Αργυρώ Ζησιάδου, Δρ. Θεόδωρος Μεταξάς

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αργυρώ Ζησιάδου, Δρ. Θεόδωρος Μεταξάς"

Transcript

1 Σ ε λ ί δ α 1 ΟΙ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΕΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΚΑΙ Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥΣ ΑΠΟ ΤΟ 1980 ΩΣ ΤΟ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Αργυρώ Ζησιάδου, Δρ. Θεόδωρος Μεταξάς Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Κοραή 43, Βόλος. Περίληψη Σκοπός της συγκεκριμένης εργασίας είναι η συγκριτική ανάλυση των Μεσογειακών χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε οικονομικό και αναπτυξιακό επίπεδο καθ όλη την διάρκεια της ύπαρξης τους μέσα στην Ένωση καθώς επίσης και κατά την διάρκεια των τελευταίων χρόνων της μεγάλης οικονομικής κρίσης. Πιο συγκεκριμένα, στο πρώτο μέρος της εργασίας γίνεται μία αναφορά στους λόγους δημιουργίας αυτής της Ένωσης, τους λόγους ένταξης της κάθε χώρας καθώς επίσης και στους κανόνες και τις προϋποθέσεις που έχουν θέσει τα αντίστοιχα όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στο επόμενο μέρος γίνεται ιστορική ανασκόπηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης μελετώντας τις Συνθήκες (με χρονολογική σειρά) τις διευρύνσεις της Ένωσης, την υιοθέτηση του κοινού νομίσματος και την μεγάλη κρίση του 2008 και τα αποτελέσματα της. Στο τρίτο μέρος της εργασίας, αναπτύσσεται μία συγκριτική μελέτη των έξι (6) Μεσογειακών χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Κύπρος, Ελλάδα, Ιταλία, Γαλλία, Ισπανία, Πορτογαλία) πάνω σε διάφορους οικονομικούς και αναπτυξιακούς δείκτες. Τέλος, στο τέταρτο μέρος καταλήγουμε σε συμπεράσματα για το κατά πόσο οι προσδοκίες που δημιουργήθηκαν κατά την σύσταση της Ευρωπαϊκής Ένωσης επιτεύχθηκαν με την πάροδο του χρόνου. Λέξεις κλειδιά: Ευρωπαϊκή Ένωση, Ευρωπαϊκές Μεσογειακές χώρες, οικονομικοί δείκτες, οικονομική εξέλιξη, οικονομική κρίση. 1. Εισαγωγή Επηρεασμένα από τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, τα ισχυρά κράτη της Ευρωπαϊκής ηπείρου αποφάσισαν να δημιουργήσουν της αντίστοιχες «Ηνωμένες Πολιτείες Ευρώπης» μετά τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο προκειμένου να εξασφαλίσουν την ειρήνη και την οικονομική ανάπτυξη και μεγέθυνση σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Όμως για να μπορέσουν να συνυπάρξουν τα εν λόγω κράτη και στην συνέχεια να εντάξουν και νέα μέλη στην ευρωπαϊκού επιπέδου Ένωση, θα έπρεπε εξ αρχής να ορισθούν κάποιοι κανόνες οι οποίοι θα τηρούνταν ανεξαιρέτως από όλα τα μέλη κράτη. Θα έπρεπε, λοιπόν, το προς ένταξη κράτος να είναι σε θέση να πιστοποιήσει την σταθερότητα του όσο αφορά τους θεσμούς που εγγυώνται την δημοκρατία, την εξασφάλιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων καθώς επίσης και τον σεβασμό και την προστασία των μειονοτήτων (European

2 Σ ε λ ί δ α 2 Commission; Fritz, 2001). Μερικές βασικές προϋποθέσεις ένταξης των κρατών μελών σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι και η ελεύθερη κυκλοφορία εμπορευμάτων, κεφαλαίων, εργατικού δυναμικού καθώς επίσης και οι δημόσιες συμβάσεις που εξασφαλίζουν την διαφάνεια, την ίση μεταχείριση, και τον ελεύθερο ανταγωνισμό. Μια διαρθρωτική αλλαγή προβλέπεται για τις στατιστικές υπηρεσίες των εκάστοτε χωρών καθώς θα πρέπει να είναι σε θέση να παρέχουν επίσημα στατιστικά στοιχεία που θα χαρακτηρίζονται από αμεροληψία, αξιοπιστία και διαφάνεια και πάνω από όλα με σεβασμό προς τα προσωπικά δεδομένα. Σύμφωνα με τον Heinemann (2000) απαραίτητο στοιχείο για την ένταξη μίας χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι η ομόφωνη απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου καθώς επίσης και απόλυτη πλειοψηφία από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Όμως για ποιο λόγο είναι επιδιωκόμενη μία διεύρυνση σε ευρωπαϊκό επίπεδο; Ποια είναι τα οφέλη μίας τέτοιου είδους σύμπραξης; Ο Fritz (2001) έχει εντοπίσει τους λόγους τόσο σε οικονομικό όσο και σε πολιτικό επίπεδο. Η διεύρυνση της Ε.Ε είναι ένα έργο με παγκόσμια πολιτική διάσταση και ένα βήμα προς την μακροχρόνια ειρήνη της Ευρώπης. Πέρα όμως, από την πολιτική διάσταση, υπάρχει και η οικονομική διάσταση και αυτή στηρίζεται κατά κύριο λόγο στις δυνατότητες βελτίωσης συνθηκών διαβίωσης και επιπέδου ζωής στις νεοενταχθήσες χώρες καθώς και η καλύτερη διεξαγωγή του εμπορίου σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, το οποίο βελτιώθηκε με την τελωνειακή ένωση και την κατάργηση των δασμών (Heinemann, 2000). Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την αναβάθμιση των χωρών τόσο σε εσωτερικό επίπεδο ελαχιστοποιώντας την ανισοκατανομή του εισοδήματος όσο και σε εξωτερικό επίπεδο βελτιώνοντας τις σχέσεις με τις υπόλοιπες χώρες της Ε.Ε λαμβάνοντας ίση αντιμετώπιση. Με την απόφαση ένταξης μίας χώρας στην Ε.Ε και πολύ πιθανόν την οικονομική και νομισματική ένωση (ΟΝΕ) έχουν τεθεί κάποιες απαιτούμενες προϋποθέσεις οι οποίες είναι κατά κύριο λόγο οικονομικής φύσης όπως λχ. το ετήσιο έλλειμμα της εκάστοτε χώρας να μην υπερβαίνει το 3% του ΑΕΠ. Σύμφωνα με τον Αντζουλάτο (2011), με την είσοδο των κρατών στην ΟΝΕ και την υιοθέτηση του κοινού νομίσματος (Ευρώ) το 1999 η αυτόνομη νομισματική πολιτική κάθε κράτους μέλους έπαψε να υφίσταται. Έχοντας, λοιπόν, μία κοινή νομισματική πολιτική η οποία ορίζεται από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) αναγκάζει τα κράτη μέλη να συμμορφωθούν και να λειτουργήσουν κάτω από συγκεκριμένους κανόνες. Το γεγονός ότι η ΕΚΤ δημιουργήθηκε έχοντας ως πρότυπο την Γερμανική Bundesbank την καθιστά μία απόλυτα ανεξάρτητη, αξιόπιστη και φερέγγυα αρχή. Συνεπώς η ΕΚΤ λειτουργεί κάτω από την πληθωριστική πολιτική, δηλαδή, αποφεύγει να κόψει χρήμα (εκτός και αν πρόκειται για περίπτωση έκτακτης ανάγκης) με σκοπό να κρατήσει τον πληθωρισμό σε χαμηλά επίπεδα και να μην υποτιμήσει το νόμισα της, το Ευρώ (Αντζουλάτος, 2011). Για να καταφέρει να επιβιώσει η Ε.Ε θα πρέπει εκτός των άλλων να χαρακτηρίζεται και από οικονομική επιτυχία. Σύμφωνα με τους Konig and Ohr (2011) η οικονομική επιτυχία των κρατών μελών της Ε.Ε επηρεάζεται από το οικονομικό μέγεθος του κάθε μέλους. Σε θεωρητικό επίπεδο, η σχέση είναι διμεταβλητή μεταξύ του μεγέθους του πληθυσμού και της οικονομικής ανάπτυξης. Με βάση την οικονομετρική ανάλυση των ιδίων, υπάρχουν και άλλοι παράγοντες όπως η διάρκεια ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, το επίπεδο της οικονομικής ανάπτυξης καθώς και η χρηματοδότηση από τα Ευρωπαϊκά Ταμεία. Ως μικρή χώρα ορίζεται αυτή που δεν είναι σε θέση να επηρεάσει τους όρους τους διεθνούς εμπορίου ενώ ως μεγάλη χώρα το ακριβώς αντίθετο. Ενώ διάκριση μπορεί να γίνει και με βάση το μέγεθος του πληθυσμού ή και την γεωγραφική έκταση που καταλαμβάνει η χώρα (Konig; Ohr, 2011). Σύμφωνα με τον Jalan (1982) ένα κράτος προσδιορίζεται και κατατάσσεται σε μεγάλο ή μικρό μετά από την άθροιση ορισμένων δεικτών (πληθυσμός,

3 Σ ε λ ί δ α 3 έκταση, Α.Ε.Π). Ενώ ο Ward (1975) τονίζει ότι οι μικρές χώρες διαθέτουν μικρό μέγεθος πληθυσμού και κατά συνέπεια περιορισμένο αριθμό εργατικού δυναμικού. Σε αυτό το σημείο έρχονται να συμφωνήσουν και οι Armstrong and Read (1998) Υπογραμμίζοντας ότι η εξειδίκευση σε προϊόντα υψηλής έντασης εργατικού δυναμικού είναι δυσκολότερη σε χώρες με μικρό πληθυσμό. Τα τελευταία 20 χρόνια και μετά την διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης η ευρωπαϊκή ήπειρος έχει γνωρίσει μία σημαντική αύξηση καθώς ο αριθμός των ενταγμένων χωρών υπερδιπλασιάστηκε (από 12 σε 27 μέλη) και πολλά μικρά κράτη έγιναν μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά την μεγάλη διεύρυνση (Konig; Ohr, 2011). Έτσι λοιπόν, οι Aguayo and Guisan (2004) συμπεραίνουν πως υπάρχει ένας βαθμός αλληλεξάρτησης μεταξύ 2 μεταβλητών. Πρώτον, ο πληθυσμός κινείται προς την απασχόληση και δεύτερον, η απασχόληση αυξάνεται με την παραγωγή και τον πληθυσμό. Πολλοί συγγραφείς, όπως ο Brig (1981) και ο Freeman ( 2001) επισημαίνουν ότι η απασχόληση και ο πληθυσμός είναι αλληλεξαρτώμενες μεταβλητές σε πολλές χώρες καθώς οι άνθρωποι μετακινούνται από την μία περιοχή σε μία άλλη για να βρουν θέσεις εργασίας. Αυτό γίνεται ακόμη ευκολότερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση λόγω της ελεύθερης μετακίνησης εργατικού δυναμικού (European Commission). Τονίσθηκε νωρίτερα ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι επηρεασμένη από τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, όμως σε σχέση με τις ΗΠΑ, η Ε.Ε βρίσκεται σε μειονεκτική θέση όσο αφορά την κινητικότητα του εργατικού δυναμικού καθώς λόγω της πολυπολιτισμικής και πολυγλωσσικής ποικιλότητας η κινητικότητα δε είναι τόσο εύκολη (Aguayo; Guisan, 2004). Σε ένα άλλο σημείο στο οποίο υστερεί η Ε.Ε σε σχέση με τις ΗΠΑ είναι στα ποσοστά απασχόλησης και πραγματικού μισθού (Guisan; Aguayo, 2007). Η διαφορά στα ποσοστά απασχόλησης ανάγεται στο γεγονός ότι οι δύο ενώσεις χρησιμοποιούν διαφορετικές πολιτικές. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ως στόχο να κρατήσει σε χαμηλά επίπεδα τον πληθωρισμό ενώ οι ΗΠΑ την ανεργία. Συνεπώς, για να μπορέσει η Ε.Ε να ανταγωνιστεί σε αυτό τον τομέα τις ΗΠΑ θα πρέπει να αναπτύξει οικονομικές πολιτικές προκειμένου να αυξηθεί η στήριξη στο ανθρώπινο κεφάλαιο, την προώθηση της εκπαίδευσης και της Έρευνας και Ανάπτυξης, προκειμένου να επιτευχθούν υψηλότερα επίπεδα πραγματικών μισθών και απασχόλησης (Guisan; Aguayo, 2007). Από την μελέτη των ιδίων προκύπτει ότι η κύρια μεταβλητή για την επίτευξη των ποσοστών απασχόλησης, και των πραγματικών μισθών είναι το κατά κεφαλήν ΑΕΠ, άρα οι οικονομικές πολιτικές θα πρέπει να απευθύνονται προς την αύξηση του κατά κεφαλήν ΑΕΠ και την αύξηση της παραγωγής. Έχοντας ως βασικό σκοπό την ανάλυση των αποτελεσμάτων της βιομηχανικής και εμπορικής πολιτικής της Ε.Ε σε σχέση με την οικονομική ανάπτυξη, τους πραγματικούς μισθούς και τα ποσοστά απασχόλησης σε μερικές από τις χώρες της Ε.Ε την περίοδο η Guisan (2011) συμπεραίνει ότι η βιομηχανική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα πρέπει να είναι πιο αποτελεσματική προκειμένου να βελτιωθεί η ανάπτυξη και η ποιότητα ζωής των πολιτών τη Ε.Ε, που είναι και ένας βασικός στόχος της Ευρωπαϊκής Ένωσης (European Commission), και να αποφευχθεί η χρηματοπιστωτική κρίση. Για την περίοδο οι πολιτικές της Ε.Ε δεν έχουν δείξει αρκετή υποστήριξη στην βιομηχανική ανάπτυξη και σύμφωνα με την πολιτική του ανοίγματος σε μαζικές εισαγωγές από τις χώρες με χαμηλό κόστος που συνήθως δεν υπόκεινται σε φόρους και νομικά έξοδα έχουν προκαλέσει βιομηχανική παρακμή και οικονομικά προβλήματα σε πολλές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Guisan, 2011). Αντίστοιχα, ο Cowling (2011) επισημαίνει ότι η βιομηχανία της Ε.Ε θα πρέπει να αποκτήσει κεντρικό ρόλο για να μπορέσει η Ευρώπη να παραμείνει παγκόσμιος οικονομικός ηγέτης. Ένας από τους κεντρικούς στόχους της Ευρωπαϊκής Κοινότητας είναι η μεγαλύτερη ισότητα σε ολόκληρη την Ευρώπη τόσο στην παραγωγικότητα όσο και στα εισοδήματα. Επομένως, διάφορα

4 Σ ε λ ί δ α 4 μέτρα έχουν ληφθεί για την επίτευξη αυτού του στόχου. (Cappelen et. al. 2003). Γι αυτό το λόγο, μια από τις βασικές διαπραγματεύσεις που γίνονται πριν την ένταξη μίας χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι το κατά τι ποσοστό θα συμμετέχει παρέχοντας αλλά και λαμβάνοντας οικονομική στήριξη από τα αντίστοιχα ταμεία στήριξης της Ε.Ε, με σκοπό να μεταφερθούν κεφάλαια από τις ισχυρότερες χώρες στις πιο αδύναμες βοηθώντας τες έτσι να αναπτυχθούν και να βρεθούν σε υψηλότερο οικονομικό επίπεδο (European Commission). Οι χρηματοδοτικοί πόροι που διατίθενται σε αυτά τα αναπτυξιακά κεφάλαια αυξήθηκαν σημαντικά (Molle, 1980; Molle and Cappellin, 1998). Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι οικονομικές συνέπειες από την οικονομική στήριξη είναι πολύ ισχυρότερες στα ανεπτυγμένα περιβάλλοντα ( Cappelen et.al, 2003).Παρατηρείται μεγαλύτερη ισοκατανομή περιφερειακών εισοδημάτων ανά κάτοικο σε σχέση με τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο, ωστόσο η σύγκλιση αυτή φαίνεται να έχει επιβραδυνθεί ή να έχει σταματήσει μετά το 1980 (Fagerberg and Verspagen, 1996; Cappelen et. al. 1999). Αυτό ισχύει ιδιαίτερα στις χώρες που ήταν ήδη μέλη στην δεκαετία του 1970.Οι χώρες του Νότου που προσχώρησαν στην Ε.Ε κατά την διάρκεια του 1980 εμφανίζουν μία τάση σύγκλισης. Κυρίως η Ισπανία και η Πορτογαλία εμφανίζουν μεγαλύτερη ωφέλεια από την ένταξη τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση (Cappelen et.al. 2003). Σύμφωνα με τους Neven and Gouyette (1995) και τους Fagerberg and Verspagen (1996) πιο πρόσφατα αποδεικτικά στοιχεία έρχονται να αμφισβητήσουν αυτές στις αντιλήψεις αποδεικνύοντας ότι η τάση προς σύγκλιση ανακόπηκε στις αρχές της δεκαετίας του Έτσι λοιπόν, τα διαρθρωτικά ταμεία της Ε.Ε πέρασαν από μία σημαντική μεταρρύθμιση το Ο στόχος ήταν να κάνουν τα κεφάλαια πιο αποτελεσματικά στην μείωση του χάσματος μεταξύ των αναπτυγμένων και των λιγότερο ανεπτυγμένων περιφερειών και την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (Cappelen et.al. 2003). Η Ευρωπαϊκή Ένωση, από μόνη της, έχει δυσκολίες στην διαχείριση της κρίσης σε σχέση με άλλες αναπτυγμένες περιοχές του κόσμου. Επίσης, στο κομμάτι της Ευρώπης που χρησιμοποιείται το ευρώ είναι αναμφίβολο κατά πόσο θα επιβιώσει από την κρίση χωρίς να χάσει κάποια μέλη της (Bartha, 2013). Για να υπάρξει αειφόρος ανάπτυξη θα πρέπει να δημιουργηθεί και να εφαρμοστεί μία πολιτική στρατηγικής. Αν και στο παρελθόν, αυτό λειτούργησε με επιτυχία στην Ευρωπαϊκή Ένωση, υπάρχει αναγκαιότητα επανεξέτασης ορισμένων πολιτικών και πρακτικών για το μέλλων (Ziolkowska; Ziolkowski, 2010). Ο ορισμός της βιώσιμής ανάπτυξης που διατυπώθηκε για πρώτη φορά στην έκθεση «Το κοινό μας μέλλον Our Common future» από την Παγκόσμια Επιτροπή για το περιβάλλον και την ανάπτυξη (Brundtland Commission) εκφράζει την ιδέα μίας πολιτικής που «επιδιώκει να καλύψει τις ανάγκες και τις προσδοκίες της σημερινής γενιάς χωρίς να διακυβεύεται η ικανότητα να ανταποκριθεί σε εκείνες των μελλοντικών γενεών» (United Nations, 1987). Η στρατηγική της Ε.Ε για αειφόρο ανάπτυξη περιλαμβάνει επενδύσεις σε ανθρώπινο, κοινωνικό και περιβαλλοντικό κεφάλαιο καθώς επίσης και τεχνολογικές καινοτομίες διότι αποτελούν την προϋπόθεση για την μακροχρόνια ανταγωνιστικότητα και την οικονομική ευημερία, την κοινωνική συνοχή, την ποιότητα απασχόλησης και την αποτελεσματική περιβαλλοντική προστασία (Ziolkowska; Ziolkowski, 2010) 2. Ιστορική Ανασκόπηση Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν αποτελεί γεγονός των τελευταίων ετών. Η ιστορία της ξεκινά αμέσως μετά το τέλος του Β Παγκοσμίου Πολέμου και μετά από πολεμικά γεγονότα στον ευρωπαϊκό χώρο. Την περίοδος η Ευρώπη χαρακτηρίζεται ως «Ειρηνική Ευρώπη» και αποτελεί την αρχή της συνεργασίας μεταξύ των ευρωπαϊκών κρατών (European Commission). Το 1951 υπογράφεται η

5 Σ ε λ ί δ α 5 πρώτη συνθήκη γνωστή και ως «Συνθήκη Άνθρακα και Χάλυβα» στο Παρίσι μεταξύ της Γαλλίας, της Γερμανίας και των χωρών της Μπενελούξ (Λουξεμβούργο, Βέλγιο, Ολλανδία) και κύριος σκοπός ήταν η εξάλειψη εμποδίων της αγορά των προϊόντων άνθρακα και χάλυβα (Μούσης, 2011). Την ίδια χρονιά, τα έξι αρχικά κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπογράφουν στο Παρίσι την Συνθήκη ίδρυσης της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας. Τα έξι αυτά κράτη είναι η Ιταλία, η Γαλλία, η Γερμανία, το Βέλγιο, το Λουξεμβούργο και η Ολλανδία (European Commission).Μόλις έξι χρόνια αργότερα, το 1957, στην Ρώμη υπογράφεται η Συνθήκη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενεργείας γνωστής ως Ευρατόμ και απέβλεπε στην δημιουργία μιας κοινής αγοράς πυρηνικών υλικών και στην κατάργηση της πυρηνικής νομοθεσίας (Μούσης, 2011). Η επόμενη δεκαετία χαρακτηρίζεται από οικονομική ανάπτυξη και μεγέθυνση. Η πρώτη διεύρυνση στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα έγινε το 1973 μέσω της οποίας τρία νέα μέλη εντάσσονται στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα (η Δανία, η Ιρλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο) (Μούσης, 2011) Μέσα στην επόμενη δεκαετία, η διεύρυνση συνεχίστηκε καθώς το 1981 η Ελλάδα εντάσσεται στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα και 1986 οι δέκα χώρες γίνονται δώδεκα με την ένταξη της Ισπανίας και της Πορτογαλίας (Μούσης, 2011). Αυτή η δεκαετία σημαδεύεται από την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης και την πτώση του Τείχους του Βερολίνου, δύο γεγονότα που έφεραν σημαντικές αλλαγές σε ευρωπαϊκό και όχι μόνο επίπεδο. Με την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης πολλά νέα μικρά κράτη θέλουν να ενταχθούν στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Η επόμενη δεκαετία ξεκινά με την Συνθήκη του Μάαστριχτ το 1992 και είχε ως στόχο να χωρίσει την προσπάθεια ολοκλήρωσης σε δύο μέρη. Έτσι λοιπόν υπογράφονται δυο αλληλένδετες συνθήκες: η Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ) και η Συνθήκη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (ΣΕΚ). Το 1995 τρία νέα μέλη εντάσσονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση (η Αυστρία, η Φιλανδία και η Σουηδία) (Μούσης,2011). Μόλις δύο χρόνια μετά, το 1997, υπογράφεται η Συνθήκη του Άμστερνταμ κάνοντας φέρνοντας τεράστιες αλλαγές καθώς για πρώτη φορά τίθενται τα θέματα της μετανάστευσης, του ασύλου και της απασχόλησης. Μέσα στην ίδια δεκαετία υιοθετείται το κοινό νόμισμα από μερικά κράτη μέλη παραχωρώντας με αυτό τον τρόπο την νομισματική του ς πολιτική σε μία Κεντρική Τράπεζα ευρωπαϊκού επιπέδου που λειτουργεί σύμφωνα με τις αρχές της Γερμανικής Bundesbank (Αντζουλάτος, 2011; Μούσης, 2011), Ανάμεσα στις χώρες που υιοθέτησαν πρώτες το ευρώ ήταν η Ισπανία, η Πορτογαλία, η Ιταλία και η Γαλλία (European Union). Από το 2000 και μετά ξεκινά μία νέα εποχή για την Ευρωπαϊκή Ένωση καθώς είναι η περίοδος όπου σημειώνεται η μεγαλύτερη διεύρυνση καθώς τα κράτη από δεκαπέντε (15) γίνονται εικοσιοκτώ (28), Όλο και περισσότερες χώρες υιοθετούν το κοινό νόμισμα και λαμβάνουν χώρα και οι δύο τελευταίες συνθήκες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Συνθήκη της Νίκαιας (2001) και η Συνθήκη της Λισαβόνας (2007). Η Συνθήκη της Νίκαιας έχει ως σκοπό να προετοιμάσει το έδαφος για τα δέκα νέα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ η Συνθήκη της Λισαβόνας διατήρησε όλα τα σημαντικά στοιχεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενώ παραμέρισε τα δευτερεύοντα (Μούσης, 2011). Ένα μόλις χρόνο αργότερα ξεκινά η παγκόσμια οικονομική κρίση του 2008 που προήλθε από τα «κόκκινα» στεγαστικά δάνεια της Αμερικής στα οποία ήταν εκτεθειμένη και η Ευρώπη σε αρκετά μεγάλο βαθμό. Κάποια από τα κράτη μέλη αντιμετώπισαν και συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν την κρίση όχι μόνο σε οικονομικό επίπεδο και σύσσωμη η Ευρωπαϊκή Ένωση ακολουθεί διάφορες πολιτικές για να αντιμετωπίσει αυτή την κρίση. Τέλος, για πρώτη φορά μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης καταφεύγουν σε δανειστή έσχατης καταφυγής, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (IMF).

6 Σ ε λ ί δ α 6 3. Μελέτη Περίπτωσης Στο τρίτο κομμάτι της εργασίας αναπτύσσεται η μελέτη περίπτωσης στην οποία και παρουσιάζεται και μελετάται η πορεία των έξι (6) χώρων της Νότιας Ευρώπης και συγκεκριμένα της Μεσογείου διότι αυτές οι συγκεκριμένες χώρες αντιμετώπισαν και αντιμετωπίζουν ακόμηεντονότερα την οικονομική κρίση του Η Ιρλανδία, παρόλο που αντιμετώπισε και αυτή έντονα την κρίση του 2008, εξαιρείται από την μελέτη καθώς η βασική διαφορά της Ιρλανδίας με τις υπόλοιπες χώρες είναι ότι η δική της κρίση ξεκίνησε από την τράπεζες (ιδιωτικός τομέας) και μεταφέρθηκε στο κράτος (δημόσιος τομέας) ενώ στις Μεσογειακές χώρες συνέβει το ακριβώς αντίθετο καθώς το κράτος ήταν αυτό που μετέφερε την κρίση στους ιδιώτες. Έτσι λοιπόν, παρακάτω αναλύονται σε τρεις υποενότητες, εννιά βασικοί οικονομικοί δείκτες και με την βοήθεια γραφημάτων. Επίσης, παρουσιάζεται η πορεία εξέλιξη αυτών των δεικτών στις τρεις διαφορετικές φάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ως πρώτη φάση ορίζεται η ένταξη μίας χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ς δεύτερη φάση ορίζεται η υιοθέτηση του κοινού νομίσματος (euro) και ως τρίτη και τελευταία φάση ορίζεται η περίοδος της οικονομικής κρίσης, δηλαδή από το 2008 μέχρι και σήμερα. Εάν προσπαθήσουμε να χωρίσουμε τις έξι χώρες σε μεγάλες και μικρές αντίστοιχα σύμφωνα με τους Konig and Ohr (2011), Jalan (1982), Ward (1975) και Armstrong and Read (1998) τότε για όλους αυτούς τους λόγους οι τρεις «μεγάλες» χώρες είναι η Ιταλία, η Ισπανία και η Γαλλία, ενώ η Ελλάδα, η Κύπρος και η Πορτογαλία συγκαταλέγονται στις «μικρές» χώρες. 3.1 Σύγκριση του Α.Ε.Π. του ΧΡΕΟΥΣ και του ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΟΣ Όπως έχει ήδη προαναφερθεί, μία από τις βασικές προϋποθέσεις ένταξης μίας χώρας στην Νομισματική Ένωση (ΟΝΕ) είναι να μην ξεπερνά το έλλειμμα της σε ετήσια βάση το 3% του Α.Ε.Π της εκάστοτε χώρας. Έτσι λοιπόν, οι χώρες που θέλουν να υιοθετήσουν το κοινό νόμισμα και να ενταχθούν στην νομισματική ένωση θα πρέπει να πειθαρχούν.

7 ΠΟΣΟΣΤΟ Σ ε λ ί δ α 7 Γράφημα 1: Ετήσιο Έλλειμμα / Πλεόνασμα ως ποσοστό του Α.Ε.Π (ίδια κατασκευή) 1 10,000% Ετήσιο Έλλειμμα / Πλεόνασμα 5,000% 0,000% -5,000% -10,000% -15,000% -20,000% European Union Euro Area Cyprus France Greece Italy Portugal Spain Παρατηρούμε λοιπόν (Γράφημα 1) ότι όλες οι χώρες κατά την διάρκεια της ύπαρξης τους μέσα στην ένωση προσπαθούν να κρατήσουν το έλλειμμα τους κοντά στα πλαίσια που θέτει ο κανονισμός με μερικές μικρές αποκλίσεις. Σημαντικό επίσης είναι ότι μερικές χώρες σημειώνουν και πλεόνασμα κατά την διάρκεια αυτή όπως λ.χ η Ισπανία από το 2001 και το 2007 (λίγο πριν την κρίση), η Κύπρος για την διετία ενώ πλεονασματικές εμφανίζονται το 2000 τόσο η Ευρωζώνη όσο και η Ευρωπαϊκή Ένωση στο σύνολό της. Από το 2007 και καθ όλη την διάρκεια της οικονομική κρίσης παρατηρούνται μεγάλες αποκλίσεις από το 3%, με την Ελλάδα να σημειώνει την μεγαλύτερη απόκλιση το 2009 η οποία αγγίζει το 15,572% του Α.Ε.Π. Δεδομένου ότι το δημόσιο χρέος μία χώρας ορίζεται ως τα συσσωρευμένα ελλείμματα της περιμένουμε ότι θα εμφανίζεται μία αντίστοιχη πορεία και στο δημόσιο χρέος των χωρών αυτών. Είναι γνωστό, ότι οι χώρες προκειμένου να εξυπηρετήσουν τα ετήσια ελλείμματα τους δανείζονται είτε από το εσωτερικό είτε από το εξωτερικό αυξάνοντας με αυτό τον τρόπο τόσο το χρέος του όσο και τις μελλοντικές τους υποχρεώσεις προς τρίτους. 1 Τα δεδομένα για την κατασκευή του γραφήματος αντλήθηκαν από την βάση δεδομένων την Παγκόσμιας Τράπεζας (World Bank) και το γράφημα κατασκευάστηκε με την βοήθεια υπολογιστικό φύλλο. Όλοι οι πίνακες παρατίθενται στο παράρτημα.

8 ΠΟΣΟΣΤΟ Σ ε λ ί δ α 8 Γράφημα 2: Συσσωρευμένο Δημόσιο Χρέος ως ποσοστό του Α.Ε.Π (ίδια κατασκευή) 2 1,8 1,6 1,4 1,2 1 0,8 0,6 0,4 0,2 0 Δημόσιο Χρέος Cyprus France Greece Italy Portugal Spain Παρατηρούμε λοιπόν (Γράφημα 2) ότι το χρέος κάθε χώρας αυξάνεται περιοδικά καθώς η χώρα σημειώνει συνεχώς ελλείμματα σε ετήσια βάση. Το γεγονός ότι για μερικά χρόνια η Ισπανία εμφάνιζε πλεονάσματα είναι εμφανές και στο γραφική απεικόνιση του χρέους καθώς υπάρχει μία πτωτική τάση με την ελάχιστη τιμή να καταγράφεται το Το υψηλότερο χρέος ως ποσοστό του Α.Ε.Π εμφανίζει, η Ελλάδα όπου το 2011 φτάνει το 168,020% έχοντας ήδη καταγράψει και το υψηλότερο έλλειμμα δύο χρόνια πριν (το 2009 όπως προαναφέρθηκε). Σύμφωνα με τον ορισμό της βιώσιμης ανάπτυξης που αναφέρθηκε και στην αρχή της εργασίας και διατυπώθηκε για πρώτη φορά στην έκθεση «Our Common future» (United Nations, 1987) θα πρέπει να καλύπτονται οι ανάγκες και οι προσδοκίες της σημερινής γενιάς χωρίς να διακυβεύεται η ικανότητα να ανταποκριθεί σε εκείνες των μελλοντικών γενεών. Σύμφωνα με τα οικονομικά στοιχεία και συγκεκριμένα με το χρέος και το πώς αυτό έχει διαμορφωθεί, οι επόμενες γενιές είναι ήδη επιβαρυμμένες καθώς έχουν ήδη υπερχρεωθεί. Ακόμη δυσκολότερη προβλέπεται να είναι η κατάσταση για χώρες οι οποίες δεν έχουν αναπτύξει τομείς παραγωγής έτσι ώστε να γίνουν ανταγωνιστικές και να μπορέσουν να διεκδικήσουν μερίδιο αγοράς στο μέλλον. Έχουν ήδη συσχετιστεί τόσο το έλλειμμα όσο και το χρέος κάθε χώρας ως ποσοστό του Α..Ε.Π της, χωρίς όμως να απεικονισθεί η πορεία αυτού. Στο επόμενο γράφημα παρουσιάζεται η εξέλιξη του Α.Ε.Π στης πάροδο του χρόνου σε επίπεδο χώρας αλλά και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. 2 Τα δεδομένα για την κατασκευή του γραφήματος αντλήθηκαν από την βάση δεδομένων του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (IMF) 1&sort=country&ds=.&br=1&c=136%2C423%2C182%2C132%2C174%2C184&s=GGXWDN_NGDP&grp=0&a=&p r1.x=86&pr1.y=3 και το γράφημα κατασκευάστηκε με την βοήθεια υπολογιστικού φύλλου. Όλοι οι πίνακες παρατίθενται στο παράρτημα.

9 ΔΙΣ $ Σ ε λ ί δ α 9 Γράφημα 3: Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν εκφρασμένο σε δισεκατομμύρια $ (ίδια κατασκευή) , , , , , , , , , ,000 0,000 Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν European Union Euro Area Cyprus France Greece Italy Portugal Spain Σύμφωνα με τα δεδομένα του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου παρατηρούμε ότι το Α.Ε.Π κάθε χώρας έχει πολύ μεγάλη απόκλιση από το Συνολικό Α.Ε.Π της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωζώνης. Συμπεραίνουμε λοιπόν ότι καμία από τις έξι υπό εξέταση χώρες δεν διαθέτει ένα μεγάλο κομμάτι στο Α.Ε.Π της Ένωσης. Συνεπώς μπορεί η Ιταλία, η Γαλλία και η Ισπανία να θεωρούνται μεγάλες χώρες όμως συγκρινόμενο το Α.Ε.Π του με αυτό της Ε.Ε. παρατηρούμε ότι ούτε αυτές κατέχουν ένα μεγάλο ποσοστό του συνόλου. Αυτό που τονίζουν οι Cocozza, Colabella, Spadafora (2011) είναι ότι η μείωση της διαθεσιμότητας των ξένων κεφαλαίων, που επέβαλε ταχεία προσαρμογή της εγχώριας ζήτησης, μαζί με την κατάρρευση των εξαγωγών οδήγησαν σε σημαντικές μειώσεις της παραγωγής η οποία έχει άμεσο αντίκτυπο στο Α.Ε.Π Όπως προαναφέρθηκε οι έξι αυτές χώρες μελετιούνται σε 3 διαφορετικές περιόδους. Για να γίνει εφικτή αυτή η μελέτη έχουν υπολογιστεί οι αντίστοιχοι μέσοι όροι των οικονομικών δεικτών και με την βοήθεια προσήμων γίνεται μία προσπάθεια να προσδιοριστεί η βελτίωση / χειροτέρευση του αντίστοιχου δείκτη με τις όποιες επιπτώσεις μπορεί να έχει αυτό στην οικονομία και την κοινωνία. 3 Τα δεδομένα για την κατασκευή του γραφήματος αντλήθηκαν από την βάση δεδομένων του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (IMF) και το γράφημα κατασκευάστηκε με την βοήθεια υπολογιστικού φύλλου. Όλοι οι πίνακες παρατίθενται στο παράρτημα

10 Σ ε λ ί δ α 10 Πίνακας 1: Παρουσίαση των μέσων όρων του Α.Ε.Π, του Δημόσιου Χρέους και του Ετήσιου Ελλείμματος / Πλεονάσματος για τις τρεις περιόδους (ίδια κατασκευή) ΧΩΡΑ ΔΕΙΚΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ Κύπρος Γαλλία Ελλάδα Ιταλία Πορτογαλία Ισπανία Ευρωπαϊκή Ένωση Χρονική Περίοδος Δείκτης Χρονική Περίοδος ΕΥΡΩΖΩΝΗ Δείκτης Πρόσημο 4 Χρονική Περίοδος ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ Δείκτης Α.Ε.Π 18,192 23, ,968 + Δημ. Χρέος n/a 6 n/a n/a Έλλειμα/ Πλεόνασμα Α.Ε.Π Πρόσημο 6,232% -3,95% - -3,95% , , ,023 + Δημ. Χρέος 32,057% 55,895% + 74,595% + Έλλειμα/ -3,851% -2,633% - -5,56% + Πλεόνασμα Α.Ε.Π , , ,834 + Δημ. Χρέος 56,963% 102,289% + 142,381% + Έλλειμα/ -5,479% -5,843% + -11,439% + Πλεόνασμα Α.Ε.Π , , ,878 + Δημ. Χρέος 99,122% 90,558% - 101,641% + Έλλειμα/ -4,832% -2,308% - -3,658% + Πλεόνασμα Α.Ε.Π , , ,505 + Δημ. Χρέος 49,322% 51,350% + 89,390% + Έλλειμα/ -4,047% -3,323% - -6,393% + Πλεόνασμα Α.Ε.Π , , ,598 + Δημ. Χρέος 41,007% 40,977% - 51,099% + Έλλειμα/ -4,447% 0,637% - -4,912% + Πλεόνασμα Α.Ε.Π , ,753 + Δημ. Χρέος n/a n/a n/a Έλλειμα/ Πλεόνασμα Ευρωζώνη Α.Ε.Π n/a , ,586% -1,358% - -4,489% ,448 Δημ. Χρέος n/a n/a n/a Έλλειμα/ Πλεόνασμα ,219 + n/a -1,451% -3,890% + 4 Το πρόσημο δείχνει αν υπάρχει αύξηση ή μείωση στον εκάστοτε δείκτη. Σε μερικές περιπτώσεις το + (αύξηση) μπορεί να σημαίνει βελτίωση (λ.χ Α.Ε.Π) ενώ σε άλλες χειροτέρευση (λ.χ Δημόσιο Χρέος) 5 Τα στοιχεία της Κύπρου για την περίοδο της οικονομικής κρίσης του 2008 και της ένταξης της στην Ευρωζώνη είναι τα ίδια καθώς η Κύπρος υιοθέτησε το Euro το Με την ένδειξη n/a διευκρινίζεται ότι δεν υπάρχουν δεδομένα του συγκεκριμένου δείκτη στην συγκεκριμένη χρονική περίοδο

11 Σ ε λ ί δ α 11 Προσπαθώντας να κατανοήσουμε αν η ένταξη της κάθε χώρας στην Ε.Ε και η υιοθέτηση του κοινού νομίσματος βοήθησε την κάθε χώρα ξεχωριστά, παρατηρούμε ότι όλες οι χώρες σημειώνουν μία αύξηση του Α.Ε.Π τους αρχικά μεγαλύτερη και αργότερα με βραδύτερο ρυθμό- ακόμη και τη περίοδο της οικονομικής κρίσης. Επίσης παρατηρούμε ότι γίνεται προσπάθεια από τις χώρες να μειώσουν τα ελλείμματα τους και να συγκλίνουν στο 3% που ορίζει η Ε.Ε ενώ σημειώνονται και πλεονάσματα όπως προαναφέρθηκε όμως κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης () τα ελλείμματα αποκλίνουν και πάλι με χειροτέρευση της οικονομικής θέσης της κάθε χώρας και με επιπτώσεις στο δημόσιο χρέος. Το δημόσιο χρέος με την σειρά του εκτροχιάστηκε κατά την περίοδο της κρίσης κάνοντας ακόμη δυσκολότερη την προσπάθεια των χωρών να απεγκλωβιστούν από αυτή την κατάσταση. 3.2 Σύγκριση της ΑΝΕΡΓΙΑΣ του ΠΛΗΘΩΡΙΣΜΟΥ και του επιπέδου ΔΑΝΕΙΣΜΟΥ Με την ένταξη κάθε χώρας στην Ε.Ε της δίνεται αυτόματα και η δυνατότητα να αντιμετωπίζεται ως ισάξιο μέλος και να λαμβάνει και αυτή τα προνόμια αυτής της ένωσης. Ένα από αυτά τα προνόμια είναι και ο δανεισμός με πολύ χαμηλά επιτόκια όπως λ.χ αυτά της Γερμανίας. Έτσι λοιπόν, χώρες οι οποίες δανείζονταν πολύ ακριβά στο παρελθόν πλέον έχουν την δυνατότητα να δανειστούν αρκετά φθηνά και να αξιοποιήσουν τα κεφάλαια αυτά για την ανάπτυξη τους επενδύοντας τόσο σε ανθρώπινο όσο και σε τεχνολογικό κεφάλαιο όπως προτάθηκε από τους Ziolkowska and Ziolkowski (2010). Είναι γνωστό από τον μακροοικονομικό τύπο ότι το παραγόμενο προϊόν είναι εξαρτημένη μεταβλητή, η οποία εξαρτάται από την κατανάλωση ( C ), τις επενδύσεις (I), τις δημόσιες δαπάνες (G) και τις καθαρές εξαγωγές (NX). GDP = C + I + G + NX Αναπτύσσοντας τον τύπο καταλήγουμε: GDP = C + c (Y t Y) + I h r + G + TR + INT + Ex Im Όπου GDP είναι το παραγόμενο προϊόν, C η αυτόνομη κατανάλωση, c η οριακή ροπή προς κατανάλωση, Y το εισόδημα, t ο συντελεστής φορολογίας, I η αυτόνομη επένδυση, h η ελαστικότητα των επενδύσεων ως προς την μεταβολή του επιτοκίου, r το επιτόκιο, G οι δημόσιες δαπάνες για αγαθά και υπηρεσίες, TR οι μεταβιβαστικές πληρωμές, INT οι τόκοι δημόσιου χρέους, Ex οι εξαγωγές και Im οι εισαγωγές. Συμπεραίνουμε λοιπόν ότι υπάρχει μία αρνητική σχέση μεταξύ επένδυσης και επιτοκίου. Συνεπώς, αν το επιτόκιο δανεισμού μειωθεί, το σύνολο των επενδύσεων θα αυξηθεί και αυτό με την σειρά του θα αυξήσει το παραγόμενο προϊόν, δηλαδή το Α.Ε.Π. Επίσης, με την αύξηση των επενδύσεων θα μπορέσουν να δημιουργηθούν νέες θέσεις εργασίας και να μειωθεί αισθητά η ανεργία.

12 YIELD Σ ε λ ί δ α 12 Γράφημα 4: Επιτόκια Ομολόγων (ίδια κατασκευή) 7 0,25 Επιτόκιο Ομολόγων 0,2 0,15 0,1 0,05 0 Cyprus France Greece Italy Portugal Spain Μέσα από το γράφημα (Γράφημα 4) γίνεται ακόμη πιο εμφανές το «προνόμιο» του φθηνού δανεισμού καθώς βλέπουμε την πτώση των επιτοκίων. Πιο συγκεκριμένα, η Ελλάδα και η Πορτογαλία που είχαν από τα υψηλότερα επιτόκια δανεισμού - 21,5025% για την Πορτογαλία το 1984 και 23,2725% για την Ελλάδα το έφτασαν σε σημείο να δανείζονται με επιτόκια ύψους 3,4375% η Πορτογαλία και 3,5850% η Ελλάδα το 2005 πολλές φορές κάτω από τα αρχικά. Αν τα κεφάλαια αυτά είχαν αξιοποιηθεί σωστά και είχαν επενδυθεί στην παραγωγή τότε το Α.Ε.Π και οι εξαγωγές των χωρών θα είχαν αυξηθεί κατά πολύ και θα τους δινόταν η ευκαιρία να διεκδικήσουν μελλοντικά όλο και μεγαλύτερο μερίδιο της Ευρωπαϊκής αγοράς και να αποτελούν μεγαλύτερο ποσοστό στο συνολικό Α.Ε.Π. Με αυτό τον τρόπο, θα μειώνονταν και τα υψηλά επίπεδα ανεργίας. 7 Τα δεδομένα για την κατασκευή του γραφήματος αντλήθηκαν από την βάση δεδομένων Econstats και τι γράφημα κατασκευάστηκε με την βοήθεια υπολογιστικού φύλλου. Όλοι οι πίνακες παρατίθενται στο παράρτημα.

13 ΠΟΣΟΣΤΟ Σ ε λ ί δ α 13 Γράφημα 5: Ποσοστό Ανεργίας ως ποσοστό του συνολικού εργατικού δυναμικού (ίδια κατασκευή) 8 0,3 Ποσοστό Ανεργίας 0,25 0,2 0,15 0,1 0,05 0 European Union Euro Area Cyprus France Greece Italy Portugal Spain Δεδομένου ότι η ΕΚΤ λειτουργεί κάτω από τα πρότυπα της γερμανικής Κεντρικής Τράπεζας Bundesbank θεωρείται λογικό ότι ακολουθεί την ίδια πληθωριστική πολιτική. Πιο συγκεκριμένα, έχει ως στόχο να διατηρεί σε σταθερά (σχετικά) επίπεδα τον πληθωρισμό, μη δίνοντας και τόση σημασία στις διακυμάνσεις του ποσοστού της ανεργίας. Η Γερμανία έχοντας ακόμη χαραγμένες τις πληθωριστικές συνέπειες του Β Παγκοσμίου Πολέμου, προσπαθεί να διαχειριστεί τον πληθωρισμό θεωρώντας σημαντικότερες της επιπτώσεις αυτού. Με την ίδια λογική, και η ΕΚΤ αφήνει την ανεργία να κυμανθεί και αυτές οι αυξομειώσεις είναι εμφανείς και στο γράφημα 5 καθώς βλέπουμε ότι τα ποσοστά ανεργίας δεν έχουν μείνει σταθερά με την πάροδο του χρόνου. Παρατηρείται μία μείωση από όλες τις χώρες πριν και την κρίση του 2008 η οποία όμως δεν κρατά για πολύ καθώς από το 2007 και μετά τα ποσοστά αρχίζουν και πάλι να αυξάνονται. Η καμπύλη Phillips απεικονίζει την βραχυχρόνια αντίστροφη σχέση που υπάρχει ανάμεσα στο επίπεδο ανεργίας και στο επίπεδο πληθωρισμού σε μία οικονομία. Σύμφωνα με την καμπύλη Phillips γνωρίζουμε, ότι η ανεργία και ο πληθωρισμός είναι ποσά αντιστρόφως ανάλογα. Αν η καταπολέμηση του πληθωρισμού και τις ανεργίας αποτελούσαν βασικούς στόχους της οικονομικής πολιτικής, όπως αυτοί καθορίστηκαν μετά τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο, η καμπύλη Phillips έδειχνε ότι η επίτευξη του ενός συνέβαινε εις βάρος του άλλου. Με την αύξηση του ενός έρχεται η μείωση του άλλου. Σκοπός μας είναι να δούμε αν αυτό έχει επιτευχθεί και στην συγκεκριμένη περίπτωση. 8 Τα δεδομένα για την κατασκευή του γραφήματος αντλήθηκαν από την βάση δεδομένων του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (IMF) (τα δεδομένα για την Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν αντληθεί από την βάση δεδομένων της Παγκόσμιας Τράπεζας (World Bank) )και το γράφημα κατασκευάστηκε με την βοήθεια υπολογιστικού φύλλου. Όλοι οι πίνακες παρατίθενται στο παράρτημα.

14 ΠΟΣΟΣΤΟ Σ ε λ ί δ α 14 Γράφημα 6: Πληθωρισμός (%) - (ίδια κατασκευή) 9 140,000% Πληθωρισμός 120,000% 100,000% 80,000% 60,000% 40,000% 20,000% 0,000% European Union Euro Area Cyprus France Greece Italy Portugal Spain Αυτό που είναι εμφανές από αυτό το γράφημα (Γράφημα 6) είναι ότι η πληθωριστική πολιτική της ΕΚΤ τουλάχιστον για τις Νότιες χώρες που εξετάζουμε- έχει αποτύχει. Προσπαθώντας να κρατήσει ον πληθωρισμό σε χαμηλά επίπεδα, άφησε την ανεργία να αυξομειώνεται, όμως το αποτέλεσμα δεν είναι το αναμενόμενο. Παρατηρείται μία αρκετά σημαντική αύξηση με την πάροδο του χρόνου στο πληθωρισμό και από τις έξι Μεσογειακές χώρες. Τα επίπεδα πληθωρισμού στην Ευρωζώνη αλλά και στο σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης μειώθηκαν αρκετά από το αρχικό τους και έφτασαν σε σημείο να παραμείνουν σταθερά σε χαμηλά επίπεδα. Δυστυχώς δεν συνέβει το ίδιο και στις έξι υπό εξέταση χώρες όπου το χάσμα μεταξύ τους είναι χαοτικό. Παρατηρείται λοιπόν το φαινόμενο του στασιμοπληθωρισμού όπου σημειώνονται μεγάλα επίπεδα στο ποσοστό ανεργίας και στον πληθωρισμό σε δύο αντιστρόφους ανάλογα ποσά. Αυτό, ίσως οφείλεται στο γεγονός ότι τα κεφάλαια που δανείστηκαν οι χώρες δεν αξιοποιήθηκαν με τέτοιο τρόπο μέσω επενδύσεων στην παραγωγή ώστε να υποστηριχθεί η βιομηχανική ανάπτυξη, αλλά δαπανήθηκαν στην κατανάλωση επηρεάζοντας τις τιμές και κατά συνέπεια τον πληθωρισμό χωρίς όλο αυτό να έχει αντίκτυπο στην εργασία και την μείωση του ποσοστού της ανεργίας. 9 Τα δεδομένα για την κατασκευή του γραφήματος αντλήθηκαν από την βάση δεδομένων του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (IMF) και το γράφημα κατασκευάστηκε με την βοήθεια υπολογιστικού φύλλου. Όλοι οι πίνακες παρατίθενται στο παράρτημα.

15 ΠΟΣΟΣΤΟ Σ ε λ ί δ α 15 Γράφημα 7: Ποσοστό Μακροχρόνιας Ανεργίας ως ποσοστό της συνολικής ανεργίας (ίδια κατασκευή) 10 0,8 0,7 0,6 0,5 Ποσοστό Μακροχρόνιας Ανεργίας 0,4 0,3 0,2 0,1 0 European Union Euro Area Cyprus France Greece Italy Portugal Spain Αρκετά ανησυχητικό είναι και το γεγονός ότι το ποσοστό των μακροχρόνιων ανέργων είναι εξίσου υψηλό καθ όλη την διάρκεια που εξετάζουμε αυτές τις χώρες. Βέβαια, παρατηρείται μια σημαντική μείωση τα τελευταία χρόνια κατά την περίοδο της κρίσης, όμως αυτό δεν οφείλεται στην αύξηση της απασχόλησης στην εκάστοτε χώρα αλλά στην μετανάστευση εργατικού δυναμικού προς άλλες χώρες. Παρόλο που η Ε.Ε έχει ως στόχο την κοινωνική ευημερία, την κοινωνική συνοχή και την ποιοτική απασχόληση (Ziolkowska; Ziolkowski, 2010) και αυτός είναι και ένα από τους λόγους της χρηματοδότησης των νέων κρατών μελών, φαίνεται ότι αυτό δεν ήταν κάτι που πέτυχε απόλυτα στην συγκεκριμένη περίπτωση. Στον πίνακα 2 (Πίνακας 2) που ακολουθεί παρατηρούμε ότι αν και με την υιοθέτηση του κοινού νομίσματος οι δείκτες δείχνουν να συγκλίνουν προς τον στόχο, δηλαδή οι χώρες μπορούν να δανειστούν με χαμηλό επιτόκιο και τα ποσοστά της ανεργίας πέφτουν, με την έναρξη της οικονομικής κρίσης του 2008 το σκηνικό αλλάζει τελείως και ο πληθωρισμός ακολουθεί και την ανοδική του πορεία όπου ξεπερνά κατά πολύ και τα αρχικά του επίπεδα. Μόνο σε ευρωπαϊκό επίπεδο αλλά και σε επίπεδο ευρωζώνης ο πληθωρισμός παραμένει σε χαμηλά επίπεδα δημιουργώντας μία ψαλίδα της τάξης του 129,445% (συγκρίνοντας την Κύπρο που σημειώνει τον υψηλότερο πληθωρισμό κατά μέσο όρο με την ευρωζώνη που σημειώνει τον χαμηλότερο πληθωρισμό κατά μέσο όρο). 10 Τα δεδομένα για την κατασκευή του γραφήματος αντλήθηκαν από την βάση δεδομένων της Παγκόσμιας Τράπεζας (World Bank) και το γράφημα κατασκευάστηκε με την βοήθεια υπολογιστικού φύλλου. Όλοι οι πίνακες παρατίθενται στο παράρτημα.

16 Σ ε λ ί δ α 16 Πίνακας 2: Παρουσίαση των μέσων όρων του επιτοκίου ομολόγων, της ανεργίας (και της μακροχρόνιας ανεργίας) και του πληθωρισμού για τις τρεις προς μελέτη περιόδους (ίδια κατασκευή) ΧΩΡΑ ΔΕΙΚΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ Κύπρος Γαλλία Ελλάδα Ιταλία Πορτογαλία Ισπανία Επιτόκιο Ομολόγων Χρονική Περίοδος Δείκτης 4,8921% Χρονική Περίοδος ΕΥΡΩΖΩΝΗ Δείκτης Πρόσημο Χρονική Περίοδος 4,60% - ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ Δείκτης Πρόσημο 4,60% - Ποσοστό Ανεργίας 4,596% 7,027% + 7,027% + Ποσοστό μακρ. 22,35% 16,32% + 16,32% + Ανεργίας Πληθωρισμός 101,168% 113,153% + 13,153% + Επιτόκιο Ομολόγων ,6494% 4,3934% - 3,9421% - Ποσοστό Ανεργίας 9,097% 8,989% - 9,38% + Ποσοστό μακρ. 40,92% 38,51% - 38,17% - Ανεργίας Πληθωρισμός 71,099% 96,079% + 109,518% + Επιτόκιο Ομολόγων ,3947% ,4434% - 4,9884% + Ποσοστό Ανεργίας 8,300% 9,761% + 14,307% + Ποσοστό μακρ. 48,57% 52,64% + 45,72% - Ανεργίας Πληθωρισμός 42,839% 96,849% + 116,754% + Επιτόκιο Ομολόγων ,8091% 4,5692% - 4,4968% - Ποσοστό Ανεργίας 9,28% 8,419% - 8,422% + Ποσοστό μακρ. 64,01% 54,69% - 47,12% - Ανεργίας Πληθωρισμός 57,839% 95,42% + 111,715% + Επιτόκιο Ομολόγων ,0504% 4,515% - 4,5225% + Ποσοστό Ανεργίας 5,978% 5,966% - 11,25% + Ποσοστό μακρ. 45,18% 42,21% - 47,83% + Ανεργίας Πληθωρισμός 61,673% 94,704% + 110,25% + Επιτόκιο Ομολόγων ,7535% 4,4483% - 4,172% - Ποσοστό Ανεργίας 19,9591% 11,104% - 19,205% + Ποσοστό μακρ. 52,71% 32,39% - 29,95% - Ανεργίας Πληθωρισμός 64,441% 94,183% + 113,996% +

17 Σ ε λ ί δ α 17 Ευρωπαϊκή Ένωση Επιτόκιο Ομολόγων n/a n/a n/a Ευρωζώνη Ποσοστό Ανεργίας 10,20% 8,751% - 8,756% + Ποσοστό μακρ. 43,99% 42,10% - 37,76% - Ανεργίας Πληθωρισμός 9,85% 2,49% - 2,471% - Επιτόκιο Ομολόγων n/a n/a n/a Ποσοστό Ανεργίας n/a 8,723% 9,779% + Ποσοστό μακρ. n/a 44,50% 40,97% Ανεργίας - Πληθωρισμός n/a 2,098% 2,085% Σύγκριση του Α.Ε.Π και της ΙΣΟΚΑΤΑΝΟΜΗΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ Σύμφωνα με τον Heinemann (2000), και τους Cappelen et al. (2003) η Ευρώπη επιδιώκει μεγαλύτερη ισότητα τόσο στην παραγωγή όσο και στα εισοδήματα και κατά κύριο λόγο δίνει έμφαση στην βελτίωση συνθηκών διαβίωσης και του επιπέδου ζωής στις νεοενταχθήσες χώρες. Γι αυτό το λόγο και προσπαθεί μέσω των πακέτων στήριξης να αναβαθμίσει τις χώρες αυτές τόσο σε εσωτερικό επίπεδο ελαχιστοποιώντας την ανισοκατανομή του εισοδήματος όσο και σε εξωτερικό επίπεδο βελτιώνοντας τις σχέσεις της με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες. Για την μελέτη την ισοκατανομής του εισοδήματος σε μία χώρα χρησιμοποιούμε κατά κύριο λόγο τον συντελεστή Gini (Gini Coefficient). Η σχέση που διέπει αυτόν τον δείκτη είναι η ακόλουθη: ισοκατανομή εισοδήατος = 0 < gini coefficient < 1 = ανισοκατανομή εισοδήματος Αυτό σημαίνει ότι ο συντελεστής κυμαίνεται μεταξύ 0 και 1 με την απόλυτη ισοκατανομή στο 0 και την απόλυτη ανισοκατανομή στο 1. Επίσης, μπορεί να εκφραστεί και ως ποσοστό: ισοκατανομή εισοδήματος = 0% < gini coefficient < 100% = ανισοκατανομή εισοδήματος Δεδομένου λοιπόν ότι ο συντελεστής Gini μετρά την ισοκατανομή/ανισοκατανομή του εισοδήματος, για την μελέτη του είναι απαραίτητο να αναφερθεί αλλά και να απεικονιστεί το κατά κεφαλή Α.Ε.Π. Στο παρακάτω γράφημα (Γράφημα 8) και σε συσχέτιση με το γράφημα3 (βλ. σελ 8) που απεικονίζει το Α.Ε.Π μπορούμε να δούμε τόσο την πορεία την οικονομίας αλλά και πως η οικονομία είμαι κατανεμημένη στον πληθυσμό (σε τέλεια ισοκατανομή) έτσι λοιπόν, με την βοήθεια του συντελεστή gini ουσιαστικά θα δούμε την απόκλιση που παρουσιάζει αυτή η κατανομή. Αξίζει να σημειωθεί ότι τόσο το Α.Ε.Π όσο και το κ.κ. Α.Ε.Π είναι εκφρασμένο σε $ και αυτό διότι θα έπρεπε να υπάρχει ένα κοινό νόμισμα αναφοράς κατά την διάρκεια των χρόνων. Καθώς λοιπόν το ευρώ άρχισε να ισχύει από το 1999 και μετά και όχι για όλες τις χώρες την ίδια χρονική στιγμή - και πριν από αυτό υπήρχαν τα αντίστοιχα εθνικά νομίσματα, έπρεπε να υπάρχει μία κοινή αμετάβλητη βάση νόμισμα οπότε και επιλέχθηκε το δολάριο.

18 $ Σ ε λ ί δ α 18 Γράφημα 8: Κατά Κεφαλήν Α.Ε.Π εκφρασμένο σε $ (ίδια κατασκευή) , , , , , , , , , ,00 0,00 Κατά Κεφαλήν Α.Ε.Π Cyprus France Greece Italy Portugal Spain Όπως παρατηρείται και από το διάγραμμα, υπάρχει μία αύξηση στο κατά κεφαλή Α.Ε.Π με την πάροδο του χρόνου. Και ακολουθεί μία κοινή πορεία για όλες της χώρες. Όπως φαίνεται και από τον πίνακα 3 της επόμενης σελίδας, υπάρχει μία πτωτική τάση του συντελεστή Gini από την πρώτη στην δεύτερη φάση και μια ανοδική τάση κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης. Από αυτή την κατεύθυνση εξαιρούνται 2 χώρες. Η πρώτη είναι η Ελλάδα όπου συνεχίζει την πτωτική τάση της στο συντελεστή Gini, ενώ ακριβώς αντίθετη πορεία ακολουθεί η δεύτερη χώρα, η Πορτογαλία, η οποία αρχικά κατά την δεύτερη φάση παρουσιάζει άνοδο και πτώση κατά την τρίτη φάση. Πτώση στον συντελεστή σημαίνει και βελτίωση της υπάρχουσα κατάστασης και μεγαλύτερη ισοκατανομή καθώς πλησιάζει περισσότερο στο 0 που είναι και το ζητούμενο. Το ότι υπάρχει αύξηση του συντελεστή κατά την τρίτη φάση συνδέεται άμεσα και με την αύξηση της ανεργίας. Παρά τις αυξομειώσεις, οι έξι υπό εξέταση χώρες συνεχίζουν να κινούνται σε πλαίσια πολύ κοντά σε αυτά της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωζώνης. 11 Τα δεδομένα για την κατασκευή του γραφήματος αντλήθηκαν από την βάση δεδομένων του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (IMF) και τα γράφημα κατασκευάστηκε με την βοήθεια υπολογιστικού φύλλου. Όλοι οι πίνακες παρατίθενται στο παράρτημα.

19 Σ ε λ ί δ α 19 Πίνακας 3: Παρουσίαση των μέσων όρων του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος, του κατά κεφαλήν Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος και του συντελεστή Gini για τις τρεις προς μελέτη περιόδους (ίδια κατασκευή) ΧΩΡΑ ΔΕΙΚΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΙΪΚΗ ΕΝΩΣΗ Κύπρος Γαλλία Ελλάδα Ιταλία Πορτογαλία Ισπανία Ευρωπαϊκή Ένωση ΑΕΠ Χρονική Περίοδος Δείκτης 18,192 Χρονική Περίοδος ΕΥΡΩΖΩΝΗ Δείκτης Πρόσημο Χρονική Περίοδος 23,968 + ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ Δείκτης Πρόσημο 23,968 + κ.κ. ΑΕΠ , , ,950 + Συντελ. 0,2910 0, , Gini 12 ΑΕΠ , , ,023 + κ.κ. ΑΕΠ 18372, , ,61 + Συντελ. 0,2880 0,2750-0, Gini ΑΕΠ , , ,834 + κ.κ. ΑΕΠ 8757, , ,8 + Συντελ. 0,3430 0,3380-0, Gini ΑΕΠ , , ,878 + κ.κ. ΑΕΠ 15201, , ,4 + Συντελ. 0,3180 0,3120-0, Gini ΑΕΠ , , ,505 + κ.κ. ΑΕΠ 8730, , ,71 + Συντελ. 0,3650 0, , Gini ΑΕΠ 495,155 95, ,598 + κ.κ. ΑΕΠ 12645, , ,37 Συντελ. Gini ΑΕΠ ,3430 0,3190-0, , ,753 + κ.κ. ΑΕΠ n/a n/a n/a ,903 + Συντελ. 0,2980 0,2980 0,3070 Gini + Ευρωζώνη ΑΕΠ n/a 8.666, ,219 + κ.κ. ΑΕΠ n/a n/a n/a Συντελ. Gini n/a 0,2950 0, Τα δεδομένα για τον συντελεστή Gini (Gini Coefficient) προέρχονται από την βάση δεδομένων της Eurostat. Όλοι οι πίνακες παρατίθενται στο παράρτημα.

20 Σ ε λ ί δ α Συμπεράσματα Μετά από μία αναφορά στις βασικές αρχές που διέπουν την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Νομισματική Ένωση έγινε μία παρουσίαση των «κανόνων» και των στόχων της Ένωσης. Ακολούθησε μία ιστορική αναδρομή με σκοπό να δειχθεί η πορεία την οποία ακολούθησε η Ευρωπαϊκή Ένωση από το τέλος του Β Παγκοσμίου Πολέμου και την «Συνθήκη Άνθρακα και Χάλυβα» μέχρι και το 2012 μετά από μεγάλες διευρύνσεις και αντιμέτωπη με την οικονομική και όχι μόνο κρίση του Πέρα από οικονομική η κρίση αποδείχθηκε και κρίση πολιτική, κοινωνική και με αντίκτυπο στους θεσμούς. Στο τρίτο μέρος της εργασίας γίνεται μία παρουσίαση εννιά διαφορετικών δεικτών της οικονομίας και συγκριτική μελέτη τους σε 3 χρονικές περιόδους ανάλογα με τα ιστορικά γεγονότα. Χωρισμένη σε τρεις υποενότητες η μελέτη αυτή αποδεικνύει ότι η ένταξη μίας χώρας τόσο στην Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και στην νομισματική ένωση μπορεί να βοηθήσει την χώρα να αναπτυχθεί και να αναβαθμίσει τον βιοτικό της επίπεδο φυσικά με την βοήθεια της ίδιας της χώρας. Με την σωστή αξιοποίηση των πακέτων στήριξης, η εκάστοτε χώρα μπορεί να ανοιχθεί και να δραστηριοποιηθεί ενεργά στο διεθνές εμπόριο και να διεκδικήσει όλο και μεγαλύτερο ποσοστό την διεθνή αγορά. Εάν τα κεφάλαια δεν αξιοποιηθούν σωστά ώστε να ενισχύσουν και να εξελίξουν την παραγωγή της χώρας, όπως συνέβει και με τις χώρες του Νότου, αλλά χρησιμοποιηθούν για την καλύψει δημοσίων δαπανών και όχι πραγματικών επενδύσεων, όταν θα έρθει η σειρά της χώρας αυτής να πάρει το ρόλο του χρηματοδότη με την ένταξη των νεότερων μελών στην ένωση (όπως λ.χ μετά την κατάρρευση της Σοβιετική Ένωσης το 1989 και τις μεγάλες διευρύνσεις τις τελευταίας δεκαετίας) τότε η χώρα αυτή θα αντιμετωπίσει έντονα οικονομικά προβλήματα και σε μία πιθανή οικονομική κρίση όπως αυτή του 2008 θα καταρρεύσει σε οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο. Μία τέτοια κρίση ήταν και αυτή του 2008 που ταλανίζει την Ε.Ε μέχρι και σήμερα οδηγώντας τις χώρες του Νότου σε υψηλά επίπεδα δημοσίου χρέους, ετησίων ελλειμμάτων, ανεργίας, πληθωρισμούς και φέρνοντας τις χώρες αντιμέτωπες με το φαινόμενο του στασιμοπληθωρισμού. 5. Βιβλιογραφία 5.1 Αρθρογραφία Aguayo, E; Guisan M.C (2004) Employment and population in European Union. Econometric Models and casuality tests. Econometrics. Faculty of Economics and Business. Santiago de Compostela, Spain. In collaboration with Euro-American Association of Economic Development Studies, Working paper series Economic Development No.80 Armstrong, H.; Read, R (1998), Trade and growth in small states: the impact of global trade liberization, The World Economy, Vol. 21 (4), pp Bartha, A. (2013), Governance, culture and democracy: institutions and economic development of EU MEMBER STATES, Center for Social Sciences, Hungarian Academy of Sciences and International Business School, Budapest. Birg, H (1981), An international population employment model for the Federal Republic of Germany: Methodology and Forecasting Results for the year 2000, Papers of the Regional Science Association, Vol. 47, pp

21 Σ ε λ ί δ α 21 Cappelen, A. ; Castellacci, F.; Fagerberg, J.; and Verspagen, B. (2003), The impact of EU Regional support on growth and convergence in the European Union, JCMS 2003, Vol.41 No. 4 pp Cappelen, A., Fagerberg, J. and Verspagen, B. (1999) 'Lack of Regional Convergence'. In Fagerberg, J., Guerrieri, P. and Verspagen, B. (eds) The Economic Challenge for Europe. Adapting to Innovation Based Growth (Aldershot: Edward Elgar). Cocozza, E.; Colabella, A.; Spadafora, F. (2011), The impact of the Global Crisis on South-Eastern Europe, IMF Working Paper, WP/11/300, December Cowling, K (2011), Industrial policy in Europe: theoretical perspectives and practical proposal -competitiveness/industrial-policy Fagerberg, J. and Verspagen, B. (1996) 'Heading for Divergence? Regional Growth in Europe Reconsidered'. Journal of Common Market Studies, Vol. 34, No. 3, pp Freeman, D.G (2001), Sources of fluctuation in regional growth The Annalsof Regional Science, 2001, Vol.35-2, p.p Fritz, B.,(2001), Macroeconomic effects of the EU enlargement for old and new members Austrian Institute of Economic Research (WifO), Working paper No Vienna, Austria Heinemann, F., (2000). The political economy of the EU enlargement and the Treaty of Nice Zentrum Fur Europaische Wirtschaftsforschung (ZEW), Discussion paper No , Mannhei Molle, W. (1980) Regional Disparity and Economic Development in the European Community (Westmead: Saxon House). Molle, W. and Cappellin, R. (eds) (1988) Regional Impacts of Community Policies in Europe (Aldershot: Ashgate). Neven, D. and Gouyette, C. (1995),'Regional Convergence in the European Community'. Journal of Common Market Studies, Vol. 33, No. 1, pp Βιβλία Αντζουλάτος, Α., (2011) «Κυβερνήσεις, Χρηματαγορές και Μακροοικονομία πλοήγηση στον κόσμο της οικονομίας και των αγορών» Εκδόσεις Διπλογραφία, Αθήνα, σελ Μούσης, Ν. (2011), «Ευρωπαϊκή Ένωση, δίκαιο, οικονομία, πολιτική», Εκδόσεις Παπαζήση, Αθήνα σελ Διαδικτυακές Πηγές o o o o ec.europa.eu/eurostat

22 Unemployment Rate (% of total labour force) Country/Year European Union n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a 8,209% 9,516% 10,990% 11,304% 10,745% 10,693% Euro Area n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a 8,210% 9,110% 9,958% 10,617% 10,650% 10,800% Cyprus n/a n/a 2,800% 3,300% 3,300% 3,300% 3,700% 3,400% 2,800% 2,300% 1,800% 3,000% 1,825% 2,700% 2,700% 2,600% 3,100% France 6,349% 7,438% 8,069% 7,150% 8,525% 8,958% 9,092% 9,267% 8,833% 8,358% 8,008% 8,433% 9,333% 10,567% 11,100% 10,525% 10,950% Greece 2,663% 3,916% 5,594% 7,603% 7,877% 7,555% 7,140% 7,122% 7,423% 7,217% 6,795% 7,425% 8,368% 9,339% 9,299% 9,071% 9,804% Italy 7,370% 7,649% 8,288% 7,375% 7,842% 8,167% 8,867% 9,625% 9,683% 9,667% 8,875% 8,533% 8,808% 9,833% 10,633% 11,150% 11,150% Portugal 7,824% 8,290% 7,457% 7,945% 10,503% 8,674% 8,603% 7,126% 7,069% 5,059% 4,225% 4,138% 3,860% 5,127% 6,340% 7,200% 7,251% Spain 11,011% 13,000% 15,770% 17,215% 19,937% 21,305% 20,907% 20,223% 19,238% 17,240% 16,238% 16,313% 18,353% 22,640% 24,118% 22,900% 22,080% Country/Year European Union 10,350% 9,791% 9,536% 9,184% 8,634% 9,015% 8,992% 9,141% 8,911% 8,196% 7,149% 6,930% 8,914% 9,598% 9,583% n/a Euro Area 10,800% 10,300% 9,600% 8,700% 8,200% 8,500% 9,000% 9,270% 9,180% 8,460% 7,600% 7,630% 9,592% 10,125% 10,175% 11,375% Cyprus 3,400% 3,400% 3,600% 4,800% 3,908% 3,525% 4,133% 4,608% 5,342% 4,542% 3,892% 3,633% 5,433% 6,275% 7,900% 11,892% France 11,142% 10,750% 10,375% 9,008% 8,175% 8,308% 8,875% 9,275% 9,275% 9,233% 8,375% 7,775% 9,517% 9,733% 9,617% 10,258% Greece 9,767% 11,200% 12,125% 11,350% 10,784% 10,314% 9,714% 10,494% 9,853% 8,891% 8,276% 7,654% 9,461% 12,531% 17,653% 24,238% Italy 11,242% 11,333% 10,942% 10,100% 9,100% 8,608% 8,450% 7,992% 7,683% 6,792% 6,108% 6,775% 7,808% 8,425% 8,425% 10,675% Portugal 6,741% 4,972% 4,390% 4,002% 4,058% 5,062% 6,269% 6,651% 7,616% 7,657% 7,985% 7,592% 9,469% 10,797% 12,739% 15,653% Spain 20,610% 18,605% 15,640% 13,850% 10,550% 11,475% 11,500% 10,975% 9,150% 8,525% 8,275% 11,300% 18,000% 20,075% 21,650% 25,000% Gini Coefficient Country/Year European Union n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a 31,0% 30,0% Euro Area n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a Cyprus n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a France n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a 29,0% 29,0% Greece n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a 35,0% 34,0% Italy n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a 33,0% 32,0% Portugal n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a 37,0% 36,0% Spain n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a 34,0% 34,0% Country/Year European Union 29,0% 29,0% 29,0% 29,0% 29,0% 30,0% 30,0% 30,6% 30,3% 30,6% 30,9% 30,5% 30,5% 30,8% 30,6% Euro Area n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a 29,3% 29,2% 30,0% 30,3% 30,2% 30,2% 30,5% 30,4% Cyprus 29,0% n/a n/a n/a n/a n/a 27,0% n/a 28,7% 28,8% 29,8% 29,0% 29,5% 30,1% 29,2% 31,0% France 29,0% 28,0% 29,0% 28,0% 27,0% 27,0% 27,0% 28,2% 27,7% 27,3% 26,6% 29,8% 29,9% 29,8% 30,8% 30,5% Greece 35,0% 35,0% 34,0% 33,0% 33,0% n/a 34,7% 33,0% 33,2% 34,3% 34,3% 33,4% 33,1% 32,9% 33,5% 34,3% Italy 31,0% 31,0% 30,0% 29,0% 29,0% n/a n/a 33,2% 32,8% 32,1% 32,2% 31,0% 31,5% 31,2% 31,9% 31,9% Portugal 36,0% 37,0% 36,0% 36,0% 37,0% n/a n/a 37,8% 38,1% 37,7% 36,8% 35,8% 35,4% 33,7% 34,2% 34,5% Spain 35,0% 34,0% 33,0% 32,0% 33,0% 31,0% 31,0% 31,0% 32,2% 31,9% 31,9% 31,9% 33,0% 34,4% 34,5% 35,0% Σ ε λ ί δ α Παράρτημα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ (RSAI, ERSA) Οικονομική Κρίση και Πολιτικές Ανάπτυξης και Συνοχής 10ο Τακτικό Επιστημονικό

Διαβάστε περισσότερα

INEK ΠΕΟ Ε Τ Η Σ Ι Α Ε Κ Θ Ε Σ Η 2 0 11. Οι δανειακές ανάγκες του δημοσίου στην Κύπρο το 2010 ήταν από τις χαμηλότερες σε διεθνή σύγκριση EU 27

INEK ΠΕΟ Ε Τ Η Σ Ι Α Ε Κ Θ Ε Σ Η 2 0 11. Οι δανειακές ανάγκες του δημοσίου στην Κύπρο το 2010 ήταν από τις χαμηλότερες σε διεθνή σύγκριση EU 27 Gr Ε Τ Η Σ Ι Α Ε Κ Θ Ε Σ Η 2 0 11 10,5 UK 10,4 E 9,2 P 9,1 SK 7,9 F 7,0 EU 27 6,4 Euro area 6,0 SL 5,6 NL 5,4 CY 5,3 I 4,6 A 4,6 B 4,1 D 3,3 2,7 DK 2,5 FIN Οι δανειακές ανάγκες του δημοσίου στην Κύπρο

Διαβάστε περισσότερα

«Η αγορά Εργασίας σε Κρίση»

«Η αγορά Εργασίας σε Κρίση» «Η αγορά Εργασίας σε Κρίση» Θέμα: «Εξελίξεις και προοπτικές στην Ανταγωνιστικότητα» Παναγιώτης Πετράκης Καθηγητής Τμήματος Οικονομικών Επιστημών, ΕΚΠΑ 9 Ιουλίου 2012 1 Περιεχόμενα Διάλεξης 1. Η εξέλιξη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΘΑΝΑΣΗΣ ΚΑΖΑΝΑΣ

ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΘΑΝΑΣΗΣ ΚΑΖΑΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΘΑΝΑΣΗΣ ΚΑΖΑΝΑΣ Μακροοικονομική Θεωρία Τι σημαίνει "οικονομική ολοκλήρωση"; Ο βαθμός

Διαβάστε περισσότερα

Κρίση στην Ευρωζώνη. Συνέπειες για τη στρατηγική θέση της Ευρώπης στον παγκόσμιο χάρτη.

Κρίση στην Ευρωζώνη. Συνέπειες για τη στρατηγική θέση της Ευρώπης στον παγκόσμιο χάρτη. Κρίση στην Ευρωζώνη. Συνέπειες για τη στρατηγική θέση της Ευρώπης στον παγκόσμιο χάρτη. Ιωάννης Τσαμουργκέλης Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστήμιο Αιγαίου Ελληνική Ένωση Επιχειρηματιών, Οικονομική Διάσκεψη

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΧΕΤΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΥΣ ΔΕΙΚΤΕΣ

ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΧΕΤΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΥΣ ΔΕΙΚΤΕΣ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.283-290 ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΧΕΤΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ ΤΩΝ 15 ΧΩΡΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΗΣ ΕΕ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα και Ανάλυση Παρατηρητήριο Ανταγωνιστικότητας ΕΛΛΑ Α 2002: Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΩΝ

Έρευνα και Ανάλυση Παρατηρητήριο Ανταγωνιστικότητας ΕΛΛΑ Α 2002: Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΩΝ Έρευνα και Ανάλυση Παρατηρητήριο Ανταγωνιστικότητας Τεύχος 6 Φεβρουάριος 2003 Μηνιαίο ελτίο Ανταγωνιστικότητας ΕΛΛΑ Α 2002: Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΩΝ Σύνοψη Στις 14/1/2003 η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Εξελίξεις στην αγορά εργασίας

Εξελίξεις στην αγορά εργασίας Εξελίξεις στην αγορά εργασίας Κυριάκος Φιλίνης Συνέδριο με θέμα: Διάσπαση και Αποκλεισμός: Κατανοώντας και Ξεπερνώντας τις Πολύπλευρες Επιπτώσεις της Κρίσης» Αθήνα, 25 Νοεμβρίου 2015 Στόχος του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

Σύγκριση του ελληνικού τραπεζικού συστήματος με τα αντίστοιχα άλλων ευρωπαϊκών χωρών. Περιεχόμενα. Μάρτιος 1999

Σύγκριση του ελληνικού τραπεζικού συστήματος με τα αντίστοιχα άλλων ευρωπαϊκών χωρών. Περιεχόμενα. Μάρτιος 1999 με τα αντίστοιχα άλλων ευρωπαϊκών χωρών του Σαράντη Λώλου Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής ς Περιεχόμενα 1. Εισαγωγή... 1 2. Διάρθρωση του Ενεργητικού... 2 3. Διάρθρωση του Παθητικού... 3 4. Κερδοφορία

Διαβάστε περισσότερα

51. Στο σημείο Α του παρακάτω διαγράμματος IS-LM υπάρχει: r LM Α IS α. ισορροπία στις αγορές αγαθών και χρήματος. β. ισορροπία στην αγορά αγαθών και υπερβάλλουσα προσφορά στην αγορά χρήματος. γ. ισορροπία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΠΙ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΗ ΣΩΤΗΡΗ ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ ΜΕ ΤΙΤΛΟ ΔΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΪΌΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (ΓΙΑ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΠΙ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΗ ΣΩΤΗΡΗ ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ ΜΕ ΤΙΤΛΟ ΔΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΪΌΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (ΓΙΑ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΠΙ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΗ ΣΩΤΗΡΗ ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ ΜΕ ΤΙΤΛΟ ΔΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΪΌΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (ΓΙΑ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ) Η μελέτη έχει ως στόχο να εκτιμήσει το

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ Κυριάκος Φιλίνης Εργασιακές Σχέσεις και Αγορά Εργασίας Τα βασικά μεγέθη της αγοράς εργασίας Απασχολούμενοι είναι τα άτομα που απασχολούνται έναντι αμοιβής. Το ποσοστό

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Αντικείμενο Διεθνούς Μακροοικονομικής Η διεθνής μακροοικονομική ασχολείται με το προσδιορισμό των βασικών μακροοικονομικών

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr Ερώτηση Α.1 Σε μια κλειστή οικονομία οι αγορές αγαθών και χρήματος βρίσκονται σε ταυτόχρονη ισορροπία (υπόδειγμα IS-LM). Να περιγράψετε και να δείξετε διαγραμματικά το πώς θα επηρεάσει την ισορροπία των

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομος πίνακας περιεχομένων

Σύντομος πίνακας περιεχομένων Σύντομος πίνακας περιεχομένων Πρόλογος 19 Οδηγός περιήγησης 25 Πλαίσια 28 Ευχαριστίες της ενδέκατης αγγλικής έκδοσης 35 Βιογραφικά συγγραφέων 36 ΜΕΡΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 37 1 Η οικονομική επιστήμη και η οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Οκτώβριος 2010 1. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις τις τελευταίες δεκαετίες. Κύρια χαρακτηριστικά της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ Πρόλογος Ευχαριστίες Βιογραφικά συγγραφέων ΜΕΡΟΣ 1 Εισαγωγή 1 Η οικονομική επιστήμη και η οικονομία 1.1 Πώς αντιμετωπίζουν οι οικονομολόγοι τις επιλογές 1.2 Τα οικονομικά ζητήματα 1.3 Σπανιότητα και ανταγωνιστική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΜAΚΡΟ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΜAΚΡΟ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΜΚΡΟ 1. Όταν η συνάρτηση κατανάλωσης είναι ευθεία γραµµή και υπάρχει αυτόνοµη κατανάλωση, τότε η οριακή ροπή προς κατανάλωση είναι: α. πάντοτε σταθερή, όπως και η µέση ροπή προς

Διαβάστε περισσότερα

Η Θεωρία της Νομισματικής Ενοποίησης

Η Θεωρία της Νομισματικής Ενοποίησης Η Θεωρία της Νομισματικής Ενοποίησης Περιεχόμενα Κεφαλαίου Έννοια και Στάδια Νομισματικής Ενοποίησης. Τα προσδοκώμενα αποτελέσματα της Νομισματικής Ενοποίησης. Η Διαδικασία της Μετάβασης προς τη Νομισματική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΑΣΕ/ICAP CEO Index Τέλος 2 ου τριμήνου Τριμηνιαίος Δείκτης Οικονομικού Κλίματος

ΕΑΣΕ/ICAP CEO Index Τέλος 2 ου τριμήνου Τριμηνιαίος Δείκτης Οικονομικού Κλίματος ΕΑΣΕ/ICAP CEO Index Τέλος 2 ου τριμήνου Τριμηνιαίος Οικονομικού Κλίματος Η έρευνα για την κατάρτιση του δείκτη πραγματοποιείται από την Εταιρεία Ανώτατων Στελεχών Επιχειρήσεων (ΕΑΣΕ), φορέα που εκφράζει

Διαβάστε περισσότερα

Εξέλιξη των Εσόδων του Προϋπολογισμού της ΕΕ ( )

Εξέλιξη των Εσόδων του Προϋπολογισμού της ΕΕ ( ) Π. Καρανικόλας Εξέλιξη των Εσόδων του Προϋπολογισμού της ΕΕ (1980-2012) 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% 1980 1989 1993 1999 2011 2012 Γεωργικές εισφορές & εισφορές ζάχαρης και ισογλυκόζης Πόρος «ΦΠΑ» Τελωνειακοί

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5.

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5. ΤΙΤΑΝ Α.Ε. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΟΜΙΛΟ Η ΤΙΤΑΝ Α.Ε. είναι ένας Όμιλος εταιριών με μακρόχρονη πορεία στη βιομηχανία τσιμέντου. Ιδρύθηκε το 1902 και η έδρα του βρίσκεται στα Άνω Πατήσια. Ο Όμιλος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ. ΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΝΟΜΙΣΜΑ. Δρ Νικόλαος Λυμούρης

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ. ΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΝΟΜΙΣΜΑ. Δρ Νικόλαος Λυμούρης ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ. ΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΝΟΜΙΣΜΑ Δρ Νικόλαος Λυμούρης ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2015 Εισήχθη την 1η Ιανουαρίου 1999 και έγινε το νόμισμα περισσότερων από 300 εκατομμυρίων ανθρώπων στην Ευρώπη.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εµπειρογνώµονες του Ευρωσυστήµατος κατάρτισαν προβολές για τις µακροοικονοµικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, µε βάση

Διαβάστε περισσότερα

Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank. H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο

Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank. H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο Διάρθρωση Παρουσίασης Α. Γιατί επιδιώκεται η ένταξη στη Ζώνη του Ευρώ από μικρές οικονομίες

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία κ. Nicolette Kressl Υφυπουργού Οικονομικών της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας

Ομιλία κ. Nicolette Kressl Υφυπουργού Οικονομικών της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας Ομιλία κ. Nicolette Kressl Υφυπουργού Οικονομικών της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας Εισαγωγή Κατ αρχάς θα ήθελα να σας μεταφέρω τους χαιρετισμούς του πρώην Ομοσπονδιακού Υπουργού των Οικονομικών,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΜΕΡΟΣ Ι ΒΑΣΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ 25 Κεφάλαιο 1 ΤΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΚΑΙ Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ 27 Κεφάλαιο 2 ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ 43 Κεφάλαιο 3 ΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ

ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου, 7 42 Αθήνα, Tηλ.: 20 92 200-0, Fax: 20 92 33 977, www.iobe.gr Tsami Karatassou, 7 42 Athens, Greece, Tel.: +30 20-92 200-0, Fax: +3020-9233

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 8 η. Διανομή Εισοδήματος και Μέτρα Πολιτικής

Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 8 η. Διανομή Εισοδήματος και Μέτρα Πολιτικής Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 8 η Διανομή Εισοδήματος και Μέτρα Πολιτικής Ζητήματα που θα εξεταστούν: Πως αποτυπώνεται η διανομή του εισοδήματος και τι είναι γραμμή φτώχειας. Με ποιους

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ - ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ - ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ - ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ - ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ - ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ - ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Στις αναλύσεις των προηγούμενων κεφαλαίων αγνοήσαμε, για λόγους απλούστευσης, το γεγονός ότι μια οικονομία λειτουργεί μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΤΩΝ ΒΑΣΙΚΏΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΉΣ ΕΝΟΠΟΙΗΣΗΣ (ΓΙΑ ΧΡΗΣΗ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΡΕΠΟΡΤΑΖ)

ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΤΩΝ ΒΑΣΙΚΏΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΉΣ ΕΝΟΠΟΙΗΣΗΣ (ΓΙΑ ΧΡΗΣΗ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΡΕΠΟΡΤΑΖ) Πολυδεύκης Παπαδόπουλος ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΤΩΝ ΒΑΣΙΚΏΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΉΣ ΕΝΟΠΟΙΗΣΗΣ (ΓΙΑ ΧΡΗΣΗ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΡΕΠΟΡΤΑΖ) 1950 9 Μαΐου Ο Ρομπέρ Σουμάν, ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών, εκφωνεί έναν σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

sep4u.gr Δείκτες εκροών στην εκπαίδευση

sep4u.gr Δείκτες εκροών στην εκπαίδευση 3.2 Δείκτες εκροών στην εκπαίδευση Στην ενότητα αυτή θα αναφερθούμε συνολικά στα παραγόμενα αποτελέσματα (εκροές) μέσα από την επεξεργασία συγκεκριμένων δεικτών εκροών. Οι δείκτες διακρίνονται σε τρεις

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Οικονομία. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολή Οικονομικών & Πολιτικών Επιστημών Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης & Δημόσιας Διοίκησης.

Ευρωπαϊκή Οικονομία. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολή Οικονομικών & Πολιτικών Επιστημών Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης & Δημόσιας Διοίκησης. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολή Οικονομικών & Πολιτικών Επιστημών Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης & Δημόσιας Διοίκησης Ευρωπαϊκή Οικονομία Νίκος Κουτσιαράς σε συνεργασία με την Ειρήνη Τσακνάκη Πηγές- Βιβλιογραφία

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών

Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών B1. Ποια από τις παρακάτω πολιτικές θα αυξήσει το επιτόκιο ισορροπίας και θα μειώσει το εισόδημα ισορροπίας; A. Η Κεντρική τράπεζα πωλεί κρατικά ομόλογα, μέσω πράξεων ανοικτής

Διαβάστε περισσότερα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα ΣΥΝΟΨΗ 21 ΣΥΝΟΨΗ Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα 1. Η αναταραχή στην Ευρωζώνη οφείλεται στην παγκόσμια κρίση χρηματιστικοποίησης η

Διαβάστε περισσότερα

Η Δυναμική του Ελληνικού Δημοσίου Χρέους και η Ιδεολογία της

Η Δυναμική του Ελληνικού Δημοσίου Χρέους και η Ιδεολογία της Η Δυναμική του Ελληνικού Δημοσίου Χρέους και η Ιδεολογία της Θεόδωρος Μαριόλης και Κώστας Παπουλής * Στο παρόν άρθρο διερευνούμε τη μακροχρόνια μεταβολή ή, αλλιώς, «δυναμική» του ελληνικού δημοσίου χρέους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 1η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς»

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 1η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς» ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 1η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς» Εισαγωγή: Η 1η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς» εκπονήθηκε από το Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας του Δήμου Αθηναίων τον Ιούλιο

Διαβάστε περισσότερα

8. Οι άριστες νομισματικές περιοχές και η ευρωπαϊκή εμπειρία

8. Οι άριστες νομισματικές περιοχές και η ευρωπαϊκή εμπειρία 8. Οι άριστες νομισματικές περιοχές και η ευρωπαϊκή εμπειρία 1. Ευρωπαϊκή ενοποίηση: Ιστορική αναδρομή 2. Η θεωρία των άριστων νομισματικών περιοχών 3. Είναι η ΕΕ μία άριστη νομισματική περιοχή; Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013 NUNTIUS ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΕΠΕΥ ΤΜΗΜΑ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΕΩΝ ΤΗΛ: 210-3350599 ΦΑΞ: 210-3254846 E-MAIL: nunt12@otenet.gr WEBSITE: www.nuntius.gr Αθήνα, 31/03/2010 ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27) -Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27) -Πηγή Eurostat - ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27)

Διαβάστε περισσότερα

Η δύναμη της Ενιαίας Αγοράς

Η δύναμη της Ενιαίας Αγοράς Η δύναμη της Ενιαίας Αγοράς Ηδύναμη της Ενιαίας Αγοράς 457 εκατομμύρια κάτοικοι 10,26 τρισεκατομμύρια Ευρώ συνολικό Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν ελεύθερη διακίνηση ανθρώπων, προϊόντων και κεφαλαίων μεγαλύτερες

Διαβάστε περισσότερα

«Οι προοπτικές της ελληνικής οικονομίας το 2008» του Γκίκα Α. Χαρδούβελη

«Οι προοπτικές της ελληνικής οικονομίας το 2008» του Γκίκα Α. Χαρδούβελη «Οι προοπτικές της ελληνικής οικονομίας το 2008» του Γκίκα Α. Χαρδούβελη Καθηγητής στο Τμήμα Χρηματοοικονομικής και Τραπεζικής Διοικητικής του Πανεπιστημίου Πειραιώς και Οικονομικός Σύμβουλος του Ομίλου

Διαβάστε περισσότερα

Επενδυτικές προοπτικές

Επενδυτικές προοπτικές ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH 1 Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou,

Διαβάστε περισσότερα

Η οικονομία της γνώσης και η απόδοση της καινοτομίας στην Ελλάδα

Η οικονομία της γνώσης και η απόδοση της καινοτομίας στην Ελλάδα Η οικονομία της γνώσης και η απόδοση της καινοτομίας στην Ελλάδα Δρ. Ιωάννης Χατζηκιάν, Επιστημονικός Συνεργάτης Τμήματος Διοίκησης Επιχειρήσεων, ΣΔΟ, ΤΕΙ Αθηνών, Εισήγηση στην ημερίδα του Γραφείου Διαμεσολάβησης

Διαβάστε περισσότερα

Το όφελος του διεθνούς εμπορίου η πιο αποτελεσματική απασχόληση των παραγωγικών δυνάμεων του κόσμου.

Το όφελος του διεθνούς εμπορίου η πιο αποτελεσματική απασχόληση των παραγωγικών δυνάμεων του κόσμου. ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΘΑΝΑΣΗΣ ΚΑΖΑΝΑΣ Το όφελος του διεθνούς εμπορίου η πιο αποτελεσματική απασχόληση των

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 8 η Μελετη «Εξελιξεις και Τασεις της Αγορας»

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 8 η Μελετη «Εξελιξεις και Τασεις της Αγορας» ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 8 η Μελετη «Εξελιξεις και Τασεις της Αγορας» Το βασικό συμπέρασμα: Η επιβολή ελέγχων στην κίνηση κεφαλαίων μετά την ανακήρυξη του δημοψηφίσματος στο τέλος του Ιουνίου διέκοψε την ασθενική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΕΠΙΔΟΣΕΩΝ ΟΔΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΜΕ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΕΠΙΔΟΣΕΩΝ ΟΔΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΜΕ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗΣ ΥΠΟΔΟΜΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΕΠΙΔΟΣΕΩΝ ΟΔΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΜΕ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΙΩΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πειραιάς, 7 Νοεμβρίου 2013

Πειραιάς, 7 Νοεμβρίου 2013 Πειραιάς, 7 Νοεμβρίου 2013 Το ΕΒΕΠ αναλύει το Βαρόμετρο του 2ου εξαμήνου του 2013 των ΜΜΕ επιχειρήσεων της Ευρώπης. Μετά την ύφεση, το Ευρωβαρόμετρο των ΜΜΕ δείχνει επιστροφή στη σταθερότητα με το Δείκτη

Διαβάστε περισσότερα

7. Η θεωρία των άριστων νομισματικών περιοχών και οι αντιφάσεις της ευρωπαϊκής ενοποίησης

7. Η θεωρία των άριστων νομισματικών περιοχών και οι αντιφάσεις της ευρωπαϊκής ενοποίησης 7. Η θεωρία των άριστων νομισματικών περιοχών και οι αντιφάσεις της ευρωπαϊκής ενοποίησης 1. Ιστορική αναδρομή της Ευρωπαϊκής ενοποίησης 2. Η θεωρία των άριστων νομισματικών περιοχών 3. Είναι η ΕΕ μία

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ;

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Από την έναρξη της παγκόσμιας οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με χαμηλά επίπεδα επενδύσεων. Απαιτούνται

Διαβάστε περισσότερα

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Η Παγκόσµια Μετανάστευση Το 2010, 214 εκατομμύρια άνθρωποι ήταν μετανάστες, κατοικούσαν

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Κεφάλαιο 5 Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Περίγραμμα κεφαλαίου Ισοζύγιο Πληρωμών Ισορροπία της αγοράς αγαθών σε μια ανοικτή οικονομία Αποταμίευση και επένδυση σε μια μικρή ανοικτή οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ

ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ Έρευνα Μαρτίου Απριλίου 2017 Μάιος 2017 Βάσει των εκτιμήσεων των επιχειρήσεων, οι επενδυτικές τους

Διαβάστε περισσότερα

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Καθ. Γ. Αλογοσκούφης, Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία, 2014 Η Παγκόσµια

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΤΩΝ ΑΜΟΙΒΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟ ΤΟΜΕΑ

ΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΤΩΝ ΑΜΟΙΒΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟ ΤΟΜΕΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΟΛΥΚΕΝΤΡΟ ΑΔΕΔΥ ΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΤΩΝ ΑΜΟΙΒΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟ ΤΟΜΕΑ 2006-2016 κυριότερα συμπεράσματα 2016 Δεκέμβριος 2016 ΟΙ ΜΙΣΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ της Γενικής Κυβέρνησης Οι μισθολογικές δαπάνες

Διαβάστε περισσότερα

9650/17 ΧΜΑ/νκ 1 DGG 1A

9650/17 ΧΜΑ/νκ 1 DGG 1A Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 23 Μαΐου 2017 (OR. en) 9650/17 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ Αποστολέας: Αποδέκτης: Γενική Γραμματεία του Συμβουλίου Αντιπροσωπίες Θέμα: Ευρωπαϊκό Εξάμηνο 2017: ECOFIN

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις της οικονομικής κρίσης στην Ελλάδα και προοπτικές

Όψεις της οικονομικής κρίσης στην Ελλάδα και προοπτικές ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH 1 Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΘΑΝΑΣΗΣ ΚΑΖΑΝΑΣ

ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΘΑΝΑΣΗΣ ΚΑΖΑΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΘΑΝΑΣΗΣ ΚΑΖΑΝΑΣ Δημοσιονομική πολιτική Η επέμβαση του κράτους γίνεται με τη μεταβολή

Διαβάστε περισσότερα

Η Επιλογή Νομισματικού Καθεστώτος σε Ανοικτές Οικονομίες

Η Επιλογή Νομισματικού Καθεστώτος σε Ανοικτές Οικονομίες Η Επιλογή Νομισματικού Καθεστώτος σε Ανοικτές Οικονομίες Σταθερές Ισοτιμίες, Κυμαινόμενες Ισοτιμίες ή Ενιαίο Νόμισμα 1 Νοµισµατική Πολιτική σε Ανοικτές Οικονοµίες Σε ένα καθεστώς κυμαινομένων συναλλαγματικών

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Ιστορική κρίση της αγοράς εργασίας ύψος της ανεργίας χωρίς ιστορικό προηγούμενο (22.6%) πολύ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΡΙΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

ΚΥΡΙΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΥΡΙΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Μακροοικονοµική Η µελέτη της οικονοµίαςωςσυνόλου. Ασχολείται µε συνολικά µεγέθη της οικονοµίας. ΠΛΗΘΩΡΙΣΜΟΣ Ο ρυθµός µεταβολής του γενικού επιπέδου τιµών. ΑΝΕΡΓΙΑ Είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 152 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III Η εκ των προτέρων αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του 3 ου ΚΠΣ µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τρόπους οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ

Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Διεθνής Οικονομική 1. Διεθνές εμπόριο, Διεθνής Εμπορική Πολιτική και Διεθνείς Εμπορικές Συμφωνίες και Θεσμοί 2. Μακροοικονομική Ανοικτών

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Στην Ελλάδα η μη ρεαλιστική πρόβλεψη του ταμειακού ελλείμματος κατά το έτος 2009, εξαιτίας της υπερεκτίμησης των εσόδων και της αύξησης των

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΙΙ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΙΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΙΙ Ενότητα 6: Δημόσιο Χρέος και Ελλείμματα του Κρατικού Προϋπολογισμού Κουτεντάκης Φραγκίσκος Γαληνού Αργυρώ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Δεύτερες εκτιμήσεις για την εξέλιξη του Ακαθάριστου

ΘΕΜΑ: Δεύτερες εκτιμήσεις για την εξέλιξη του Ακαθάριστου ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.197 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Δεύτερες εκτιμήσεις για την εξέλιξη του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ), κατά τη διάρκεια του

Διαβάστε περισσότερα

Οι οικονομολόγοι μελετούν...

Οι οικονομολόγοι μελετούν... Οι οικονομολόγοι μελετούν... Πώς αποφασίζουν οι άνθρωποι. Πώς αλληλεπιδρούν μεταξύ τους οι άνθρωποι. Ποιες δυνάμεις επηρεάζουν την οικονομία συνολικά. Ποιο είναι το αντικείμενο της μακροοικονομικής; Μακροοικονομική:

Διαβάστε περισσότερα

το ταγκό των αγορών & ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΚΟΛΠΟ 1 Διάγραμμα 1: Βασικοί κάτοχοι κρατικού χρέους ΗΠΑ.

το ταγκό των αγορών & ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΚΟΛΠΟ 1 Διάγραμμα 1: Βασικοί κάτοχοι κρατικού χρέους ΗΠΑ. το ταγκό των αγορών & ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΚΟΛΠΟ 1 Διάγραμμα 1: Βασικοί κάτοχοι κρατικού χρέους ΗΠΑ. 2 ΠΑΝΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ Διάγραμμα 2: Ανάπτυξη αγοράς CDS. το ταγκό των αγορών & ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΚΟΛΠΟ 3 Διάγραμμα 3: Αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Το διεθνές περιβάλλον επιδεινώνεται 2011 Νέα επιβράδυνση ανάπτυξης παγκόσµιας οικονοµίας στο δ τρίµηνο του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα, 6 Ιουνίου 2011

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Οικονομία. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολή Οικονομικών & Πολιτικών Επιστημών Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης & Δημόσιας Διοίκησης.

Ευρωπαϊκή Οικονομία. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολή Οικονομικών & Πολιτικών Επιστημών Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης & Δημόσιας Διοίκησης. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολή Οικονομικών & Πολιτικών Επιστημών Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης & Δημόσιας Διοίκησης Ευρωπαϊκή Οικονομία Νίκος Κουτσιαράς σε συνεργασία με την Ειρήνη Τσακνάκη Πηγές- Βιβλιογραφία

Διαβάστε περισσότερα

10 χρόνια από την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση: διδάγματα και προοπτικές

10 χρόνια από την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση: διδάγματα και προοπτικές Europe at Schools through Art and Simulation (EuropeStARTS) 11 Μαΐου 2014 10 χρόνια από την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση: διδάγματα και προοπτικές Ευαγόρας Λ. Ευαγόρου Λέκτορας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΈΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΈΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΈΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εµπειρογνώµονες του Ευρωσυστήµατος κατάρτισαν προβολές για τις µακροοικονοµικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, µε βάση

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Οι μακροοικονομικές προβλέψεις για την ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας έχουν αναθεωρηθεί σημαντικά προς τα κάτω τόσο για το 2012 όσο και για το

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. 30, ΙΟΥΝΙΟΣ 2010 ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Σύμφωνα με την έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εµπειρογνώµονες του Ευρωσυστήµατος κατάρτισαν προβολές για τις µακροοικονοµικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, µε βάση

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπία στον Εξωτερικό Τομέα της Οικονομίας

Ισορροπία στον Εξωτερικό Τομέα της Οικονομίας Ισορροπία στον Εξωτερικό Τομέα της Οικονομίας Περιεχόμενα Κεφαλαίου Η έννοια του Ισοζυγίου Πληρωμών Τα επιμέρους ισοζύγια του Ισοζυγίου Πληρωμών Η διαχείριση του ελλείμματος στο Ισοζύγιο Πληρωμών Η «Ολλανδική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΚΑΜΠΥΛΗΣ KUZNETS ΣΤΙΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΚΑΜΠΥΛΗΣ KUZNETS ΣΤΙΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΚΑΜΠΥΛΗΣ KUZNETS ΣΤΙΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ Χαρά Τζαλονίκου, Ολιβία Κατρακάζη, Ευθύμιος Ζέρβας Σχολή Θετικών Επιστημών και Τεχνολογίας, Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο, Πάροδος

Διαβάστε περισσότερα

Τα Βασικά Χαρακτηριστικά του Ελληνικού Πρωτογενούς Τομέα

Τα Βασικά Χαρακτηριστικά του Ελληνικού Πρωτογενούς Τομέα 1 Τα Βασικά Χαρακτηριστικά του Ελληνικού Πρωτογενούς Τομέα Αλεξιάδης, Σ. (Ph.d. in Regional Economics) Κοκκίδης, Σ. (Πτυχιούχος Στατιστικής) Σπανέλλης, Λ. (MSc στην Στατιστική) * Εισαγωγή Ο αγροτικός τομέας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΑΣΕ/ICAP CEO Index Τέλος 2 ου τριμήνου Τριμηνιαίος Δείκτης Οικονομικού Κλίματος

ΕΑΣΕ/ICAP CEO Index Τέλος 2 ου τριμήνου Τριμηνιαίος Δείκτης Οικονομικού Κλίματος ΕΑΣΕ/ICAP CEO Index Τέλος 2 ου τριμήνου Τριμηνιαίος Οικονομικού Κλίματος Η έρευνα για την κατάρτιση του δείκτη πραγματοποιείται από την Εταιρεία Ανώτατων Στελεχών Επιχειρήσεων (ΕΑΣΕ), φορέα που εκφράζει

Διαβάστε περισσότερα

Οι ενεργειακές δυνατότητες της Ελλάδας ως αναπτυξιακός παράγοντας

Οι ενεργειακές δυνατότητες της Ελλάδας ως αναπτυξιακός παράγοντας ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τ. Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 21 92 11 2-1, Fax: 21 92 33 977, www.iobe.gr 11 T. Karatassou Str., 117 42 Athens,

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτες Ενεργειακής Έντασης

Δείκτες Ενεργειακής Έντασης ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ (ΑΠΕ) Σειρά Πληροφοριακού και Εκπαιδευτικού Υλικού Δείκτες Ενεργειακής Έντασης ΠΑΤΡΑ, 2016 ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΥΜΠΡΑΞΗ ΗΛΙΟΣ ΗΛΙΟΣ - Τοπικό σχέδιο για την απασχόληση ανέργων στην κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ Ο ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΣΤΟ ΤΡΑΠΕΖΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Ο ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ Ο ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΣΤΟ ΤΡΑΠΕΖΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ομοσπονδία Τραπεζοϋπαλληλικών Οργανώσεων Ελλάδος Ο ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ Ο ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΣΤΟ ΤΡΑΠΕΖΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Η ΜΕΓΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΟΣ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σόφια, 11 Ιανουαρίου 2012 Α.Π.: ΟΕΥ 3070/1/ΑΣ 61

Σόφια, 11 Ιανουαρίου 2012 Α.Π.: ΟΕΥ 3070/1/ΑΣ 61 ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗ ΣΟΦΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ EMBASSY OF GREECE IN SOFIA OFFICE FOR ECONOMIC & COMMERCIAL AFFAIRS Evlogi Georgiev 103, Sofia 1504, Bulgaria, tel.: (003592) 9447959,

Διαβάστε περισσότερα

Κρίση και οικονομική πολιτική

Κρίση και οικονομική πολιτική 1 Κρίση και οικονομική πολιτική Νίκος Βέττας Γενικός Διευθυντής Ι.Ο.Β.Ε. Καθηγητής, Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών (vettas@iobe.gr, www.iobe.gr, http://www.aueb.gr/users/vettas) 21 st Banking Forum ΕΙΠ

Διαβάστε περισσότερα

The Euro in crisis. University of Ioannina

The Euro in crisis. University of Ioannina The Euro in crisis University of Ioannina European crisis Οι τιμές στην αγορά κατοικίας των ΗΠΑ φτάνουν στη μέγιστη τιμή τους προς το τέλος του 2006 Οι αντίστοιχες στην Ευρωζώνη φτάνουν στη μέγιστη τιμή

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικές Κρίσεις και Διεθνές Σύστημα Ενότητα 10: Η κρίση Χρέους της Ελλάδας και της Ευρωζώνης

Οικονομικές Κρίσεις και Διεθνές Σύστημα Ενότητα 10: Η κρίση Χρέους της Ελλάδας και της Ευρωζώνης Οικονομικές Κρίσεις και Διεθνές Σύστημα Ενότητα 10: Η κρίση Χρέους της Ελλάδας και της Ευρωζώνης Δημήτριος Κατσίκας Σχολή Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΩΤΑΤΟΙ ΜΙΣΘΟΙ ΚΑΙ ΗΜΕΡΟΜΙΣΘΙΑ (Επίπεδα τέλους έτους)

ΚΑΤΩΤΑΤΟΙ ΜΙΣΘΟΙ ΚΑΙ ΗΜΕΡΟΜΙΣΘΙΑ (Επίπεδα τέλους έτους) ΚΑΤΩΤΑΤΟΙ ΜΙΣΘΟΙ ΚΑΙ ΗΜΕΡΟΜΙΣΘΙΑ (Επίπεδα τέλους έτους) Αύξηση συστηµατικά µε ρυθµό υψηλότερο από τον πληθωρισµό Πίνακας 1 ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΤΩΤΑΤΩΝ ΜΙΣΘΩΝ/ΗΜΕΡΟΜΙΣΘΙΩΝ ΕΓΣΣΕ & ΤΙΜΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ 1999-2007 (επίπεδα

Διαβάστε περισσότερα

Επανάληψη ΕΣΔΔΑ με ασκήσεις πολλαπλής επιλογής 1. Στην Οικονομική επιστήμη ως οικονομικό πρόβλημα χαρακτηρίζουμε:

Επανάληψη ΕΣΔΔΑ με ασκήσεις πολλαπλής επιλογής 1. Στην Οικονομική επιστήμη ως οικονομικό πρόβλημα χαρακτηρίζουμε: 3 Επανάληψη ΕΣΔΔΑ με ασκήσεις πολλαπλής επιλογής 1. Στην Οικονομική επιστήμη ως οικονομικό πρόβλημα χαρακτηρίζουμε: α) Την έλλειψη χρημάτων που αντιμετωπίζει μια οικονομία β) Την έλλειψη χρημάτων που αντιμετωπίζει

Διαβάστε περισσότερα

Friday, July 22, Το ελληνικό παράδοξο και η κρίση του ευρώ

Friday, July 22, Το ελληνικό παράδοξο και η κρίση του ευρώ Το ελληνικό παράδοξο και η κρίση του ευρώ 1 Οι μύθοι που κλείνουν τον δρόμο Μύθος 1 Η Ελλάδα δεν παράγει τίποτα Ελλάδα 84 EΕ-15 100 Ελλάδα 91 EΕ-15 100 ΑΕΠ ανά κάτοικο Παραγωγικότητα σε μονάδες αγοραστικής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εµπειρογνώµονες του Ευρωσυστήµατος κατάρτισαν προβολές για τις µακροοικονοµικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, µε βάση

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ. με σκοπό να τερματιστεί η κατάσταση υπερβολικού δημοσιονομικού ελλείμματος στο Ηνωμένο Βασίλειο

Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ. με σκοπό να τερματιστεί η κατάσταση υπερβολικού δημοσιονομικού ελλείμματος στο Ηνωμένο Βασίλειο ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 13.5.2015 COM(2015) 245 final Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ με σκοπό να τερματιστεί η κατάσταση υπερβολικού δημοσιονομικού ελλείμματος στο Ηνωμένο Βασίλειο {SWD(2015)

Διαβάστε περισσότερα

Η επικαιρότητα. της μελέτης. Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Υποχώρηση διεθνούς ζήτησης για τουριστικές υπηρεσίες

Η επικαιρότητα. της μελέτης. Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Υποχώρηση διεθνούς ζήτησης για τουριστικές υπηρεσίες Η επικαιρότητα Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της μελέτης 0 Υποχώρηση διεθνούς ζήτησης για τουριστικές υπηρεσίες Συνέχιση της διαρθρωτικής κρίσης του κυπριακού τουρισμού Υιοθέτηση του ευρώ Έλλειμμα στο

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική Θεωρία Ι

Μακροοικονομική Θεωρία Ι ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Μακροοικονομική Θεωρία Ι Διάλεξη 1: Εισαγωγή Διδάσκων: Γιαννέλλης Νικόλαος ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικές εξελίξεις και προοπτικές

Οικονομικές εξελίξεις και προοπτικές ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH 1 Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou,

Διαβάστε περισσότερα