ΜΕΤΑΛΛΑΓΕΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΠΡΟΤΥΠΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΜΕΤΑΛΛΑΓΕΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΠΡΟΤΥΠΑ"

Transcript

1 ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ- ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΧΩΡΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΜΕΤΑΛΛΑΓΕΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΛΗ ΣΤΟΝ 20 Ο ΑΙΩΝΑ ΜΕΤΑΛΛΑΓΕΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΠΡΟΤΥΠΑ ΚΑΤΟΙΚΙΣΗΣ ΣΤΟ ΜΟΝΤΕΡΝΟ ΚΙΝΗΜΑ ΑΘΗΝΑ,

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ...σελ.3 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΣΥΓΚΥΡΙΕΣ...σελ.5 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΜΕΤΑΛΛΑΓΕΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΠΡΟΤΥΠΑ ΚΑΤΟΙΚΙΣΗΣ ΣΤΟΝ 19 Ο ΑΙΩΝΑ...σελ.8 ΠΕΡΙΟΔΟΣ : ΟΙ ΟΥΤΟΠΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ...σελ.8 ΠΕΡΙΟΔΟΣ : ΜΕΓΑΛΕΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΕΚΘΕΣΕΙΣ...σελ ΟΣ ΑΙΩΝΑΣ: Η ΝΟΜΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΝΕΟΥ ΠΡΟΤΥΠΟΥ ΚΑΤΟΙΚΙΣΗΣ...σελ.19 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΑΝΤΙ ΕΠΙΛΟΓΟΥ , Η ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΤΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΚΑΤΟΙΚΙΣΗΣ ΤΟΥ 19 ΟΥ ΑΙΩΝΑ...σελ.21 Ο ΑΠΟΗΧΟΣ ΤΟΥ 19 ΟΥ ΑΙΩΝΑ...σελ.21 ΠΡΟΤΥΠΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ- ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΣΤΗ ΣΟΒΙΕΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ σελ. 22 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ, LE CORBUSIER σελ.23 MINIMUM ΧΩΡΟΣ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: CIAM , FRANKFURT σελ.24 ΤΕΛΟΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ- ΕΠΙΒΙΩΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΤΥΠΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΣΗΣ 19 ΟΥ ΑΙΩΝΑ...σελ.25 ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ- ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ...σελ.27 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ...σελ.33 2

3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Διαχρονικά η αρχιτεκτονική θεωρήθηκε ότι έχει τη δυνατότητα, μέσω της οργάνωσης του χώρου, να υποβοηθήσει νέους τρόπου συμπεριφοράς. Είναι δηλαδή εργαλείο διαμόρφωσης «ηθικού» χαρακτήρα ανθρώπων. Η θέση αυτή προϋποθέτει την ιδεολογική σύλληψη κάποιου «χάους» που αναζητά «θεραπεία» για να προστατευτούν οι ανθρώπινες αξίες και «να εξυγιανθεί η ηθική». Η κατοικία, ως άμεσο αντικατόπτρισμα των κοινωνικών και οικονομικών χαρακτηριστικών του νοικοκυριού, έγινε αντικείμενο έρευνας με σκοπό «την ώθηση από την κακή στη καλή κοινωνία». Στη διερεύνηση αυτή επιχειρείται, ειδικότερα, η διερεύνηση των προτύπων κατοίκισης, έννοια που έχει διπλή ερμηνεία: Τύποι 1, δηλαδή μοντέλα κατοίκισης Πρότυποι, δηλαδή ιδανικοί Στόχος της μελέτης είναι η διερεύνηση του ιδανικού μοντέλου κατοίκισης (προτύπου), καθώς και του ιδανικού (ηθικά) χαρακτήρα ανθρώπου για τον οποίο προορίζεται. Η διερεύνηση του θα πραγματοποιηθεί φωτίζοντας την πορεία της κατοικίας προς την αναζήτηση του «ιδανικού». Στα πλαίσια, βέβαια, μια μελέτης είναι αναγκαίο να προσδιορισθεί η χρονική περίοδος μέσα στην οποία θα διερευνηθεί η πορεία αυτή, με κριτήριο την καταλληλότητα της να τεκμηριώσει τη θέση εργασίας. Επιλέγεται ο 19 ος αιώνας γιατί: Είναι περίοδος αναγνώρισης των προβλημάτων κατοικίας της εργατικής τάξης. 3

4 Για τα προβλήματα αυτά, μάλιστα, αναπτύσσεται εικόνα «χάους», φυσική, κοινωνική και ηθική κατάπτωση που χρειάζεται «θεραπεία». Η θεραπεία ταυτίζεται με τη μεταλαμπάδευση σε αυτούς των ηθών του «πολιτισμένου κόσμου» διαμέσου της κατοικίας. Τα μεθοδολογικά στάδια που θα ακολουθηθούν είναι τα εξής: 1. Ιστορικές, πολιτικές, οικονομικές και κοινωνικές συγκυρίες, η κατανόηση τους ερμηνεύει τις προϋποθέσεις που υποκίνησαν εκείνη την περίοδο τις εξελίξεις στην κατοικία. 2. Μεταλλαγές των ιδεών για τα πρότυπα κατοίκισης στο 19 ο αιώνα. Όπου για κάθε περίοδο εξετάζεται το δίπολο ιδανικό μοντέλο κατοικίας- ιδανικός άνθρωπος. 3. Αντί επιλόγου: Η κληρονομιά του μοντέλου κατοίκισης του 19 ου αιώνα, Η διερεύνηση της κατοικίας στο 19 ου αιώνα αποτελεί το άμεσο παρελθόν του μοντέρνου κινήματος όπως εκδηλώθηκε κυρίως από το 1900 (Διεθνές Συνέδριο Αρχιτεκτόνων στο Παρίσι) μέχρι το 1933 (με τη Χάρτα της Αθήνας στροφή του ενδιαφέροντος από τη minimum διαβίωση στην πολεοδομία) 4

5 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΣΥΓΚΥΡΙΕΣ Η στροφή του ενδιαφέροντος προς την εργατική κατοικία σχετίζεται με τις μεγάλες αλλαγές που συντελούνται την περίοδο εκείνη. Αλλαγές που συνδέθηκαν με τη βιομηχανική επανάσταση 2. Οι επιπτώσεις της ήταν τόσο σύνθετες που χαρακτήρισαν όλους τους τομείς των ανθρώπινων δραστηριοτήτων, την οικονομία, την πολιτική, την πόλη κ.α: Βιομηχανική πόλη ( πηγή Π.Λαζαρίδης 1987) μεταβολές συντελέστηκαν στην οικονομία. Η αγροτική παραγωγή που κυριαρχούσε σε όλες τις χώρες αντικαταστάθηκε σταδιακά από το εργοστασιακό σύστημα (factory system). Η γαλλική επανάσταση του 1789 θέτει το ζήτημα των δικαιωμάτων όλων των ανθρώπων Καθ όλη τη διάρκεια του 19 ου αιώνα στην Ευρώπη επικρατούσε ειρήνη. Τα μέτωπα πολέμου μεταφέρονται στις αποικίες των μεγάλων δυνάμεων. Στις νέες πόλεις που αναπτύχθηκαν οι βιομήχανοι μπορούσαν να υπολογίζουν σε ένα απόθεμα εργατικών χεριών, ενώ οι εργάτες βρίσκουν τη δυνατότητα να αναγνωρισθούν ως τάξη κοινωνική και να υπερασπισθούν τα συμφέροντα τους. Ειδικά οι αλλαγές στη περιοχή κατοικίας... Οι παραπάνω συγκυρίες προκάλεσαν την αύξηση των κατοίκων στην πόλη. Έτσι, μια πόλη που είχε κτιστεί για 1000 άτομα τριπλασίαζε τον πληθυσμό της 3. Οι γενικές εξελίξεις συνοδεύτηκαν από απότομη πτώση της θνησιμότητας 4 που επιδείνωσε τη κατάσταση στις πόλεις. Οι 5

6 οικογένειες στεγάζονται είτε σε παλιές συνοικίες, είτε σε νέες κατασκευές στην περιφέρεια. Οι ανεπάρκειες των νέων κατοικημένων περιοχών που κατά προτίμηση κατασκευάζονται κοντά στους χώρους εργασίας είναι σημαντικές. Οι ελλείψεις ειδών υγιεινής και η αποπνικτική γειτνίαση με άλλα κτίρια έκαναν τις συνθήκες διαβίωσης ανυπόφορες. Σύντομα η αύξηση του πληθυσμού και οι ανεπαρκείς συνθήκες υγιεινής δημιουργούν προβλήματα. Κανείς δεν μπορούσε να προβλέψει ότι συχνά σε ένα δωμάτιο ζούσαν και κοιμόνταν είκοσι επτά (27) άτομα. Η διάβρωση των ηθών και η φτώχεια δυσχεραίνουν την κατάσταση. Οι συνθήκες στις «κακές συνοικίες» έγιναν αντιληπτές αργά. Αυτό οφείλεται σε πάρα πολλούς λόγους. Τα σπίτια των εργατών στην πόλη δεν ήταν χειρότερα από αυτά που έμεναν στην επαρχία 5. Επίσης, όσο υπήρχαν ελεύθεροι χώροι τα απορρίμματα κάθε είδους απομακρύνονταν εύκολα. Η εκτροφή ζώων, η μετακίνηση πεζών και τα παιχνίδια παιδιών μπορούσαν να πραγματοποιηθούν χωρίς να ενοχλεί η μία την άλλη. Τέλος η ραγδαία ανάπτυξη της ικανότητας του ανθρώπου να ελέγχει τη φύση καλλιεργούσε την πεποίθηση ότι οι καταστάσεις μπορούν να ελεγχθούν με ορθολογικό τρόπο, αφού η εφευρετικότητα του ανθρώπου και η δύναμη των μηχανών μπορούν να τροποποιούν τις εξελίξεις που είχαν δημιουργήσει.. Η κινητοποίηση και ευαισθητοποίηση συνειδήσεων άρχισαν μόνο όταν να απειλούν ολόκληρη τη πόλη. Όταν δηλαδή οι ανεπαρκείς συνθήκες φωτισμού, αερισμού, υπαίθριων χώρων, οι ελλιπείς εγκαταστάσεις υγιεινής προκάλεσαν πολλές ασθένειες. Φυματίωση πρώτα και ορισμένα κρούσματα χολέρας τις δεκαετίες 1830 και 1840 που δεν έκαναν διάκριση πλούσιων και 6

7 φτωχών. Βέβαια, τα προβλήματα περιγράφονται την περίοδο εκείνη με ένα τελείως διαφοροποιημένο τρόπο. Σύμφωνα με τον Π. Λαζαρίδη «ο τόνος χάνει τον χαρακτήρα της θλίψης και υποταγής που είχε στη προβιομηχανική περίοδο για να φορτιστεί σιγά σιγά με ένα πνεύμα εξέγερσης που εμπνέεται από την πίστη σε ένα καλύτερο μέλλον παρόλες τις απογοητεύσεις του παρόντος». Η φτώχεια και τα προβλήματα στην κατοικία θεωρείται ότι μπορούν και πρέπει να αντιμετωπισθούν 6. Η ευαισθητοποίηση ουσιαστικά ξεκινά τη δεκαετία Το 1833 οι αρχές του Λονδίνου συγκρότησαν Νομοθετική Επιτροπή Άπορων 7 για να ερευνήσουν τα αίτια της χολέρας. Ο Ένγκελς το 1848 σε ηλικία 24 χρόνων γράφει το έργο με τίτλο «Η κατάσταση της εργατικής τάξης στην Αγγλία» μέσω του οποίου αναδεικνύει το πρόβλημα κατοίκισης των φτωχών. 7

8 ΚΕΦΑΛΙΟ 2: ΜΕΤΑΛΛΑΓΕΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΠΡΟΤΥΠΑ ΚΑΤΟΙΚΙΣΗΣ ΣΤΟ 19 Ο ΑΙΩΝΑ ΠΕΡΙΟΔΟΣ : ΟΙ ΟΥΤΟΠΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ «Το πρώτο ενστικτώδες προχώρημα ( στα πρότυπα κατοίκισης) ξεπηδά» από τις εμπειρίες του πρώτου μισού του 19 ου αιώνα. Παρά το ότι οι λύσεις είναι αφηρημένες και μακριά από την πραγματικότητα, καμιά μεταγενέστερη προσπάθεια δεν μπορεί να συγκριθεί ως προς την απελευθερωτική δυναμική τους. Οι ουτοπικές 8 κοινότητες σχεδιάζονται ή και υλοποιούνται για να αναπτυχθεί η βιομηχανία. Θεωρούνται μάλιστα υπόδειγμα για ένα φωτισμένο κράτος. Ανάμεσα στους ουτοπιστές ανήκουν ο Robert Owen, o Charles Fourier, o J- P Godin κ.α. γεννημένοι πριν τη γαλλική επανάσταση. Robert Owen ( ) Το 1789 δημιουργεί μια μικρή υφαντουργική βιομηχανία και 10 χρόνια μετά αγοράζει τα νηματουργεία του New Lanark στη Σκωτία. Το 1815 σχεδιάζει νέα πόλη στο νηματουργείο και εισάγει μια σειρά από μέτρα για τη βελτίωση των συνθηκών ζωής των εργατών 9. Θεωρούσε ότι «για να βελτιωθεί η μοίρα των ανθρώπων θα πρέπει να αρχίσει κανείς από τη βελτίωση των συνθηκών του περιβάλλοντος, αναμορφώνοντας το στην υπηρεσία του ανθρώπου, πριν κάθε 8

9 άλλη σκέψη για ατομικά ή συλλογικά πλεονεκτήματα». Ένα χρόνο αργότερα, το 1816, δημιουργεί ένα ίδρυμα με το όνομα «Ίδρυμα για τη διαμόρφωση του χαρακτήρα», φιλανθρωπικό εγχείρημα, το πρώτο, που παίρνει τη μορφή μόνιμης εκπαιδευτικής οργάνωσης για τα παιδιά των εργαζόμενων. ( πηγή Π.Λαζαρίδης 1987) Όσον αφορά την κατοικία στην «Νέα Αρμονία» 10 : Προορίζεται για οικογένειες (ανδρόγυνο και δύο παιδιά). Τα υπόλοιπα παιδιά άνω των τριών χρόνων μένουν σε κοιτώνες. Διαθέτουν τέσσερα δωμάτια. Κοινόχρηστες λειτουργίες όπως κουζίνα, αποθήκες κ.α. σε κεντρικό κτίριο. Το ενδιαφέρον είναι ότι πέρα από το ότι αντιλαμβάνεται την ανάγκη αντιμετώπισης των προβλημάτων που έθετε η μηχανική πρόοδος, παρέχει κατευθύνσεις και για τους κοινωνικούς ρόλους 11 κάθε ατόμου στην κοινωνία. Στην «Νέα Αρμονία» έγιναν πολλοί πειραματισμοί, κυρίως στην εκπαίδευση μέχρι που κατέρρευσε λόγω οικονομικών δυσκολιών και εσωτερικών διαμαχών. Το σχέδιο του Owen προκάλεσε αρχικά αναστάτωση και δέχτηκε κριτική από τον Malthus και άλλους 12. Ένδειξη ότι οι συνθήκες δεν ήταν έτοιμες για στροφή του ενδιαφέροντος στην εργατική κατοικία. 9

10 Charles Fourier ( ) Θεωρούσε ότι για να επιτευχθεί παγκόσμια αρμονία 13 χρειάζεται συλλογική προσπάθεια. Προτείνει ανασχηματισμό της κοινωνίας με τελικό στόχο την παγκόσμια αρμονία που θα ερχόταν βαθμιαία μέσα από επτά ιστορικές περιόδους. 14 Σε μια πόλη αυτού του είδους «θα ήταν εντελώς αδύνατο να κατασκευάζονται μικρά σπίτια». Θα είναι, όμως, δυνατόν να κατασκευάζονται συλλογικά σπίτια που θα ευνοούν την εξοικονόμηση χώρου, μέσω της συγκέντρωσης των συλλογικών εξυπηρετήσεων, και θα αναπτύσσονται αμοιβαίες σχέσεις ανάμεσα στους ανθρώπους. Έτσι στο έργο του προαναγγέλλει τη συλλογική εργατική πολυκατοικία που θα νομιμοποιηθεί λίγα χρόνια αργότερα, στις διεθνείς εκθέσεις. Επίσης, θεωρούσε ότι η αποτελεσματικότητα της «Μεγάλης Αρμονίας» στηρίζεται σε «810 τον αριθμό διακεκριμένων χαρακτήρων» καθώς και 192 παιδιά και γέρους, 450 μη αποδοτικά άτομα (λόγω αρρώστιας, ανεπάρκειας ως προς το χαρακτήρα κα.) και 168 «βοηθητικούς». Η κοινότητα αυτή 1620 ατόμων χαρακτηρίζεται «φάλαγγα» και η αστική- χωρική της διάταξη της ονομάζεται «φαλανστέριο». Στη Γαλλία, παρά την εμμονή του Fourier, η μοναδική απόπειρα κατασκευής φαλανστέριου 15 απέτυχε. J. Godin ( ) Είχε ιδρύσει στην Guise της Γαλλίας ένα εργοστάσιο επεξεργασίας σιδήρου. Στην περιοχή αυτή και με τα μέσα που διέθετε, άρχισε το 1859 να εφαρμόζει την ιδέα του Fourier 16, ονομάζοντας το Φαμιλιστέριο 17. Το Φαμιλιστέριο, που είναι σμίκρυνση του μοντέλου του Fourier, 10

11 κατασκευάστηκε σε τρεις φάσεις (1859, 1862, 1877), ενώ στο μεταξύ δημιουργήθηκαν και οι συλλογικές εξυπηρετήσεις: βρεφοκομείο, νηπιαγωγεία, σχολεία, θέατρο, λουτρά και πλυντήριο. Ένα βήμα πριν τις Διεθνείς Εκθέσεις Στα τέλη του πρώτου μισού του 19 ου αιώνα, από τις προσπάθειες των ουτοπιστών έχει γίνει πλέον ξεκάθαρο ότι για την αντιμετώπιση του προβλήματος της εργατικής κατοικίας χρειάζονται έρευνες σχεδιασμού. Σε επόμενο στάδιο οι εργατικές κατοικίες θα έπρεπε να γίνουν αποδεκτές, να νομιμοποιηθούν. Το 1848 ο Ένγκελς γράφει το έργο με τίτλο «Η κατάσταση της εργατικής τάξης». Εκεί παρουσιάζει αναλυτικά τις συνθήκες διαβίωσης των εργατών. Οι πρώτες πρωτοβουλίες ανοικοδόμησης εργατικών κατοικιών, είτε από ιδιώτες, είτε από το κράτος, σύμφωνα με τον Benevolo, αναλαμβάνονται το Στα 1845 δημιουργείται η «Εταιρία για τη βελτίωση των κατοικιών της εργατικής τάξης» που χρηματοδοτείται από ιδιώτες 18. Φαμιλιστέριο Godin. ( πηγή Π.Λαζαρίδης 1987) Οι εκδηλώσεις αυτές δεν είναι ανεξάρτητες από τις πολιτικές εξελίξεις. Οι λαϊκές διαδηλώσεις του 1842 πρώτα και κυρίως η επανάσταση του στη Γαλλία, σχετικές με τις αφόρητες συνθήκες ζωής των εργατών, κινητοποίησαν την ιδιωτική και κρατική πρωτοβουλία. Πράγματι, το 1849, μετά τα γεγονότα καθιερώνεται η πρωτοβουλία να επιχορηγείται με φράγκα όποιος έχει τη πρόθεση να κατασκευάσει εργατικές κατοικίες. Παρά, όμως, την πρόταση του κράτους η πλειοψηφία της ιδιωτικής βιομηχανίας εξακολουθεί να κατασκευάζει άθλια κτίρια ως κατοικίες

12 Φαίνεται λοιπόν ότι ήδη έχουν τεθεί οι βάσεις για την προβολή του μοντέλου της κατοικίας: Αναγνωρίζεται η ανάγκη για βελτίωση των συνθηκών κατοίκισης των εργατών Εκδηλώνεται το ενδιαφέρον των ιδιωτών να στραφούν στην οικοδόμηση της εργατικής κατοικίας προς όφελος τους φυσικά. Προσδιορίζονται οι ανάγκες της εργατικής τάξης και η δύναμη που έχουν να τις υλοποιήσουν. Έμενε να διερευνηθούν οι κατάλληλοι τύποι κατοικίας, να νομιμοποιηθούν, δηλαδή να γίνουν αποδεκτοί και τέλος να εμπορευματοποιηθούν προς όφελος των ιδιωτών. ΠΕΡΙΟΔΟΣ : ΜΕΓΑΛΕΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΕΚΘΕΣΕΙΣ Η περίοδος αυτή 21 είναι πολύ σημαντική ως προς την προβολή του προτύπου εργατικής κατοικίας. Συνδέεται άμεσα με τις Μεγάλες Διεθνείς Βιομηχανικές Εκθέσεις του 19 ου αιώνα, που στόχο είχαν να προβάλουν την πρόοδο των επιστημών και των τεχνικών καθώς και το γόητρο κάθε εταιρίας ή χώρας 22. Σε αυτούς τους χώρους «κατασκευάστηκαν κοινωνικά, πολιτιστικά, χωρικά και ιδεολογικά οι βασικές κατευθύνσεις της μοντέρνας ζωής στην πόλη». Η κατοικία προβάλλεται στις Διεθνείς Εκθέσεις ως προϊόν της βιομηχανίας. Στόχος της είναι: «Να προάγει τη φυσική, κοινωνική και ηθική κατάσταση της μεγάλης πλειονότητας του λαού». Διεθνής έκθεση ( πηγή Α. Βρυχέα 2003) 12

13 Να μεταλαμπαδεύσει στην εργατική τάξη «τα πρότυπα του πολιτισμένου κόσμου». Πραγματοποιήθηκαν στις βιομηχανοποιημένες χώρες της εποχής 23. Από αυτές πιο σημαντικές για τη διερεύνηση του ιδανικού τύπου είναι του 1851, του 1867, του 1889 και του Διεθνής Έκθεση 1851, Λονδίνο Στην έκθεση αυτή η κατοικία εισάγεται για πρώτη φορά ως επίτευγμα της βιομηχανίας και ως προϊόν που παράγεται από αυτή. Παρουσιάσθηκαν τέσσερα σπίτια για εργατικές οικογένειες σε πραγματικό μέγεθος με σχέδια του αρχιτέκτονα Henry Roberts. Οι κατοικίες αυτές διαπνέονται από τις απόψεις του ίδιου 24 : Υγιεινό, χωρίς υγρασία και να αερίζεται καλά. Έμφαση στην τοποθεσία, στη θεμελίωση, στη μόνωση αλλά και στα υλικά κατασκευής Τρία υπνοδωμάτια για μια οικογένεια Ιδιαίτερα τα τρία υπνοδωμάτια θα ταυτιστούν εξαρχής με τους κανόνες ηθικής και την αναπαραγωγή της οικογένειας 25. Στο σχεδιασμό των τεσσάρων κατοικιών, που ήταν για οικογένειες, τίθεται το ζήτημα της εξοικονόμησης χώρου, αφού η γη είναι ακριβή 26. Για το λόγο αυτό προτείνεται ένα ενιαίο σύνολο κατοικιών αντί για μονοκατοικίες. Στο ίδιο μοντέλο, διευκρινίζεται ότι μπορεί να προστεθεί τρίτος ή τέταρτος όροφος μέσω επανάληψης του ίδιου πυρήνα. 13

14 Διεθνής Έκθεση 1867, Παρίσι Στην έκθεση αυτή η κατοικία εντάσσεται στην κατηγορία: χρήσιμα είδη για τους πολλούς, μαζί με άλλα είδη πρώτης ανάγκης. Μεγάλη έμφαση δίνεται στον ηθικό ρόλο της. Ζητήματα όπως πως μεγαλώνει- εκπαιδεύεται το παιδί- εργάτης, πως τρέφεται, πως ντύνεται, πως στεγάζεται, ποιο το μεροκάματο του κ.α. τίθενται ως στόχος για να γίνουν αντιληπτές και να προβληθούν οι συνήθειες μιας εργατικής οικογένειας. Στη συνέχεια θα επιλεγούν οι συνήθειες που δεν αντιβαίνουν στους κανόνες υγιεινής και ηθικής. Έτσι, το σύνολο των εργαζόμενων θα μάθει να ζει «σύμφωνα με τα πρότυπα του πολιτισμένου κόσμου». Φαίνεται ότι αναζητείται το ιδανικό μοντέλο κατοικίας που θα συγκροτήσει την ιδανική οικογένεια 27. «το σπίτι των εργατών του Παρισιού» ( πηγή Α. Βρυχέα 2003) Η υγιεινή, η καθαριότητα και η άνεση είναι πολύ σημαντικοί παράγοντες για την ιδανική κατοικία. Εξάλλου από έρευνες έχει προκύψει ότι εάν το σπίτι παρουσιάζει εικόνα αταξίας, βρώμας και άβολου ώστε ο εργάτης να μη μπορεί να ξεκουραστεί τότε θεωρείται λογικό να πάει στο καπηλειό. Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στην ανάπαυση του άνδρα, αφού αυτός έπρεπε να αναπαράγει δύναμη για την εργασία. Αντίθετα, ο ρόλος της γυναίκας είναι να επιβλέπει το φούρνο, την κούνια που κοιμάται το μωρό και το τραπέζι που δειπνεί η οικογένεια. Το πιο ενδιαφέρον έκθεμα- κατοικία ήταν «το σπίτι των εργατών του Παρισιού» 28 όπως ονομάστηκε. Στόχος της ήταν να προβάλει τις αντιλήψεις της εργατικής τάξης σχετικά με το 14

15 ζήτημα φτηνής κατοικίας, αλλά και να συγκροτήσει μια εταιρία εργατών που θα κτίζει φτηνά σπίτια. Το σπίτι των εργατών συγκέντρωσε την προσοχή των επισκεπτών καθώς θεωρήθηκε «μια έκφραση των επιθυμιών της εργατικής τάξης». Κύρια χαρακτηριστικά του είναι: Ανυπαρξία θυρωρού, το οποίο σημαίνει κατάργηση της αστυνόμευσης Ύπαρξη προθάλαμου με σκάλα που οδηγεί σε κάθε επίπεδο και βοηθά στη διαίρεση του σπιτιού σε δύο τμήματα: τον ιδιωτικό και δημόσιο χώρο. Ύπαρξη δύο υπνοδωματίων. Στο υπνοδωμάτιο των γονιών υπάρχει τζάκι. Ενοποίηση τραπεζαρίας- κουζίνας που συνεπάγεται οικονομία χώρου θέρμανσης και χρόνου για τη γυναίκα που πρέπει να επιβλέπει την οικογένεια και τις δουλείες του σπιτιού. Στον αντίποδα αυτού του παραδείγματος βρίσκεται ο οικισμός του Champ de Mars 29. Η διάταξη αυτού του τύπου θα σχολιαστεί επικριτικά γιατί δεν πέτυχε αυτονομία των δωματίων αλλά και γιατί διατηρεί τη λογική αστυνόμευσης. 30 Είναι χαρακτηριστικό ότι για να πάει κανείς σε ένα δωμάτιο ή τη κουζίνα πρέπει να διασχίσει άλλα δωμάτια. Ενώ ο καμπινές συνορεύει με την κουζίνα. Από την αντιδιαστολή των δύο παραπάνω παραδειγμάτων γίνονται κατανοητά τα λόγια του Le Comte A. Foucher de Carel 31 «ο τύπος της σύγχρονης ζωής για την οικογένεια του εργάτη δεν έχει ακόμα βρεθεί». Θα αξιολογήσει τις προσπάθειες αυτές ως «υβριδικές, χωρίς προσδιορισμό σαφή, ούτε εργατικό ούτε αστικό». 15

16 Διεθνής Έκθεση 1889, Παρίσι Το 1889 το ενδιαφέρον για την εργατική κατοικία έχει γίνει τόσο μεγάλο ώστε για πρώτη φορά στην Έκθεση την χρονιά αυτή δημιουργείται ένα ξεχωριστό τμήμα για την εργατική κατοικία. Βέβαια έξω από τον κύριο χώρο Έκθεσης, στο δρόμο των εργατικών κατοικιών. Διαφαίνεται η αμφιταλάντευση των κατοικιών ανάμεσα στις προϋποθέσεις για υγιεινή διαβίωση και στην κατασκευή ενός ευχάριστου καταναλωτικού προϊόντος. Θεωρήθηκε μάλιστα ότι η επίτευξη και των δύο πλευρών αναζήτησης σε ένα τύπο κατοικίας αποτελεί το τελικό στόχο, το ιδανικό μοντέλο κατοίκισης. Εντοπίζεται και διατυπώνεται η ανάγκη μετασχηματισμού του παλιού προτύπου 32, που ήταν το μικρό σπίτι με κήπο. Η κατασκευή του νέου μοντέλου συσχετίζεται με το μελίσσι, όπου κάθε οικογένεια κατοικεί έναν πυρήνα. Για να γίνει μάλιστα ελκυστικό δόθηκε έμφαση στο εσωτερικό του 33. Η νέα αυτή μορφή συγκροτήματος διαμερισμάτων που κυμαίνονται ανάμεσα στα 20 και 1200, αντιμετωπίσθηκε αρχικά με επιφύλαξη από τους εργολάβους, αλλά κυρίως από τους φτωχούς για τους οποίους προορίζονται. Όχι άδικα. Οι τελευταίοι έβλεπαν τα σπίτια αυτά ως «παγίδα ενάντια στην ανεξαρτησία τους 34 Το σίγουρο πάντως είναι ότι αυτά τα διαμερίσματα δεν στέγασαν σε πρώτη φάση φτωχούς για τους οποίους προορίζονταν. Τα παραδείγματα στην έκθεση κατασκευάστηκαν από τους ακόλουθους φορείς: βιομηχάνους, εμπορικές οικοδομικές εταιρίες και φιλανθρωπικές οργανώσεις 16

17 Σχέδιο της εταιρίας Vieille Montagne στη Βαλλονία ( πηγή Α. Βρυχέα 2003) Σχέδια εταιρίας εργατικών οικισμών της Μυλούζης ( πηγή Α. Βρυχέα 2003) Στην πρώτη περίπτωση χαρακτηριστικό των κατοικιών είναι ο διεθνισμός τους. Για παράδειγμα η εταιρία Vieille Montagne με έδρα το Βέλγιο ήθελε να κατασκευάσει κατοικίες εργατών της διεθνώς με πολυεθνικό χαρακτήρα αλλά με σεβασμό στις τοπικές συνήθειες. Συγκεκριμένα «βασικός στόχος ήταν να μπορεί η διάταξη του διαμερίσματος και η κατασκευή του να προσαρμόζεται στις τοπικές συνθήκες και τη φύση» 35. Η απομάκρυνση των εργατικών κατοικιών από την πόλη θεωρήθηκε επίσης πλεονέκτημα αφού προστατεύει τους εργάτες από τις «κακές συναναστροφές και ανθυγιεινές προκλήσεις» 36. Το σπίτι είναι απλό διαθέτει μόνο τα απαραίτητα. Προϋπόθεση για να λειτουργήσει σωστά είναι «ο εργάτης να έχει την τύχη να παντρευτεί μια καλή νοικοκυρά». Σε μια περιοχή που η ζωή είναι μοναχική, εξαρτάται από τη γυναίκα να κάνει το εσωτερικό της κατοικίας ευχάριστο για να κρατήσει τον άνδρα της στο σπίτι. Στη δεύτερη ομάδα ανήκουν οι κατοικίες που κατασκευάζονται από εξειδικευμένες εμπορικές εταιρίες 37. Η πιο αξιόλογη προσπάθεια που ανήκει στην ομάδα αυτή είναι η εταιρία εργατικών οικισμών της Μυλούζης 38. Η εταιρία αυτή καθιέρωσε ένα σύστημα πληρωμών ώστε οι ενοικιαστές σε 15 χρόνια να γίνονται ιδιοκτήτες της κατοικίας τους. Επίσης, τους έδωσε τη δυνατότητα υπενοικίασης ενός τμήματος του σπιτιού για να αυξήσουν το εισόδημα τους. Οι πρακτικές αυτές θεωρήθηκε ότι κάνουν «πολιτισμένο» τον εργάτη. Μέσω των πρακτικών αυτών ο εργάτης αποκτά τόπο κατοικίας, παίρνει μια γεύση ιδιοκτησίας και εργοδοσίας, κατανοεί τη σημασία της αποταμίευσης και αρχίζει να αποκτά ως συνήθεια τη βελτίωση της ζωής του. Στη τρίτη ομάδα ανήκουν κατοικίες και άσυλα που χρηματοδοτούνται από φιλανθρωπικές οργανώσεις. Οι προσπάθειες αυτές στόχο έχουν την προφύλαξη των ατόμων από 17

18 μολυσματικές ασθένειες και την ηθική εξυγίανση της πόλης. Από έρευνες εξάλλου είχε φανεί ότι φιλοξενώντας γυναίκες και παιδιά τη νύχτα μειώθηκαν οι επιθυμίες αυτοκτονίας ή εγκλήματα καθώς και η πορνεία. Βέβαια οι προσπάθειες αυτές για κατοικία παρουσιάζουν αδυναμίες που εντοπίζονται στο ότι δεν είναι φτηνές για τον εργάτη και πολλές φορές τις χαρακτηρίζει ομοιομορφία που δεν μπορεί να καλύψει όλες τις ανάγκες. Για αυτό το λόγο για πρώτη φορά αρχίζει να γίνεται νύξη για την κατοικία των πολλών ως βιομηχανοποιημένο αντικείμενο- εμπόρευμα το οποίο για να γίνει φτηνό, άρα προσιτό, πρέπει να ακολουθήσει τους ρυθμούς βιομηχανικής ανάπτυξης. Επίσης, ανακοινώνεται ένα «νέο σύστημα πρόσβασης στην κατοικία» με δανειοδότηση και στόχο την αυτοστέγαση 39, Στο 1889 επομένως είχε τις ρίζες της η αυτοστέγαση. Διεθνής Έκθεση 1900, Παρίσι Αποτελεί μεσοδιάστημα ανάμεσα στο 1850 και τα CIAM. Είναι χαρακτηριστικό ότι τα σχέδια μακέτες, κατασκευές σε φυσικό μέγεθος από 86 που ήταν το 1889 πολλαπλασιάζονται σε 270 το Στην έκθεση εκπροσωπήθηκαν 13 χώρες 40 με τις εμπειρίες τους στον τομέα των εργατικών κατοικιών. Διακρίνονται δύο τύποι κατοικιών: «προσωπικός τύπος εργατικής κατοικίας» 41 και η «συλλογική κατοικία» 42. Όρος που χρησιμοποιείται μέχρι σήμερα. Στον πρώτο τύπο υιοθετήθηκε η περίπτωση κατοικίας «σε ισόγειο» μια και σε ένα όροφο συγκεντρώνονται όλα τα δωμάτια. 18

19 Χαρακτηριστικό του τύπου αυτού είναι η μεγάλη κουζίνα που αποκτά τριπλό ρόλο: κουζίνατραπεζαρία- καθιστικό. Κατά τα άλλα επιδιώχθηκε ο minimum χώρος «ως προσφορά στη νοικοκυρά, ως ελάχιστη κούραση». Στα πλαίσια αυτά προβλήθηκαν κάποιες επινοητικές λύσεις όπως το πτυσσόμενο μπάνιο, είτε κυλιόμενο, είτε μετασχηματιζόμενο σε τραπέζι- ώστε να μην καταλαμβάνει χώρο. Από την άλλη στο δεύτερο τύπο ανήκουν διάφορες προτάσεις που τράβηξαν το μεγαλύτερο ενδιαφέρον στην Έκθεση δείχνοντας τη σιωπηλή συναίνεσηπροτίμηση για τις συλλογικές κατοικίες. Στην κατηγορία αυτή ανήκει το συγκρότημα «εστία οικονομικών κατοικιών» στο Saint- Denis 43. Συγκρότημα «εστία οικονομικών κατοικιών» στο Saint- Denis ( πηγή Α. Βρυχέα 2003) 19 ος αι. Η ΝΟΜΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΝΕΟΥ ΠΡΟΤΥΠΟΥ ΚΑΤΟΙΚΙΣΗΣ Οι δύο περίοδοι , διαφοροποιούνται σημαντικά. Η πρώτη χαρακτηρίζεται από συνειδητοποίηση της κρίσης της κατοικίας και τις πρώτες πρακτικές προσπάθειες για τη δημιουργία μιας «αντικοινωνίας». Πρόκειται, επομένως, για πρωτοβουλία αντιμετώπισηςθεραπείας έξω από τον αστικό χώρο, με όχι σημαντικές τεχνικές λεπτομέρειες. Αντίθετα, στη δεύτερη περίοδο εισβάλλει το ζήτημα της σχεδιασμένης σε κάτοψη κατοικίας που στόχο έχει καταρχάς την αντιμετώπιση ασθενειών 44 και στη συνέχεια την προσαρμογή της εργατικής κοινωνίας στα πρότυπα, ηθικά και κατασκευαστικά, των σχεδιαστών. Την ίδια περίοδο παραγκωνίζεται η σημασία των ποιοτικών στοιχείων, όπως η άνεση, η προσαρμογή στις ανάγκες κ.α. και προωθούνται τα standards, η τυποποίηση. 19

20 Με το τέλος του 19 ου αιώνα έχει νομιμοποιηθεί ένα νέο πρότυπο κατοικίας που συνεχώς κερδίζει έδαφος και γίνεται αποδεκτό από την εργατική τάξη. Τα χαρακτηριστικά του είναι: Συλλογική κατοικία. Με 2 ή τρία δωμάτια. Κουζίνα- τραπεζαρία- καθιστικό σε ενιαίο χώρο ή διακριτή από τα υπνοδωμάτια ενότητα. Minimum χώρος με «χαρούμενη νότα» και αίσθηση «οικονομικής πολυτέλειας». Διεθνισμός της κατοικίας και βιομηχανοποίηση της για γρήγορες και φτηνές λύσεις 45. Το ιδανικό μοντέλο κατοικίας είχε ως στόχο την φυσική, κοινωνική και ηθική εξυγίανση της εργατική τάξης Νομιμοποιείται ο ιδανικός τύπος νοικοκυριού με ιδανικές σχέσεις ανάμεσα στα μέλη του και ιδανικούς ρόλους για κάθε φύλου: Οικογένεια απομονωμένη. Εξυπηρετεί την μείωση διαμαχών. Ο άνδρας είναι εργατικός 46, αποταμιεύει, μπορεί να γίνει ιδιοκτήτης και εργοδότης και έτσι αποκτά στόχους. Στον ελεύθερο του χρόνο ασχολείται με τον κήπο. Η γυναίκα, καλή νοικοκυρά, συντηρεί την κατοικία καθαρή και φροντίζει για την ηθική των υπόλοιπων μελών της οικογένειας. Ο τριπλός ρόλος της (μαγειρεύει, φροντίζειεπιβλέπει παιδιά, σερβίρει φαγητό στην οικογένεια) εκφράζεται με τον τριπλό ρόλο της κουζίνας- τραπεζαρίας- καθιστικού 47. Τα παιδιά διαφορετικού φύλου κοιμούνται σε διαφορετικά δωμάτια για ηθικούς λόγους. 20

21 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΑΝΤΙ ΕΠΙΛΟΓΟΥ , Η ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΤΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΚΑΤΟΙΚΙΣΗΣ ΤΟΥ 19 ΟΥ ΑΙΩΝΑ Ο ΑΠΟΗΧΟΣ ΤΟΥ 19 ΟΥ ΑΙΩΝΑ Στο πλαίσιο της Έκθεσης του 1900 πραγματοποιείται το διεθνές συνέδριο αρχιτεκτόνων στο Παρίσι, σταθμός στη συγκρότηση και λειτουργία των αρχιτεκτόνων ως μιας κοινότητας ειδικών που πρέπει να ασχοληθεί με το πρόβλημα των φτηνών κατοικιών. Δείγματα των προσπαθειών 48 αυτών διαφαίνονται από τα πρώτα χρόνια του 20 ου αιώνα. Ο 20 ος αιώνας θα κληρονομήσει από τον 19 ο αιώνα τη τυφλή πίστη στη πρόοδο και την πορεία προς το καλύτερο μέλλον. Διαπιστώνεται, μάλιστα, ότι ζητήματα στα οποία προσανατολίζεται η έρευνα για την κατοικία έχουν τις καταβολές τους στον 19 ο αιώνα. Τα πιο σημαντικά από αυτά καθώς και οι περιπτώσεις που τα αναδεικνύουν καλύτερα 49 είναι: Πρότυπο κατοίκισης- ανθρώπου, στη Σοβιετική Ένωση Παγκόσμια βιομηχανοποιημένη κατοικία, Le Corbusier Minimum χώρος για φτηνή κατοικία, CIAM 2 Φρανκφούρτη 1929 Ενδιαφέρον έχει η διερεύνηση της εξέλιξης των παραπάνω ζητημάτων στο πρώτο μισό του 20 ου αιώνα καθώς και των μορφών που πήρε στο χώρο σε κάθε περίπτωση. ( πηγή K. Frampton1999) 21

22 ΠΡΟΤΥΠΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ- ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΣΤΗ ΣΟΒΙΕΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ Η Οκτωβριανή Επανάσταση ώθησε τους αρχιτέκτονες να δημιουργήσουν μια νέα κατοικία. Γαι τη σοσιαλιστική ανακατασκευή του τρόπου ζωής 50. Η δημιουργία «νέου ανθρώπου» μέσα από τον νέο τρόπο ζωής αποτελούσε επιτακτική ανάγκη για τη βιομηχανική ανάπτυξη της χώρας. Αναζητείται, επομένως μια νέα δομή νοικοκυριού μέσω της οποίας θα καθορίζονται οι σχέσεις μεταξύ γονιών και παιδιών, η φύση των καθημερινών κοινωνικών σχέσεων, ο κολεκτιβισμός της δημόσιας ζωής και κατανάλωσης 51 κ.α. Τα χαρακτηριστικά του νέου ανθρώπου είναι: είναι απελευθερωμένος από τα δεσμά του παρελθόντος θα ζει μια έντονη κοινωνική ζωή, θα αντιλαμβάνεται την εργασία σαν μια συμμετοχή στα κοινά θα ενασχολείται με την τελειοποίηση του εαυτού του μέσω της μελέτης, των σπορ και της συμμετοχής στην πολιτική η γυναίκα είναι ελεύθερη από τις εργασίες του σπιτιού και εργάζεται Τα νέα κοινωνικά μοντέλα συσχετίζονται με νέες απαιτήσεις για στέγαση. Οι νέες εργατικές κατοικίες σχεδιάζονται για να προωθήσουν το νέο τρόπο ζωής, προσπάθεια που πρέπει να είναι ορατή και στη μορφή του κτιρίου. Στα πλαίσια αυτά η ΟΣΑ 52 διεξήγαγε για τις κατασκευές το 1926 και το Τα αποτελέσματα των εργασιών 53 είναι σημαντικά. Προσδιορίζεται ο κολεκτιβισμός στη ζωή στο τέλος, όμως γίνεται συνειδητό ότι κάθε μονάδα κατοικίας πρέπει να είναι απομονωμένη για πιο ομαλή μετάβαση σε «έναν ανώτερο κοινωνικά τρόπο ζωής»

23 Le Corbusier, Maison Dom- ino. Ενδιαφέρον έχει η σύγκριση της κάτοψης με αυτή του φαλανστέριου του Fourier ( πηγή K. Frampton1999 ) ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ- ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ, LE CORBUSIER ( ) Το αίτημα για φτηνή κατασκευή στη λογική της βιομηχανικής εν σειρά παραγωγής, που δειλά 55 εκφράστηκε στα τέλη του 19 ου αιώνα, διατυπώνεται με συγκεκριμένο τρόπο στον 20 ο αιώνα. Ένθερμος υποστηρικτής ο Le Corbusier. Μέσα από τη συναναστροφή του με τον Perret 56 ενστερνίστηκε την άποψη του ότι το beton arme ήταν το υλικό του μέλλοντος 57. Η ιδέα αυτή στα πρώτα χρόνια 58 του Πρώτου Παγκόσμιου Πολέμου πήρε μορφή γνωστή ως Dom- ino. Το οποίο είχε δύο ερμηνείες: αυτή της παραγωγής και τον υπαινιγμό για σπίτι εξίσου τυποποιημένο όπως το ντόμινο. Υποστήριζε ότι οι κατοικίες μπορούν να είναι τόσο βιομηχανοποιημένες, όπως τα αυτοκίνητα, παίρνοντας ως παράδειγμα την βιομηχανία Ford 59. Στο περιοδικό L Espirit Nouveau 60 θα αναπτύξει τη λογική σπιτιών Voisin 61 τα οποία στηρίζονται στη γρήγορη και φτηνή βιομηχανική κατασκευή. Το ζήτημα της εν σειρά παραγωγής εξελίσσει ακόμη περισσότερο στη Ville Radieuse το Περιλαμβάνει μονώροφα διαμερίσματα ευέλικτης κάτοψης 62, πολύ κοντά στο βιομηχανικό σχεδιασμό, αλλά σε αρκετή απόσταση από την παραδοσιακή αρχιτεκτονική. 23

24 Κύριο χαρακτηριστικό αυτού του βιομηχανικού μοντέλου είναι ότι επιχειρείται να εφαρμοσθεί σε παγκόσμια κλίμακα ανεξάρτητα από τα γεωγραφικά σύνορα και από τα ήθη και τις συνήθειες των λαών 63. Χαρακτηριστικά ο Le Corbusier αναφέρει Σε αυτή την εποχή εισχώρησης στον διεθνή χώρο της επιστημονικής τεχνικής εγώ προτείνω: ένα και μοναδικό κτίσμα για όλα τα έθνη και για όλα τα κλίματα η κατοικία a respiration exactes MINIMUM ΧΩΡΟΣ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: CIAM , FRANKFURT Η οικονομία τόσο στο σχεδιασμό όσο και στην κατασκευή της κατοικίας είναι ζήτημα που έχει τις καταβολές του στον 19 ο αιώνα και σχετίζεται με τα δεδομένα του κόστους της κατασκευής. Στον 20 ο αιώνα ένας από τους πολλούς ένθερμους υποστηρικτές του είναι ο May. Το διάστημα , υπό την καθοδήγηση του, χτίστηκαν κατοικίες στην Φρανκφούρτη. Βασισμένες στις αρχές του ότι είναι προτιμότερο πολύ μικρές κατοικίες για πολλούς, παρά καλές κατοικίες για λίγους 64. Οι απόψεις αυτές οδήγησαν αναπόφευκτα στον καθορισμό προδιαγραφών «ελάχιστών χώρων» και αποτέλεσαν επίμαχο θέμα του Συνεδρίου του CIAM Η θέση που υποστηρίζεται από το CIAM είναι «υγιεινές και οικονομικές κατασκευές της ελάχιστης κατοικίας», οπότε και υπάρχει αποδοχή ότι η minimum κατοικία αποτελεί τη λύση στα στεγαστικά προβλήματα των βιομηχανικών κοινωνιών. Το ενδιαφέρον είναι ότι το minimum στηρίζεται σε βιολογικά και όχι οικονομικά αιτήματα

25 ΤΕΛΟΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ- ΕΠΙΒΙΩΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΤΥΠΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΣΗΣ 19 ΟΥ ΑΙΩΝΑ. Σύμφωνα με τον Charles Jenks 67 η ακριβής ημερομηνία και ώρα θανάτου της σύγχρονης αρχιτεκτονικής (15 Ιουλίου 1972, ώρα 15, 32) ταυτίζεται με την κατεδάφιση του συγκροτήματος κατοικιών Pruittlgoe 68. Εντούτοις, τα πρότυπα κατοίκισης, που διερευνήθηκαν και νομιμοποιήθηκαν τον 19 ο αιώνα- συστηματοποιήθηκαν και καθιερώθηκαν στο πρώτο μισό του 20 ου αιώνα, εξακολουθούν να επιβιώνουν 69. Σε διαφορετικές δηλαδή συνθήκες για τις οποίες κατασκευάσθηκνα (προσπάθεια διαχείρισης της κρίσης που ξέσπασε από την ανάπτυξη της βιομηχανίας και της συγκέντρωσης εργαζόμενων μαζών στις πόλεις). Το ερώτημα που τίθεται είναι: τα πρότυπα κατοίκισης του 19 ο αιώνα εναρμονίζονται με τις σημερινές κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες; Αν όχι τότε γιατί εμμένουμε σε αυτά; Σήμερα οι μετασχηματισμοί των σχέσεων ανάμεσα στην κατοικία και την εργασία, οι μετασχηματισμοί της ίδιας της φύσης της εργασίας, η νέα δομή του νοικοκυριού, οι νέες ισορροπίες ανάμεσα στα δύο φύλα είναι ζητήματα που επηρεάζουν την συμπεριφορά στη κατοικία και προβάλλουν την ανάγκη για να παραχθεί νέα γνώση γύρω από το χώρο της κατοικίας. Προς αυτή τη κατεύθυνση διαθέτει σημαντικά εργαλεία- γνώση από το παρελθόν: τη μεθοδολογία της προσπάθειας που υλοποιήθηκε κυρίως στο δεύτερο μισό του 19 ου αιώνα και προσανατολίσθηκε στην καθημερινή ζωή των εργατών. 25

26 τη συνειδητοποίηση ότι οι ανάγκες είναι πολλαπλές και διαφοροποιούνται για κάθε άτομο, σε μια εποχή παγκοσμιοποίησης και ομοιογενοποίησης. τη διαπίστωση ότι δεν μπορεί ένα παγκόσμιο βιομηχανοποιημένο πρότυπο κατοικίας 70 να απαντήσει σε αυτές Το ενδιαφέρον πρέπει να προσανατολισθεί στην κατάργηση των μοντέλων κατοικίας, βασική συνθήκη για την «απελευθέρωση του ανθρώπου διαμέσου της κατοικίας». Σε αυτή τη νέα συγκυρία αλλαγών ο ρόλος του αρχιτέκτονα μπορεί να είναι πολύ σημαντικός. 26

27 ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ- ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 1 Κατά τον Robert Delevoy οι τύποι προσφέρουν τους «διακριτικούς χαρακτήρες μιας ορισμένης κατηγορίας αντικειμένων». O Quatreme de Quincy γύρω στις αρχές του 19 ου αιώνα προσδιορίζει τον τύπο «ως την εικόνα ενός πράγματος που δεν πρέπει να αντιγράφουμε αλλά να μιμηθούμε ως ιδέα που πρέπει να χρησιμεύσει ως Κανόνας». 2 Η «βιομηχανική επανάσταση» κατά τον Π. Λαζαρίδη είναι μια εννοιολογική κατασκευή που αποβλέπει να ορίσει το σύνολο των μετασχηματισμών που συντελέστηκαν κυρίως στην τεχνική, στις τεχνικές μεθόδους παραγωγής υλικών αγαθών. 3 Χαρακτηριστικά, ο Frampton αναφέρει ότι ο πληθυσμός του Μάντσεστερ οκταπλασιάστηκε, του Λονδίνου εξαπλασιάσθηκε κ.ο.κ. 4 Ο Ashton δίνει ως αιτίες για τη μείωση της θνησιμότητας τη διατροφή των ανθρώπων με κρέας, τον εμπλουτισμό της διατροφής με φρέσκα λαχανικά, τη κατασκευή κατοικιών. 5 Οι τοίχοι ήταν από τούβλα αντί για ξύλινοι. Οι στέγες ήταν από σχιστόλιθο ή πέτρα αντί για άχυρο. Τα δωμάτια δεν ήταν ασφυκτικά γεμάτα από αργαλειούς. 6 Χαρακτηριστικά ο Ανιούριν Μπέβαν γράφει: Η δυσαρέσκεια γεννιέται από την αντίθεση ανάμεσα σε αυτό που είναι δυνατό να υπάρχει και σε ότι υπάρχει στην πραγματικότητα Ίδιο αίσθημα αισιοδοξίας και ευθύνης διαπερνά και τα έργα του Ενγκελς: Είναι αδύνατο να φανταστεί κανένας την άταχτη συσσώρευση σπιτιών που ναι κυριολεκτικά αλληλοστοιβαγμένα, αληθινή πρόκληση σε κάθε λογική αρχιτεκτονική. 3 Επικεφαλής της επιτροπής είναι ο Edwin Chadwick. 8 Η έννοια της «ουτοπίας» μοιάζει βέβαια ελληνική και κατέληξε από τη χρήση της να σημαίνει «όραμα ή λόγο που αναφέρεται στο μη πραγματικό». Εντούτοις «ουτοπία» (utopie) είναι «τίτλος έργου κοινωνιολογικού του Θωμά Μώρου εκδοθέντος το Το έργο αποτελεί εφαρμογήν... της φιλοσοφίας του ανθρωπισμού εις το μέγα κοινωνικόν πρόβλημα... Η ουτοπία διαιρείται εις δύο μέρη: το πρώτον είναι αφιερωμένο εις την κριτικήν του κρατούντος κοινωνικού συστήματος και απαριθμεί τα τρωτά σημεία της κοινωνίας... Το δεύτερο μέρος περιγράφει την οργάνωσιν μιας προτύπου κομμουνιστικής κοινωνίας» Kαλύτερους μισθούς, μικρότερη διάρκεια εργασίας και αξιοπρεπή σπίτια. 10 O ίδιος ο Owen στην έκθεση για το σχέδιο της νέας πόλης του γράφει: 27

28 Κάθε χωριό περιλαμβάνει ένα τετράγωνο κτιρίων που αρκεί για να εξυπηρετήσει 1200 περίπου άτομα... Το κεντρικό κτίριο περιέχει μια δημόσια κουζίνα, αποθήκες τροφίμων και όλα τα απαραίτητα μέσα για άνετο και οικονομικό μαγείρεμα και φαγητό... Στις τρεις πλευρές κάθε τετραγώνου θα υπάρχουν κατοικίες, κυρίως για παντρεμένους, που θα έχουν τέσσερα δωμάτια κάθε μια. Κάθε δωμάτιο θα είναι αρκετά ευρύχωρο για να στεγάσει ένα άνδρα, μια γυναίκα και δύο παιδιά. Η τέταρτη πλευρά του τετραγώνου προορίζεται για τους κοιτώνες όλων των παιδιών, πάνω από τριών χρόνων, καθώς και για το τρίτο, τέταρτο κ.λ.π. παιδί κάθε οικογένειας. 11 Συγκεκριμένα στην ίδια έκθεση αναφέρει: Οι γυναίκες προβλέπεται να απασχολούνται με τα εξής: Πρώτο με τη φροντίδα των παιδιών τους και με το να κρατούν τις κατοικίες στην καλύτερη δυνατή κατάσταση. Δεύτερο με την καλλιέργεια των κήπων για την παραγωγή λαχανικών, που είναι αναγκαία για τον εφοδιασμό της δημόσιας κουζίνας. Τρίτο με το να εργάζονται σε εκείνους τους τομείς της παραγωγής που ταιριάζουν στις δυνατότητες τους. Δεν θα έπρεπε, όμως, να χρησιμοποιούνται περισσότερο από τέσσερις ή πέντε ώρες την ημέρα.. Τέταρτο με το ράψιμο των ρούχων που απαιτούνται για τους κατοίκους της κοινότητας. Πέμπτο με το να εργάζονται περιοδικά, η κάθε μια με τη σειρά της στη δημόσια κουζίνα, στο εστιατόριο και στους κοιτώνες. Προβλέπεται ότι τα παιδιά μεγαλύτερης ηλικίας θα εκπαιδεύονται για να βοηθούν ορισμένες ώρες στο κήπο και στην παραγωγή, σύμφωνα με τις ικανότητες και ότι ακόμη όλοι οι άντρες θα απασχολούνται τόσο με τη γεωργία όσο και με τη δουλειά στα εργαστήρια ή ότι θα προσφέρουν κάποια άλλη δουλειά στην παροικία 12 Ο Picok σε καρικατούρα του Owen που ζωγράφισε έδωσε το παρατσούκλι «Κύριος Πολυκαλός». 13 Το ριζοσπαστικό όραμα του διατυπώνεται στο έργο του «Νέος βιομηχανικός κόσμος» το Διαπερνώντας από τη βαρβαρότητα στον πολιτισμό, την τάξη και τέλος την αρμονία. 15 Από τον βουλευτή Μπωντε- Ντυλαρυ 16 Η θεωρία του Godin διατυπώνεται στο έργο του «Κοινωνικές λύσεις». Η διαφορά του σε σχέση με τον Fourier είναι ότι η κοινότητα βασίζεται στη βιομηχανική και όχι την αγροτική παραγωγή. 17 Πήρε το όνομα του από τον χρήστη του διαμερίσματος. Κάθε οικογένεια είχε το δικό της ιδιαίτερο διαμέρισμα, χωρίς να χάνονται τα πλεονεκτήματα από τις συλλογικές εξυπηρετήσεις. 18 Οι ιδιώτες είχαν παραιτηθεί από κάθε έσοδο που θα απέδιδε από την επένδυση αυτή. Ένα χρόνο αργότερα οι Richarson ανέλαβαν να κατασκευάσουν ένα χωριό για τους εργάτες τους στο Μπισσμπρουκ της Ιρλανδίας. 28

29 19 Η ημερομηνία 1848 συμπίπτει με τη χρονολογία ωρίμανσης της εργατικής συνείδησης και τη δύναμη της πάνω στους θεσμούς. Οι διαδηλώσεις στις 28 Φλεβάρη και τελικά η εξέγερση τον Ιούλιο του 1848 γίνεται με στόχο να αποκτηθεί «ό,τι είναι δίκαιο και νόμιμο» 19. Το μανιφέστο του Μαρξ και του Ενγκελς που γράφτηκε ένα μήνα πριν τα γαλλικά γεγονότα, αποτέλεσε και το προγραμματικό κείμενο του αγώνα αυτού. 20 Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση ενός κρασέμπορα που περιγράφεται από τον Benevolo: «σαράντα γύψινα υπόστεγα με διαστάσεις 5* 5 πόδια, χωρίς παράθυρα, χωρίς τζάκια και με στέγες από κυματιστό χαρτόνι». 21 Σύμφωνα με την Α. Βρυχέα 22 Ας μη ξεχνάμε ότι την ίδια περίοδο υπάρχει- εκτός συνόρων- προστριβή τους για την απόκτηση αποικιών. 23 Την ίδια στιγμή η διάκριση αναπτυγμένων και υπανάπτυκτων χωρών αρχίζει να καλλιεργείται. Έτσι, στο Λονδίνο πραγματοποιήθηκαν οι Εκθέσεις του 1851 και 1862, στο Παρίσι του 1855, 1867, 1878, 1889 και 1900, στη Βιέννη του 1873 και τέλος στο Σικάγο του Όπως συνοψίζονται σε ομιλία του στο Βασιλικό Ινστιτούτο Βρετανών Αρχιτεκτόνων(1850): Το σπίτι για τον εργάτη στην πόλη ή την εξοχή θα πρέπει να είναι υγιεινό, χωρίς υγρασία και να αερίζεται καλά. Για την ασφάλεια όσων κατοικούν είναι βασικό να δίνεται προσοχή στην τοποθεσία όπου θα κτιστεί, στη θεμελίωση, στη μόνωση αλλά και στα υλικά των εξωτερικών τοίχων και της οροφής... Το μέγεθος του κάθε σπιτιού είναι προφανές ότι θα καθορίζεται από τον αριθμό των ατόμων που θα το κατοικήσουν Εντούτοις όταν η κατοικία προορίζεται για μια οικογένεια, τα υπνοδωμάτια θα πρέπει να μην είναι λιγότερα των τριών. 25 Γιατί από έρευνες είχε προκύψει ότι η «ανηθικότητα που παρατηρείται στις φτωχές τάξεις» οφείλεται στο στοίβαγμα παιδιών διαφορετικού φύλου στο ίδιο κρεβάτι και την ευκολία με την οποία έφευγαν τα παιδιά χωρίς να τους αντιλαμβάνονται οι γονείς. 26 Βέβαια, υπήρξαν και εκείνοι που υποστήριξαν ότι για τη μεγαλύτερη οικονομία θα έπρεπε να υπάρχει μια κοινή σκάλα, μια κουζίνα, ένα πλυντήριο και οτιδήποτε προς κοινή χρήση. Σύντομα, όμως, η άποψη αυτή αντικρούστηκε γιατί σε περίπτωση λοιμών θα υπήρχε σοβαρός κίνδυνος εξάπλωσης. 27 Το δίπολο κατοικία- οικογένεια είναι βασικό εργαλείο για την καταπολέμηση του κακού και την εκμάθηση ενός νέου τρόπου ζωής. 28 Κατασκευάστηκε με χρηματοδότηση του Αυτοκράτορα από μια επιτροπή εργατών. 29

30 29 Πρόκειται για κατοικίες που σχεδιάστηκαν από τον αρχιτέκτονα του Παλατιού Eugene Lacroix και κατασκευάστηκαν, επίσης, με χρηματοδότηση του Αυτοκράτορα. 30. «Τα παιδιά των ενοικιαστών απαγορεύεται να παίζουν ή να τρέχουν στις αυλές στους διαδρόμους και στις σκάλες και οι ένοικοι όταν μπαίνουν τη νύχτα οφείλουν να φωνάζουν το όνομα τους περνώντας από το σπίτι του θυρωρού». 31 Βλέπε Α. Βρυχέα 32 Η μικρή κατοικία αποτελεί στα πλαίσια αυτά «προκλητική πολυτέλεια» 33 «Πλυντήρια, καμπινές και άλλα βοηθητικά γίνονται ιδιωτικά... Η σκάλα φωτίζεται με ανοίγματα, όλα τα διαμερίσματα βγάζουν σε πλατύσκαλο» 34. Ήταν έτσι σχεδιασμένα ώστε να κρατηθεί η τάξη και να περιφρουρηθεί αυστηρά η ιδιωτικότητα. Η λογική των σχεδιαστών για την απομόνωση ήταν ότι η ελάττωση της ανάπτυξης σχέσεων ανάμεσα στους ένοικους θα χε ως συνέπεια την γενική ειρήνη. «Καμία επικοινωνία, άρα και διαμάχες σπάνιες». 35 Για παράδειγμα στη Βαλλονία στα δεξιά και πάνω των κατοικιών προσάρμοσε ένα είδος σοφίτας που χρησιμοποιείται ως περιστερώνας. Αφού στη Βαλλονία αποτελεί σπορ η ενασχόληση με διαγωνισμούς ταξιδιάρικών περιστεριών. Κατά τα άλλα ως προς τη διαμόρφωση της κατοικίας στο ισόγειο υπάρχει ένα μεγάλο πλακόστρωτο δωμάτιο «η πλατεία» που χρησιμοποιείται ως κουζίνα- τραπεζαρία- καθιστικό. Δίπλα στο σπίτι υπήρχε κήπος όπου ο εργάτης καλλιεργούσε. 36 Για το λόγο αυτό οι εργάτες δεν μπορούν να φιλοξενήσουν πρόσωπα ξένα προς την εταιρία ούτε να πίνουν αλκοολούχα ποτά. 37 Οι εταιρίες αυτές είναι ουσιαστικά ενώσεις βιομηχάνων και επιχειρηματιών που αντιλήφθηκαν την ανάγκη κατασκευής εργατικών κατοικιών για λογαριασμό βιομηχάνων. 38 Αφού πήραν τη γνώμη των ενοικιαστών του κατέληξαν στο τελικό τύπο κατοικίας. Ο ιδανικός τύπος της κατοικίας αυτής, ο τύπος που προτιμήθηκε περισσότερο από τους εργάτες είναι έργο του αρχιτέκτονα Emile Muller. 39 Ώστε ο κάθε εργάτης να κτίσει την κατοικία του ανάλογα με τις ανάγκες και αντιλήψεις του. 40 Η Γαλλία, η Γερμανία, η Αυστρία, το Βέλγιο, οι ΗΠΑ, η Δανία, η Αγγλία, η Ουγγαρία, η Ιταλία, η Ρουμανία, η Ρωσία, η Σουηδία και η Ελβετία. 41 Η μικρή κατοικία, το φυσικό πρότυπο, 42 Κατασκευασμένο μοντέλο ή κτίριο με πολλά διαμερίσματα που θα ονομαστεί 30

31 43 Πρόκειται για δύο κτίρια που το ένα είχε πρόσοψη στο δρόμο και το άλλο στις αυλές. Κάθε κτίριο έχει υπόγειο, ισόγειο και πέντε ορόφους. Κάθε διαμέρισμα, έχει είσοδο κουζίνα, καμπινέ, τραπεζαρία και δύο υπνοδωμάτια χολέρα και φυματίωση 45 Διαμορφώνονται επομένως οι βάσεις για μια παγκόσμια βιομηχανοποιημένη κατοικία, η σημασία της οποίας θα ενταθεί στον επόμενο αιώνα. 46 Η κατοικία σχεδιάζεται έτσι ώστε να ξεκουράζεται και να ανανεώνει την εργατική του δύναμη. 47 Η εξοικονόμηση χώρου εξυπηρετεί την εξοικονόμηση χρόνου και κούρασης. 48 Για παράδειγμα το 1902 κατασκευάζεται το κτίριο διαμερισμάτων του Auguste Perret στην οδό Franklin στο Παρίσι, το 1907 πραγματοποιείται το διεθνές συνέδριο για την κατοίκιση στο Λίβερπουλ κ.α. 49 Βέβαια οι παραπάνω περιπτώσεις χώρων και εκπροσώπων είναι ενδεικτικές και επιλέγονται ως οι πιο εύστοχες κατά ζήτημα. 50 Επηρεασμένοι από τις προτάσεις των ουτοπιστών και Μαρξιστών στράφηκαν στην. Ο Λένιν, μάλιστα, τόνισε ότι αυτή η ανακατασκευή πρέπει να στραφεί στην καθημερινή ζωή Τέτοιου είδους σκέψεις είναι εμφανείς κυρίως στα κείμενα του Nikolai Kuzmin. Τις απόψεις αυτές εξέφρασε αρχιτεκτονικά το Προτείνει «κομμουνάρους» που κοιμούνται ομαδικά, σε θαλάμους των έξι που θα βρίσκονται εκατέρωθεν ενός διαδρόμου. Από τη μια πλευρά του διαδρόμου θα κοιμούνται οι γυναίκες και από την άλλη οι άνδρες. Άνδρες και γυναίκες θα βρίσκονται μαζί σε δωμάτια των δύο ορισμένες μέρες που θα καθορίζονται αυστηρά από τον κανονισμό. 52 Ομάδα Σύγχρονων Αρχιτεκτόνων που συγκροτείται το Που εφαρμόσθηκαν και στη πολυκατοικία Narkomfin 54 Από κείμενο του Guinzbοurg. Βλέπε Frampton σελ Χωρίς να προσδιορίζεται το πως! 56 Το 1908 άρχισε να απασχολείται λίγες ώρες καθημερινά στο γραφείο του Auguste Perret. 57 Στο βιβλίο του «Towards a new architecture» περιγράφει κατοικίες που κατασκευάζονται από υγρό σκυρόδεμα που χύνεται από ψηλά και ολοκληρώνεται μέσα σε μια μέρα, «όπως θα γέμιζε ένα μπουκάλι» 58 Το Σε κείμενο του αναφέρει «Χρειάζομαι ένα εργαλείο, μια κατοικία κτισμένη στις ίδιες αρχές όπως το αμάξι μου Ford που αγόρασα. (Βλέπε Le Corbusier σελ. 164). Σε άλλο κείμενο αναφέρει «Τα σπίτια 31

32 πρέπει να κατασκευάζονται γρήγορα στο εργοστάσιο με τον ίδιο τρόπο που η βιομηχανία αυτοκινήτων Ford συναρμολογεί τα αυτοκίνητα της». 60 Στο οποίο υπογράφει με το ψευδώνυμο Le Corbusier- Saugnier 61 Πρόκειται για εταιρία αεροπλάνων που μεταπολεμικά εισχωρεί στη γαλλική αγορά κατοικίας με μια αλυσίδα παραγωγής ξύλινων σπιτιών. 62 Σε κάθε διαμέρισμα ήταν δυνατό να γίνονται μεταβολές ανάλογα με τις χρήσεις της ημέρας ή της νύχτας με συρόμενα χωρίσματα. Κλείνοντας τα στοιχεία αυτά απομονωνόταν ο χώρος του ύπνου, ενώ ανοίγοντας διαμορφωνόταν ένας χώρος παιχνιδιού που μπορούσε να είναι συνεχόμενος με το καθιστικό. 63 Σε αντίθεση με αντίστοιχες προσπάθειες που είχαν γίνει στο δεύτερο μισό του 19 ου αιώνα Οι ελάχιστοι χώροι του May στηρίζονται στην εκτεταμένη χρήση εντοιχισμένων ντουλαπιών, πτυσσόμενων κρεβατιών και «υπεραποδοτικής κουζίνας- εργαστηρίου» 65 Πραγματοποιήθηκε στη Φρανκφούρτη το Κάτι που είχε υποστηριχθεί και Διεθνείς Εκθέσει για τη ξεκούραση της γυναίκας 67 Βλέπε The language of post- modern architecture 68 κατασκευασμένο το 1951 σύμφωνα με τα ιδανικά των Ciam και βραβευμένο από το ινστιτούτο των αμερικανών αρχιτεκτόνων 69 Χαρακτηριστικό είναι ότι η τυπολογία κάτοψης δεν έχει διαφοροποιηθεί. Το τρίπτυχο κουζίνα τραπεζαρία καθιστικό παραμένει, τα δωμάτια των παιδιών διαφορετικού φύλου διαφοροποιούνται κ.α. 70 Η απελευθέρωση του ανθρώπου διαμέσου της κατοικίας προϋποθέτει την απελευθέρωση από τα πρότυπα κατοίκισης. 32

33 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Γ. Αναγνωστόπουλος, Σ. Τσιλένης, «Η γέννηση της μοντέρνας πολεοδομίας» στο δελτίο συλλόγου αρχιτεκτόνων τεύχος 16 (Μάρτιος-Απρίλιος 1983) Α. Αραβαντινός, «Πολεοδομικός Σχεδιασμός. Για μια βιώσιμη ανάπτυξη του αστικού χώρου» / Συμμετρία 1997 Α. Βρυχέα, «Κατοίκιση και Κατοικία. Διερευνώντας τα όρια της αρχιτεκτονικής»/ Ελληνικά Γράμματα 2003 Α. Βρυχέα, Τ. Κοσμάκη, Ι. Λιάπης, Γ. Παντόπουλος, «Κατοικία- Χώρος- Χρήστης» / ΕΜΠ 1989 Α. Βρυχέα, «Σκέψεις για την πτώχευση της αρχιτεκτονικής και μια πρόταση για άμεση δράση» / άρθρο Α. Γερολύμπου, Ν. Καλογήρου, Κ. Καυκουλά, Ν. Παπαμίχος, Λ. Τσουλοβής, Β. Χαστάογλου, Κ. Χατζημιχάλης, «επί πόλεως. Συλλογή κειμένων» / Σύγχρονα Θέματα

34 Ν. Κομνηνός, «Το ιδεολογικό εποικοδόμημα της σύγχρονης πολεοδομικής πρακτικής» στο «Πόλη και Περιφέρεια» τεύχος 5 / Παρατηρητής Γ. Κοροβέσης, «Αρχιτεκτονική post- modern: μόδα ή νέος προσανατολισμός» άρθρο στο «άνθρωπος και χώρος» (από ιστοσελίδα Γ. Κοροβέσης, «Κατοικία. Προβλήματα και πραγματικότητα» (από ιστοσελίδα Π. Λαζαρίδης, L. Benevolo, «Βιομηχανική επανάσταση. Βιομηχανική πόλη. Η δυναμική των αλλαγών και η κοινωνική προέλευση της σύγχρονης πολεοδομίας» / Νέα σύνορα 1977 Π. Λαζαρίδης, «Η εμπορευματοποίηση της ποιότητας. Η κοινωνική λειτουργία της τέχνης και της τεχνικής» / Παρατηρητής 1987 Μ. Μαντουβάλου, «Η Χάρτα της Αθήνας» / Αθήνα 1989 Σ. Μπαμπάς, «Χώρος- Κοινωνία. Μοντέρνες- Μεταμοντέρνες θεωρήσεις και πρακτικές»/ Αθήνα

35 Λ. Οικονόμου, «Τα CIAM και το μοντέρνο κίνημα: μερικές σκέψεις» στο δελτίο συλλόγου αρχιτεκτόνων τεύχος 16 (Μάρτιος-Απρίλιος 1983) Χ. Σακελλαρόπουλος, «Για την πόλη κα τους ανθρώπους της» / στην ιστοσελίδα: για την πόλη και τους ανθρώπους της (8/ 12/ 2005) Σ. Σταυρίδης, «Η σύγχρονη πόλη και η κατάσταση έκτακτης ανάγκης»/ σημειώσεις Κ. Τσουκαλάς, «Η ακηδία της αβεβαιότητας: Νεωτερικό και μεταμοντέρνο» στο - Μοντερνισμός: η ώρα της αποτίμησης- / Εταιρία Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας 1996 M. Derrau, «Ανθρωπογεωγραφίες» / Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης Fr. Engels, «Η κατάσταση της εργατικής τάξης στην Αγγλία» / Μπάυρον K. Frampton, «Μοντέρνα αρχιτεκτονική. Ιστορία και κριτική» / Θεμέλιο

36 E. Hobsbawn, «Η εποχή των άκρων: ο σύντομος εικοστός αιώνας » /Θεμέλιο 1997 Kopper, «Πόλη και Επανάσταση.» / Νέα Σύνορα 1976 P. Chombart de Lauwe, «Η απελευθέρωση των ανθρώπων διαμέσου της κατοικίας» H. Lefebvre, «Το δικαίωμα στην πόλη» / ΕΜΠ ΞΕΝΟΓΛΩΣΣΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Le Corbusier, «Towards a New Architecture» / Oxford Butterworth- Heinemann 1989 D. Harvey, «The right to the city» στο International Journal of Urban Regional Research (volume ) H. Heyden, «Architecture and Modernity» / The MIT Press 1999 C. Jencks, «The Post- Modern Reader» 36

37 S.O.K. Magomedov, «Pioneers of Soviet Architecture. The Search for New solution in the 1920s and 1930s» / Thames and Hudson 1987 E. Mumford, «The Ciam Discourse on Urbanism, » / The MIT Press 2002 M. Storper, «The poverty of radical theory today: From the false promises of Marxism to the mirage of the cultural turn» στο International Journal of Urban Regional Research (volume ) P. Tournikiotis, «The Historiography of Modern Architecture» / The MIT Press

- 94 - TEXNIKH ΕΚΘΕΣΗ

- 94 - TEXNIKH ΕΚΘΕΣΗ - 94 - TEXNIKH ΕΚΘΕΣΗ ΟΙΚΟΠΕΔΟ Πρόκειται για οικόπεδο συνολικής επιφάνειας 1105,58 τ.μ. που βρίσκεται στο Ο.Τ. 10 και επί της οδών Δημητρίου Πολιορκητού και Κρουσόβου περιοχή Θρακομακεδόνων του σχεδίου

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων 2η Ηµερίδα για την Ελληνική Πλατφόρµα για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων στο πλαίσιο των στόχων της Πλατφόρµας για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΤΕΡΝΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ Φονξιοναλισµός και Κονστρουκτιβισµός

ΜΟΝΤΕΡΝΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ Φονξιοναλισµός και Κονστρουκτιβισµός Ε.Μ.Π. ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΕΤΑΛΛΑΓΕΣ ΤΩΝ Ι ΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΛΗ ΣΤΟΝ 20

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΣΧΕΔΙΩΝ. Το οικόπεδο μας ανήκει στον κύριο Νίκο Δαλιακόπουλο καθώς και το γειτονικό οικόπεδο.

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΣΧΕΔΙΩΝ. Το οικόπεδο μας ανήκει στον κύριο Νίκο Δαλιακόπουλο καθώς και το γειτονικό οικόπεδο. - 89-1. Τοπογραφικό Διάγραμμα : ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΣΧΕΔΙΩΝ Το οικόπεδο μας ανήκει στον κύριο Νίκο Δαλιακόπουλο καθώς και το γειτονικό οικόπεδο. Η πρόσοψη του οικοπέδου βρίσκεται επί της οδού Κρουσόβου, ενώ το οικόπεδο

Διαβάστε περισσότερα

Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν

Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν 2 Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν Στους φοιτητές μου που αποτελούν την πηγή και το κίνητρο για: «συνεχή βελτίωση» «συνεχή μάθηση» «συνεχή ανανέωση» και προβληματισμό 3 ανάπτυξη, αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Ξενοδοχείο 4* «Virginia Hotel» εκτός Σχεδίου Δήμος Ρόδου

Ξενοδοχείο 4* «Virginia Hotel» εκτός Σχεδίου Δήμος Ρόδου Σάββενας Γιώργος Αρχιτέκτων Μηχ/κος Ε.Μ.Π. Ξενοδοχείο 4* «Virginia Hotel» εκτός Σχεδίου Δήμος Ρόδου Αρχιτεκτονική Μελέτη: Γ. Σάββενας Πολιτικός Μηχανικός: Κ. Χριστόπουλος Διακοσμήτρια: Κ. Καλλιγά Σάββενα

Διαβάστε περισσότερα

majestic insight in living

majestic insight in living Ψυχικό Πρεσβεία ή Ιδιωτική Κατοικία ή Συγκρότημα Κατοικιών (Υπό κατασκευή) Κτίσμα 1800 μ2 σε οικόπεδο 1300μ2 Μοναδική θέση στην καλύτερη περιοχή του Ψυχικού Κορυφαία Αρχιτεκτονική Σχεδίαση από τον Αλέξανδρο

Διαβάστε περισσότερα

Μεταμινιμαλισμός 48 Σ Υ Ν Θ Ε Σ Ε Ι Σ ΔΕΚ/ΙΑΝ Σ Υ Ν Θ Ε Σ Ε Ι Σ 49

Μεταμινιμαλισμός 48 Σ Υ Ν Θ Ε Σ Ε Ι Σ ΔΕΚ/ΙΑΝ Σ Υ Ν Θ Ε Σ Ε Ι Σ 49 Μεταμινιμαλισμός ΤΟ 1950 ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΑΥΤΟ, ΜΙΑ ΕΚΤΑΣΗ ΤΡΙΩΝ ΣΤΡΕΜΜΑΤΩΝ ΕΞΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΘΗΝΑ, ΥΠΗΡΧΕ ΜΙΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΕΚΑΤΟ ΤΕΤΡΑΓΩΝΙΚΩΝ. ΕΞΗΝΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ, ΤΟ ΤΑΠΕΙΝΟ ΕΚΕΙΝΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΘΗΚΕ ΣΕ ΜΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΣΧΕΔΙΩΝ. Το οικόπεδο μας ανήκει στον κύριο Νίκο Δαλιακόπουλο καθώς και το γειτονικό οικόπεδο.

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΣΧΕΔΙΩΝ. Το οικόπεδο μας ανήκει στον κύριο Νίκο Δαλιακόπουλο καθώς και το γειτονικό οικόπεδο. - 99 - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΣΧΕΔΙΩΝ 1. Τοπογραφικό Διάγραμμα : To τοπογραφικό διάγραμμα της δεύτερης αρχιτεκτονικής μελέτης ταυτίζεται με αυτό της πρώτης αρχιτεκτονικής μελέτης εφόσον και οι δυο μελέτες εχουν γίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 4.1 Τρόποι Προσέλκυσης Νέων...21 4.2 Προτάσεις Πολιτικής των Νέων...22 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ...24 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ...26 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΦΟΡΕΩΝ...

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 4.1 Τρόποι Προσέλκυσης Νέων...21 4.2 Προτάσεις Πολιτικής των Νέων...22 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ...24 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ...26 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΦΟΡΕΩΝ... Cities for Peace and Democracy in Europe Ε Ρ Ε ΤΟΠΙΚΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΦΩΝΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ Υ Ν Α με την υποστήριξη Ιανουάριος 2007 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΓΡΑΦΗΜΑΤΩΝ...3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...4 ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ...6

Διαβάστε περισσότερα

Άνθρωπος και δοµηµένο περιβάλλον

Άνθρωπος και δοµηµένο περιβάλλον ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Άνθρωπος και δοµηµένο περιβάλλον Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. Το περιβάλλον γίνεται ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΝΕΣ α) όταν µέσα

Διαβάστε περισσότερα

Αποκαλυπτική έρευνα της RE/MAX Europe για την κατοικία στην Ελλάδα

Αποκαλυπτική έρευνα της RE/MAX Europe για την κατοικία στην Ελλάδα Αποκαλυπτική έρευνα της RE/MAX Europe για την κατοικία στην Ελλάδα Οι κάτοικοι στην Ελλάδα μετακομίζουν κατά μέσο όρο 3 έως 5 φορές στη ζωή τους, διαμένουν σε ιδιόκτητη κατοικία σε ποσοστό περίπου 70%,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

Α.4.6. Οικιστικό απόθεμα

Α.4.6. Οικιστικό απόθεμα Α.4.6. Οικιστικό απόθεμα Κατά την απογραφή κατοικιών της Ε.Σ.Υ.Ε. το 2000, το οικιστικό απόθεμα του Δήμου Τρικκαίων αποτελείται από: 13.129 οικοδομές (στοιχεία από 15.343 κτίρια 25.074 κατοικίες και 24.385

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Το ίκτυο Οινοποιών Νοµού Ηρακλείου ιδρύθηκε ως αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία τον Νοέµβριο του 2006 και αποτελεί την κύρια συλλογική, συγκροτηµένη και συντονισµένη έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Εργαζόμενος - Εργοδότης

Εργαζόμενος - Εργοδότης Οικονομική δραστηριότητα στην Αρχαία Ελλάδα Εργαζόμενος - Εργοδότης Καταναλωτή Επενδυτές Εργαστήρι 1 Η Πρώτη του Μάη δεν είναι αργία είναι απεργία Εικόνες από την απεργία στο Σικάγο 1886 8ώρες δουλειά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ GIFU KITAGATA

ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ GIFU KITAGATA ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ GIFU KITAGATA ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ 9 ΑΚΑΔΗΜΑÏΚΟ ΕΤΟΣ: 2010/2011 ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Β.ΚΑΡΒΟΥΝΤΖΗ,Κ.ΣΕΡΡΑΟΣ, Δ.ΜΠΑΛΑΜΠΑΝΙΔΗΣ (Μ/Σ) ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ: ΑΝΤΩΝΙΑΔΗ ΚΑΤΕΡΙΝΑ, ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΣΤΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Νικόλαος Χ. Μπέκας Greek classroom of Masterστην "Κοινωνική Παιδαγωγική και μάχη ενάντια στη νεανική

Διαβάστε περισσότερα

www.share-project.org Αποτελέσματα από την έρευνα 50+ στην Ευρώπη

www.share-project.org Αποτελέσματα από την έρευνα 50+ στην Ευρώπη www.share-project.org Αποτελέσματα από την έρευνα 50+ στην Ευρώπη Τι συμβαίνει από εδώ και πέρα Το αμέσως επόμενο βήμα της έρευνας 50+ στην Ευρώπη είναι η προσθήκη, στην υπάρχουσα βάση δεδομένων, πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκές πολιτικές και πρακτικές για την προώθηση της ενεργειακής απόδοσης σε κατοικίες με χαμηλό ετήσιο εισόδημα

Ευρωπαϊκές πολιτικές και πρακτικές για την προώθηση της ενεργειακής απόδοσης σε κατοικίες με χαμηλό ετήσιο εισόδημα Ευρωπαϊκές πολιτικές και πρακτικές για την προώθηση της ενεργειακής απόδοσης σε κατοικίες με χαμηλό ετήσιο εισόδημα Ανθή Χαραλάμπους Διευθύντρια Ενεργειακού Γραφείου Κυπρίων Πολιτών 22 Δεκεμβρίου 2014

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ»

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Επιχειρηματίας είναι ο άνθρωπος που κινητοποιεί τους απαραίτητους πόρους και τους εκμεταλλεύεται παραγωγικά για την υλοποίηση μιας επιχειρηματικής ευκαιρίας με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

BELLEVUE BAY FLATS & HOUSES

BELLEVUE BAY FLATS & HOUSES BELLEVUE BAY FLATS & HOUSES ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ 9 ΑΚΑΔΗΜΑÏΚΟ ΕΤΟΣ: 2010/2011 ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Β.ΚΑΡΒΟΥΝΤΖΗ,Κ.ΣΕΡΡΑΟΣ, Δ.ΜΠΑΛΑΜΠΑΝΙΔΗΣ (Μ/Σ) ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ: ΑΝΤΩΝΙΑΔΗ ΚΑΤΕΡΙΝΑ, ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ιι. ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ιιι. ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ & ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ

ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ιι. ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ιιι. ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ & ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ & ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ιι. ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ιιι. ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ α. Αρχειακή έρευνα β. Βιβλιογραφική έρευνα γ. Έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ

Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΤΕΙ ΣΕΡΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ & ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ Σύνταξη κειμένου: Μαρία Ν. Δανιήλ, Αρχιτέκτων

Διαβάστε περισσότερα

* ΑΕΙΦΟΡΑ * Ξανά στην μόδα

* ΑΕΙΦΟΡΑ * Ξανά στην μόδα Ηλεκτρονικό περιοδικό www.foodstandard.gr Τεύχος 18 -Αύγουστος 2011 * Πιστοποίηση * ΑΕΙΦΟΡΑ * Ξανά στην μόδα διαχειριστικής τα logos που θυμίζουν τον πα- επάρκειας για τη ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΑ foodstandard λιό καλό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΝΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ. Αρχιτεκτονική. Περιβαλλοντική αρχιτεκτονική

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΝΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ. Αρχιτεκτονική. Περιβαλλοντική αρχιτεκτονική Η ιδιοκτησία της ΑΝΘΕΜΙΑΣ Α.Ε., χωροθετείται μέσα στον οικισμό της Καρδίας. Ο πολεοδομικός και ο οικιστικός σχεδιασμός των οικοπέδων της ιδιοκτησίας οφείλει να στηρίζεται σε συγκεκριμένο στρατηγικό πλάνο,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΥΧΟΣ ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟΥ

ΤΕΥΧΟΣ ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟΥ ΤΕΥΧΟΣ ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟΥ Στο τεύχος αυτό, γίνεται μία όσο το δυνατόν λεπτομερής προσέγγιση των γενικών αρχών της Βιοκλιματικής που εφαρμόζονται στο έργο αυτό. 1. Γενικές αρχές αρχές βιοκλιματικής 1.1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Σχήμα 8(α) Σχήμα 8(β) Εργασία : Σχήμα 9

Σχήμα 8(α) Σχήμα 8(β) Εργασία : Σχήμα 9 3. Ας περιγράψουμε σχηματικά τις αρχές επί των οποίων βασίζονται οι καινοτόμοι σχεδιασμοί κτηρίων λόγω των απαιτήσεων για εξοικονόμηση ενέργειας και ευαισθησία του χώρου και του περιβάλλοντος ; 1. Τέτοιες

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

«Οι Σπουδές στην Αρχιτεκτονική»

«Οι Σπουδές στην Αρχιτεκτονική» ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ «Οι Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης» Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Αρχιτεκτόνων Καθηγητής Μιχαήλ Ε. Νομικός «Οι Σπουδές στην Αρχιτεκτονική» Δεκέμβριος

Διαβάστε περισσότερα

Πώς και γιατί μετακινούμαστε;

Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Διδακτική πρόταση 1: Συνοπτικό πλαίσιο μετακίνησης και εγκατάστασης Ερωτήματα-κλειδιά Γιατί και πώς μετακινούμαστε από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Πού μένουμε από τα

Διαβάστε περισσότερα

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Εφαρμοσμένες ΛΥΣΕΙΣ για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Συμβουλευτικές Υπηρεσίες Εκπαιδευτικά Σεμινάρια Ανάπτυξη Πωλήσεων Ανδρόμαχος Δημητροκάλλης, MBA Management

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική με κοινωνικό πρόσωπο - Daveti Home Brokers Sunday, 10 February 2013 11:55. Του Στράτου Ιωακείμ

Αρχιτεκτονική με κοινωνικό πρόσωπο - Daveti Home Brokers Sunday, 10 February 2013 11:55. Του Στράτου Ιωακείμ Του Στράτου Ιωακείμ Η Αρχιτεκτονική Χωρίς Σύνορα είναι Μη Κερδοσκοπική Οργάνωση, μέλος του διεθνούς μη κυβερνητικού, μη κερδοσκοπικού οργανισμού ASF international (Architecture Sans Frontieres International).

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΟΔΗΓΟΣ E-LEARNING

ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΟΔΗΓΟΣ E-LEARNING ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΘΗΝΑ 2014 1 1. Τι είναι το e-learning; Το e-learning, η ηλεκτρονική μάθηση, είναι μια διαδικασία μάθησης και ταυτόχρονα μια μεθοδολογία εξ αποστάσεως εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΑΣΙΝΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΕΣΤΙΑΣΗΣ ΤΟ ΠΡΑΣΙΝΟ ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΟ

Η ΠΡΑΣΙΝΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΕΣΤΙΑΣΗΣ ΤΟ ΠΡΑΣΙΝΟ ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΟ Η ΠΡΑΣΙΝΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΕΣΤΙΑΣΗΣ ΤΟ ΠΡΑΣΙΝΟ ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΟ Πράσινο Εστιατόριο είναι εκείνη η επιχείρηση εστίασης που σταδιακά μειώνει το ανθρακικό της αποτύπωμα βάσει ενός βιώσιμου σχεδίου εξέλιξης και στη συνέχεια,

Διαβάστε περισσότερα

Πανέμορφα διαμερίσματα σε μοντέρνο συγκρότημα κατοικιών. Το σπίτι μου. Το παρόν μου. Το μέλλον μου. Λεμεσσός - Κύπρος

Πανέμορφα διαμερίσματα σε μοντέρνο συγκρότημα κατοικιών. Το σπίτι μου. Το παρόν μου. Το μέλλον μου. Λεμεσσός - Κύπρος Πανέμορφα διαμερίσματα σε μοντέρνο συγκρότημα κατοικιών Το σπίτι μου Το παρόν μου Το μέλλον μου Λεμεσσός - Κύπρος Η Περιοχή Η Λεμεσός είναι η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Κύπρου και η νοτιότερη της Ευρώπης.

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος Πρόγραμμα Αρχιτεκτονικής ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ.

Πανεπιστήμιο Κύπρου Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος Πρόγραμμα Αρχιτεκτονικής ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ. Πανεπιστήμιο Κύπρου Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος Πρόγραμμα Αρχιτεκτονικής ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ Βασιλένα Πετκόβα ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΠΕΡΙΟΧΗΣ Το χωριό βρίσκεται σε απόσταση

Διαβάστε περισσότερα

Πώς περνάμε τη μέρα μας;

Πώς περνάμε τη μέρα μας; Πώς περνάμε τη μέρα μας; Διδακτική πρόταση 2: Συνοπτικό πλαίσιο καθημερινής ζωής Ερώτημα-κλειδί Πώς περνούμε τη μέρα μας από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Σύνδεση με το προηγούμενο μάθημα Στο προηγούμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ κεφάλαιο 1 ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Μ έχρι αρκετά πρόσφατα, η έννοια του μάρκετινγκ των υπηρεσιών αποτελούσε μια έννοια χωρίς ιδιαίτερη αξία αφού, πρακτικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Α 4 ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Κα ΤΣΑΓΚΟΓΕΩΡΓΑ

ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Α 4 ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Κα ΤΣΑΓΚΟΓΕΩΡΓΑ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Α 4 ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Κα ΤΣΑΓΚΟΓΕΩΡΓΑ 1 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΕΛ. 3 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΣΕΛ. 4 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΚΟΠΟΥ ΣΕΛ. 5 ΥΛΙΚΑ ΣΕΛ. 6 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ, ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΑ ΣΕΛ. 7 ΑΝΑΛΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο στην Πύλο με θέμα: «ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ»

Σεμινάριο στην Πύλο με θέμα: «ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ» Σεμινάριο στην Πύλο με θέμα: «ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ» Την Παρασκευή 5 Δεκεμβρίου πραγματοποιήθηκε στην Πύλο σεμινάριο με θέμα «Αειφόρο Σχολείο-Βιωματικές Δράσεις» το οποίο οργάνωσε η Σχολική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου, Συντονίστρια ΠΕ/ΕΑΑ, ΠΙ aravella@cytanet.com.cy zachariou.a@cyearn.pi.ac.cy Ημερίδα: Πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

«Τα Βήματα του Εστερναχ»

«Τα Βήματα του Εστερναχ» «Τα Βήματα του Εστερναχ» Τοποθέτηση του ΔΗΜ.ΓΚΟΥΝΤΟΠΟΥΛΟΥ στη παρουσίαση του βιβλίου ΑΛΕΚΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΕΙΟ-Λάρισα 16/1/2009 Κυρίες και κύριοι. Σε κάθε βιβλίο, μελέτη,διήγημα η ποίημα ο συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Ένα πρόβλημα που μας αφορά όλους Το φαινόμενο της φτώχειας παραμένει κυρίαρχο στις σύγχρονες κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

Αστική αειφορία. ιαµόρφωση και εφαρµογή ολοκληρωµένων πιλοτικών προγραµµάτων βιώσιµης αστικής ανάπτυξης. Το πρόγραµµα URBAN Κερατσίνι - ραπετσώνα.

Αστική αειφορία. ιαµόρφωση και εφαρµογή ολοκληρωµένων πιλοτικών προγραµµάτων βιώσιµης αστικής ανάπτυξης. Το πρόγραµµα URBAN Κερατσίνι - ραπετσώνα. Ε.Μ.Π. ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΝΑΜΙΚΗ ΤΩΝ ΧΩΡΙΚΩΝ ΟΜΩΝ ΚΑΙ ΧΡΗΣΕΩΝ ΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση Φύλλο Εργασίας 1. Αφού συμβουλευτείτε τη σελίδα 44 του βιβλίου σας καθώς και το χάρτη που παρατίθεται, να συμπληρώσετε την πιο

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 1: Περίοδοι οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 1: Περίοδοι οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 1: Περίοδοι οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων Δρ. Σερδάρης Παναγιώτης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

NOISIS Σύμβουλοι Επιχειρησιακής Στρατηγικής και Ανάπτυξης Α.Ε.

NOISIS Σύμβουλοι Επιχειρησιακής Στρατηγικής και Ανάπτυξης Α.Ε. Α. Γενικά Στοιχεία Περιφέρεια: Νομός: ΟΤΑ: Κεντρικής Μακεδονίας Θεσσαλονίκης Δήμος Ελευθερίου Κορδελιού Τίτλος Έργου: Αξιοποίηση του κτιρίου Μύλοι Μελισσάρη και της δημοτικής ακίνητης περιουσίας με Σύμπραξη

Διαβάστε περισσότερα

Μουσική και Μαθηματικά!!!

Μουσική και Μαθηματικά!!! Μουσική και Μαθηματικά!!! Η μουσική είναι ίσως από τις τέχνες η πιο δεμένη με τα μαθηματικά, με τη μαθηματική σκέψη, από την ίδια τη φύση της. Η διατακτική δομή μπορεί να κατατάξει τα στοιχεία ενός συνόλου,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΙΝΗ ΜΟΝΟΚΑΤΟΙΚΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΒΥΣΣΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ. 44 ΤΕΥΧΟΣ 2/2014 www.ktirio.gr 45

ΠΕΤΡΙΝΗ ΜΟΝΟΚΑΤΟΙΚΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΒΥΣΣΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ. 44 ΤΕΥΧΟΣ 2/2014 www.ktirio.gr 45 ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ - ΕΠΙΒΛΕΨΗ: Whitebox Architects - Π. Κοκκαλίδης, Α.Τριανταφυλλίδου, Α. Δρέλλα www.whitebox.gr ΣΤΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ: Χ. Βαχλιώτης H/M MEΛETH: Conap - Α. Ψαρουδάκης TEXNIKH ETAIPΕIA

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Κύριε Πρόεδρε, εκλεκτά μέλη της ακαδημαϊκής και της επιχειρηματικής κοινότητας, αγαπητοί απόφοιτοι, κυρίες και κύριοι. Βρίσκομαι απόψε

Διαβάστε περισσότερα

3. Οροι όµησης ιαταξη Κατασκευής στο οικόπεδο

3. Οροι όµησης ιαταξη Κατασκευής στο οικόπεδο 1. Περιγραφή έργου Πρόκειται για την ανέγερση διώροφης κατοικίας 57.92 τ.µ. σε οικόπεδο έκτασης 75 τ.µ. στην περιοχή Μαυροβούνι στο Γιαλό της Σύµης. Η νέα αυτη κατοικία διαθέτει εξώστη και ηµιυπαίθριο

Διαβάστε περισσότερα

Ενσωμάτωση Βιοκλιματικών Τεχνικών και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στα Σχολικά Κτήρια σε Συνδυασμό με Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Ενσωμάτωση Βιοκλιματικών Τεχνικών και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στα Σχολικά Κτήρια σε Συνδυασμό με Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Ενσωμάτωση Βιοκλιματικών Τεχνικών και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στα Σχολικά Κτήρια σε Συνδυασμό με Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Κατερίνα Χατζηβασιλειάδη Αρχιτέκτων Μηχανικός ΑΠΘ 1. Εισαγωγή Η προστασία

Διαβάστε περισσότερα

Ιδρύοντας έναν συνεταιρισμό. Θεωρητικές Σημειώσεις 2. Εγχειρίδιο Συνεργατικού Εργαστηρίου

Ιδρύοντας έναν συνεταιρισμό. Θεωρητικές Σημειώσεις 2. Εγχειρίδιο Συνεργατικού Εργαστηρίου Ιδρύοντας έναν συνεταιρισμό Εγχειρίδιο Συνεργατικού Εργαστηρίου Πάνω από 1 δισεκατομμύριο άνθρωποι σε όλο τον κόσμο είναι μέλη συνεταιρισμών Οι συνεταιριστικές επιχειρήσεις, παρέχουν πάνω από 100.000.000

Διαβάστε περισσότερα

Positive living. Φυσικn έλξn Η διακόσμηση ακολουθεί τους νόμους της φύσης. Αφιέρωμα Kήπος Βγαίνουμε έξω με στυλ. Στοκχόλμη Design Week 2012

Positive living. Φυσικn έλξn Η διακόσμηση ακολουθεί τους νόμους της φύσης. Αφιέρωμα Kήπος Βγαίνουμε έξω με στυλ. Στοκχόλμη Design Week 2012 ΜαΪοσ 2012 50 casaviva Μαϊοσ 2012 Φυσικn έλξn Η διακόσμηση ακολουθεί τους νόμους της φύσης Στοκχόλμη Design Week 2012 Ανταπόκριση από το Μιλάνο των Σκανδιναβών Αφιέρωμα Kήπος Βγαίνουμε έξω με στυλ Positive

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Ηγεσία Διδάσκουσα: Αφροδίτη Δαλακούρα ΔΙΟΙΚΗΣΗ: ΟΙ ΡΟΛΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΥ ΗΓΕΤΗΣ MANAGER COACH 1 Κλασική-μηχανιστική αντίληψη Το παλιό μοντέλο διοίκησης: οικονομικές-υλικές

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΚΑΙ ΔΙΕΥΘΥΝΟΝΤΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ ΤΗΣ ΔΕΗ ΑΕ. κ. ΑΡΘΟΥΡΟΥ ΖΕΡΒΟΥ «ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΛΕΚΤΡΟΚΙΝΗΣΗ: To Πρόγραμμα Green emotion»

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΚΑΙ ΔΙΕΥΘΥΝΟΝΤΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ ΤΗΣ ΔΕΗ ΑΕ. κ. ΑΡΘΟΥΡΟΥ ΖΕΡΒΟΥ «ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΛΕΚΤΡΟΚΙΝΗΣΗ: To Πρόγραμμα Green emotion» 1 ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΚΑΙ ΔΙΕΥΘΥΝΟΝΤΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ ΤΗΣ ΔΕΗ ΑΕ κ. ΑΡΘΟΥΡΟΥ ΖΕΡΒΟΥ «ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΛΕΚΤΡΟΚΙΝΗΣΗ: To Πρόγραμμα Green emotion» Τίτλος: «Η ΔΕΗ κινητήρια δύναμη της Ηλεκτροκίνησης στην

Διαβάστε περισσότερα

PEARLS OF CRETE HOLIDAY RESIDENCES ΟΙΚΟΠΕΔΟ 1 ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

PEARLS OF CRETE HOLIDAY RESIDENCES ΟΙΚΟΠΕΔΟ 1 ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ PEARLS OF CRETE HOLIDAY RESIDENCES ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΟΙΚΟΠΕΔΟ 1 Το οικόπεδο 1 είναι 935,12m 2 και αποτελείται από μία πολυκατοικία με υπόγειο, ισόγειο και ένα όροφο. Το σύνολο των διαμερισμάτων της είναι

Διαβάστε περισσότερα

Συνεντεύξεις «πρόσωπο με πρόσωπο (face to face). Κοινές ερωτήσεις για όλους τους συμμετέχοντες.

Συνεντεύξεις «πρόσωπο με πρόσωπο (face to face). Κοινές ερωτήσεις για όλους τους συμμετέχοντες. Κεντρικά ερωτήματα: Ποιες είναι οι διαστάσεις της συζήτησης για την κρίση στο Δημόσιο Διάλογο; Ήταν η υιοθέτηση του πακέτου διάσωσης για την Ελλάδα και η ένταξη της Ελλάδας στο μηχανισμό στήριξης μονόδρομος

Διαβάστε περισσότερα

Αγορά εύτερης Κατοικίας

Αγορά εύτερης Κατοικίας Αγορά εύτερης Κατοικίας Rhodes Tourism Forum 2006 10-11 Νοεµβρίου Θάλεια ρουσιώτου 1 Η Αγορά της εύτερης Κατοικίας στην Ευρώπη Ιστορικό Χρονολογείται από τη δεκαετία του 70 και συνδέεται άµεσα µε την ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

35o. Αθήνα 11 Μαΐου 2009

35o. Αθήνα 11 Μαΐου 2009 35o Ετήσιο Πανελλήνιο Ιατρικό Συνέδριο Αθήνα 11 Μαΐου 2009 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ένας στους 4 Έλληνες πολίτες πληρώνει από την τσέπη του για υπηρεσίες υγείας ενώ, συνολικά, η δαπάνη των νοικοκυριών για υπηρεσίες

Διαβάστε περισσότερα

Επιτελική Σύνοψη. Χρόνια Κινητή Τηλεφωνία στην Ελλάδα

Επιτελική Σύνοψη. Χρόνια Κινητή Τηλεφωνία στην Ελλάδα Επιτελική Σύνοψη 20 Χρόνια Κινητή Τηλεφωνία στην Ελλάδα ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Ένωση Εταιρειών Κινητής Τηλεφωνίας (ΕΕΚΤ), με αφορμή τη συμπλήρωση των είκοσι χρόνων τoυ Κλάδου στην Ελλάδα, πραγματοποίησε έρευνα κοινής

Διαβάστε περισσότερα

Ο κανονισμός λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων σε «Κείμενο για όλους»

Ο κανονισμός λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων σε «Κείμενο για όλους» Ο κανονισμός λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων σε «Κείμενο για όλους» Δείτε εδώ τον κανονισμό λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων, μεταγραμμένο σε «Κείμενο για όλους»*. Στη μορφή αυτή, ο κανονισμός:

Διαβάστε περισσότερα

Εμείς τα παιδιά θέλουμε να γνωρίζουμε την τέχνη και τον πολιτισμό του τόπου μας και όλου του κόσμου.

Εμείς τα παιδιά θέλουμε να γνωρίζουμε την τέχνη και τον πολιτισμό του τόπου μας και όλου του κόσμου. Εισαγωγή Το Παγκύπριο Κίνημα ΕΔΟΝόπουλων δημιουργήθηκε το 1960. Πρωταρχικός του στόχος είναι η προσφορά και η στήριξη του παιδιού στην Κυπριακή κοινωνία. Το Κίνημα ΕΔΟΝόπουλων, μέσα από τις εβδομαδιαίες

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΟ-ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ...3 ΤΟ ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΠΟΛΥΚΕΝΤΡΟ ΠΤΟΛΕΜΑΪ ΑΣ...4 ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΑ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗΣ ΛΥΣΗΣ...8

ΙΣΤΟΡΙΚΟ-ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ...3 ΤΟ ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΠΟΛΥΚΕΝΤΡΟ ΠΤΟΛΕΜΑΪ ΑΣ...4 ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΑ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗΣ ΛΥΣΗΣ...8 Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η Η Μ Ο Κ Ρ Α Τ Ι Α Ν Ο Μ Α Ρ Χ Ι Α Κ Ο Ζ Α Ν Η Σ Η Μ Ο Σ Π Τ Ο Λ Ε Μ Α Ϊ Α Σ ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΠΟΛΥΚΕΝΤΡΟ ΗΜΟΥ ΠΤΟΛΕΜΑΪ ΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ & ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΚΟΙΝΗΣ ΩΦΕΛΕΙΑΣ ΠΟΛΗΣ ΠΤΟΛΕΜΑΪ

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία. Η στάση των Ελλήνων καταναλωτών έναντι των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας και των σούπερ μάρκετ

Πτυχιακή Εργασία. Η στάση των Ελλήνων καταναλωτών έναντι των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας και των σούπερ μάρκετ Πτυχιακή Εργασία Η στάση των Ελλήνων καταναλωτών έναντι των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας και των σούπερ μάρκετ Σπουδαστής: Καραλάγας Γεώργιος Εισηγητής: Ντάνος Αναστάσιος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Τ.Ε.Ι

Διαβάστε περισσότερα

Q&A. Γιατί να ενταχθώ σε ένα δίκτυο;

Q&A. Γιατί να ενταχθώ σε ένα δίκτυο; Q & A 1 2 Γιατί να ενταχθώ σε ένα δίκτυο; Το νέο ανταγωνιστικό πεδίο, η νέα καταναλωτική συμπεριφορά και συνολικά το νέο τοπίο δημιουργεί ασφυκτική πίεση στις ανεξάρτητες επιχειρήσεις, που δραστηριοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

<<ΔΡΟΜΟΚΑΪΤΕΙΟ>> ΙΕΡΑ ΟΔΟΣ 343 ΧΑΪΔΑΡΙ 124 61 Τμ Προμηθειών ΤΗΛ: 2132046170-171 ΑΡ. πρωτ. 7568/728438 ΧΑΙΔΑΡΙ 20/06/2014

<<ΔΡΟΜΟΚΑΪΤΕΙΟ>> ΙΕΡΑ ΟΔΟΣ 343 ΧΑΪΔΑΡΙ 124 61 Τμ Προμηθειών ΤΗΛ: 2132046170-171 ΑΡ. πρωτ. 7568/728438 ΧΑΙΔΑΡΙ 20/06/2014 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΤΤΙΚΗΣ ΙΕΡΑ ΟΔΟΣ 343 ΧΑΪΔΑΡΙ 124 61 Τμ Προμηθειών ΤΗΛ: 2132046170-171 ΑΡ. πρωτ. 7568/728438 ΧΑΙΔΑΡΙ 20/06/2014 ΤΟ Ψ.Ν.Α «ΔΡΟΜΟΚΑΪΤΕΙΟ»

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς Θεσσαλονίκη, Σεπτέμβριος 2010 2 3 4 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης

Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης Σταύρος Ιωαννίδης Στελίνα Χατζηχρήστου 26 Ιανουαρίου 2012 Παγκόσμιο Παρατηρητήριο Επιχειρηματικότητας GEM Παρατηρητήριο

Διαβάστε περισσότερα

Ενηµερωτικό έντυπο των προς πώληση τριών νέων κατοικιών

Ενηµερωτικό έντυπο των προς πώληση τριών νέων κατοικιών Fotiadis Charalampos Civil Engineer Construction Engineering Development Ενηµερωτικό έντυπο των προς πώληση τριών νέων κατοικιών Έργο: Νέες κατοικίες µε υπόγειο, ισόγειο, Α όροφο, Β όροφο µετά στέγης.

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου ΑΡΗ 311. Τμήμα Αρχιτεκτονικής Εαρινό Εξάμηνο 2013 ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ. Χωριό: Πέρα Ορεινής Θέμα μελέτης: Προσόψεις.

Πανεπιστήμιο Κύπρου ΑΡΗ 311. Τμήμα Αρχιτεκτονικής Εαρινό Εξάμηνο 2013 ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ. Χωριό: Πέρα Ορεινής Θέμα μελέτης: Προσόψεις. Πανεπιστήμιο Κύπρου ΑΡΗ 311 Πολυτεχνική Σχολή Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική Τμήμα Αρχιτεκτονικής Εαρινό Εξάμηνο 2013 Χωριό: Πέρα Ορεινής Θέμα μελέτης: Προσόψεις ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ Φαρζανέ Κοχαρή ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ Καλημέρα σας. Αξιότιμοι Αγαπητοί συνάδελφοι και φίλοι Με μεγάλη χαρά το Ελληνικό Δίκτυο του Οικουμενικού Συμφώνου του ΟΗΕ υποδέχεται σήμερα, στην Πρώτη Περιφερειακή

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Ποιός είναι ο σκοπός του μαθήματος μας? Στο τέλος του σημερινού μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΨΕΙΣ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΤΟΠΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΩΡΟ ΠΟΛΗ, ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ

ΟΨΕΙΣ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΤΟΠΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΩΡΟ ΠΟΛΗ, ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο Τ Μ Η Μ Α Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ω Ν Μ Η Χ Α Ν Ι Κ Ω Ν Τ Ο Μ Ε Α Σ Π Ο Λ Ε Ο Δ Ο Μ Ι Α Σ Κ Α Ι Χ Ω Ρ Ο Τ Α Ξ Ι Α Σ ΟΔΟΣ ΠΑΤΗΣΙΩΝ 42 ΤΚ: 106 82 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.

Διαβάστε περισσότερα

Διαρθρωτικά Ταμεία για την περίοδο 2014-2020

Διαρθρωτικά Ταμεία για την περίοδο 2014-2020 Διαρθρωτικά Ταμεία για την περίοδο 2014-2020 Πρακτικός Οδηγός Πώς να σχεδιάσετε ένα πολυταμειακό επιχειρησιακό πρόγραμμα για την ενεργειακά αποδοτική ανακαίνιση του κτιριακού δυναμικού Σχεδιάζετε τα επιχειρησιακά

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

Εξοικονόμηση ενέργειας σε κτίρια ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής και πολλαπλασιαστικής αξίας

Εξοικονόμηση ενέργειας σε κτίρια ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής και πολλαπλασιαστικής αξίας Σχεδιάζοντας τη Μετάβαση προς Ενεργειακά Αποδοτικές Πόλεις Εξοικονόμηση Ενέργειας σε επίπεδο Δήμων και Δημοτών Σεμινάριο 11-12.06.15, Αθήνα Εξοικονόμηση ενέργειας σε κτίρια ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής και

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Πρόσκληση κάλεσμα της Υπουργού Εργασίας για τη στήριξη άνεργων νέων και την καταπολέμηση της παιδικής φτώχιας

Θέμα: Πρόσκληση κάλεσμα της Υπουργού Εργασίας για τη στήριξη άνεργων νέων και την καταπολέμηση της παιδικής φτώχιας ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ημερομηνία: ευτέρα, 28 Φεβρουαρίου 2011 Θέμα: Πρόσκληση κάλεσμα της Υπουργού Εργασίας για τη στήριξη άνεργων νέων και την καταπολέμηση

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την:

ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την: ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την: Μάθε για τη σύμβαση. Γνώρισε τα δικαιώματά σου. Το βιβλιαράκι που κρατάς στα χέρια σου περιέχει 54 άρθρα

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Μαραντζίδης Πανεπιστήμιο Μακεδονίας

Νίκος Μαραντζίδης Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Νίκος Μαραντζίδης Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Η σχέση της ελληνικής κοινωνίας με την Ευρώπη και η στάση της κοινής γνώμης γύρω από το ζήτημα «Ευρώπη» είναι τόσο παλιά όσο και η συγκρότηση της ΕΟΚ στα τέλη

Διαβάστε περισσότερα

2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ

2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ 2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ [94] ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΟΙ ΑΞΙΕΣ ΜΕΤΑΒΙΒΑΖΟΝΤΑΙ υλικές-οικονομικές πολιτικές πνευματικές ηθικές κοινωνικές αισθητικές θρησκευτικές ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΦΟΡΕΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ Οικογένεια

Διαβάστε περισσότερα

Φύση και Σχολικοί Κήποι. Δρ. Αλέξανδρος Παπαχατζής Αναπληρωτής Καθηγητής Δενδροκομίας ΤΕΙ Θεσσαλίας e-mail: papachad@teilar.gr

Φύση και Σχολικοί Κήποι. Δρ. Αλέξανδρος Παπαχατζής Αναπληρωτής Καθηγητής Δενδροκομίας ΤΕΙ Θεσσαλίας e-mail: papachad@teilar.gr Φύση και Σχολικοί Κήποι Δρ. Αλέξανδρος Παπαχατζής Αναπληρωτής Καθηγητής Δενδροκομίας ΤΕΙ Θεσσαλίας e-mail: papachad@teilar.gr Ιστορικά στοιχεία Η «μόρφωση» του ανθρώπου άρχισε άτυπα από την επαφή του με

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα-ενότητες του Αναλυτικού Προγράμματος: Απορρίμματα, Παραγωγή και Κατανάλωση

Ενότητα-ενότητες του Αναλυτικού Προγράμματος: Απορρίμματα, Παραγωγή και Κατανάλωση ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 3 ου ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Όνομα Εκπαιδευτικού: Μαρία Σωκράτους Σχολείο: Η Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού (ΚΒ) Ζήτημα Σχολείου: Η αύξηση των σκουπιδιών εντός των χώρων του σχολείου, στα πάρκα της κοινότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Τι είναι Οικολογικά Σχολεία Εγγραφή Εφαρμογή του Προγράμματος Αίτηση Αυτοαξιολόγησης Βράβευση Η Περιβαλλοντική Επισκόπηση των Οικολογικών Σχολείων ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τailor made. Αισθητική στα δικά μας μέτρα. Θέα 360 μοιρών Σε ένα penthouse στο κέντρο της Αθήνας. Tαξίδι στη Λισαβόνα. Στην εποχή του μετάλλου

Τailor made. Αισθητική στα δικά μας μέτρα. Θέα 360 μοιρών Σε ένα penthouse στο κέντρο της Αθήνας. Tαξίδι στη Λισαβόνα. Στην εποχή του μετάλλου δεκembριοσ 2013 Tαξίδι στη Λισαβόνα Η νέα cool πρωτεύουσα της Ευρώπης Στην εποχή του μετάλλου Το αγαπημένο υλικό των designers Θέα 360 μοιρών Σε ένα penthouse στο κέντρο της Αθήνας ΚΥΚΛΟΦΟΡΕΙ ΣΤΙΣ 10 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία Αναπληρώτριας Υπουργού Ράνιας Αντωνοπούλου. στην εκδήλωση για την Κοινωνική Οικονομία στον Κεραμεικό

Ομιλία Αναπληρώτριας Υπουργού Ράνιας Αντωνοπούλου. στην εκδήλωση για την Κοινωνική Οικονομία στον Κεραμεικό ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ EΡΓΑΣΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Δελτίο Τύπου Αθήνα, 17-12-2015 Ομιλία Αναπληρώτριας Υπουργού Ράνιας Αντωνοπούλου στην εκδήλωση για την Κοινωνική Οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Εθνικό Πρόγραμμα για την Επανεκκίνηση της Αθήνας, τη Δημιουργία Θέσεων Εργασίας και τη Στήριξη της Κοινωνικής Συνοχής

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Εθνικό Πρόγραμμα για την Επανεκκίνηση της Αθήνας, τη Δημιουργία Θέσεων Εργασίας και τη Στήριξη της Κοινωνικής Συνοχής Δευτέρα, 9 Απριλίου 2012 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Εθνικό Πρόγραμμα για την Επανεκκίνηση της Αθήνας, τη Δημιουργία Θέσεων Εργασίας και τη Στήριξη της Κοινωνικής Συνοχής Υπογράφηκε σήμερα 09/04 από την Υπουργό Ανάπτυξης,

Διαβάστε περισσότερα

«ΚΑΝΕΙΣ ΔΕΝ ΜΕΝΕΙ ΕΚΤΟΣ»

«ΚΑΝΕΙΣ ΔΕΝ ΜΕΝΕΙ ΕΚΤΟΣ» «Κ Α Ν Ε Ι Σ Δ Ε Ν Μ Ε Ν Ε Ι Ε Κ Τ Ο Σ» π ρ ό γ ρ α μ μ α π ρ ό λ η ψ η ς κ α ι π α ρ έ μ β α σ η ς γ ι α ν έ ο υ ς σ ε κ ί ν δ υ ν ο έ λ λ ε ι ψ η ς σ τ έ γ η ς φ ο ρ έ α ς υ λ ο π ο ί η σ η ς με την

Διαβάστε περισσότερα

ιοίκηση Παραγωγής και Υπηρεσιών

ιοίκηση Παραγωγής και Υπηρεσιών ιοίκηση Παραγωγής και Υπηρεσιών Η φιλοσοφία Just-in-Time Γιώργος Ιωάννου, Ph.D. Αναπληρωτής Καθηγητής Σύνοψη διάλεξης Ορισµός Προέλευση JIT Το παράδειγµα τηςtoyota Βασικές αρχές JIT Στόχοι JIT Τεχνικές

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Clements & Sarama, 2009; Sarama & Clements, 2009 Χωρική αντίληψη και σκέψη Προσανατολισμός στο χώρο Οπτικοποίηση (visualization) Νοερή εικονική αναπαράσταση Νοερή

Διαβάστε περισσότερα

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ.

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. Η συμβολή της οικογένειας στην άσκηση κοινωνικής πολιτικής είναι μεγάλη και διαχρονική. Η μορφή και το περιεχόμενο, όμως, αυτής της συμβολής

Διαβάστε περισσότερα

«Αθλητική υλικοτεχνική υποδομή του σχολείου. Προδιαθέτει τους μαθητές, θετικά ή αρνητικά για το μάθημα της Φυσικής Αγωγής.»

«Αθλητική υλικοτεχνική υποδομή του σχολείου. Προδιαθέτει τους μαθητές, θετικά ή αρνητικά για το μάθημα της Φυσικής Αγωγής.» «Αθλητική υλικοτεχνική υποδομή του σχολείου. Προδιαθέτει τους μαθητές, θετικά ή αρνητικά για το μάθημα της Φυσικής Αγωγής.» Με τον όρο αθλητική υλικοτεχνική υποδομή του σχολείου ορίζουμε τις εγκαταστάσεις,

Διαβάστε περισσότερα