήσεις κλειστού τύπου, με στόχο την ανάδειξη των ιδεών/αντιλήψεών τους για: 1. το πώς αναπαρίσταται το ηλεκτρικό ρεύμα στη σκέψη των μαθητών (ερώτηση 1, π.χ. Τι νομίζεις ότι είναι το ηλεκτρικό ρεύμα;). 2. το νοητικό μοντέλο ηλεκτρικού κυκλώματος που υιοθετείται από τους μαθητές (ερωτήσεις 2,3 και 8, π.χ. ερ. 8: Από τα παρακάτω σχήματα κύκλωσε το γράμμα που δείχνει πώς κατά τη γνώμη σου ρέει το ρεύμα στο ηλεκτρικό κύκλωμα. Τα τέσσερα σχήματα παρουσίαζαν με βέλη τη ροή του ρεύματος (μονοπολικό, επιστημονικό, συγκρουόμενων ρευμάτων και καταναλωτικό νοητικό μοντέλο) και οι λεζάντες διευκρίνιζαν τη ροή αυτή καθώς και τα αποτελέσματά της). 3. το ρόλο των μερών απλού ηλεκτρικού κυκλώματος (λάμπα, μπαταρία, καλώδιο) (ερωτήσεις 4,5 και 6, π.χ. ερ. 4: Ποιος είναι ο ρόλος της μπαταρίας σε ένα ηλεκτρικό κύκλωμα;). 4. το αν αναγνωρίζουν ένα απλό ηλεκτρικό κύκλωμα (κλειστό ή ανοιχτό) (ερωτήσεις 7,9,10 και 11), π.χ. Ερώτηση 9. Το παρακάτω σχήμα δείχνει ένα κύκλωμα. Ποιες λάμπες νομίζεις ότι θα ανάψουν;

3 194 ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣ Θ. ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣ, ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΑΛΙΜΗΣΗΣ α. Θα ανάψει μόνον η λάμπα 1. β. Θα ανάψουν όλες οι λάμπες. γ. Θα ανάψουν μόνο οι λάμπες 1 και 2. δ. Θα ανάψουν μόνο οι λάμπες 1 και το πώς αντιλαμβάνονται τις μεταβολές σε ένα απλό ηλεκτρικό κύκλωμα και ποιο είναι το αποτέλεσμα αυτών των μεταβολών (ερωτήσεις 12,13 και 14, π.χ. ερ. 14: Στο παρακάτω κύκλωμα η λάμπα άναβε κανονικά. Ξαφνικά ανοίγουμε το διακόπτη. Τι νομίζεις ότι θα συμβεί;). 6. το αν διαχωρίζουν σωστά τα διάφορα υλικά σώματα σε αγωγούς και μονωτές (ερώτηση 15, π.χ. Στο παρακάτω σχήμα ανάμεσα στα σημεία Α και Β θα τοποθετήσουμε με τη σειρά τα παρακάτω υλικά έτσι ώστε να ανάψει η λάμπα.. Σημείωσε με Χ σε αυτά που πιστεύεις ότι θα το πετύχουν.). 7. τις προβλέψεις τους που αφορούν τη φωτοβολία των λαμπτήρων σε ηλεκτρικό κύκλωμα, όπου υπάρχουν δύο (2) λαμπτήρες συνδεδεμένοι σε σειρά και παράλληλα (ερωτήσεις 16 και 17, π.χ. Στα παρακάτω σχήματα οι μπαταρίες και οι λάμπες είναι ίδιες. Τι νομίζεις ότι θα συμβεί αν στο πρώτο σχήμα συνδέσουμε μία ακόμη ίδια λάμπα σε σειρά ή παράλληλα με την πρώτη;). Διαδικασία ανάλυσης δεδομένων Αρχικά μελετήθηκαν προσεκτικά και αναλύθηκαν κάθε μία από τις απαντήσεις που έδωσαν οι μαθητές για κάθε ερώτηση χωριστά (ανοικτού και κλειστού τύπου). Έτσι δόθηκε η δυνατότητα να εντοπιστούν και να καταγραφούν όλες οι αντιλήψεις που εμφανίζονται στις απαντήσεις κάθε ερώτησης χωριστά. Η διαδικασία αυτή οδήγησε στη δημιουργία τριών κατηγοριών απαντήσεων: α) απαντήσεις σε συμφωνία με τις επιστημονικά αποδεκτές, β) εναλλακτικές απαντήσεις, οι οποίες αναλύθηκαν σε υποκατηγορίες με κριτήριο την αντίληψη που εξέφραζαν οι μαθητές και γ) άλλες (Καλλέρη-Βλάχου, 1999, σ. 74). Στην πρώτη κατηγορία εντάχθηκαν οι απαντήσεις που εκφράζουν αντιλήψεις που συμπίπτουν ή σχεδόν συμπίπτουν με τις επιστημονικά αποδεκτές. Στη δεύτερη κατηγορία εντάχθηκαν οι απαντήσεις που εκφράζουν αντιλήψεις, οι οποίες έρχονται σε αντίθεση με τις επιστημονικά αποδεκτές. Στην τρίτη κατηγορία εντάχθηκαν οι αναπάντητες, οι ελλιπείς και οι απαντήσεις «δεν ξέρω», καθώς και όλες όσες δεν μπορούσαν να ενταχθούν σε καμία από τις δύο πρώτες κατηγορίες. Παρουσίαση και ανάλυση αποτελεσμάτων Για να δοθεί μια εποπτική εικόνα της σχέσης του ποσοστού των απαντήσεων για κάθε ερώτηση κατασκευάστηκε το ιστόγραμμα του σχήματος 1: Από την ανάλυση γίνεται φανερό ότι κατά μέσο όρο 6,96 % των απαντήσεων των μαθητών εντάχθηκαν στην τρίτη κατηγορία. Ιδιαίτερα στις ερωτήσεις 1,4,5,6 και 12, οι οποίες ήταν ανοικτού τύπου και αφορούσαν α) τον ορισμό του ηλεκτρικού ρεύματος (ερ. 1), β) την περιγραφή του ρόλου των μερών απλού ηλεκτρικού κυκλώματος (ερ. 4,5,6) και γ) το πώς αντιλαμβάνονται τις μεταβολές και τα αποτελέσματά τους στο απλό ηλεκτρικό κύκλωμα (ερ. 12), το ποσοστό των απαντήσεων που εντάχθηκαν στην τρίτη κατηγορία υπερβαίνει αυτό του μέσου όρου.

4 ΟΙ ΦΥΣΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ % % ποσοστό απαντήσεων 80% 60% 40% 20% 0% Κωδικός 3: Άλλες απαντήσεις Κωδικός 2: Εναλλακτικές απαντήσεις Κωδικός 1: Επιστημονικές απαντήσεις Σχήμα 1: Ποσοστά απαντήσεων για κάθε ερώτηση Το ποσοστό των απαντήσεων που βρίσκονται σε συμφωνία με τις επιστημονικά αποδεκτές (κατηγορία 1) είναι μεγαλύτερο κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες από το ποσοστό των απαντήσεων που αποκλίνουν από τις επιστημονικά αποδεκτές (κατηγορία 2), αφού σε 10 ερωτήσεις (2,3,5,6,7,9,10, 12,14,15) υπερτερούν οι επιστημονικές απόψεις και στις υπόλοιπες ερωτήσεις (1,4,8,11,13,16,17) υπερτερούν οι εναλλακτικές απόψεις των μαθητών. Αν προστεθούν τα ποσοστά των απαντήσεων των κατηγοριών 2 και 3, τότε φαίνεται ότι υπάρχει μια σχετική ισορροπία μεταξύ των απαντήσεων αυτών και των απαντήσεων που ανήκουν στην κατηγορία 1, αφού στις μισές απαντήσεις υπερτερούν οι επιστημονικές απόψεις και στις άλλες μισές οι εναλλακτικές και άλλες απόψεις των μαθητών. Από την επεξεργασία των απαντήσεων που έδωσαν οι μαθητές για το απλό ηλεκτρικό κύκλωμα και το ηλεκτρικό ρεύμα γίνεται φανερό ότι αρκετά μεγάλος αριθμός μαθητών δεν έχουν κατανοήσει πλήρως τις παραπάνω έννοιες και αναδεικνύεται ο ιδιαίτερα σταθερός και ανθεκτικός χαρακτήρας των εναλλακτικών αντιλήψεών τους. Είναι γνωστό ότι η εννοιολογική αλλαγή είναι μακροχρόνια και βραδεία διαδικασία, η οποία υπερβαίνει τις συνήθεις βραχύχρονες σχολικές διαδικασίες μάθησης (Χατζηνικήτα και Χρηστίδου, 2001), διότι, όπως έχουν δείξει σχετικές έρευνες, δεν επηρεάζονται όλα τα παιδιά στον ίδιο βαθμό από κάθε διδακτική παρέμβαση, η οποία έχει ως στόχο της την εννοιολογική αναδιοργάνωση της υπάρχουσας γνώσης (Χρηστίδου κ. ά., 2002). Συζήτηση των απαντήσεων των μαθητών Αναπαράσταση του ηλεκτρικού ρεύματος στη σκέψη των μαθητών (ερ. 1). Η έννοια του ηλεκτρικού ρεύματος αναπαρίσταται λανθασμένα στη σκέψη της πλειοψηφίας των μαθητών του δείγματος (85 %). Η λανθασμένη αντίληψη, την οποία έχουν διαμορφώσει από μικρή ηλικία για το ηλεκτρικό ρεύμα διατηρείται, παρά τη διδασκαλία των σχετικών κεφαλαίων που έχει προηγηθεί κατά την προηγούμενη σχολική χρονιά. Οι γνώσεις επομένως που απέκτησαν από τη διδασκαλία του συγκεκριμένου θέματος είναι επιφανειακές, ξεχάστηκαν σχετικά γρήγορα ή μπορούν και συνυπάρχουν με τις αρχικές τους ιδέες, τις οποίες δεν έχουν επηρεάσει σημαντικά (Κουμαράς, 1989). Αποτέλεσμα του γεγονότος αυτού είναι ότι οι ίδιοι οι μαθητές που δηλώνουν ότι «το ρεύμα είναι κίνηση ηλεκτρονίων» σε άλλες ερωτήσεις (π.χ. ερ. 8) απαντούν ότι «το ρεύμα καταναλώνεται».

5 196 ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣ Θ. ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣ, ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΑΛΙΜΗΣΗΣ Νοητικό μοντέλο λειτουργίας ηλεκτρικού κυκλώματος (ερ. 2,3 και 8). Ένα ποσοστό μαθητών (72 %) αναγνωρίζει σωστά το κλειστό ηλεκτρικό κύκλωμα στα σχήματα με «πλακέ» μπαταρία, επιλέγοντας εκείνα στα οποία η συνδεσμολογία θα έχει ως αποτέλεσμα το άναμμα της λάμπας. Αν και το ποσοστό αυτό πέφτει στο 60 % όταν επιχειρούν να σχεδιάσουν οι ίδιοι τη σωστή σύνδεση, φαίνεται ότι αρκετά μεγάλο ποσοστό μαθητών υιοθετεί το επιστημονικά σωστό διπολικό μοντέλο του κλειστού ηλεκτρικού κυκλώματος, το οποίο περιλαμβάνει μπαταρία (πλακέ ή κυλινδρική σε όρθια και πλάγια θέση), λάμπα και δύο καλώδια, τα οποία συνδέουν τους δύο πόλους της μπαταρίας με τους δύο πόλους της λάμπας. Όσον αφορά όμως την εξήγηση την οποία δίνουν για τη λειτουργία απλού ηλεκτρικού κυκλώματος, μόνον ένα μικρό ποσοστό, που αγγίζει το 19 % περίπου, υποστηρίζει το επιστημονικό πρότυπο. Η πλειοψηφία των μαθητών συνεχίζει και μετά τη διδασκαλία να υποστηρίζει εναλλακτικά νοητικά μοντέλα και κυρίως το μοντέλο των συγκρουόμενων ρευμάτων, το οποίο συγκεντρώνει και τις περισσότερες επιλογές. Φαίνεται επομένως οι μαθητές να σκέπτονται σε δύο επίπεδα: α) το πρακτικοβιωματικό-εξωσχολικό, σύμφωνα με το οποίο, από τους δύο πόλους της μπαταρίας ρέουν προς τη λάμπα (καταναλωτή) δύο «ποιότητες ρεύματος», η ένωση των οποίων προκαλεί την ακτινοβολία της και β) το επιστημονικό-σχολικό, σύμφωνα με το οποίο στο κύκλωμα είναι απαραίτητο να υπάρχουν η μπαταρία, τα δύο καλώδια και η λάμπα κατάλληλα συνδεδεμένα για να λειτουργήσει το ηλεκτρικό κύκλωμα. Δεν φαίνεται όμως να καταφέρνουν να συνδέσουν τους δύο αυτούς τύπους γνώσης (Χρηστίδου, 2001, Κουμαράς, 2002). Ο ρόλος των μερών απλού ηλεκτρικού κυκλώματος (λάμπα, μπαταρία, καλώδιο) (ερ. 4,5 και 6). Όσον αφορά το ρόλο των μερών του απλού ηλεκτρικού κυκλώματος (μπαταρία, καλώδια, λάμπα) αποδεικνύεται ότι οι μαθητές υποστηρίζουν εναλλακτικές απόψεις για το ρόλο των μερών του απλού ηλεκτρικού κυκλώματος. Αυτές οφείλονται κυρίως στο αιτιακό σχήμα το οποίο χρησιμοποιούν και συνοψίζεται στο ότι η μπαταρία «δίνει» (ενέργεια, ρεύμα), τα καλώδια την μεταφέρουν στην λάμπα, η οποία τη δέχεται και ανάβει. Για τους μαθητές δηλαδή υπάρχει ένας δράστης (μπαταρία) που δίνει «ενέργεια» (μεσολαβητής) σε έναν παθόντα (λάμπα) και αυτός το καταναλώνει (Χρηστίδου, 2001, Κουμαράς, 2002). Φαίνεται ότι η επιστημονική άποψη, δεν έχει κατακτηθεί από τους μαθητές, οι οποίοι στις απαντήσεις τους από τη μία χρησιμοποιούν την άποψη της μπαταρίας δότη και της λάμπας δέκτη και από την άλλη εστιάζουν την εξήγησή τους στη σωστή συνδεσμολογία των στοιχείων του κυκλώματος. Αναγνώριση απλού ηλεκτρικού κυκλώματος (κλειστό ή ανοιχτό) (ερ. 7,9,10 και 11). Το ηλεκτρικό κύκλωμα αναγνωρίζεται πότε είναι κλειστό και πότε είναι ανοιχτό από ένα πολύ μεγάλο ποσοστό των μαθητών που φτάνει και ξεπερνάει το 80% του δείγματος, που υποστηρίζει συγχρόνως σωστά και τη φωτοβολία ή όχι της λάμπας. Σ αυτό συνέβαλε και το γεγονός ότι στα σχήματα των ερωτήσεων 7, 9 και 10, τα οποία παρουσιάζουν το κύκλωμα, είναι εμφανής η ύπαρξη δύο πόλων τόσο στην μπαταρία όσο και στη λάμπα και τα καλώδια να είναι συνδεδεμένα με τους δύο πόλους της μπαταρίας και τις δύο επαφές της λάμπας καθώς και του διακόπτη. Η επιστημονικά παραδεκτή άποψη φαίνεται να έχει επομένως υιοθετηθεί από τους μαθητές. Φαίνεται όμως για μία ακόμη φορά η συνύπαρξη και της πρακτικο-βιωματικής εξωσχολικής άποψης των μαθητών για τη λειτουργία του απλού ηλεκτρικού κυκλώματος, σύμφωνα με την οποία θεωρούν ότι «κάτι» (ρεύμα, ενέργεια) πηγαίνει από τον θετικό πόλο της μπαταρίας στη λάμπα και από τον αρνητικό πόλο της μπαταρίας στη λάμπα όπου «ενώνονται» με αποτέλεσμα το άναμμα της λάμπας (Κουμαράς, 2002). Γι αυτό και στην ερώτηση 11 το ποσοστό των σωστών απαντήσεων των μαθητών πέφτει στο 40 % περίπου (το μισό από το αρχικό), ενώ η πλειοψηφία των μαθητών (60 % περίπου) δεν αναγνωρίζουν την

6 ΟΙ ΦΥΣΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 197 αναγκαιότητα του κλειστού ηλεκτρικού κυκλώματος για το άναμμα της λάμπας, υποστηρίζοντας συγχρόνως το νοητικό μοντέλο των συγκρουόμενων ρευμάτων. Σκέφτονται δηλαδή σε δύο επίπεδα συγχρόνως, το επιστημονικό-σχολικό και το πρακτικο-βιωματικόεξωσχολικό (Χρηστίδου, 2001). Μεταβολές σε ένα απλό ηλεκτρικό κύκλωμα (ερ. 12,13 και 14). Οι μαθητές στην πλειοψηφία τους προβλέπουν ότι το άνοιγμα του διακόπτη θα έχει ως αποτέλεσμα το σβήσιμο της λάμπας. Αυτό είναι πολύ φυσικό να συμβαίνει διότι η καθημερινότητά τους περιλαμβάνει αρκετές περιπτώσεις κατά τις οποίες με τον διακόπτη ρυθμίζουν το άναμμα ή το σβήσιμο του φωτός στο σπίτι, στο σχολείο κτλ. Ενδιαφέρον όμως παρουσιάζει το γεγονός ότι μέσα από τις απαντήσεις της ερώτησης 12 διαφαίνεται η ύπαρξη λανθασμένης αντίληψης ότι το ρεύμα θα συνεχίσει να ρέει μέχρι τη θέση του διακόπτη. Το ίδιο συμβαίνει και στην ερώτηση 14 όταν οι μαθητές επιλέγουν την απάντηση ότι το ρεύμα θα συνεχίσει να ρέει μέχρι τη θέση της καμένης λάμπας. Αυτό συμβαίνει διότι οι μαθητές χρησιμοποιώντας το αιτιακό σχήμα σκέψης πιστεύουν ότι μια αλλαγή σε κάποιο σημείο του κυκλώματος συνεπάγεται αλλαγές μόνο μετά από το σημείο αυτό κατά τη φορά του ρεύματος και όχι στο σύνολο του κυκλώματος (Κουμαράς κ. ά., 1990). Η διδασκαλία δεν φαίνεται να κατόρθωσε την τροποποίηση της αντίληψης αυτής των μαθητών, ώστε να αντιμετωπίζουν το ηλεκτρικό κύκλωμα ως ένα σύστημα στο οποίο η οποιαδήποτε αλλαγή σε ένα σημείο του έχει ως αποτέλεσμα την ταυτόχρονη αλλαγή σε όλα τα σημεία του. Επιβεβαίωση αυτών είναι οι απαντήσεις των μαθητών στην ερώτηση 13, στην οποία η πλειοψηφία τους απαντά ότι η αύξηση του μήκους του καλωδίου στο κύκλωμα θα έχει ως αποτέλεσμα την καθυστέρηση της φωτοβολίας της λάμπας σε σύγκριση με το ίδιο κύκλωμα στο οποίο το καλώδιο ήταν μικρότερου μήκους. Τέλος η λεκτική σύγχυση που υπάρχει σε αρκετούς μαθητές σχετικά με το «ανοιχτό κλειστό» κύκλωμα ή διακόπτης αποδεικνύει ότι η καθημερινή-πρακτική γνώση συνεχίζει να υποστηρίζεται απ αυτούς, καθώς είναι ιδιαίτερα λειτουργική και τους βοηθά να δίνουν ικανοποιητικές (από τη δική τους σκοπιά) εξηγήσεις στο πλαίσιο της καθημερινής τους ζωής (ανοίγω το διακόπτη-ανάβει η λάμπα, κλείνω το διακόπτη-σβήνει η λάμπα). Η επιστημονική χρήση όμως του «ανοίγω κλείνω» το διακόπτη δίνει διαφορετικό περιεχόμενο και νόημα από την καθημερινή, γεγονός που δυσκολεύει τους μαθητές στη διαδικασία της μάθησης του «ανοιχτού-κλειστού» κυκλώματος με τη χρήση του διακόπτη, γι αυτό και συνεχίζουν να τη χρησιμοποιούν, μη μπορώντας να συνδέσουν τα δύο αυτά είδη γνώσης (Χρηστίδου, 2001) Διαχωρισμός διάφορων υλικών σωμάτων σε αγωγούς και μονωτές (ερ. 15). Σύγχυση επικρατεί στις απαντήσεις των μαθητών στην προσπάθειά τους να ξεχωρίσουν από τον κατάλογο των υλικών εκείνα που είναι αγωγοί, η χρήση των οποίων θα έχει ως αποτέλεσμα να λειτουργήσει το ηλεκτρικό κύκλωμα και να ανάψει η λάμπα. Τα συγκριμένα υλικά ήταν αυτά που υπάρχουν και στο σχολικό εγχειρίδιο. Παρόλα αυτά οι μισοί σχεδόν μαθητές δεν είναι σε θέση να τα ξεχωρίσουν και να τα κατατάξουν σε αγωγούς και μονωτές. Αποτέλεσμα οι μονωτές να θεωρούνται αγωγοί (π.χ. το ξύλο να θεωρείται αγωγός από περισσότερους μαθητές σε σύγκριση με το κέρμα) ή και το αντίστροφο από αρκετούς μαθητές. Θα περίμενε κανείς μετά τη διδασκαλία του σχετικού κεφαλαίου, όπου και η συμπλήρωση του πίνακα της σελίδας 186 του σχολικού εγχειριδίου απαιτεί την προσωπική δράση του μαθητή, να απαντήσει σωστά το σύνολο σχεδόν των μαθητών. Αποδεικνύεται κι εδώ ότι οι γνώσεις που απέκτησαν οι μαθητές ήταν επιφανειακές και ξεχάστηκαν ή συνεχίζουν να συνυπάρχουν με τις προηγούμενες αντιλήψεις τους, τις οποίες μάλλον δεν επηρέασαν σε σημαντικό βαθμό.

7 198 ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣ Θ. ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣ, ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΑΛΙΜΗΣΗΣ Προβλέψεις φωτοβολίας δύο (2) λαμπτήρων σε ηλεκτρικό κύκλωμα συνδεδεμένοι σε σειρά και παράλληλα (ερ. 16 και 17). Η πρόβλεψη της φωτεινότητας δύο λαμπτήρων, οι οποίοι είναι συνδεδεμένοι σε ηλεκτρικό κύκλωμα (σε σειρά ή παράλληλα) σε σχέση με ηλεκτρικό κύκλωμα όπου υπάρχει μόνον ένας, παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Στη σύνδεση σε σειρά ένας στους τρεις μαθητές προβλέπουν σωστά τη φωτεινότητα των λαμπτήρων, ενώ στην παράλληλη σύνδεση το ποσοστό των σωστών προβλέψεων ανεβαίνει στο 43 % των μαθητών. Αυτή η διαφοροποίηση ήταν αναμενόμενη διότι αποτελέσματα ερευνών (Κουμαράς, 1989, Κουμαράς κ. ά., 1990) έχουν δείξει ότι οι μαθητές για να προβλέψουν φωτεινότητα λαμπτήρα που περιλαμβάνεται σε συνδυασμό λαμπτήρων συνδεδεμένων με μια μπαταρία, δεν χρησιμοποιούν σχέσεις ανάμεσα στα μεγέθη Τάση ή Ένταση και Αντίσταση (P=V 2 /R), αλλά μια ποσοτική αιτιακή σχέση μεταξύ του αριθμού των λαμπτήρων και του αριθμού των μπαταριών που περιλαμβάνονται στο κύκλωμα, χωρίς να λαμβάνουν υπόψη τους τον τρόπο σύνδεσής τους (σε σειρά ή παράλληλα). Οι προβλέψεις τους φαίνεται να γίνονται με βάση τον κανόνα: «όσες περισσότερες λάμπες είναι συνδεδεμένες με μια μπαταρία τόσο λιγότερο φωτοβολεί κάθε μία από τις λάμπες». Αυτή η λογική τους φαίνεται ότι λειτουργεί σωστά στη σύνδεση λαμπτήρων σε σειρά και τους οδηγεί σε «σωστές» απαντήσεις με λάθος όμως σκεπτικό, δεν λειτουργεί όμως στην παράλληλη σύνδεση. Συμπεράσματα και συνέπειες για τη διδακτική πράξη 1. Ενώ το συγκεκριμένο σχολικό εγχειρίδιο έχει γραφτεί βασιζόμενο στα πορίσματα των ερευνών των τελευταίων δεκαετιών για τις ιδέες/αντιλήψεις των μαθητών και ο τρόπος με τον οποίο παρουσιάζεται το κεφάλαιο του ηλεκτρισμού υποστηρίζει ικανοποιητικά τη διδασκαλία, οι προϋπάρχουσες ιδέες/αντιλήψεις των μαθητών για το ηλεκτρικό ρεύμα και το απλό ηλεκτρικό κύκλωμα φαίνεται να μην έχουν εγκαταλειφθεί ή τροποποιηθεί και αντικατασταθεί, ώστε η πλειοψηφία των μαθητών να υποστηρίζει την επιστημονικά ορθή άποψη που προβάλλει το εγχειρίδιο. 2. Η σκέψη των μαθητών κυριαρχείται από ένα αιτιακό σχήμα για το ηλεκτρικό κύκλωμα, το οποίο περιλαμβάνει έναν δράστη (μπαταρία) που δίνει κάτι «ενέργεια» ή «δύναμη» (μεσολαβητή) σε έναν παθόντα (λάμπα) και αυτός το καταναλώνει. Αυτό το αιτιακό σχήμα σκέψης είναι εμφανές και στην προσπάθειά τους να προβλέψουν την φωτεινότητα δύο λαμπτήρων που είναι συνδεδεμένοι (σε σειρά ή παράλληλα) στο ηλεκτρικό κύκλωμα. 3. Υιοθετείται από τους μαθητές κυρίως το εναλλακτικό μοντέλο των συγκρουόμενων ρευμάτων, με το οποίο προσπαθούν να εξηγήσουν το άναμμα/σβήσιμο του λαμπτήρα σε ένα κλειστό ηλεκτρικό κύκλωμα όπου υπάρχει και διακόπτης. 4. Δεν αντιμετωπίζουν το ηλεκτρικό κύκλωμα ως ένα σύστημα, στο οποίο η οποιαδήποτε αλλαγή που θα συμβεί σε κάποιο σημείο του θα επηρεάσει το κύκλωμα συνολικά. 5. Τα περισσότερα από τα στοιχεία αυτά αποκαλύπτουν μια συγκεχυμένη γνώση των μαθητών καθώς και σύγχυση στον τρόπο αντίληψης των εννοιών του ηλεκτρικού ρεύματος και του απλού ηλεκτρικού κυκλώματος. 6. Η διδασκαλία επομένως του ηλεκτρισμού με τη χρήση του συγκεκριμένου σχολικού εγχειριδίου στην Ε Δημοτικού δεν φαίνεται να απέδωσε τα αναμενόμενα αποτελέσματα και οι μαθητές ένα χρόνο αργότερα συνεχίζουν να υποστηρίζουν εναλλακτικές απόψεις, οι οποίες δεν φαίνεται να επηρεάστηκαν σημαντικά από τη διδασκαλία.

8 ΟΙ ΦΥΣΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Η διαδικασία της μάθησης δεν συντελείται σε ένα κοινωνικό κενό. Το σχολικό εγχειρίδιο με τα έργα και τις δραστηριότητες που περιλαμβάνει, όσο κατάλληλες και αν είναι δεν αρκούν για την οικοδόμηση των επιδιωκόμενων γνώσεων. Καθοριστικός είναι και ο ρόλος των εκπαιδευτικών, του οποίους ο Fullan (2001) χαρακτηρίζει ως «πράκτορες της αλλαγής», επειδή αυτοί είναι που την εφαρμόζουν συνήθως στην πράξη, στο μαθησιακό περιβάλλον και από τον τρόπο με το οποίο θα μεταφέρουν την αλλαγή στην εκπαιδευτική πράξη εξαρτάται η αποτελεσματικότητά της. Μόνον αλλαγές που λαμβάνουν υπόψη τους και τον εκπαιδευτικό φαίνεται να έχουν πιθανότητες επιτυχίας, διότι αυτός είναι που θα υλοποιήσει τις νέες θέσεις της Διδακτικής Επιστήμης που αφορούν τις Φυσικές Επιστήμες, διδάσκοντας με τα νέα βιβλία. 8. Η συνεχής επιμόρφωση των εκπαιδευτικών σε θέματα διδασκαλίας και μάθησης εννοιών των Φυσικών Επιστημών είναι απαραίτητη προϋπόθεση τόσο για την καλύτερη διδακτική αξιοποίηση των δραστηριοτήτων που προτείνει το σχολικό εγχειρίδιο όσο και την οργάνωση κατάλληλων διδακτικών παρεμβάσεων και δραστηριοτήτων που προτείνουν οι ίδιοι με στόχο τη σταδιακή ανασκευή, διόρθωση, επέκταση και συμπλήρωση των αρχικών αντιλήψεων των μαθητών (Σολομωνίδου και Κακανά, 1998). ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ 1. Τι νομίζεις ότι είναι το ηλεκτρικό ρεύμα; 2. Στα παρακάτω σχήματα κύκλωσε τα γράμματα σε όσα νομίζεις ότι θα ανάψει η λάμπα. (Μπορείς να κυκλώσεις περισσότερα από ένα) α β γ δ 3. Σε μια λάμπα γραφείου βλέπουμε να υπάρχει ένα καλώδιο που συνδέει τη λάμπα με τη πρίζα. Αν αντί για πρίζα έχεις μπαταρία, σχεδίασε τον τρόπο σύνδεσης της λάμπας με τη μπαταρία ώστε η λάμπα να ανάψει. 4. Ποιος είναι ο ρόλος της μπαταρίας σε ένα ηλεκτρικό κύκλωμα; 5. Γιατί ανάβει η λάμπα σε ένα ηλεκτρικό κύκλωμα; 6. Τι ρόλο παίζουν τα καλώδια σε ένα κύκλωμα: 7. Στο παρακάτω σχήμα νομίζεις ότι θα ανάψει η λάμπα: α. Ναι β. Όχι γ. Δεν ξέρω 8. Από τα παρακάτω σχήματα κύκλωσε το γράμμα που δείχνει πώς κατά τη γνώμη σου ρέει το ρεύμα στο ηλεκτρικό κύκλωμα. (Κύκλωσε μόνο ένα γράμμα) α β γ δ Το ρεύμα ρέει από το θετικό πόλο μέχρι τη λάμπα και εκεί καταναλώνεται. Το ρεύμα ρέει από το θετικό πόλο μέχρι τη λάμπα και μετά στον αρνητικό πόλο. Το ρεύμα ρέει από τους δύο πόλους της μπαταρίας προς τη λάμπα και εκεί εξουδετερώνονται. Το ρεύμα ρέει από το θετικό πόλο μέχρι τη λάμπα και μετά φτάνει στον αρνητικό πόλο λιγότερο. 9. Το παρακάτω σχήμα δείχνει ένα κύκλωμα. Ποιες λάμπες νομίζεις ότι θα ανάψουν;

9 200 ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣ Θ. ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣ, ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΑΛΙΜΗΣΗΣ α. Θα ανάψει μόνον η λάμπα 1. β. Θα ανάψουν όλες οι λάμπες. γ. Θα ανάψουν μόνο οι λάμπες 1 και 2. δ. Θα ανάψουν μόνο οι λάμπες 1 και Τα παρακάτω σχήματα δείχνουν λάμπες, μπαταρίες και διακόπτες. Συμπλήρωσε τις προτάσεις χρησιμοποιώντας τις λέξεις ανοιχτό ή κλειστό για το κύκλωμα και τις λέξεις ανάβει ή δεν ανάβει για τη λάμπα. α. Το κύκλωμα είναι. και η λάμπα.. β. Το κύκλωμα είναι. και η λάμπα Στο παρακάτω σχήμα βλέπεις δύο μπαταρίες ίδιες και μόνο μία λάμπα. Τι νομίζεις ότι συμβαίνει; α. Υπάρχει ρεύμα και θα ανάβει η λάμπα. β. Δεν υπάρχει ρεύμα και δεν ανάβει η λάμπα. 12. Στο παρακάτω κύκλωμα η λάμπα άναβε κανονικά. Ξαφνικά ανοίγουμε το διακόπτη. Τι νομίζεις ότι θα συμβεί; 13. Στο σχήμα 1 βλέπεις ένα κύκλωμα στο οποίο κλείνουμε το διακόπτη και η λάμπα ανάβει αμέσως. Αν διπλασιάσουμε το μήκος του καλωδίου στο σχήμα 2 τι πιστεύεις ότι θα συμβεί; α. Η λάμπα θα ανάψει πάλι αμέσως. β. Η λάμπα θα καθυστερήσει να ανάψει. σχήμα 1 σχήμα Στο παρακάτω κύκλωμα η λάμπα άναβε κανονικά. Ξαφνικά καίγεται η λάμπα. Τι νομίζεις ότι θα συμβεί; α. Το κύκλωμα θα ανοίξει και θα σταματήσει να διαρρέεται από ρεύμα. β. Το κύκλωμα θα συνεχίσει να διαρρέεται από ρεύμα από τη μπαταρία μέχρι τη θέση της λάμπας. 15. Στο παρακάτω σχήμα ανάμεσα στα σημεία Α και Β θα τοποθετήσουμε με τη σειρά τα παρακάτω υλικά έτσι ώστε να ανάψει η λάμπα.. Σημείωσε με Χ σε αυτά που πιστεύεις ότι θα το πετύχουν. αλουμινόχαρτο κέρμα πλαστικό καλαμάκι νάιλον κλειδί χαρτί χάλκινο σύρμα το χέρι μας λαστιχάκι ξύλο 16. Στα παρακάτω σχήματα οι μπαταρίες και οι λάμπες είναι ίδιες. Τι νομίζεις ότι θα συμβεί αν στο πρώτο σχήμα συνδέσουμε μία ακόμη ίδια λάμπα σε σειρά με την πρώτη; σχήμα 1 σχήμα 2 Η λάμπα στο σχήμα 1 φωτοβολεί α. περισσότερο από τη λάμπα Α στο σχήμα 2. β. λιγότερο από τη λάμπα Α στο σχήμα 2. γ. τόσο όσο φωτοβολεί και η λάμπα Α στο σχήμα 2.

10 ΟΙ ΦΥΣΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Στα παρακάτω σχήματα οι μπαταρίες και οι λάμπες είναι ίδιες. Τι νομίζεις ότι θα συμβεί αν στο πρώτο σχήμα συνδέσουμε μία ακόμη ίδια λάμπα παράλληλα με την πρώτη; σχήμα 1 σχήμα 2 Η λάμπα στο σχήμα 1 φωτοβολεί α. περισσότερο από τη λάμπα Α στο σχήμα 2. β. λιγότερο από τη λάμπα Α στο σχήμα 2. γ. τόσο όσο φωτοβολεί και η λάμπα Α στο σχήμα 2. Παραπομπές Αποστολάκης, Ε., Κορόζη, Β., Παναγοπούλου, Ε., Σάββας, Σ., Σωτηρίου, Σ., Τεννές, Λ. (2001). Ερευνώ και ανακαλύπτω Ε Δημοτικού, βιβλίο για το μαθητή. ΟΕΔΒ, Αθήνα. Καλλέρη-Βλάχου, Μ. (1999). Οι αντιλήψεις των Νηπιαγωγών για τις έννοιες της Φυσικής: Μια διερευνητική μελέτη της γνώσης και διδασκαλίας τους στις Φυσικές Επιστήμες., Διδακτορική διατριβή, ΑΠΘ-ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ-ΤΜΗΜΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ, Θεσσαλονίκη. Κουλαϊδής, Β., (2001). Διδακτική των Φυσικών Επιστημών: αντικείμενο και αναγκαιότητα. Στο Κουλαϊδής, Β. (επιμ.) Διδακτική των Φυσικών Επιστημών, τόμος Α, ΕΑΠ, Πάτρα. Κουμαράς, Π. (1989). Μελέτη της εποικοδομητικής προσέγγισης στην πειραματική διδασκαλία του ηλεκτρισμού. Διδακτορική Διατριβή, Τμήμα Φυσικής, ΑΠΘ. Κουμαράς, Π. (2002). Οδηγός για την πειραματική διδασκαλία της Φυσικής. Χριστοδουλίδη, Θεσσαλονίκη. Κουμαράς, Π., Ψύλλος, Δ., Βαλασιάδης, Ο., Ευαγγελινός, Δ. (1990). Επισκόπηση των απόψεων Ελλήνων μαθητών της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης στην περιοχή των ηλεκτρικών κυκλωμάτων. Παιδαγωγική Επιθεώρηση, τ. 13, σ Παρασκευάς, Π. (2003). Σχεδιασμός και πραγματοποίηση ημι-δομημένης συνέντευξης προκειμένου να ελαγχθούν οι ιδέες ενός μαθητή/μιας μαθήτριας για το ηλεκτρικό ρεύμα. Διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών: Έρευνα και Πράξη, τ. 5, σελ Περιστερόπουλος, Π., Βλάχος, Γ., Κόκκοτας, Π. (1994). Εναλλακτικές απόψεις επιμορφούμενων δασκάλων στο ΠΕΚ Αθήνας σε θέματα Ηλεκτρισμού: Ανάλυση, σχολιασμός, απόψεις. Εισήγηση στο 5 ο Κοινό Συνέδριο Ελλήνων και Κυπρίων Φυσικών, Λευκωσία. Σολομωνίδου, Χ., Κακανά, Δ. (1998). Ιδέες και αναπαραστάσεις παιδιών προσχολικής ηλικίας για τις ηλεκτρικές συσκευές και το ηλεκτρικό ρεύμα. Παιδαγωγική Επιθεώρηση, τ. 28, σ Χατζηνικήτα, Β., Χρηστίδου, Β. (2001). Πρακτικοβιωματική γνώση των μαθητών: Γενικά χαρακτηριστικά. Στο Κουλαϊδής, Β., (επιμ.) Διδακτική των Φυσικών Επιστημών, τόμος Β, ΕΑΠ, Πάτρα. Χρηστίδου, Β. (2001). Ηλεκτρισμός. Στο Κουλαϊδής, Β., (επιμ.) Διδακτική των Φυσικών Επιστημών, τόμος Β, ΕΑΠ, Πάτρα. Χρηστίδου,Β., Κακανά, Δ., Δημητρίου, Α., Μπονώτη, Φ. (2002). Διδακτικές δραστηριότητες σε παιδιά προσχολικής ηλικίας: Το φαινόμενο της βροχής. Στο Κόκκοτας, Π., (επιμ.) Η διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών στην Κοινωνία της Πληροφορίας, Πρακτικά 1 ου Πανελληνίου Συνεδρίου, Αθήνα Απριλίου 2002, σ , Γρηγόρης, Αθήνα. Fullan, M.F., (2001). The New Meaning of Educational Change. 4 th Ed. London: Routledge Falmer. Shipstone, D. (1993). Ηλεκτρισμός σε απλά κυκλώματα. Στο Driver, R., Guesne, E., Tiberghien, A., (επιμ.) Οι ιδέες των παιδιών στις φυσικές επιστήμες, Ένωση Ελλήνων Φυσικών και Τροχαλία, Αθήνα.

Εφαρμοσμένη Διδακτική Φυσικών Επιστημών ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ - ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ

Εφαρμοσμένη Διδακτική Φυσικών Επιστημών ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ - ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ - ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ 1. ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ 1.1. Τίτλος: Ανάβοντας ένα λαμπάκι 1.2. Θεματική περιοχή: Ηλεκτρισμός 1.3. Σκοπός & Στόχοι του

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΠΛΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΚΥΚΛΩΜΑ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΔΥΝΑΜΙΚΟΣ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 80 ΤΑΞΗ: Ε

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΠΛΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΚΥΚΛΩΜΑ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΔΥΝΑΜΙΚΟΣ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 80 ΤΑΞΗ: Ε ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΔΥΝΑΜΙΚΟΣ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΠΛΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΚΥΚΛΩΜΑ ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 80 ΤΑΞΗ: Ε ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΡΩΤΗΣΗ: Τι είναι το απλό ηλεκτρικό κύκλωµα; ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ: Οι µαθητές να: είναι σε θέση να

Διαβάστε περισσότερα

Copyright: ISBN: 960 631 539 8. 1 601 00. 23510 33535, 6946967552 E-mail: gperdikis@kat.forthnet.gr ,,.2121/1993,. 100/1975., , 51. 2121/1993.

Copyright: ISBN: 960 631 539 8. 1 601 00. 23510 33535, 6946967552 E-mail: gperdikis@kat.forthnet.gr ,,.2121/1993,. 100/1975., , 51. 2121/1993. 2006 Copyright: - / 1 601 00. 23510 33535, 6946967552 E-mail: gperdikis@kat.forthnet.gr ISBN: 960 631 539 8,,.2121/1993,. 100/1975.,,,,, 51. 2121/1993. , ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ......σελ. 11 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 1.

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Σελίδα. Διακόπτες μεμβράνης Σύνδεσμοι Λάμπες και μεταβλητή αντίσταση Ηλεκτρομαγνήτης Σύμβολα κυκλώματος ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΜΑΘΗΣΗ

Περιεχόμενα. Σελίδα. Διακόπτες μεμβράνης Σύνδεσμοι Λάμπες και μεταβλητή αντίσταση Ηλεκτρομαγνήτης Σύμβολα κυκλώματος ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΜΑΘΗΣΗ 1 Περιεχόμενα Σελίδα Περιεχόμενα 1 Εισαγωγή 2 Ηλεκτρικά εξαρτήματα 3 Ηλεκτρισμός στο σπίτι 4 Ένα κύκλωμα 5 Η τάση 6 Θετικό και αρνητικό 7 Το κόψιμο και η απογύμνωση καλωδίων 8 Η σύνδεση των εξαρτημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Ε Δημοτικού 13 Μαΐου 2012 Ονοματεπώνυμο: Δημοτικό Σχολείο:.

Ε Δημοτικού 13 Μαΐου 2012 Ονοματεπώνυμο: Δημοτικό Σχολείο:. Ε Δημοτικού 13 Μαΐου 2012 Ονοματεπώνυμο: Δημοτικό Σχολείο:. Συντομογραφίες: β.μαθ.ε βιβλίο Μαθητή Ε τάξης τ.εργ.ε τετράδιο Εργασιών Ε τάξης Παρατήρησε τα παρακάτω σκίτσα στα οποία εικονίζονται «επικίνδυνες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Ηλεκτρικό Ρεύμα Μέρος 1 ο

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Ηλεκτρικό Ρεύμα Μέρος 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Ηλεκτρικό Ρεύμα Μέρος 1 ο Βασίλης Γαργανουράκης Φυσική ήγ Γυμνασίου Εισαγωγή Στο προηγούμενο κεφάλαιο μελετήσαμε τις αλληλεπιδράσεις των στατικών (ακίνητων) ηλεκτρικών φορτίων. Σε αυτό το κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Εργασίας 10 Το Ηλεκτρικό βραχυ-κύκλωμα Κίνδυνοι και "Ασφάλεια"

Φύλλο Εργασίας 10 Το Ηλεκτρικό βραχυ-κύκλωμα Κίνδυνοι και Ασφάλεια Φύλλο Εργασίας 10 Το Ηλεκτρικό βραχυ-κύκλωμα Κίνδυνοι και "Ασφάλεια" α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι Στις εικόνες φαίνονται πολλές ηλεκτρικές πηγές που τροφοδοτούν με ηλεκτρικό ρεύμα διάφορα κυκλώματα

Διαβάστε περισσότερα

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2ο ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ Σκοπός Στο δεύτερο κεφάλαιο θα εισαχθεί η έννοια του ηλεκτρικού ρεύματος και της ηλεκτρικής τάσης,θα μελετηθεί ένα ηλεκτρικό κύκλωμα και θα εισαχθεί η έννοια της αντίστασης.

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΗ ΔΟΜΗ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΥ

ΒΑΣΙΚΗ ΔΟΜΗ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ενότητα 2.1 ΒΑΣΙΚΗ ΔΟΜΗ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΥ ΣΤΟΧΟΙ Μετά την ολοκλήρωση της ενότητας αυτής θα μπορείτε: Να περιγράφετε ένα απλό σύστημα Αυτοματισμού Να διακρίνετε ένα Ανοικτό από ένα Κλειστό σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ με χρήση Τ.Π.Ε. ΤΙΤΛΟΣ: «Απλά ηλεκτρικά κυκλώματα συνεχούς ρεύματος» 5 ο ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ με χρήση Τ.Π.Ε. ΤΙΤΛΟΣ: «Απλά ηλεκτρικά κυκλώματα συνεχούς ρεύματος» 5 ο ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Διδασκαλία, Σύνδεσης αντιστατών παράλληλα, με Εργαστήριο Κατασκευής Κυκλωμάτων Συνεχούς Ρεύματος, Physics Education Technology (PhET), University of 1 ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ με χρήση

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση της επίδοσης μαθητών βιολογίας με θέμα ερώτηση πειραματικής μελέτης για την ολυμπιάδα φυσικών επιστημών Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUSO)

Ανάλυση της επίδοσης μαθητών βιολογίας με θέμα ερώτηση πειραματικής μελέτης για την ολυμπιάδα φυσικών επιστημών Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUSO) Ανάλυση της επίδοσης μαθητών βιολογίας με θέμα ερώτηση πειραματικής μελέτης για την ολυμπιάδα φυσικών επιστημών Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUSO) Φάνης Κωνσταντίνος Φυλακτίδης Μάριος Ινστ. Νευρολογίας & Γενετικής

Διαβάστε περισσότερα

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Παιδαγωγικά ρεύματα στο Αιγαίο Προσκήνιο 1 Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Δημήτρης Σπανός 1 dimitris.spanos@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθημα: Εφαρμοσμένη Διδακτική των Φυσικών Επιστημών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης) για φοιτητές του ΤΕΠΑΕΣ ΜΙΧΑΗΛ ΣΚΟΥΜΙΟΣ Λέκτορας στο

Διαβάστε περισσότερα

Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού

Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Η παρούσα έρευνα έχει σκοπό τη συλλογή εμπειρικών δεδομένων σχετικά με

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΚΙΜΑΣΤΙΚΟ MS 48 NS Σύντοµες οδηγίες χρήσης

ΟΚΙΜΑΣΤΙΚΟ MS 48 NS Σύντοµες οδηγίες χρήσης ΟΚΙΜΑΣΤΙΚΟ MS 48 NS Σύντοµες οδηγίες χρήσης Προσοχή: i) Απαγορεύεται η χρήση του δοκιµαστικού από παιδιά. ii) H χρήση του συγκεκριµένου δοκιµαστικού εργαλείου απαιτεί να τηρούνται όλοι οι κανόνες προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΕΙΡΑΜΑ ΜΕ ΑΠΛΑ ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΜΕ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΕΙΣ

ΤΟ ΠΕΙΡΑΜΑ ΜΕ ΑΠΛΑ ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΜΕ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΕΙΣ 244 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟ ΠΕΙΡΑΜΑ ΜΕ ΑΠΛΑ ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΜΕ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΕΙΣ Αγάθη Καραμπούλα Βιολόγος, καθηγήτρια 2ου Γυμνασίου Σύρου. Γιώργος Μακρυωνίτης Χημικός, υπεύθυνος Ε.Κ.Φ.Ε. νομού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Μ. Γρηγοριάδου Ρ. Γόγουλου Ενότητα: Η Διδασκαλία του Προγραμματισμού Περιεχόμενα Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας. «Το Φως» Παναγιωτάκης Χαράλαμπος 1, Βενιώτη Ανθή 2

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας. «Το Φως» Παναγιωτάκης Χαράλαμπος 1, Βενιώτη Ανθή 2 3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας ΠΡΑΚΤΙΚΑ «Το Φως» Παναγιωτάκης Χαράλαμπος 1, Βενιώτη Ανθή 2 1 Καθηγητής, Φυσικός, 2 ο Γενικό Λύκειο Αγ. Νικολάου Κρήτης xaralpan@gmail.com 2 Καθηγήτρια, Φυσικός,

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα. Πραγματοποίηση μέτρησης τάσης, ρεύματος, ωμικής αντίστασης με χρήση του εργαστηριακού εξοπλισμού Άσκηση εξοικείωσης

Παράρτημα. Πραγματοποίηση μέτρησης τάσης, ρεύματος, ωμικής αντίστασης με χρήση του εργαστηριακού εξοπλισμού Άσκηση εξοικείωσης Παράρτημα Πραγματοποίηση μέτρησης τάσης, ρεύματος, ωμικής αντίστασης με χρήση του εργαστηριακού εξοπλισμού Άσκηση εξοικείωσης Σκοπός του παραρτήματος είναι η εξοικείωση των φοιτητών με τη χρήση και τη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ γ ΤΑΞΗΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΜΑ 1

ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ γ ΤΑΞΗΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΜΑ 1 ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ γ ΤΑΞΗΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΝΑ ΑΠΑΝΤΗΘΟΥΝ ΤΑ ΕΞΙ ( 6 ) ΑΠΟ ΤΑ ΕΝΝΕΑ ( 9 ) ΘΕΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ, ΣΤΗΝ ΚΟΛΛΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ. ΘΕΜΑ 1 (α) Όταν θέλετε να ανάψετε το φως στο

Διαβάστε περισσότερα

Σε γαλάζιο φόντο ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ (2013 2014) Σε μαύρο φόντο ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΤΟΣ ΔΙΔΑΚΤΕΑΣ ΥΛΗΣ (2013-2014)

Σε γαλάζιο φόντο ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ (2013 2014) Σε μαύρο φόντο ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΤΟΣ ΔΙΔΑΚΤΕΑΣ ΥΛΗΣ (2013-2014) > Φυσική Γ Γυμνασίου >> Αρχική σελίδα ΗΛΕΚΤΡΙΙΚΟ ΡΕΥΜΑ ΕΕρρωττήήσσεει ιςςαασσκκήήσσεει ιςς χχωρρί ίςς ααππααννττήήσσεει ιςς (σελ. ) ΕΕρρωττήήσσεει ιςςαασσκκήήσσεει ιςς μμεε ααππααννττήήσσεει ιςς (σελ.

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Διαχείρισης του εκπαιδευτικού υλικού για τη Φυσική Α Λυκείου

Οδηγός Διαχείρισης του εκπαιδευτικού υλικού για τη Φυσική Α Λυκείου Οδηγός Διαχείρισης του εκπαιδευτικού υλικού για τη Φυσική Α Λυκείου Το εκπαιδευτικό υλικό το οποίο αντιστοιχεί στο νέο Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών Φυσικής Α Λυκείου αποτελείται από: 1. Το βιβλίο μαθητή

Διαβάστε περισσότερα

Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής

Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής Κ. Φραγκάκης, Εκπαιδευτικός ΔΕ Δ. Κολιόπουλος, Καθηγητής ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών Συνοπτική περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

IUSES Toolkit Εισαγωγή Το «κουτί πειραµάτων» είναι ένα εκπαιδευτικό πακέτο για τη διεξαγωγή πειραµάτων σχετικά µε την εξοικονόµηση ενέργειας, την ενεργειακή αποδοτικότητα και τις ανανεώσιµες πηγές ενέργειας.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΚΙΜΑΣΤΙΚΟ MS 18. Σύντοµες οδηγίες χρήσης MS 18 1

ΟΚΙΜΑΣΤΙΚΟ MS 18. Σύντοµες οδηγίες χρήσης MS 18 1 ΟΚΙΜΑΣΤΙΚΟ MS 18 Σύντοµες οδηγίες χρήσης Προσοχή: i) Απαγορεύεται η χρήση του δοκιµαστικού από παιδιά. ii) H χρήση του συγκεκριµένου δοκιµαστικού εργαλείου απαιτεί να τηρούνται όλοι οι κανόνες προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών Παράρτημα 1: Τεχνική έκθεση τεκμηρίωσης σεναρίου Το εκπαιδευτικό σενάριο που θα σχεδιαστεί πρέπει να συνοδεύεται από μια τεχνική έκθεση τεκμηρίωσής του. Η τεχνική αυτή έκθεση (με τη μορφή του παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ 6 ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ

ΜΕΡΟΣ 6 ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΕΛΟΤ HD 3S4 ΕΛΟΤ ΜΕΡΟΣ 6 ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 61 Αρχικός έλεγχος 610 Γενικά 610.1 Κάθε ηλεκτρική εγκατάσταση πρέπει να ελέγχεται μετά την αποπεράτωση της και πριν να τεθεί σε λειτουργία από

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική Γ Γυμνασίου - Κεφάλαιο 3: Ηλεκτρική Ενέργεια. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Ηλεκτρική Ενέργεια

Φυσική Γ Γυμνασίου - Κεφάλαιο 3: Ηλεκτρική Ενέργεια. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Ηλεκτρική Ενέργεια ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Ηλεκτρική Ενέργεια (παράγραφοι ά φ 3.1 31& 3.6) 36) Φυσική Γ Γυμνασίου Εισαγωγή Τα σπουδαιότερα χαρακτηριστικά της ηλεκτρικής ενέργειας είναι η εύκολη μεταφορά της σε μεγάλες αποστάσεις και

Διαβάστε περισσότερα

Απόστολος Μιχαλούδης

Απόστολος Μιχαλούδης ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΕΩΝ Ανάπτυξη και εφαρμογή διδακτικών προσομοιώσεων Φυσικής σε θέματα ταλαντώσεων και κυμάτων Απόστολος Μιχαλούδης υπό την επίβλεψη του αν. καθηγητή Ευριπίδη Χατζηκρανιώτη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙ ΜΕΡΟΥΣ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΙΣ ΔΥΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙ ΜΕΡΟΥΣ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΙΣ ΔΥΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙ ΜΕΡΟΥΣ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΙΣ ΔΥΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στο μέρος αυτό της εργασίας παρουσιάζονται ο συχνότητες και τα ποσοστά στις απαντήσεις των μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Αγωγοί και µονωτές» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική διαδικασία και συγγραφή διατριβής: Μεθοδολογικές παρατηρήσεις ρ. Ηλίας Μαυροειδής Σ.Ε.Π., Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Τα στάδια της ερευνητικής διαδικασίας Τα βασικά στάδια για την εκπόνηση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Γονεϊκές αντιλήψεις για τη δομή της παιδικής προσωπικότητας σε Ελλάδα και Κύπρο

Γονεϊκές αντιλήψεις για τη δομή της παιδικής προσωπικότητας σε Ελλάδα και Κύπρο Γονεϊκές αντιλήψεις για τη δομή της παιδικής προσωπικότητας σε Ελλάδα και Κύπρο Βασίλης Παυλόπουλος Τομέας Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών Ανακοίνωση στο 7 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας, Λευκωσία,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου

Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Νίκος Μιχαηλίδης, Πληροφορικός ΠΕ19 ΣΧΟΛΕΙΟ 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Θεσσαλονίκης Θεσσαλονίκη, 24 Φεβρουαρίου 2015 1. Συνοπτική περιγραφή της

Διαβάστε περισσότερα

AgentSheets: Εκπαιδευτικό Εργαλείο ανάπτυξης αλληλεπιδραστικών προσομοιώσεων και δραστηριοτήτων για το Ελληνικό Σχολείο

AgentSheets: Εκπαιδευτικό Εργαλείο ανάπτυξης αλληλεπιδραστικών προσομοιώσεων και δραστηριοτήτων για το Ελληνικό Σχολείο Ανάπτυξη Εκπαιδευτικού Λογισμικού και Ολοκληρωμένων Εκπαιδευτικών Πακέτων για τα Ελληνικά σχολεία της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης & Διάθεση Προϊόντων Εκπαιδευτικού Λογισμικού στα Σχολεία

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

3.2 ΧΗΜΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ

3.2 ΧΗΜΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com 3.2 ΧΗΜΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ 1 Λέξεις κλειδιά: Ηλεκτρολυτικά διαλύματα, ηλεκτρόλυση,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 Οι εισηγήσεις, που παρουσιάζονται πιο κάτω είναι ενδεικτικές και δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΟΡΙΟ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΞ ΑΡΙΣΤΕΡΩΝ ΚΑΙ ΕΚ ΔΕΞΙΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΚΟΥΤΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Για τη δραστηριότητα χρησιμοποιούνται τέσσερεις χάρακες του 1 m. Στο σχήμα φαίνεται το πρώτο δέκατο κάθε χάρακα.

Για τη δραστηριότητα χρησιμοποιούνται τέσσερεις χάρακες του 1 m. Στο σχήμα φαίνεται το πρώτο δέκατο κάθε χάρακα. Σημαντικά ψηφία Η ταχύτητα διάδοσης του φωτός είναι 2.99792458 x 10 8 m/s. Η τιμή αυτή είναι δοσμένη σε 9 σημαντικά ψηφία. Τα 9 σημαντικά ψηφία είναι 299792458. Η τιμή αυτή μπορεί να δοθεί και με 5 σημαντικά

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Θ. Κώτσης ΠΤΔΕ Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, kkotsis@cc.uoi.gr

Κωνσταντίνος Θ. Κώτσης ΠΤΔΕ Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, kkotsis@cc.uoi.gr ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ Α Οι Φυσικές Επιστήμες στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Η ικανοποιητική δεξιότητα των τυφλών μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 20 Γιάννης Γαϊσίδης

Άσκηση 20 Γιάννης Γαϊσίδης 1. Επιλέξτε τη σωστή απάντηση. Η ηλεκτρική ενέργεια: a. Δε μεταφέρεται εύκολα σε μεγάλες αποστάσεις. b. Μεταφέρεται μέσω ανοιχτών ηλεκτρικών κυκλωμάτων. c. Μετατρέπεται σε άλλες μορφές ενέργειας με τη

Διαβάστε περισσότερα

Η παραγωγή και η χρήση εκπαιδευτικού λογισμικού ως διδακτική επιλογή

Η παραγωγή και η χρήση εκπαιδευτικού λογισμικού ως διδακτική επιλογή Η παραγωγή και η χρήση εκπαιδευτικού λογισμικού ως διδακτική επιλογή Κ. Ραβάνης Νέες τεχνολογίες και εκπαίδευση Η μεγάλη ανάπτυξη των νέων τεχνολογιών και οι υψηλές ταχύτητες πρόσβασης στις πληροφορίες,

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση έρευνας με θέμα την ανακύκλωση

Παρουσίαση έρευνας με θέμα την ανακύκλωση Παρουσίαση έρευνας με θέμα την ανακύκλωση Τάξη: Ε 2 Δασκάλα: Στάλω Χριστοφή Φλεβάρης 2014 Θέμα: Πώς διαχειρίζονται οι οικογένειες των παιδιών του σχολείου μας τα σκουπίδια τους στο σπίτι; Σκοπός: Να μελετήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

5. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΑ Ι (ΑΝΤΙΣΤΑΤΕΣ )

5. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΑ Ι (ΑΝΤΙΣΤΑΤΕΣ ) 5. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΑ Ι (ΑΝΤΙΣΤΑΤΕΣ ) Μεταβλητοί αντιστάτες Η τιμή της αντίστασης των μεταβλητών αντιστατών σε αντίθεση με αυτή των σταθερών, δε διατηρείται σταθερή αλλά μεταβάλλεται, είτε μηχανικά

Διαβάστε περισσότερα

«Γνωρίζοντας το Υλικό του Υπολογιστή μέσω της Εννοιολογικής Χαρτογράφησης Χρήση του CmapTools»

«Γνωρίζοντας το Υλικό του Υπολογιστή μέσω της Εννοιολογικής Χαρτογράφησης Χρήση του CmapTools» 3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας ΠΡΑΚΤΙΚΑ «Γνωρίζοντας το Υλικό του Υπολογιστή μέσω της Εννοιολογικής Χαρτογράφησης Χρήση του CmapTools» Αβραμίδου Μαργαρίτα Καθηγήτρια Πληροφορικής, 1 ο Γυμνάσιο

Διαβάστε περισσότερα

9ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΕΚΑΠ 2015

9ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΕΚΑΠ 2015 9ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΕΚΑΠ 2015 (5η ανακοίνωση) Αρ.Πρωτ.183708/Δ2/13-11-2014/ΥΠΑΙΘ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ, ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Σκοπός Στο τρίτο κεφάλαιο θα εισαχθεί η έννοια της ηλεκτρικής ενέργειας. 3ο κεφάλαιο ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ 1 2 3.1 Θερμικά αποτελέσματα του ηλεκτρικού ρεύματος Λέξεις κλειδιά:

Διαβάστε περισσότερα

προετοιμασίας και του σχεδιασμού) αρχικά στάδια (της αντιμετώπισή τους. προβλήματος της ΔΕ Ειρήνη Γεωργιάδη Καθηγήτρια Σύμβουλος της ΕΚΠ65 του ΕΑΠ

προετοιμασίας και του σχεδιασμού) αρχικά στάδια (της αντιμετώπισή τους. προβλήματος της ΔΕ Ειρήνη Γεωργιάδη Καθηγήτρια Σύμβουλος της ΕΚΠ65 του ΕΑΠ Δυσκολίες και προβλήματα που έχουν εντοπιστεί στα αρχικά στάδια (της προετοιμασίας και του σχεδιασμού) της ΔΕ στη ΘΕ ΕΚΠ 65 και προτάσεις για την αντιμετώπισή τους. Τα προβλήματα αφορούν κυρίως την επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ ΜΕ ΑΠΛΕΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΛΟΓΙΕΣ ΑΝΤΙΣΤΑΤΩΝ

ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ ΜΕ ΑΠΛΕΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΛΟΓΙΕΣ ΑΝΤΙΣΤΑΤΩΝ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ ΜΕ ΑΠΛΕΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΛΟΓΙΕΣ ΑΝΤΙΣΤΑΤΩΝ Αντιστάτες συνδεδεμένοι σε σειρά Όταν ν αντιστάτες ενός κυκλώματος διαρρέονται από το ίδιο ρεύμα τότε λέμε ότι οι αντιστάτες αυτοί είναι συνδεδεμένοι σε σειρά.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ (Meta-Analysis)

ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ (Meta-Analysis) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 23 ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ (Meta-Analysis) ΕΙΣΑΓΩΓΗ Έχοντας παρουσιάσει τις βασικές έννοιες των ελέγχων υποθέσεων, θα ήταν, ίσως, χρήσιμο να αναφερθούμε σε μια άλλη περιοχή στατιστικής συμπερασματολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΣΠΥΡΙΔΩΝΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2011-2012 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΣΠΥΡΙΔΩΝΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2011-2012 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΠΥΡΙΔΩΝΑ ΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2011-2012 ΓΡΑΠΤΕ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕ ΕΞΕΤΑΕΙ ΦΥΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 31-05-2012 ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 07.45 10.15 Οδηγίες 1. Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από 9 σελίδες.

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Σκοπός της έρευνας αυτής είναι η διερεύνηση των απόψεων των εκπαιδευτικών αναφορικά με την ιδιαίτερη πολιτική του σχολείου τους. Η έρευνα αυτή εξετάζει, κυρίως, την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ. 6 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. 10 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε.

ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ. 6 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. 10 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ 6 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. 10 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. Συνοδευτικό Θέματος 2: ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Βασικές θέσεις για αναλυτικά προγράμματα και σχολικά βιβλία με βάση τα πορίσματα και

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές έννοιες και αρχές των Φυσικών Επιστημών Δ ι δ α κ τ ι κ έ ς ε ν ό τ η τ ε ς Τεχνικές διδασκαλίας

Βασικές έννοιες και αρχές των Φυσικών Επιστημών Δ ι δ α κ τ ι κ έ ς ε ν ό τ η τ ε ς Τεχνικές διδασκαλίας Α Τίτλος Προγράμματος Εκπαίδευσης Ενηλίκων Βασικές έννοιες και αρχές των Φυσικών Επιστημών Β Ομάδα Στόχος στην οποία απευθύνεται Το πρόγραμμα απευθύνεται σε αποφοίτους Γενικών / Τεχνικών Λυκείων, ΤΕΕ που

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ. Τίτλοι ερευνών Διατύπωση υπόθεσης Ανεξάρτητη, εξαρτημένη και ελεγχόμενες μεταβλητές.

ΑΣΚΗΣΕΙΣ. Τίτλοι ερευνών Διατύπωση υπόθεσης Ανεξάρτητη, εξαρτημένη και ελεγχόμενες μεταβλητές. Άσκηση1: ΑΣΚΗΣΕΙΣ Τίτλοι ερευνών Διατύπωση υπόθεσης Ανεξάρτητη, εξαρτημένη και ελεγχόμενες μεταβλητές. Στις παρακάτω προτάσεις υπογραμμίστε με μια γραμμή την ανεξάρτητη και με δύο την εξαρτημένη μεταβλητή:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΕΝΙΣΧΥΤΗΣ - Λύσεις ασκήσεων στην ενότητα

ΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΕΝΙΣΧΥΤΗΣ - Λύσεις ασκήσεων στην ενότητα ΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΕΝΙΣΧΥΤΗΣ - Λύσεις ασκήσεων στην ενότητα 1. Να αναφέρετε τρεις τεχνολογικούς τομείς στους οποίους χρησιμοποιούνται οι τελεστικοί ενισχυτές. Τρεις τεχνολογικοί τομείς που οι τελεστικοί ενισχυτές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΕΝΤΥΠΟ Α ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Ιώ Παπαδηµητρίου 757 Σηµείωση: Θα πρέπει εδώ να σηµειωθεί ότι στην προσχολική αγωγή δε συνηθίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) 1. 9 Εκπαιδευτική χρήση βασικών εργαλείων πληροφορικής, πολυµεσικών εργαλείων και του διαδικτύου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ»

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» Νικόλαος Μπαλκίζας 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του σχεδίου μαθήματος είναι να μάθουν όλοι οι μαθητές της τάξης τις έννοιες της ισοδυναμίας των κλασμάτων,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΤΗΤΑΣ: Ο ρόλος των οπτικών αναπαραστάσεων (OA)

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΤΗΤΑΣ: Ο ρόλος των οπτικών αναπαραστάσεων (OA) ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΤΗΤΑΣ: Ο ρόλος των οπτικών αναπαραστάσεων (OA) ΕΙΣΑΓΩΓΗ Θεωρώντας ότι η διδακτική σας εμπειρία είναι πολύτιμη στην έρευνά μας θα σας παρακαλούσαμε

Διαβάστε περισσότερα

α. Όταν από έναν αντιστάτη διέρχεται ηλεκτρικό ρεύμα, η θερμοκρασία του αυξάνεται Η αύξηση αυτή συνδέεται με αύξηση της θερμικής ενέργειας

α. Όταν από έναν αντιστάτη διέρχεται ηλεκτρικό ρεύμα, η θερμοκρασία του αυξάνεται Η αύξηση αυτή συνδέεται με αύξηση της θερμικής ενέργειας 1 3 ο κεφάλαιο : Απαντήσεις των ασκήσεων Χρησιμοποίησε και εφάρμοσε τις έννοιες που έμαθες: 1. Συμπλήρωσε τις λέξεις που λείπουν από το παρακάτω κείμενο, έτσι ώστε οι προτάσεις που προκύπτουν να είναι

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Τα ερωτήματα που προκύπτουν από την εισαγωγή της Φυσικής στην Α γυμνασίου είναι :

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) Περιγραφή του περιεχομένου της ενότητας.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) Περιγραφή του περιεχομένου της ενότητας. Α/Α ΣΤΟΧΟΙ (επιθυμητές γνώσεις-δεξιότητες-ικανότ ητες) ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ (Τίτλοι) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑ (ενδεικτικά σε ώρες) Το Πρόγραμμα πιστοποιήθηκε από την

Διαβάστε περισσότερα

ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ ΦΥΣΙΚΗ. Γνωστικό αντικείμενο. Ταυτότητα. Α Λυκείου. Επίπεδο. Στόχος. Σχεδιασμός. Διδασκαλία. Πηγές και πόροι

ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ ΦΥΣΙΚΗ. Γνωστικό αντικείμενο. Ταυτότητα. Α Λυκείου. Επίπεδο. Στόχος. Σχεδιασμός. Διδασκαλία. Πηγές και πόροι ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ Γνωστικό αντικείμενο Επίπεδο ΦΥΣΙΚΗ Α Λυκείου Ταυτότητα Στόχος Περιγραφή Προτεινόμενο ή υλοποιημένο Λογισμικό Λέξεις κλειδιά Δημιουργοί α) Γνώσεις για τον κόσμο: Οι δυνάμεις εμφανίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα µαθητών για θερµότητα και θερµοκρασία

Μοντέλα µαθητών για θερµότητα και θερµοκρασία Μοντέλα µαθητών για θερµότητα και θερµοκρασία Μιχάλης Σκουµιός*, Βασιλεία Χατζηνικήτα skoumios@rho.forthnet.gr, hatzinikita@rhodes.aegean.gr Πανεπιστήµιο Αιγαίου Θεµατική Ενότητα: Αναπαραστάσεις και νοητικά

Διαβάστε περισσότερα

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης Εκπονώ διπλωματική ερευνητική εργασία στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση: αυτό είναι εκπαιδευτική έρευνα; κι αν ναι, τι έρευνα είναι; Αντώνης Λιοναράκης 7-8 Ιουνίου 2008 Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού

Διαβάστε περισσότερα

Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου

Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου Δρ. Βασίλειος Σάλτας 1, Αλέξης Ηλιάδης 2, Ιωάννης Μουστακέας 3 1 Διδάκτωρ Διδακτικής Μαθηματικών, Επιστημονικός Συνεργάτης ΑΣΠΑΙΤΕ Σαπών coin_kav@otenet.gr

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Στόχοι του Προγράμματος Ο γενικός στόχος του προγράμματος είναι η ανάπτυξη επιστημονικής γνώσης στη θεωρία και στην εφαρμογή των ψυχολογικών και κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

1. Ταυτότητα της Έρευνας. Βασικός σκοπός της έρευνας είναι η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας του θεσμού μέσα από τις

1. Ταυτότητα της Έρευνας. Βασικός σκοπός της έρευνας είναι η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας του θεσμού μέσα από τις Κέντρο Εκπαιδευτικής Έρευνας και Αξιολόγησης Αξιολόγηση Πιλοτικού θεσμού παραχώρησης διδακτικού χρόνου στις σχολικές μονάδες για συντονισμό της ενσωμάτωσης παραχώρησης Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel.

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Έντυπο Α Φύλλα εργασίας Μαθητή Διαμαντής Κώστας Τερζίδης Σωτήρης 31/1/2008 Φύλλο εργασίας 1. Ομάδα: Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών Ανάπτυξη µεθόδων και εργαλείων έρευνας Από τα σχολεία που συµµετείχαν στην ΑΕΕ: Οργάνωσε οµάδες εργασίας το 66% Αξιοποίησε σχετική βιβλιογραφία το 66% Συγκέντρωσε δεδοµένα από: τα αρχεία του σχολείου το

Διαβάστε περισσότερα

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας Οι ΤΠΕ στο Α.Π. του νηπιαγωγείου και η επιμόρφωση των νηπιαγωγών στην αξιοποίηση και εφαρμογή τους στη διδακτική πράξη: Σκέψεις, προβληματισμοί και προτάσεις Συντονίστρια: Γιώτα Παναγιωτοπούλου Σχολ. Σύμβουλος

Διαβάστε περισσότερα

VICTRIX 24 ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ

VICTRIX 24 ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ VICTRIX 24 ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ Σας ευχαριστούμε που επιλέξατε έναν λέβητα της IMMERGAS. Ένα προϊόν ποιότητας που θα σας προσφέρει άνεση και ασφάλεια για μεγάλο χρονικό διάστημα. Να είστε σίγουροι

Διαβάστε περισσότερα

Παιχνίδι Σταθερού Χεριού

Παιχνίδι Σταθερού Χεριού ΚΛΙΜΑΚΙΟ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ στο Σχεδιασμό και Τεχνολογία Τάξη Ε Παιχνίδι Σταθερού Χεριού Εισαγωγή: Αφόρμηση Πρόβλημα - Περιγραφή Στόχοι Πορεία ραστηριότητες Ιδέες Λύσεις Επέκταση

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία Β2

Ερευνητική Εργασία Β2 ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΕΛ ΠΑΤΡΑΣ Ερευνητική Εργασία Β2 Σχολικό έτος 2014-15 Β τετράμηνο Θέμα: «Τριτοβάθμια Εκπαίδευση και επαγγελματική αποκατάσταση» Ερευνητικό υποερώτημα: «Ποια τα Κριτήρια για την επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

Σαφής διάκριση της διαμορφωτικής από τη συγκριτική / τελική αξιολόγηση

Σαφής διάκριση της διαμορφωτικής από τη συγκριτική / τελική αξιολόγηση I Διευθυντική Περίληψη Τo Προτεινόμενο Σύστημα Αξιολόγησης (ΠΣΑ) στηρίζεται σε ένα σύνολο αρχών οι οποίες διαμορφώνουν το θεωρητικό πλαίσιο της ανάπτυξης και της λειτουργίας του. Οι βασικές του αρχές έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:

Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα: Ημερομηνία:. Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα: Στο σχολείο, στο μάθημα των φυσικών, οι μαθητές παρατηρούν, ενδιαφέρονται, ερευνούν και, με πειράματα, ανακαλύπτουν.

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

«Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Επικοινωνιών στη διδακτική πράξη» Χρήστος Πράμας

«Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Επικοινωνιών στη διδακτική πράξη» Χρήστος Πράμας Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες στην κατεύθυνση της καλλιέργειας Γνώσεων και Ικανοτήτων για τη ζωή με την αξιοποίηση των ΤΠΕ: Διδακτικές παρεμβάσεις στην ενότητα της "Θερμότητας" στην Ε' τάξη Χρήστος Πράμας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ. διοργανώνει ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ. με θέμα «ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ»

Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ. διοργανώνει ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ. με θέμα «ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ» Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ διοργανώνει ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ με θέμα «ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ» Σάββατο, 29 Νοεμβρίου 2014 Χώρος Διεξαγωγής OTΕAcademy* Δ/νση Πέλικα

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Φιλοσοφία του προγράμματος MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Η Κυπριακή κοινωνία, πολυπολιτισμική εκ παραδόσεως και λόγω ιστορικών και γεωγραφικών συνθηκών

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη θεματική:

Εισαγωγή στη θεματική: ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Έργο «Εκπαίδευση αλλοδαπών και παλιννοστούντων μαθητών» Δράση: Επιμόρφωση εκπαιδευτικών και μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας Υποδράση: Ενδοσχολική Επιμόρφωση, Επιστ.υπεύθυνη:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής Η Πληροφορική ως αντικείμενο και ως εργαλείο μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση σχετικά με τη λειτουργία του προγράμματος Ενισχυτικής Διδασκαλίας (Ε.Δ.)

Έκθεση σχετικά με τη λειτουργία του προγράμματος Ενισχυτικής Διδασκαλίας (Ε.Δ.) Έκθεση σχετικά με τη λειτουργία του προγράμματος Ενισχυτικής Διδασκαλίας (Ε.Δ.) Σχολείο:. Ημερομηνία:. 1. Ποσοτικά δεδομένα Πρόκειται για τον αριθμό των διδακτικών που πραγματοποιήθηκαν ανά τμήμα και ανά

Διαβάστε περισσότερα

Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια

Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια Δρ. Παναγιώτης Λ. Θεοδωρόπουλος Σχολικός Σύμβουλος κλάδου ΠΕ03 www.p-theodoropoulos.gr Περίληψη Στην εργασία αυτή επιχειρείται μια ερμηνεία της λογικής αλήθειας

Διαβάστε περισσότερα

1 Τράπεζα θεμάτων 2014-15 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΟΥΚΑΜΙΣΑΣ

1 Τράπεζα θεμάτων 2014-15 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΟΥΚΑΜΙΣΑΣ 1 2 ΘΕΜΑ B Ένταση του ηλεκτρικού ρεύματος 1. ΘΕΜΑ Β 2-15438 B.1 Ένας αγωγός διαρρέεται από ηλεκτρικό ρεύμα έντασης i = 5 A. Το ηλεκτρικό φορτίο q που περνά από μια διατομή του αγωγού σε χρόνο t = 10 s

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:...

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:... Ε Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:.... Παρατήρησε τα διάφορα φαινόμενα αλλαγής της φυσικής κατάστασης του νερού που σημειώνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ 8. Δυναμικός ηλεκτρισμός

ΔΙΑΛΕΞΗ 8. Δυναμικός ηλεκτρισμός ΔΙΑΛΕΞΗ 8 Δυναμικός ηλεκτρισμός ΗΛΕΚΣΡΙΚΗ ΑΓΩΓΙΜΟΣΗΣΑ Ηλεκτρική Αγωγιμότητα ονομάζουμε την ευκολία με την οποία το ηλεκτρικό ρεύμα περνά μέσα από τα διάφορα σώματα. Σα στερεά σώματα παρουσιάζουν διαφορετική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Αποτελεί ένα από τα τέσσερα τμήματα της Σχολής Κοινωνικών Επιστημών και Επιστημών της Αγωγής. Υπήρξε το πολυπληθέστερο σε φοιτητές τμήμα. Έχει παραδώσει στην κοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

1. 2. & 1996 2002 2004

1. 2. & 1996 2002 2004 1 ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ 1. ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Επίθετο: Ευαγγέλου Όνοµα: Φίλιππος Χρόνος/ Τόπος γέννησης: 06.05.1978, Κατσικά Ιωαννίνων ιεύθυνση: Εθνικής Αντιστάσεως 160, 45500 Κατσικά Τηλέφωνο οικίας: 2651091285

Διαβάστε περισσότερα

Ελεγκτής Σταδιακής Ανατολής/Δύσης Λαμπτήρων Ενυδρείου Sunrise/Sunset Aquarium Dim Controller

Ελεγκτής Σταδιακής Ανατολής/Δύσης Λαμπτήρων Ενυδρείου Sunrise/Sunset Aquarium Dim Controller Ελεγκτής Σταδιακής Ανατολής/Δύσης Λαμπτήρων Ενυδρείου Sunrise/Sunset Aquarium Dim Controller 1. Γενικά. Ιστορικά, οι πρώτοι λαμπτήρες που κατασκευάστηκαν ήταν οι γνωστοί σε όλους μας λαμπτήρες πυρακτώσεως.

Διαβάστε περισσότερα

Δυσλεξία & Δυσαριθμησία:

Δυσλεξία & Δυσαριθμησία: 22-23 Νοεμβρίου 2014 Αθήνα Δυσλεξία & Δυσαριθμησία: θεωρητική προσέγγιση, προγράμματα αξιολόγησης και αντιμετώπισης Εισηγήτρια: Δρ Φουστάνα Αγγελική Ειδική Παιδαγωγός, Επιστημονική συνεργάτης ΕΚΠΑ, Ερευνήτρια

Διαβάστε περισσότερα