ΜΕΤΑΛΛΑΓΕΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΠΡΟΤΥΠΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΜΕΤΑΛΛΑΓΕΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΠΡΟΤΥΠΑ"

Transcript

1 ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ- ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΧΩΡΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΜΕΤΑΛΛΑΓΕΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΛΗ ΣΤΟΝ 20 Ο ΑΙΩΝΑ ΜΕΤΑΛΛΑΓΕΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΠΡΟΤΥΠΑ ΚΑΤΟΙΚΙΣΗΣ ΣΤΟ ΜΟΝΤΕΡΝΟ ΚΙΝΗΜΑ ΑΘΗΝΑ,

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ...σελ.3 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΣΥΓΚΥΡΙΕΣ...σελ.5 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΜΕΤΑΛΛΑΓΕΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΠΡΟΤΥΠΑ ΚΑΤΟΙΚΙΣΗΣ ΣΤΟΝ 19 Ο ΑΙΩΝΑ...σελ.8 ΠΕΡΙΟΔΟΣ : ΟΙ ΟΥΤΟΠΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ...σελ.8 ΠΕΡΙΟΔΟΣ : ΜΕΓΑΛΕΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΕΚΘΕΣΕΙΣ...σελ ΟΣ ΑΙΩΝΑΣ: Η ΝΟΜΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΝΕΟΥ ΠΡΟΤΥΠΟΥ ΚΑΤΟΙΚΙΣΗΣ...σελ.19 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΑΝΤΙ ΕΠΙΛΟΓΟΥ , Η ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΤΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΚΑΤΟΙΚΙΣΗΣ ΤΟΥ 19 ΟΥ ΑΙΩΝΑ...σελ.21 Ο ΑΠΟΗΧΟΣ ΤΟΥ 19 ΟΥ ΑΙΩΝΑ...σελ.21 ΠΡΟΤΥΠΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ- ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΣΤΗ ΣΟΒΙΕΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ σελ. 22 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ, LE CORBUSIER σελ.23 MINIMUM ΧΩΡΟΣ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: CIAM , FRANKFURT σελ.24 ΤΕΛΟΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ- ΕΠΙΒΙΩΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΤΥΠΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΣΗΣ 19 ΟΥ ΑΙΩΝΑ...σελ.25 ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ- ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ...σελ.27 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ...σελ.33 2

3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Διαχρονικά η αρχιτεκτονική θεωρήθηκε ότι έχει τη δυνατότητα, μέσω της οργάνωσης του χώρου, να υποβοηθήσει νέους τρόπου συμπεριφοράς. Είναι δηλαδή εργαλείο διαμόρφωσης «ηθικού» χαρακτήρα ανθρώπων. Η θέση αυτή προϋποθέτει την ιδεολογική σύλληψη κάποιου «χάους» που αναζητά «θεραπεία» για να προστατευτούν οι ανθρώπινες αξίες και «να εξυγιανθεί η ηθική». Η κατοικία, ως άμεσο αντικατόπτρισμα των κοινωνικών και οικονομικών χαρακτηριστικών του νοικοκυριού, έγινε αντικείμενο έρευνας με σκοπό «την ώθηση από την κακή στη καλή κοινωνία». Στη διερεύνηση αυτή επιχειρείται, ειδικότερα, η διερεύνηση των προτύπων κατοίκισης, έννοια που έχει διπλή ερμηνεία: Τύποι 1, δηλαδή μοντέλα κατοίκισης Πρότυποι, δηλαδή ιδανικοί Στόχος της μελέτης είναι η διερεύνηση του ιδανικού μοντέλου κατοίκισης (προτύπου), καθώς και του ιδανικού (ηθικά) χαρακτήρα ανθρώπου για τον οποίο προορίζεται. Η διερεύνηση του θα πραγματοποιηθεί φωτίζοντας την πορεία της κατοικίας προς την αναζήτηση του «ιδανικού». Στα πλαίσια, βέβαια, μια μελέτης είναι αναγκαίο να προσδιορισθεί η χρονική περίοδος μέσα στην οποία θα διερευνηθεί η πορεία αυτή, με κριτήριο την καταλληλότητα της να τεκμηριώσει τη θέση εργασίας. Επιλέγεται ο 19 ος αιώνας γιατί: Είναι περίοδος αναγνώρισης των προβλημάτων κατοικίας της εργατικής τάξης. 3

4 Για τα προβλήματα αυτά, μάλιστα, αναπτύσσεται εικόνα «χάους», φυσική, κοινωνική και ηθική κατάπτωση που χρειάζεται «θεραπεία». Η θεραπεία ταυτίζεται με τη μεταλαμπάδευση σε αυτούς των ηθών του «πολιτισμένου κόσμου» διαμέσου της κατοικίας. Τα μεθοδολογικά στάδια που θα ακολουθηθούν είναι τα εξής: 1. Ιστορικές, πολιτικές, οικονομικές και κοινωνικές συγκυρίες, η κατανόηση τους ερμηνεύει τις προϋποθέσεις που υποκίνησαν εκείνη την περίοδο τις εξελίξεις στην κατοικία. 2. Μεταλλαγές των ιδεών για τα πρότυπα κατοίκισης στο 19 ο αιώνα. Όπου για κάθε περίοδο εξετάζεται το δίπολο ιδανικό μοντέλο κατοικίας- ιδανικός άνθρωπος. 3. Αντί επιλόγου: Η κληρονομιά του μοντέλου κατοίκισης του 19 ου αιώνα, Η διερεύνηση της κατοικίας στο 19 ου αιώνα αποτελεί το άμεσο παρελθόν του μοντέρνου κινήματος όπως εκδηλώθηκε κυρίως από το 1900 (Διεθνές Συνέδριο Αρχιτεκτόνων στο Παρίσι) μέχρι το 1933 (με τη Χάρτα της Αθήνας στροφή του ενδιαφέροντος από τη minimum διαβίωση στην πολεοδομία) 4

5 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΣΥΓΚΥΡΙΕΣ Η στροφή του ενδιαφέροντος προς την εργατική κατοικία σχετίζεται με τις μεγάλες αλλαγές που συντελούνται την περίοδο εκείνη. Αλλαγές που συνδέθηκαν με τη βιομηχανική επανάσταση 2. Οι επιπτώσεις της ήταν τόσο σύνθετες που χαρακτήρισαν όλους τους τομείς των ανθρώπινων δραστηριοτήτων, την οικονομία, την πολιτική, την πόλη κ.α: Βιομηχανική πόλη ( πηγή Π.Λαζαρίδης 1987) μεταβολές συντελέστηκαν στην οικονομία. Η αγροτική παραγωγή που κυριαρχούσε σε όλες τις χώρες αντικαταστάθηκε σταδιακά από το εργοστασιακό σύστημα (factory system). Η γαλλική επανάσταση του 1789 θέτει το ζήτημα των δικαιωμάτων όλων των ανθρώπων Καθ όλη τη διάρκεια του 19 ου αιώνα στην Ευρώπη επικρατούσε ειρήνη. Τα μέτωπα πολέμου μεταφέρονται στις αποικίες των μεγάλων δυνάμεων. Στις νέες πόλεις που αναπτύχθηκαν οι βιομήχανοι μπορούσαν να υπολογίζουν σε ένα απόθεμα εργατικών χεριών, ενώ οι εργάτες βρίσκουν τη δυνατότητα να αναγνωρισθούν ως τάξη κοινωνική και να υπερασπισθούν τα συμφέροντα τους. Ειδικά οι αλλαγές στη περιοχή κατοικίας... Οι παραπάνω συγκυρίες προκάλεσαν την αύξηση των κατοίκων στην πόλη. Έτσι, μια πόλη που είχε κτιστεί για 1000 άτομα τριπλασίαζε τον πληθυσμό της 3. Οι γενικές εξελίξεις συνοδεύτηκαν από απότομη πτώση της θνησιμότητας 4 που επιδείνωσε τη κατάσταση στις πόλεις. Οι 5

6 οικογένειες στεγάζονται είτε σε παλιές συνοικίες, είτε σε νέες κατασκευές στην περιφέρεια. Οι ανεπάρκειες των νέων κατοικημένων περιοχών που κατά προτίμηση κατασκευάζονται κοντά στους χώρους εργασίας είναι σημαντικές. Οι ελλείψεις ειδών υγιεινής και η αποπνικτική γειτνίαση με άλλα κτίρια έκαναν τις συνθήκες διαβίωσης ανυπόφορες. Σύντομα η αύξηση του πληθυσμού και οι ανεπαρκείς συνθήκες υγιεινής δημιουργούν προβλήματα. Κανείς δεν μπορούσε να προβλέψει ότι συχνά σε ένα δωμάτιο ζούσαν και κοιμόνταν είκοσι επτά (27) άτομα. Η διάβρωση των ηθών και η φτώχεια δυσχεραίνουν την κατάσταση. Οι συνθήκες στις «κακές συνοικίες» έγιναν αντιληπτές αργά. Αυτό οφείλεται σε πάρα πολλούς λόγους. Τα σπίτια των εργατών στην πόλη δεν ήταν χειρότερα από αυτά που έμεναν στην επαρχία 5. Επίσης, όσο υπήρχαν ελεύθεροι χώροι τα απορρίμματα κάθε είδους απομακρύνονταν εύκολα. Η εκτροφή ζώων, η μετακίνηση πεζών και τα παιχνίδια παιδιών μπορούσαν να πραγματοποιηθούν χωρίς να ενοχλεί η μία την άλλη. Τέλος η ραγδαία ανάπτυξη της ικανότητας του ανθρώπου να ελέγχει τη φύση καλλιεργούσε την πεποίθηση ότι οι καταστάσεις μπορούν να ελεγχθούν με ορθολογικό τρόπο, αφού η εφευρετικότητα του ανθρώπου και η δύναμη των μηχανών μπορούν να τροποποιούν τις εξελίξεις που είχαν δημιουργήσει.. Η κινητοποίηση και ευαισθητοποίηση συνειδήσεων άρχισαν μόνο όταν να απειλούν ολόκληρη τη πόλη. Όταν δηλαδή οι ανεπαρκείς συνθήκες φωτισμού, αερισμού, υπαίθριων χώρων, οι ελλιπείς εγκαταστάσεις υγιεινής προκάλεσαν πολλές ασθένειες. Φυματίωση πρώτα και ορισμένα κρούσματα χολέρας τις δεκαετίες 1830 και 1840 που δεν έκαναν διάκριση πλούσιων και 6

7 φτωχών. Βέβαια, τα προβλήματα περιγράφονται την περίοδο εκείνη με ένα τελείως διαφοροποιημένο τρόπο. Σύμφωνα με τον Π. Λαζαρίδη «ο τόνος χάνει τον χαρακτήρα της θλίψης και υποταγής που είχε στη προβιομηχανική περίοδο για να φορτιστεί σιγά σιγά με ένα πνεύμα εξέγερσης που εμπνέεται από την πίστη σε ένα καλύτερο μέλλον παρόλες τις απογοητεύσεις του παρόντος». Η φτώχεια και τα προβλήματα στην κατοικία θεωρείται ότι μπορούν και πρέπει να αντιμετωπισθούν 6. Η ευαισθητοποίηση ουσιαστικά ξεκινά τη δεκαετία Το 1833 οι αρχές του Λονδίνου συγκρότησαν Νομοθετική Επιτροπή Άπορων 7 για να ερευνήσουν τα αίτια της χολέρας. Ο Ένγκελς το 1848 σε ηλικία 24 χρόνων γράφει το έργο με τίτλο «Η κατάσταση της εργατικής τάξης στην Αγγλία» μέσω του οποίου αναδεικνύει το πρόβλημα κατοίκισης των φτωχών. 7

8 ΚΕΦΑΛΙΟ 2: ΜΕΤΑΛΛΑΓΕΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΠΡΟΤΥΠΑ ΚΑΤΟΙΚΙΣΗΣ ΣΤΟ 19 Ο ΑΙΩΝΑ ΠΕΡΙΟΔΟΣ : ΟΙ ΟΥΤΟΠΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ «Το πρώτο ενστικτώδες προχώρημα ( στα πρότυπα κατοίκισης) ξεπηδά» από τις εμπειρίες του πρώτου μισού του 19 ου αιώνα. Παρά το ότι οι λύσεις είναι αφηρημένες και μακριά από την πραγματικότητα, καμιά μεταγενέστερη προσπάθεια δεν μπορεί να συγκριθεί ως προς την απελευθερωτική δυναμική τους. Οι ουτοπικές 8 κοινότητες σχεδιάζονται ή και υλοποιούνται για να αναπτυχθεί η βιομηχανία. Θεωρούνται μάλιστα υπόδειγμα για ένα φωτισμένο κράτος. Ανάμεσα στους ουτοπιστές ανήκουν ο Robert Owen, o Charles Fourier, o J- P Godin κ.α. γεννημένοι πριν τη γαλλική επανάσταση. Robert Owen ( ) Το 1789 δημιουργεί μια μικρή υφαντουργική βιομηχανία και 10 χρόνια μετά αγοράζει τα νηματουργεία του New Lanark στη Σκωτία. Το 1815 σχεδιάζει νέα πόλη στο νηματουργείο και εισάγει μια σειρά από μέτρα για τη βελτίωση των συνθηκών ζωής των εργατών 9. Θεωρούσε ότι «για να βελτιωθεί η μοίρα των ανθρώπων θα πρέπει να αρχίσει κανείς από τη βελτίωση των συνθηκών του περιβάλλοντος, αναμορφώνοντας το στην υπηρεσία του ανθρώπου, πριν κάθε 8

9 άλλη σκέψη για ατομικά ή συλλογικά πλεονεκτήματα». Ένα χρόνο αργότερα, το 1816, δημιουργεί ένα ίδρυμα με το όνομα «Ίδρυμα για τη διαμόρφωση του χαρακτήρα», φιλανθρωπικό εγχείρημα, το πρώτο, που παίρνει τη μορφή μόνιμης εκπαιδευτικής οργάνωσης για τα παιδιά των εργαζόμενων. ( πηγή Π.Λαζαρίδης 1987) Όσον αφορά την κατοικία στην «Νέα Αρμονία» 10 : Προορίζεται για οικογένειες (ανδρόγυνο και δύο παιδιά). Τα υπόλοιπα παιδιά άνω των τριών χρόνων μένουν σε κοιτώνες. Διαθέτουν τέσσερα δωμάτια. Κοινόχρηστες λειτουργίες όπως κουζίνα, αποθήκες κ.α. σε κεντρικό κτίριο. Το ενδιαφέρον είναι ότι πέρα από το ότι αντιλαμβάνεται την ανάγκη αντιμετώπισης των προβλημάτων που έθετε η μηχανική πρόοδος, παρέχει κατευθύνσεις και για τους κοινωνικούς ρόλους 11 κάθε ατόμου στην κοινωνία. Στην «Νέα Αρμονία» έγιναν πολλοί πειραματισμοί, κυρίως στην εκπαίδευση μέχρι που κατέρρευσε λόγω οικονομικών δυσκολιών και εσωτερικών διαμαχών. Το σχέδιο του Owen προκάλεσε αρχικά αναστάτωση και δέχτηκε κριτική από τον Malthus και άλλους 12. Ένδειξη ότι οι συνθήκες δεν ήταν έτοιμες για στροφή του ενδιαφέροντος στην εργατική κατοικία. 9

10 Charles Fourier ( ) Θεωρούσε ότι για να επιτευχθεί παγκόσμια αρμονία 13 χρειάζεται συλλογική προσπάθεια. Προτείνει ανασχηματισμό της κοινωνίας με τελικό στόχο την παγκόσμια αρμονία που θα ερχόταν βαθμιαία μέσα από επτά ιστορικές περιόδους. 14 Σε μια πόλη αυτού του είδους «θα ήταν εντελώς αδύνατο να κατασκευάζονται μικρά σπίτια». Θα είναι, όμως, δυνατόν να κατασκευάζονται συλλογικά σπίτια που θα ευνοούν την εξοικονόμηση χώρου, μέσω της συγκέντρωσης των συλλογικών εξυπηρετήσεων, και θα αναπτύσσονται αμοιβαίες σχέσεις ανάμεσα στους ανθρώπους. Έτσι στο έργο του προαναγγέλλει τη συλλογική εργατική πολυκατοικία που θα νομιμοποιηθεί λίγα χρόνια αργότερα, στις διεθνείς εκθέσεις. Επίσης, θεωρούσε ότι η αποτελεσματικότητα της «Μεγάλης Αρμονίας» στηρίζεται σε «810 τον αριθμό διακεκριμένων χαρακτήρων» καθώς και 192 παιδιά και γέρους, 450 μη αποδοτικά άτομα (λόγω αρρώστιας, ανεπάρκειας ως προς το χαρακτήρα κα.) και 168 «βοηθητικούς». Η κοινότητα αυτή 1620 ατόμων χαρακτηρίζεται «φάλαγγα» και η αστική- χωρική της διάταξη της ονομάζεται «φαλανστέριο». Στη Γαλλία, παρά την εμμονή του Fourier, η μοναδική απόπειρα κατασκευής φαλανστέριου 15 απέτυχε. J. Godin ( ) Είχε ιδρύσει στην Guise της Γαλλίας ένα εργοστάσιο επεξεργασίας σιδήρου. Στην περιοχή αυτή και με τα μέσα που διέθετε, άρχισε το 1859 να εφαρμόζει την ιδέα του Fourier 16, ονομάζοντας το Φαμιλιστέριο 17. Το Φαμιλιστέριο, που είναι σμίκρυνση του μοντέλου του Fourier, 10

11 κατασκευάστηκε σε τρεις φάσεις (1859, 1862, 1877), ενώ στο μεταξύ δημιουργήθηκαν και οι συλλογικές εξυπηρετήσεις: βρεφοκομείο, νηπιαγωγεία, σχολεία, θέατρο, λουτρά και πλυντήριο. Ένα βήμα πριν τις Διεθνείς Εκθέσεις Στα τέλη του πρώτου μισού του 19 ου αιώνα, από τις προσπάθειες των ουτοπιστών έχει γίνει πλέον ξεκάθαρο ότι για την αντιμετώπιση του προβλήματος της εργατικής κατοικίας χρειάζονται έρευνες σχεδιασμού. Σε επόμενο στάδιο οι εργατικές κατοικίες θα έπρεπε να γίνουν αποδεκτές, να νομιμοποιηθούν. Το 1848 ο Ένγκελς γράφει το έργο με τίτλο «Η κατάσταση της εργατικής τάξης». Εκεί παρουσιάζει αναλυτικά τις συνθήκες διαβίωσης των εργατών. Οι πρώτες πρωτοβουλίες ανοικοδόμησης εργατικών κατοικιών, είτε από ιδιώτες, είτε από το κράτος, σύμφωνα με τον Benevolo, αναλαμβάνονται το Στα 1845 δημιουργείται η «Εταιρία για τη βελτίωση των κατοικιών της εργατικής τάξης» που χρηματοδοτείται από ιδιώτες 18. Φαμιλιστέριο Godin. ( πηγή Π.Λαζαρίδης 1987) Οι εκδηλώσεις αυτές δεν είναι ανεξάρτητες από τις πολιτικές εξελίξεις. Οι λαϊκές διαδηλώσεις του 1842 πρώτα και κυρίως η επανάσταση του στη Γαλλία, σχετικές με τις αφόρητες συνθήκες ζωής των εργατών, κινητοποίησαν την ιδιωτική και κρατική πρωτοβουλία. Πράγματι, το 1849, μετά τα γεγονότα καθιερώνεται η πρωτοβουλία να επιχορηγείται με φράγκα όποιος έχει τη πρόθεση να κατασκευάσει εργατικές κατοικίες. Παρά, όμως, την πρόταση του κράτους η πλειοψηφία της ιδιωτικής βιομηχανίας εξακολουθεί να κατασκευάζει άθλια κτίρια ως κατοικίες

12 Φαίνεται λοιπόν ότι ήδη έχουν τεθεί οι βάσεις για την προβολή του μοντέλου της κατοικίας: Αναγνωρίζεται η ανάγκη για βελτίωση των συνθηκών κατοίκισης των εργατών Εκδηλώνεται το ενδιαφέρον των ιδιωτών να στραφούν στην οικοδόμηση της εργατικής κατοικίας προς όφελος τους φυσικά. Προσδιορίζονται οι ανάγκες της εργατικής τάξης και η δύναμη που έχουν να τις υλοποιήσουν. Έμενε να διερευνηθούν οι κατάλληλοι τύποι κατοικίας, να νομιμοποιηθούν, δηλαδή να γίνουν αποδεκτοί και τέλος να εμπορευματοποιηθούν προς όφελος των ιδιωτών. ΠΕΡΙΟΔΟΣ : ΜΕΓΑΛΕΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΕΚΘΕΣΕΙΣ Η περίοδος αυτή 21 είναι πολύ σημαντική ως προς την προβολή του προτύπου εργατικής κατοικίας. Συνδέεται άμεσα με τις Μεγάλες Διεθνείς Βιομηχανικές Εκθέσεις του 19 ου αιώνα, που στόχο είχαν να προβάλουν την πρόοδο των επιστημών και των τεχνικών καθώς και το γόητρο κάθε εταιρίας ή χώρας 22. Σε αυτούς τους χώρους «κατασκευάστηκαν κοινωνικά, πολιτιστικά, χωρικά και ιδεολογικά οι βασικές κατευθύνσεις της μοντέρνας ζωής στην πόλη». Η κατοικία προβάλλεται στις Διεθνείς Εκθέσεις ως προϊόν της βιομηχανίας. Στόχος της είναι: «Να προάγει τη φυσική, κοινωνική και ηθική κατάσταση της μεγάλης πλειονότητας του λαού». Διεθνής έκθεση ( πηγή Α. Βρυχέα 2003) 12

13 Να μεταλαμπαδεύσει στην εργατική τάξη «τα πρότυπα του πολιτισμένου κόσμου». Πραγματοποιήθηκαν στις βιομηχανοποιημένες χώρες της εποχής 23. Από αυτές πιο σημαντικές για τη διερεύνηση του ιδανικού τύπου είναι του 1851, του 1867, του 1889 και του Διεθνής Έκθεση 1851, Λονδίνο Στην έκθεση αυτή η κατοικία εισάγεται για πρώτη φορά ως επίτευγμα της βιομηχανίας και ως προϊόν που παράγεται από αυτή. Παρουσιάσθηκαν τέσσερα σπίτια για εργατικές οικογένειες σε πραγματικό μέγεθος με σχέδια του αρχιτέκτονα Henry Roberts. Οι κατοικίες αυτές διαπνέονται από τις απόψεις του ίδιου 24 : Υγιεινό, χωρίς υγρασία και να αερίζεται καλά. Έμφαση στην τοποθεσία, στη θεμελίωση, στη μόνωση αλλά και στα υλικά κατασκευής Τρία υπνοδωμάτια για μια οικογένεια Ιδιαίτερα τα τρία υπνοδωμάτια θα ταυτιστούν εξαρχής με τους κανόνες ηθικής και την αναπαραγωγή της οικογένειας 25. Στο σχεδιασμό των τεσσάρων κατοικιών, που ήταν για οικογένειες, τίθεται το ζήτημα της εξοικονόμησης χώρου, αφού η γη είναι ακριβή 26. Για το λόγο αυτό προτείνεται ένα ενιαίο σύνολο κατοικιών αντί για μονοκατοικίες. Στο ίδιο μοντέλο, διευκρινίζεται ότι μπορεί να προστεθεί τρίτος ή τέταρτος όροφος μέσω επανάληψης του ίδιου πυρήνα. 13

14 Διεθνής Έκθεση 1867, Παρίσι Στην έκθεση αυτή η κατοικία εντάσσεται στην κατηγορία: χρήσιμα είδη για τους πολλούς, μαζί με άλλα είδη πρώτης ανάγκης. Μεγάλη έμφαση δίνεται στον ηθικό ρόλο της. Ζητήματα όπως πως μεγαλώνει- εκπαιδεύεται το παιδί- εργάτης, πως τρέφεται, πως ντύνεται, πως στεγάζεται, ποιο το μεροκάματο του κ.α. τίθενται ως στόχος για να γίνουν αντιληπτές και να προβληθούν οι συνήθειες μιας εργατικής οικογένειας. Στη συνέχεια θα επιλεγούν οι συνήθειες που δεν αντιβαίνουν στους κανόνες υγιεινής και ηθικής. Έτσι, το σύνολο των εργαζόμενων θα μάθει να ζει «σύμφωνα με τα πρότυπα του πολιτισμένου κόσμου». Φαίνεται ότι αναζητείται το ιδανικό μοντέλο κατοικίας που θα συγκροτήσει την ιδανική οικογένεια 27. «το σπίτι των εργατών του Παρισιού» ( πηγή Α. Βρυχέα 2003) Η υγιεινή, η καθαριότητα και η άνεση είναι πολύ σημαντικοί παράγοντες για την ιδανική κατοικία. Εξάλλου από έρευνες έχει προκύψει ότι εάν το σπίτι παρουσιάζει εικόνα αταξίας, βρώμας και άβολου ώστε ο εργάτης να μη μπορεί να ξεκουραστεί τότε θεωρείται λογικό να πάει στο καπηλειό. Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στην ανάπαυση του άνδρα, αφού αυτός έπρεπε να αναπαράγει δύναμη για την εργασία. Αντίθετα, ο ρόλος της γυναίκας είναι να επιβλέπει το φούρνο, την κούνια που κοιμάται το μωρό και το τραπέζι που δειπνεί η οικογένεια. Το πιο ενδιαφέρον έκθεμα- κατοικία ήταν «το σπίτι των εργατών του Παρισιού» 28 όπως ονομάστηκε. Στόχος της ήταν να προβάλει τις αντιλήψεις της εργατικής τάξης σχετικά με το 14

15 ζήτημα φτηνής κατοικίας, αλλά και να συγκροτήσει μια εταιρία εργατών που θα κτίζει φτηνά σπίτια. Το σπίτι των εργατών συγκέντρωσε την προσοχή των επισκεπτών καθώς θεωρήθηκε «μια έκφραση των επιθυμιών της εργατικής τάξης». Κύρια χαρακτηριστικά του είναι: Ανυπαρξία θυρωρού, το οποίο σημαίνει κατάργηση της αστυνόμευσης Ύπαρξη προθάλαμου με σκάλα που οδηγεί σε κάθε επίπεδο και βοηθά στη διαίρεση του σπιτιού σε δύο τμήματα: τον ιδιωτικό και δημόσιο χώρο. Ύπαρξη δύο υπνοδωματίων. Στο υπνοδωμάτιο των γονιών υπάρχει τζάκι. Ενοποίηση τραπεζαρίας- κουζίνας που συνεπάγεται οικονομία χώρου θέρμανσης και χρόνου για τη γυναίκα που πρέπει να επιβλέπει την οικογένεια και τις δουλείες του σπιτιού. Στον αντίποδα αυτού του παραδείγματος βρίσκεται ο οικισμός του Champ de Mars 29. Η διάταξη αυτού του τύπου θα σχολιαστεί επικριτικά γιατί δεν πέτυχε αυτονομία των δωματίων αλλά και γιατί διατηρεί τη λογική αστυνόμευσης. 30 Είναι χαρακτηριστικό ότι για να πάει κανείς σε ένα δωμάτιο ή τη κουζίνα πρέπει να διασχίσει άλλα δωμάτια. Ενώ ο καμπινές συνορεύει με την κουζίνα. Από την αντιδιαστολή των δύο παραπάνω παραδειγμάτων γίνονται κατανοητά τα λόγια του Le Comte A. Foucher de Carel 31 «ο τύπος της σύγχρονης ζωής για την οικογένεια του εργάτη δεν έχει ακόμα βρεθεί». Θα αξιολογήσει τις προσπάθειες αυτές ως «υβριδικές, χωρίς προσδιορισμό σαφή, ούτε εργατικό ούτε αστικό». 15

16 Διεθνής Έκθεση 1889, Παρίσι Το 1889 το ενδιαφέρον για την εργατική κατοικία έχει γίνει τόσο μεγάλο ώστε για πρώτη φορά στην Έκθεση την χρονιά αυτή δημιουργείται ένα ξεχωριστό τμήμα για την εργατική κατοικία. Βέβαια έξω από τον κύριο χώρο Έκθεσης, στο δρόμο των εργατικών κατοικιών. Διαφαίνεται η αμφιταλάντευση των κατοικιών ανάμεσα στις προϋποθέσεις για υγιεινή διαβίωση και στην κατασκευή ενός ευχάριστου καταναλωτικού προϊόντος. Θεωρήθηκε μάλιστα ότι η επίτευξη και των δύο πλευρών αναζήτησης σε ένα τύπο κατοικίας αποτελεί το τελικό στόχο, το ιδανικό μοντέλο κατοίκισης. Εντοπίζεται και διατυπώνεται η ανάγκη μετασχηματισμού του παλιού προτύπου 32, που ήταν το μικρό σπίτι με κήπο. Η κατασκευή του νέου μοντέλου συσχετίζεται με το μελίσσι, όπου κάθε οικογένεια κατοικεί έναν πυρήνα. Για να γίνει μάλιστα ελκυστικό δόθηκε έμφαση στο εσωτερικό του 33. Η νέα αυτή μορφή συγκροτήματος διαμερισμάτων που κυμαίνονται ανάμεσα στα 20 και 1200, αντιμετωπίσθηκε αρχικά με επιφύλαξη από τους εργολάβους, αλλά κυρίως από τους φτωχούς για τους οποίους προορίζονται. Όχι άδικα. Οι τελευταίοι έβλεπαν τα σπίτια αυτά ως «παγίδα ενάντια στην ανεξαρτησία τους 34 Το σίγουρο πάντως είναι ότι αυτά τα διαμερίσματα δεν στέγασαν σε πρώτη φάση φτωχούς για τους οποίους προορίζονταν. Τα παραδείγματα στην έκθεση κατασκευάστηκαν από τους ακόλουθους φορείς: βιομηχάνους, εμπορικές οικοδομικές εταιρίες και φιλανθρωπικές οργανώσεις 16

17 Σχέδιο της εταιρίας Vieille Montagne στη Βαλλονία ( πηγή Α. Βρυχέα 2003) Σχέδια εταιρίας εργατικών οικισμών της Μυλούζης ( πηγή Α. Βρυχέα 2003) Στην πρώτη περίπτωση χαρακτηριστικό των κατοικιών είναι ο διεθνισμός τους. Για παράδειγμα η εταιρία Vieille Montagne με έδρα το Βέλγιο ήθελε να κατασκευάσει κατοικίες εργατών της διεθνώς με πολυεθνικό χαρακτήρα αλλά με σεβασμό στις τοπικές συνήθειες. Συγκεκριμένα «βασικός στόχος ήταν να μπορεί η διάταξη του διαμερίσματος και η κατασκευή του να προσαρμόζεται στις τοπικές συνθήκες και τη φύση» 35. Η απομάκρυνση των εργατικών κατοικιών από την πόλη θεωρήθηκε επίσης πλεονέκτημα αφού προστατεύει τους εργάτες από τις «κακές συναναστροφές και ανθυγιεινές προκλήσεις» 36. Το σπίτι είναι απλό διαθέτει μόνο τα απαραίτητα. Προϋπόθεση για να λειτουργήσει σωστά είναι «ο εργάτης να έχει την τύχη να παντρευτεί μια καλή νοικοκυρά». Σε μια περιοχή που η ζωή είναι μοναχική, εξαρτάται από τη γυναίκα να κάνει το εσωτερικό της κατοικίας ευχάριστο για να κρατήσει τον άνδρα της στο σπίτι. Στη δεύτερη ομάδα ανήκουν οι κατοικίες που κατασκευάζονται από εξειδικευμένες εμπορικές εταιρίες 37. Η πιο αξιόλογη προσπάθεια που ανήκει στην ομάδα αυτή είναι η εταιρία εργατικών οικισμών της Μυλούζης 38. Η εταιρία αυτή καθιέρωσε ένα σύστημα πληρωμών ώστε οι ενοικιαστές σε 15 χρόνια να γίνονται ιδιοκτήτες της κατοικίας τους. Επίσης, τους έδωσε τη δυνατότητα υπενοικίασης ενός τμήματος του σπιτιού για να αυξήσουν το εισόδημα τους. Οι πρακτικές αυτές θεωρήθηκε ότι κάνουν «πολιτισμένο» τον εργάτη. Μέσω των πρακτικών αυτών ο εργάτης αποκτά τόπο κατοικίας, παίρνει μια γεύση ιδιοκτησίας και εργοδοσίας, κατανοεί τη σημασία της αποταμίευσης και αρχίζει να αποκτά ως συνήθεια τη βελτίωση της ζωής του. Στη τρίτη ομάδα ανήκουν κατοικίες και άσυλα που χρηματοδοτούνται από φιλανθρωπικές οργανώσεις. Οι προσπάθειες αυτές στόχο έχουν την προφύλαξη των ατόμων από 17

18 μολυσματικές ασθένειες και την ηθική εξυγίανση της πόλης. Από έρευνες εξάλλου είχε φανεί ότι φιλοξενώντας γυναίκες και παιδιά τη νύχτα μειώθηκαν οι επιθυμίες αυτοκτονίας ή εγκλήματα καθώς και η πορνεία. Βέβαια οι προσπάθειες αυτές για κατοικία παρουσιάζουν αδυναμίες που εντοπίζονται στο ότι δεν είναι φτηνές για τον εργάτη και πολλές φορές τις χαρακτηρίζει ομοιομορφία που δεν μπορεί να καλύψει όλες τις ανάγκες. Για αυτό το λόγο για πρώτη φορά αρχίζει να γίνεται νύξη για την κατοικία των πολλών ως βιομηχανοποιημένο αντικείμενο- εμπόρευμα το οποίο για να γίνει φτηνό, άρα προσιτό, πρέπει να ακολουθήσει τους ρυθμούς βιομηχανικής ανάπτυξης. Επίσης, ανακοινώνεται ένα «νέο σύστημα πρόσβασης στην κατοικία» με δανειοδότηση και στόχο την αυτοστέγαση 39, Στο 1889 επομένως είχε τις ρίζες της η αυτοστέγαση. Διεθνής Έκθεση 1900, Παρίσι Αποτελεί μεσοδιάστημα ανάμεσα στο 1850 και τα CIAM. Είναι χαρακτηριστικό ότι τα σχέδια μακέτες, κατασκευές σε φυσικό μέγεθος από 86 που ήταν το 1889 πολλαπλασιάζονται σε 270 το Στην έκθεση εκπροσωπήθηκαν 13 χώρες 40 με τις εμπειρίες τους στον τομέα των εργατικών κατοικιών. Διακρίνονται δύο τύποι κατοικιών: «προσωπικός τύπος εργατικής κατοικίας» 41 και η «συλλογική κατοικία» 42. Όρος που χρησιμοποιείται μέχρι σήμερα. Στον πρώτο τύπο υιοθετήθηκε η περίπτωση κατοικίας «σε ισόγειο» μια και σε ένα όροφο συγκεντρώνονται όλα τα δωμάτια. 18

19 Χαρακτηριστικό του τύπου αυτού είναι η μεγάλη κουζίνα που αποκτά τριπλό ρόλο: κουζίνατραπεζαρία- καθιστικό. Κατά τα άλλα επιδιώχθηκε ο minimum χώρος «ως προσφορά στη νοικοκυρά, ως ελάχιστη κούραση». Στα πλαίσια αυτά προβλήθηκαν κάποιες επινοητικές λύσεις όπως το πτυσσόμενο μπάνιο, είτε κυλιόμενο, είτε μετασχηματιζόμενο σε τραπέζι- ώστε να μην καταλαμβάνει χώρο. Από την άλλη στο δεύτερο τύπο ανήκουν διάφορες προτάσεις που τράβηξαν το μεγαλύτερο ενδιαφέρον στην Έκθεση δείχνοντας τη σιωπηλή συναίνεσηπροτίμηση για τις συλλογικές κατοικίες. Στην κατηγορία αυτή ανήκει το συγκρότημα «εστία οικονομικών κατοικιών» στο Saint- Denis 43. Συγκρότημα «εστία οικονομικών κατοικιών» στο Saint- Denis ( πηγή Α. Βρυχέα 2003) 19 ος αι. Η ΝΟΜΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΝΕΟΥ ΠΡΟΤΥΠΟΥ ΚΑΤΟΙΚΙΣΗΣ Οι δύο περίοδοι , διαφοροποιούνται σημαντικά. Η πρώτη χαρακτηρίζεται από συνειδητοποίηση της κρίσης της κατοικίας και τις πρώτες πρακτικές προσπάθειες για τη δημιουργία μιας «αντικοινωνίας». Πρόκειται, επομένως, για πρωτοβουλία αντιμετώπισηςθεραπείας έξω από τον αστικό χώρο, με όχι σημαντικές τεχνικές λεπτομέρειες. Αντίθετα, στη δεύτερη περίοδο εισβάλλει το ζήτημα της σχεδιασμένης σε κάτοψη κατοικίας που στόχο έχει καταρχάς την αντιμετώπιση ασθενειών 44 και στη συνέχεια την προσαρμογή της εργατικής κοινωνίας στα πρότυπα, ηθικά και κατασκευαστικά, των σχεδιαστών. Την ίδια περίοδο παραγκωνίζεται η σημασία των ποιοτικών στοιχείων, όπως η άνεση, η προσαρμογή στις ανάγκες κ.α. και προωθούνται τα standards, η τυποποίηση. 19

20 Με το τέλος του 19 ου αιώνα έχει νομιμοποιηθεί ένα νέο πρότυπο κατοικίας που συνεχώς κερδίζει έδαφος και γίνεται αποδεκτό από την εργατική τάξη. Τα χαρακτηριστικά του είναι: Συλλογική κατοικία. Με 2 ή τρία δωμάτια. Κουζίνα- τραπεζαρία- καθιστικό σε ενιαίο χώρο ή διακριτή από τα υπνοδωμάτια ενότητα. Minimum χώρος με «χαρούμενη νότα» και αίσθηση «οικονομικής πολυτέλειας». Διεθνισμός της κατοικίας και βιομηχανοποίηση της για γρήγορες και φτηνές λύσεις 45. Το ιδανικό μοντέλο κατοικίας είχε ως στόχο την φυσική, κοινωνική και ηθική εξυγίανση της εργατική τάξης Νομιμοποιείται ο ιδανικός τύπος νοικοκυριού με ιδανικές σχέσεις ανάμεσα στα μέλη του και ιδανικούς ρόλους για κάθε φύλου: Οικογένεια απομονωμένη. Εξυπηρετεί την μείωση διαμαχών. Ο άνδρας είναι εργατικός 46, αποταμιεύει, μπορεί να γίνει ιδιοκτήτης και εργοδότης και έτσι αποκτά στόχους. Στον ελεύθερο του χρόνο ασχολείται με τον κήπο. Η γυναίκα, καλή νοικοκυρά, συντηρεί την κατοικία καθαρή και φροντίζει για την ηθική των υπόλοιπων μελών της οικογένειας. Ο τριπλός ρόλος της (μαγειρεύει, φροντίζειεπιβλέπει παιδιά, σερβίρει φαγητό στην οικογένεια) εκφράζεται με τον τριπλό ρόλο της κουζίνας- τραπεζαρίας- καθιστικού 47. Τα παιδιά διαφορετικού φύλου κοιμούνται σε διαφορετικά δωμάτια για ηθικούς λόγους. 20

21 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΑΝΤΙ ΕΠΙΛΟΓΟΥ , Η ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΤΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΚΑΤΟΙΚΙΣΗΣ ΤΟΥ 19 ΟΥ ΑΙΩΝΑ Ο ΑΠΟΗΧΟΣ ΤΟΥ 19 ΟΥ ΑΙΩΝΑ Στο πλαίσιο της Έκθεσης του 1900 πραγματοποιείται το διεθνές συνέδριο αρχιτεκτόνων στο Παρίσι, σταθμός στη συγκρότηση και λειτουργία των αρχιτεκτόνων ως μιας κοινότητας ειδικών που πρέπει να ασχοληθεί με το πρόβλημα των φτηνών κατοικιών. Δείγματα των προσπαθειών 48 αυτών διαφαίνονται από τα πρώτα χρόνια του 20 ου αιώνα. Ο 20 ος αιώνας θα κληρονομήσει από τον 19 ο αιώνα τη τυφλή πίστη στη πρόοδο και την πορεία προς το καλύτερο μέλλον. Διαπιστώνεται, μάλιστα, ότι ζητήματα στα οποία προσανατολίζεται η έρευνα για την κατοικία έχουν τις καταβολές τους στον 19 ο αιώνα. Τα πιο σημαντικά από αυτά καθώς και οι περιπτώσεις που τα αναδεικνύουν καλύτερα 49 είναι: Πρότυπο κατοίκισης- ανθρώπου, στη Σοβιετική Ένωση Παγκόσμια βιομηχανοποιημένη κατοικία, Le Corbusier Minimum χώρος για φτηνή κατοικία, CIAM 2 Φρανκφούρτη 1929 Ενδιαφέρον έχει η διερεύνηση της εξέλιξης των παραπάνω ζητημάτων στο πρώτο μισό του 20 ου αιώνα καθώς και των μορφών που πήρε στο χώρο σε κάθε περίπτωση. ( πηγή K. Frampton1999) 21

22 ΠΡΟΤΥΠΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ- ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΣΤΗ ΣΟΒΙΕΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ Η Οκτωβριανή Επανάσταση ώθησε τους αρχιτέκτονες να δημιουργήσουν μια νέα κατοικία. Γαι τη σοσιαλιστική ανακατασκευή του τρόπου ζωής 50. Η δημιουργία «νέου ανθρώπου» μέσα από τον νέο τρόπο ζωής αποτελούσε επιτακτική ανάγκη για τη βιομηχανική ανάπτυξη της χώρας. Αναζητείται, επομένως μια νέα δομή νοικοκυριού μέσω της οποίας θα καθορίζονται οι σχέσεις μεταξύ γονιών και παιδιών, η φύση των καθημερινών κοινωνικών σχέσεων, ο κολεκτιβισμός της δημόσιας ζωής και κατανάλωσης 51 κ.α. Τα χαρακτηριστικά του νέου ανθρώπου είναι: είναι απελευθερωμένος από τα δεσμά του παρελθόντος θα ζει μια έντονη κοινωνική ζωή, θα αντιλαμβάνεται την εργασία σαν μια συμμετοχή στα κοινά θα ενασχολείται με την τελειοποίηση του εαυτού του μέσω της μελέτης, των σπορ και της συμμετοχής στην πολιτική η γυναίκα είναι ελεύθερη από τις εργασίες του σπιτιού και εργάζεται Τα νέα κοινωνικά μοντέλα συσχετίζονται με νέες απαιτήσεις για στέγαση. Οι νέες εργατικές κατοικίες σχεδιάζονται για να προωθήσουν το νέο τρόπο ζωής, προσπάθεια που πρέπει να είναι ορατή και στη μορφή του κτιρίου. Στα πλαίσια αυτά η ΟΣΑ 52 διεξήγαγε για τις κατασκευές το 1926 και το Τα αποτελέσματα των εργασιών 53 είναι σημαντικά. Προσδιορίζεται ο κολεκτιβισμός στη ζωή στο τέλος, όμως γίνεται συνειδητό ότι κάθε μονάδα κατοικίας πρέπει να είναι απομονωμένη για πιο ομαλή μετάβαση σε «έναν ανώτερο κοινωνικά τρόπο ζωής»

23 Le Corbusier, Maison Dom- ino. Ενδιαφέρον έχει η σύγκριση της κάτοψης με αυτή του φαλανστέριου του Fourier ( πηγή K. Frampton1999 ) ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ- ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ, LE CORBUSIER ( ) Το αίτημα για φτηνή κατασκευή στη λογική της βιομηχανικής εν σειρά παραγωγής, που δειλά 55 εκφράστηκε στα τέλη του 19 ου αιώνα, διατυπώνεται με συγκεκριμένο τρόπο στον 20 ο αιώνα. Ένθερμος υποστηρικτής ο Le Corbusier. Μέσα από τη συναναστροφή του με τον Perret 56 ενστερνίστηκε την άποψη του ότι το beton arme ήταν το υλικό του μέλλοντος 57. Η ιδέα αυτή στα πρώτα χρόνια 58 του Πρώτου Παγκόσμιου Πολέμου πήρε μορφή γνωστή ως Dom- ino. Το οποίο είχε δύο ερμηνείες: αυτή της παραγωγής και τον υπαινιγμό για σπίτι εξίσου τυποποιημένο όπως το ντόμινο. Υποστήριζε ότι οι κατοικίες μπορούν να είναι τόσο βιομηχανοποιημένες, όπως τα αυτοκίνητα, παίρνοντας ως παράδειγμα την βιομηχανία Ford 59. Στο περιοδικό L Espirit Nouveau 60 θα αναπτύξει τη λογική σπιτιών Voisin 61 τα οποία στηρίζονται στη γρήγορη και φτηνή βιομηχανική κατασκευή. Το ζήτημα της εν σειρά παραγωγής εξελίσσει ακόμη περισσότερο στη Ville Radieuse το Περιλαμβάνει μονώροφα διαμερίσματα ευέλικτης κάτοψης 62, πολύ κοντά στο βιομηχανικό σχεδιασμό, αλλά σε αρκετή απόσταση από την παραδοσιακή αρχιτεκτονική. 23

24 Κύριο χαρακτηριστικό αυτού του βιομηχανικού μοντέλου είναι ότι επιχειρείται να εφαρμοσθεί σε παγκόσμια κλίμακα ανεξάρτητα από τα γεωγραφικά σύνορα και από τα ήθη και τις συνήθειες των λαών 63. Χαρακτηριστικά ο Le Corbusier αναφέρει Σε αυτή την εποχή εισχώρησης στον διεθνή χώρο της επιστημονικής τεχνικής εγώ προτείνω: ένα και μοναδικό κτίσμα για όλα τα έθνη και για όλα τα κλίματα η κατοικία a respiration exactes MINIMUM ΧΩΡΟΣ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: CIAM , FRANKFURT Η οικονομία τόσο στο σχεδιασμό όσο και στην κατασκευή της κατοικίας είναι ζήτημα που έχει τις καταβολές του στον 19 ο αιώνα και σχετίζεται με τα δεδομένα του κόστους της κατασκευής. Στον 20 ο αιώνα ένας από τους πολλούς ένθερμους υποστηρικτές του είναι ο May. Το διάστημα , υπό την καθοδήγηση του, χτίστηκαν κατοικίες στην Φρανκφούρτη. Βασισμένες στις αρχές του ότι είναι προτιμότερο πολύ μικρές κατοικίες για πολλούς, παρά καλές κατοικίες για λίγους 64. Οι απόψεις αυτές οδήγησαν αναπόφευκτα στον καθορισμό προδιαγραφών «ελάχιστών χώρων» και αποτέλεσαν επίμαχο θέμα του Συνεδρίου του CIAM Η θέση που υποστηρίζεται από το CIAM είναι «υγιεινές και οικονομικές κατασκευές της ελάχιστης κατοικίας», οπότε και υπάρχει αποδοχή ότι η minimum κατοικία αποτελεί τη λύση στα στεγαστικά προβλήματα των βιομηχανικών κοινωνιών. Το ενδιαφέρον είναι ότι το minimum στηρίζεται σε βιολογικά και όχι οικονομικά αιτήματα

25 ΤΕΛΟΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ- ΕΠΙΒΙΩΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΤΥΠΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΣΗΣ 19 ΟΥ ΑΙΩΝΑ. Σύμφωνα με τον Charles Jenks 67 η ακριβής ημερομηνία και ώρα θανάτου της σύγχρονης αρχιτεκτονικής (15 Ιουλίου 1972, ώρα 15, 32) ταυτίζεται με την κατεδάφιση του συγκροτήματος κατοικιών Pruittlgoe 68. Εντούτοις, τα πρότυπα κατοίκισης, που διερευνήθηκαν και νομιμοποιήθηκαν τον 19 ο αιώνα- συστηματοποιήθηκαν και καθιερώθηκαν στο πρώτο μισό του 20 ου αιώνα, εξακολουθούν να επιβιώνουν 69. Σε διαφορετικές δηλαδή συνθήκες για τις οποίες κατασκευάσθηκνα (προσπάθεια διαχείρισης της κρίσης που ξέσπασε από την ανάπτυξη της βιομηχανίας και της συγκέντρωσης εργαζόμενων μαζών στις πόλεις). Το ερώτημα που τίθεται είναι: τα πρότυπα κατοίκισης του 19 ο αιώνα εναρμονίζονται με τις σημερινές κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες; Αν όχι τότε γιατί εμμένουμε σε αυτά; Σήμερα οι μετασχηματισμοί των σχέσεων ανάμεσα στην κατοικία και την εργασία, οι μετασχηματισμοί της ίδιας της φύσης της εργασίας, η νέα δομή του νοικοκυριού, οι νέες ισορροπίες ανάμεσα στα δύο φύλα είναι ζητήματα που επηρεάζουν την συμπεριφορά στη κατοικία και προβάλλουν την ανάγκη για να παραχθεί νέα γνώση γύρω από το χώρο της κατοικίας. Προς αυτή τη κατεύθυνση διαθέτει σημαντικά εργαλεία- γνώση από το παρελθόν: τη μεθοδολογία της προσπάθειας που υλοποιήθηκε κυρίως στο δεύτερο μισό του 19 ου αιώνα και προσανατολίσθηκε στην καθημερινή ζωή των εργατών. 25

26 τη συνειδητοποίηση ότι οι ανάγκες είναι πολλαπλές και διαφοροποιούνται για κάθε άτομο, σε μια εποχή παγκοσμιοποίησης και ομοιογενοποίησης. τη διαπίστωση ότι δεν μπορεί ένα παγκόσμιο βιομηχανοποιημένο πρότυπο κατοικίας 70 να απαντήσει σε αυτές Το ενδιαφέρον πρέπει να προσανατολισθεί στην κατάργηση των μοντέλων κατοικίας, βασική συνθήκη για την «απελευθέρωση του ανθρώπου διαμέσου της κατοικίας». Σε αυτή τη νέα συγκυρία αλλαγών ο ρόλος του αρχιτέκτονα μπορεί να είναι πολύ σημαντικός. 26

27 ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ- ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 1 Κατά τον Robert Delevoy οι τύποι προσφέρουν τους «διακριτικούς χαρακτήρες μιας ορισμένης κατηγορίας αντικειμένων». O Quatreme de Quincy γύρω στις αρχές του 19 ου αιώνα προσδιορίζει τον τύπο «ως την εικόνα ενός πράγματος που δεν πρέπει να αντιγράφουμε αλλά να μιμηθούμε ως ιδέα που πρέπει να χρησιμεύσει ως Κανόνας». 2 Η «βιομηχανική επανάσταση» κατά τον Π. Λαζαρίδη είναι μια εννοιολογική κατασκευή που αποβλέπει να ορίσει το σύνολο των μετασχηματισμών που συντελέστηκαν κυρίως στην τεχνική, στις τεχνικές μεθόδους παραγωγής υλικών αγαθών. 3 Χαρακτηριστικά, ο Frampton αναφέρει ότι ο πληθυσμός του Μάντσεστερ οκταπλασιάστηκε, του Λονδίνου εξαπλασιάσθηκε κ.ο.κ. 4 Ο Ashton δίνει ως αιτίες για τη μείωση της θνησιμότητας τη διατροφή των ανθρώπων με κρέας, τον εμπλουτισμό της διατροφής με φρέσκα λαχανικά, τη κατασκευή κατοικιών. 5 Οι τοίχοι ήταν από τούβλα αντί για ξύλινοι. Οι στέγες ήταν από σχιστόλιθο ή πέτρα αντί για άχυρο. Τα δωμάτια δεν ήταν ασφυκτικά γεμάτα από αργαλειούς. 6 Χαρακτηριστικά ο Ανιούριν Μπέβαν γράφει: Η δυσαρέσκεια γεννιέται από την αντίθεση ανάμεσα σε αυτό που είναι δυνατό να υπάρχει και σε ότι υπάρχει στην πραγματικότητα Ίδιο αίσθημα αισιοδοξίας και ευθύνης διαπερνά και τα έργα του Ενγκελς: Είναι αδύνατο να φανταστεί κανένας την άταχτη συσσώρευση σπιτιών που ναι κυριολεκτικά αλληλοστοιβαγμένα, αληθινή πρόκληση σε κάθε λογική αρχιτεκτονική. 3 Επικεφαλής της επιτροπής είναι ο Edwin Chadwick. 8 Η έννοια της «ουτοπίας» μοιάζει βέβαια ελληνική και κατέληξε από τη χρήση της να σημαίνει «όραμα ή λόγο που αναφέρεται στο μη πραγματικό». Εντούτοις «ουτοπία» (utopie) είναι «τίτλος έργου κοινωνιολογικού του Θωμά Μώρου εκδοθέντος το Το έργο αποτελεί εφαρμογήν... της φιλοσοφίας του ανθρωπισμού εις το μέγα κοινωνικόν πρόβλημα... Η ουτοπία διαιρείται εις δύο μέρη: το πρώτον είναι αφιερωμένο εις την κριτικήν του κρατούντος κοινωνικού συστήματος και απαριθμεί τα τρωτά σημεία της κοινωνίας... Το δεύτερο μέρος περιγράφει την οργάνωσιν μιας προτύπου κομμουνιστικής κοινωνίας» Kαλύτερους μισθούς, μικρότερη διάρκεια εργασίας και αξιοπρεπή σπίτια. 10 O ίδιος ο Owen στην έκθεση για το σχέδιο της νέας πόλης του γράφει: 27

28 Κάθε χωριό περιλαμβάνει ένα τετράγωνο κτιρίων που αρκεί για να εξυπηρετήσει 1200 περίπου άτομα... Το κεντρικό κτίριο περιέχει μια δημόσια κουζίνα, αποθήκες τροφίμων και όλα τα απαραίτητα μέσα για άνετο και οικονομικό μαγείρεμα και φαγητό... Στις τρεις πλευρές κάθε τετραγώνου θα υπάρχουν κατοικίες, κυρίως για παντρεμένους, που θα έχουν τέσσερα δωμάτια κάθε μια. Κάθε δωμάτιο θα είναι αρκετά ευρύχωρο για να στεγάσει ένα άνδρα, μια γυναίκα και δύο παιδιά. Η τέταρτη πλευρά του τετραγώνου προορίζεται για τους κοιτώνες όλων των παιδιών, πάνω από τριών χρόνων, καθώς και για το τρίτο, τέταρτο κ.λ.π. παιδί κάθε οικογένειας. 11 Συγκεκριμένα στην ίδια έκθεση αναφέρει: Οι γυναίκες προβλέπεται να απασχολούνται με τα εξής: Πρώτο με τη φροντίδα των παιδιών τους και με το να κρατούν τις κατοικίες στην καλύτερη δυνατή κατάσταση. Δεύτερο με την καλλιέργεια των κήπων για την παραγωγή λαχανικών, που είναι αναγκαία για τον εφοδιασμό της δημόσιας κουζίνας. Τρίτο με το να εργάζονται σε εκείνους τους τομείς της παραγωγής που ταιριάζουν στις δυνατότητες τους. Δεν θα έπρεπε, όμως, να χρησιμοποιούνται περισσότερο από τέσσερις ή πέντε ώρες την ημέρα.. Τέταρτο με το ράψιμο των ρούχων που απαιτούνται για τους κατοίκους της κοινότητας. Πέμπτο με το να εργάζονται περιοδικά, η κάθε μια με τη σειρά της στη δημόσια κουζίνα, στο εστιατόριο και στους κοιτώνες. Προβλέπεται ότι τα παιδιά μεγαλύτερης ηλικίας θα εκπαιδεύονται για να βοηθούν ορισμένες ώρες στο κήπο και στην παραγωγή, σύμφωνα με τις ικανότητες και ότι ακόμη όλοι οι άντρες θα απασχολούνται τόσο με τη γεωργία όσο και με τη δουλειά στα εργαστήρια ή ότι θα προσφέρουν κάποια άλλη δουλειά στην παροικία 12 Ο Picok σε καρικατούρα του Owen που ζωγράφισε έδωσε το παρατσούκλι «Κύριος Πολυκαλός». 13 Το ριζοσπαστικό όραμα του διατυπώνεται στο έργο του «Νέος βιομηχανικός κόσμος» το Διαπερνώντας από τη βαρβαρότητα στον πολιτισμό, την τάξη και τέλος την αρμονία. 15 Από τον βουλευτή Μπωντε- Ντυλαρυ 16 Η θεωρία του Godin διατυπώνεται στο έργο του «Κοινωνικές λύσεις». Η διαφορά του σε σχέση με τον Fourier είναι ότι η κοινότητα βασίζεται στη βιομηχανική και όχι την αγροτική παραγωγή. 17 Πήρε το όνομα του από τον χρήστη του διαμερίσματος. Κάθε οικογένεια είχε το δικό της ιδιαίτερο διαμέρισμα, χωρίς να χάνονται τα πλεονεκτήματα από τις συλλογικές εξυπηρετήσεις. 18 Οι ιδιώτες είχαν παραιτηθεί από κάθε έσοδο που θα απέδιδε από την επένδυση αυτή. Ένα χρόνο αργότερα οι Richarson ανέλαβαν να κατασκευάσουν ένα χωριό για τους εργάτες τους στο Μπισσμπρουκ της Ιρλανδίας. 28

29 19 Η ημερομηνία 1848 συμπίπτει με τη χρονολογία ωρίμανσης της εργατικής συνείδησης και τη δύναμη της πάνω στους θεσμούς. Οι διαδηλώσεις στις 28 Φλεβάρη και τελικά η εξέγερση τον Ιούλιο του 1848 γίνεται με στόχο να αποκτηθεί «ό,τι είναι δίκαιο και νόμιμο» 19. Το μανιφέστο του Μαρξ και του Ενγκελς που γράφτηκε ένα μήνα πριν τα γαλλικά γεγονότα, αποτέλεσε και το προγραμματικό κείμενο του αγώνα αυτού. 20 Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση ενός κρασέμπορα που περιγράφεται από τον Benevolo: «σαράντα γύψινα υπόστεγα με διαστάσεις 5* 5 πόδια, χωρίς παράθυρα, χωρίς τζάκια και με στέγες από κυματιστό χαρτόνι». 21 Σύμφωνα με την Α. Βρυχέα 22 Ας μη ξεχνάμε ότι την ίδια περίοδο υπάρχει- εκτός συνόρων- προστριβή τους για την απόκτηση αποικιών. 23 Την ίδια στιγμή η διάκριση αναπτυγμένων και υπανάπτυκτων χωρών αρχίζει να καλλιεργείται. Έτσι, στο Λονδίνο πραγματοποιήθηκαν οι Εκθέσεις του 1851 και 1862, στο Παρίσι του 1855, 1867, 1878, 1889 και 1900, στη Βιέννη του 1873 και τέλος στο Σικάγο του Όπως συνοψίζονται σε ομιλία του στο Βασιλικό Ινστιτούτο Βρετανών Αρχιτεκτόνων(1850): Το σπίτι για τον εργάτη στην πόλη ή την εξοχή θα πρέπει να είναι υγιεινό, χωρίς υγρασία και να αερίζεται καλά. Για την ασφάλεια όσων κατοικούν είναι βασικό να δίνεται προσοχή στην τοποθεσία όπου θα κτιστεί, στη θεμελίωση, στη μόνωση αλλά και στα υλικά των εξωτερικών τοίχων και της οροφής... Το μέγεθος του κάθε σπιτιού είναι προφανές ότι θα καθορίζεται από τον αριθμό των ατόμων που θα το κατοικήσουν Εντούτοις όταν η κατοικία προορίζεται για μια οικογένεια, τα υπνοδωμάτια θα πρέπει να μην είναι λιγότερα των τριών. 25 Γιατί από έρευνες είχε προκύψει ότι η «ανηθικότητα που παρατηρείται στις φτωχές τάξεις» οφείλεται στο στοίβαγμα παιδιών διαφορετικού φύλου στο ίδιο κρεβάτι και την ευκολία με την οποία έφευγαν τα παιδιά χωρίς να τους αντιλαμβάνονται οι γονείς. 26 Βέβαια, υπήρξαν και εκείνοι που υποστήριξαν ότι για τη μεγαλύτερη οικονομία θα έπρεπε να υπάρχει μια κοινή σκάλα, μια κουζίνα, ένα πλυντήριο και οτιδήποτε προς κοινή χρήση. Σύντομα, όμως, η άποψη αυτή αντικρούστηκε γιατί σε περίπτωση λοιμών θα υπήρχε σοβαρός κίνδυνος εξάπλωσης. 27 Το δίπολο κατοικία- οικογένεια είναι βασικό εργαλείο για την καταπολέμηση του κακού και την εκμάθηση ενός νέου τρόπου ζωής. 28 Κατασκευάστηκε με χρηματοδότηση του Αυτοκράτορα από μια επιτροπή εργατών. 29

30 29 Πρόκειται για κατοικίες που σχεδιάστηκαν από τον αρχιτέκτονα του Παλατιού Eugene Lacroix και κατασκευάστηκαν, επίσης, με χρηματοδότηση του Αυτοκράτορα. 30. «Τα παιδιά των ενοικιαστών απαγορεύεται να παίζουν ή να τρέχουν στις αυλές στους διαδρόμους και στις σκάλες και οι ένοικοι όταν μπαίνουν τη νύχτα οφείλουν να φωνάζουν το όνομα τους περνώντας από το σπίτι του θυρωρού». 31 Βλέπε Α. Βρυχέα 32 Η μικρή κατοικία αποτελεί στα πλαίσια αυτά «προκλητική πολυτέλεια» 33 «Πλυντήρια, καμπινές και άλλα βοηθητικά γίνονται ιδιωτικά... Η σκάλα φωτίζεται με ανοίγματα, όλα τα διαμερίσματα βγάζουν σε πλατύσκαλο» 34. Ήταν έτσι σχεδιασμένα ώστε να κρατηθεί η τάξη και να περιφρουρηθεί αυστηρά η ιδιωτικότητα. Η λογική των σχεδιαστών για την απομόνωση ήταν ότι η ελάττωση της ανάπτυξης σχέσεων ανάμεσα στους ένοικους θα χε ως συνέπεια την γενική ειρήνη. «Καμία επικοινωνία, άρα και διαμάχες σπάνιες». 35 Για παράδειγμα στη Βαλλονία στα δεξιά και πάνω των κατοικιών προσάρμοσε ένα είδος σοφίτας που χρησιμοποιείται ως περιστερώνας. Αφού στη Βαλλονία αποτελεί σπορ η ενασχόληση με διαγωνισμούς ταξιδιάρικών περιστεριών. Κατά τα άλλα ως προς τη διαμόρφωση της κατοικίας στο ισόγειο υπάρχει ένα μεγάλο πλακόστρωτο δωμάτιο «η πλατεία» που χρησιμοποιείται ως κουζίνα- τραπεζαρία- καθιστικό. Δίπλα στο σπίτι υπήρχε κήπος όπου ο εργάτης καλλιεργούσε. 36 Για το λόγο αυτό οι εργάτες δεν μπορούν να φιλοξενήσουν πρόσωπα ξένα προς την εταιρία ούτε να πίνουν αλκοολούχα ποτά. 37 Οι εταιρίες αυτές είναι ουσιαστικά ενώσεις βιομηχάνων και επιχειρηματιών που αντιλήφθηκαν την ανάγκη κατασκευής εργατικών κατοικιών για λογαριασμό βιομηχάνων. 38 Αφού πήραν τη γνώμη των ενοικιαστών του κατέληξαν στο τελικό τύπο κατοικίας. Ο ιδανικός τύπος της κατοικίας αυτής, ο τύπος που προτιμήθηκε περισσότερο από τους εργάτες είναι έργο του αρχιτέκτονα Emile Muller. 39 Ώστε ο κάθε εργάτης να κτίσει την κατοικία του ανάλογα με τις ανάγκες και αντιλήψεις του. 40 Η Γαλλία, η Γερμανία, η Αυστρία, το Βέλγιο, οι ΗΠΑ, η Δανία, η Αγγλία, η Ουγγαρία, η Ιταλία, η Ρουμανία, η Ρωσία, η Σουηδία και η Ελβετία. 41 Η μικρή κατοικία, το φυσικό πρότυπο, 42 Κατασκευασμένο μοντέλο ή κτίριο με πολλά διαμερίσματα που θα ονομαστεί 30

31 43 Πρόκειται για δύο κτίρια που το ένα είχε πρόσοψη στο δρόμο και το άλλο στις αυλές. Κάθε κτίριο έχει υπόγειο, ισόγειο και πέντε ορόφους. Κάθε διαμέρισμα, έχει είσοδο κουζίνα, καμπινέ, τραπεζαρία και δύο υπνοδωμάτια χολέρα και φυματίωση 45 Διαμορφώνονται επομένως οι βάσεις για μια παγκόσμια βιομηχανοποιημένη κατοικία, η σημασία της οποίας θα ενταθεί στον επόμενο αιώνα. 46 Η κατοικία σχεδιάζεται έτσι ώστε να ξεκουράζεται και να ανανεώνει την εργατική του δύναμη. 47 Η εξοικονόμηση χώρου εξυπηρετεί την εξοικονόμηση χρόνου και κούρασης. 48 Για παράδειγμα το 1902 κατασκευάζεται το κτίριο διαμερισμάτων του Auguste Perret στην οδό Franklin στο Παρίσι, το 1907 πραγματοποιείται το διεθνές συνέδριο για την κατοίκιση στο Λίβερπουλ κ.α. 49 Βέβαια οι παραπάνω περιπτώσεις χώρων και εκπροσώπων είναι ενδεικτικές και επιλέγονται ως οι πιο εύστοχες κατά ζήτημα. 50 Επηρεασμένοι από τις προτάσεις των ουτοπιστών και Μαρξιστών στράφηκαν στην. Ο Λένιν, μάλιστα, τόνισε ότι αυτή η ανακατασκευή πρέπει να στραφεί στην καθημερινή ζωή Τέτοιου είδους σκέψεις είναι εμφανείς κυρίως στα κείμενα του Nikolai Kuzmin. Τις απόψεις αυτές εξέφρασε αρχιτεκτονικά το Προτείνει «κομμουνάρους» που κοιμούνται ομαδικά, σε θαλάμους των έξι που θα βρίσκονται εκατέρωθεν ενός διαδρόμου. Από τη μια πλευρά του διαδρόμου θα κοιμούνται οι γυναίκες και από την άλλη οι άνδρες. Άνδρες και γυναίκες θα βρίσκονται μαζί σε δωμάτια των δύο ορισμένες μέρες που θα καθορίζονται αυστηρά από τον κανονισμό. 52 Ομάδα Σύγχρονων Αρχιτεκτόνων που συγκροτείται το Που εφαρμόσθηκαν και στη πολυκατοικία Narkomfin 54 Από κείμενο του Guinzbοurg. Βλέπε Frampton σελ Χωρίς να προσδιορίζεται το πως! 56 Το 1908 άρχισε να απασχολείται λίγες ώρες καθημερινά στο γραφείο του Auguste Perret. 57 Στο βιβλίο του «Towards a new architecture» περιγράφει κατοικίες που κατασκευάζονται από υγρό σκυρόδεμα που χύνεται από ψηλά και ολοκληρώνεται μέσα σε μια μέρα, «όπως θα γέμιζε ένα μπουκάλι» 58 Το Σε κείμενο του αναφέρει «Χρειάζομαι ένα εργαλείο, μια κατοικία κτισμένη στις ίδιες αρχές όπως το αμάξι μου Ford που αγόρασα. (Βλέπε Le Corbusier σελ. 164). Σε άλλο κείμενο αναφέρει «Τα σπίτια 31

32 πρέπει να κατασκευάζονται γρήγορα στο εργοστάσιο με τον ίδιο τρόπο που η βιομηχανία αυτοκινήτων Ford συναρμολογεί τα αυτοκίνητα της». 60 Στο οποίο υπογράφει με το ψευδώνυμο Le Corbusier- Saugnier 61 Πρόκειται για εταιρία αεροπλάνων που μεταπολεμικά εισχωρεί στη γαλλική αγορά κατοικίας με μια αλυσίδα παραγωγής ξύλινων σπιτιών. 62 Σε κάθε διαμέρισμα ήταν δυνατό να γίνονται μεταβολές ανάλογα με τις χρήσεις της ημέρας ή της νύχτας με συρόμενα χωρίσματα. Κλείνοντας τα στοιχεία αυτά απομονωνόταν ο χώρος του ύπνου, ενώ ανοίγοντας διαμορφωνόταν ένας χώρος παιχνιδιού που μπορούσε να είναι συνεχόμενος με το καθιστικό. 63 Σε αντίθεση με αντίστοιχες προσπάθειες που είχαν γίνει στο δεύτερο μισό του 19 ου αιώνα Οι ελάχιστοι χώροι του May στηρίζονται στην εκτεταμένη χρήση εντοιχισμένων ντουλαπιών, πτυσσόμενων κρεβατιών και «υπεραποδοτικής κουζίνας- εργαστηρίου» 65 Πραγματοποιήθηκε στη Φρανκφούρτη το Κάτι που είχε υποστηριχθεί και Διεθνείς Εκθέσει για τη ξεκούραση της γυναίκας 67 Βλέπε The language of post- modern architecture 68 κατασκευασμένο το 1951 σύμφωνα με τα ιδανικά των Ciam και βραβευμένο από το ινστιτούτο των αμερικανών αρχιτεκτόνων 69 Χαρακτηριστικό είναι ότι η τυπολογία κάτοψης δεν έχει διαφοροποιηθεί. Το τρίπτυχο κουζίνα τραπεζαρία καθιστικό παραμένει, τα δωμάτια των παιδιών διαφορετικού φύλου διαφοροποιούνται κ.α. 70 Η απελευθέρωση του ανθρώπου διαμέσου της κατοικίας προϋποθέτει την απελευθέρωση από τα πρότυπα κατοίκισης. 32

33 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Γ. Αναγνωστόπουλος, Σ. Τσιλένης, «Η γέννηση της μοντέρνας πολεοδομίας» στο δελτίο συλλόγου αρχιτεκτόνων τεύχος 16 (Μάρτιος-Απρίλιος 1983) Α. Αραβαντινός, «Πολεοδομικός Σχεδιασμός. Για μια βιώσιμη ανάπτυξη του αστικού χώρου» / Συμμετρία 1997 Α. Βρυχέα, «Κατοίκιση και Κατοικία. Διερευνώντας τα όρια της αρχιτεκτονικής»/ Ελληνικά Γράμματα 2003 Α. Βρυχέα, Τ. Κοσμάκη, Ι. Λιάπης, Γ. Παντόπουλος, «Κατοικία- Χώρος- Χρήστης» / ΕΜΠ 1989 Α. Βρυχέα, «Σκέψεις για την πτώχευση της αρχιτεκτονικής και μια πρόταση για άμεση δράση» / άρθρο Α. Γερολύμπου, Ν. Καλογήρου, Κ. Καυκουλά, Ν. Παπαμίχος, Λ. Τσουλοβής, Β. Χαστάογλου, Κ. Χατζημιχάλης, «επί πόλεως. Συλλογή κειμένων» / Σύγχρονα Θέματα

34 Ν. Κομνηνός, «Το ιδεολογικό εποικοδόμημα της σύγχρονης πολεοδομικής πρακτικής» στο «Πόλη και Περιφέρεια» τεύχος 5 / Παρατηρητής Γ. Κοροβέσης, «Αρχιτεκτονική post- modern: μόδα ή νέος προσανατολισμός» άρθρο στο «άνθρωπος και χώρος» (από ιστοσελίδα Γ. Κοροβέσης, «Κατοικία. Προβλήματα και πραγματικότητα» (από ιστοσελίδα Π. Λαζαρίδης, L. Benevolo, «Βιομηχανική επανάσταση. Βιομηχανική πόλη. Η δυναμική των αλλαγών και η κοινωνική προέλευση της σύγχρονης πολεοδομίας» / Νέα σύνορα 1977 Π. Λαζαρίδης, «Η εμπορευματοποίηση της ποιότητας. Η κοινωνική λειτουργία της τέχνης και της τεχνικής» / Παρατηρητής 1987 Μ. Μαντουβάλου, «Η Χάρτα της Αθήνας» / Αθήνα 1989 Σ. Μπαμπάς, «Χώρος- Κοινωνία. Μοντέρνες- Μεταμοντέρνες θεωρήσεις και πρακτικές»/ Αθήνα

35 Λ. Οικονόμου, «Τα CIAM και το μοντέρνο κίνημα: μερικές σκέψεις» στο δελτίο συλλόγου αρχιτεκτόνων τεύχος 16 (Μάρτιος-Απρίλιος 1983) Χ. Σακελλαρόπουλος, «Για την πόλη κα τους ανθρώπους της» / στην ιστοσελίδα: για την πόλη και τους ανθρώπους της (8/ 12/ 2005) Σ. Σταυρίδης, «Η σύγχρονη πόλη και η κατάσταση έκτακτης ανάγκης»/ σημειώσεις Κ. Τσουκαλάς, «Η ακηδία της αβεβαιότητας: Νεωτερικό και μεταμοντέρνο» στο - Μοντερνισμός: η ώρα της αποτίμησης- / Εταιρία Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας 1996 M. Derrau, «Ανθρωπογεωγραφίες» / Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης Fr. Engels, «Η κατάσταση της εργατικής τάξης στην Αγγλία» / Μπάυρον K. Frampton, «Μοντέρνα αρχιτεκτονική. Ιστορία και κριτική» / Θεμέλιο

36 E. Hobsbawn, «Η εποχή των άκρων: ο σύντομος εικοστός αιώνας » /Θεμέλιο 1997 Kopper, «Πόλη και Επανάσταση.» / Νέα Σύνορα 1976 P. Chombart de Lauwe, «Η απελευθέρωση των ανθρώπων διαμέσου της κατοικίας» H. Lefebvre, «Το δικαίωμα στην πόλη» / ΕΜΠ ΞΕΝΟΓΛΩΣΣΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Le Corbusier, «Towards a New Architecture» / Oxford Butterworth- Heinemann 1989 D. Harvey, «The right to the city» στο International Journal of Urban Regional Research (volume ) H. Heyden, «Architecture and Modernity» / The MIT Press 1999 C. Jencks, «The Post- Modern Reader» 36

37 S.O.K. Magomedov, «Pioneers of Soviet Architecture. The Search for New solution in the 1920s and 1930s» / Thames and Hudson 1987 E. Mumford, «The Ciam Discourse on Urbanism, » / The MIT Press 2002 M. Storper, «The poverty of radical theory today: From the false promises of Marxism to the mirage of the cultural turn» στο International Journal of Urban Regional Research (volume ) P. Tournikiotis, «The Historiography of Modern Architecture» / The MIT Press

Η πόλη και οι λειτουργίες της.

Η πόλη και οι λειτουργίες της. Η πόλη και οι λειτουργίες της. Η έννοια του οικισµού. Τον αστικό χώρο χαρακτηρίζουν τα εξής δύο κύρια στοιχεία: 1. Το «κέλυφος», το οποίο αποτελείται από οικοδομικούς όγκους και τεχνικό εξοπλισμό συσσωρευμένους

Διαβάστε περισσότερα

- 94 - TEXNIKH ΕΚΘΕΣΗ

- 94 - TEXNIKH ΕΚΘΕΣΗ - 94 - TEXNIKH ΕΚΘΕΣΗ ΟΙΚΟΠΕΔΟ Πρόκειται για οικόπεδο συνολικής επιφάνειας 1105,58 τ.μ. που βρίσκεται στο Ο.Τ. 10 και επί της οδών Δημητρίου Πολιορκητού και Κρουσόβου περιοχή Θρακομακεδόνων του σχεδίου

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων 2η Ηµερίδα για την Ελληνική Πλατφόρµα για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων στο πλαίσιο των στόχων της Πλατφόρµας για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο ΣΧΟΛΗ Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ω Ν Μ Η Χ Α Ν Ι Κ Ω Ν Τ Ο Μ Ε Α Σ Π Ο Λ Ε Ο Δ Ο Μ Ι Α Σ Κ Α Ι Χ Ω Ρ Ο Τ Α Ξ Ι Α Σ Πατησίων 42, 10682 Αθήνα τηλ. 30(1) 772 3818

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΣΧΕΔΙΩΝ. Το οικόπεδο μας ανήκει στον κύριο Νίκο Δαλιακόπουλο καθώς και το γειτονικό οικόπεδο.

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΣΧΕΔΙΩΝ. Το οικόπεδο μας ανήκει στον κύριο Νίκο Δαλιακόπουλο καθώς και το γειτονικό οικόπεδο. - 89-1. Τοπογραφικό Διάγραμμα : ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΣΧΕΔΙΩΝ Το οικόπεδο μας ανήκει στον κύριο Νίκο Δαλιακόπουλο καθώς και το γειτονικό οικόπεδο. Η πρόσοψη του οικοπέδου βρίσκεται επί της οδού Κρουσόβου, ενώ το οικόπεδο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΤΕΡΝΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ Φονξιοναλισµός και Κονστρουκτιβισµός

ΜΟΝΤΕΡΝΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ Φονξιοναλισµός και Κονστρουκτιβισµός Ε.Μ.Π. ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΕΤΑΛΛΑΓΕΣ ΤΩΝ Ι ΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΛΗ ΣΤΟΝ 20

Διαβάστε περισσότερα

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο ΣΧ ΟΛΗ Α Ρ Χ ΙΤ Ε Κ Τ Ο Ν ΩΝ Μ Η Χ Α Ν Ι Κ ΩΝ Τ Ο Μ Ε Α Σ Ι Ι Ι Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α - Ε Π Ι Κ Ο Ι Ν Ω Ν Ι Α Κ Α Ι Σ Χ Ε Δ Ι Α Σ Μ Ο Σ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΥΠΑΝΑΠΤΥΞΗΣ : ανέπτυξε τη θεωρία περί «άνισης ανταλλαγής». Η θεωρία του αποτελεί μέρος μιας πιο λεπτομερούς ερμηνείας της μεταπολεμικής

Διαβάστε περισσότερα

Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν

Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν 2 Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν Στους φοιτητές μου που αποτελούν την πηγή και το κίνητρο για: «συνεχή βελτίωση» «συνεχή μάθηση» «συνεχή ανανέωση» και προβληματισμό 3 ανάπτυξη, αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Ξενοδοχείο 4* «Virginia Hotel» εκτός Σχεδίου Δήμος Ρόδου

Ξενοδοχείο 4* «Virginia Hotel» εκτός Σχεδίου Δήμος Ρόδου Σάββενας Γιώργος Αρχιτέκτων Μηχ/κος Ε.Μ.Π. Ξενοδοχείο 4* «Virginia Hotel» εκτός Σχεδίου Δήμος Ρόδου Αρχιτεκτονική Μελέτη: Γ. Σάββενας Πολιτικός Μηχανικός: Κ. Χριστόπουλος Διακοσμήτρια: Κ. Καλλιγά Σάββενα

Διαβάστε περισσότερα

Αποκαλυπτική έρευνα της RE/MAX Europe για την κατοικία στην Ελλάδα

Αποκαλυπτική έρευνα της RE/MAX Europe για την κατοικία στην Ελλάδα Αποκαλυπτική έρευνα της RE/MAX Europe για την κατοικία στην Ελλάδα Οι κάτοικοι στην Ελλάδα μετακομίζουν κατά μέσο όρο 3 έως 5 φορές στη ζωή τους, διαμένουν σε ιδιόκτητη κατοικία σε ποσοστό περίπου 70%,

Διαβάστε περισσότερα

majestic insight in living

majestic insight in living Ψυχικό Πρεσβεία ή Ιδιωτική Κατοικία ή Συγκρότημα Κατοικιών (Υπό κατασκευή) Κτίσμα 1800 μ2 σε οικόπεδο 1300μ2 Μοναδική θέση στην καλύτερη περιοχή του Ψυχικού Κορυφαία Αρχιτεκτονική Σχεδίαση από τον Αλέξανδρο

Διαβάστε περισσότερα

Ποια ακίνητα επιλέγουν οι Έλληνες Αποκαλυπτική έρευνα της RE/MAX

Ποια ακίνητα επιλέγουν οι Έλληνες Αποκαλυπτική έρευνα της RE/MAX Ποια ακίνητα επιλέγουν οι Έλληνες Αποκαλυπτική έρευνα της RE/MAX 7 στους 10 ζουν σε ιδιόκτητο ακίνητο και η πλειοψηφία θα επέλεγε σπίτι 120 τ.μ. με 4 δωμάτια Σε ακίνητο 120 τετραγωνικών μέτρων, με 4 δωμάτια,

Διαβάστε περισσότερα

Άνθρωπος και δοµηµένο περιβάλλον

Άνθρωπος και δοµηµένο περιβάλλον ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Άνθρωπος και δοµηµένο περιβάλλον Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. Το περιβάλλον γίνεται ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΝΕΣ α) όταν µέσα

Διαβάστε περισσότερα

Μεταμινιμαλισμός 48 Σ Υ Ν Θ Ε Σ Ε Ι Σ ΔΕΚ/ΙΑΝ Σ Υ Ν Θ Ε Σ Ε Ι Σ 49

Μεταμινιμαλισμός 48 Σ Υ Ν Θ Ε Σ Ε Ι Σ ΔΕΚ/ΙΑΝ Σ Υ Ν Θ Ε Σ Ε Ι Σ 49 Μεταμινιμαλισμός ΤΟ 1950 ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΑΥΤΟ, ΜΙΑ ΕΚΤΑΣΗ ΤΡΙΩΝ ΣΤΡΕΜΜΑΤΩΝ ΕΞΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΘΗΝΑ, ΥΠΗΡΧΕ ΜΙΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΕΚΑΤΟ ΤΕΤΡΑΓΩΝΙΚΩΝ. ΕΞΗΝΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ, ΤΟ ΤΑΠΕΙΝΟ ΕΚΕΙΝΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΘΗΚΕ ΣΕ ΜΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΗΜΟΣ ΝΟΤΙΑΣ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ ΓΙΑ ΤΟ ΔΗΜΟ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ

Ο ΔΗΜΟΣ ΝΟΤΙΑΣ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ ΓΙΑ ΤΟ ΔΗΜΟ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Ο ΔΗΜΟΣ ΝΟΤΙΑΣ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ ΓΙΑ ΤΟ ΔΗΜΟ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ ΕΛΕΝΗ ΜΑΙΣΤΡΟΥ 1 Η ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΣΧΕΔΙΩΝ. Το οικόπεδο μας ανήκει στον κύριο Νίκο Δαλιακόπουλο καθώς και το γειτονικό οικόπεδο.

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΣΧΕΔΙΩΝ. Το οικόπεδο μας ανήκει στον κύριο Νίκο Δαλιακόπουλο καθώς και το γειτονικό οικόπεδο. - 99 - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΣΧΕΔΙΩΝ 1. Τοπογραφικό Διάγραμμα : To τοπογραφικό διάγραμμα της δεύτερης αρχιτεκτονικής μελέτης ταυτίζεται με αυτό της πρώτης αρχιτεκτονικής μελέτης εφόσον και οι δυο μελέτες εχουν γίνει

Διαβάστε περισσότερα

Α.4.6. Οικιστικό απόθεμα

Α.4.6. Οικιστικό απόθεμα Α.4.6. Οικιστικό απόθεμα Κατά την απογραφή κατοικιών της Ε.Σ.Υ.Ε. το 2000, το οικιστικό απόθεμα του Δήμου Τρικκαίων αποτελείται από: 13.129 οικοδομές (στοιχεία από 15.343 κτίρια 25.074 κατοικίες και 24.385

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ & ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Α.Τ.Ε.Ι. ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΑΡΙΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: AΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ / ΧΩΡΟΙ ΑΝΑΨΥΧΗΣ

ΣΧΟΛΗ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ & ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Α.Τ.Ε.Ι. ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΑΡΙΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: AΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ / ΧΩΡΟΙ ΑΝΑΨΥΧΗΣ ΣΧΟΛΗ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ & ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Α.Τ.Ε.Ι. ΤΜΗΜΑ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ, ΔΙΑΚΟΣΜΗΣΗΣ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΑΡΙΝΟ 2011-12 ΜΑΘΗΜΑ: AΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ / ΧΩΡΟΙ ΑΝΑΨΥΧΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 12 - Η ωρίμανση της βιομηχανικής επανάστασης

Ενότητα 12 - Η ωρίμανση της βιομηχανικής επανάστασης Ενότητα 12 - Η ωρίμανση της βιομηχανικής επανάστασης Ιστορία Γ Γυμνασίου Αίθουσα με μηχανές στο εργοστάσιο Chemnitz του Richard Hartmann (1868) Η ωρίμανση της βιομηχανικής επανάστασης Εκβιομηχάνιση οικονομίας

Διαβάστε περισσότερα

Εργασιακά και συνταξιοδοτικά δικαιώματα της γυναίκας εν μέσω οικονομικής κρίσης

Εργασιακά και συνταξιοδοτικά δικαιώματα της γυναίκας εν μέσω οικονομικής κρίσης Αθήνα, 09/03/2011 ΑΡΘΡΟ της Αικ. Ζαφείρη Καμπίτση Επιτ. Γεν. Διευθυντού ΟΑΕΕ Τ. Προέδρου Δ.Σ ΤΑΠΟΤΕ ΘΕΜΑ : Εργασιακά και συνταξιοδοτικά δικαιώματα της γυναίκας εν μέσω οικονομικής κρίσης Ι. Είναι γνωστό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 4.1 Τρόποι Προσέλκυσης Νέων...21 4.2 Προτάσεις Πολιτικής των Νέων...22 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ...24 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ...26 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΦΟΡΕΩΝ...

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 4.1 Τρόποι Προσέλκυσης Νέων...21 4.2 Προτάσεις Πολιτικής των Νέων...22 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ...24 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ...26 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΦΟΡΕΩΝ... Cities for Peace and Democracy in Europe Ε Ρ Ε ΤΟΠΙΚΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΦΩΝΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ Υ Ν Α με την υποστήριξη Ιανουάριος 2007 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΓΡΑΦΗΜΑΤΩΝ...3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...4 ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ...6

Διαβάστε περισσότερα

Σύμβολα και σχεδιαστικά στοιχεία. Μάθημα 3

Σύμβολα και σχεδιαστικά στοιχεία. Μάθημα 3 Σύμβολα και σχεδιαστικά στοιχεία Μάθημα 3 Τα αρχιτεκτονικά σύμβολα αποτελούν μια διεθνή, συγκεκριμένη και απλή γλώσσα. Είναι προορισμένα να γίνονται κατανοητά από τον καθένα, ακόμα και από μη ειδικούς.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2000 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ - ΕΚΦΡΑΣΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΚΕΙΜΕΝΟ Μια σημαντική

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Το ίκτυο Οινοποιών Νοµού Ηρακλείου ιδρύθηκε ως αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία τον Νοέµβριο του 2006 και αποτελεί την κύρια συλλογική, συγκροτηµένη και συντονισµένη έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ

ΔΗΜΟΣ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΗΜΟΣ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ Η ΗΑΒΙΤΑΤ AGENDA ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τον Ιούνιο του 1996, στη Δεύτερη Παγκόσμια Συνδιάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για τους Ανθρώπινους Οικισμούς (HABITAT II) που πραγματοποιήθηκε στην

Διαβάστε περισσότερα

Η κατοικία στην Ελλάδα

Η κατοικία στην Ελλάδα Η κατοικία στην Ελλάδα Οι Έλληνες αγοραστές ακινήτων κατά την επιλογή μίας κατοικίας θα επηρεάζονταν θετικά από την κατασκευή ενός σχολείου, μίας παιδικής χαράς ή ενός εμπορικού κέντρου, ενώ κατά την αναζήτηση

Διαβάστε περισσότερα

13/1/2010. Οικονομική της Τεχνολογίας. Ερωτήματα προς συζήτηση ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

13/1/2010. Οικονομική της Τεχνολογίας. Ερωτήματα προς συζήτηση ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Τμήμα Μηχανικών Οικονομίας και Διοίκησης Οικονομική της Τεχνολογίας Διάλεξη 6 η: Οικονομική Θεωρία και το Ζήτημα της Τεχνολογικής Αλλαγής: & II 1 Ερωτήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ GIFU KITAGATA

ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ GIFU KITAGATA ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ GIFU KITAGATA ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ 9 ΑΚΑΔΗΜΑÏΚΟ ΕΤΟΣ: 2010/2011 ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Β.ΚΑΡΒΟΥΝΤΖΗ,Κ.ΣΕΡΡΑΟΣ, Δ.ΜΠΑΛΑΜΠΑΝΙΔΗΣ (Μ/Σ) ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ: ΑΝΤΩΝΙΑΔΗ ΚΑΤΕΡΙΝΑ, ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΣΤΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

Δόμηση. Επαγγελματισμός. Όραμα. Άνθρωπος

Δόμηση. Επαγγελματισμός. Όραμα. Άνθρωπος ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ-ΜΕΤΑΛΛΙΚΑ ΚΤΙΡΙΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΞΗΡΑΣ ΔΟΜΗΣΗΣ ΣΥΜΜΕΙΚΤΕΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ Δόμηση Επαγγελματισμός Όραμα Άνθρωπος Εμπειρία Αξιοπιστία Αναζητούμε τους τρόπους, τα υλικά, τις προδιαγραφές

Διαβάστε περισσότερα

Εργαζόμενος - Εργοδότης

Εργαζόμενος - Εργοδότης Οικονομική δραστηριότητα στην Αρχαία Ελλάδα Εργαζόμενος - Εργοδότης Καταναλωτή Επενδυτές Εργαστήρι 1 Η Πρώτη του Μάη δεν είναι αργία είναι απεργία Εικόνες από την απεργία στο Σικάγο 1886 8ώρες δουλειά

Διαβάστε περισσότερα

1.- Η πρόταση αφορά στην οργάνωση ενός συνόλου κατοικιών η οποία διαμορφώνει συγχρόνως ένα συνεχές σύστημα δημόσιων, υπαίθριων χώρων και χώρων πρασίνο

1.- Η πρόταση αφορά στην οργάνωση ενός συνόλου κατοικιών η οποία διαμορφώνει συγχρόνως ένα συνεχές σύστημα δημόσιων, υπαίθριων χώρων και χώρων πρασίνο 1.- Η πρόταση αφορά στην οργάνωση ενός συνόλου κατοικιών η οποία διαμορφώνει συγχρόνως ένα συνεχές σύστημα δημόσιων, υπαίθριων χώρων και χώρων πρασίνου που διατρέχει και συνδέει τον οικισμό από το βουνό

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Συγκρουσιακές Θεωρήσεις Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 5ο (σελ. 128 136) Οι θέσεις του Althusser Οι θέσεις του Gramsci 2 Karl Marx (1818-1883)

Διαβάστε περισσότερα

ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ιι. ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ιιι. ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ & ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ

ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ιι. ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ιιι. ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ & ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ & ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ιι. ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ιιι. ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ α. Αρχειακή έρευνα β. Βιβλιογραφική έρευνα γ. Έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

www.share-project.org Αποτελέσματα από την έρευνα 50+ στην Ευρώπη

www.share-project.org Αποτελέσματα από την έρευνα 50+ στην Ευρώπη www.share-project.org Αποτελέσματα από την έρευνα 50+ στην Ευρώπη Τι συμβαίνει από εδώ και πέρα Το αμέσως επόμενο βήμα της έρευνας 50+ στην Ευρώπη είναι η προσθήκη, στην υπάρχουσα βάση δεδομένων, πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΙ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΙ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΛΟΓΩ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΙ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΙ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΛΟΓΩ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ Νέες Πολιτείες ΙΙΙ : Λαχανόκηποι Μενεμένης Στα ενδιάμεσα όρια της πόλης Στην περιοχή Λαχανόκηποι, που ανήκει στα διοικητικά όρια του Δήμου Μενεμένης, εντοπίστηκε ένας τρίτος, εντελώς νέος για τα δεδομένα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ ΕΞΑΜΗΝΟΥ «Το φαινόμενο της αστικοποίησης στο Δήμο Ζωγράφου»

ΘΕΜΑ ΕΞΑΜΗΝΟΥ «Το φαινόμενο της αστικοποίησης στο Δήμο Ζωγράφου» ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Δ.Π.Μ.Σ. «ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ» ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: «ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑ-ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ» ΜΑΘΗΜΑ: «ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΔΥΝΑΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

* ΑΕΙΦΟΡΑ * Ξανά στην μόδα

* ΑΕΙΦΟΡΑ * Ξανά στην μόδα Ηλεκτρονικό περιοδικό www.foodstandard.gr Τεύχος 18 -Αύγουστος 2011 * Πιστοποίηση * ΑΕΙΦΟΡΑ * Ξανά στην μόδα διαχειριστικής τα logos που θυμίζουν τον πα- επάρκειας για τη ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΑ foodstandard λιό καλό

Διαβάστε περισσότερα

1. Γένεση, καταβολές καιεξέλιξητηςπε

1. Γένεση, καταβολές καιεξέλιξητηςπε 1. Γένεση, καταβολές καιεξέλιξητηςπε Η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση γεννιέται. Πότε; Η ΠΕ γεννιέται και διαµορφώνεται σε αυτόνοµο πεδίο στις δεκαετίες 1960 1970 Πώς; Προέρχεται από τη συνειδητοποίηση του

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκές πολιτικές και πρακτικές για την προώθηση της ενεργειακής απόδοσης σε κατοικίες με χαμηλό ετήσιο εισόδημα

Ευρωπαϊκές πολιτικές και πρακτικές για την προώθηση της ενεργειακής απόδοσης σε κατοικίες με χαμηλό ετήσιο εισόδημα Ευρωπαϊκές πολιτικές και πρακτικές για την προώθηση της ενεργειακής απόδοσης σε κατοικίες με χαμηλό ετήσιο εισόδημα Ανθή Χαραλάμπους Διευθύντρια Ενεργειακού Γραφείου Κυπρίων Πολιτών 22 Δεκεμβρίου 2014

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ

Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΤΕΙ ΣΕΡΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ & ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ Σύνταξη κειμένου: Μαρία Ν. Δανιήλ, Αρχιτέκτων

Διαβάστε περισσότερα

«Οι Σπουδές στην Αρχιτεκτονική»

«Οι Σπουδές στην Αρχιτεκτονική» ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ «Οι Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης» Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Αρχιτεκτόνων Καθηγητής Μιχαήλ Ε. Νομικός «Οι Σπουδές στην Αρχιτεκτονική» Δεκέμβριος

Διαβάστε περισσότερα

Πώς και γιατί μετακινούμαστε;

Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Διδακτική πρόταση 1: Συνοπτικό πλαίσιο μετακίνησης και εγκατάστασης Ερωτήματα-κλειδιά Γιατί και πώς μετακινούμαστε από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Πού μένουμε από τα

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη Περίπτωσης Νέο Μουσείο Ακρόπολης

Μελέτη Περίπτωσης Νέο Μουσείο Ακρόπολης Μελέτη Περίπτωσης Νέο Μουσείο Ακρόπολης Μελέτη Περίπτωσης Νέο Μουσείο Ακρόπολης Χαρακτηριστικό Παράδειγµα της Πολιτιστικής Πολιτικής της Ελλάδας Γενικές Αρχές: Α. Η πολιτιστική πολιτική της χώρας µπορεί

Διαβάστε περισσότερα

BELLEVUE BAY FLATS & HOUSES

BELLEVUE BAY FLATS & HOUSES BELLEVUE BAY FLATS & HOUSES ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ 9 ΑΚΑΔΗΜΑÏΚΟ ΕΤΟΣ: 2010/2011 ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Β.ΚΑΡΒΟΥΝΤΖΗ,Κ.ΣΕΡΡΑΟΣ, Δ.ΜΠΑΛΑΜΠΑΝΙΔΗΣ (Μ/Σ) ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ: ΑΝΤΩΝΙΑΔΗ ΚΑΤΕΡΙΝΑ, ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α

ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Όλγα Ιακωβίδου, Καθηγήτρια ΑΠΘ Τµήµα Γεωπονίας, Τοµέας Αγροτικής Οικονοµίας Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης e-mail:olg@agro.auth.gr Ο αγροτουρισµός,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ «ΣΠΕ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ».

ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ «ΣΠΕ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ». Δημοσιογραφική Διάσκεψη Δημάρχου Αγίου Αθανασίου Κυριάκου Χατζηττοφή με την ευκαιρία της υπογραφής του συμβολαίου για την έναρξη των κατασκευαστικών εργασιών δημιουργίας του ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος Πρόγραμμα Αρχιτεκτονικής ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ.

Πανεπιστήμιο Κύπρου Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος Πρόγραμμα Αρχιτεκτονικής ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ. Πανεπιστήμιο Κύπρου Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος Πρόγραμμα Αρχιτεκτονικής ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ Βασιλένα Πετκόβα ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΠΕΡΙΟΧΗΣ Το χωριό βρίσκεται σε απόσταση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Νικόλαος Χ. Μπέκας Greek classroom of Masterστην "Κοινωνική Παιδαγωγική και μάχη ενάντια στη νεανική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΥΧΟΣ ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟΥ

ΤΕΥΧΟΣ ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟΥ ΤΕΥΧΟΣ ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟΥ Στο τεύχος αυτό, γίνεται μία όσο το δυνατόν λεπτομερής προσέγγιση των γενικών αρχών της Βιοκλιματικής που εφαρμόζονται στο έργο αυτό. 1. Γενικές αρχές αρχές βιοκλιματικής 1.1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΝΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ. Αρχιτεκτονική. Περιβαλλοντική αρχιτεκτονική

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΝΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ. Αρχιτεκτονική. Περιβαλλοντική αρχιτεκτονική Η ιδιοκτησία της ΑΝΘΕΜΙΑΣ Α.Ε., χωροθετείται μέσα στον οικισμό της Καρδίας. Ο πολεοδομικός και ο οικιστικός σχεδιασμός των οικοπέδων της ιδιοκτησίας οφείλει να στηρίζεται σε συγκεκριμένο στρατηγικό πλάνο,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Α 4 ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Κα ΤΣΑΓΚΟΓΕΩΡΓΑ

ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Α 4 ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Κα ΤΣΑΓΚΟΓΕΩΡΓΑ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Α 4 ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Κα ΤΣΑΓΚΟΓΕΩΡΓΑ 1 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΕΛ. 3 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΣΕΛ. 4 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΚΟΠΟΥ ΣΕΛ. 5 ΥΛΙΚΑ ΣΕΛ. 6 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ, ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΑ ΣΕΛ. 7 ΑΝΑΛΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΑΣΙΝΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΕΣΤΙΑΣΗΣ ΤΟ ΠΡΑΣΙΝΟ ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΟ

Η ΠΡΑΣΙΝΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΕΣΤΙΑΣΗΣ ΤΟ ΠΡΑΣΙΝΟ ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΟ Η ΠΡΑΣΙΝΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΕΣΤΙΑΣΗΣ ΤΟ ΠΡΑΣΙΝΟ ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΟ Πράσινο Εστιατόριο είναι εκείνη η επιχείρηση εστίασης που σταδιακά μειώνει το ανθρακικό της αποτύπωμα βάσει ενός βιώσιμου σχεδίου εξέλιξης και στη συνέχεια,

Διαβάστε περισσότερα

Πώς περνάμε τη μέρα μας;

Πώς περνάμε τη μέρα μας; Πώς περνάμε τη μέρα μας; Διδακτική πρόταση 2: Συνοπτικό πλαίσιο καθημερινής ζωής Ερώτημα-κλειδί Πώς περνούμε τη μέρα μας από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Σύνδεση με το προηγούμενο μάθημα Στο προηγούμενο

Διαβάστε περισσότερα

Πανέμορφα διαμερίσματα σε μοντέρνο συγκρότημα κατοικιών. Το σπίτι μου. Το παρόν μου. Το μέλλον μου. Λεμεσσός - Κύπρος

Πανέμορφα διαμερίσματα σε μοντέρνο συγκρότημα κατοικιών. Το σπίτι μου. Το παρόν μου. Το μέλλον μου. Λεμεσσός - Κύπρος Πανέμορφα διαμερίσματα σε μοντέρνο συγκρότημα κατοικιών Το σπίτι μου Το παρόν μου Το μέλλον μου Λεμεσσός - Κύπρος Η Περιοχή Η Λεμεσός είναι η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Κύπρου και η νοτιότερη της Ευρώπης.

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εθνομεθοδολογία Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 9ο (σελ. 197 207) 2 Η Εθνομεθοδολογία Βασικές Θέσεις Η εθνομεθοδολογία, αποτελεί έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Αυγερινού-Κολώνια, Καθηγήτρια

Σοφία Αυγερινού-Κολώνια, Καθηγήτρια ΕΜΠ ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Πρόγραμμα Διατμηματικών Μεταπτυχιακών Σπουδών Εξειδίκευσης ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΔΥΝΑΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ. Σοφία

Διαβάστε περισσότερα

3. Οροι όµησης ιαταξη Κατασκευής στο οικόπεδο

3. Οροι όµησης ιαταξη Κατασκευής στο οικόπεδο 1. Περιγραφή έργου Πρόκειται για την ανέγερση διώροφης κατοικίας 57.92 τ.µ. σε οικόπεδο έκτασης 75 τ.µ. στην περιοχή Μαυροβούνι στο Γιαλό της Σύµης. Η νέα αυτη κατοικία διαθέτει εξώστη και ηµιυπαίθριο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ο Υπουργός Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας κ. Βασίλης Μαγγίνας μίλησε σήμερα Δευτέρα 16 Ιουλίου στο Όγδοο Διακυβερνητικό Συμβούλιο

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ»

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Επιχειρηματίας είναι ο άνθρωπος που κινητοποιεί τους απαραίτητους πόρους και τους εκμεταλλεύεται παραγωγικά για την υλοποίηση μιας επιχειρηματικής ευκαιρίας με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικά - δημογραφικά χαρακτηριστικά και συνθήκες διαβίωσης των φοιτητών της Φλώρινας. Περίληψη

Κοινωνικά - δημογραφικά χαρακτηριστικά και συνθήκες διαβίωσης των φοιτητών της Φλώρινας. Περίληψη Κοινωνικά - δημογραφικά χαρακτηριστικά και συνθήκες διαβίωσης των φοιτητών της Φλώρινας Τσακιρίδου Ελένη, Ειδική Επιστήμονας, Π.Τ.Δ.Ε. Φλώρινας, Α.Π.Θ. Κυρίδης Αργύρης, Λέκτορας, Π.Τ.Ν. Φλώρινας, Α.Π.Θ.

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση Φύλλο Εργασίας 1. Αφού συμβουλευτείτε τη σελίδα 44 του βιβλίου σας καθώς και το χάρτη που παρατίθεται, να συμπληρώσετε την πιο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ κεφάλαιο 1 ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Μ έχρι αρκετά πρόσφατα, η έννοια του μάρκετινγκ των υπηρεσιών αποτελούσε μια έννοια χωρίς ιδιαίτερη αξία αφού, πρακτικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΙΝΗ ΜΟΝΟΚΑΤΟΙΚΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΒΥΣΣΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ. 44 ΤΕΥΧΟΣ 2/2014 www.ktirio.gr 45

ΠΕΤΡΙΝΗ ΜΟΝΟΚΑΤΟΙΚΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΒΥΣΣΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ. 44 ΤΕΥΧΟΣ 2/2014 www.ktirio.gr 45 ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ - ΕΠΙΒΛΕΨΗ: Whitebox Architects - Π. Κοκκαλίδης, Α.Τριανταφυλλίδου, Α. Δρέλλα www.whitebox.gr ΣΤΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ: Χ. Βαχλιώτης H/M MEΛETH: Conap - Α. Ψαρουδάκης TEXNIKH ETAIPΕIA

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Θέμα/τίτλος: Η δική μου πολιτεία-διάσημα Κτίρια Βαθμίδα: 2 Τάξη: Ε 2 Διάρκεια: 7Χ80 λεπτά Περιγραφή Ενότητας Οι μαθητές/μαθήτριες ανακαλούν εμπειρίες, εκφράζουν συναισθήματα

Διαβάστε περισσότερα

Ιδρύοντας έναν συνεταιρισμό. Θεωρητικές Σημειώσεις 2. Εγχειρίδιο Συνεργατικού Εργαστηρίου

Ιδρύοντας έναν συνεταιρισμό. Θεωρητικές Σημειώσεις 2. Εγχειρίδιο Συνεργατικού Εργαστηρίου Ιδρύοντας έναν συνεταιρισμό Εγχειρίδιο Συνεργατικού Εργαστηρίου Πάνω από 1 δισεκατομμύριο άνθρωποι σε όλο τον κόσμο είναι μέλη συνεταιρισμών Οι συνεταιριστικές επιχειρήσεις, παρέχουν πάνω από 100.000.000

Διαβάστε περισσότερα

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Εφαρμοσμένες ΛΥΣΕΙΣ για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Συμβουλευτικές Υπηρεσίες Εκπαιδευτικά Σεμινάρια Ανάπτυξη Πωλήσεων Ανδρόμαχος Δημητροκάλλης, MBA Management

Διαβάστε περισσότερα

e-newsletter -Προδιαγραφές κατασκευής κτιρίων Περιεχόμενα Tεύχος 2 Αρθρογραφία January 2017 ΜΑΙΧ

e-newsletter -Προδιαγραφές κατασκευής κτιρίων Περιεχόμενα Tεύχος 2 Αρθρογραφία January 2017 ΜΑΙΧ January 2017 ΜΑΙΧ +302821035020 Tεύχος 2 Ιωάννης Βουρδουμπάς, Επιστημονικός υπεύθυνος του έργου ZEROCO2 Γεώργιος Αγγελάκης, Υπεύθυνος διαχείρισης του έργου ZEROCO2 Περιεχόμενα Αρθρογραφία -Προδιαγραφές

Διαβάστε περισσότερα

Σχήμα 8(α) Σχήμα 8(β) Εργασία : Σχήμα 9

Σχήμα 8(α) Σχήμα 8(β) Εργασία : Σχήμα 9 3. Ας περιγράψουμε σχηματικά τις αρχές επί των οποίων βασίζονται οι καινοτόμοι σχεδιασμοί κτηρίων λόγω των απαιτήσεων για εξοικονόμηση ενέργειας και ευαισθησία του χώρου και του περιβάλλοντος ; 1. Τέτοιες

Διαβάστε περισσότερα

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ HORST REICHENBACH ΕΠΙΚΕΦΑΛΗΣ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΔΡΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» ΠΕΜΠΤΗ 7 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου ΑΡΗ 311. Τμήμα Αρχιτεκτονικής Εαρινό Εξάμηνο 2013 ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ. Χωριό: Πέρα Ορεινής Θέμα μελέτης: Προσόψεις.

Πανεπιστήμιο Κύπρου ΑΡΗ 311. Τμήμα Αρχιτεκτονικής Εαρινό Εξάμηνο 2013 ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ. Χωριό: Πέρα Ορεινής Θέμα μελέτης: Προσόψεις. Πανεπιστήμιο Κύπρου ΑΡΗ 311 Πολυτεχνική Σχολή Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική Τμήμα Αρχιτεκτονικής Εαρινό Εξάμηνο 2013 Χωριό: Πέρα Ορεινής Θέμα μελέτης: Προσόψεις ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ Φαρζανέ Κοχαρή ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική με κοινωνικό πρόσωπο - Daveti Home Brokers Sunday, 10 February 2013 11:55. Του Στράτου Ιωακείμ

Αρχιτεκτονική με κοινωνικό πρόσωπο - Daveti Home Brokers Sunday, 10 February 2013 11:55. Του Στράτου Ιωακείμ Του Στράτου Ιωακείμ Η Αρχιτεκτονική Χωρίς Σύνορα είναι Μη Κερδοσκοπική Οργάνωση, μέλος του διεθνούς μη κυβερνητικού, μη κερδοσκοπικού οργανισμού ASF international (Architecture Sans Frontieres International).

Διαβάστε περισσότερα

Σάββατο, 01 Ιουνίου 2002 ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑ Α Α

Σάββατο, 01 Ιουνίου 2002 ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑ Α Α Σάββατο, 01 Ιουνίου 2002 ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 α. Να περιγράψετε το πρόγραµµα του καθενός από τα παρακάτω πολιτικά κόµµατα: Ραλλικό Κόµµα Λαϊκό Κόµµα (1910) Σοσιαλιστικό

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Ένα πρόβλημα που μας αφορά όλους Το φαινόμενο της φτώχειας παραμένει κυρίαρχο στις σύγχρονες κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ Χαιρετισμός Προέδρου Συνδέσμου Βιομηχανιών Βορείου Ελλάδος (Σ.Β.Β.Ε.) κ. Νικόλαου Πέντζου στην εσπερίδα με τίτλο: «Εποπτεία Αγοράς Προϊόντων Δομικών Κατασκευών» Θεσσαλονίκη, Δευτέρα 2 Μαΐου 2011 Κύριε

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Βεμπεριανές απόψεις για την Εκπαίδευση Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 12ο (σελ. 274 282) 2 Max Weber (1864 1920) Βεμπεριανές απόψεις για

Διαβάστε περισσότερα

- SELF-EVALUATION project - Self-evaluation tool

- SELF-EVALUATION project - Self-evaluation tool UNIVERSITY OF PATRAS Laboratory on Sociology and Education - SELF-EVALUATION project - Self-evaluation tool Σας παρακαλούμε να σημειώσετε, σε ποιο βαθμό σας ταιριάζει προσωπικά η καθεμιά από τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Τα βασικά δικαιώματα μπορούμε να τα χωρίσουμε σε 4 ομάδες:

Τα βασικά δικαιώματα μπορούμε να τα χωρίσουμε σε 4 ομάδες: Ας δούμε μια τυπική μέρα στη ζωή ενός παιδιού... Ξυπνά το πρωί, τρώει το πρόγευμα του, πάει σχολείο (αν και ίσως με κάποια παράπονα..!), έρχεται πίσω στο σπίτι, απολαμβάνει το μεσημεριανό του, κάνει την

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών Σπουδές στον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό ΓΕΝΙΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ, ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ. 4η Γραπτή Εργασία Ακαδημαϊκού Έτους

Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών Σπουδές στον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό ΓΕΝΙΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ, ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ. 4η Γραπτή Εργασία Ακαδημαϊκού Έτους Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών Σπουδές στον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό ΓΕΝΙΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ, ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΥΛΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 4η Γραπτή Εργασία Ακαδημαϊκού Έτους 2010-2011 Φοιτητής : Λιούμπας Ανδρέας

Διαβάστε περισσότερα

Τοπικά προϊόντα, ταυτότητα και τουρισμός: Μια απαραίτητη προϋπόθεση για την ανάπτυξη - Σπύρ Παρασκευή, 27 Μαΐου :00

Τοπικά προϊόντα, ταυτότητα και τουρισμός: Μια απαραίτητη προϋπόθεση για την ανάπτυξη - Σπύρ Παρασκευή, 27 Μαΐου :00 Τοπικά προϊόντα, ταυτότητα και τουρισμός: Μια απαραίτητη προϋπόθεση για την ανάπτυξη - Σπύρ Η Ελλάδα ευνοείται από εγγενή γεωφυσικά και πολιτισμικά χαρακτηριστικά και μακρόχρονες παραδόσεις, που από μόνα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. Αγροτική Πολιτική 8 ου Εξαμήνου ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. Αγροτική Πολιτική 8 ου Εξαμήνου ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Αγροτική Πολιτική 8 ου Εξαμήνου Η χρησιμότητα του μαθήματος Η κατανόηση του «σκηνικού» πίσω από τη διαμόρφωση της

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ.

ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. 2 ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ (Ι) ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ; Στο μάθημα «Κοινωνική Θεωρία της Γνώσης (I)» (όπως και στο (ΙΙ) που ακολουθεί) παρουσιάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ-ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ (ΠΕΣ)

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ-ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ (ΠΕΣ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ-ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ (ΠΕΣ) Το Κέντρο Ερευνών Science-to-Marketing του Munster University (Γερμανία) πραγματοποίησε έρευνα με θέμα τη συνεργασία μεταξύ Πανεπιστημίων και επιχειρήσεων,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Κύριε Πρόεδρε, εκλεκτά μέλη της ακαδημαϊκής και της επιχειρηματικής κοινότητας, αγαπητοί απόφοιτοι, κυρίες και κύριοι. Βρίσκομαι απόψε

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΙΤΛΟΣ: «ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΤΗΤΑ ΗΘΙΚΩΝ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ» ΜΑΘΗΤΡΙΑ: ΣΚΡΕΚΑ ΝΑΤΑΛΙΑ, Β4 ΕΠΙΒΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΝΤΑΒΑΡΟΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2016 17 Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

1. Την υπ' αριθμ' πρωτ.367/ Απόφαση Ένταξης Πράξης με τίτλο «ΙΔΡΥΣΗ ΚΑΙ

1. Την υπ' αριθμ' πρωτ.367/ Απόφαση Ένταξης Πράξης με τίτλο «ΙΔΡΥΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΑΙ ΑΠΟ ΕΘΝΙΚΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ ΔΙΟΙΚ. ΑΣΤΙΚΗ ΜΗ ΚΕΡΔΟΣΚΟΠΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΤΑΒΑΣΙΣ Ταχ. Δ/νση: Καλλιπόλεως 20, 162 32 ΒΥΡΩΝΑΣ Πληροφορίες: κ. Δημητρούλια Αντωνία, κ. Κατσαβδάκη Χρυσούλα Τηλ: 210

Διαβάστε περισσότερα

Εμπορικό & Βιομηχανικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης ΒΑΡΟΜΕΤΡΟ ΕΒΕΘ. Palmos Analysis Ltd.

Εμπορικό & Βιομηχανικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης ΒΑΡΟΜΕΤΡΟ ΕΒΕΘ. Palmos Analysis Ltd. Εμπορικό & Βιομηχανικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης ΒΑΡΟΜΕΤΡΟ ΕΒΕΘ Palmos Analysis Ltd. Μάρτιος 2014 ΒΑΡΟΜΕΤΡΟ ΕΒΕΘ (Executive Summary) Το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης στο πλαίσιο της

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασίες Κοινωνικού Αποκλεισμού στο σύγχρονο αστικό ιστό. Η Ελληνική εμπειρία

Διαδικασίες Κοινωνικού Αποκλεισμού στο σύγχρονο αστικό ιστό. Η Ελληνική εμπειρία ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΜΠ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ- ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΧΩΡΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ : ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ : 2007-2008 Μάθημα : Χωρικές, Κοινωνικές, Οικονομικές και Περιβαλλοντικές

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση Κωνσταντίνου Καρασούλα

Εισήγηση Κωνσταντίνου Καρασούλα 1 Εισήγηση Κωνσταντίνου Καρασούλα -ΣΕΒΕΣ- για την εκδήλωση της 13 ης Απριλίου 2011 του ΤΕΕ Εποπτεία Αγοράς Προϊόντων Δομικών Κατασκευών Δράσεις και Προοπτική τους. 1. Άμεση ισχύς του ΕΛΟΤ ΕΝ 206 1. Όπως

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΟΔΗΓΟΣ E-LEARNING

ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΟΔΗΓΟΣ E-LEARNING ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΘΗΝΑ 2014 1 1. Τι είναι το e-learning; Το e-learning, η ηλεκτρονική μάθηση, είναι μια διαδικασία μάθησης και ταυτόχρονα μια μεθοδολογία εξ αποστάσεως εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Δωρεάν Μαθήματα Feng Shui - Ομάδες και Κατευθύνσεις. Συντάχθηκε απο τον/την Τάκης Καραγιαννόπουλος

Δωρεάν Μαθήματα Feng Shui - Ομάδες και Κατευθύνσεις. Συντάχθηκε απο τον/την Τάκης Καραγιαννόπουλος Ο αριθμός gua (Life Gua) κάθε ανθρώπου αντιστοιχεί σε κάποιο από τα 8 τρίγραμμα και είναι ένας από τους 8 αριθμούς 1, 2, 3, 4, 6, 7 και 8. Το 5 δεν υπάρχει ως αριθμός gua και είπαμε ότι όταν το αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου, Συντονίστρια ΠΕ/ΕΑΑ, ΠΙ aravella@cytanet.com.cy zachariou.a@cyearn.pi.ac.cy Ημερίδα: Πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΙΙΙ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ

ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΙΙΙ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΙΙΙ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Π Ε Ρ Ι Ο Χ Η : Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Ο Σ Χ Ω Ρ Ο Σ Κ Α Ι Ε

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική ένταξη: H άποψη των βιβλιοθηκών

Κοινωνική ένταξη: H άποψη των βιβλιοθηκών Κοινωνική ένταξη: H άποψη των βιβλιοθηκών Κοινωνική ένταξη σελίδα περιεχομένων προς συζήτηση Μπέρμινχαμ, Ηνωμένο Βασίλειο, η πόλη μας και οι υπηρεσίες βιβλιοθήκης Γιατί Κοινωνική Ένταξη; Το πλαίσιο της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Ιστορία Κατασκευών

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Ιστορία Κατασκευών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Ιστορία Κατασκευών Ενότητα 6c: Ολόσωμες Κατασκευές Δρ Σταματίνα Γ. Μαλικούτη Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών Τ.Ε. Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα