Αργυρώ Ζησιάδου, Δρ. Θεόδωρος Μεταξάς

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αργυρώ Ζησιάδου, Δρ. Θεόδωρος Μεταξάς"

Transcript

1 Σ ε λ ί δ α 1 ΟΙ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΕΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΚΑΙ Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥΣ ΑΠΟ ΤΟ 1980 ΩΣ ΤΟ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Αργυρώ Ζησιάδου, Δρ. Θεόδωρος Μεταξάς Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Κοραή 43, Βόλος. Περίληψη Σκοπός της συγκεκριμένης εργασίας είναι η συγκριτική ανάλυση των Μεσογειακών χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε οικονομικό και αναπτυξιακό επίπεδο καθ όλη την διάρκεια της ύπαρξης τους μέσα στην Ένωση καθώς επίσης και κατά την διάρκεια των τελευταίων χρόνων της μεγάλης οικονομικής κρίσης. Πιο συγκεκριμένα, στο πρώτο μέρος της εργασίας γίνεται μία αναφορά στους λόγους δημιουργίας αυτής της Ένωσης, τους λόγους ένταξης της κάθε χώρας καθώς επίσης και στους κανόνες και τις προϋποθέσεις που έχουν θέσει τα αντίστοιχα όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στο επόμενο μέρος γίνεται ιστορική ανασκόπηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης μελετώντας τις Συνθήκες (με χρονολογική σειρά) τις διευρύνσεις της Ένωσης, την υιοθέτηση του κοινού νομίσματος και την μεγάλη κρίση του 2008 και τα αποτελέσματα της. Στο τρίτο μέρος της εργασίας, αναπτύσσεται μία συγκριτική μελέτη των έξι (6) Μεσογειακών χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Κύπρος, Ελλάδα, Ιταλία, Γαλλία, Ισπανία, Πορτογαλία) πάνω σε διάφορους οικονομικούς και αναπτυξιακούς δείκτες. Τέλος, στο τέταρτο μέρος καταλήγουμε σε συμπεράσματα για το κατά πόσο οι προσδοκίες που δημιουργήθηκαν κατά την σύσταση της Ευρωπαϊκής Ένωσης επιτεύχθηκαν με την πάροδο του χρόνου. Λέξεις κλειδιά: Ευρωπαϊκή Ένωση, Ευρωπαϊκές Μεσογειακές χώρες, οικονομικοί δείκτες, οικονομική εξέλιξη, οικονομική κρίση. 1. Εισαγωγή Επηρεασμένα από τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, τα ισχυρά κράτη της Ευρωπαϊκής ηπείρου αποφάσισαν να δημιουργήσουν της αντίστοιχες «Ηνωμένες Πολιτείες Ευρώπης» μετά τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο προκειμένου να εξασφαλίσουν την ειρήνη και την οικονομική ανάπτυξη και μεγέθυνση σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Όμως για να μπορέσουν να συνυπάρξουν τα εν λόγω κράτη και στην συνέχεια να εντάξουν και νέα μέλη στην ευρωπαϊκού επιπέδου Ένωση, θα έπρεπε εξ αρχής να ορισθούν κάποιοι κανόνες οι οποίοι θα τηρούνταν ανεξαιρέτως από όλα τα μέλη κράτη. Θα έπρεπε, λοιπόν, το προς ένταξη κράτος να είναι σε θέση να πιστοποιήσει την σταθερότητα του όσο αφορά τους θεσμούς που εγγυώνται την δημοκρατία, την εξασφάλιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων καθώς επίσης και τον σεβασμό και την προστασία των μειονοτήτων (European

2 Σ ε λ ί δ α 2 Commission; Fritz, 2001). Μερικές βασικές προϋποθέσεις ένταξης των κρατών μελών σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι και η ελεύθερη κυκλοφορία εμπορευμάτων, κεφαλαίων, εργατικού δυναμικού καθώς επίσης και οι δημόσιες συμβάσεις που εξασφαλίζουν την διαφάνεια, την ίση μεταχείριση, και τον ελεύθερο ανταγωνισμό. Μια διαρθρωτική αλλαγή προβλέπεται για τις στατιστικές υπηρεσίες των εκάστοτε χωρών καθώς θα πρέπει να είναι σε θέση να παρέχουν επίσημα στατιστικά στοιχεία που θα χαρακτηρίζονται από αμεροληψία, αξιοπιστία και διαφάνεια και πάνω από όλα με σεβασμό προς τα προσωπικά δεδομένα. Σύμφωνα με τον Heinemann (2000) απαραίτητο στοιχείο για την ένταξη μίας χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι η ομόφωνη απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου καθώς επίσης και απόλυτη πλειοψηφία από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Όμως για ποιο λόγο είναι επιδιωκόμενη μία διεύρυνση σε ευρωπαϊκό επίπεδο; Ποια είναι τα οφέλη μίας τέτοιου είδους σύμπραξης; Ο Fritz (2001) έχει εντοπίσει τους λόγους τόσο σε οικονομικό όσο και σε πολιτικό επίπεδο. Η διεύρυνση της Ε.Ε είναι ένα έργο με παγκόσμια πολιτική διάσταση και ένα βήμα προς την μακροχρόνια ειρήνη της Ευρώπης. Πέρα όμως, από την πολιτική διάσταση, υπάρχει και η οικονομική διάσταση και αυτή στηρίζεται κατά κύριο λόγο στις δυνατότητες βελτίωσης συνθηκών διαβίωσης και επιπέδου ζωής στις νεοενταχθήσες χώρες καθώς και η καλύτερη διεξαγωγή του εμπορίου σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, το οποίο βελτιώθηκε με την τελωνειακή ένωση και την κατάργηση των δασμών (Heinemann, 2000). Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την αναβάθμιση των χωρών τόσο σε εσωτερικό επίπεδο ελαχιστοποιώντας την ανισοκατανομή του εισοδήματος όσο και σε εξωτερικό επίπεδο βελτιώνοντας τις σχέσεις με τις υπόλοιπες χώρες της Ε.Ε λαμβάνοντας ίση αντιμετώπιση. Με την απόφαση ένταξης μίας χώρας στην Ε.Ε και πολύ πιθανόν την οικονομική και νομισματική ένωση (ΟΝΕ) έχουν τεθεί κάποιες απαιτούμενες προϋποθέσεις οι οποίες είναι κατά κύριο λόγο οικονομικής φύσης όπως λχ. το ετήσιο έλλειμμα της εκάστοτε χώρας να μην υπερβαίνει το 3% του ΑΕΠ. Σύμφωνα με τον Αντζουλάτο (2011), με την είσοδο των κρατών στην ΟΝΕ και την υιοθέτηση του κοινού νομίσματος (Ευρώ) το 1999 η αυτόνομη νομισματική πολιτική κάθε κράτους μέλους έπαψε να υφίσταται. Έχοντας, λοιπόν, μία κοινή νομισματική πολιτική η οποία ορίζεται από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) αναγκάζει τα κράτη μέλη να συμμορφωθούν και να λειτουργήσουν κάτω από συγκεκριμένους κανόνες. Το γεγονός ότι η ΕΚΤ δημιουργήθηκε έχοντας ως πρότυπο την Γερμανική Bundesbank την καθιστά μία απόλυτα ανεξάρτητη, αξιόπιστη και φερέγγυα αρχή. Συνεπώς η ΕΚΤ λειτουργεί κάτω από την πληθωριστική πολιτική, δηλαδή, αποφεύγει να κόψει χρήμα (εκτός και αν πρόκειται για περίπτωση έκτακτης ανάγκης) με σκοπό να κρατήσει τον πληθωρισμό σε χαμηλά επίπεδα και να μην υποτιμήσει το νόμισα της, το Ευρώ (Αντζουλάτος, 2011). Για να καταφέρει να επιβιώσει η Ε.Ε θα πρέπει εκτός των άλλων να χαρακτηρίζεται και από οικονομική επιτυχία. Σύμφωνα με τους Konig and Ohr (2011) η οικονομική επιτυχία των κρατών μελών της Ε.Ε επηρεάζεται από το οικονομικό μέγεθος του κάθε μέλους. Σε θεωρητικό επίπεδο, η σχέση είναι διμεταβλητή μεταξύ του μεγέθους του πληθυσμού και της οικονομικής ανάπτυξης. Με βάση την οικονομετρική ανάλυση των ιδίων, υπάρχουν και άλλοι παράγοντες όπως η διάρκεια ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, το επίπεδο της οικονομικής ανάπτυξης καθώς και η χρηματοδότηση από τα Ευρωπαϊκά Ταμεία. Ως μικρή χώρα ορίζεται αυτή που δεν είναι σε θέση να επηρεάσει τους όρους τους διεθνούς εμπορίου ενώ ως μεγάλη χώρα το ακριβώς αντίθετο. Ενώ διάκριση μπορεί να γίνει και με βάση το μέγεθος του πληθυσμού ή και την γεωγραφική έκταση που καταλαμβάνει η χώρα (Konig; Ohr, 2011). Σύμφωνα με τον Jalan (1982) ένα κράτος προσδιορίζεται και κατατάσσεται σε μεγάλο ή μικρό μετά από την άθροιση ορισμένων δεικτών (πληθυσμός,

3 Σ ε λ ί δ α 3 έκταση, Α.Ε.Π). Ενώ ο Ward (1975) τονίζει ότι οι μικρές χώρες διαθέτουν μικρό μέγεθος πληθυσμού και κατά συνέπεια περιορισμένο αριθμό εργατικού δυναμικού. Σε αυτό το σημείο έρχονται να συμφωνήσουν και οι Armstrong and Read (1998) Υπογραμμίζοντας ότι η εξειδίκευση σε προϊόντα υψηλής έντασης εργατικού δυναμικού είναι δυσκολότερη σε χώρες με μικρό πληθυσμό. Τα τελευταία 20 χρόνια και μετά την διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης η ευρωπαϊκή ήπειρος έχει γνωρίσει μία σημαντική αύξηση καθώς ο αριθμός των ενταγμένων χωρών υπερδιπλασιάστηκε (από 12 σε 27 μέλη) και πολλά μικρά κράτη έγιναν μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά την μεγάλη διεύρυνση (Konig; Ohr, 2011). Έτσι λοιπόν, οι Aguayo and Guisan (2004) συμπεραίνουν πως υπάρχει ένας βαθμός αλληλεξάρτησης μεταξύ 2 μεταβλητών. Πρώτον, ο πληθυσμός κινείται προς την απασχόληση και δεύτερον, η απασχόληση αυξάνεται με την παραγωγή και τον πληθυσμό. Πολλοί συγγραφείς, όπως ο Brig (1981) και ο Freeman ( 2001) επισημαίνουν ότι η απασχόληση και ο πληθυσμός είναι αλληλεξαρτώμενες μεταβλητές σε πολλές χώρες καθώς οι άνθρωποι μετακινούνται από την μία περιοχή σε μία άλλη για να βρουν θέσεις εργασίας. Αυτό γίνεται ακόμη ευκολότερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση λόγω της ελεύθερης μετακίνησης εργατικού δυναμικού (European Commission). Τονίσθηκε νωρίτερα ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι επηρεασμένη από τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, όμως σε σχέση με τις ΗΠΑ, η Ε.Ε βρίσκεται σε μειονεκτική θέση όσο αφορά την κινητικότητα του εργατικού δυναμικού καθώς λόγω της πολυπολιτισμικής και πολυγλωσσικής ποικιλότητας η κινητικότητα δε είναι τόσο εύκολη (Aguayo; Guisan, 2004). Σε ένα άλλο σημείο στο οποίο υστερεί η Ε.Ε σε σχέση με τις ΗΠΑ είναι στα ποσοστά απασχόλησης και πραγματικού μισθού (Guisan; Aguayo, 2007). Η διαφορά στα ποσοστά απασχόλησης ανάγεται στο γεγονός ότι οι δύο ενώσεις χρησιμοποιούν διαφορετικές πολιτικές. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ως στόχο να κρατήσει σε χαμηλά επίπεδα τον πληθωρισμό ενώ οι ΗΠΑ την ανεργία. Συνεπώς, για να μπορέσει η Ε.Ε να ανταγωνιστεί σε αυτό τον τομέα τις ΗΠΑ θα πρέπει να αναπτύξει οικονομικές πολιτικές προκειμένου να αυξηθεί η στήριξη στο ανθρώπινο κεφάλαιο, την προώθηση της εκπαίδευσης και της Έρευνας και Ανάπτυξης, προκειμένου να επιτευχθούν υψηλότερα επίπεδα πραγματικών μισθών και απασχόλησης (Guisan; Aguayo, 2007). Από την μελέτη των ιδίων προκύπτει ότι η κύρια μεταβλητή για την επίτευξη των ποσοστών απασχόλησης, και των πραγματικών μισθών είναι το κατά κεφαλήν ΑΕΠ, άρα οι οικονομικές πολιτικές θα πρέπει να απευθύνονται προς την αύξηση του κατά κεφαλήν ΑΕΠ και την αύξηση της παραγωγής. Έχοντας ως βασικό σκοπό την ανάλυση των αποτελεσμάτων της βιομηχανικής και εμπορικής πολιτικής της Ε.Ε σε σχέση με την οικονομική ανάπτυξη, τους πραγματικούς μισθούς και τα ποσοστά απασχόλησης σε μερικές από τις χώρες της Ε.Ε την περίοδο η Guisan (2011) συμπεραίνει ότι η βιομηχανική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα πρέπει να είναι πιο αποτελεσματική προκειμένου να βελτιωθεί η ανάπτυξη και η ποιότητα ζωής των πολιτών τη Ε.Ε, που είναι και ένας βασικός στόχος της Ευρωπαϊκής Ένωσης (European Commission), και να αποφευχθεί η χρηματοπιστωτική κρίση. Για την περίοδο οι πολιτικές της Ε.Ε δεν έχουν δείξει αρκετή υποστήριξη στην βιομηχανική ανάπτυξη και σύμφωνα με την πολιτική του ανοίγματος σε μαζικές εισαγωγές από τις χώρες με χαμηλό κόστος που συνήθως δεν υπόκεινται σε φόρους και νομικά έξοδα έχουν προκαλέσει βιομηχανική παρακμή και οικονομικά προβλήματα σε πολλές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Guisan, 2011). Αντίστοιχα, ο Cowling (2011) επισημαίνει ότι η βιομηχανία της Ε.Ε θα πρέπει να αποκτήσει κεντρικό ρόλο για να μπορέσει η Ευρώπη να παραμείνει παγκόσμιος οικονομικός ηγέτης. Ένας από τους κεντρικούς στόχους της Ευρωπαϊκής Κοινότητας είναι η μεγαλύτερη ισότητα σε ολόκληρη την Ευρώπη τόσο στην παραγωγικότητα όσο και στα εισοδήματα. Επομένως, διάφορα

4 Σ ε λ ί δ α 4 μέτρα έχουν ληφθεί για την επίτευξη αυτού του στόχου. (Cappelen et. al. 2003). Γι αυτό το λόγο, μια από τις βασικές διαπραγματεύσεις που γίνονται πριν την ένταξη μίας χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι το κατά τι ποσοστό θα συμμετέχει παρέχοντας αλλά και λαμβάνοντας οικονομική στήριξη από τα αντίστοιχα ταμεία στήριξης της Ε.Ε, με σκοπό να μεταφερθούν κεφάλαια από τις ισχυρότερες χώρες στις πιο αδύναμες βοηθώντας τες έτσι να αναπτυχθούν και να βρεθούν σε υψηλότερο οικονομικό επίπεδο (European Commission). Οι χρηματοδοτικοί πόροι που διατίθενται σε αυτά τα αναπτυξιακά κεφάλαια αυξήθηκαν σημαντικά (Molle, 1980; Molle and Cappellin, 1998). Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι οικονομικές συνέπειες από την οικονομική στήριξη είναι πολύ ισχυρότερες στα ανεπτυγμένα περιβάλλοντα ( Cappelen et.al, 2003).Παρατηρείται μεγαλύτερη ισοκατανομή περιφερειακών εισοδημάτων ανά κάτοικο σε σχέση με τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο, ωστόσο η σύγκλιση αυτή φαίνεται να έχει επιβραδυνθεί ή να έχει σταματήσει μετά το 1980 (Fagerberg and Verspagen, 1996; Cappelen et. al. 1999). Αυτό ισχύει ιδιαίτερα στις χώρες που ήταν ήδη μέλη στην δεκαετία του 1970.Οι χώρες του Νότου που προσχώρησαν στην Ε.Ε κατά την διάρκεια του 1980 εμφανίζουν μία τάση σύγκλισης. Κυρίως η Ισπανία και η Πορτογαλία εμφανίζουν μεγαλύτερη ωφέλεια από την ένταξη τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση (Cappelen et.al. 2003). Σύμφωνα με τους Neven and Gouyette (1995) και τους Fagerberg and Verspagen (1996) πιο πρόσφατα αποδεικτικά στοιχεία έρχονται να αμφισβητήσουν αυτές στις αντιλήψεις αποδεικνύοντας ότι η τάση προς σύγκλιση ανακόπηκε στις αρχές της δεκαετίας του Έτσι λοιπόν, τα διαρθρωτικά ταμεία της Ε.Ε πέρασαν από μία σημαντική μεταρρύθμιση το Ο στόχος ήταν να κάνουν τα κεφάλαια πιο αποτελεσματικά στην μείωση του χάσματος μεταξύ των αναπτυγμένων και των λιγότερο ανεπτυγμένων περιφερειών και την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (Cappelen et.al. 2003). Η Ευρωπαϊκή Ένωση, από μόνη της, έχει δυσκολίες στην διαχείριση της κρίσης σε σχέση με άλλες αναπτυγμένες περιοχές του κόσμου. Επίσης, στο κομμάτι της Ευρώπης που χρησιμοποιείται το ευρώ είναι αναμφίβολο κατά πόσο θα επιβιώσει από την κρίση χωρίς να χάσει κάποια μέλη της (Bartha, 2013). Για να υπάρξει αειφόρος ανάπτυξη θα πρέπει να δημιουργηθεί και να εφαρμοστεί μία πολιτική στρατηγικής. Αν και στο παρελθόν, αυτό λειτούργησε με επιτυχία στην Ευρωπαϊκή Ένωση, υπάρχει αναγκαιότητα επανεξέτασης ορισμένων πολιτικών και πρακτικών για το μέλλων (Ziolkowska; Ziolkowski, 2010). Ο ορισμός της βιώσιμής ανάπτυξης που διατυπώθηκε για πρώτη φορά στην έκθεση «Το κοινό μας μέλλον Our Common future» από την Παγκόσμια Επιτροπή για το περιβάλλον και την ανάπτυξη (Brundtland Commission) εκφράζει την ιδέα μίας πολιτικής που «επιδιώκει να καλύψει τις ανάγκες και τις προσδοκίες της σημερινής γενιάς χωρίς να διακυβεύεται η ικανότητα να ανταποκριθεί σε εκείνες των μελλοντικών γενεών» (United Nations, 1987). Η στρατηγική της Ε.Ε για αειφόρο ανάπτυξη περιλαμβάνει επενδύσεις σε ανθρώπινο, κοινωνικό και περιβαλλοντικό κεφάλαιο καθώς επίσης και τεχνολογικές καινοτομίες διότι αποτελούν την προϋπόθεση για την μακροχρόνια ανταγωνιστικότητα και την οικονομική ευημερία, την κοινωνική συνοχή, την ποιότητα απασχόλησης και την αποτελεσματική περιβαλλοντική προστασία (Ziolkowska; Ziolkowski, 2010) 2. Ιστορική Ανασκόπηση Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν αποτελεί γεγονός των τελευταίων ετών. Η ιστορία της ξεκινά αμέσως μετά το τέλος του Β Παγκοσμίου Πολέμου και μετά από πολεμικά γεγονότα στον ευρωπαϊκό χώρο. Την περίοδος η Ευρώπη χαρακτηρίζεται ως «Ειρηνική Ευρώπη» και αποτελεί την αρχή της συνεργασίας μεταξύ των ευρωπαϊκών κρατών (European Commission). Το 1951 υπογράφεται η

5 Σ ε λ ί δ α 5 πρώτη συνθήκη γνωστή και ως «Συνθήκη Άνθρακα και Χάλυβα» στο Παρίσι μεταξύ της Γαλλίας, της Γερμανίας και των χωρών της Μπενελούξ (Λουξεμβούργο, Βέλγιο, Ολλανδία) και κύριος σκοπός ήταν η εξάλειψη εμποδίων της αγορά των προϊόντων άνθρακα και χάλυβα (Μούσης, 2011). Την ίδια χρονιά, τα έξι αρχικά κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπογράφουν στο Παρίσι την Συνθήκη ίδρυσης της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας. Τα έξι αυτά κράτη είναι η Ιταλία, η Γαλλία, η Γερμανία, το Βέλγιο, το Λουξεμβούργο και η Ολλανδία (European Commission).Μόλις έξι χρόνια αργότερα, το 1957, στην Ρώμη υπογράφεται η Συνθήκη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενεργείας γνωστής ως Ευρατόμ και απέβλεπε στην δημιουργία μιας κοινής αγοράς πυρηνικών υλικών και στην κατάργηση της πυρηνικής νομοθεσίας (Μούσης, 2011). Η επόμενη δεκαετία χαρακτηρίζεται από οικονομική ανάπτυξη και μεγέθυνση. Η πρώτη διεύρυνση στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα έγινε το 1973 μέσω της οποίας τρία νέα μέλη εντάσσονται στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα (η Δανία, η Ιρλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο) (Μούσης, 2011) Μέσα στην επόμενη δεκαετία, η διεύρυνση συνεχίστηκε καθώς το 1981 η Ελλάδα εντάσσεται στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα και 1986 οι δέκα χώρες γίνονται δώδεκα με την ένταξη της Ισπανίας και της Πορτογαλίας (Μούσης, 2011). Αυτή η δεκαετία σημαδεύεται από την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης και την πτώση του Τείχους του Βερολίνου, δύο γεγονότα που έφεραν σημαντικές αλλαγές σε ευρωπαϊκό και όχι μόνο επίπεδο. Με την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης πολλά νέα μικρά κράτη θέλουν να ενταχθούν στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Η επόμενη δεκαετία ξεκινά με την Συνθήκη του Μάαστριχτ το 1992 και είχε ως στόχο να χωρίσει την προσπάθεια ολοκλήρωσης σε δύο μέρη. Έτσι λοιπόν υπογράφονται δυο αλληλένδετες συνθήκες: η Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ) και η Συνθήκη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (ΣΕΚ). Το 1995 τρία νέα μέλη εντάσσονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση (η Αυστρία, η Φιλανδία και η Σουηδία) (Μούσης,2011). Μόλις δύο χρόνια μετά, το 1997, υπογράφεται η Συνθήκη του Άμστερνταμ κάνοντας φέρνοντας τεράστιες αλλαγές καθώς για πρώτη φορά τίθενται τα θέματα της μετανάστευσης, του ασύλου και της απασχόλησης. Μέσα στην ίδια δεκαετία υιοθετείται το κοινό νόμισμα από μερικά κράτη μέλη παραχωρώντας με αυτό τον τρόπο την νομισματική του ς πολιτική σε μία Κεντρική Τράπεζα ευρωπαϊκού επιπέδου που λειτουργεί σύμφωνα με τις αρχές της Γερμανικής Bundesbank (Αντζουλάτος, 2011; Μούσης, 2011), Ανάμεσα στις χώρες που υιοθέτησαν πρώτες το ευρώ ήταν η Ισπανία, η Πορτογαλία, η Ιταλία και η Γαλλία (European Union). Από το 2000 και μετά ξεκινά μία νέα εποχή για την Ευρωπαϊκή Ένωση καθώς είναι η περίοδος όπου σημειώνεται η μεγαλύτερη διεύρυνση καθώς τα κράτη από δεκαπέντε (15) γίνονται εικοσιοκτώ (28), Όλο και περισσότερες χώρες υιοθετούν το κοινό νόμισμα και λαμβάνουν χώρα και οι δύο τελευταίες συνθήκες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Συνθήκη της Νίκαιας (2001) και η Συνθήκη της Λισαβόνας (2007). Η Συνθήκη της Νίκαιας έχει ως σκοπό να προετοιμάσει το έδαφος για τα δέκα νέα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ η Συνθήκη της Λισαβόνας διατήρησε όλα τα σημαντικά στοιχεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενώ παραμέρισε τα δευτερεύοντα (Μούσης, 2011). Ένα μόλις χρόνο αργότερα ξεκινά η παγκόσμια οικονομική κρίση του 2008 που προήλθε από τα «κόκκινα» στεγαστικά δάνεια της Αμερικής στα οποία ήταν εκτεθειμένη και η Ευρώπη σε αρκετά μεγάλο βαθμό. Κάποια από τα κράτη μέλη αντιμετώπισαν και συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν την κρίση όχι μόνο σε οικονομικό επίπεδο και σύσσωμη η Ευρωπαϊκή Ένωση ακολουθεί διάφορες πολιτικές για να αντιμετωπίσει αυτή την κρίση. Τέλος, για πρώτη φορά μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης καταφεύγουν σε δανειστή έσχατης καταφυγής, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (IMF).

6 Σ ε λ ί δ α 6 3. Μελέτη Περίπτωσης Στο τρίτο κομμάτι της εργασίας αναπτύσσεται η μελέτη περίπτωσης στην οποία και παρουσιάζεται και μελετάται η πορεία των έξι (6) χώρων της Νότιας Ευρώπης και συγκεκριμένα της Μεσογείου διότι αυτές οι συγκεκριμένες χώρες αντιμετώπισαν και αντιμετωπίζουν ακόμηεντονότερα την οικονομική κρίση του Η Ιρλανδία, παρόλο που αντιμετώπισε και αυτή έντονα την κρίση του 2008, εξαιρείται από την μελέτη καθώς η βασική διαφορά της Ιρλανδίας με τις υπόλοιπες χώρες είναι ότι η δική της κρίση ξεκίνησε από την τράπεζες (ιδιωτικός τομέας) και μεταφέρθηκε στο κράτος (δημόσιος τομέας) ενώ στις Μεσογειακές χώρες συνέβει το ακριβώς αντίθετο καθώς το κράτος ήταν αυτό που μετέφερε την κρίση στους ιδιώτες. Έτσι λοιπόν, παρακάτω αναλύονται σε τρεις υποενότητες, εννιά βασικοί οικονομικοί δείκτες και με την βοήθεια γραφημάτων. Επίσης, παρουσιάζεται η πορεία εξέλιξη αυτών των δεικτών στις τρεις διαφορετικές φάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ως πρώτη φάση ορίζεται η ένταξη μίας χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ς δεύτερη φάση ορίζεται η υιοθέτηση του κοινού νομίσματος (euro) και ως τρίτη και τελευταία φάση ορίζεται η περίοδος της οικονομικής κρίσης, δηλαδή από το 2008 μέχρι και σήμερα. Εάν προσπαθήσουμε να χωρίσουμε τις έξι χώρες σε μεγάλες και μικρές αντίστοιχα σύμφωνα με τους Konig and Ohr (2011), Jalan (1982), Ward (1975) και Armstrong and Read (1998) τότε για όλους αυτούς τους λόγους οι τρεις «μεγάλες» χώρες είναι η Ιταλία, η Ισπανία και η Γαλλία, ενώ η Ελλάδα, η Κύπρος και η Πορτογαλία συγκαταλέγονται στις «μικρές» χώρες. 3.1 Σύγκριση του Α.Ε.Π. του ΧΡΕΟΥΣ και του ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΟΣ Όπως έχει ήδη προαναφερθεί, μία από τις βασικές προϋποθέσεις ένταξης μίας χώρας στην Νομισματική Ένωση (ΟΝΕ) είναι να μην ξεπερνά το έλλειμμα της σε ετήσια βάση το 3% του Α.Ε.Π της εκάστοτε χώρας. Έτσι λοιπόν, οι χώρες που θέλουν να υιοθετήσουν το κοινό νόμισμα και να ενταχθούν στην νομισματική ένωση θα πρέπει να πειθαρχούν.

7 ΠΟΣΟΣΤΟ Σ ε λ ί δ α 7 Γράφημα 1: Ετήσιο Έλλειμμα / Πλεόνασμα ως ποσοστό του Α.Ε.Π (ίδια κατασκευή) 1 10,000% Ετήσιο Έλλειμμα / Πλεόνασμα 5,000% 0,000% -5,000% -10,000% -15,000% -20,000% European Union Euro Area Cyprus France Greece Italy Portugal Spain Παρατηρούμε λοιπόν (Γράφημα 1) ότι όλες οι χώρες κατά την διάρκεια της ύπαρξης τους μέσα στην ένωση προσπαθούν να κρατήσουν το έλλειμμα τους κοντά στα πλαίσια που θέτει ο κανονισμός με μερικές μικρές αποκλίσεις. Σημαντικό επίσης είναι ότι μερικές χώρες σημειώνουν και πλεόνασμα κατά την διάρκεια αυτή όπως λ.χ η Ισπανία από το 2001 και το 2007 (λίγο πριν την κρίση), η Κύπρος για την διετία ενώ πλεονασματικές εμφανίζονται το 2000 τόσο η Ευρωζώνη όσο και η Ευρωπαϊκή Ένωση στο σύνολό της. Από το 2007 και καθ όλη την διάρκεια της οικονομική κρίσης παρατηρούνται μεγάλες αποκλίσεις από το 3%, με την Ελλάδα να σημειώνει την μεγαλύτερη απόκλιση το 2009 η οποία αγγίζει το 15,572% του Α.Ε.Π. Δεδομένου ότι το δημόσιο χρέος μία χώρας ορίζεται ως τα συσσωρευμένα ελλείμματα της περιμένουμε ότι θα εμφανίζεται μία αντίστοιχη πορεία και στο δημόσιο χρέος των χωρών αυτών. Είναι γνωστό, ότι οι χώρες προκειμένου να εξυπηρετήσουν τα ετήσια ελλείμματα τους δανείζονται είτε από το εσωτερικό είτε από το εξωτερικό αυξάνοντας με αυτό τον τρόπο τόσο το χρέος του όσο και τις μελλοντικές τους υποχρεώσεις προς τρίτους. 1 Τα δεδομένα για την κατασκευή του γραφήματος αντλήθηκαν από την βάση δεδομένων την Παγκόσμιας Τράπεζας (World Bank) και το γράφημα κατασκευάστηκε με την βοήθεια υπολογιστικό φύλλο. Όλοι οι πίνακες παρατίθενται στο παράρτημα.

8 ΠΟΣΟΣΤΟ Σ ε λ ί δ α 8 Γράφημα 2: Συσσωρευμένο Δημόσιο Χρέος ως ποσοστό του Α.Ε.Π (ίδια κατασκευή) 2 1,8 1,6 1,4 1,2 1 0,8 0,6 0,4 0,2 0 Δημόσιο Χρέος Cyprus France Greece Italy Portugal Spain Παρατηρούμε λοιπόν (Γράφημα 2) ότι το χρέος κάθε χώρας αυξάνεται περιοδικά καθώς η χώρα σημειώνει συνεχώς ελλείμματα σε ετήσια βάση. Το γεγονός ότι για μερικά χρόνια η Ισπανία εμφάνιζε πλεονάσματα είναι εμφανές και στο γραφική απεικόνιση του χρέους καθώς υπάρχει μία πτωτική τάση με την ελάχιστη τιμή να καταγράφεται το Το υψηλότερο χρέος ως ποσοστό του Α.Ε.Π εμφανίζει, η Ελλάδα όπου το 2011 φτάνει το 168,020% έχοντας ήδη καταγράψει και το υψηλότερο έλλειμμα δύο χρόνια πριν (το 2009 όπως προαναφέρθηκε). Σύμφωνα με τον ορισμό της βιώσιμης ανάπτυξης που αναφέρθηκε και στην αρχή της εργασίας και διατυπώθηκε για πρώτη φορά στην έκθεση «Our Common future» (United Nations, 1987) θα πρέπει να καλύπτονται οι ανάγκες και οι προσδοκίες της σημερινής γενιάς χωρίς να διακυβεύεται η ικανότητα να ανταποκριθεί σε εκείνες των μελλοντικών γενεών. Σύμφωνα με τα οικονομικά στοιχεία και συγκεκριμένα με το χρέος και το πώς αυτό έχει διαμορφωθεί, οι επόμενες γενιές είναι ήδη επιβαρυμμένες καθώς έχουν ήδη υπερχρεωθεί. Ακόμη δυσκολότερη προβλέπεται να είναι η κατάσταση για χώρες οι οποίες δεν έχουν αναπτύξει τομείς παραγωγής έτσι ώστε να γίνουν ανταγωνιστικές και να μπορέσουν να διεκδικήσουν μερίδιο αγοράς στο μέλλον. Έχουν ήδη συσχετιστεί τόσο το έλλειμμα όσο και το χρέος κάθε χώρας ως ποσοστό του Α..Ε.Π της, χωρίς όμως να απεικονισθεί η πορεία αυτού. Στο επόμενο γράφημα παρουσιάζεται η εξέλιξη του Α.Ε.Π στης πάροδο του χρόνου σε επίπεδο χώρας αλλά και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. 2 Τα δεδομένα για την κατασκευή του γραφήματος αντλήθηκαν από την βάση δεδομένων του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (IMF) 1&sort=country&ds=.&br=1&c=136%2C423%2C182%2C132%2C174%2C184&s=GGXWDN_NGDP&grp=0&a=&p r1.x=86&pr1.y=3 και το γράφημα κατασκευάστηκε με την βοήθεια υπολογιστικού φύλλου. Όλοι οι πίνακες παρατίθενται στο παράρτημα.

9 ΔΙΣ $ Σ ε λ ί δ α 9 Γράφημα 3: Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν εκφρασμένο σε δισεκατομμύρια $ (ίδια κατασκευή) , , , , , , , , , ,000 0,000 Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν European Union Euro Area Cyprus France Greece Italy Portugal Spain Σύμφωνα με τα δεδομένα του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου παρατηρούμε ότι το Α.Ε.Π κάθε χώρας έχει πολύ μεγάλη απόκλιση από το Συνολικό Α.Ε.Π της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωζώνης. Συμπεραίνουμε λοιπόν ότι καμία από τις έξι υπό εξέταση χώρες δεν διαθέτει ένα μεγάλο κομμάτι στο Α.Ε.Π της Ένωσης. Συνεπώς μπορεί η Ιταλία, η Γαλλία και η Ισπανία να θεωρούνται μεγάλες χώρες όμως συγκρινόμενο το Α.Ε.Π του με αυτό της Ε.Ε. παρατηρούμε ότι ούτε αυτές κατέχουν ένα μεγάλο ποσοστό του συνόλου. Αυτό που τονίζουν οι Cocozza, Colabella, Spadafora (2011) είναι ότι η μείωση της διαθεσιμότητας των ξένων κεφαλαίων, που επέβαλε ταχεία προσαρμογή της εγχώριας ζήτησης, μαζί με την κατάρρευση των εξαγωγών οδήγησαν σε σημαντικές μειώσεις της παραγωγής η οποία έχει άμεσο αντίκτυπο στο Α.Ε.Π Όπως προαναφέρθηκε οι έξι αυτές χώρες μελετιούνται σε 3 διαφορετικές περιόδους. Για να γίνει εφικτή αυτή η μελέτη έχουν υπολογιστεί οι αντίστοιχοι μέσοι όροι των οικονομικών δεικτών και με την βοήθεια προσήμων γίνεται μία προσπάθεια να προσδιοριστεί η βελτίωση / χειροτέρευση του αντίστοιχου δείκτη με τις όποιες επιπτώσεις μπορεί να έχει αυτό στην οικονομία και την κοινωνία. 3 Τα δεδομένα για την κατασκευή του γραφήματος αντλήθηκαν από την βάση δεδομένων του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (IMF) και το γράφημα κατασκευάστηκε με την βοήθεια υπολογιστικού φύλλου. Όλοι οι πίνακες παρατίθενται στο παράρτημα

10 Σ ε λ ί δ α 10 Πίνακας 1: Παρουσίαση των μέσων όρων του Α.Ε.Π, του Δημόσιου Χρέους και του Ετήσιου Ελλείμματος / Πλεονάσματος για τις τρεις περιόδους (ίδια κατασκευή) ΧΩΡΑ ΔΕΙΚΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ Κύπρος Γαλλία Ελλάδα Ιταλία Πορτογαλία Ισπανία Ευρωπαϊκή Ένωση Χρονική Περίοδος Δείκτης Χρονική Περίοδος ΕΥΡΩΖΩΝΗ Δείκτης Πρόσημο 4 Χρονική Περίοδος ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ Δείκτης Α.Ε.Π 18,192 23, ,968 + Δημ. Χρέος n/a 6 n/a n/a Έλλειμα/ Πλεόνασμα Α.Ε.Π Πρόσημο 6,232% -3,95% - -3,95% , , ,023 + Δημ. Χρέος 32,057% 55,895% + 74,595% + Έλλειμα/ -3,851% -2,633% - -5,56% + Πλεόνασμα Α.Ε.Π , , ,834 + Δημ. Χρέος 56,963% 102,289% + 142,381% + Έλλειμα/ -5,479% -5,843% + -11,439% + Πλεόνασμα Α.Ε.Π , , ,878 + Δημ. Χρέος 99,122% 90,558% - 101,641% + Έλλειμα/ -4,832% -2,308% - -3,658% + Πλεόνασμα Α.Ε.Π , , ,505 + Δημ. Χρέος 49,322% 51,350% + 89,390% + Έλλειμα/ -4,047% -3,323% - -6,393% + Πλεόνασμα Α.Ε.Π , , ,598 + Δημ. Χρέος 41,007% 40,977% - 51,099% + Έλλειμα/ -4,447% 0,637% - -4,912% + Πλεόνασμα Α.Ε.Π , ,753 + Δημ. Χρέος n/a n/a n/a Έλλειμα/ Πλεόνασμα Ευρωζώνη Α.Ε.Π n/a , ,586% -1,358% - -4,489% ,448 Δημ. Χρέος n/a n/a n/a Έλλειμα/ Πλεόνασμα ,219 + n/a -1,451% -3,890% + 4 Το πρόσημο δείχνει αν υπάρχει αύξηση ή μείωση στον εκάστοτε δείκτη. Σε μερικές περιπτώσεις το + (αύξηση) μπορεί να σημαίνει βελτίωση (λ.χ Α.Ε.Π) ενώ σε άλλες χειροτέρευση (λ.χ Δημόσιο Χρέος) 5 Τα στοιχεία της Κύπρου για την περίοδο της οικονομικής κρίσης του 2008 και της ένταξης της στην Ευρωζώνη είναι τα ίδια καθώς η Κύπρος υιοθέτησε το Euro το Με την ένδειξη n/a διευκρινίζεται ότι δεν υπάρχουν δεδομένα του συγκεκριμένου δείκτη στην συγκεκριμένη χρονική περίοδο

11 Σ ε λ ί δ α 11 Προσπαθώντας να κατανοήσουμε αν η ένταξη της κάθε χώρας στην Ε.Ε και η υιοθέτηση του κοινού νομίσματος βοήθησε την κάθε χώρα ξεχωριστά, παρατηρούμε ότι όλες οι χώρες σημειώνουν μία αύξηση του Α.Ε.Π τους αρχικά μεγαλύτερη και αργότερα με βραδύτερο ρυθμό- ακόμη και τη περίοδο της οικονομικής κρίσης. Επίσης παρατηρούμε ότι γίνεται προσπάθεια από τις χώρες να μειώσουν τα ελλείμματα τους και να συγκλίνουν στο 3% που ορίζει η Ε.Ε ενώ σημειώνονται και πλεονάσματα όπως προαναφέρθηκε όμως κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης () τα ελλείμματα αποκλίνουν και πάλι με χειροτέρευση της οικονομικής θέσης της κάθε χώρας και με επιπτώσεις στο δημόσιο χρέος. Το δημόσιο χρέος με την σειρά του εκτροχιάστηκε κατά την περίοδο της κρίσης κάνοντας ακόμη δυσκολότερη την προσπάθεια των χωρών να απεγκλωβιστούν από αυτή την κατάσταση. 3.2 Σύγκριση της ΑΝΕΡΓΙΑΣ του ΠΛΗΘΩΡΙΣΜΟΥ και του επιπέδου ΔΑΝΕΙΣΜΟΥ Με την ένταξη κάθε χώρας στην Ε.Ε της δίνεται αυτόματα και η δυνατότητα να αντιμετωπίζεται ως ισάξιο μέλος και να λαμβάνει και αυτή τα προνόμια αυτής της ένωσης. Ένα από αυτά τα προνόμια είναι και ο δανεισμός με πολύ χαμηλά επιτόκια όπως λ.χ αυτά της Γερμανίας. Έτσι λοιπόν, χώρες οι οποίες δανείζονταν πολύ ακριβά στο παρελθόν πλέον έχουν την δυνατότητα να δανειστούν αρκετά φθηνά και να αξιοποιήσουν τα κεφάλαια αυτά για την ανάπτυξη τους επενδύοντας τόσο σε ανθρώπινο όσο και σε τεχνολογικό κεφάλαιο όπως προτάθηκε από τους Ziolkowska and Ziolkowski (2010). Είναι γνωστό από τον μακροοικονομικό τύπο ότι το παραγόμενο προϊόν είναι εξαρτημένη μεταβλητή, η οποία εξαρτάται από την κατανάλωση ( C ), τις επενδύσεις (I), τις δημόσιες δαπάνες (G) και τις καθαρές εξαγωγές (NX). GDP = C + I + G + NX Αναπτύσσοντας τον τύπο καταλήγουμε: GDP = C + c (Y t Y) + I h r + G + TR + INT + Ex Im Όπου GDP είναι το παραγόμενο προϊόν, C η αυτόνομη κατανάλωση, c η οριακή ροπή προς κατανάλωση, Y το εισόδημα, t ο συντελεστής φορολογίας, I η αυτόνομη επένδυση, h η ελαστικότητα των επενδύσεων ως προς την μεταβολή του επιτοκίου, r το επιτόκιο, G οι δημόσιες δαπάνες για αγαθά και υπηρεσίες, TR οι μεταβιβαστικές πληρωμές, INT οι τόκοι δημόσιου χρέους, Ex οι εξαγωγές και Im οι εισαγωγές. Συμπεραίνουμε λοιπόν ότι υπάρχει μία αρνητική σχέση μεταξύ επένδυσης και επιτοκίου. Συνεπώς, αν το επιτόκιο δανεισμού μειωθεί, το σύνολο των επενδύσεων θα αυξηθεί και αυτό με την σειρά του θα αυξήσει το παραγόμενο προϊόν, δηλαδή το Α.Ε.Π. Επίσης, με την αύξηση των επενδύσεων θα μπορέσουν να δημιουργηθούν νέες θέσεις εργασίας και να μειωθεί αισθητά η ανεργία.

12 YIELD Σ ε λ ί δ α 12 Γράφημα 4: Επιτόκια Ομολόγων (ίδια κατασκευή) 7 0,25 Επιτόκιο Ομολόγων 0,2 0,15 0,1 0,05 0 Cyprus France Greece Italy Portugal Spain Μέσα από το γράφημα (Γράφημα 4) γίνεται ακόμη πιο εμφανές το «προνόμιο» του φθηνού δανεισμού καθώς βλέπουμε την πτώση των επιτοκίων. Πιο συγκεκριμένα, η Ελλάδα και η Πορτογαλία που είχαν από τα υψηλότερα επιτόκια δανεισμού - 21,5025% για την Πορτογαλία το 1984 και 23,2725% για την Ελλάδα το έφτασαν σε σημείο να δανείζονται με επιτόκια ύψους 3,4375% η Πορτογαλία και 3,5850% η Ελλάδα το 2005 πολλές φορές κάτω από τα αρχικά. Αν τα κεφάλαια αυτά είχαν αξιοποιηθεί σωστά και είχαν επενδυθεί στην παραγωγή τότε το Α.Ε.Π και οι εξαγωγές των χωρών θα είχαν αυξηθεί κατά πολύ και θα τους δινόταν η ευκαιρία να διεκδικήσουν μελλοντικά όλο και μεγαλύτερο μερίδιο της Ευρωπαϊκής αγοράς και να αποτελούν μεγαλύτερο ποσοστό στο συνολικό Α.Ε.Π. Με αυτό τον τρόπο, θα μειώνονταν και τα υψηλά επίπεδα ανεργίας. 7 Τα δεδομένα για την κατασκευή του γραφήματος αντλήθηκαν από την βάση δεδομένων Econstats και τι γράφημα κατασκευάστηκε με την βοήθεια υπολογιστικού φύλλου. Όλοι οι πίνακες παρατίθενται στο παράρτημα.

13 ΠΟΣΟΣΤΟ Σ ε λ ί δ α 13 Γράφημα 5: Ποσοστό Ανεργίας ως ποσοστό του συνολικού εργατικού δυναμικού (ίδια κατασκευή) 8 0,3 Ποσοστό Ανεργίας 0,25 0,2 0,15 0,1 0,05 0 European Union Euro Area Cyprus France Greece Italy Portugal Spain Δεδομένου ότι η ΕΚΤ λειτουργεί κάτω από τα πρότυπα της γερμανικής Κεντρικής Τράπεζας Bundesbank θεωρείται λογικό ότι ακολουθεί την ίδια πληθωριστική πολιτική. Πιο συγκεκριμένα, έχει ως στόχο να διατηρεί σε σταθερά (σχετικά) επίπεδα τον πληθωρισμό, μη δίνοντας και τόση σημασία στις διακυμάνσεις του ποσοστού της ανεργίας. Η Γερμανία έχοντας ακόμη χαραγμένες τις πληθωριστικές συνέπειες του Β Παγκοσμίου Πολέμου, προσπαθεί να διαχειριστεί τον πληθωρισμό θεωρώντας σημαντικότερες της επιπτώσεις αυτού. Με την ίδια λογική, και η ΕΚΤ αφήνει την ανεργία να κυμανθεί και αυτές οι αυξομειώσεις είναι εμφανείς και στο γράφημα 5 καθώς βλέπουμε ότι τα ποσοστά ανεργίας δεν έχουν μείνει σταθερά με την πάροδο του χρόνου. Παρατηρείται μία μείωση από όλες τις χώρες πριν και την κρίση του 2008 η οποία όμως δεν κρατά για πολύ καθώς από το 2007 και μετά τα ποσοστά αρχίζουν και πάλι να αυξάνονται. Η καμπύλη Phillips απεικονίζει την βραχυχρόνια αντίστροφη σχέση που υπάρχει ανάμεσα στο επίπεδο ανεργίας και στο επίπεδο πληθωρισμού σε μία οικονομία. Σύμφωνα με την καμπύλη Phillips γνωρίζουμε, ότι η ανεργία και ο πληθωρισμός είναι ποσά αντιστρόφως ανάλογα. Αν η καταπολέμηση του πληθωρισμού και τις ανεργίας αποτελούσαν βασικούς στόχους της οικονομικής πολιτικής, όπως αυτοί καθορίστηκαν μετά τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο, η καμπύλη Phillips έδειχνε ότι η επίτευξη του ενός συνέβαινε εις βάρος του άλλου. Με την αύξηση του ενός έρχεται η μείωση του άλλου. Σκοπός μας είναι να δούμε αν αυτό έχει επιτευχθεί και στην συγκεκριμένη περίπτωση. 8 Τα δεδομένα για την κατασκευή του γραφήματος αντλήθηκαν από την βάση δεδομένων του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (IMF) (τα δεδομένα για την Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν αντληθεί από την βάση δεδομένων της Παγκόσμιας Τράπεζας (World Bank) )και το γράφημα κατασκευάστηκε με την βοήθεια υπολογιστικού φύλλου. Όλοι οι πίνακες παρατίθενται στο παράρτημα.

14 ΠΟΣΟΣΤΟ Σ ε λ ί δ α 14 Γράφημα 6: Πληθωρισμός (%) - (ίδια κατασκευή) 9 140,000% Πληθωρισμός 120,000% 100,000% 80,000% 60,000% 40,000% 20,000% 0,000% European Union Euro Area Cyprus France Greece Italy Portugal Spain Αυτό που είναι εμφανές από αυτό το γράφημα (Γράφημα 6) είναι ότι η πληθωριστική πολιτική της ΕΚΤ τουλάχιστον για τις Νότιες χώρες που εξετάζουμε- έχει αποτύχει. Προσπαθώντας να κρατήσει ον πληθωρισμό σε χαμηλά επίπεδα, άφησε την ανεργία να αυξομειώνεται, όμως το αποτέλεσμα δεν είναι το αναμενόμενο. Παρατηρείται μία αρκετά σημαντική αύξηση με την πάροδο του χρόνου στο πληθωρισμό και από τις έξι Μεσογειακές χώρες. Τα επίπεδα πληθωρισμού στην Ευρωζώνη αλλά και στο σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης μειώθηκαν αρκετά από το αρχικό τους και έφτασαν σε σημείο να παραμείνουν σταθερά σε χαμηλά επίπεδα. Δυστυχώς δεν συνέβει το ίδιο και στις έξι υπό εξέταση χώρες όπου το χάσμα μεταξύ τους είναι χαοτικό. Παρατηρείται λοιπόν το φαινόμενο του στασιμοπληθωρισμού όπου σημειώνονται μεγάλα επίπεδα στο ποσοστό ανεργίας και στον πληθωρισμό σε δύο αντιστρόφους ανάλογα ποσά. Αυτό, ίσως οφείλεται στο γεγονός ότι τα κεφάλαια που δανείστηκαν οι χώρες δεν αξιοποιήθηκαν με τέτοιο τρόπο μέσω επενδύσεων στην παραγωγή ώστε να υποστηριχθεί η βιομηχανική ανάπτυξη, αλλά δαπανήθηκαν στην κατανάλωση επηρεάζοντας τις τιμές και κατά συνέπεια τον πληθωρισμό χωρίς όλο αυτό να έχει αντίκτυπο στην εργασία και την μείωση του ποσοστού της ανεργίας. 9 Τα δεδομένα για την κατασκευή του γραφήματος αντλήθηκαν από την βάση δεδομένων του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (IMF) και το γράφημα κατασκευάστηκε με την βοήθεια υπολογιστικού φύλλου. Όλοι οι πίνακες παρατίθενται στο παράρτημα.

15 ΠΟΣΟΣΤΟ Σ ε λ ί δ α 15 Γράφημα 7: Ποσοστό Μακροχρόνιας Ανεργίας ως ποσοστό της συνολικής ανεργίας (ίδια κατασκευή) 10 0,8 0,7 0,6 0,5 Ποσοστό Μακροχρόνιας Ανεργίας 0,4 0,3 0,2 0,1 0 European Union Euro Area Cyprus France Greece Italy Portugal Spain Αρκετά ανησυχητικό είναι και το γεγονός ότι το ποσοστό των μακροχρόνιων ανέργων είναι εξίσου υψηλό καθ όλη την διάρκεια που εξετάζουμε αυτές τις χώρες. Βέβαια, παρατηρείται μια σημαντική μείωση τα τελευταία χρόνια κατά την περίοδο της κρίσης, όμως αυτό δεν οφείλεται στην αύξηση της απασχόλησης στην εκάστοτε χώρα αλλά στην μετανάστευση εργατικού δυναμικού προς άλλες χώρες. Παρόλο που η Ε.Ε έχει ως στόχο την κοινωνική ευημερία, την κοινωνική συνοχή και την ποιοτική απασχόληση (Ziolkowska; Ziolkowski, 2010) και αυτός είναι και ένα από τους λόγους της χρηματοδότησης των νέων κρατών μελών, φαίνεται ότι αυτό δεν ήταν κάτι που πέτυχε απόλυτα στην συγκεκριμένη περίπτωση. Στον πίνακα 2 (Πίνακας 2) που ακολουθεί παρατηρούμε ότι αν και με την υιοθέτηση του κοινού νομίσματος οι δείκτες δείχνουν να συγκλίνουν προς τον στόχο, δηλαδή οι χώρες μπορούν να δανειστούν με χαμηλό επιτόκιο και τα ποσοστά της ανεργίας πέφτουν, με την έναρξη της οικονομικής κρίσης του 2008 το σκηνικό αλλάζει τελείως και ο πληθωρισμός ακολουθεί και την ανοδική του πορεία όπου ξεπερνά κατά πολύ και τα αρχικά του επίπεδα. Μόνο σε ευρωπαϊκό επίπεδο αλλά και σε επίπεδο ευρωζώνης ο πληθωρισμός παραμένει σε χαμηλά επίπεδα δημιουργώντας μία ψαλίδα της τάξης του 129,445% (συγκρίνοντας την Κύπρο που σημειώνει τον υψηλότερο πληθωρισμό κατά μέσο όρο με την ευρωζώνη που σημειώνει τον χαμηλότερο πληθωρισμό κατά μέσο όρο). 10 Τα δεδομένα για την κατασκευή του γραφήματος αντλήθηκαν από την βάση δεδομένων της Παγκόσμιας Τράπεζας (World Bank) και το γράφημα κατασκευάστηκε με την βοήθεια υπολογιστικού φύλλου. Όλοι οι πίνακες παρατίθενται στο παράρτημα.

16 Σ ε λ ί δ α 16 Πίνακας 2: Παρουσίαση των μέσων όρων του επιτοκίου ομολόγων, της ανεργίας (και της μακροχρόνιας ανεργίας) και του πληθωρισμού για τις τρεις προς μελέτη περιόδους (ίδια κατασκευή) ΧΩΡΑ ΔΕΙΚΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ Κύπρος Γαλλία Ελλάδα Ιταλία Πορτογαλία Ισπανία Επιτόκιο Ομολόγων Χρονική Περίοδος Δείκτης 4,8921% Χρονική Περίοδος ΕΥΡΩΖΩΝΗ Δείκτης Πρόσημο Χρονική Περίοδος 4,60% - ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ Δείκτης Πρόσημο 4,60% - Ποσοστό Ανεργίας 4,596% 7,027% + 7,027% + Ποσοστό μακρ. 22,35% 16,32% + 16,32% + Ανεργίας Πληθωρισμός 101,168% 113,153% + 13,153% + Επιτόκιο Ομολόγων ,6494% 4,3934% - 3,9421% - Ποσοστό Ανεργίας 9,097% 8,989% - 9,38% + Ποσοστό μακρ. 40,92% 38,51% - 38,17% - Ανεργίας Πληθωρισμός 71,099% 96,079% + 109,518% + Επιτόκιο Ομολόγων ,3947% ,4434% - 4,9884% + Ποσοστό Ανεργίας 8,300% 9,761% + 14,307% + Ποσοστό μακρ. 48,57% 52,64% + 45,72% - Ανεργίας Πληθωρισμός 42,839% 96,849% + 116,754% + Επιτόκιο Ομολόγων ,8091% 4,5692% - 4,4968% - Ποσοστό Ανεργίας 9,28% 8,419% - 8,422% + Ποσοστό μακρ. 64,01% 54,69% - 47,12% - Ανεργίας Πληθωρισμός 57,839% 95,42% + 111,715% + Επιτόκιο Ομολόγων ,0504% 4,515% - 4,5225% + Ποσοστό Ανεργίας 5,978% 5,966% - 11,25% + Ποσοστό μακρ. 45,18% 42,21% - 47,83% + Ανεργίας Πληθωρισμός 61,673% 94,704% + 110,25% + Επιτόκιο Ομολόγων ,7535% 4,4483% - 4,172% - Ποσοστό Ανεργίας 19,9591% 11,104% - 19,205% + Ποσοστό μακρ. 52,71% 32,39% - 29,95% - Ανεργίας Πληθωρισμός 64,441% 94,183% + 113,996% +

17 Σ ε λ ί δ α 17 Ευρωπαϊκή Ένωση Επιτόκιο Ομολόγων n/a n/a n/a Ευρωζώνη Ποσοστό Ανεργίας 10,20% 8,751% - 8,756% + Ποσοστό μακρ. 43,99% 42,10% - 37,76% - Ανεργίας Πληθωρισμός 9,85% 2,49% - 2,471% - Επιτόκιο Ομολόγων n/a n/a n/a Ποσοστό Ανεργίας n/a 8,723% 9,779% + Ποσοστό μακρ. n/a 44,50% 40,97% Ανεργίας - Πληθωρισμός n/a 2,098% 2,085% Σύγκριση του Α.Ε.Π και της ΙΣΟΚΑΤΑΝΟΜΗΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ Σύμφωνα με τον Heinemann (2000), και τους Cappelen et al. (2003) η Ευρώπη επιδιώκει μεγαλύτερη ισότητα τόσο στην παραγωγή όσο και στα εισοδήματα και κατά κύριο λόγο δίνει έμφαση στην βελτίωση συνθηκών διαβίωσης και του επιπέδου ζωής στις νεοενταχθήσες χώρες. Γι αυτό το λόγο και προσπαθεί μέσω των πακέτων στήριξης να αναβαθμίσει τις χώρες αυτές τόσο σε εσωτερικό επίπεδο ελαχιστοποιώντας την ανισοκατανομή του εισοδήματος όσο και σε εξωτερικό επίπεδο βελτιώνοντας τις σχέσεις της με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες. Για την μελέτη την ισοκατανομής του εισοδήματος σε μία χώρα χρησιμοποιούμε κατά κύριο λόγο τον συντελεστή Gini (Gini Coefficient). Η σχέση που διέπει αυτόν τον δείκτη είναι η ακόλουθη: ισοκατανομή εισοδήατος = 0 < gini coefficient < 1 = ανισοκατανομή εισοδήματος Αυτό σημαίνει ότι ο συντελεστής κυμαίνεται μεταξύ 0 και 1 με την απόλυτη ισοκατανομή στο 0 και την απόλυτη ανισοκατανομή στο 1. Επίσης, μπορεί να εκφραστεί και ως ποσοστό: ισοκατανομή εισοδήματος = 0% < gini coefficient < 100% = ανισοκατανομή εισοδήματος Δεδομένου λοιπόν ότι ο συντελεστής Gini μετρά την ισοκατανομή/ανισοκατανομή του εισοδήματος, για την μελέτη του είναι απαραίτητο να αναφερθεί αλλά και να απεικονιστεί το κατά κεφαλή Α.Ε.Π. Στο παρακάτω γράφημα (Γράφημα 8) και σε συσχέτιση με το γράφημα3 (βλ. σελ 8) που απεικονίζει το Α.Ε.Π μπορούμε να δούμε τόσο την πορεία την οικονομίας αλλά και πως η οικονομία είμαι κατανεμημένη στον πληθυσμό (σε τέλεια ισοκατανομή) έτσι λοιπόν, με την βοήθεια του συντελεστή gini ουσιαστικά θα δούμε την απόκλιση που παρουσιάζει αυτή η κατανομή. Αξίζει να σημειωθεί ότι τόσο το Α.Ε.Π όσο και το κ.κ. Α.Ε.Π είναι εκφρασμένο σε $ και αυτό διότι θα έπρεπε να υπάρχει ένα κοινό νόμισμα αναφοράς κατά την διάρκεια των χρόνων. Καθώς λοιπόν το ευρώ άρχισε να ισχύει από το 1999 και μετά και όχι για όλες τις χώρες την ίδια χρονική στιγμή - και πριν από αυτό υπήρχαν τα αντίστοιχα εθνικά νομίσματα, έπρεπε να υπάρχει μία κοινή αμετάβλητη βάση νόμισμα οπότε και επιλέχθηκε το δολάριο.

18 $ Σ ε λ ί δ α 18 Γράφημα 8: Κατά Κεφαλήν Α.Ε.Π εκφρασμένο σε $ (ίδια κατασκευή) , , , , , , , , , ,00 0,00 Κατά Κεφαλήν Α.Ε.Π Cyprus France Greece Italy Portugal Spain Όπως παρατηρείται και από το διάγραμμα, υπάρχει μία αύξηση στο κατά κεφαλή Α.Ε.Π με την πάροδο του χρόνου. Και ακολουθεί μία κοινή πορεία για όλες της χώρες. Όπως φαίνεται και από τον πίνακα 3 της επόμενης σελίδας, υπάρχει μία πτωτική τάση του συντελεστή Gini από την πρώτη στην δεύτερη φάση και μια ανοδική τάση κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης. Από αυτή την κατεύθυνση εξαιρούνται 2 χώρες. Η πρώτη είναι η Ελλάδα όπου συνεχίζει την πτωτική τάση της στο συντελεστή Gini, ενώ ακριβώς αντίθετη πορεία ακολουθεί η δεύτερη χώρα, η Πορτογαλία, η οποία αρχικά κατά την δεύτερη φάση παρουσιάζει άνοδο και πτώση κατά την τρίτη φάση. Πτώση στον συντελεστή σημαίνει και βελτίωση της υπάρχουσα κατάστασης και μεγαλύτερη ισοκατανομή καθώς πλησιάζει περισσότερο στο 0 που είναι και το ζητούμενο. Το ότι υπάρχει αύξηση του συντελεστή κατά την τρίτη φάση συνδέεται άμεσα και με την αύξηση της ανεργίας. Παρά τις αυξομειώσεις, οι έξι υπό εξέταση χώρες συνεχίζουν να κινούνται σε πλαίσια πολύ κοντά σε αυτά της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωζώνης. 11 Τα δεδομένα για την κατασκευή του γραφήματος αντλήθηκαν από την βάση δεδομένων του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (IMF) και τα γράφημα κατασκευάστηκε με την βοήθεια υπολογιστικού φύλλου. Όλοι οι πίνακες παρατίθενται στο παράρτημα.

19 Σ ε λ ί δ α 19 Πίνακας 3: Παρουσίαση των μέσων όρων του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος, του κατά κεφαλήν Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος και του συντελεστή Gini για τις τρεις προς μελέτη περιόδους (ίδια κατασκευή) ΧΩΡΑ ΔΕΙΚΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΙΪΚΗ ΕΝΩΣΗ Κύπρος Γαλλία Ελλάδα Ιταλία Πορτογαλία Ισπανία Ευρωπαϊκή Ένωση ΑΕΠ Χρονική Περίοδος Δείκτης 18,192 Χρονική Περίοδος ΕΥΡΩΖΩΝΗ Δείκτης Πρόσημο Χρονική Περίοδος 23,968 + ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ Δείκτης Πρόσημο 23,968 + κ.κ. ΑΕΠ , , ,950 + Συντελ. 0,2910 0, , Gini 12 ΑΕΠ , , ,023 + κ.κ. ΑΕΠ 18372, , ,61 + Συντελ. 0,2880 0,2750-0, Gini ΑΕΠ , , ,834 + κ.κ. ΑΕΠ 8757, , ,8 + Συντελ. 0,3430 0,3380-0, Gini ΑΕΠ , , ,878 + κ.κ. ΑΕΠ 15201, , ,4 + Συντελ. 0,3180 0,3120-0, Gini ΑΕΠ , , ,505 + κ.κ. ΑΕΠ 8730, , ,71 + Συντελ. 0,3650 0, , Gini ΑΕΠ 495,155 95, ,598 + κ.κ. ΑΕΠ 12645, , ,37 Συντελ. Gini ΑΕΠ ,3430 0,3190-0, , ,753 + κ.κ. ΑΕΠ n/a n/a n/a ,903 + Συντελ. 0,2980 0,2980 0,3070 Gini + Ευρωζώνη ΑΕΠ n/a 8.666, ,219 + κ.κ. ΑΕΠ n/a n/a n/a Συντελ. Gini n/a 0,2950 0, Τα δεδομένα για τον συντελεστή Gini (Gini Coefficient) προέρχονται από την βάση δεδομένων της Eurostat. Όλοι οι πίνακες παρατίθενται στο παράρτημα.

20 Σ ε λ ί δ α Συμπεράσματα Μετά από μία αναφορά στις βασικές αρχές που διέπουν την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Νομισματική Ένωση έγινε μία παρουσίαση των «κανόνων» και των στόχων της Ένωσης. Ακολούθησε μία ιστορική αναδρομή με σκοπό να δειχθεί η πορεία την οποία ακολούθησε η Ευρωπαϊκή Ένωση από το τέλος του Β Παγκοσμίου Πολέμου και την «Συνθήκη Άνθρακα και Χάλυβα» μέχρι και το 2012 μετά από μεγάλες διευρύνσεις και αντιμέτωπη με την οικονομική και όχι μόνο κρίση του Πέρα από οικονομική η κρίση αποδείχθηκε και κρίση πολιτική, κοινωνική και με αντίκτυπο στους θεσμούς. Στο τρίτο μέρος της εργασίας γίνεται μία παρουσίαση εννιά διαφορετικών δεικτών της οικονομίας και συγκριτική μελέτη τους σε 3 χρονικές περιόδους ανάλογα με τα ιστορικά γεγονότα. Χωρισμένη σε τρεις υποενότητες η μελέτη αυτή αποδεικνύει ότι η ένταξη μίας χώρας τόσο στην Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και στην νομισματική ένωση μπορεί να βοηθήσει την χώρα να αναπτυχθεί και να αναβαθμίσει τον βιοτικό της επίπεδο φυσικά με την βοήθεια της ίδιας της χώρας. Με την σωστή αξιοποίηση των πακέτων στήριξης, η εκάστοτε χώρα μπορεί να ανοιχθεί και να δραστηριοποιηθεί ενεργά στο διεθνές εμπόριο και να διεκδικήσει όλο και μεγαλύτερο ποσοστό την διεθνή αγορά. Εάν τα κεφάλαια δεν αξιοποιηθούν σωστά ώστε να ενισχύσουν και να εξελίξουν την παραγωγή της χώρας, όπως συνέβει και με τις χώρες του Νότου, αλλά χρησιμοποιηθούν για την καλύψει δημοσίων δαπανών και όχι πραγματικών επενδύσεων, όταν θα έρθει η σειρά της χώρας αυτής να πάρει το ρόλο του χρηματοδότη με την ένταξη των νεότερων μελών στην ένωση (όπως λ.χ μετά την κατάρρευση της Σοβιετική Ένωσης το 1989 και τις μεγάλες διευρύνσεις τις τελευταίας δεκαετίας) τότε η χώρα αυτή θα αντιμετωπίσει έντονα οικονομικά προβλήματα και σε μία πιθανή οικονομική κρίση όπως αυτή του 2008 θα καταρρεύσει σε οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο. Μία τέτοια κρίση ήταν και αυτή του 2008 που ταλανίζει την Ε.Ε μέχρι και σήμερα οδηγώντας τις χώρες του Νότου σε υψηλά επίπεδα δημοσίου χρέους, ετησίων ελλειμμάτων, ανεργίας, πληθωρισμούς και φέρνοντας τις χώρες αντιμέτωπες με το φαινόμενο του στασιμοπληθωρισμού. 5. Βιβλιογραφία 5.1 Αρθρογραφία Aguayo, E; Guisan M.C (2004) Employment and population in European Union. Econometric Models and casuality tests. Econometrics. Faculty of Economics and Business. Santiago de Compostela, Spain. In collaboration with Euro-American Association of Economic Development Studies, Working paper series Economic Development No.80 Armstrong, H.; Read, R (1998), Trade and growth in small states: the impact of global trade liberization, The World Economy, Vol. 21 (4), pp Bartha, A. (2013), Governance, culture and democracy: institutions and economic development of EU MEMBER STATES, Center for Social Sciences, Hungarian Academy of Sciences and International Business School, Budapest. Birg, H (1981), An international population employment model for the Federal Republic of Germany: Methodology and Forecasting Results for the year 2000, Papers of the Regional Science Association, Vol. 47, pp

21 Σ ε λ ί δ α 21 Cappelen, A. ; Castellacci, F.; Fagerberg, J.; and Verspagen, B. (2003), The impact of EU Regional support on growth and convergence in the European Union, JCMS 2003, Vol.41 No. 4 pp Cappelen, A., Fagerberg, J. and Verspagen, B. (1999) 'Lack of Regional Convergence'. In Fagerberg, J., Guerrieri, P. and Verspagen, B. (eds) The Economic Challenge for Europe. Adapting to Innovation Based Growth (Aldershot: Edward Elgar). Cocozza, E.; Colabella, A.; Spadafora, F. (2011), The impact of the Global Crisis on South-Eastern Europe, IMF Working Paper, WP/11/300, December Cowling, K (2011), Industrial policy in Europe: theoretical perspectives and practical proposal -competitiveness/industrial-policy Fagerberg, J. and Verspagen, B. (1996) 'Heading for Divergence? Regional Growth in Europe Reconsidered'. Journal of Common Market Studies, Vol. 34, No. 3, pp Freeman, D.G (2001), Sources of fluctuation in regional growth The Annalsof Regional Science, 2001, Vol.35-2, p.p Fritz, B.,(2001), Macroeconomic effects of the EU enlargement for old and new members Austrian Institute of Economic Research (WifO), Working paper No Vienna, Austria Heinemann, F., (2000). The political economy of the EU enlargement and the Treaty of Nice Zentrum Fur Europaische Wirtschaftsforschung (ZEW), Discussion paper No , Mannhei Molle, W. (1980) Regional Disparity and Economic Development in the European Community (Westmead: Saxon House). Molle, W. and Cappellin, R. (eds) (1988) Regional Impacts of Community Policies in Europe (Aldershot: Ashgate). Neven, D. and Gouyette, C. (1995),'Regional Convergence in the European Community'. Journal of Common Market Studies, Vol. 33, No. 1, pp Βιβλία Αντζουλάτος, Α., (2011) «Κυβερνήσεις, Χρηματαγορές και Μακροοικονομία πλοήγηση στον κόσμο της οικονομίας και των αγορών» Εκδόσεις Διπλογραφία, Αθήνα, σελ Μούσης, Ν. (2011), «Ευρωπαϊκή Ένωση, δίκαιο, οικονομία, πολιτική», Εκδόσεις Παπαζήση, Αθήνα σελ Διαδικτυακές Πηγές o o o o ec.europa.eu/eurostat

22 Unemployment Rate (% of total labour force) Country/Year European Union n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a 8,209% 9,516% 10,990% 11,304% 10,745% 10,693% Euro Area n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a 8,210% 9,110% 9,958% 10,617% 10,650% 10,800% Cyprus n/a n/a 2,800% 3,300% 3,300% 3,300% 3,700% 3,400% 2,800% 2,300% 1,800% 3,000% 1,825% 2,700% 2,700% 2,600% 3,100% France 6,349% 7,438% 8,069% 7,150% 8,525% 8,958% 9,092% 9,267% 8,833% 8,358% 8,008% 8,433% 9,333% 10,567% 11,100% 10,525% 10,950% Greece 2,663% 3,916% 5,594% 7,603% 7,877% 7,555% 7,140% 7,122% 7,423% 7,217% 6,795% 7,425% 8,368% 9,339% 9,299% 9,071% 9,804% Italy 7,370% 7,649% 8,288% 7,375% 7,842% 8,167% 8,867% 9,625% 9,683% 9,667% 8,875% 8,533% 8,808% 9,833% 10,633% 11,150% 11,150% Portugal 7,824% 8,290% 7,457% 7,945% 10,503% 8,674% 8,603% 7,126% 7,069% 5,059% 4,225% 4,138% 3,860% 5,127% 6,340% 7,200% 7,251% Spain 11,011% 13,000% 15,770% 17,215% 19,937% 21,305% 20,907% 20,223% 19,238% 17,240% 16,238% 16,313% 18,353% 22,640% 24,118% 22,900% 22,080% Country/Year European Union 10,350% 9,791% 9,536% 9,184% 8,634% 9,015% 8,992% 9,141% 8,911% 8,196% 7,149% 6,930% 8,914% 9,598% 9,583% n/a Euro Area 10,800% 10,300% 9,600% 8,700% 8,200% 8,500% 9,000% 9,270% 9,180% 8,460% 7,600% 7,630% 9,592% 10,125% 10,175% 11,375% Cyprus 3,400% 3,400% 3,600% 4,800% 3,908% 3,525% 4,133% 4,608% 5,342% 4,542% 3,892% 3,633% 5,433% 6,275% 7,900% 11,892% France 11,142% 10,750% 10,375% 9,008% 8,175% 8,308% 8,875% 9,275% 9,275% 9,233% 8,375% 7,775% 9,517% 9,733% 9,617% 10,258% Greece 9,767% 11,200% 12,125% 11,350% 10,784% 10,314% 9,714% 10,494% 9,853% 8,891% 8,276% 7,654% 9,461% 12,531% 17,653% 24,238% Italy 11,242% 11,333% 10,942% 10,100% 9,100% 8,608% 8,450% 7,992% 7,683% 6,792% 6,108% 6,775% 7,808% 8,425% 8,425% 10,675% Portugal 6,741% 4,972% 4,390% 4,002% 4,058% 5,062% 6,269% 6,651% 7,616% 7,657% 7,985% 7,592% 9,469% 10,797% 12,739% 15,653% Spain 20,610% 18,605% 15,640% 13,850% 10,550% 11,475% 11,500% 10,975% 9,150% 8,525% 8,275% 11,300% 18,000% 20,075% 21,650% 25,000% Gini Coefficient Country/Year European Union n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a 31,0% 30,0% Euro Area n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a Cyprus n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a France n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a 29,0% 29,0% Greece n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a 35,0% 34,0% Italy n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a 33,0% 32,0% Portugal n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a 37,0% 36,0% Spain n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a 34,0% 34,0% Country/Year European Union 29,0% 29,0% 29,0% 29,0% 29,0% 30,0% 30,0% 30,6% 30,3% 30,6% 30,9% 30,5% 30,5% 30,8% 30,6% Euro Area n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a 29,3% 29,2% 30,0% 30,3% 30,2% 30,2% 30,5% 30,4% Cyprus 29,0% n/a n/a n/a n/a n/a 27,0% n/a 28,7% 28,8% 29,8% 29,0% 29,5% 30,1% 29,2% 31,0% France 29,0% 28,0% 29,0% 28,0% 27,0% 27,0% 27,0% 28,2% 27,7% 27,3% 26,6% 29,8% 29,9% 29,8% 30,8% 30,5% Greece 35,0% 35,0% 34,0% 33,0% 33,0% n/a 34,7% 33,0% 33,2% 34,3% 34,3% 33,4% 33,1% 32,9% 33,5% 34,3% Italy 31,0% 31,0% 30,0% 29,0% 29,0% n/a n/a 33,2% 32,8% 32,1% 32,2% 31,0% 31,5% 31,2% 31,9% 31,9% Portugal 36,0% 37,0% 36,0% 36,0% 37,0% n/a n/a 37,8% 38,1% 37,7% 36,8% 35,8% 35,4% 33,7% 34,2% 34,5% Spain 35,0% 34,0% 33,0% 32,0% 33,0% 31,0% 31,0% 31,0% 32,2% 31,9% 31,9% 31,9% 33,0% 34,4% 34,5% 35,0% Σ ε λ ί δ α Παράρτημα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ (RSAI, ERSA) Οικονομική Κρίση και Πολιτικές Ανάπτυξης και Συνοχής 10ο Τακτικό Επιστημονικό

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία κ. Nicolette Kressl Υφυπουργού Οικονομικών της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας

Ομιλία κ. Nicolette Kressl Υφυπουργού Οικονομικών της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας Ομιλία κ. Nicolette Kressl Υφυπουργού Οικονομικών της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας Εισαγωγή Κατ αρχάς θα ήθελα να σας μεταφέρω τους χαιρετισμούς του πρώην Ομοσπονδιακού Υπουργού των Οικονομικών,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr Ερώτηση Α.1 Σε μια κλειστή οικονομία οι αγορές αγαθών και χρήματος βρίσκονται σε ταυτόχρονη ισορροπία (υπόδειγμα IS-LM). Να περιγράψετε και να δείξετε διαγραμματικά το πώς θα επηρεάσει την ισορροπία των

Διαβάστε περισσότερα

Η Δυναμική του Ελληνικού Δημοσίου Χρέους και η Ιδεολογία της

Η Δυναμική του Ελληνικού Δημοσίου Χρέους και η Ιδεολογία της Η Δυναμική του Ελληνικού Δημοσίου Χρέους και η Ιδεολογία της Θεόδωρος Μαριόλης και Κώστας Παπουλής * Στο παρόν άρθρο διερευνούμε τη μακροχρόνια μεταβολή ή, αλλιώς, «δυναμική» του ελληνικού δημοσίου χρέους

Διαβάστε περισσότερα

7. Η θεωρία των άριστων νομισματικών περιοχών και οι αντιφάσεις της ευρωπαϊκής ενοποίησης

7. Η θεωρία των άριστων νομισματικών περιοχών και οι αντιφάσεις της ευρωπαϊκής ενοποίησης 7. Η θεωρία των άριστων νομισματικών περιοχών και οι αντιφάσεις της ευρωπαϊκής ενοποίησης 1. Ιστορική αναδρομή της Ευρωπαϊκής ενοποίησης 2. Η θεωρία των άριστων νομισματικών περιοχών 3. Είναι η ΕΕ μία

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank. H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο

Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank. H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο Διάρθρωση Παρουσίασης Α. Γιατί επιδιώκεται η ένταξη στη Ζώνη του Ευρώ από μικρές οικονομίες

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Οκτώβριος 2010 1. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις τις τελευταίες δεκαετίες. Κύρια χαρακτηριστικά της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013 NUNTIUS ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΕΠΕΥ ΤΜΗΜΑ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΕΩΝ ΤΗΛ: 210-3350599 ΦΑΞ: 210-3254846 E-MAIL: nunt12@otenet.gr WEBSITE: www.nuntius.gr Αθήνα, 31/03/2010 ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

Διαβάστε περισσότερα

The Euro in crisis. University of Ioannina

The Euro in crisis. University of Ioannina The Euro in crisis University of Ioannina European crisis Οι τιμές στην αγορά κατοικίας των ΗΠΑ φτάνουν στη μέγιστη τιμή τους προς το τέλος του 2006 Οι αντίστοιχες στην Ευρωζώνη φτάνουν στη μέγιστη τιμή

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Οι μακροοικονομικές προβλέψεις για την ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας έχουν αναθεωρηθεί σημαντικά προς τα κάτω τόσο για το 2012 όσο και για το

Διαβάστε περισσότερα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα ΣΥΝΟΨΗ 21 ΣΥΝΟΨΗ Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα 1. Η αναταραχή στην Ευρωζώνη οφείλεται στην παγκόσμια κρίση χρηματιστικοποίησης η

Διαβάστε περισσότερα

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Στην Ελλάδα η μη ρεαλιστική πρόβλεψη του ταμειακού ελλείμματος κατά το έτος 2009, εξαιτίας της υπερεκτίμησης των εσόδων και της αύξησης των

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27) -Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27) -Πηγή Eurostat - ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27)

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. Α Τρίμηνο 2012

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. Α Τρίμηνο 2012 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Τριμηνιαία Έρευνα Α Τρίμηνο 2012 Αθήνα, Απρίλιος 2012 2 Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Α Τρίμηνο 2012 3 4 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες. Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών

Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες. Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών 1 Ισοτιµία Δολαρίου Στερλίνας, 1870-2011 $6.00$$ $5.00$$ $4.00$$ $3.00$$ $2.00$$

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάση 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.:210 92 11 200-10, Fax:210 92 33 977 11 Tsami Karatassi, 117 42 Athens, Greece,

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες Μυρτώ - Σμαρώ Γιαλαμά Α.Μ.: 1207 Μ 075 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Τι είναι η παγκόσμια αγορά συναλλάγματος;

Διαβάστε περισσότερα

Η Αποταμίευση και ο Ρόλος της στην Ελληνική Οικονομία

Η Αποταμίευση και ο Ρόλος της στην Ελληνική Οικονομία Η Αποταμίευση και ο Ρόλος της στην Ελληνική Οικονομία 1. Η συζήτηση γύρω από την εθνική αποταμίευση είναι εξόχως σημαντική, διότι το συγκεκριμένο μέγεθος αποτελεί βασικό προσδιοριστικό παράγοντα στη μεγέθυνση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ Απρίλιος 2015 Νο 5 Είναι αλήθεια ότι οι Έλληνες υπερφορολογούνται; της Γεωργίας Καπλάνογλου Επίκου ρη Καθηγήτρια στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Εθνικού και Καποδιστριακού

Διαβάστε περισσότερα

Να απαντήσετε τα παρακάτω θέματα σύμφωνα με τις οδηγίες των εκφωνήσεων. Η διάρκεια της εξέτασης είναι 3 (τρεις) ώρες.

Να απαντήσετε τα παρακάτω θέματα σύμφωνα με τις οδηγίες των εκφωνήσεων. Η διάρκεια της εξέτασης είναι 3 (τρεις) ώρες. Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΜΠΣ Χρηματοοικονομικής και Τραπεζικής για Στελέχη Μάθημα: Οικονομική για Στελέχη Επιχειρήσεων Εξέταση Δεκεμβρίου 2007 Ονοματεπώνυμο: Να απαντήσετε τα παρακάτω θέματα σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ. 1. Σύνθεση του δημόσιου χρέους

ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ. 1. Σύνθεση του δημόσιου χρέους ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ Οι παράγοντες που εγγυώνται την περαιτέρω ταχεία αποκλιμάκωση του δημοσίου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ είναι δύο: από τη μία πλευρά η επιτυχία της δημοσιονομικής πολιτικής της κυβέρνησης που

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη

Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη «Μεταρρυθμίσεις και Οικονομική Ανάπτυξη» 20 Μαρτίου 2014 Ευθύμιος Ο. Βιδάλης Αντιπρόεδρος Δ.Σ. ΣΕΒ

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτική Εκτίμηση του Μέγιστου Εφικτού Λόγου Μη Εργαζομένων προς Εργαζόμενους στην Ελληνική Οικονομία

Ποσοτική Εκτίμηση του Μέγιστου Εφικτού Λόγου Μη Εργαζομένων προς Εργαζόμενους στην Ελληνική Οικονομία Ποσοτική Εκτίμηση του Μέγιστου Εφικτού Λόγου Μη Εργαζομένων προς Εργαζόμενους στην Ελληνική Οικονομία Θεόδωρος Μαριόλης * 1. Εισαγωγή Ο λεγόμενος Λόγος Οικονομικής Εξάρτησης (Economic Dependency Ratio),

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld Paul Krugman Maurice Obsfeld Διεθνής Οικονομική Κεφάλαιο 21 Η Διεθνής Αγορά Κεφαλαίου και τα κέρδη από το Εμπόριο Διεθνής Τραπεζική Λειτουργία και Διεθνής Κεφαλαιαγορά Φιλίππου Ευαγγελία Α.Μ. 1207 Μ069

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ

ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ Κυρίες και κύριοι, φίλες και φίλοι, Ευχαριστώ για την παρουσία σας σημερινή εκδήλωση. Ευχαριστώ επίσης την Ο.Κ.Ε. και το Πρόεδρό της, κ. Πολυζωγόπουλο, για την τιμή που μου έκαναν να μου ζητήσουν να μιλήσω

Διαβάστε περισσότερα

10 χρόνια από την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση: διδάγματα και προοπτικές

10 χρόνια από την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση: διδάγματα και προοπτικές Europe at Schools through Art and Simulation (EuropeStARTS) 11 Μαΐου 2014 10 χρόνια από την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση: διδάγματα και προοπτικές Ευαγόρας Λ. Ευαγόρου Λέκτορας

Διαβάστε περισσότερα

το ταγκό των αγορών & ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΚΟΛΠΟ 1 Διάγραμμα 1: Βασικοί κάτοχοι κρατικού χρέους ΗΠΑ.

το ταγκό των αγορών & ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΚΟΛΠΟ 1 Διάγραμμα 1: Βασικοί κάτοχοι κρατικού χρέους ΗΠΑ. το ταγκό των αγορών & ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΚΟΛΠΟ 1 Διάγραμμα 1: Βασικοί κάτοχοι κρατικού χρέους ΗΠΑ. 2 ΠΑΝΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ Διάγραμμα 2: Ανάπτυξη αγοράς CDS. το ταγκό των αγορών & ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΚΟΛΠΟ 3 Διάγραμμα 3: Αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Η Παγκόσµια Μετανάστευση Το 2010, 214 εκατομμύρια άνθρωποι ήταν μετανάστες, κατοικούσαν

Διαβάστε περισσότερα

είναι η καµπύλη συνολικής ζήτησης εργασίας από τις επιχειρήσεις και η καµπύλη S

είναι η καµπύλη συνολικής ζήτησης εργασίας από τις επιχειρήσεις και η καµπύλη S 3 Ασκήσεις πολλαπλής επιλογής στην 5 η ενότητα: Αµοιβές των ΠΣ διανοµή εισοδήµατος βασικά µακροοικονοµικά µεγέθη θεωρία κατανάλωσης και επένδυσης ισορροπία εισοδήµατος. Ο πραγµατικός µισθός των εργαζοµένων

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Δευτέρα, 3 Ιουνίου 2013

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ. Α. Μπαρτζώκας 29 Μαρτίου 2009

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ. Α. Μπαρτζώκας 29 Μαρτίου 2009 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ Α. Μπαρτζώκας 29 Μαρτίου 2009 ΣΤΟΧΟΙ Το γνωστικό αντικείµενο της Αναπτυξιακής Οικονοµικής ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΓΟΡΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ Βασικές πηγές στατιστικών στοιχείων σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά της υγείας και επιπτώσεις στην υγεία σε περιόδους οικονομικής κρίσης

Οικονομικά της υγείας και επιπτώσεις στην υγεία σε περιόδους οικονομικής κρίσης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ Οικονομικά της υγείας και επιπτώσεις στην υγεία σε περιόδους οικονομικής κρίσης Μαρία Ζησιοπούλου Οικονομολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Ελληνικού Εξωτερικού Εµπορίου ιάστηµα: Α τρίµηνο 2009 - Α τρίµηνο 2014

Ανάλυση Ελληνικού Εξωτερικού Εµπορίου ιάστηµα: Α τρίµηνο 2009 - Α τρίµηνο 2014 Ανάλυση Ελληνικού Εξωτερικού Εµπορίου ιάστηµα: Α τρίµηνο 2009 - Α τρίµηνο 2014 Οι εξαγωγές αποτελούν το «κλειδί» για την αναθέρµανση της ελληνικής οικονοµίας. Με δεδοµένη την αδυναµία της εγχώριας αγοράς

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για τον μήνα Ιούλιο 2012 - Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για τον μήνα Ιούλιο 2012 - Πηγή Eurostat - ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της ευρωπαϊκής κεντρικής τράπεζας και οι επιπτώσεις στην χρηματοπιστωτική πολιτική της ευρωζώνης. Δήμητρα Παπακωνσταντίνου ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 6575

Ο ρόλος της ευρωπαϊκής κεντρικής τράπεζας και οι επιπτώσεις στην χρηματοπιστωτική πολιτική της ευρωζώνης. Δήμητρα Παπακωνσταντίνου ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 6575 Ο ρόλος της ευρωπαϊκής κεντρικής τράπεζας και οι επιπτώσεις στην χρηματοπιστωτική πολιτική της ευρωζώνης. Δήμητρα Παπακωνσταντίνου ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 6575 Ευρωπαϊκή κεντρική τράπεζα Η ΕΚΤ ιδρύθηκε το 1998 και

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΠΕΡΙΟΔΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΠΕΡΙΟΔΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΠΕΡΙΟΔΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ Ελένη Χήτα, Ευθύμιος Ζέρβας Σχολή Θετικών Επιστημών και Τεχνολογίας, Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η παγκόσμια οικονομική κρίση που ξέσπασε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ, ΣΤΙΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ, ΣΤΙΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ, ΣΤΙΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Δρ. Ιωάννης Χατζηκιάν, Επιστημονικός Συνεργάτης Τμήματος Διοίκησης Επιχειρήσεων, ΣΔΟ,

Διαβάστε περισσότερα

Tεύχος 103 4 Δεκεμβρίου 2014

Tεύχος 103 4 Δεκεμβρίου 2014 ISSN:2241 4878 Tεύχος 103 4 Δεκεμβρίου 2014 Στυλιανός Γ. Γώγος Οικονομικός Αναλυτής sgogos@eurobank.gr Ρυθμός οικονομικής μεγέθυνσης: από το -10,4% (2011q1) στο 1,9% (2014q3). Επενδύσεις: από το -38.6%

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

Η ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Η ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Γκλαβέρη Αναστασία Μάιος 2006 Σκοπός n Σκοπός μας στην παρούσα διπλωματική εργασία είναι να διερευνήσουμε θέματα που σχετίζονται με την ανταγωνιστικότητα στην Ελλάδα. n

Διαβάστε περισσότερα

- Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών

- Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών - Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών Σύμφωνα με προσωρινά στοιχεία, το δ τρίμηνο 2014, το βουλγαρικό ΑΕΠ ενισχύθηκε κατά 1,3% σε ετήσια βάση και κατά 0,4% σε τριμηνιαία βάση. Σε ό,τι αφορά το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Κανόνας Χρυσού. Διεθνής Μακροοικονομική Πολιτική (κεφ.18) Σύστημα κανόνα χρυσού: σε ποια χρονική περίοδο αναφέρεται; Λειτουργία του κανόνα χρυσού

Κανόνας Χρυσού. Διεθνής Μακροοικονομική Πολιτική (κεφ.18) Σύστημα κανόνα χρυσού: σε ποια χρονική περίοδο αναφέρεται; Λειτουργία του κανόνα χρυσού Κανόνας Χρυσού Διεθνής Μακροοικονομική Πολιτική (κεφ.18) Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1870-1973 Βασικές αρχές λειτουργίας Ιστορικά (ποια περίοδο καλύπτει) Εξωτερική ισορροπία (ισοζύγιο πληρωμών ισοσκελισμένο)

Διαβάστε περισσότερα

Αύξηση της Παραγωγικότητας της Εργασίας και όχι Περαιτέρω Μείωση των Mισθών για την Ενίσχυση της Ανταγωνιστικότητας

Αύξηση της Παραγωγικότητας της Εργασίας και όχι Περαιτέρω Μείωση των Mισθών για την Ενίσχυση της Ανταγωνιστικότητας ISSN:2241 4878 Tεύχος 94 2 Οκτωβρίου 2014 Στυλιανός Γ. Γώγος Οικονομικός Αναλυτής sgogos@eurobank.gr Μαρία Πρανδέκα Οικονομικός Αναλυτής mprandeka@eurobank.gr ΡΗΤΡΑ ΜΗ ΕΥΘΥΝΗΣ Το έντυπο αυτό εκδόθηκε από

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL

Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL Εσωτερική Αγορά, Βιομηχανία, Επιχειρηματικότη τα και ΜΜΕ ΣΥΝΟΨΗ Πίνακας επιδόσεων της Ένωσης για την Καινοτομία το

Διαβάστε περισσότερα

3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες

3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες 3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Προσφορά και ζήτηση χρήματος 2. Προσφορά χρήματος και συναλλαγματική ισοτιμία (βραχυχρόνια περίοδος) 3. Χρήμα, τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία (μακροχρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Η πολιτική Συνοχής στην περίοδο 2007-2013. Προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Η πολιτική Συνοχής στην περίοδο 2007-2013. Προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Η πολιτική Συνοχής στην περίοδο 2007-2013. Προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Στον Πίνακα 1 παρατίθενται εν συντοµία οι προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη νέα προγραµµατική περίοδο 2007-2013 σε

Διαβάστε περισσότερα

5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια

5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια 5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια 1. Οι προσδιοριστικοί παράγοντες της συνολικής ζήτησης 2. H βραχυχρόνια ισορροπία στην αγορά προϊόντος 3. Η βραχυχρόνια ισορροπία στην αγορά περιουσιακών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ Η κατάσταση έλλειψης εργασίας, κατά την οποία υπάρχει δυσαρμονία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, προσφέρονται λίγες θέσεις εργασίας, ενώ υπάρχουν πάρα πολλοί ενδ9ιαφερόμενοι. Είναι έννοια

Διαβάστε περισσότερα

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων»

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων» Πειραιάς, 10 Ιουνίου 2013 Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων» Στην Ελλάδα, τα επιτόκια χορηγήσεων παραμένουν σε υψηλό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ: Ετήσια Έκθεση 2011

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ: Ετήσια Έκθεση 2011 Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάµη Καρατάση 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax:210 92 33 977 11 Tsami Karatasi, 117 42 Athens, Greece,

Διαβάστε περισσότερα

(1 ) (1 ) S ) 1,0816 ΘΕΜΑ 1 Ο

(1 ) (1 ) S ) 1,0816 ΘΕΜΑ 1 Ο ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΤΟΜΟΥ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Για τον υπολογισμό της τρέχουσας συναλλαγματικής ισοτιμίας του ( /$ ) θα πρέπει να χρησιμοποιήσουμε τη σχέση ισοδυναμίας των επιτοκίων. Οπότε: Για

Διαβάστε περισσότερα

Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονομία Βασικά μεγέθη & συγκριτικοί δείκτες

Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονομία Βασικά μεγέθη & συγκριτικοί δείκτες ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΟΛΥΚΕΝΤΡΟ Διοσκούρων 4 & Πολυγνώτου ΑΘΗΝΑ 105 55 Τηλ. 2103310080, Fax: 2103310083 E-mail: info@kpolykentro.gr Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για τον μήνα Σεπτέμβριο 2012 - Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για τον μήνα Σεπτέμβριο 2012 - Πηγή Eurostat - ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο Τύπου. Αθήνα, 21 Ιανουαρίου 2010

Δελτίο Τύπου. Αθήνα, 21 Ιανουαρίου 2010 Αθήνα, 21 Ιανουαρίου 2010 Δελτίο Τύπου Παρουσιάστηκε, σήμερα στις 21 Ιανουαρίου 2010 στο ξενοδοχείο St.George Lycabettus, το τρίτο τεύχος της Εξαμηνιαίας Έκθεσης Ανάλυσης των Τουριστικών Τάσεων με τις

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διαπλανητικά Χρέη και οι Αριστεροί του Σειρίου

Τα Διαπλανητικά Χρέη και οι Αριστεροί του Σειρίου Τα Διαπλανητικά Χρέη και οι Αριστεροί του Σειρίου Θεόδωρος Μαριόλης και Κώστας Παπουλής * Όλο και πιο συστηματικά, το τελευταίο διάστημα, διάφοροι έγκριτοι δημοσιογράφοι και πολιτικοί αναλυτές, η πλειοψηφία

Διαβάστε περισσότερα

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά Νότια Ευρώπη Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός Η πρόσφατη οικονομική κρίση επηρέασε εκατομμύρια Ευρωπαίων πολιτών με πολλούς να χάνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ

ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 100 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΠΡΟΣ ΕΠΙΛΥΣΗ Vol. 1 ΑΘΗΝΑ ΜΑΪΟΣ 2013 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ - ΣΥΝΤΑΞΗ 1 ΤΟΜΟΣ 1 ΜIΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ 1) Εάν ο οριακός λόγος υποκατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

Η -Ζώνη δεν θα διαλυθεί, μάλλον θα ευημερήσει

Η -Ζώνη δεν θα διαλυθεί, μάλλον θα ευημερήσει Η -Ζώνη δεν θα διαλυθεί, μάλλον θα ευημερήσει Συγκριτική ανάλυση βασικών οικονομικών δεδομένων Φεβρουάριος 2013 Σύνοψη Συμπέρασμα 1 Α. Η ΚΡΙΣΗ ΧΡΕΟΥΣ ΔΕΝ ΑΝΤΙΚΑΤΟΠΤΡΙΖΕΙ ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ 3 ΔΕΔΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Understanding Economic Growth: A Macro-level, Industry-level, and Firm-level Perspective

Understanding Economic Growth: A Macro-level, Industry-level, and Firm-level Perspective Understanding Economic Growth: A Macro-level, Industry-level, and Firm-level Perspective Summary in Greek Κατανοώντας την οικονοµική µεγέθυνση : ανάλυση σε επίπεδο µακροοικονοµίας, τοµέα και επιχείρησης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Τµήµα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών (ΔΕΣ) Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Ειδίκευσης στις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές Εργασία στο µάθηµα «Γεωπολιτική των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ Παράρτημα Ι- Σελίδα 2/5 1. Η έννοια της παραγωγικότητας Ο όρος παραγωγικότητα εκφράζει τη σχέση μεταξύ των αποτελεσμάτων (εκροών) ενός συστήματος - μιας επιχείρησης,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες. Ισμήνη Πάττα Περίληψη, 2 ου μισού του κεφ. 12 ΑΜ 1207/Μ:070

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες. Ισμήνη Πάττα Περίληψη, 2 ου μισού του κεφ. 12 ΑΜ 1207/Μ:070 ΠΕΡΙΛΗΨΗ (2 ου μέρους κεφαλαίου 12 ( από το 12.4. και μετά, του βιβλίου Οικονομική για Επιχειρησιακές Σπουδές, του D. Mc Aleese) Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες Βασικά Σημεία : *Κεντρικές Τράπεζες,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Κεφάλαιο 2o (συνέχεια) b) Υπολογισμός των βασικών Μακροοικονομικών μεγεθών Συνολικό εισόδημα και συνολική δαπάνη! Για μια οικονομία συνολικά, το εισόδημα πρέπει να είναι ίσο

Διαβάστε περισσότερα

Κατανάλωση, Αποταμίευση και Προσδιορισμός του Εθνικού Εισοδήματος σε Κλειστή οικονομία χωρίς Δημόσιο Τομέα

Κατανάλωση, Αποταμίευση και Προσδιορισμός του Εθνικού Εισοδήματος σε Κλειστή οικονομία χωρίς Δημόσιο Τομέα Κατανάλωση, Αποταμίευση και Προσδιορισμός του Εθνικού Εισοδήματος σε Κλειστή οικονομία χωρίς Δημόσιο Τομέα -Σκοπός: Εξήγηση Διακυμάνσεων του Πραγματικού ΑΕΠ - Δυνητικό Προϊόν: Το προϊόν που θα μπορούσε

Διαβάστε περισσότερα

Κυπριακή οικονομία: προκλήσεις και προοπτικές

Κυπριακή οικονομία: προκλήσεις και προοπτικές Κυπριακή οικονομία: προκλήσεις και προοπτικές Εισαγωγική ομιλία του Αθανάσιου Ορφανίδη, Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, στο επιμορφωτικό σεμινάριο του Συνδέσμου Οικονομολόγων Καθηγητών Κύπρου

Διαβάστε περισσότερα

Η σημασία της καινοτομίας για μικρές επιχειρήσεις. Αθήνα, Μάιος 2015

Η σημασία της καινοτομίας για μικρές επιχειρήσεις. Αθήνα, Μάιος 2015 Η σημασία της καινοτομίας για μικρές επιχειρήσεις Αθήνα, Μάιος 2015 ΜΜΕ Σύνολο επιχειρήσεων (2011): 728.282 κατά μέσο όρο μικρότερες απ ότι απ ότι σε μεγάλες χώρες Μέγεθος εταιρειών μικρό: Ελλάδα / ΕΕ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΕΤΡΕΛΑΪΚΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕΛΕΤΗ ΙΕΝΕ Μ07. Ιούλιος 2013. Συγγραφείς: Αργυρώ Ροϊνιώτη, Κωστής Σταμπολής

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΕΤΡΕΛΑΪΚΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕΛΕΤΗ ΙΕΝΕ Μ07. Ιούλιος 2013. Συγγραφείς: Αργυρώ Ροϊνιώτη, Κωστής Σταμπολής Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΕΤΡΕΛΑΪΚΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕΛΕΤΗ ΙΕΝΕ Μ07 Ιούλιος 2013 Συγγραφείς: Αργυρώ Ροϊνιώτη, Κωστής Σταμπολής Σύνοψη Μελέτης Η Ελλάδα είναι μια χώρα ιδιαίτερα εξαρτημένη από το

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εμπειρογνώμονες του Ευρωσυστήματος κατάρτισαν προβολές για τις μακροοικονομικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, με βάση

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική Κρίση, Κοινωνική Συνοχή και Ανάπτυξη: Μια Διερεύνηση των Προοπτικών της Ελληνικής Οικονομίας

Οικονομική Κρίση, Κοινωνική Συνοχή και Ανάπτυξη: Μια Διερεύνηση των Προοπτικών της Ελληνικής Οικονομίας Οικονομική Κρίση, Κοινωνική Συνοχή και Ανάπτυξη: Μια Διερεύνηση των Προοπτικών της Ελληνικής Οικονομίας Περίληψη: Η οικονομική κρίση σήμερα αποτελεί το επίκεντρο του ενδιαφέροντος ιδιαίτερα για τις χώρες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ....3 ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 1. Ακαθάριστος κύκλος εργασιών....4 2. Λειτουργικό Κέρδος....7 3. Άποψη για την οικονομική κρίση... 10 4. Τα περισσότερο σημαντικά επιχειρησιακά

Διαβάστε περισσότερα

: Οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πορεία διμερών οικονομικών και εμπορικών σχέσεων, κατά το α 6μηνο 2008 (προσωρινά στοιχεία)

: Οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πορεία διμερών οικονομικών και εμπορικών σχέσεων, κατά το α 6μηνο 2008 (προσωρινά στοιχεία) ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗ ΣΟΦΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ EMBASSY OF GREECE IN SOFIA OFFICE FOR ECONOMIC & COMMERCIAL AFFAIRS Evlogi Georgiev 103, Sofia 1504, Bulgaria, tel.: (003592) 9447959,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για το μήνα Φεβρουάριο 2012 - Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για το μήνα Φεβρουάριο 2012 - Πηγή Eurostat - ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Τετάρτη, 18 Απριλίου ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακ. Ετος 2014-15

ΕΚΠΑ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακ. Ετος 2014-15 ΕΚΠΑ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακ. Ετος 2014-15 ΕΝΟΤΗΤΑ Νο. 1 ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ : ΣΤΟΧΟΙ, ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ, ΒΑΣΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ & ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών: Διοίκηση Επιχειρήσεων & Οργανισμών Θεματική Ενότητα: ΔΕΟ 34 Οικονομική Ανάλυση & Πολιτική Γραπτή Εργασία # 3 (Μακροοικονομική) Ακαδ. Έτος: 2007-8 Οδηγίες

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία. του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών Δημήτρη Μάρδα. «Τα διεθνή Λογιστικά πρότυπα του Δημοσίου &

Ομιλία. του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών Δημήτρη Μάρδα. «Τα διεθνή Λογιστικά πρότυπα του Δημοσίου & Ομιλία του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών Δημήτρη Μάρδα «Τα διεθνή Λογιστικά πρότυπα του Δημοσίου & η συμβολή τους στην αντιμετώπιση του Ελληνικού χρέους» Στο ετήσιο 19 th Government Roundtable του Economist

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΣ Οι κυριότερες μορφές χρήματος σήμερα είναι: Τα χαρτονομίσματα Τα κέρματα Οι επιταγές

ΜΟΡΦΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΣ Οι κυριότερες μορφές χρήματος σήμερα είναι: Τα χαρτονομίσματα Τα κέρματα Οι επιταγές ΚΕΦ. 5 ΧΡΗΜΑ Τα πολύ παλιά χρόνια η ανταλλαγή των αγαθών γινόταν απευθείας χωρίς τη μεσολάβηση του χρήματος. Γινόταν δηλαδή Αντιπραγματισμός ή φυσική ανταλλαγή (έδινε προϊόντα και έπαιρνε προϊόντα, έκανε

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του κ. Νίκου Βέττα. Γενικό Διευθυντή του ΙΟΒΕ και. Καθηγητή στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Ομιλία του κ. Νίκου Βέττα. Γενικό Διευθυντή του ΙΟΒΕ και. Καθηγητή στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ομιλία του κ. Νίκου Βέττα Γενικό Διευθυντή του ΙΟΒΕ και Καθηγητή στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου

Διαβάστε περισσότερα

www.onlineclassroom.gr

www.onlineclassroom.gr ΕΡΩΤΗΣΗ 2 (25 μονάδες) Υποθέστε ότι η Κεντρική Τράπεζα της χώρας Lowland ασκεί πολιτική ανοικτής αγοράς με στόχο την διευκόλυνση της οικονομικής μεγέθυνσης. α) Παρουσιάστε διαγραμματικά την πιθανή επίπτωση

Διαβάστε περισσότερα

Ελάφρυνση και Ιδιωτικοποίηση για το Ελληνικό Χρέος, Κέρδη για τους Ευρωπαίους Πολίτες

Ελάφρυνση και Ιδιωτικοποίηση για το Ελληνικό Χρέος, Κέρδη για τους Ευρωπαίους Πολίτες Ελάφρυνση και Ιδιωτικοποίηση για το Ελληνικό Χρέος, Κέρδη για τους Ευρωπαίους Πολίτες Σχίζας Παναγιώτης* Η διάχυση της κρίσης της στεγαστικής αγοράς των ΗΠΑ στην Ευρώπη οδήγησε τις αγορές στην επαναξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ: ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ, 2011:

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ: ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ, 2011: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 2 / 11 / 2012 Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ 2011 Οικονομική ανισότητα Από την Ελληνική Στατιστική

Διαβάστε περισσότερα

ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Α ΜΕΡΟΣ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ και ΑΣΚΗΣΕΙΣ

ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Α ΜΕΡΟΣ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ και ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Α ΜΕΡΟΣ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ και ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΘΗΝΑ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2014 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ - ΣΥΝΤΑΞΗ ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΝΙΚΟΣ 1 ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΑΕΠ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΔΑΠΑΝΗΣ Y = C + I + G + ( X M) Y

Διαβάστε περισσότερα

Precious Metals Greece. Starter Kit 1. Gold & Silver guide. Precious Metals Greece www.preciousmetalsgreece.com info@preciousmetalsgreece.

Precious Metals Greece. Starter Kit 1. Gold & Silver guide. Precious Metals Greece www.preciousmetalsgreece.com info@preciousmetalsgreece. Starter Kit 1 Precious Metals Greece Gold & Silver guide. Precious Metals Greece www.preciousmetalsgreece.com info@preciousmetalsgreece.com Αγαπητέ επενδυτή, Σε ευχαριστούμε για το ενδιαφέρον σου προς

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Π.Μ.Σ. ΔΕΣ ερωτήματα στο μάθημα ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ από το βιβλίο των PAUL R. KRUGMAN & «ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Θεωρία και Πολιτική» MAURICE

Διαβάστε περισσότερα

Μάγια Ε. Σπανουδάκη, ΜSc, Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης, Επιβλέπων: Καθηγητής Βασίλης Μουστάκης, Διευθυντής Εργαστηρίου Διοικητικών

Μάγια Ε. Σπανουδάκη, ΜSc, Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης, Επιβλέπων: Καθηγητής Βασίλης Μουστάκης, Διευθυντής Εργαστηρίου Διοικητικών Μάγια Ε. Σπανουδάκη, ΜSc, Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης, Επιβλέπων: Καθηγητής Βασίλης Μουστάκης, Διευθυντής Εργαστηρίου Διοικητικών Συστημάτων Π.Κ. Ιούλιος 2014 Δημιουργικότητα+ Επιστήμη= Δημιουργική

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική κρίση και τραπεζικό σύστημα

Ελληνική κρίση και τραπεζικό σύστημα Ελληνική κρίση και τραπεζικό σύστημα Γκίκας Α. Χαρδούβελης 1 ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ: ΑΝΤΕΧΟΥΝ ΤΗ ΔΙΕΘΝΗ ΚΡΙΣΗ, ΥΠΟΚΥΠΤΟΥΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ Αποτελέσματα: Τραπεζικοί Όμιλοι (4 συστημικές τράπεζες) ml. 2008 2009

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική. Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική. Αναπτύχθηκε ως ξεχωριστός κλάδος: Γιατί μελετάμε ακόμη την. Μακροοικονομική Θεωρία και

Μακροοικονομική. Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική. Αναπτύχθηκε ως ξεχωριστός κλάδος: Γιατί μελετάμε ακόμη την. Μακροοικονομική Θεωρία και Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική Εισαγωγή: με τι ασχολείται Ποια είναι η θέση της μακροοικονομικής σήμερα; Χρησιμότητα - γιατί μελετάμε την μακροοικονομική θεωρία; Εξέλιξη θεωρίας και σχέση με την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Δευτέρα 4 Φεβρουαρίου 2013. Συνέντευξη Τύπου. Για την παρουσίαση της μελέτης του κ. Ρερρέ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ

Δευτέρα 4 Φεβρουαρίου 2013. Συνέντευξη Τύπου. Για την παρουσίαση της μελέτης του κ. Ρερρέ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ Δευτέρα 4 Φεβρουαρίου 2013 Συνέντευξη Τύπου Για την παρουσίαση της μελέτης του κ. Ρερρέ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ Ο ελληνικός τουρισμός παραμένει διεθνώς ανταγωνιστικός και είναι σε

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Ε. Οικονόμου Καθηγητής Οικονομικών Μέλος του Συμβουλίου Νομισματικής Πολιτικής της Τράπεζας της Ελλάδος

Γεώργιος Ε. Οικονόμου Καθηγητής Οικονομικών Μέλος του Συμβουλίου Νομισματικής Πολιτικής της Τράπεζας της Ελλάδος Η Ανταγωνιστικότητα της Ελληνικής Οικονομίας και η Εξάρτησή της από την Ακολουθούμενη Πολιτική και τις Εξελίξεις των Οικονομιών των Χωρών στη Νομισματική Ένωση Γεώργιος Ε. Οικονόμου Καθηγητής Οικονομικών

Διαβάστε περισσότερα

49η ιδακτική Ενότητα ΕΝΙΑΙΑ ΑΓΟΡΑ ΣΥΝΘΗΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ. ιευκρινίσεις, Συµπληρώσεις, Παρατηρήσεις

49η ιδακτική Ενότητα ΕΝΙΑΙΑ ΑΓΟΡΑ ΣΥΝΘΗΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ. ιευκρινίσεις, Συµπληρώσεις, Παρατηρήσεις 49η ιδακτική Ενότητα ΕΝΙΑΙΑ ΑΓΟΡΑ ΣΥΝΘΗΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ιευκρινίσεις, Συµπληρώσεις, Παρατηρήσεις 1. «Η υλοποίηση αυτών των στόχων ζήτηση» (σ. 195) Ήδη σήµερα 500 περίπου Ευρωσύµβουλοι βοηθούν

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ

Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ Ζάππειο Μέγαρο, Αθήνα, 9 Μαρτίου 2000 Σήμερα είναι μια ιστορική στιγμή για την χώρα. Η αίτηση ένταξης στην ΟΝΕ σηματοδοτεί

Διαβάστε περισσότερα

Health at a Glance: Europe 2010

Health at a Glance: Europe 2010 Health at a Glance: Europe 2010 Summary in Greek Περίληψη στα ελληνικά HEALTH AT GLANCE: EUROPE 2010 ISBN 978-92-64-090309 OECD 2010 1 Περίληψη Οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν επιτύχει σημαντική πρόοδο όσον

Διαβάστε περισσότερα

Κυβερνήσεις, Χρηματαγορές και Μακροοικονομία

Κυβερνήσεις, Χρηματαγορές και Μακροοικονομία Κυβερνήσεις, Χρηματαγορές και Μακροοικονομία Εισαγωγή στους εθνικούς λογαριασμούς Με έμφαση στους εξωτερικούς λογαριασμούς μίας χώρας Οδοδείκτης Μέρος Α Βασικές Έννοιες Μέρος Β Αναλύσεις Βραχυχρονίων Διακυμάνσεων

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή κρίση στην Ελλάδα: Επιστημονική ανάλυση της κρίσης υπό το πρίσμα των οικονομικών στοιχείων & του μάρκετινγκ.

Ευρωπαϊκή κρίση στην Ελλάδα: Επιστημονική ανάλυση της κρίσης υπό το πρίσμα των οικονομικών στοιχείων & του μάρκετινγκ. Ευρωπαϊκή κρίση στην Ελλάδα: Επιστημονική ανάλυση της κρίσης υπό το πρίσμα των οικονομικών στοιχείων & του μάρκετινγκ. ΙΩΑΝΝΗΣ ΤΣΟΥΡΗΣ Αντικείμενα αναφοράς Ανασκόπηση της κρίσης και εφαρμογή «μνημονιακών»

Διαβάστε περισσότερα

Εισοδήματος και Απασχόλησης Determination of Income and Employment

Εισοδήματος και Απασχόλησης Determination of Income and Employment ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Προσδιορισμός Εισοδήματος και Απασχόλησης Determination of Income and Employment 1. Κεϋνσιανή θεωρία - Υπόδειγμα. Keynesian Model 1 Βασικές αρχές: Το μέγεθος του Εθνικού εισοδήματος (παραγόμενου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Έχουν ήδη περάσει δύο χρόνια από την έναρξη της παγκόσμιας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.gr Εισήγηση του Προέδρου του Οικονομικού Επιμελητηρίου

Διαβάστε περισσότερα