Χημεία και Καθημερινή ζωή

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Χημεία και Καθημερινή ζωή"

Transcript

1 Χημεία και Καθημερινή ζωή Φωτο-βιοαποικοδομήσιμα πλαστικά του Δρ Νίκου Κατσαρού 15/1/2007 *Ο Δρ Νίκος Κατσαρός είναι Διευθυντής Ερευνών του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος», ενώ έχει διατελέσει Πρόεδρος της Ένωσης Ελλήνων Χημικών και Πρόεδρος του Ε.Φ.Ε.Τ. 1. Πλαστικά και καθημερινή ζωή Τα πλαστικά αποτελούν σημαντικό και αναπόφευκτο μέρος του σημερινού τρόπου ζωής. Χρησιμοποιούνται σε κάθε είδους συσκευασίες, έπιπλα, σκεύη καθημερινής χρήσης και σε πολλές βιομηχανικές εφαρμογές. Τα πλεονεκτήματα τους είναι το χαμηλό κόστος, το μικρό βάρος, η δυνατότητα επιλογής χρώματος ή ακόμα και διαφάνειας, η αντοχή, η μη διαπερατότητα όσον αφορά το νερό και πλήθος αερίων, η στεγανοποίηση και η δυνατότητα εκτύπωσης της επιφάνειας τους. Τα πλεονεκτήματα αυτά αποτελούν και την δύναμη των πλαστικών. Παρόλα αυτά, δημιουργούν πρόβλημα όταν απορρίπτονται στο περιβάλλον μετά την χρήση τους όπου και παραμένουν για περισσότερο από (300) τριακόσια χρόνια πριν διασπασθούν. Στην Ελλάδα παράγονται ετησίως περίπου τόνοι πλαστικής ύλης που αντιστοιχούν σε 1 δισεκατομμύριο σακούλες μιας χρήσεως για τα πολυκαταστήματα και τα super market. Το κόστος υπολογίζεται σε 300 εκατομμύρια ευρώ περίπου και ισοδυναμεί με το 0,3% του ετήσιου τζίρου κλάδου. Η αξία της πλαστικής σακούλας ποικίλει ανάλογα με την ποιότητα και το μέγεθός της και η τιμή της το 2005 έχει αυξηθεί κατά 40% σε σχέση με το Η βιομηχανία τις χρεώνει με το κιλό, το οποίο ισοδυναμεί με τεμάχια και αποτιμάται από 1,40 έως 1,60 όταν διανέμονται από μεγάλες αλυσίδες super market λόγω των μεγάλων ποσοτήτων που χρησιμοποιούν. Αντίθετα, οι τιμές και οι ποσότητες διαφέρουν όταν πρόκειται για τις σακούλες απορριμμάτων που χρησιμοποιούν οι Δήμοι και οι βιομηχανίες. Οι διαστάσεις των σακουλών αυτών είναι 110 cm Í 80 cm, δηλαδή το 1 κιλό ισοδυναμεί με 7 με 9 τεμάχια πάχος 7-8 γραμμών περίπου. Ως επί το πλείστον, πρόκειται για σακούλες που προέρχονται από αναγεννημένο, ή αλλιώς δευτερογενές υλικό, δηλαδή ανακυκλωμένο και το χρώμα τους είναι μαύρο, πορτοκαλί, μπλε, πράσινο. 1

2 Προσφάτως, τα πολυκαταστήματα των Super Market αποφάσισαν να αφαιρέσουν σταδιακά το λογότυπό τους, όχι βέβαια για τη μείωση του κόστους αλλά για να μην φαίνονται σε διάφορα άρθρα που δημοσιεύουν οι δημοσιογράφοι και στις εφημερίδες και φαίνεται το μέγεθος της ρύπανσης που προκαλεί το κάθε πολυκατάστημα. Τέλος πρέπει να προστεθεί ότι η πρώτη ύλη για την παρασκευή πλαστικής σακούλας και γενικά πλαστικών είναι το πετρέλαιο. Κατά συνέπεια η τιμή τους συνδέεται άμεσα με τις διακυμάνσεις της τιμής του πετρελαίου. Η νομοθεσία (Νόμος 2939/ ) αντιμετωπίζει τις πλαστικές σακούλες ως υλικό συσκευασίας το οποίο πρέπει να συλλέγεται, να ανακυκλώνεται και να αξιοποιείται. Όμως το μεγαλύτερο μέρος αυτών, αν όχι το σύνολό τους, καταλήγει στο περιβάλλον όπου και το ρυπαίνει για πολλές δεκαετίες. Οι πλαστικές σακούλες όχι μόνον δεν διασπώνται εύκολα αλλά ταυτόχρονα δυσκολεύουν την αποσύνθεση άλλων σκουπιδιών που υπάρχουν στους χώρους ταφής. Ένα μαρούλι ή ένα μπιφτέκι που έχει ταφεί μέσα σε πλαστικά χρειάζεται 30 έως 70 χρόνια για να αποσυντεθεί. Στην θάλασσα οι πλαστικές σακούλες αποικοδομούνται με ακόμη πιο αργούς ρυθμούς και αποτελούν μεγάλο κίνδυνο για τα πουλιά, τα ψάρια, τα δελφίνια, τις φώκιες και κυρίως τις θαλάσσιες χελώνες. Οι θαλάσσιες χελώνες καταπίνουν με μεγαλύτερη συχνότητα τις διαφανείς πλαστικές σακούλες που μοιάζουν με μέδουσες, το αγαπημένο τους φαγητό. Πολύ συχνά βρίσκονται πλαστικές σακούλες και στα στομάχια άλλων θαλασσινών ζώων. Στο βυθό, οι σακούλες καλύπτουν την θαλάσσια βλάστηση και νεκρώνουν την περιοχή που καλύπτουν. 2. Φωτο-βιοαποικοδομήσιμα πλαστικά Η επιστήμη έχει σήμερα δώσει λύση στο σοβαρό πρόβλημα της ρύπανσης που προκαλούν τα πλαστικά. Πρόκειται για τα ΟΞΟ-βιοαποικοδομήσιμα πλαστικά ή αλλιώς Φωτο-Βιοαποικοδομήσιμα πλαστικά που στο εξής θα αναφέρονται ως ΦΒΑ πλαστικά. Η πλέον χρήσιμη και οικονομική από τις νέες τεχνολογίες διάσπασης του πλαστικού είναι η τεχνολογία που αποικοδομεί το πλαστικό με την διαδικασία της Φωτο-Βιοαποικοδόμησης. Η τεχνολογία αυτή βασίζεται στην προσθήκη μικρής ποσότητας «διασπαστή» ο οποίος εισαγόμενος στο πλαστικό κατά την διαδικασία παραγωγής πρώτης ύλης (π.χ. κόκκων) αλλάζει την συμπεριφορά του πλαστικού. Η αποικοδόμηση του πλαστικού αρχίζει όταν ολοκληρωθεί η προγραμματισμένη διάρκεια ζωής του και το πλαστικό προϊόν δεν χρειάζεται πλέον. Το πλαστικό αφού εκτεθεί για κάποιο διάστημα στον ήλιο, ακόμη και με την ταφή, θα αποικοδομηθεί με την βοήθεια βακτηρίων και μυκήτων καθώς προηγούμενα ο «διασπαστής» έχει διασπάσει τα μακρομόρια του πλαστικού σε άλλα μικρότερα, δηλαδή σε επίπεδα όπου μπορούν να καταναλωθούν ως θρεπτικά υλικά από τους 2

3 μικροοργανισμούς. Επομένως, το υλικό χαρακτηρίζεται βιοαποικοδομήσιμο αφού παύει να είναι πλαστικό και μετατρέπεται σε θρεπτικό υλικό. Η διαδικασία αυτή συνεχίζεται έως ότου το υλικό να βιοαποικοδομηθεί από τους μικροοργανισμούς σε διοξείδιο του άνθρακα, νερό και οργανική ύλη (χώμα). Δεν μένουν υπολείμματα πλαστικού στο χώμα. ΦΒΑ πλαστικά χρησιμοποιούνται για την παρασκευή κάθε είδους σακουλών για πολυκαταστήματα, για απορρίμματα κτλ. Επίσης πλαστικό ΦΒΑ φιλμ χρησιμοποιείται για την συσκευασία τροφίμων σε θερμοκρασίες μέχρι 40 C. Ταυτόχρονα το φιλμ αυτό αποτελεί ιδανικό υλικό για την συσκευασία κατεψυγμένων τροφίμων που χρειάζεται να διατηρηθούν για μεγάλο χρονικό διάστημα σε χαμηλές θερμοκρασίες και το φιλμ αποικοδομείται γρήγορα όταν απορριφθεί στο περιβάλλον. Ο χρόνος ο οποίος απαιτείται για την Φωτο-Βιοαποικοδόμηση του πλαστικού προϊόντος ρυθμίζεται κατά το στάδιο παραγωγής του προϊόντος και υπάρχει η δυνατότητα η διάρκεια ζωής του να ποικίλλει από 4 μέχρι και 18 μήνες. Τα ΦΒΑ πλαστικά δύναται να κυκλοφορούν σε αδιαφανή συσκευασία υπό στεγανοποίηση καθώς διατηρούνται, για μεγάλο χρονικό διάστημα, ανέπαφα απουσία φωτός και αέρα, μέχρις ότου χρησιμοποιηθούν. Πρέπει να σημειωθεί ότι δεν περιέχουν χλώριο και όταν αποικοδομούνται δεν ελευθερώνουν μεθάνιο ή υποξείδια του αζώτου υπό αεροβικές ή αναεροβικές συνθήκες. Ένα μεγάλο πρόβλημα που υπάρχει με τα πλαστικά είναι τι γίνεται με αυτά που δεν συλλέγονται και συνεπώς παραμένουν για εκατοντάδες χρόνια στο περιβάλλον και το ρυπαίνουν. Αλλά και για όσα συλλέγονται υπάρχει πρόβλημα τόσο με την ανακύκλωσή τους όσο και με την καύση τους. Συνεπώς όλα τα πλαστικά προϊόντα πρέπει να κατασκευάζονται από Φωτο-Βιοαποικοδομήσιμο πλαστικό εκτός από εκείνα που έχουν μακρά διάρκεια ζωής (π.χ υδροσωλήνες, έπιπλα εμπορικών χώρων κλπ). Τα ΦΒΑ προϊόντα αφού συλλεχθούν μπορούν να λιπασματοποιηθούν, ή και να καούν και εάν δεν συλλεχθούν μετατρέπονται σε θρεπτικά υλικά χωρίς να αφήσουν βλαπτικά υπολείμματα. Κατά την παραγωγική διαδικασία προϊόντων που κατασκευάζονται από ΦΒΑ πλαστικά χρησιμοποιούνται οι ίδιες μηχανές με εκείνες των συμβατικών πλαστικών. Επομένως δεν απαιτούνται ιδιαίτερες μηχανές ή ιδιαίτερη εξειδίκευση του εργατικού προσωπικού. Τα φωτο-βιοσπώμενα πλαστικά έχουν ως πρώτη ύλη την νάφθα (πίσσα) παραπροϊόν διύλισης του πετρελαίου. Είναι επίσης δυνατόν να παρασκευαστούν φωτο-βιοδιασπώμενα πλαστικά από αιθανόλη η οποία γίνεται από ζάχαρη ή άλλους υδατάνθρακες. Η συνεχώς αυξανόμενη τιμή του πετρελαίου έχει κάνει οικονομική την μέθοδο αυτή ιδιαίτερα σε περιοχές όπως η Ευρώπη όπου καλλιεργούνται ζαχαρότευτλα. Στην Αγγλία λειτουργεί το πρώτο εργοστάσιο βιοαιθανόλης που θα παράγει από το 2007, 70 εκατομμύρια λίτρα βιοαιθανόλης 3

4 ετησίως που αντιστοιχούν σε τόνους αιθυλενίου. Σε κάθε περίπτωση το κόστος παραγωγής της πρώτης ύλης ενσωματώνεται στο κόστος παραγωγής του πετρελαίου. 3. Τύποι αποικοδομήσιμων πλαστικών Είναι σημαντικό να αναφέρουμε τους διάφορους τύπους αποικοδομήσιμων πλαστικών, καθώς το κόστος και οι χρήσεις τους διαφέρουν: Υδρο-βιοαποικοδομήσιμα πλαστικά (υδατο-βα) Είναι εκείνα που περιέχουν άμυλο ή παράγωγα αυτού σε υψηλό ποσοστό και τα περισσότερα από αυτά περιέχουν και συνθετικά πλαστικά προερχόμενα από το πετρέλαιο. Γενετικά τροποποιημένες καλλιέργειες (π.χ καλαμποκιού) μπορεί να χρησιμοποιηθούν για την παραγωγή των βιο-πλαστικών. Η υδρο-βιοαποικοδόμηση ξεκινά με την υδρόλυση του προϊόντος (αντίδραση με νερό) και την τελική μετατροπή του σε διοξείδιο του άνθρακος, νερό και βιομάζα). Αλλά στους Χ.Υ.Τ.Α. (Χώρος Υγειονομικής Ταφής Αποβλήτων) σε βάθος παράγεται με αναερόβια διαδικασία μεθάνιο σε σημαντικές ποσότητες. Το μεθάνιο ως γνωστό συμβάλλει στο φαινόμενο του θερμοκηπίου είκοσι τρεις φορές περισσότερο από το διοξείδιο του άνθρακος. Στα υδρο-βιοαποικοδομήσιμα πλαστικά το άμυλο προέρχεται από καλλιέργειες (π.χ. καλαμποκιού) που δαπανούν ενέργεια για την παραγωγή λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων και απαιτείται επιπλέον ενέργεια για την μεταφορά και εν συνεχεία την παραγωγή του αμύλου (ζύμωση) και πολυμερισμός του μονομερούς. Φωτο-αποικοδομήσιμα πλαστικά Είναι εκείνα που διασπώνται με την επίδραση της υπεριώδους ακτινοβολίας αλλά δεν διασπώνται απουσία φωτός π.χ. μέσα σε Χ.Υ.Τ.Α. ή σε αποχετεύσεις ή σε σκοτεινό περιβάλλον ή εάν έχουν τυπωθεί σε μεγάλο μέρος της επιφάνειάς τους. 4. Περιβαλλοντικά οφέλη ΦΒΑ πλαστικών Υπάρχουν σημαντικά περιβαλλοντικά πλεονεκτήματα των ΦΒΑ-πλαστικών. 4

5 Απορρίμματα Τα συμβατικά πλαστικά όταν απορρίπτονται στο περιβάλλον παραμένουν εκεί για πολλές δεκαετίες καθώς είναι πρακτικά αδύνατον να συλλεχθούν μέσα από τους Χ.Υ.Τ.Α. ή τους κάδους απορριμμάτων (π.χ. σακούλες, φιάλες νερού, φιάλες λαδιού, καλαμάκια, σακουλάκια συσκευασίας οσπρίων κ.λ.π.) και συνεπώς δεν υπάρχει λύση αντιμετώπισης της ρύπανσης που προκαλούν. Αντιθέτως η αποικοδόμηση των ΦΒΑ πλαστικών είναι ρυθμιζόμενη ενώ δίνουν τελικά θρεπτικά υλικά. Η έκθεση στο φως επιταχύνει την αποικοδόμησή τους η οποία συνεχίζεται και απουσία φωτός (κατά την ταφή στους Χ.Υ.Τ.Α.). Οι σακούλες διασπώνται γρηγορότερα στον ανοικτό χώρο απ ότι σε κλειστό. Διασπώνται επίσης γρηγορότερα σε θερμό από ότι σε ψυχρό χώρο. Φυσικά εάν το ΦΒΑ πλαστικό εκτεθεί σε φως και αέρα για κάποιο διάστημα μετά την απόρριψη του η αποικοδόμησή του συνεχίζεται και απουσία φωτός. Η διάσπαση των ΦΒΑ πλαστικών συνεχίζεται ακόμα και αν αυτά ταφούν. Τα συμβατικά πλαστικά μπορούν και πρέπει να χρησιμοποιούνται για πολλά είδη ιδίως μακράς διάρκειας, όπως έπιπλα σπιτιών, παιδικών χαρών κτλ, όχι όμως για σακούλες. Επίσης, οι ΦΒΑ πλαστικές σακούλες είναι πλεονεκτικότερες από τις χάρτινες σακούλες ή κάθε είδους τσάντες πολλαπλών χρήσεων. Σύγκριση με χάρτινες ή πάνινες σακούλες Οι χάρτινες σακούλες προκαλούν 70% περισσότερη ατμοσφαιρική ρύπανση από τις πλαστικές σακούλες. Επίσης για να παραχθούν χάρτινες σακούλες απαιτείται 300% περισσότερη ενέργεια ενώ καταναλώνονται τεράστιες ποσότητες οργανικών αποβλήτων τα οποία διασπώμενα παράγουν μεθάνιο και διοξείδιο του άνθρακα. Οι πλαστικές σακούλες καταλαμβάνουν μικρότερο όγκο: χίλιες πλαστικές σακούλες έχουν ύψος 6 εκατοστών ενώ χίλιες χάρτινες έχουν ύψος εβδομήντα πέντε εκατοστών. Επιπλέον, οι χάρτινες σακούλες δεν είναι τόσο ανθεκτικές όσο οι πλαστικές και καταστρέφονται όταν βραχούν. Εν κατακλείδι πρέπει να αναφέρουμε ότι οι τσάντες πολλαπλής χρήσεως (δικτυωτές, πάνινες ή ψάθινες) έχουν το μειονέκτημα ότι ο καταναλωτής δεν τις έχει πάντοτε μαζί του παρά μόνον όταν πηγαίνει προγραμματισμένα για ψώνια. Μια τετραμελής οικογένεια εφ όσον όλα τα μέλη της ψωνίζουν πρέπει να διαθέτει έναν αριθμό από τέτοιες τσάντες και οι οποίες πρέπει να καθαρίζονται συχνά. Τέλος, όταν απορρίπτονται, συμβάλλουν στην περιβαλλοντική ρύπανση. Λύση αποτελεί να κατασκευάζονται από ΦΒΑπλαστικό. Λιπασματοποίηση Η Οδηγία της Ε.Ε. του 1999 απαιτεί την σταδιακή μείωση των αστικών ζυμώσιμων απορριμμάτων που διοχετεύονται στους Χ.Υ.Τ.Α. Εφ όσον δεν χρησιμοποιούνται πλέον για τροφή των ζώων και περιέχουν πολύ μεγάλο ποσοστό υγρασίας για να 5

6 καούν δεν απομένει τίποτε άλλο παρά η λιπασματοποίηση ή η παραγωγή μεθανίου. Οργανικά απορρίμματα μπορούν να τοποθετηθούν σε ΦΒΑ πλαστικούς σάκους σε σπίτια, εστιατόρια, νοσοκομεία, πολυκαταστήματα κλπ. και να οδηγηθούν κατ ευθείαν στην μονάδα λιπασματοποίησης περιορίζοντας σημαντικά ανεπιθύμητες οσμές, μεταβίβαση μολύνσεως από έντομα κλπ. Επίσης οι ΦΒΑ πλαστικές σακούλες (σε αντίθεση με τις υδρο-βα πλαστικές σακούλες) ελευθερώνουν σταδιακά τα οργανικά συστατικά και συνεπώς παράγουν υψηλής ποιότητας λίπασμα. Τα ΦΒΑ και υδρο-βα πλαστικά ίσως θα πρέπει να έχουν χαρακτηριστικό χρώμα ή διεθνή λογότυπο ώστε να πηγαίνουν κατ ευθείαν για λιπασματοποίηση. Τα ΦΒΑ πλαστικά αποικοδομούνται από τα ίδια βακτήρια και μύκητες όπως τα φυσικά απόβλητα, άχυρα, φύλλα, κλαδιά κλπ. και η διάσπαση (που προέρχεται από φωτο-οξείδωση και θερμο-οξείδωση) μπορεί να πραγματοποιηθεί και απουσία φωτός σε θερμοκρασία περίπου 40 C. Το λαμβανόμενο λίπασμα είναι υψηλής ποιότητας και έχει ικανοποιήσει όλες τις δοκιμές οικοτοξικότητας. Οι δοκιμές περιλαμβάνουν την καλλιέργεια σπόρων, την ανάπτυξη φυτών και την επιβίωση μικροοργανισμών (σκουλήκια της γης κλπ) που διενεργήθηκαν με βάση τα πρότυπα DIN V , ON S 2200 και ΟN S 2300 της Αγγλίας. Οι δοκιμές αυτές έδειξαν ότι η χλωρίδα ή η πανίδα δεν επηρεάζεται αρνητικά ούτε από το πλαστικό ούτε από τους σταθεροποιητές ή τα μέταλλα ή τα χρώματα ή τα πρόσθετα (καταλύτες) δηλαδή από αυτά που παραμένουν μετά την αποικοδόμηση σε μέρη ανά εκατομμύριο ή δισεκατομμύριο (ppm ή ppb). Μερικά από αυτά τα υπολείμματα παραμένουν και στα υδρο-βα πλαστικά. Όλες οι ενώσεις μετάλλων που χρησιμοποιούνται στα ΦΒΑ πλαστικά είναι εγκεκριμένες από την Οδηγία 67/548/EC της Ε.Ε. Χ.Υ.Τ.Α. Οι αρμόδιοι φορείς κάθε χώρας έχουν στόχο την μείωση των σκουπιδιών που πηγαίνουν για ταφή στους Χ.Υ.Τ.Α., αλλά για τα ΦΒΑ πλαστικά δεν απαιτείται η ταφή τους αφού μπορούν να λιπασματοποιηθούν ή να καούν για την παραγωγή ενέργειας. Η περίπτωση της λιπασματοποίησης δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τα συμβατικά. Ο στόχος της Οδηγίας της Ε.Ε. για τους Χ.Υ.Τ.Α. του 1999 (και όπως αυτή συμπληρώθηκε το 2003) είναι σύμφωνα με τις ακόλουθες παραγράφους: η πρόληψη, η ανακύκλωση και η ανάκτηση απορριμμάτων πρέπει να ενθαρρύνεται καθώς και η επαναχρησιμοποίηση των υλικών αυτών όπως και της παραγόμενης ενέργειας έτσι ώστε να προστατεύονται οι φυσικοί πόροι και να προλαμβάνεται η αχρήστευση μεγάλων τμημάτων γης. 6

7 Τα ΦΒΑ πλαστικά σε έναν Χ.Υ.Τ.Α. ικανοποιούν τους παραπάνω όρους αφού μπορούν να καούν με υψηλή απόδοση ενέργειας. ΦΒΑ πλαστικές επιφάνειες (φιλμ) μπορούν να περιορίσουν την χρήση χώματος σε ένα Χ.Υ.Τ.Α. Στο τέλος της ημέρας πρέπει να σκεπαστούν τα σκουπίδια με περίπου εικοσιπέντε εκατοστά χώματος. Αυτό απαιτεί εκτός από μεγάλες ποσότητες χώματος και μεγάλο ποσοστό ενέργειας ενώ καταλαμβάνει ένα σημαντικό χώρο του Χ.Υ.Τ.Α. Με την χρήση ΦΒΑ πλαστικών φύλλων μπορούν να καλυφθούν τα σκουπίδια στο τέλος της ημέρας αποφεύγοντας την χρήση χώματος και την δαπάνη ενέργειας από την χρήση των μηχανών (μπουλντόζες κτλ.). Σάκοι απορριμμάτων από συμβατικά πλαστικά καταλαμβάνουν μεγαλύτερο χώρο διότι περικλείουν αέρα και περιορίζουν την αποικοδόμηση των περιεχομένων οργανικών υλικών (αποφάγια κλπ). Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι υπολείμματα τροφών (φρούτα, λαχανικά, κρέας κλπ) που περικλείονται σε συμβατικές πλαστικές σακούλες χρειάζονται τριάντα έως εβδομήντα χρόνια για να αποσυντεθούν, ενώ μέσα σε ΦΒΑ πλαστικές σακούλες μπορούν να αποσυντεθούν ανάλογα με την ρύθμιση τους μέσα σε τρεις έως έξι μήνες. Οι ΦΒΑ σακούλες οξειδώνονται παρουσία φωτός, διασπώνται και αποικοδομούνται υπό αερόβιες συνθήκες σε έναν Χ.Υ.Τ.Α. ενώ η διαδικασία αποικοδόμησης συνεχίζεται ακόμα και αν οι ΦΒΑ σακούλες θαφτούν. Γεωργία & Κηπουρική Εκτός της λιπασματοποίησης που αναφέρθηκε, τα ΦΒΑ πλαστικά βρίσκουν χρήσιμες εφαρμογές στην γεωργία και την ανθοκομία. Για πολλά χρόνια γεωργοί και καλλιεργητές χρησιμοποιούν πλαστικά φύλλα για να προστατεύσουν την σοδειά τους. Τα πλαστικά φύλλα προστατεύουν τις καλλιέργειες διατηρώντας την υγρασία, αυξάνοντας την θερμοκρασία των ριζών και αποτρέποντας την ανάπτυξη ζιζανίων. Αλλά μετά τη συλλογή της σοδειάς εκατοντάδες ή χιλιάδες τετραγωνικών χιλιομέτρων πλαστικών φύλλων απορρίπτονται προκαλώντας ρύπανση του περιβάλλοντος και δαπάνη ενέργειας. Τα ΦΒΑ πλαστικά φύλλα μπορεί να ρυθμιστούν να αποικοδομούνται αμέσως μετά τη συλλογή της σοδειάς και αποτελούν θρεπτικό υλικό για τις καλλιέργειες της επόμενης χρονιάς. Ανακύκλωση Η ανακύκλωση παίζει σημαντικό ρόλο στην διαχείριση των πλαστικών αλλά δεν μπορεί να αντιμετωπίσει το σύνολο των πλαστικών υλικών συσκευασίας. Κι αυτό για πέντε βασικούς λόγους. 1. Σημαντικό πρόβλημα αποτελεί η περισυλλογή των πλαστικών αποβλήτων. Το μεγαλύτερο μέρος του συνολικού όγκου των πλαστικών αποβλήτων (φιάλες, 7

8 σακουλάκια, σακούλες απορριμμάτων, καλαμάκια κ.λ.π.) καταλήγει στους Χ.Υ.Τ.Α. απ όπου είναι αδύνατο να περισυλλεχθεί. 2. Κατά την διαδικασία της ανακύκλωσης των πλαστικών αποβλήτων τουλάχιστον το 15% παραμένει ως απόβλητο (η λεγόμενη «φύρα» κατά τους ανακυκλωτές) εξαιτίας των χρωμάτων των πρωτογενών προϊόντων κ.λ.π. 3. Το τρίτο πρόβλημα έγκειται στο γεγονός ότι με την ανακύκλωση δεν λύνουμε το πρόβλημα της ρύπανσης απλά το επιβραδύνουμε. Ακόμα και αν ικανοποιηθούν εξ ολοκλήρου οι ποσοτικοί στόχοι που έχουν τεθεί το υπάρχον πλαστικό παραμένει. Ανακυκλώνεται μεν αλλά στο τέλος πάλι καταλήγει στο περιβάλλον. 4. Δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί ανακύκλωση εάν δεν πραγματοποιηθεί πρωτύτερα διαχωρισμός των διαφορετικών ειδών πλαστικού. Τα ΡΕΤ, ΡΡ, PVC, ΡΕ δεν μπορούν να αναμειχθούν ώστε να παραχθεί δευτερογενής ύλη. Πρέπει να χρησιμοποιούνται κατά είδος και να έχουν πρωτύτερα καθαριστεί π.χ. από άμμο, μέταλλα, χαρτί που εμπεριέχονται λόγω της προγενέστερης χρήσης τους. 5. Το υπάρχον PVC δεν πρέπει να ανακυκλωθεί. Ουσιαστικά πρόκειται για αναγκαίο κακό και όχι σωτήρια λύση. Στην Αγγλία από 1,5 εκατομμύριο τόνους υλικού συσκευασίας από πολυαιθυλένιο που παράγονται κάθε χρόνο, μόνο τόνοι ανακυκλώνονται. Πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι τα συμβατικά πλαστικά είναι πολύ φθηνά και η ανακύκλωση επιτυγχάνεται μόνο με κρατικές επιδοτήσεις. Τα ανακυκλωμένα πλαστικά μπορούν να χρησιμοποιηθούν για βαριά μακράς ζωής αντικείμενα όπως έπιπλα υπαιθρίων χώρων, παιδικές χαρές κλπ. Δεν επαναχρησιμοποιούνται συνήθως για πλαστικές σακούλες ή για επαφή με τρόφιμα. Είναι πραγματικά γεγονός ότι η ανακύκλωση έχει περιορισμένη χρήση στα πλαστικά και για αυτό η αλλαγή σε ΦΒΑ πλαστικά είναι επιβεβλημένη αφού μπορούν να αποικοδομηθούν μετατρεπόμενα σε λίπασμα. Με βάση τον ορισμό που δίνει η Ε.Ε. για την ανακύκλωση, τα ΦΒΑ πλαστικά ανακυκλώνονται εφόσον επιστρέφουν στο περιβάλλον ως λίπασμα. Δεν ανακυκλώνονται όμως αν βασιστούμε στην έννοια που δίνει ο απλός πολίτης στον όρο ανακύκλωση σύμφωνα με αυτά που εννοούνται από τις επιχειρήσεις. Επανάκτηση ενέργειας Σε ορισμένες χώρες όπως στη Γερμανία όπου η καύση είναι διαδεδομένη και η τεχνολογία εγκατεστημένη, τα ΦΒΑ πλαστικά μπορούν να καούν με σκοπό την επανάκτηση ενέργειας με τον ίδιο τρόπο όπως τα συμβατικά πλαστικά αλλά τα ΦΒΑ πλαστικά παράγουν εκτός από ενέργεια μόνο διοξείδιο άνθρακα και υδρατμούς. 8

9 Συλλογή και μείωση απορριμμάτων Η συλλογή σκουπιδιών με ΦΒΑ πλαστικούς σάκους είναι προτιμότερη από την συλλογή με συμβατικούς πλαστικούς σάκους. Ενδεικτικά αναφέρουμε μερικά πλεονεκτήματα των ΦΒΑ πλαστικών σάκων έναντι των πλαστικών κάδων: - Η συλλογή είναι ευκολότερη και γρηγορότερη από ότι με κάδους. - Παράγονται σε μεγάλη ποικιλία μεγεθών για διαφορετικές ανάγκες. - Δεν χρειάζονται για την απομάκρυνσή τους ειδικά απορριμματοφόρα. - Μπορούν εύκολα να αποθηκευτούν και διανέμονται σε ρολά. - Οι κάδοι απαιτείται να πλένονται και να απολυμαίνονται. - Οι κάδοι είναι ογκώδεις, η τιμή τους είναι ακριβή και η μεταφορά και η αποθήκευση δύσκολη. - Οι κάδοι παράγονται από βαριά μη αποικοδομήσιμα πλαστικά. Καθώς οι ΦΒΑ σακούλες είναι λεπτότερες από τις χάρτινες σακούλες παράγουν μικρότερο όγκο απορριμμάτων. Επίσης αποικοδομούνται πλήρως και παύουν να υπάρχουν στο τέλος της προγραμματισμένης διάρκειάς τους. Πλεονεκτήματα των ΦΒΑ πλαστικών έναντι των ΥΔΡΟ-ΒΑ Συμπερασματικά τα ΦΒΑ- πλαστικά έχουν τα ακόλουθα πλεονεκτήματα: 1. Τα ΦΒΑ πλαστικά αποικοδομούνται σε οποιοδήποτε εξωτερικό ή εσωτερικό χώρο παρουσία αέρος. Αυτός είναι ένας πολύ σημαντικός παράγων διότι μεγάλες ποσότητες των πλαστικών δεν μπορούν να συλλεχθούν. Τα περισσότερα από τα υδρο-βα πλαστικά απαιτούν περιβάλλον πλούσιο σε μικροβιακό φορτίο (όπως σε μονάδα λιπασματοποίησης) για να αποικοδομηθούν. 2. Τα ΦΒΑ-πλαστικά μπορούν να προγραμματισθούν για τη διάρκεια ζωής τους, κατά την παραγωγή τους. Η ταχύτητα αποικοδόμησης των υδρο-βα πλαστικών δεν μπορεί να ελεγχθεί. 3. Τα ΦΒΑ πλαστικά είναι πιο ανθεκτικά και έχουν περισσότερες χρήσεις. 4. Είναι φθηνότερα. 5. Είναι λεπτότερα, χρησιμοποιούν λιγότερο χρόνο για την αποθήκευση και για τη μεταφορά τους και απαιτείται λιγότερη πρώτη ύλη για την παραγωγή τους. 6. Παράγονται και σε διαφανή μορφή ώστε τρόφιμα ή άλλα υλικά μπορούν να παρατηρηθούν. 7. Μπορούν να ανακυκλωθούν και να αναπαραχθούν. Υδρο ΒΑ πλαστικά δεν μπορούν να ανακυκλωθούν παρά μόνο με μεγάλο κόστος. 9

10 8. Μπορούν και τα δύο να λιπασματοποιηθούν. Επειδή όμως τα ΦΒΑ πλαστικά αποικοδομούνται με αργότερους ρυθμούς, ο άνθρακας μετατρέπεται σε οργανική πρώτη ύλη. 9. Απαιτείται λιγότερη ενέργεια για να παραχθούν και να μεταφερθούν. 10. Δεν υπάρχουν γενετικά τροποποιημένα συστατικά. 11. Δεν αποδίδουν μεθάνιο όταν οξειδώνονται. 12. Δεν περιέχουν οργανο-χλωριωμένα συστατικά. 13. Είναι ασφαλή για απευθείας επαφή με τρόφιμα. 14. Ιδανικά για υλικό συσκευασίας κατεψυγμένων τροφίμων όπου διατηρούνται για μεγάλο χρονικό διάστημα και αρχίζουν να αποικοδομούνται μόνο όταν απορριφθούν στο περιβάλλον. 15. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως υλικό συσκευασίας σε μηχανές ταχύτητας (όπως σε συσκευασία άρτου) ενώ τα υδρο-βα πλαστικά δεν αποδίδουν σε αυτές τις μηχανές. 16. Μπορούν να καούν με υψηλότερη ενεργειακή απόδοση από ότι τα υδρο- ΒΑ πλαστικά. 17. Μπορούν να παραχθούν από τα ίδια μηχανήματα και το ίδιο εργατικό δυναμικό όπως τα συμβατικά πλαστικά ενώ τα υδρο-βα πλαστικά παράγονται με διαφορετική διαδικασία. 18. Τα υδρο-βα πλαστικά χρησιμοποιούν ως πρώτη ύλη τρόφιμα (π.χ άμυλο, καλαμπόκι) λιπάσματα και φυτοφάρμακα ενώ τα ΦΒΑ πλαστικά όχι. Προϊόντα παραγόμενα από ΦΒΑ πλαστικά Πλαστικές σακούλες για κάθε είδους ψώνια, και σκουπίδια. Σάκοι απορριμμάτων που αγοράζονται σε ρολά για κάθε είδους απορρίμματα. Σακούλες για οργανικά απορρίμματα (αποφάγια κλπ). Μπλούζες για χρήση σε κέντρα μαζικής εστίασης, νοσοκομεία, κήπους, εργαστήρια κλπ. Σακούλες για απορρίμματα ζώων (σκύλοι, γάτες κλπ) που συλλέγονται σε κήπους, πάρκα κλπ. Σακούλες που τοποθετούνται σε κάδους απορριμμάτων. Γάντια. Πλαστικά φύλλα για χρήση στη γεωργία και την κηπουρική. Πλαστικό φιλμ για συσκευασία εφημερίδων, εντύπων και περιοδικών. Αεροπλάστ Συσκευασία άρτου. 10

11 Συσκευασία κατεψυγμένων τροφίμων. Συσκευασία σε στεγανό περιβάλλον (Shrim R-wrap). Συσκευασία με φυσαλίδες αέρα για μεταφορά εύθραυστων αντικειμένων (Bubble-wrap). Μαχαιροπήρουνα, πιάτα, ποτήρια, καλαμάκια, τραπεζομάντιλα κλπ. Πάνες για βρέφη και ενηλίκους, σερβιέτες κτλ. Προφυλακτικά, ράμματα κτλ. Μέτρα για πλαστικές σακούλες σε άλλες χώρες: Σήμερα οι κυβερνήσεις των περισσοτέρων χωρών-μελών της Ε.Ε. προγραμματίζουν την εφαρμογή μέτρων για την χρήση και κατανάλωση ΦΒΑ πλαστικών μίας χρήσης. Τα ΦΒΑ πλαστικά ικανοποιούν όλους τους όρους της απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τα Υλικά Συσκευασίας και τα απόβλητα αυτών. Τα ΦΒΑ πλαστικά ικανοποιούν την παράγραφο 3(a) της Συνθήκης διότι μπορούν να ανακυκλωθούν. Ικανοποιούν την παράγραφο 3(b) διότι μπορούν να καούν. Ικανοποιούν την παράγραφο 3(c) διότι εφόσον αποικοδομούνται δεν παρεμποδίζουν την λιπασματοποίηση των οργανικών υλικών. Τέλος, ικανοποιούν την παράγραφο 3(d) διότι τελικά τα ΦΒΑ πλαστικά μετατρέπονται σε διοξείδιο του άνθρακα, νερό και βιομάζα. 11

ΟΞΟΒΙΟΔΙΑΣΠΩΜΕΝΑ ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

ΟΞΟΒΙΟΔΙΑΣΠΩΜΕΝΑ ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΟΞΟΒΙΟΔΙΑΣΠΩΜΕΝΑ ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Νίκος Κατσαρός Επιστημονικός Συνεργάτης ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» και Συνδεσμου Βιομηχανιών Πλαστικών Ελλάδος A.ΥΔΡΟ-ΒΙΟΔΙΑΣΠΩΜΕΝΑ ΠΛΑΣΤΙΚΑ Υδρόλυση Αναερόβια

Διαβάστε περισσότερα

γυαλί χαρτί χαρτόνι ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ Ανακύκλωσε και εσύ! υπόλοιπα απόβλητα πλαστικό μέταλλο βιοαπόβλητα ή οργανικά απόβλητα http://uest.ntua.

γυαλί χαρτί χαρτόνι ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ Ανακύκλωσε και εσύ! υπόλοιπα απόβλητα πλαστικό μέταλλο βιοαπόβλητα ή οργανικά απόβλητα http://uest.ntua. χαρτί χαρτόνι γυαλί πλαστικό μέταλλο βιοαπόβλητα ή οργανικά απόβλητα υπόλοιπα απόβλητα ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ Ανακύκλωσε και εσύ! «Ανάπτυξη και εφαρμογή πιλοτικού συστήματος για την Ολοκληρωμένη Διαχείριση των Στερεών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΜΗΜΑ : Α3 ΕΠΙΒΛΕΠΟΝΤΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ : Σωτηρόπουλος Σάββας. Τσόγκας Βασίλης

ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΜΗΜΑ : Α3 ΕΠΙΒΛΕΠΟΝΤΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ : Σωτηρόπουλος Σάββας. Τσόγκας Βασίλης ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΜΗΜΑ : Α3 ΕΠΙΒΛΕΠΟΝΤΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ : Σωτηρόπουλος Σάββας Τσόγκας Βασίλης ΠΑΡΑΓΩΓΉ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ Η συγκέντρωση του πληθυσμού στα μεγάλα αστικά κέντρα, η κοινωνική και τεχνολογική

Διαβάστε περισσότερα

Τι κερδίζω με την ανακύκλωση Τι χάνω αν δεν κάνω ανακύκλωση Ανακύκλωση Χαρτιού Ανακύκλωση Γυαλιού Ο ρόλος του Πολίτη στη Ανακύκλωση του Γυαλιού

Τι κερδίζω με την ανακύκλωση Τι χάνω αν δεν κάνω ανακύκλωση Ανακύκλωση Χαρτιού Ανακύκλωση Γυαλιού Ο ρόλος του Πολίτη στη Ανακύκλωση του Γυαλιού Τι κερδίζω με την ανακύκλωση Τα οφέλη με την ανακύκλωση δεν είναι μόνο άμεσα οικονομικά, είναι κυρίως περιβαλλοντικά. Με την ανακύκλωση ωστόσο πετυχαίνουμε: Να επαναχρησιμοποιήσουμε πρώτη ύλη από αυτά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ. Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ. Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο όρος βιομάζα μπορεί να δηλώσει : α) Τα υλικά ή τα υποπροϊόντα και κατάλοιπα της φυσικής, ζωικής δασικής και αλιευτικής παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ενότητα 5: Στερεά απόβλητα και Αστική Ρύπανση (Μέρος 2 ο ) Ζαγγανά Ελένη Σχολή : Θετικών Επιστημών Τμήμα : Γεωλογίας Σκοποί ενότητας Πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΣΑΚΩΝ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΕΤΟΥΣ 2012

ΜΕΛΕΤΗ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΣΑΚΩΝ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΕΤΟΥΣ 2012 ΜΕΛΕΤΗ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΣΑΚΩΝ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΕΤΟΥΣ 2012 ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ: 27.866,00 Φ.Π.Α. 23% :6.409,18 ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΔΑΠΑΝΗ: 34.275,18 ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ: Προμήθεια σάκων απορριμμάτων ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Αντικείμενο της παρούσας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΠΛΑΣΤΙΚΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ 2011-2012. Παπανικολάου Νίκος Τρίμμης Γιάννης Τσαγκρή Μαρία Τσιαδής Γιώργος

ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΠΛΑΣΤΙΚΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ 2011-2012. Παπανικολάου Νίκος Τρίμμης Γιάννης Τσαγκρή Μαρία Τσιαδής Γιώργος ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΠΛΑΣΤΙΚΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ 2011-2012 Παπανικολάου Νίκος Τρίμμης Γιάννης Τσαγκρή Μαρία Τσιαδής Γιώργος Κοιτώντας γύρω μας, καταλαβαίνουμε εύκολα ότι περιτριγυριζόμαστε από πλαστικό. Παιχνίδια,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧ0ΛΗ ΤΕΧΝ0Λ0ΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ

ΣΧ0ΛΗ ΤΕΧΝ0Λ0ΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΣΧ0ΛΗ ΤΕΧΝ0Λ0ΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΤΑΛΕΛΛΗ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΦΡΟΥΤΑ-ΛΑΧΑΝΙΚΑ Τα φρούτα-λαχανικά δεν είναι τροφές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr OΙΚΟΛΟΓΙΑ 1. Όσο το ποσό της ενέργειας: α) μειώνεται προς τα ανώτερα

Διαβάστε περισσότερα

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Αποφλοίωση και καθαρισμός Πολλά φυτικά προϊόντα π.χ, μήλα, πατάτες χρειάζονται αποφλοίωση ή καθαρισμό μερικών τμημάτων τους πριν από την κατεργασία.

Διαβάστε περισσότερα

Συλλογή απορριµµάτων µε το σύστηµα «πόρτα-πόρτα»

Συλλογή απορριµµάτων µε το σύστηµα «πόρτα-πόρτα» 1 Συλλογή απορριµµάτων µε το σύστηµα «πόρτα-πόρτα» 2 Κάδοι για τη συλλογή των απορριµµάτων Οι κάδοι που µοιράστηκαν στα πρώτα πιλοτικά σπίτια είναι τέσσερις µεγάλοι κάδοι χωρητικότητας 120 λίτρων καθώς

Διαβάστε περισσότερα

4.2 Ρύπανση του εδάφους

4.2 Ρύπανση του εδάφους 110 Ερωτήσεις θεωρίας με απαντήσεις 4.2 Ρύπανση του εδάφους Οι ανθρώπινες δραστηριότητες ρυπαίνουν το έδαφος Ερωτήσεις κατανόησης θεωρίας και προβλήματα 2-1. Η ρύπανση του εδάφους οφείλεται κυρίως στη

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική Ευημερία. Αειφόρος Ανάπτυξη. Κοινωνική Ισότητα. Πολιτιστική Ζωτικότητα. Υπηρεσία Οργανικής Κουζίνας. Greek

Οικονομική Ευημερία. Αειφόρος Ανάπτυξη. Κοινωνική Ισότητα. Πολιτιστική Ζωτικότητα. Υπηρεσία Οργανικής Κουζίνας. Greek Αειφόρος Ανάπτυξη Πολιτιστική Ζωτικότητα Οικονομική Ευημερία Κοινωνική Ισότητα Υπηρεσία Οργανικής Κουζίνας Greek Καλωσήλθατε στην Υπηρεσία Οργανικής Κουζίνας του Norwood Payneham & St Peters Η Υπηρεσία

Διαβάστε περισσότερα

6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12 O 6 + 6 O2

6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12 O 6 + 6 O2 78 ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑ ΥΔΑΤΙΝΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΦΥΤΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ (μακροφύκη φυτοπλαγκτόν) ΠΡΩΤΟΓΕΝΕΙΣ ΠAΡΑΓΩΓΟΙ ( μετατρέπουν ανόργανα συστατικά σε οργανικές ενώσεις ) φωτοσύνθεση 6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12

Διαβάστε περισσότερα

2.4 Ρύπανση του νερού

2.4 Ρύπανση του νερού 1 Η θεωρία του μαθήματος με ερωτήσεις 2.4 Ρύπανση του νερού 4-1. Ποια ονομάζονται λύματα; Έτσι ονομάζονται τα υγρά απόβλητα από τις κατοικίες, τις βιομηχανίες, τις βιοτεχνίες και τους αγρούς. 4-2. Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Eνημέρωσης κι Ευαισθητοποίησης μαθητών, γονέωνκαι εκπαιδευτικών για τα Απόβλητα Συσκευασίας στο Δήμο μας

Πρόγραμμα Eνημέρωσης κι Ευαισθητοποίησης μαθητών, γονέωνκαι εκπαιδευτικών για τα Απόβλητα Συσκευασίας στο Δήμο μας Πρόγραμμα Eνημέρωσης κι Ευαισθητοποίησης μαθητών, γονέωνκαι εκπαιδευτικών για τα Απόβλητα Συσκευασίας στο Δήμο μας ΕλληνικήΕταιρείαΑξιοποίησης Ανακύκλωσης Α.Ε. Τα σκουπίδια μας... Αυξάνονται χρόνομετοχρόνο!

Διαβάστε περισσότερα

Τα Σκουπίδια µας. Αστικά Στερεά Απόβλητα χαρακτηρίζονται τα:

Τα Σκουπίδια µας. Αστικά Στερεά Απόβλητα χαρακτηρίζονται τα: Τα Σκουπίδια µας (Αστικά Στερεά Απόβλητα) Αστικά Στερεά Απόβλητα χαρακτηρίζονται τα: Ζυµώσιµα: 44% Η µέση ποιοτική σύσταση των παραγόµενων Χαρτί: 25% αστικών στερεών αποβλήτων στην Ελλάδα, Πλαστικά: 12%

Διαβάστε περισσότερα

Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας

Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας ΑΡΓΥΡΩ ΛΑΓΟΥΔΗ Δρ. Χημικός TERRA NOVA ΕΠΕ περιβαλλοντική τεχνική συμβουλευτική ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΕΕ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ»

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογικές Επεξεργασίες Στερεών Αποβλήτων

Βιολογικές Επεξεργασίες Στερεών Αποβλήτων Βιολογικές Επεξεργασίες Στερεών Αποβλήτων Κάτια Λαζαρίδη Επίκουρη Καθηγήτρια Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο klasaridi@hua.gr 1 ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΚΟΠΟΣ Οδηγία 1999/31/ΕΚ για την Υγειονοµική Ταφή Εναρµόνιση Εθνικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΤΟΥ ΧΑΡΤΙΟΥ ;

ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΤΟΥ ΧΑΡΤΙΟΥ ; ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ Ορισμός: Είναι η διαδικασία με την οποία επαναχρησιμοποιείται εν μέρει ή ολικά οτιδήποτε αποτελεί έμμεσα ή άμεσα αποτέλεσμα της ανθρώπινης δραστηριότητας και το οποίο στην μορφή που είναι δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ενότητα 9: Υγρά αστικά απόβλητα Διάθεση λυμάτων στο έδαφος (φυσικά συστήματα επεξεργασίας) (Μέρος 1 ο ) Ζαγγανά Ελένη Σχολή : Θετικών Επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;»

Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;» Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;» Λέξεις κλειδιά: Απορρίμματα, ανακύκλωση, ρύπανση, υγεία, προστασία περιβάλλοντος, ΧΥΤΥ, ΧΑΔΑ Εισαγωγή Απόβλητα ένα επίκαιρο ζήτημα, που αποτελεί διαχρονικά

Διαβάστε περισσότερα

Tμήμα Α1 Επιβλέπων καθηγητής: Σ. Μαρράς

Tμήμα Α1 Επιβλέπων καθηγητής: Σ. Μαρράς Tμήμα Α1 Επιβλέπων καθηγητής: Σ. Μαρράς -Πλαστικά/πολυμερή (πλεονεκτήματα μειονεκτήματα) -Βιοαποικοδομήσιμα πολυμερη (πλεονεκτήματα μειονεκτήματα) -Βιοαποικοδομήσιμα πολυμερή ως υλικά συσκευασίας -Ιατρικές

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50

Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50 Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50 Τι ορίζουμε ως «βιομάζα» Ως βιομάζα ορίζεται η ύλη που έχει βιολογική (οργανική) προέλευση. Πρακτικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ 2013-14

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ 2013-14 ΘΕΜΑΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Μπορεί να λειτουργήσει ένα οικοσύστημα α) με παραγωγούς και καταναλωτές; β) με παραγωγούς και αποικοδομητές; γ)με καταναλωτές και αποικοδομητές; Η διατήρηση των οικοσυστημάτων προϋποθέτει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΓΡΑΒΙΑΣ 1998 1999 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ «ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ» ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΑΓΓΕΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΑΘΗΤΕΣ: Β Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΡΗΓΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

04-04: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Ιδιότητες και διεργασίες

04-04: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Ιδιότητες και διεργασίες Κεφάλαιο 04-04 σελ. 1 04-04: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Ιδιότητες και διεργασίες Εισαγωγή Γενικά, υπάρχουν πέντε διαφορετικές διεργασίες που μπορεί να χρησιμοποιήσει κανείς για να παραχθεί χρήσιμη ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ. Ομάδα : Πένγκου Ιωάννα Γκέγκι Γκίνα Λιάκου Μαρία Ζουράμπι Μελάντζε

ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ. Ομάδα : Πένγκου Ιωάννα Γκέγκι Γκίνα Λιάκου Μαρία Ζουράμπι Μελάντζε ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ Ομάδα : Πένγκου Ιωάννα Γκέγκι Γκίνα Λιάκου Μαρία Ζουράμπι Μελάντζε Ανακύκλωση συσκευασιών στη Γερμανία Με βάση νόμο που τέθηκε σε ισχύ το 1991: Οι συσκευασίες των προϊόντων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΑΣΤΙΚΩΝ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ (Α.Σ.Α.) ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ ΤΟ 2012

Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΑΣΤΙΚΩΝ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ (Α.Σ.Α.) ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ ΤΟ 2012 ΔΗΜΟΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ & ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΑΣΤΙΚΩΝ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ (Α.Σ.Α.) ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ ΤΟ 212 Το 212 ο Δήμος Ελευσίνας συνέχισε την οργάνωση της

Διαβάστε περισσότερα

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν 7. Επαναχρησιμοποίηση νερού στο δήμο μας! Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν επεξεργασία πριν την επανάχρησή τους. Ο βαθμός επεξεργασίας εξαρτάται από την χρήση για την

Διαβάστε περισσότερα

Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%)

Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%) Φυσικό αέριο Βιοαέριο Αλκάνια ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%) Χρησιµοποιείται ως: Καύσιµο Πρώτη ύλη στην πετροχηµική βιοµηχανία Πλεονεκτήµατα

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Συνθέτων Υλικών

Εργαστήριο Συνθέτων Υλικών Εργαστήριο Συνθέτων Υλικών Εργαστηριακή Άσκηση 9-10-11 ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΠΟΛΥΜΕΡΩΝ Διδάσκων Δρ Κατσιρόπουλος Χρήστος Τμήμα Μηχανολογίας ΑΤΕΙ Πατρών 2014-15 1 ΟΡΙΣΜΟΣ-ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΗΜΑ ΚΑΤΑΤΕΘΕΝ ΤΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές εξετάσεις 2015. Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β

Γενικές εξετάσεις 2015. Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Φροντιστήρια δυαδικό 1 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ δυαδικό Γενικές εξετάσεις 2015 Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Τα θέματα επεξεργάστηκαν οι καθηγητές των Φροντιστηρίων «δυαδικό» Μπουρδούνη Κ. ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Οι οργανισμοί εξασφαλίζουν ενέργεια, για τις διάφορες λειτουργίες τους, διασπώντας θρεπτικές ουσίες που περιέχονται στην τροφή τους. Όμως οι φωτοσυνθετικοί

Διαβάστε περισσότερα

Σο 1977 πρωτοεμφανίστηκε μαζικά στα ταμεία των σούπερ-μάρκετ η πλαστική σακούλα και κάθε χρόνο η χρήση τους αυξaνόταν. Με αυτόν τον τρόπο αυξανόταν

Σο 1977 πρωτοεμφανίστηκε μαζικά στα ταμεία των σούπερ-μάρκετ η πλαστική σακούλα και κάθε χρόνο η χρήση τους αυξaνόταν. Με αυτόν τον τρόπο αυξανόταν Σο 1977 πρωτοεμφανίστηκε μαζικά στα ταμεία των σούπερ-μάρκετ η πλαστική σακούλα και κάθε χρόνο η χρήση τους αυξaνόταν. Με αυτόν τον τρόπο αυξανόταν και η ποσότητα των ρύπων στον αέρα. Σο περιβάλλον δεν

Διαβάστε περισσότερα

Βιώσιμη διαχείριση των απορριμμάτων: Μία ολοκληρωμένη αποκεντρωμένη προσέγγιση

Βιώσιμη διαχείριση των απορριμμάτων: Μία ολοκληρωμένη αποκεντρωμένη προσέγγιση ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ TOMEAΣ ΧΗΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΜΟΝΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Βιώσιμη διαχείριση των απορριμμάτων: Μία ολοκληρωμένη αποκεντρωμένη προσέγγιση

Διαβάστε περισσότερα

Το Εχγειρίδιο του Καλού Ανακυκλωτή. ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ Το Εγχειρίδιο του Καλού Ανακυκλωτή

Το Εχγειρίδιο του Καλού Ανακυκλωτή. ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ Το Εγχειρίδιο του Καλού Ανακυκλωτή ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ Το Εγχειρίδιο του Καλού Ανακυκλωτή ΕΙΣΑΓΩΓΗ Έστω και καθυστερημένα, η Κύπρος μπαίνει στον παγκόσμιο χάρτη των χωρών που θέτουν ως πρωταρχικό περιβαλλοντικό στόχο την ανακύκλωση κάθε μορφής αποβλήτων.

Διαβάστε περισσότερα

15 Σεπτεμβρίου - 15 Οκτωβρίου

15 Σεπτεμβρίου - 15 Οκτωβρίου ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΑΚΤΩΝ 2012 15 Σεπτεμβρίου - 15 Οκτωβρίου Καθαρίζουμε τις παραλίες μας, καταγράφουμε τα σκουπίδια και τα ανακυκλώνουμε! ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΟ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΩΣ ΠΟΡΟΙ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΟ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΩΣ ΠΟΡΟΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΟ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΩΣ ΠΟΡΟΙ Αγγελική Καλλία Αντωνίου Δρ. Νομικής, Δικηγόρος, ankallia@auth.gr 2 δισ. τόνοι αποβλήτων /χρόνο παράγονται στην

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση αποβλήτων

Διαχείριση αποβλήτων Διαχείριση αποβλήτων Καθ. Μ. Λοϊζίδου Μονάδα Επιστήμης και Τεχνολογίας Περιβάλλοντος Τομέας Χημικών Επιστημών Σχολή Χημικών Μηχανικών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο email: mloiz@orfeas.chemeng.ntua.gr website:

Διαβάστε περισσότερα

εξόρυξη αποβλήτων: ένα παιχνίδι για μεγάλα παιδιά διαδραστικό σεμινάριο Επιμέλεια: Γιώργος Τέντες Ανδρέας Μελετίου Αρετή Παπαχρυσοστόμου

εξόρυξη αποβλήτων: ένα παιχνίδι για μεγάλα παιδιά διαδραστικό σεμινάριο Επιμέλεια: Γιώργος Τέντες Ανδρέας Μελετίου Αρετή Παπαχρυσοστόμου εξόρυξη αποβλήτων: ένα παιχνίδι για μεγάλα παιδιά διαδραστικό σεμινάριο Επιμέλεια: Γιώργος Τέντες Ανδρέας Μελετίου Αρετή Παπαχρυσοστόμου 1. Πόσα σκουπίδια παράγει ετησίως κάθε Ελληνίδα και Έλληνας; Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΙΑΚΗ ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗ: ΜΙΑ ΜΕΓΑΛΗ ΕΛΠΙΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΜΑΣ

ΟΙΚΙΑΚΗ ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗ: ΜΙΑ ΜΕΓΑΛΗ ΕΛΠΙΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΜΑΣ ΟΙΚΙΑΚΗ ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗ: ΜΙΑ ΜΕΓΑΛΗ ΕΛΠΙΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΜΑΣ Σκοπός του παρόντος ενημερωτικού φυλλαδίου είναι η ευαισθητοποίηση και ενημέρωση των Δημοτών της Περιφέρειας Ανατολικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Όλοι νοιαζόμαστε, όλοι συμμετέχουμε Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;»

ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Όλοι νοιαζόμαστε, όλοι συμμετέχουμε Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;» Λέξεις κλειδιά: Απορρίμματα, ανακύκλωση, ρύπανση, υγεία, προστασία περιβάλλοντος, ΧΥΤΥ, ΧΑΔΑ Εισαγωγή Απόβλητα ένα επίκαιρο ζήτημα, που αποτελεί διαχρονικά ένα κρίσιμο περιβαλλοντικό, κοινωνικό και οικονομικό

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΜΙΚΡΟ-ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ

Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΜΙΚΡΟ-ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΜΙΚΡΟ-ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Με απλά λόγια... Μικροοργανισμοί υπάρχουν παντού. Στον αέρα που αναπνέουμε, στο χώμα, στο νερό, στην τροφή, μέσα στους ζωντανούς οργανισμούς, στην επιδερμίδα μας, στα φυτά,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΤΟΥ ΚΑΛΟΥ ΑΝΑΚΥΚΛΩΤΗ. Τα 15 λάθη της ανακύκλωσης

ΤΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΤΟΥ ΚΑΛΟΥ ΑΝΑΚΥΚΛΩΤΗ. Τα 15 λάθη της ανακύκλωσης ΤΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΤΟΥ ΚΑΛΟΥ ΑΝΑΚΥΚΛΩΤΗ Τα 15 λάθη της ανακύκλωσης Σπασμένα γυαλιά Οι γυάλινες συσκευασίες ανακυκλώνονται, αλλά τα σπασμένα γυαλιά όχι. Ο λόγος είναι ότι, καθώς η διαλογή στα κέντρα γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Η Φωτο-Βιοδιασπώµενη σακούλα. Εκστρατεία ενηµέρωσης στην Λαίκή Αγορά της Κατερίνης (9 Μαίου 2009) Τι είναι η φωτοδιασπώµενη σακούλα;

Η Φωτο-Βιοδιασπώµενη σακούλα. Εκστρατεία ενηµέρωσης στην Λαίκή Αγορά της Κατερίνης (9 Μαίου 2009) Τι είναι η φωτοδιασπώµενη σακούλα; Η Φωτο-Βιοδιασπώµενη σακούλα Εκστρατεία ενηµέρωσης στην Λαίκή Αγορά της Κατερίνης (9 Μαίου 2009) Τι είναι η φωτοδιασπώµενη σακούλα; Οι πολίτες διψούν για ενηµέρωση Αυτό είναι το συµπέρασµα των 15 µελών

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύποι. Αντίδραση βιολογικών συστημάτων σε παράγοντες αύξησης

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύποι. Αντίδραση βιολογικών συστημάτων σε παράγοντες αύξησης ΡΥΠΑΝΣΗ 91 είναι η άμεση ή έμμεση διοχέτευση από τον άνθρωπο στο υδάτινο περιβάλλον ύλης ή ενέργειας με επιβλαβή αποτελέσματα για τους οργανισμούς ( ο ορισμός της ρύπανσης από τον ΟΗΕ ) Ρύποι Φυσικοί (εκρήξεις

Διαβάστε περισσότερα

Σώστε τη γη. Κρεσφόντης Χρυσοσπάθης

Σώστε τη γη. Κρεσφόντης Χρυσοσπάθης Επειδή ο πληθυσμός της γης και οι ανθρώπινες δραστηριότητες αυξάνοντας συνεχώς, χρησιμοποιούμε όλο και περισσότερο γλυκό νερό. Με τον τρόπο αυτό, όπως υποστηρίζουν οι επιστήμονες, το γλυκό νερό ρυπαίνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΑΠΟ ΣΚΟΥΠΙΔΙΑ, ΥΠΑΡΧΕΙ;

ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΑΠΟ ΣΚΟΥΠΙΔΙΑ, ΥΠΑΡΧΕΙ; ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΑΠΟ ΣΚΟΥΠΙΔΙΑ, ΥΠΑΡΧΕΙ; Το τότε και το σήμερα. Σε μια όχι και τόσο παλιά εποχή, οι άνθρωποι δεν πετούσαν σχεδόν τίποτε. Το καθετί μπορούσε να καταναλωθεί ή να ξαναχρησιμοποιηθεί. Τα σκουπίδια

Διαβάστε περισσότερα

DRYWASTE LIFE 08 ENV/GR/000566

DRYWASTE LIFE 08 ENV/GR/000566 Ανάπτυξη και επίδειξη ενός καινοτόμου συστήματος οικιακής ξήρανσης για την επεξεργασία του οργανικού κλάσματος των οικιακών απορριμμάτων στην πηγή DRYWASTE LIFE 08 ENV/GR/000566 Layman s Report Συντονιστής

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων µπορούν να καταταχθούν σε τρεις κατηγορίες: Φυσικά Χηµικά Βιολογικά. Πολλές από τις παραµέτρους που ανήκουν στις κατηγορίες αυτές αλληλεξαρτώνται π.χ. η θερµοκρασία που

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας 4η Ενότητα: «Βιοκαύσιμα 2ης Γενιάς» Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Δ.Σ. Ελληνικής Εταιρείας Βιοµάζας ΕΛ.Ε.Α.ΒΙΟΜ ΒΙΟΜΑΖΑ Η αδικημένη μορφή ΑΠΕ

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1-

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1- ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα Πως οι μικρές εμπορικές επιχειρήσεις επηρεάζουν το περιβάλλον και πως μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Έργων Βιοαερίου στην Κρήτη

Ανάπτυξη Έργων Βιοαερίου στην Κρήτη Ανάπτυξη Έργων Βιοαερίου στην Κρήτη Ομιλητής: Αντώνης Πουντουράκης, MSc Μηχανικός Περιβάλλοντος Εμπορικός Διευθυντής Plasis Τεχνική - Ενεργειακή Χανιά Νοέμβριος 2015 Plasis Τεχνική-Ενεργειακή Δραστηριοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Μίχας Υποψήφιος Δήμαρχος. Άμεση Δράση ΚΑΘΑΡΙΟΤΗΤΑ ΤΩΡΑ

Γιάννης Μίχας Υποψήφιος Δήμαρχος. Άμεση Δράση ΚΑΘΑΡΙΟΤΗΤΑ ΤΩΡΑ Γιάννης Μίχας Υποψήφιος Δήμαρχος Άμεση Δράση ΚΑΘΑΡΙΟΤΗΤΑ ΤΩΡΑ Η καθαρή αλήθεια Μαζί, θα καθαρίσουμε! Είμαστε μια υποψήφια Δημοτική Αρχή που δεν έχει μόνο καλές προθέσεις αλλά και καλές εμπειρίες και πρακτικές.

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Ορισμός «Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) είναι οι μη ορυκτές ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, δηλαδή η αιολική, η ηλιακή και η γεωθερμική ενέργεια, η ενέργεια κυμάτων, η παλιρροϊκή ενέργεια, η υδραυλική

Διαβάστε περισσότερα

Α Λυκείου Γυµνάσιο & Λυκ. Τάξεις Φούρνων. Σχολικό έτος: 2013-2014

Α Λυκείου Γυµνάσιο & Λυκ. Τάξεις Φούρνων. Σχολικό έτος: 2013-2014 Α Λυκείου Γυµνάσιο & Λυκ. Τάξεις Φούρνων Σχολικό έτος: 2013-2014 Στόχοι της έρευνας Να γνωρίσουµε το πρόβληµα που υπάρχει στον πλανήτη µας σε σχέση µε τα απορρίµµατα και την µόλυνση του περιβάλλοντος Να

Διαβάστε περισσότερα

Εναλλακτική διαχείριση στερεών απορριμμάτων. Αδαμάντιος Σκορδίλης Δρ Χημικός Μηχανικός

Εναλλακτική διαχείριση στερεών απορριμμάτων. Αδαμάντιος Σκορδίλης Δρ Χημικός Μηχανικός 1 Εναλλακτική διαχείριση στερεών απορριμμάτων Αδαμάντιος Σκορδίλης Δρ Χημικός Μηχανικός Η διαχείριση των στερεών απορριμμάτων αποτελεί ένα σύνθετο πρόβλημα, δεν είναι μόνο περιβαλλοντικό, αλλά πολιτικό,

Διαβάστε περισσότερα

Τι ονομάζουμε Ανακύκλωση;

Τι ονομάζουμε Ανακύκλωση; Τι ονομάζουμε Ανακύκλωση; Ανακύκλωση : είναι η δυνατότητα να ξαναχρησιμοποιήσουμε αντικείμενα που ενώ μοιάζουν με άχρηστα και θα κατέληγαν στα σκουπίδια διατηρούν σημαντικό μέρος της αξίας τους Ανακύκλωση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ Αποφευχθέν CO 2 (Kg / εκτάριο / έτος) Προϊόντα: Υψηλό κόστος σακχαρούχων και αμυλούχων προϊόντων (τεύτλα, καλαμπόκι, κ.ά.) που χρησιμοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας Τί είναι ένα Οικοσύστημα; Ένα οικοσύστημα είναι μια αυτο-συντηρούμενη και αυτορυθμιζόμενη κοινότητα ζώντων

Διαβάστε περισσότερα

Ενέργεια από Μονάδα Βιοαερίου

Ενέργεια από Μονάδα Βιοαερίου Ενέργεια από Μονάδα Βιοαερίου... Επενδυτικές Ευκαιρίες σε Μονάδες Βιοαερίου. - Βασικά στοιχεία για το Βιοαέριο - Οι Βασικές Πρώτες Ύλες για την λειτουργία μονάδας και εργοστασίου παραγωγής - Παραδείγματα

Διαβάστε περισσότερα

Συσκευασία Τροφίµων. Πλαστική Συσκευασία. Εισαγωγή

Συσκευασία Τροφίµων. Πλαστική Συσκευασία. Εισαγωγή Συσκευασία Τροφίµων Πλαστική Συσκευασία Εισαγωγή «Πλαστικά» γιατί πλάθονται σε οποιοδήποτε σχήµα Τα πολυµερή είναι οργανικές ενώσεις το µόριο των οποίων σχηµατίζεται από την επανάληψη µιας ή περισσοτέρων

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός 1ου Μαθήματος

Οδηγός 1ου Μαθήματος Οδηγός 1ου Μαθήματος Στόχος του 1 ου μαθήματος Το 1 ο μάθημα αφορά τη διδακτική ενότητα: «Εισαγωγή στην ανακύκλωση συσκευασιών». Στόχος του 1 ου μαθήματος είναι ο/ η εκπαιδευτικός να εισάγει για πρώτη

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις από τον οικιακό χώρο

Οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις από τον οικιακό χώρο Οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις από τον οικιακό χώρο Κ. Αμπελιώτης, Λέκτορας Τμ. Οικιακής Οικονομίας και Οικολογίας Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Οι επιβαρύνσεις συνοπτικά Κατανάλωση φυσικών πόρων Ρύπανση Στην

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι άμεση ρύπανση?

Τι είναι άμεση ρύπανση? ΡΥΠΑΝΣΗ ΝΕΡΟΥ Τι είναι ρύπανση; Ρύπανση μπορεί να θεωρηθεί η δυσμενής μεταβολή των φυσικοχημικών ή βιολογικών συνθηκών ενός συγκεκριμένου περιβάλλοντος ή/και η βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη βλάβη στην

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση των απορριμμάτων και επιπτώσεις

Διαχείριση των απορριμμάτων και επιπτώσεις Διαχείριση των απορριμμάτων και επιπτώσεις Κώστας Νικολάου Δρ. Χημικός Περιβαλλοντολόγος Καθηγητής-Σύμβουλος Περιβαλλοντικού Σχεδιασμού Πόλεων, Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο 1 ΑΣΑ: Κυρίαρχο πρόβλημα Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΑΙΡΙΚΗ * ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ * ΕΥΘΥΝΗ

ΕΤΑΙΡΙΚΗ * ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ * ΕΥΘΥΝΗ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Η εταιρική κοινωνική ευθύνη αναφέρεται στις ενέργειες των επιχειρήσεων που αποσκοπούν στην συμβολή αντιμετώπισης περιβαλλοντικών και κοινωνικών ζητημάτων. Η Βασιλείου

Διαβάστε περισσότερα

Η σοφή εκμετάλλευση των σκουπιδιών: η Ε.Ε. και η διαχείριση των απορριμμάτων

Η σοφή εκμετάλλευση των σκουπιδιών: η Ε.Ε. και η διαχείριση των απορριμμάτων στον κόσμο Η σοφή εκμετάλλευση των σκουπιδιών: η Ε.Ε. και η διαχείριση των απορριμμάτων Πηγές: Eurostat (SBS), Being wise with waste: the EU s approach to waste management (European Union 2010) Στο κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

❷ Η εµφάνιση και τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά των τροφίµων. ❸ Η θρεπτική αξία των τροφίµων. ❻ Η προσαρµογή στο νέο προφίλ των τροφίµων

❷ Η εµφάνιση και τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά των τροφίµων. ❸ Η θρεπτική αξία των τροφίµων. ❻ Η προσαρµογή στο νέο προφίλ των τροφίµων Ποιότητα Ορισµός Η έννοια της ποιότητας όπως αυτή ορίζεται από τον ιεθνή Οργανισµό Τυποποίησης (ISO) αναφέρεται στο σύνολο των ιδιοτήτων και των χαρακτηριστικών ενός προϊόντος τα οποία του προσδίδουν τη

Διαβάστε περισσότερα

Κυρούδη Λαμπρινή. Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών

Κυρούδη Λαμπρινή. Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών Κυρούδη Λαμπρινή Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ Η έρευνα αυτή διαπραγματεύεται, θέλοντας να εξηγήσει τα εξής θέματα:- Ο ρόλος του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών-

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΕΠΙΔΕΙΞΗ ΕΝΟΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ WASP TOOL LIFE10 ENV/GR/622

ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΕΠΙΔΕΙΞΗ ΕΝΟΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ WASP TOOL LIFE10 ENV/GR/622 ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΕΠΙΔΕΙΞΗ ΕΝΟΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ WASP TOOL LIFE10 ENV/GR/622 ΧΡΟΝΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΟΜΑΔΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΡΓΟΥ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ WASP TOOL ΠΕΡΙΟΧΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η κομποστοποίηση στην πράξη ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΣΤΟ ΟΙΚΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΣΕ ΜΟΝΑΔΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ

Η κομποστοποίηση στην πράξη ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΣΤΟ ΟΙΚΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΣΕ ΜΟΝΑΔΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ 4 Φεβρουαρίου 2012 ΚΠΕ Δραπετσώνας Επιμορφωτική Ημερίδα Η κομποστοποίηση στην πράξη ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΣΤΟ ΟΙΚΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΣΕ ΜΟΝΑΔΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΧΡΟΝΗ Χριστίνα Κομποστοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Κατανοώντας την επιχειρηματική ευκαιρία

Κατανοώντας την επιχειρηματική ευκαιρία Η Επιχειρηματική Ευκαιρία Κατανοώντας την επιχειρηματική ευκαιρία Υπάρχουν έρευνες οι οποίες δείχνουν ότι στους περισσότερους επιχειρηματίες που ξεκινούν για πρώτη φορά μια επιχείρηση, τελειώνουν τα χρήματα

Διαβάστε περισσότερα

Πράσινα Δώματα. Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος. Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου

Πράσινα Δώματα. Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος. Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου Πράσινα Δώματα Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου Ποθητός Σταματιάδης, Πολιτικός Μηχανικός, Μηχανικός Περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ. Η παραγωγή τροφής

Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ. Η παραγωγή τροφής Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ Η παραγωγή τροφής Καλύπτει τη βασικότερη ανθρώπινη ανάγκη Ιστορικά, η πρώτη αιτία ανθρώπινης παρέµβασης στο φυσικό περιβάλλον Σχετίζεται άµεσα µε τον υπερπληθυσµό

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Στερεών Αποβλήτων σε επίπεδο Δήμων

Διαχείριση Στερεών Αποβλήτων σε επίπεδο Δήμων ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ TOMEAΣ ΧΗΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΜΟΝΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Διαχείριση Στερεών Αποβλήτων σε επίπεδο Δήμων Κωνστάντζος Γιώργος Μηχανικός Περιβάλλοντος,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ. Απόστολος Βλυσίδης Καθηγητής ΕΜΠ

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ. Απόστολος Βλυσίδης Καθηγητής ΕΜΠ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ Απόστολος Βλυσίδης Καθηγητής ΕΜΠ Η ενέργεια από βιόµαζα είναι µία ανανεώσιµη µορφή ενέργειας Τι ονοµάζουµε ανανεώσιµη ενέργεια ; Η ενέργεια που αναπληρώνεται από το φυσικό

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογικά προϊόντα κήπου. Οδηγός για εύκολη και γρήγορη κομποστοποίηση

Βιολογικά προϊόντα κήπου. Οδηγός για εύκολη και γρήγορη κομποστοποίηση Δωρεάν Δωρεάν συμβουλές συμβουλές Βιολογικά προϊόντα κήπου Οδηγός για εύκολη και γρήγορη κομποστοποίηση Η φύση ως πρότυπο Σε κάθε τετραγωνικό εκατοστό εδάφους, υπάρχουν εκατομμύρια μικροοργανισμοί που

Διαβάστε περισσότερα

Το ΥΜΕΠΠΕΡΑΑ και η διαχείριση προδιαλεγμένων βιοαποβλήτων στην προγραμματική περίοδο 2014-2020. Εισηγητής : Βασίλης Στοϊλόπουλος Κομοτηνή, 24-4-2015

Το ΥΜΕΠΠΕΡΑΑ και η διαχείριση προδιαλεγμένων βιοαποβλήτων στην προγραμματική περίοδο 2014-2020. Εισηγητής : Βασίλης Στοϊλόπουλος Κομοτηνή, 24-4-2015 Το ΥΜΕΠΠΕΡΑΑ και η διαχείριση προδιαλεγμένων βιοαποβλήτων στην προγραμματική περίοδο 2014-2020. Εισηγητής : Βασίλης Στοϊλόπουλος Κομοτηνή, 24-4-2015 ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ : ΣΤΟΧΟΙ - ΟΡΟΣΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Δημήτρης Η. Β 1 25.3.14 3 Ο Κεφάλαιο 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Η ενέργεια έχει κεντρική σημασία για έναν οργανισμό, γιατί ό,τι και να κάνουμε χρειαζόμαστε ενέργεια. Ο κλάδος της βιολογίας που ασχολείται

Διαβάστε περισσότερα

03-04: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Εφοδιαστικές αλυσίδες

03-04: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Εφοδιαστικές αλυσίδες Κεφάλαιο 03-04 σελ. 1 03-04: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Εφοδιαστικές αλυσίδες Όσον αφορά τα συστήματα συλλογής για τα κλάσματα απορριμμάτων και περιορίζοντας τη συζήτηση μόνο στα καθαρά κλάσματα που

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ Ι Λ Ι Ο Υ. Προμήθεια σάκων απορριμμάτων K. Μ. : Π 34/11 ΠΡΟΫΠ: 30.976,57

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ Ι Λ Ι Ο Υ. Προμήθεια σάκων απορριμμάτων K. Μ. : Π 34/11 ΠΡΟΫΠ: 30.976,57 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ Ι Λ Ι Ο Υ Προμήθεια σάκων απορριμμάτων K. Μ. : Π 34/11 ΠΡΟΫΠ: 30.976,57 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Προμήθεια σάκων απορριμμάτων ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΟΝΑ Α ΑΝΑΕΡΟΒΙΑΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑ ΩΝ

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΟΝΑ Α ΑΝΑΕΡΟΒΙΑΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑ ΩΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΟΝΑ Α ΑΝΑΕΡΟΒΙΑΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑ ΩΝ Τα υγρά απόβλητα µονάδων επεξεργασίας τυροκοµικών προϊόντων περιέχουν υψηλό οργανικό φορτίο και προκαλούν αυξηµένα περιβαλλοντικά

Διαβάστε περισσότερα

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε.

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Η ένταση της Θερμικής νησίδας στον κόσμο είναι πολύ υψηλή Ένταση της θερμικής νησίδας κυμαίνεται μεταξύ 1-10 o

Διαβάστε περισσότερα

Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου

Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου Πιλοτικό Πρόγραμμα Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Απορριμμάτων του Δήμου Ανάφης και Χάλκης Γεώργιος Ν. Μακρυωνίτης Αντιπεριφερειάρχης Αναπτυξιακού Προγραμματισμού, Περιβάλλοντος και

Διαβάστε περισσότερα

Παντελής Παντελάρας Χημικός Μηχανικός Μέλος ΜΕΠΑΑ ΤΕΕ

Παντελής Παντελάρας Χημικός Μηχανικός Μέλος ΜΕΠΑΑ ΤΕΕ Παντελής Παντελάρας Χημικός Μηχανικός Μέλος ΜΕΠΑΑ ΤΕΕ Η συνέπεια της ανάπτυξης σε μιά παγκόσμια οικονομία, είναι η αύξηση της βιομηχανικής παραγωγής και της κατανάλωσης. Αποτέλεσμα : υπερβολική αύξηση

Διαβάστε περισσότερα

«Διαχείριση. και σήμανση των Επικινδύνων Ιατρικών-Μολυσματικών Αποβλήτων» απόβλητα; πανεπιστημιακά / περιφερειακά /στρατιωτικά

«Διαχείριση. και σήμανση των Επικινδύνων Ιατρικών-Μολυσματικών Αποβλήτων» απόβλητα; πανεπιστημιακά / περιφερειακά /στρατιωτικά «Διαχείριση και σήμανση των Επικινδύνων Ιατρικών-Μολυσματικών Αποβλήτων» Τι είναι τα ιατρικά και νοσοκομειακά απόβλητα; Ως Ιατρικά Απόβλητα (Ι.Α.).) νοούνται τα απορρίμματα στις Υγειονομικές Μονάδες (Υ.Μ.).)

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Φορέας ελέγχου - ΕΦΕΤ

Εισαγωγή. Φορέας ελέγχου - ΕΦΕΤ Εισαγωγή Το κυματοειδές χαρτόνι ως υλικό έχει ποικίλες εφαρμογές στον κλάδο της συσκευασίας και της μεταφοράς των τροφίμων. Τα κύρια προτερήματά του είναι το χαμηλό κόστος, η διαθεσιμότητά του, η εύκολη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Αρ. µελέτης : 21 / 2013 ΗΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Προµήθεια πλαστικών σάκων ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ /ΝΣΗ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΣΤΙΚΩΝ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΕΛΕΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Γίνομαι. Φρουρός Αειφορίας. Αειφορία θέλω και μπορώ Να φέρω εγώ στον πλανήτη αυτό! Εγώ και Εσύ Μαζί πιο δυνατοί!

Γίνομαι. Φρουρός Αειφορίας. Αειφορία θέλω και μπορώ Να φέρω εγώ στον πλανήτη αυτό! Εγώ και Εσύ Μαζί πιο δυνατοί! Γίνομαι Φρουρός Αειφορίας Αειφορία θέλω και μπορώ Να φέρω εγώ στον πλανήτη αυτό! Εγώ και Εσύ Μαζί πιο δυνατοί! Δοκιμασία 1 η 1. ΓΙΝΟΜΑΙ ΦΡΟΥΡΟΣ ΝΕΡΟΥ Το νερό είναι πολύτιμο. Κάθε σταγόνα μετρά. Το νερό

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΝΖΥΜΟΥ. Ο μεταβολισμός είναι μία πολύ σημαντική λειτουργία των μονογαστρικών ζώων και επιτυγχάνεται με τη δράση φυσικών

ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΝΖΥΜΟΥ. Ο μεταβολισμός είναι μία πολύ σημαντική λειτουργία των μονογαστρικών ζώων και επιτυγχάνεται με τη δράση φυσικών ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΝΖΥΜΟΥ Ο μεταβολισμός είναι μία πολύ σημαντική λειτουργία των μονογαστρικών ζώων και επιτυγχάνεται με τη δράση φυσικών Ενζύμων που βρίσκονται κατά μήκος του πεπτικού τους σωλήνα. Τα ένζυμα

Διαβάστε περισσότερα

Ε. 07.3-3.1 Μ. ΜΠΑΓΚΑΤΖΟΥΝΗΣ & ΥΙΟΙ ΑΕΒΕ 1 ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑ 1 ΜΠΑΧΑΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΡΩΜΑΤΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΙΟΥΛΙΟΣ 2012 1 2 ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΤΕΛΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

Ε. 07.3-3.1 Μ. ΜΠΑΓΚΑΤΖΟΥΝΗΣ & ΥΙΟΙ ΑΕΒΕ 1 ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑ 1 ΜΠΑΧΑΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΡΩΜΑΤΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΙΟΥΛΙΟΣ 2012 1 2 ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΤΕΛΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1Σελίδα 1 από 3 Μ. ΜΠΑΓΚΑΤΖΟΥΝΗΣ & ΥΙΟΙ ΑΕΒΕ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑ ΜΠΑΧΑΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΡΩΜΑΤΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ Κωδικός Εγγράφου Ε. 07.3-3.1 Έκδοση 1 Αναθεώρηση 1 ΙΟΥΛΙΟΣ 2012 Σελίδα 1 από 2 ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΤΕΛΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Δεν μας αξίζει! Αλλάζουμε. Αντιμετωπίζουμε το πρόβλημα! τον Περιφερειακό Σχεδιασμό Διαχείρισης Απορριμμάτων ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ

Δεν μας αξίζει! Αλλάζουμε. Αντιμετωπίζουμε το πρόβλημα! τον Περιφερειακό Σχεδιασμό Διαχείρισης Απορριμμάτων ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ Δεν μας αξίζει! Αλλάζουμε τον Περιφερειακό Σχεδιασμό Διαχείρισης Απορριμμάτων Αντιμετωπίζουμε το πρόβλημα! ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 8selido.indd 2 12/1/10 8:38 AM Η κατάσταση σήμερα Στην Περιφέρειά μας

Διαβάστε περισσότερα

Η ανακύκλωση στη ζωή μας

Η ανακύκλωση στη ζωή μας Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2007-2008 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Θέμα: Η ανακύκλωση στη ζωή μας Τμήμα: ΗΥ: Ομάδα: Β2 pc23

Διαβάστε περισσότερα

Ήπιες µορφές ενέργειας

Ήπιες µορφές ενέργειας ΕΒ ΟΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ήπιες µορφές ενέργειας Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. ΥΣΑΡΕΣΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Όπου κι αν κοιτάξουμε γύρω μας υπάρχει πλαστικό. Αποτελεί μεγάλο μέρος των. συσκευασιών για τρόφιμα και αναψυκτικά και για τους περισσότερους από εμάς

Όπου κι αν κοιτάξουμε γύρω μας υπάρχει πλαστικό. Αποτελεί μεγάλο μέρος των. συσκευασιών για τρόφιμα και αναψυκτικά και για τους περισσότερους από εμάς ΜΕΙΩΝΩ ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΩ Ένας πλαστικός αιώνας ΑΝΑΚΥΚΛΩΝΩ Όπου κι αν κοιτάξουμε γύρω μας υπάρχει πλαστικό. Αποτελεί μεγάλο μέρος των συσκευασιών για τρόφιμα και αναψυκτικά και για τους περισσότερους από

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΩΝ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΑ ΠΛΥΝΤΗΡΙΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ

Η ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΩΝ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΑ ΠΛΥΝΤΗΡΙΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ Η ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΩΝ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΑ ΠΛΥΝΤΗΡΙΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ Α.. ΠΑΤΡΩΝΑΣ AQUACHEM ΕΠΕ, Αµαζόνων 1, Καλαµαριά 55133, E-mail: info@aquachem.gr ΜΟΝΑ ΕΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΜΙΚΡΗΣ ΚΛΙΜΑΚΑΣ Το νερό

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 3

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 3 ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 3 Το θέμα που απασχολεί το κεφάλαιο σε όλη του την έκταση είναι ο μεταβολισμός και χωρίζεται σε τέσσερις υποκατηγορίες: 3.1)Ενέργεια και οργανισμοί,

Διαβάστε περισσότερα