Ο ρόλος των ινομυωμάτων στη γονιμότητα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ο ρόλος των ινομυωμάτων στη γονιμότητα"

Transcript

1 EΛΛHNIKH MAIEYTIKH & ΓYNAIKOΛΟΓIA 18(2): , 2006 Ανασκόπηση Ο ρόλος των ινομυωμάτων στη γονιμότητα Η. Κατσίκης 1 Δ. Ρούσσος 1 Α. Πιούκα 1 Χ. Αστεριάδης 2 Τ. Μούσλεχ 2 Δ. Πανίδης 2 1 Γ Μαιευτική - Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. 2 Μονάδα Ενδοκρινολογίας και Ανθρώπινης Αναπαραγωγής, Β Μαιευτική - Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. Αλληλογραφία: Η. Κατσίκης Μαιευτήρας-Γυναικολόγος Στρ. Καλλάρη 4α , Διαγώνιος Θεσσαλονίκη Τηλ.: Κατατέθηκε: 19/01/2006 Εγκρίθηκε: 29/03/2006 Περίληψη Οι απόψεις για τον ρόλο των ινομυωμάτων στη γονιμότητα παραμένουν αντικρουόμενες. Αιτιολογική σχέση ανάμεσα στα ινομυώματα και στην υπογονιμότητα δεν έχει, μέχρι σήμερα, αποδειχθεί. Ιδανικά, θα έπρεπε να συγκριθούν τα ποσοστά εγκυμοσύνης σε γυναίκες με και χωρίς ινομυώματα. Τέτοιες, όμως, μελέτες δεν αναφέρονται στη διεθνή βιβλιογραφία. Κατά συνέπεια οι γνώσεις αναφορικά με τη σχέση υπογονιμότητας και ινομυωμάτων προέρχονται από έμμεσες μελέτες. Το πρότυπο της εξωσωματικής γονιμοποίησης (IVF) αναδεικνύει, ενδεχομένως, ότι το ποσοστό επιτυχίας της εγκυμοσύνης ελαττώνεται μόνον όταν τα ινομυώματα είναι υποβλεννογόνια. Επομένως, το ερώτημα σχετικά με το ενδεχόμενο τα ινομυώματα να επηρεάζουν τη γονιμότητα παραμένει αναπάντητο. Η αδυναμία απάντησης στο κρίσιμο αυτό ερώτημα οφείλεται, ενδεχομένως, στο γεγονός ότι δεν έχουν διενεργηθεί οι κατάλληλες προοπτικές μελέτες. Μέχρι να τελεστούν τέτοιες μελέτες, κάθε περίπτωση πρέπει να αξιολογείται ξεχωριστά, ενώ, παράλληλα, πρέπει να αναπτυχθούν καλύτερες χειρουργικές τεχνικές, οι οποίες θα ελαχιστοποιούν τον κίνδυνο διαταραχής της γονιμότητας και τις επιπλοκές μιας ενδεχόμενης εγκυμοσύνης. Επιπλέον, απαιτείται περαιτέρω βασική έρευνα για την ανίχνευση των μηχανισμών της υπογονιμότητας, την κατανόηση της γενετικής βάσης της ανάπτυξης των ινομυωμάτων αλλά και για την κατανόηση των μοριακών και ορμονικών μηχανισμών της αύξησης του πάχους του μυομητρίου. Η προσέγγιση αυτή θα επιτρέψει στο μέλλον την ανάπτυξη μιας αποτελεσματικής στρατηγικής, που θα αποτρέπει τις γενετικά προδιατεθειμένες γυναίκες να αναπτύξουν ινομυώματα και θα παρέχει μεθόδους για την επιβράδυνση της ανάπτυξης αυτών. Όροι ευρετηρίου: Ινομυώματα, υπογονιμότητα, υστεροσκόπηση, λαπαροσκόπηση, εξωσωματική γονιμοποίηση. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα ινομυώματα της μήτρας αποτελούν τους συχνότερους συμπαγείς πυελικούς όγκους στις γυναίκες, καθώς παρατηρούνται σε ποσοστό 20% έως 50%. (1) Η συχνότητά τους αυξάνεται στα τελευταία χρόνια της αναπαραγωγικής ηλικίας. Η επίπτωση των ινομυωμάτων σε υπογόνιμες γυναίκες, χωρίς άλλη εμφανή αιτία υπογονιμότητας, υπολογίζεται μεταξύ 1% και 2,4%. (1-3) Οι απόψεις για τον ρόλο των ινομυωμάτων στη γονιμότητα παραμένουν αντικρουόμενες. Αιτιολογική σχέση ανάμεσα στα ινομυώματα και στην υπογονιμότητα δεν έχει, μέχρι σήμερα, αποδειχθεί. Καθώς η συχνότη- 111

2 Κατσικης και συν. τα εμφάνισης των ινομυωμάτων αυξάνεται με την πάροδο της ηλικίας, ενώ η γονιμότητα μειώνεται και, επιπλέον, καθώς πολλές γυναίκες με ινομυώματα εμφανίζουν αυτόματη σύλληψη, είναι δύσκολο να εκτιμηθεί η άμεση επίδραση των ινομυωμάτων στη γονιμότητα. (4) Για τον λόγο αυτό η ινομυωματεκτομή έχει ένδειξη μόνον, όταν γίνει πλήρης εκτίμηση και αποκλεισθούν οι άλλοι πιθανοί παράγοντες που προκαλούν υπογονιμότητα. (5) Το κύριο ερώτημα για τον ρόλο των ινομυωμάτων στη γονιμότητα είναι το ακόλουθο: οι γυναίκες με ινομυώματα εμφανίζουν πρόβλημα γονιμότητας; Ή για να τεθεί το ερώτημα πιο πρακτικά: εάν βρεθεί ένα ινομύωμα σε γυναίκα με πρόβλημα γονιμότητας, είναι δυνατόν να βγει το συμπέρασμα ότι υπάρχει άμεση σχέση μεταξύ του ινομυώματος και της υπογονιμότητας και να γίνει η πρόγνωση ότι θα βελτιωθεί η γονιμότητα με την εξαίρεση του ινομυώματος; Ιδανικά, για να αποδειχθεί άμεση σχέση μεταξύ των ινομυωμάτων και της υπογονιμότητας, θα έπρεπε να διενεργηθούν προοπτικές, τυχαιοποιημένες μελέτες, στις οποίες να συγκρίνονται τα ποσοστά επιτυχίας εγκυμοσύνης ανάμεσα σε γυναίκες με και χωρίς ινομυώματα και, επιπλέον, να εκτιμάται ο χρόνος που απαιτείται για την επιτυχία της εγκυμοσύνης. Επίσης, θα έπρεπε να διενεργηθούν μελέτες στις οποίες να συγκρίνονται τα ποσοστά επιτυχίας εγκυμοσύνης μεταξύ υπογόνιμων γυναικών με ινομυώματα και υπογόνιμων γυναικών χωρίς ινομυώματα, στις οποίες τα άλλα αίτια υπογονιμότητας να έχουν αποκλεισθεί. (3) Τα δεδομένα που αναφέρονται στο ποσοστό αυτόματων κυήσεων ανάμεσα σε υπογόνιμες γυναίκες με ινομυώματα και σε αυτές χωρίς ινομυώματα, στις οποίες αποκλείσθηκαν ο ανδρικός και ο σαλπιγγικός παράγοντας, είναι πολύ περιορισμένα. Σε μια τέτοια μελέτη, (6) οι συγγραφείς βρήκαν σημαντική διαφορά (p<0,002) στο ποσοστό επιτυχίας εγκυμοσύνης μεταξύ των υπογόνιμων γυναικών με ινομυώματα και χωρίς ινομυώματα (11% έναντι 25%). Επιπλέον, βρέθηκε ότι οι υπογόνιμες γυναίκες με ινομυώματα εμφανίζουν υψηλότερο ποσοστό επιτυχίας εγκυμοσύνης (42%) μετά από την εξαίρεση του ινομυώματος, από ό,τι οι υπογόνιμες γυναίκες χωρίς ινομυώματα (25%). Οι τελευταίες παρουσίαζαν υψηλότερο ποσοστό επιτυχίας εγκυμοσύνης από ό,τι οι υπογόνιμες γυναίκες με ινομυώματα χωρίς θεραπεία (11%). Η μεθοδολογία αυτής της μελέτης δεν είναι ικανοποιητική, δεδομένου ότι η παρακολούθηση περιορίσθηκε στους εννέα μήνες. Επιπλέον, οι ομάδες των γυναικών ήταν πολύ μικρές για να εξαχθούν αξιόπιστα συμπεράσματα. Τέλος, δεν εκτιμήθηκαν η επίπτωση της θέσης και του μεγέθους των ινομυωμάτων. ΠΙΘΑΝΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕ ΤΟΥΣ ΟΠΟΙΟΥΣ ΤΑ ΙΝΟΜΥΩΜΑΤΑ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗ ΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Έχουν προταθεί διάφοροι πιθανοί μηχανισμοί με 112 Ο ρολος των ινομυωματων στη γονιμοτητα τους οποίους τα ινομυώματα επηρεάζουν τη γονιμότητα. Είναι γενικά αποδεκτό ότι η ανατομική θέση του ινομυώματος αποτελεί σημαντικό παράγοντα, αφού τα υποβλεννογόνια ινομυώματα ακόμη περισσότερο από ό,τι τα ενδοτοιχωματικά, και τα τελευταία επηρεάζουν περισσότερο τη γονιμότητα από ό,τι τα υπορογόνια. (3) Τα ινομυώματα μπορούν να προκαλέσουν παραμόρφωση της ενδομήτριας κοιλότητας και απόφραξη των σαλπιγγικών στομίων. (4) Ενδέχεται να οδηγήσουν σε δυσλειτουργική συσπαστικότητα της μήτρας, η οποία μπορεί να προκαλέσει διαταραχή της μετανάστευσης των σπερματοζωαρίων, της μεταφοράς των ωαρίων ή της εμφύτευσης των εμβρύων. (2,7,8) Τέλος, τα ινομυώματα μπορεί να συνδέονται με την αποτυχία της εμφύτευσης ή με τη διακοπή της εγκυμοσύνης λόγω εστιακής ενδομήτριας αγγειακής ανωμαλίας, ενδομήτριας φλεγμονής, έκκρισης αγγειοκινητικών ουσιών ή ενισχυμένου ενδομήτριου ανδρογονικού περιβάλλοντος. (2,9) ΙΝΟΜΥΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΥΠΟΒΟΗΘΟΥΜΕΝΗ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ Ένας άλλος τρόπος για να προσεγγίσει κάποιος τη σχέση ανάμεσα στα ινομυώματα και στην υπογονιμότητα είναι με τον προσδιορισμό της επίδρασης των ινομυωμάτων στο ποσοστό εμφύτευσης. Η εξωσωματική γονιμοποίηση (IVF) παρέχει ένα καλό πρότυπο για τον προσδιορισμό της επίδρασης αυτής, αφού αποκλείει τους άλλους παράγοντες, όπως τον ανδρικό και τον σαλπιγγικό, και επιτρέπει τη διερεύνηση της επίδρασης των ινομυωμάτων στην εμφύτευση του εμβρύου, για έμβρυα ίδιας «ποιότητας». Πρέπει, πάντως, να σημειωθεί ότι η IVF δεν αποσαφηνίζει την επίδραση των ινομυωμάτων στη μετανάστευση των σπερματοζωαρίων και στη μεταφορά του ωαρίου. (3) Τα υποβλεννογόνια ινομυώματα ελαττώνουν σημαντικά το ποσοστό επιτυχίας εγκυμοσύνης στην εξωσωματική γονιμοποίηση. (10,11) Η υστεροσκοπική εκτομή των υποβλεννογόνιων ινομυωμάτων οδήγησε σε σημαντικά υψηλότερο ποσοστό επιτυχίας εγκυμοσύνης σε σύγκριση με ομάδα μαρτύρων, οι οποίες είχαν φυσιολογική ενδομήτρια κοιλότητα (48% έναντι 26%). (12-14) Φαίνεται ότι τα ινομυώματα που παραμορφώνουν την ενδομήτρια κοιλότητα επηρεάζουν σημαντικά τη γονιμότητα, οπότε ενδέχεται να έχει ένδειξη η χειρουργική αντιμετώπιση. Σε πολλές περιπτώσεις η χειρουργική αντιμετώπιση μπορεί να γίνει με υστεροσκόπηση, η οποία αποτελεί μια λιγότερο επεμβατική μέθοδο για τη θεραπεία των ινομυωμάτων. (4) Η επίδραση των ινομυωμάτων μεσαίου και μεγάλου μεγέθους στη γονιμότητα δεν έχει, απόλυτα, διευκρινισθεί. Σε μια αναδρομική μελέτη αναφέρθηκε ότι το ποσοστό των γεννήσεων ζωντανών νεογνών, ύστερα από IVF, δεν βελτιώθηκε μετά από την ινομυωματεκτομή. Έτσι, τα ποσοστά συνεχιζόμενης εγκυμοσύνης στις γυ-

3 EΛΛHNIKH MAIEYTIKH & ΓYNAIKOΛΟΓIA ναίκες που υποβλήθηκαν σε ινομυωματεκτομή, σε γυναίκες που δεν υποβλήθηκαν σε ινομυωματεκτομή και σε γυναίκες της ομάδας μαρτύρων ήταν 16,9%, 20,8% και 19%, αντίστοιχα. (10) Εντούτοις, στη μελέτη αυτή το ποσοστό της αυτόματης αποβολής ήταν 50%, όταν παρέμεναν τα ινομυώματα, και 34%, όταν είχε προηγηθεί ινομυωματεκτομή. Το εύρημα αυτό υποδηλώνει ότι η παρουσία των ινομυωμάτων ασκεί βλαπτική επίδραση στην έκβαση της εγκυμοσύνης. Η επίδραση των ινομυωμάτων, τα οποία δεν παραμορφώνουν την ενδομήτρια κοιλότητα, στη γονιμότητα είναι, επίσης, αβέβαιη. Η παρουσία υπορογόνιων ή ενδοτοιχωματικών ινομυωμάτων, χωρίς ταυτόχρονη παραμόρφωση της ενδομήτριας κοιλότητας, δεν επηρέασε το ποσοστό της γέννησης ζωντανών νεογνών σε μελέτη 46 γυναικών που υποβλήθηκαν σε IVF, σε σύγκριση με γυναίκες ομάδας μαρτύρων. (15) Πρέπει, πάντως, να σημειωθεί ότι στην ανωτέρω μελέτη δεν εκτιμήθηκε η επίδραση του μεγέθους του ινομυώματος. Σε μια άλλη μελέτη (16) σε ομάδα 39 γυναικών διαπιστώθηκε ότι τα υπορογόνια ινομυώματα δεν είχαν επίπτωση στο ποσοστό σύλληψης. Σε αντίθεση με τις προηγούμενες δημοσιεύσεις, ορισμένες μελέτες παρουσίασαν αποτελέσματα που ενισχύουν την άποψη ότι τα ενδοτοιχωματικά ινομυώματα ελαττώνουν το ποσοστό επιτυχίας εγκυμοσύνης στην IVF. Έτσι, οι Surrey και συν. (17) ανέφεραν ότι το ποσοστό γεννήσεως ζωντανών νεογνών, ύστερα από IVF, σε γυναίκες μικρότερες των 40 ετών με ενδοτοιχωματικά ινομυώματα, ελαττώθηκε σημαντικά. Ωστόσο, οι ερευνητές αυτοί δεν υποστήριξαν την πρακτική της ινομυωματεκτομής στις δικές τους ασθενείς. Εξάλλου, οι Stovall και συν. (18) μελέτησαν 91 κύκλους IVF σε γυναίκες με υπορογόνια ή ενδοτοιχωματικά ινομυώματα και τους συνέκριναν με αντίστοιχους κύκλους μαρτύρων. Το ποσοστό επιτυχίας εγκυμοσύνης στις γυναίκες με ινομυώματα ήταν 37% και στις μάρτυρες 53%. Το 95% των ινομυωμάτων στη μελέτη των Stovall και συν. ήταν ενδοτοιχωματικά, και το μέγεθός τους κυμαινόταν από 8 έως 54 χιλιοστά, με μέση διάμετρο τα 29 χιλιοστά. Το ποσοστό εμφύτευσης ήταν 13.8%, όταν υπήρχε ινομύωμα, σημαντικά, δηλαδή, μικρότερο (p <0,05) από εκείνο των γυναικών χωρίς ινομύωμα (19,7%). Οι Eldar-Geva και συν. (11) υποστήριξαν ότι οι γυναίκες με ενδοτοιχωματικά ινομυώματα εμφάνιζαν σημαντικά χαμηλότερο ποσοστό εγκυμοσύνης από ό,τι οι γυναίκες χωρίς ινομυώματα (16% έναντι 34%, p <0,05). Το ποσοστό εμφύτευσης ήταν 6,4%, όταν υπήρχαν ενδοτοιχωματικά ινομυώματα και 15,8% στην ομάδα ελέγχου (p <0,005), αν και η διάμετρος των ινομυωμάτων ήταν μόνον 24 χιλιοστά. Τέλος, οι Oliveira και συν. (19) εκτίμησαν την επίδραση του μεγέθους του ινομυώματος στο ποσοστό επιτυχίας εγκυμοσύνης και βρήκαν ελαττωμένο ποσοστό, μόνον όταν τα ενδοτοιχωματικά ινομυώματα ήταν ίσα ή μεγαλύτερα των 4 εκατοστών. Οι συγγραφείς αυτοί δεν συμπεριέλαβαν στη μελέτη γυναίκες με ινομυώματα μεγαλύτερα από 7 εκατοστά, καθώς συνιστούν την εξαίρεση των μεγαλύτερων ινομυωμάτων, πριν από την IVF. Συμπερασματικά, τα αποτελέσματα των διαφόρων μελετών είναι αντικρουόμενα. Έτσι, ορισμένοι ερευνητές υποστηρίζουν την άποψη ότι τα ινομυώματα δεν επηρεάζουν το ποσοστό επιτυχίας της εγκυμοσύνης, εφόσον δεν προβάλλουν στην ενδομήτρια κοιλότητα. (15-17,20) Αντίθετα, άλλοι ερευνητές στηρίζουν τη θέση ότι η παρουσία ινομυώματος, ακόμη και εάν δεν παραμορφώνει την κοιλότητα της μήτρας, ελαττώνει το ποσοστό επιτυχίας εγκυμοσύνης. (11,18,21) Πώς θα μπορούσαν να ερμηνευθούν αυτές οι διαφορές; Πρώτα από όλα πρέπει να σημειώσει κανείς τις διαφορές στα ποσοστά επιτυχίας εγκυμοσύνης στις ομάδες των μαρτύρων, που αναφέρονται στις διάφορες μελέτες. Επιπλέον, οι αναδρομικές μελέτες μικρών σειρών δεν έχουν ιατρική αξία. Δεν έγινε κατάλληλη αξιολόγηση των περιπτώσεων που μελετήθηκαν. Ωστόσο, φαίνεται λογικό το συμπέρασμα ότι τα υποβλεννογόνια και τα ενδοτοιχωματικά ινομυώματα, τα οποία παραμορφώνουν την κοιλότητα της μήτρας, παρεμποδίζουν την εμφύτευση και ελαττώνουν το ποσοστό επιτυχίας εγκυμοσύνης σε γυναίκες που υποβάλλονται σε εξωσωματική γονιμοποίηση. ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΙΝΟΜΥΩΜΑΤΕΚΤΟΜΗ ΣΕ ΥΠΟΓΟΝΙΜΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ Η επίδραση των ινομυωμάτων στη γονιμότητα εκτιμήθηκε έμμεσα με την εκτίμηση της γονιμότητας μετά από ινομυωματεκτομή. Το ερώτημα που τέθηκε ήταν: η ινομυωματεκτομή βελτιώνει το ποσοστό επιτυχίας εγκυμοσύνης και τον χρόνο που απαιτείται για να επιτευχθεί εγκυμοσύνη; Τα βιβλιογραφικά δεδομένα για το θέμα αυτό είναι πάρα πολλά. (3,4) Πρέπει να σημειωθεί ότι οι περισσότερες από αυτές τις μελέτες είναι αναδρομικές. Σε κάποιες το ενδιαφέρον εστιάζεται στη θέση του ινομυώματος, ενώ σε άλλες δεν γίνεται διάκριση στους τύπους του ινομυώματος. Το ποσοστό επιτυχίας εγκυμοσύνης μετά από ινομυωματεκτομή σε υπογόνιμες γυναίκες, ανεξάρτητα από το είδος της εγχείρησης, κυμαίνεται από 9,6% έως 76,9%. (3,4) Η μόνη προοπτική τυχαιοποιημένη μελέτη με στόχο την εκτίμηση των ποσοστών επιτυχίας εγκυμοσύνης μετά από λαπαροσκοπική και από ανοικτή ινομυωματεκτομή δημοσιεύθηκε το 2000 από τους Seracchioli και συν. (22) Οι συγγραφείς δεν παρατήρησαν διαφορά όσον αφορά στο ποσοστό επιτυχίας εγκυμοσύνης. Η μελέτη περιλάμβανε 56 γυναίκες οι οποίες προσπάθησαν να πετύχουν εγκυμοσύνη μετά από λαπαροσκοπική ινομυωματεκτομή, και 59 γυναίκες με τον ίδιο στόχο με- 113

4 Κατσικης και συν. 114 Ο ρολος των ινομυωματων στη γονιμοτητα τά από ινομυωματεκτομή με λαπαροτομία. Σε όλες τις γυναίκες δόθηκε οδηγία να αποφύγουν την εγκυμοσύνη για έξι μήνες μετά την επέμβαση. Το ποσοστό επιτυχίας εγκυμοσύνης ήταν 54% με τη λαπαροσκοπική ινομυωματεκτομή και 56% με την ανοικτή ινομυωματεκτομή, διαφορά μη στατιστικά σημαντική. Τα αθροιστικά ποσοστά εγκυμοσύνης ήταν, περίπου, 26% στους 12 μήνες, 45% στα δύο χρόνια και 50% στα τρία χρόνια και στις δύο ομάδες. Το ποσοστό αποβολών ήταν 20% στην ομάδα των γυναικών που υποβλήθηκε σε λαπαροσκοπική ινομυωματεκτομή και 12% στην ομάδα των γυναικών που υποβλήθηκε σε ανοικτή ινομυωματεκτομή, διαφορά μη στατιστικά σημαντική. Επίσης, δεν υπήρξε διαφορά στην επίπτωση του πρόωρου τοκετού. Το ποσοστό καισαρικής τομής ήταν 65% στη λαπαροσκοπική επέμβαση και 78% στην ανοικτή ινομυωματεκτομή, αντιστοιχώντας σε ποσοστά φυσιολογικού τοκετού 35% και 22%, αντίστοιχα. Σε τρεις μελέτες ελεγχόμενες με μάρτυρες εκτιμήθηκε η έκβαση της εγκυμοσύνης μετά από λαπαροσκοπική ινομυωματεκτομή. Οι Bulletti και συν. (6) συνέκριναν αναδρομικά την έκβαση των κυήσεων σε τρεις ομάδες υπογόνιμων γυναικών, σε γυναίκες με ινομυώματα μήτρας που δεν υποβλήθηκαν σε επέμβαση, σε γυναίκες που υποβλήθηκαν σε λαπαροσκοπική ινομυωματεκτομή και σε γυναίκες με ανεξήγητη υπογονιμότητα. Τα ποσοστά επιτυχούς έκβασης της εγκυμοσύνης και του τοκετού ήταν σημαντικά υψηλότερα στην ομάδα που υποβλήθηκε σε λαπαροσκοπική ινομυωματεκτομή (42%), σε σύγκριση με τις γυναίκες με ινομυώματα στις οποίες δεν έγινε επέμβαση (11%) και με εκείνες με ανεξήγητη υπογονιμότητα (25%). Το ποσοστό των αυτόματων αποβολών ήταν υψηλότερο στην ομάδα των γυναικών με ινομυώματα που δεν χειρουργήθηκαν, σε σύγκριση με την ομάδα που υποβλήθηκε σε λαπαροσκοπική ινομυωματεκτομή, ή με εκείνη με ανεξήγητη υπογονιμότητα, μολονότι οι διαφορές δεν ήταν στατιστικά σημαντικές. Οι Stringer και συν. (23) συνέκριναν 49 γυναίκες που υποβλήθηκαν σε κοιλιακή και 49 γυναίκες που υποβλήθηκαν σε λαπαροσκοπική ινομυωματεκτομή. Αναφέρθηκαν επτά εγκυμοσύνες στην ομάδα των γυναικών που υποβλήθηκε σε λαπαροσκοπική επέμβαση, περιλαμβάνοντας τρεις που είχαν, ήδη, γεννήσει κατά τον χρόνο της δημοσίευσης. Οι τρεις αυτές γυναίκες γέννησαν με προγραμματισμένη καισαρική τομή σε τελειόμηνη εγκυμοσύνη και δεν υπήρχαν ενδείξεις διάσπασης της συνέχειας του μυϊκού τοιχώματος της μήτρας. Οι Campo και συν. (24) μελέτησαν αναδρομικά ομάδα 41 γυναικών με υπογονιμότητα αποδιδόμενη σε ινομυώματα μήτρας, 22 γυναίκες που υποβλήθηκαν σε λαπαροσκοπική ινομυωματεκτομή και 19 σε ινομυωματεκτομή με λαπαροτομία. Η μετεγχειρητική έκβαση ήταν παρόμοια και στις δύο ομάδες. Το συνολικό ποσοστό επιτυχίας εγκυμοσύνης ήταν 61%, και περιλάμβανε ποσοστό γέννησης ζωντανών νεογνών 86% και ποσοστό αυτόματης αποβολής 14%. Σημειώνεται ότι οι γυναίκες που συνέλαβαν ήταν νεότερες, είχαν υποβληθεί σε εξαίρεση ινομυωμάτων μεγαλύτερου μεγέθους και τα ινομυώματα ήταν, κυρίως, ενδοτοιχωματικά. Δεν υπήρχαν περιπτώσεις ρήξης της μήτρας. Οι Goldberg και συν. (25) μελέτησαν δημοσιευμένες σειρές περιστατικών και ανέδειξαν περισσότερες επιπλοκές σε 53 εγκυμοσύνες μετά από εμβολισμό της μητριαίας αρτηρίας, σε σύγκριση με 139 εγκυμοσύνες μετά από λαπαροσκοπική ινομυωματεκτομή. Οι εγκυμοσύνες μετά από εμβολισμό των μητριαίων αρτηριών είχαν σημαντικά υψηλότερα ποσοστά πρόωρου τοκετού και διαταραχών του σχήματος και της προβολής του εμβρύου. Τα ποσοστά αιμορραγίας μετά τον τοκετό και αυτόματης αποβολής είχαν την τάση να είναι υψηλότερα μετά από τον εμβολισμό, αλλά το μέγεθος του δείγματος ήταν μικρό για την εξαγωγή οριστικών συμπερασμάτων. Όπως αναφέρθηκε, το ποσοστό επιτυχίας εγκυμοσύνης μετά από ινομυωματεκτομή σε υπογόνιμες γυναίκες, ανεξάρτητα από το είδος της εγχείρησης, κυμαίνεται στο 9,6% έως 76,9%. (3,4) Πώς θα μπορούσαν να ερμηνευθούν αυτές οι μεγάλες διακυμάνσεις; Πρώτα από όλα υπάρχουν σημαντικές διακυμάνσεις ακόμη και όταν τα διαφορετικά είδη της εγχείρησης εξετάζονται ξεχωριστά. Έτσι, μετά από υστεροσκοπική ινομυωματεκτομή τα ποσοστά επιτυχίας εγκυμοσύνης κυμαίνονται μεταξύ 16,7% έως 76,9%, ενώ μετά από λαπαροσκοπική ή από ανοικτή ινομυωματεκτομή μεταξύ 9,6% και 75%. (3) Το συνολικό ποσοστό κυήσεων στις διάφορες μελέτες είναι 48%. (3) Το ποσοστό εγκυμοσύνης μετά από υστεροσκοπική ινομυωματεκτομή είναι 45% και μετά από λαπαροσκοπική ή ανοικτή ινομυωματεκτομή 49%. Οι διαφορές που αναδείχθηκαν με την ίδια χειρουργική προσέγγιση δείχνουν την επίδραση ποικίλλων παραγόντων στο ποσοστό επιτυχίας εγκυμοσύνης. Οι παράγοντες αυτοί είναι: (1) η ηλικία και άλλα αίτια υπογονιμότητας, (2) οι παράγοντες που σχετίζονται με το ινομύωμα, και (3) οι τεχνικοί παράγοντες. 1) Ηλικία και άλλα αίτια υπογονιμότητας Παράγοντες που δεν σχετίζονται άμεσα με την τεχνική της επέμβασης ενδέχεται να επηρεάζουν το ποσοστό της επιτυχίας εγκυμοσύνης. Σε γυναίκες ηλικίας άνω των 35 ετών και σε περιπτώσεις που συνυπάρχει και άλλο αίτιο υπογονιμότητας ελαττώνονται τα ποσοστά επιτυχίας εγκυμοσύνης. (16,26-29) Στη μελέτη των Fauconnier και συν. (28) το ποσοστό επιτυχίας εγκυμοσύνης ήταν σημαντικά χαμηλότερο στα ζευγάρια με ανδρικό, ωοθηκικό ή σαλπιγγικό παράγοντα υπογονιμότητας. Στη μελέτη αυτή η γονιμότητα επηρεάσθηκε ελάχιστα σε γυναίκες ηλικίας άνω των 40 ετών. Επίσης, και άλλοι συγγραφείς δεν βρήκαν σχέση ανάμεσα στην ηλικία των γυναικών και στη γονιμότητά τους μετά από ινομυωματεκτο-

5 EΛΛHNIKH MAIEYTIKH & ΓYNAIKOΛΟΓIA μή. (30,31) Οι Vercellini και συν., (27) αντίθετα, ανέφεραν ότι το ποσοστό επιτυχίας εγκυμοσύνης μετά από ινομυωματεκτομή ήταν χαμηλότερο σε γυναίκες άνω των 35 ετών, και σε περιπτώσεις που η διάρκεια της υπογονιμότητας, μετά από την επέμβαση, ξεπερνούσε τα δύο χρόνια. 2) Παράγοντες που σχετίζονται με το ινομύωμα (αριθμός, όγκος και εντόπιση του ινομυώματος, παραμόρφωση της κοιλότητας της μήτρας) Όσον αφορά στον αριθμό των ινομυωμάτων, ορισμένοι συγγραφείς παρουσίασαν στοιχεία που ενισχύουν την άποψη ότι το ποσοστό εγκυμοσύνης είναι χαμηλότερο, όταν εξαιρούνται περισσότερα ινομυώματα. (32,33) Η άποψη αυτή δεν γίνεται αποδεκτή από άλλους συγγραφείς. (27,28,34) Εξάλλου, σχετικά με τον όγκο των ινομυωμάτων οι Sudik και συν. (32) παρατήρησαν αύξηση του ποσοστού επιτυχίας εγκυμοσύνης μετά από την εξαίρεση ινομυωμάτων με όγκο μεγαλύτερο από 100ml. Εντούτοις, άλλοι συγγραφείς ανέφεραν ότι το μέγεθος του ινομυώματος που εξαιρείται δεν επηρεάζει το ποσοστό επιτυχίας της εγκυμοσύνης. (27,28,34) Τέλος, όσον αφορά στην εντόπιση των ινομυωμάτων οι απόψεις είναι και πάλι αντικρουόμενες. Έτσι, οι Ancien και Querada (35) και οι Sudik και συν. (32) με βάση τα αποτελέσματά τους υποστήριξαν ότι η εντόπιση του ινομυώματος που εξαιρείται δεν έχει επίδραση στη γονιμότητα της γυναίκας. Αντίθετα, οι Fauconnier και συν. (28) παρατήρησαν ότι το ποσοστό επιτυχίας εγκυμοσύνης είναι χαμηλότερο μετά από την εξαίρεση των ινομυωμάτων που εντοπίζονται στο οπίσθιο τοίχωμα της μήτρας. Η παραμόρφωση της κοιλότητας της μήτρας από το ινομύωμα, πριν από την ινομυωματεκτομή, παίζει, ενδεχομένως, σημαντικό ρόλο στη γονιμότητα της γυναίκας, άποψη, όμως, που δεν γίνεται και πάλι αποδεκτή από όλους τους συγγραφείς. Έτσι, οι Dessolle και συν. (33) ανέφεραν ότι το ποσοστό επιτυχίας εγκυμοσύνης ήταν υψηλότερο, όταν υπήρχε παραμόρφωση της κοιλότητας της μήτρας πριν από την ινομυωματεκτομή. Οι Fauconnier και συν., (28) όμως, παρατήρησαν ότι η αναδιαμόρφωση της κοιλότητας της μήτρας μετά από την ινομυωματεκτομή δεν επηρέασε το ποσοστό επιτυχίας της εγκυμοσύνης. Σύμφωνα με τους τελευταίους συγγραφείς (28) η ύπαρξη μηνομητρορραγίας, πριν από την επέμβαση, φαίνεται να συνδέεται στενότερα με το αποτέλεσμα της ινομυωματεκτομής στη γονιμότητα. Συμπερασματικά, οι απόψεις των διαφόρων συγγραφέων είναι αντικρουόμενες όσον αφορά στην επίδραση του αριθμού, του μεγέθους και της εντόπισης των ινομυωμάτων, καθώς και της παραμόρφωσης της κοιλότητας της μήτρας από τα ινομυώματα στο ποσοστό επιτυχίας της εγκυμοσύνης. Οι αντικρουόμενες αυτές απόψεις, σε συνδυασμό με την επίδραση της ηλικίας των γυναικών, την ενδεχόμενη συνύπαρξη και άλλων αιτίων υπογονιμότητας και τον πιθανό ρόλο των τεχνικών παραγόντων, καθιστά, ακόμη και σήμερα, αναπάντητο το ερώτημα σχετικά με το ποιος είναι ο πραγματικός ρόλος των ινομυωμάτων στη γονιμότητα. Η ανάλυση των αποτελεσμάτων των διαφόρων μελετών έδειξε ότι τα ποσοστά επιτυχίας εγκυμοσύνης μετά από ινομυωματεκτομή είναι 48%, χωρίς να υπάρχει σημαντική διαφορά ανάμεσα στην υστεροσκοπική (45%) και στη λαπαροσκοπική ή κοιλιακή ινομυωματεκτομή (49%). (3,4) Για να εκτιμηθούν αυτά τα αποτελέσματα, απαιτούνται μελέτες που να περιλαμβάνουν ομάδες υπογόνιμων γυναικών με ινομυώματα, στις οποίες δεν προτάθηκε χειρουργική επέμβαση. Άλλες σημαντικές πληροφορίες για την εκτίμηση των αποτελεσμάτων είναι η διάρκεια της υπογονιμότητας πριν από την ινομυωματεκτομή, και το χρονικό διάστημα που απαιτείται, για να επιτευχθεί εγκυμοσύνη μετά από την επέμβαση. Φαίνεται ότι εγκυμοσύνες παρατηρούνται σε μικρό χρονικό διάστημα και, συγκεκριμένα, σε διάστημα 7,5±2,6 μηνών, όπως αναφέρεται στην ανασκόπηση των Dessolle και συν. (33) 3) Τεχνικοί παράγοντες Τεχνικοί παράγοντες, όπως η επιδεξιότητα και η εμπειρία του χειρουργού, καθώς και τα υλικά και οι τεχνικές που χρησιμοποιούνται παίζουν, οπωσδήποτε, σημαντικό ρόλο στην αύξηση του ποσοστού επιτυχίας της εγκυμοσύνης. Η εξαίρεση των ινομυωμάτων γίνεται υστεροσκοπικά, λαπαροσκοπικά και διακοιλιακά. Άλλες μέθοδοι αντιμετώπισης των ινομυωμάτων περιλαμβάνουν τον εμβολισμό της μητριαίας αρτηρίας και τη λαπαροσκοπική μυόλυση. ΥστεροσκοπικΗ ινομυωματεκτομη Η συνήθης χειρουργική προσέγγιση για τα υποβλεννογόνια ινομυώματα είναι η υστεροσκοπική εξαίρεσή τους. (36) Στο είδος αυτό της επέμβασης έχουν χρησιμοποιηθεί διαφορετικές τεχνικές. (37) Ανάλογα με το μέγεθος του διατοιχωματικού μέρους του υποβλεννογόνιου ινομυώματος απαιτείται επέμβαση ενός ή δύο βημάτων. (38-40) Οι αγωνιστές της GnRH αποδείχθηκαν χρήσιμοι στη μείωση του μεγέθους του ινομυώματος και στην αποβολή του προς την κοιλότητα της μήτρας. (41,42) Όπως αναφέρθηκε, το ποσοστό επιτυχίας της εγκυμοσύνης σε υπογόνιμες γυναίκες μετά από την υστεροσκοπική ινομυωματεκτομή κυμαίνεται από 16,7% έως 76,9%, με μέση τιμή 45%. (3) Σε μελέτη που συμπεριέλαβε και ομάδα μαρτύρων, με φυσιολογική κοιλότητα μήτρας στην υστεροσκόπιση, (43) βρέθηκε σημαντικό όφελος από την εξαίρεση των υποβλεννογόνιων ινομυωμάτων, όταν το μέγεθός τους ήταν μεγαλύτερο από δύο εκατοστά. Υψηλότερο ποσοστό επιτυχίας εγκυμοσύνης μετά από την εξαίρεση μεγάλων ινομυωμάτων αναφέρθηκε 115

6 Κατσικης και συν. και σε άλλη μελέτη, (44) στην οποία, όταν τα ινομυώματα ήταν μεγαλύτερα ή μικρότερα από πέντε εκατοστά, το ποσοστό επιτυχίας εγκυμοσύνης ήταν 57% και 23%, αντίστοιχα. Στην τελευταία μελέτη, (44) εκτός από το μέγεθος των ινομυωμάτων, δεν εκτιμήθηκε κανένα άλλο χαρακτηριστικό τους που θα μπορούσε, ενδεχομένως, να βοηθήσει στην ερμηνεία των διαφορών στα ποσοστά επιτυχίας της εγκυμοσύνης. ΛαπαροσκοπικηΗ και κοιλιακη ινομυωματεκτομη Τα ενδοτοιχωματικά και τα υπορογόνια ινομυώματα εξαιρούνται με λαπαροσκόπηση ή με λαπαροτομία. Το ποσοστό επιτυχίας εγκυμοσύνης με τη λαπαροσκοπική ινομυωματεκτομή κυμαίνεται από 16,7% έως 73,1%, και με την ανοικτή ινομυωματεκτομή από 9,6% έως 75%. (3) Υπάρχουν ενδείξεις ότι πρέπει να προτιμάται μία από τις δύο αυτές τεχνικές; Οι Seracchioli και συν. (45) δημοσίευσαν μια τυχαιοποιημένη μελέτη, στην οποία συνέκριναν τα ποσοστά επιτυχίας εγκυμοσύνης μετά από λαπαροσκοπική και από κοιλιακή ινομυωματεκτομή. Οι συγγραφείς δεν παρατήρησαν στατιστικά σημαντική διαφορά στα αθροιστικά ποσοστά εγκυμοσύνης μετά από δύο χρόνια (41,75% στην ομάδα των γυναικών που υποβλήθηκαν σε λαπαροσκοπική ινομυωματεκτομή και 47,07% σε εκείνη με ανοικτή ινομυωματεκτομή). Ο ρυθμός επανεμφάνισης των ινομυωμάτων δεν διέφερε στις γυναίκες των δύο ομάδων (21,4% και 20,3%, αντίστοιχα). Σημειώνεται ότι έγιναν και μελέτες στις οποίες εκτιμήθηκε εάν υπάρχουν διαφορές ανάμεσα στις δύο τεχνικές όσον αφορά στον κίνδυνο συμφύσεων(46-49) και στον κίνδυνο υποτροπής των ινομυωμάτων μετά από την επέμβαση. (28,50) Δυστυχώς, στις μελέτες αυτές εκτιμήθηκε μόνο η βαρύτητα των συμφύσεων, με λαπαροσκόπιση δεύτερης ματιάς, και ο αριθμός των υποτροπών, όχι, όμως, η αληθινή επίπτωση στο ποσοστό επιτυχίας εγκυμοσύνης. Άλλες τεχνικές: εμβολισμός της μητριαίας αρτηρίας και λαπαροσκοπική μυόλυση Το 1995 προτάθηκε ο εμβολισμός της μητριαίας αρτηρίας ως εναλλακτική λύση της χειρουργικής θεραπείας των ινομυωμάτων της μήτρας. (51) Ωστόσο, η τεχνική αυτή είναι σχετικά νέα και έτσι η παρακολούθηση των γυναικών είναι περιορισμένη, για να εξαχθούν οριστικά συμπεράσματα, όσον αφορά στο ποσοστό επιτυχίας της εγκυμοσύνης μετά από τον εμβολισμό. Επομένως, είναι δυνατόν ο εμβολισμός της μητριαίας αρτηρίας να αποτελέσει εναλλακτική λύση των χειρουργικών προσεγγίσεων σε περιπτώσεις γυναικών που επιθυμούν εγκυμοσύνη; Στις σειρές των ασθενών των Forman και συν. (52) μόνο 17 από τις 192 γυναίκες που επιθυμούσαν εγκυμοσύνη συνέλαβαν (8,8%) μετά από τον εμβολισμό της μητριαίας αρτηρίας. Σημειώνεται ότι παρατηρήθηκαν 116 Ο ρολος των ινομυωματων στη γονιμοτητα σημαντικές επιπλοκές σε έξι ασθενείς. Οι επιπλοκές αυτές θα μπορούσαν να ασκήσουν δυσμενή επίδραση στη γονιμότητα των έξι γυναικών. Κατά συνέπεια, ο εμβολισμός της μητριαίας αρτηρίας πρέπει να αποφεύγεται σε γυναίκες που επιθυμούν εγκυμοσύνη. (3,52) Οι τεχνικές της λαπαροσκοπικής μυόλυσης αναπτύχθηκαν στο τέλος της δεκαετίας του 1980, (53-59) ενώ, πιο πρόσφατα, περιγράφηκε η τεχνική της θερμοπηξίας των ενδοτοιχωματικών ινομυωμάτων. (60) Επί του παρόντος δεν υπάρχουν δεδομένα για το ποσοστό επιτυχίας της εγκυμοσύνης με την τελευταία τεχνική. Συμπερασματικά, τα υπάρχοντα βιβλιογραφικά δεδομένα στηρίζουν τη θέση ότι πρέπει να αποφεύγονται ο εμβολισμός της μητριαίας αρτηρίας και η λαπαροσκοπική μυόλυση σε γυναίκες με ινομυώματα που επιθυμούν εγκυμοσύνη, λόγω της απουσίας ενδείξεων ότι οι τεχνικές αυτές αυξάνουν το ποσοστό επιτυχίας εγκυμοσύνης. Summary Katsikis I, Rousso D, Piouka A, Asteriadis Ch, Mouslech T, Panidis D. The role of uterine fibroids in infertility. Hellen Obstet Gynecol 18(2): , 2006 The role of uterine fibroids in infertility remains a subject of debate. A causal relationship between fibroids and infertility has not been definitely demonstrated. Ideally, a comparison of pregnancy rates should be made between women with known fibroids and women without fibroids. Such studies have not been conducted, so our knowledge of the relationship between infertility and myomas results from indirect studies. The IVF model appears to indicate that pregnancy rates only decrease when myomas are submucosal. So the question remains: do myomas influence fertility? The absence of response to this crucial question is probably due to the fact that we have not yet conducted the appropriate prospective studies required to obtain any clear answers. Meanwhile, every situation has to be judged separately and efforts must be made to develop the best technique, that is to say, the technique with the least risk of impairing fertility or causing complications during pregnancy. At the same time, more fundamental research must be carried out to detect the mechanisms of infertility and understand the genetic basis for fibroid development and the molecular and hormonal mechanisms of myometrial proliferation. In the future, this approach will allow the development of effective prevention strategy in genetically predisposed individuals and provide strategies to slow the growth of myomas. Key words: Fibroids, infertility, hysteroscopy, laparoscopy, IVF.

7 EΛΛHNIKH MAIEYTIKH & ΓYNAIKOΛΟΓIA ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Verkauf BS. Myomectomy for fertility enhancement and preservation. Fertil Steril 1992; 58: Buttram VC, Reiter RC. Uterine Leiomyomata: etiology, symptomatology, and management. Fertil Steril 1981; 36: Donnez J, Jadoul P. What are the implications of myomas on fertility? A need for a debate? Hum Reprod 2002; 17: Hurst SB, Matthews LM, Marshburn BP. Laparoscopic myomectomy for symptomatic uterine myomas. Fertil Steril 2005; 83: American Society for Reproductive Medicine Practice Committee. Myomas and reproductive function. American Society for Reproductive Medicine Practice Committee Report, Nov. 2001; available on-line at: pdf. 6. Bulletti C, De Ziegler D, Polli V, Diotallevi L, Del Ferro E, Flamigni C. The role of leiomyomas in infertility. J Am Assoc Gynecol Laparosc 1999; 6: Hunt JE, Wallach EE. Uterine factor in infertility: an overview. Clin Gynecol 1974; 17: Vollen-Hoven BJ, Lawrence AS, Healy DL. Uterine fibroids: a clinical review. Br J Obstet Gynecol 1990; 97: Deligdish L, Lowenthal M. Endometrial changes associated with myomata of the uterus. J Clin Pathol 1970; 23: Seoud MA, Patterson R, Muasher SJ, Coddington CC 3rd. Effects of myomas or prior myomectomy on in vitro fertilization (IVF) performance. J Assist Reprod Genet 1992; 9: Eldar-Geva T, Meagher S, Healy DL, MacLachlan V, Breheny S, Wood C. Effect of intramural, subserosal, and submucosal uterine fibroids on the outcome of assisted reproductive technology treatment. Fertil Steril 1998; 70: Narayan R, Goswamy R. Treatment of submucus fibroids, and outcome of assisted conception. J Am Assoc Gyn Laparosc 1994; 1: Pellicano M, Guida M, Bramante S, Acunzo G, Di Spiezio Sardo A, Tommaselli GA, et al. Reproductive outcome after autocrosslinked hyaluronic acid gel application in infertile patients who underwent laparoscopic myomectomy. Fertil Steril 2005; 83: Surrey E, Minjarez DA, Stevens JM, Schoolcraft BS, Schoolcraft WB. Effect of myomectomy on the outcome of assisted reproductive technologies. Fertil Steril 2005; 83: Farhi J, Ashkenazi J, Feldberg D, Dicker D, Orvieto R, Ben Rafael Z. Effect of uterine leiomyomata on the results of in-vitro fertilization treatment. Hum Reprod 1995; 10: Ramzy AM, Satta M, Amin Y, Mansour RT, Serour GI, Aboulghar MA. Uterine myomata and outcome af assisted reproduction. Hum Reprod 1998; 13: Surrey ES, Lietz AK, Schoolcraft WB. Impact of intramural leiomyoma in patients with a normal endometrial cavity on in vitro fertilization-embryo transfer cycle outcome. Fertil Steril 2001; 75: Stovall DW, Parrish SB, Van Voorhis BJ, Hahn SJ, Sparks AE, Syrop CH. Uterine leiomyomas reduce the efficacy of assisted reproduction cycles: results of a matched follow-up study. Hum Reprod 1998; 13: Oliveira FG, Abdelmassih VG, Diamond MP, Dozortsev D, Melo NR, Abdelmassih R. Impact of subserosal and intramural uterine fibroids that do not distort the endometrial cavity on the outcome of in vitro fertilization-intracytoplasmic sperm injection. Fertil Steril 2004; 81: Jun SH, Ginsburg ES, Racowsky C, Wise LA, Hornstein MD. Uterine leiomyomas and their effect on in vitro fertilization outcome: a retrospective study. J Assist Reprod Genet 2001; 18: Healy DL. Impact of uterine fibroids on ART outcome. Environ Health Perspect 2000; 108: Seracchioli R, Rossi S, Govoni F. Fertility and obstetric outcome after laparoscopic myomectomy of large myomata: a randomized comparison with abdominal myomectomy. Hum Reprod 2000; 15: Stringer NH, Walker JC, Meyer PM. Comparison of 49 laparoscopic myomectomies with 49 open myomectomies. J Am Assoc Gynecol Laparosc 1997; 4: Campo S, Campo V, Gambadauro P. Reproductive outcomes before and after laparoscopic or abdominal myomectomy for subserous or intramural myomas. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol 2003; 110: Goldberg J, Pereira L, Berghella V. Pregnancy outcomes after treatment for fibromyomata: uterine artery embolization versus laparoscopic myomectomy. Am J Obstet Gynecol 2004; 191: Li TC, Mortimer R, Cooke ID. Myomectomy: a retrospective study to examine reproductive performance before and after surgery. Hum Reprod 1999; 14: Vercellini P, Maddalena S, De Giorgio O, Pesole A, Ferrari L, Crosignani PG. Determinants of reproductive outcome after abdominal myomectomy for infertility. Fertil Steril 1999; 72: Fauconnier A, Chapron C, Babaki-Fard K, Dubuisson JB. Recurrence of leiomyomata after myomectomy. Hum Reprod 2000; 6: Zollner T, Classen V, Steck T. Fertility and pregnancy 117

8 Κατσικης και συν. outcome after myomectomy. Geburtsh. Frauenheilk 2001; 61: Gatti D, Falsetti L, Viani A, Gastaldi A. Uterine fibromyomata and sterility: role of myomectomy. Acta Eur Fertil 1989; 20: Gehlbach DL, Sousa RC, Carpenter SE, Rock JA. Abdominal myomectomy in the treatment of infertility. Int J Gynaecol Obstet 1993; 40: Sudik R, Husch K, Steller J, Daume E. Fertility and pregnancy outcome after myomectomy in sterility patients. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol 1996; 65: Dessolle L, Soriano D, Poncelet C, Benifla JL, Madelenat P, Darai E. Determinants of pregnancy rate and obstetric outcome after laparoscopic myomectomy for infertility. Fertil Steril 2001; 76: Rossetti A, Sizzi O, Soranna L, Mancuso S, Lanzone A. Fertility outcome: long-term results after laparoscopic myomectomy. Gynecol Endocrinol 2001; 15: Ancien P, Querada F. Abdominal myomectomy: results of a simple operative technique. Fertil Steril 1996; 65: Donnez J, Mathieu PE, Bassil S, Smets M, Nisolle M, Berliere M. Fibroids: management and treatment: the state of the art. Hum Reprod 1996; 11: Donnez J, Nisolle M. Nd-YAG laser hysteroscopic surgery: endometrial ablation, partial endometrial ablation and myomectomy. Reprod Med Rev 1993; 2: Donnez J, Schrurs B, Gillerot S, Sandow J, Clerckx F. Treatment of uterine fibroids with implants of gonadotrophin releasing-hormone agonist: assessment of hysterography. Fertil Steril 1989; 51: Donnez J, Polet R, Smets M, Bassil S, Nisolle M. Hysteroscopic myomectomy. Curr Opin Obstet Gynecol 1995; 7: Donnez J, Nisolle M, Smets M, Squifflet JL. Hysteroscopic myomectomy. In Donnez J, Nisolle M and Comforth (eds). An atlas of operative laparoscopy and hysteroscopy. Parthenon publishing 2001: Donnez J, Nisolle M, Grandjean P, Gillerot S, Clerckx F. The place of GnRH agonist in the treatment of endometriosis and fibroids by advanced endoscopic techniques. Br J Obstet Gynaecol 1992; 99: Nisolle M, Donnez J, Casanas-Roux F, Saussoy P, Gillerot S. Advanced endoscopic techniques used in dysfunctional bleeding, fibroids and endometriosis, and the role of gonadotrophin-releasing hormone agonist treatment. Br J Obstet Gynaecol 1994; 101: Varasteh NN, Neuwirth RS, Levin B, Keltz MD. Pregnancy rates after hysteroscopic polypectomy and myomectomy in infertile women. Obstet Gynecol 1999; 94: Fernandez H, Sefrioui O, Virelizier C, Gervaise A, 118 Ο ρολος των ινομυωματων στη γονιμοτητα Gomel V, Frydman R. Hysteroscopic rejection of submucosal myomas in patients with infertility. Hum Reprod 2001; 16: Seracchioli R, Rossi S, Govoni F, Rossi E, Venturoli S, Bulletti C, Flamigni C. Fertility and obstetric outcome after laparoscopic myomectomy of large myomata: a randomized comparison with abdominal myomectomy. Hum Reprod 2000; 15: Mais V, Ajossa S, Piras B, Guerriero S, Marongiu D, Melis GB. Prevention of de-novo adhesion formation after laparoscopic myomectomy: a randomized trial to evaluate the effectiveness of an oxidized regenerated cellulose absorbable barrier. Hum reprod 1995; 10: Bulletti C, Polli V, Negrini V, Giacomucci E, Flamigni C. Adhesion formation after laparoscopic myomectomy. J Am Assoc Gynecol Laparosc 1996; 3: Diamond MP. Reduction of adhesions after uterine myomectomy by Seprafilm membrane (HAL-F): a blinded, prospective, randomized, multicenter clinical study. Fertil Steril 1996; 66: Dubuisson JB, Fauconnier A, Babaki-Fard K, Chapron C. Laparoscopic myomectomy: a current review. Hum Reprod Update 2000; 6: Nehzat FR, Roemisch M, Nezhat CH, Seidman DS, Nehzat CR. Recurrence rate after laparoscopic myomectomy. J Am Assoc Gynecol Laparosc 1998; 5: Ravina JH, Herbreteau D, Ciraru-Vigneron N, Bouret JM, Houdart E, Aymard A, et al. Arterial embolisation to treat uterine myomata. Lancet 1995; 346: Forman RG, Reidy J, Nott V. Fibroids and Fertility. SMIT/CIMIT 11th annual scientific meeting, Boston, Goldfarb HA. YAG laser laparoscopic coagulation of symptomatic myomas. J Reprod Med 1992; 37: Chapman R. Treatment of uterine myomas by interstitial hyperthermia. Gynecol Endosc 1993; 2: Nisolle M, Smets M, Gillerot S. Laparoscopic myolysis with the Nd: YAG laser. J Gynecol Surg 1993; 9: Goldfarb HA. Bipolar laparoscopic needles for myoma coagulation. J Am Assoc Gynecol Laparosc 1995; 2: Phillips D. Laparoscopic leiomyomata coagulationmyolysis. Gynecol Endosc 1995; 4: Zreik T, Rutherford T, Palter S. Cryomyolysis: a new procedure for the conservative treatment of uterine fibroids. J Am Assoc Gynecol Laparosc 1998; 1: Donnez J, Polet R, Squifflet JL. Laparoscopic myolysis. Gynecol Endosc (Proceedings of the ESGE meeting, Stockholm) 1999: Donnez J, Squifflet JL, Polet R, Nisolle M. Laparoscopic myolysis. Hum Reprod 2000; 6:

Εξωσωματική γονιμοποίηση και ινομυώματα. Αλέξανδρος Δ. Τζεφεράκος Μονάδα Αναπαραγωγικής Ιατρικής «ΛΗΤΩ»

Εξωσωματική γονιμοποίηση και ινομυώματα. Αλέξανδρος Δ. Τζεφεράκος Μονάδα Αναπαραγωγικής Ιατρικής «ΛΗΤΩ» Εξωσωματική γονιμοποίηση και ινομυώματα Αλέξανδρος Δ. Τζεφεράκος Μονάδα Αναπαραγωγικής Ιατρικής «ΛΗΤΩ» Τα ινομυώματα εμφανίζονται στο 30% των γυναικών. Τα ινομυώματα επηρεάζουν αρνητικά την γονιμοποιητική

Διαβάστε περισσότερα

Ενδοσκοπική αντιμετώπιση ινομυωμάτων

Ενδοσκοπική αντιμετώπιση ινομυωμάτων 18(2):134-XX, 18(2):134-141, 2006 Ανασκόπηση Ενδοσκοπική αντιμετώπιση ινομυωμάτων Γ. Γκριμπίζης Θ. Μίκος Ι. Μπόντης Α' Μαιευτική - Γυναικολογική κλινική Α.Π.Θ., Νοσοκομείο Παπαγεωργίου Αλληλογραφία: Γρηγόριος

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α.

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΑΝΤΣΑΚΛΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Η ανικανότητα σύλληψης μετά από ένα χρόνο σεξουαλικών

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση του ζευγαριού που θέλει να τεκνοποιήσει

Διαχείριση του ζευγαριού που θέλει να τεκνοποιήσει Διαχείριση του ζευγαριού που θέλει να τεκνοποιήσει Υπογονιµότητα: αδυναµία σύλληψης µετά από 1 χρόνο ελεύθερων σεξουαλικών επαφών Ικανότητα σύλληψης/µήνα: ~20% 10-15% των ζευγαριών: πρόβληµα υπογονιµότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΟΣ ΔΡΑΚΑΚΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΜΑΙΕΥΤΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΓΥΝ/ΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

ΠΕΤΡΟΣ ΔΡΑΚΑΚΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΜΑΙΕΥΤΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΓΥΝ/ΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΕΤΡΟΣ ΔΡΑΚΑΚΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΜΑΙΕΥΤΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΓΥΝ/ΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΕΧΝΗΤΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΩΟΘΥΛΑΚΙΟΡΡΗΞΙΑΣ ΛΗΨΗ ΩΑΡΙΩΝ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΕΜΒΡΥΟΜΕΤΑΦΟΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

Υστεροσκοπική ινομυωματεκτομία

Υστεροσκοπική ινομυωματεκτομία Υστεροσκοπική ινομυωματεκτομία Νικόλαος Π. Παπαδόπουλος MD, PhD Επιστημονικός συνεργάτης, Α Μαιευτική & Γυναικολογική Κλινική, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Μετεκπαιδευμένος στη Λαπαροσκοπική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΠΑΙ ΙΩΝ ΤΗΣ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ. Μανουρά Αντωνία. Νεογνολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Κρήτης

ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΠΑΙ ΙΩΝ ΤΗΣ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ. Μανουρά Αντωνία. Νεογνολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Κρήτης ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΠΑΙ ΙΩΝ ΤΗΣ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ Μανουρά Αντωνία Νεογνολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Κρήτης Σχεδόν τριάντα χρόνια έχουν περάσει από τη γέννηση του πρώτου «µωρού του σωλήνα». Από τότε,

Διαβάστε περισσότερα

Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation at the anterior commissure.

Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation at the anterior commissure. Otorhinolaryngologia - Head and Neck Surgery Issue 50, October - November - December 2012, pages 18-22 ORIGINAL REVIEW ARITCLE Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΣΠΕΡΜΑΤΟΣ (SPERM POOLING) ΚΑΙ ΕΝΔΟΜΗΤΡΟ ΣΑΛΠΙΓΓΟΠΕΡΙΤΟΝΑΪΚΗ ΣΠΕΡΜΑΤΕΓΧΥΣΗ (IUTPI) ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΗΠΙΑΣ ΑΝΔΡΙΚΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΣΠΕΡΜΑΤΟΣ (SPERM POOLING) ΚΑΙ ΕΝΔΟΜΗΤΡΟ ΣΑΛΠΙΓΓΟΠΕΡΙΤΟΝΑΪΚΗ ΣΠΕΡΜΑΤΕΓΧΥΣΗ (IUTPI) ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΗΠΙΑΣ ΑΝΔΡΙΚΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΣΠΕΡΜΑΤΟΣ (SPERM POOLING) ΚΑΙ ΕΝΔΟΜΗΤΡΟ ΣΑΛΠΙΓΓΟΠΕΡΙΤΟΝΑΪΚΗ ΣΠΕΡΜΑΤΕΓΧΥΣΗ (IUTPI) ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΗΠΙΑΣ ΑΝΔΡΙΚΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ ΜΑΜΑΣ Λ, ΡΩΜΗΟΥ Φ, ΝΙΚΗΤΟΣ Ε, ΜΑΜΑ Ε. ΚΕΝΤΡΟ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

www.cirse.org www.uterinefibroids.eu

www.cirse.org www.uterinefibroids.eu Εμβολισμός Ινομυωμάτων Μήτρας Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική www.cirse.org www.uterinefibroids.eu Cardiovascular and Interventional Radiological Society of

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Μικροβιολογικό & Ερευνητικό Εργαστήριο Καθ έξιν Αποβολές Οι καθ 'έξιν αποβολές είναι μια ασθένεια σαφώς διακριτή από τη στειρότητα, και που ορίζεται ως δύο ή περισσότερες αποτυχημένες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΔΥΝΑΜΑ ΚΥΤΤΑΡΑ (STEM CELLS).

ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΔΥΝΑΜΑ ΚΥΤΤΑΡΑ (STEM CELLS). ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΔΥΝΑΜΑ ΚΥΤΤΑΡΑ (STEM CELLS). ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ Επικ. Καθηγητής Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΚΑΘ. Α. ΑΝΤΣΑΚΛΗΣ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

«ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΜΗΤΕΡΑ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ

«ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΜΗΤΕΡΑ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ «ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΕ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΙΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΜΗΤΕΡΑ Η εξέλιξη στην υπερηχογραφική τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΒΟΗΘΟΥΜΕΝΗ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ. Γεώργιος Λ. Αντωνάκης Αν. Καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας

ΥΠΟΒΟΗΘΟΥΜΕΝΗ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ. Γεώργιος Λ. Αντωνάκης Αν. Καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας ΥΠΟΒΟΗΘΟΥΜΕΝΗ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ Γεώργιος Λ. Αντωνάκης Αν. Καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας Πρωτόκολλα πρόκλησης πολλαπλής ωοθυλακικής ωρίμανσης. Ασφάλεια των μεθόδων της Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής. Πρόκληση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ Ονοματεπώνυμο: Λοϊζιά Ελένη Λεμεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Πυελική μάζα Επιδημιολογία Η πυελική μάζα είναι ένα σχετικά συχνό κλινικό εύρημα. Σε αρκετές περιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Διακολπική υδρολαπαροσκόπηση

Διακολπική υδρολαπαροσκόπηση 22(1):47-51, 2010 Ανασκοπήσεις Γ. Πάντος 1,2 Κ. Αλμαλόγλου 2 Μ. Φράγκος 1 Α. Σόρτσης 1 Β. Ταρλατζής 1 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η ύπαρξη σημαντικών μειονεκτημάτων που συνοδεύουν τη διαγνωστική λαπαροσκόπηση, η οποία βεβαίως

Διαβάστε περισσότερα

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Πυελική μάζα Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Ιατρική Σχολή Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Σκοποί ενότητας Παρουσίαση Πυελικής Μάζας Πρόπτωση

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιοπιστία και η ασφάλεια της διαγνωστικής υστεροσκόπησης σε προ-εμμηνοπαυσιακές και μετεμμηνοπαυσιακές. τελευταία δεκαετία. Περίληψη ΚΛΙΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ

Η αξιοπιστία και η ασφάλεια της διαγνωστικής υστεροσκόπησης σε προ-εμμηνοπαυσιακές και μετεμμηνοπαυσιακές. τελευταία δεκαετία. Περίληψη ΚΛΙΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ Η αξιοπιστία και η ασφάλεια της διαγνωστικής υστεροσκόπησης σε προ-εμμηνοπαυσιακές και μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες: Κλινική εμπειρία την τελευταία δεκαετία Ν. Μακρής, Ε. Βομβολάκη, Α. Αντσακλής

Διαβάστε περισσότερα

6. ΙΝΟΜΥΩΜΑΤΑ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

6. ΙΝΟΜΥΩΜΑΤΑ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Τα ινομυώματα της μήτρας είναι οι πιο συχνοί γυναικολογικοί όγκοι, που σε ορισμένες μελέτες αφορούν μέχρι και το 70-80% των γυναικών της αναπαραγωγικής ηλικίας. Η θεραπεία τους

Διαβάστε περισσότερα

GnRH ανάλογα. Στρατής Κολυµπιανάκης MD MSc PhD. Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας και Υποβοηθούµενης Αναπαραγωγής

GnRH ανάλογα. Στρατής Κολυµπιανάκης MD MSc PhD. Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας και Υποβοηθούµενης Αναπαραγωγής GnRH ανάλογα Στρατής Κολυµπιανάκης MD MSc PhD Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας και Υποβοηθούµενης Αναπαραγωγής Μονάδα Ανθρώπινης Αναπαραγωγής Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική ΑΠΘ Γιατί

Διαβάστε περισσότερα

H συμβολή της υστεροσκόπησης στη διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση γυναικολογικών παθήσεων

H συμβολή της υστεροσκόπησης στη διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση γυναικολογικών παθήσεων 21(4):323-327, 2009 Ανασκοπήσεις H συμβολή της υστεροσκόπησης στη διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση γυναικολογικών παθήσεων Σ.Μ. Στασινού Μ. Λιτός Β. Μπασιώτου Ε. Λιάπης Στ. Αντωνίου ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η υστεροσκόπηση

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνοκοοικονομικές και ψυχολογικές επιπτώσεις των ινομυωμάτων της μήτρας

Κοινωνοκοοικονομικές και ψυχολογικές επιπτώσεις των ινομυωμάτων της μήτρας 18(2):129-133, 2006 Ανασκόπηση Κοινωνοκοοικονομικές και ψυχολογικές επιπτώσεις των ινομυωμάτων της μήτρας Κ. Δίνας Κ. Πανταζής Λ. Ζεπειρίδης Θ. Θεοδωρίδης Θ. Αγοραστός Ι.Ν. Μπόντης Περίληψη Τα ινομυώματα

Διαβάστε περισσότερα

Προεμφυτευτική γενετική διάγνωση (P.G.D) σε χρωμοσωμικές ανωμαλίες και κληρονομικά νοσήματα

Προεμφυτευτική γενετική διάγνωση (P.G.D) σε χρωμοσωμικές ανωμαλίες και κληρονομικά νοσήματα Προεμφυτευτική γενετική διάγνωση (P.G.D) σε χρωμοσωμικές ανωμαλίες και κληρονομικά νοσήματα MAΡΙΑ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑ Κλινική Εμβρυολόγος Μονάδα Αναπαραγωγικής Ιατρικής Περιεχόμενα Ορισμός Ιστορική Αναδρομή Γενετική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΒΗΤΗ ΚΥΗΣΗΣ Χρυστάλλα, Γεωργίου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Εγκυμοσύνη μετά τα 40. Είναι κύηση υψηλού κινδύνου;

Εγκυμοσύνη μετά τα 40. Είναι κύηση υψηλού κινδύνου; EΛΛHNIKO ΠEPIOΔIKO ΓYNAIKOΛOΓIAΣ & MAIEYTIKHΣ TΟΜ. 3, TΕΥΧ. 3, ΣΕΛ. 239-244, 2004 ΚΛΙΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ Εγκυμοσύνη μετά τα 40. Είναι κύηση υψηλού κινδύνου; Ευάγγελος Δρίζης, Νικόλαος Πράπας, Αλέξιος Παπανικολάου,

Διαβάστε περισσότερα

O ρόλος της. Υστεροσκόπησης. στην. ανεξήγητη υπογονιμότητα

O ρόλος της. Υστεροσκόπησης. στην. ανεξήγητη υπογονιμότητα O ρόλος της Υστεροσκόπησης στην ανεξήγητη υπογονιμότητα Αλέξανδρος Δ. Τζεφεράκος ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Μαιευτήριο «ΛΗΤΩ» 3 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Γυναικολογικής ενδοσκόπησης. Θεσσαλονίκη 24/05/2008

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ Η ΒΛΑΠΤΙΚΗ ΕΠΙΔΡΑ ΑΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ονοματεπώνυμο Αγγελική Παπαπαύλου Αριθμός Φοιτητικής

Διαβάστε περισσότερα

Βουβωνοκήλες. ιαμαντής Θεόδωρος Καθηγητής Χειρουργικής Πανεπιστημίου Αθηνών. Βουβωνοκήλες

Βουβωνοκήλες. ιαμαντής Θεόδωρος Καθηγητής Χειρουργικής Πανεπιστημίου Αθηνών. Βουβωνοκήλες Βουβωνοκήλες Βουβωνοκήλες 1 Βουβωνοκήλες Βουβωνοκήλες Λοξή Βουβωνοκήλη 2 Βουβωνοκήλες Ευθεία Βουβωνοκήλη Χειρουργικές Τεχνικές Ανοικτές πρόσθιες τεχνικές (Bassini, McVay, Shouldice) Ανοικτές οπίσθιες τεχνικές

Διαβάστε περισσότερα

Αλέξανδρος Δ. Τζεφεράκος

Αλέξανδρος Δ. Τζεφεράκος Κλασσική Εξωσωματική Γονιμοποίηση και Εμβρυομεταφορά στο στάδιο της βλαστοκύστης Αλέξανδρος Δ. Τζεφεράκος «ΜΟΝΑΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» μαιευτήρια «ΜΗΤΕΡΑ» και «ΛΗΤΩ» 2002 Κατά τη διαδικασία της εξωσωματικής

Διαβάστε περισσότερα

Ο εμβολισμός των μητριαίων αρτηριών στην αντιμετώπιση των ινομυωμάτων της μήτρας

Ο εμβολισμός των μητριαίων αρτηριών στην αντιμετώπιση των ινομυωμάτων της μήτρας 18(2):148-XX, 18(2):148-154, 2006 Ανασκόπηση Ο εμβολισμός των μητριαίων αρτηριών στην αντιμετώπιση των ινομυωμάτων της μήτρας Α. Παπανικολάου Ε. Μπίλλη Α Μαιευτική - Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ., Νοσοκομείο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΝΔΡΕΟΥ Φ.Τ:2008670839 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Νεότερες πηγές ενέργειας στην ενδοσκοπική χειρουργική

Νεότερες πηγές ενέργειας στην ενδοσκοπική χειρουργική 22(1):30-34, 2010 Ανασκοπήσεις Νεότερες πηγές ενέργειας στην ενδοσκοπική χειρουργική Μ.Σ. Παπαδόπουλος Ν.Π. Παπαδόπουλος Γ. Πάντος Β.Κ. Ταρλατζής ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το μονοπολικό και το διπολικό ρεύμα παραμένουν

Διαβάστε περισσότερα

Κύηση και ινομυώματα

Κύηση και ινομυώματα EΛΛHNIKH MAIEYTIKH & ΓYNAIKOΛΟΓIA 18(2):119-128, 2006 Ανασκόπηση Κύηση και ινομυώματα Γ.Π. Ταμπακούδης Ι.Ν. Μπόντης Α' Μαιευτική - Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. Γενικό Νοσοκομείο «Παπαγεωργίου» Αλληλογραφία:

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΕΙΣ-ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ: ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ

ΘΕΣΕΙΣ-ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ: ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ ΘΕΣΕΙΣ-ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ: ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ Πασχάλης Στειρόπουλος Β Πνευμονολογική Κλινική Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» Δομή Θέσεις και αντιθέσεις 1. Θρομβόλυση 2. Θεραπεία ΠΕ στο σπίτι

Διαβάστε περισσότερα

Στην κεντρική σελίδα του δικτυακού τόπου www.embio.com.gr. μπορείτε να δείτε video της μονάδας embio

Στην κεντρική σελίδα του δικτυακού τόπου www.embio.com.gr. μπορείτε να δείτε video της μονάδας embio Στην κεντρική σελίδα του δικτυακού τόπου www.embio.com.gr μπορείτε να δείτε video της μονάδας embio 2 3 Ηλίας Θ. Γάτος MD Χειρουργός Γυναικολόγος - Μαιευτήρας Eιδικός στην εξωσωματική γονιμοποίηση και

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΝΕΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΝΕΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΝΕΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ Ροδολάκης Α., Θωμάκος Ν., Βλάχος Γ., Χαϊδόπουλος Δ., Σωτηροπούλου Μ., Παπασπύρου Ειρ., Κουτρούμπα Ι., Μουλοπούλου Α., Λουτράδης

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ & ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ

ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ & ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ & ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ WORKSHOP Σάββατο 27 Ιουνίου 2015 ΚΑΛΑΜΑΤΑ Ναυαρίνου & Ρήγα Φεραίου Καλαμάτα Οργάνωση: ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ WORKSHOP 09:30 10:15 Χαιρετισμοί Δραστηριότητες της ΕΕΑΙ Ευγένιος Κουμαντάκης,

Διαβάστε περισσότερα

λαπαροσκοπικά εργαλεία.

λαπαροσκοπικά εργαλεία. 1η Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο, Αθήνα., Κεντρικά Χειρουργεία, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Αθηνών, 3Παθολογοανατομικό τμήμα, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Αθηνών 1

Διαβάστε περισσότερα

Συνεδρία 1η: Πρόεδροι: Ν. Πράπας, Α. Δαπόντε, Η. Τσάκος. 09:00-09:20 Αξιολόγηση των ωοθηκικών εφεδρειών 09:20-09:30 Συζήτηση Γ.

Συνεδρία 1η: Πρόεδροι: Ν. Πράπας, Α. Δαπόντε, Η. Τσάκος. 09:00-09:20 Αξιολόγηση των ωοθηκικών εφεδρειών 09:20-09:30 Συζήτηση Γ. ΣΑΒΒΑΤΟ 5-12-2015 Συνεδρία 1η: Πρόεδροι: Ν. Πράπας, Α. Δαπόντε, Η. Τσάκος 09:00-09:20 Αξιολόγηση των ωοθηκικών εφεδρειών 09:20-09:30 Συζήτηση Γ. Αντωνάκης 09:30-09:50 Πρόωρη ωοθηκική ανεπάρκεια 09:50-10:00

Διαβάστε περισσότερα

elonva : καινοτοµία στη θεραπεία µε επίκεντρο την ασθενή

elonva : καινοτοµία στη θεραπεία µε επίκεντρο την ασθενή elonva : καινοτοµία στη θεραπεία µε επίκεντρο την ασθενή Επικεντρωµένη στην ασθενή προσέγγιση της Ελεγχόµενης Διέγερσης των Ωοθηκών (COS) Βελτιστοποίηση της αναλογίας κινδύνου /οφέλους Μείωση του OHSS

Διαβάστε περισσότερα

Εξωσωματική γονιμοποίηση μετά τα 40

Εξωσωματική γονιμοποίηση μετά τα 40 EλλHNIKH MAIEYTIKH & γynaikoλογia 19(3):246-251, 2007 Aνασκόπηση Εξωσωματική γονιμοποίηση μετά τα 40 Σ. Kολυμπιανάκης Χ. Βενέτης Β. Ταρλατζής Περιληψη Η αρνητική επίπτωση της ηλικίας στη γονιμότητα της

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Χ. ΝΤΑΦΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Χ. ΝΤΑΦΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Χ. ΝΤΑΦΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Λάρισα, Σεπτέμβριος 2015 Ονοματεπώνυμο: Κωνσταντίνος Χρ. Νταφόπουλος Ημερ/νια γέννησης:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΕΡΜΑ σε ελεύθερη πτώση!

ΣΠΕΡΜΑ σε ελεύθερη πτώση! ΣΠΕΡΜΑ σε ελεύθερη πτώση! Σοβαρό πρόβλημα υπογονιμότητας αντιμετωπίζει η Γηραιά Ηπειρος και δύο από τις κύριες αιτίες είναι η ποσότητα και η ποιότητα του σπέρματος, που φθίνουν συνεχώς... Νέες μελέτες

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Ενδοσκοπικό Σεμινάριο:

Εκπαιδευτικό Ενδοσκοπικό Σεμινάριο: Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Β. ΤΑΡΛΑΤΖΗΣ Yπό την αιγίδα της EYPΩΠAΪKHΣ ETAIPEIAΣ ENΔOΣKOΠHΣHΣ (ESGE) και της EΛΛHNIKHΣ ETAIPEIAΣ ENΔOΣKOΠHΣHΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΩΣ Η ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Όνομα φοιτήτριας ΚΑΛΑΠΟΔΑ ΜΑΡΚΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Αθήνα, 20/05/2015 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 13 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Μαιευτικής Γυναικολογίας στο Βόλο, 28-31 Μαΐου 2015 Στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης ιατρικής εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ»

«ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ» I ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη με τον Μαιευτήρα, Χειρουργό Γυναικολόγο αναπαραγωγής, Μιχάλη Κλ. Φραγκουλίδη

Συνέντευξη με τον Μαιευτήρα, Χειρουργό Γυναικολόγο αναπαραγωγής, Μιχάλη Κλ. Φραγκουλίδη Συνέντευξη με τον Μαιευτήρα, Χειρουργό Γυναικολόγο αναπαραγωγής, Μιχάλη Κλ. Φραγκουλίδη Η ανδρική υπογονιμότητα είναι ένα θέμα που απασχολεί ιδιαίτερα τον επιστημονικό κόσμο με δεδομένο ότι τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

παράκαμψη κατά Roux-en-Y σε 4 ασθενείς με κρανιοφαρυγγίωμα

παράκαμψη κατά Roux-en-Y σε 4 ασθενείς με κρανιοφαρυγγίωμα παράκαμψη κατά Roux-en-Y 1 Hôpital Bichat-Claude Berard, Paris, 2 ΓΝΑ «ΛΑΪΚΟ», Αθήνα, 3 Hôpital Bichat-Claude Berard, Paris, 4Hôpital Bichat-Claude Berard, Paris, 5 Hôpital Bichat-Claude Berard, Paris,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΩΧΡΙΝΟΤΡΟΠΟΣ ΔΙΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΑ ΜΕ ΚΥΗΣΗ 35 ΕΒΔ. ΧΩΡΙΣ ΑΛΛΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ. Κουμπής Δ.Χρυσοβαλάντης M.

ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΩΧΡΙΝΟΤΡΟΠΟΣ ΔΙΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΑ ΜΕ ΚΥΗΣΗ 35 ΕΒΔ. ΧΩΡΙΣ ΑΛΛΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ. Κουμπής Δ.Χρυσοβαλάντης M. 96 ΤΥΕΘ - Κλινική Χιος, 2401 ΓΣΝΑ, 3Κλινίκη Χίος, 4ΓΝΝ ΧΙΟΥ 1 Εισαγωγή Το περιστατικό που περιγράφεται αποτελεί σπάνια εμφάνιση του συνδρόμου της ωχρινοτρόπου διέγερσης των ωοθηκών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ

ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ 1 ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ Δ. Κιόρτσης Ενδοκρινολόγος Αν. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Ιωαννίνων European SCOPE fellow 1η ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΥ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Ελληνική Ιατρική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Ραφαέλα Χριστοδούλου Α.Φ.Τ.: 2010335637 Λεμεσός,

Διαβάστε περισσότερα

Εξελίξεις στην Προεμφυτευτική Γενετική Ανάλυσητο μέλλον

Εξελίξεις στην Προεμφυτευτική Γενετική Ανάλυσητο μέλλον 1 ο Επιμορφωτικό Σεμινάριο Γενετικής ΤΙ ΝΕΟΤΕΡΟ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Εξελίξεις στην Προεμφυτευτική Γενετική Ανάλυσητο μέλλον Γεωργία Κάκουρου, PhD ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΛΑΚΟΣΑΜΙΔΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΦΑΡΜΑΚΟΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΕΣΤΙΑΚΗ ΕΠΙΛΗΨΙΑ Κωνσταντίνα Κυπριανού Α.Τ.:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ: ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Λουκία Βασιλείου 2010646298 Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων (FNA) στην ανδρική υπογονιμότητα. Νεώτερα δεδομένα

Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων (FNA) στην ανδρική υπογονιμότητα. Νεώτερα δεδομένα Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων (FNA) στην ανδρική υπογονιμότητα. Νεώτερα δεδομένα Παπανικολάου Αθανάσιος Αναπληρωτής Διευθυντής ΕΣΥ Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ Ονοματεπώνυμο Φοιτήτριας: Χριστοφόρου Έλενα

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΝΟΙΚΤΗ» ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ. Υπέρ. Dr Βασίλης Αλιβιζάτος Διευθυντής Ε.Σ.Υ. Χειρουργική Κλινική Γ. Ν. Πατρών «Ο Αγιος Ανδρέας»

«ΑΝΟΙΚΤΗ» ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ. Υπέρ. Dr Βασίλης Αλιβιζάτος Διευθυντής Ε.Σ.Υ. Χειρουργική Κλινική Γ. Ν. Πατρών «Ο Αγιος Ανδρέας» «ΑΝΟΙΚΤΗ» ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ Υπέρ Dr Βασίλης Αλιβιζάτος Διευθυντής Ε.Σ.Υ. Χειρουργική Κλινική Γ. Ν. Πατρών «Ο Αγιος Ανδρέας» ΧΟΛΟΚΥΣΤΕΚΤΟΜΗ (open / lap) Η συχνότερη χειρουργική επέμβαση. 20.000.000 ασθενείς με

Διαβάστε περισσότερα

Αντισύλληψη κατά τη γαλουχία. Παπανικολάου Μαριάννα Μαία-Msc Γ.Ν. Καβάλας

Αντισύλληψη κατά τη γαλουχία. Παπανικολάου Μαριάννα Μαία-Msc Γ.Ν. Καβάλας Αντισύλληψη κατά τη γαλουχία Παπανικολάου Μαριάννα Μαία-Msc Γ.Ν. Καβάλας Ο Μητρικός Θηλασμός ως Μέθοδο Αντισύλληψης Ο Μητρικός Θηλασμός είναι η Αρχαιότερη Αντισυλληπτική Μέθοδος σε όλο τον κόσμο Μετά τον

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΑΓΓΙΓΜΑΤΟΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΩΣ ΑΝΑΚΟΥΦΙΣΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ ΑΝΤΡΕΑΣ ΠΙΤΣΙΛΛΟΣ Α.Φ.Τ 2007947541 ΛΕΥΚΩΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή και ο ρόλος του νοσηλευτή.

Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή και ο ρόλος του νοσηλευτή. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Prognostic groups in 1676 patients with T3 rectal cancer treated without preoperative

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 23 Νοέμβριος 2014

Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 23 Νοέμβριος 2014 Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 23 Νοέμβριος 2014 στη Μαιευτική και Γυναικολογία 1. Εισαγωγή Ως συμφύσεις θεωρούνται ταινίες ινώδους ιστού που δύνανται να αναπτυχθούν μεταξύ αλλά και στο εσωτερικό των οργάνων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥΣ ΣΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΦΟΡΕΙΣ ΤΟΥ ΟΓΚΟΓΟΝΙΔΙΟΥ BRCA1 ΚΑΙ BRCA2. Βασούλλα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΡΙΣΟΚΚΑ Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ Μοντέλα πρόγνωσης του Σακχαρώδη Διαβήτη Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ IDF Diabetes Atlas 5th Edition 2012 Update 3.8 million men and women worldwide

Διαβάστε περισσότερα

Στο Εργαστήριο Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής προσφέρονται διαγνωστικές εξετάσεις που σχετίζονται με την ανδρική υπογονιμυπογονημότηταότητα όπως:

Στο Εργαστήριο Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής προσφέρονται διαγνωστικές εξετάσεις που σχετίζονται με την ανδρική υπογονιμυπογονημότηταότητα όπως: Σ. Κονιδάρης Αν. Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας Στ. Μπάκα Επ. Καθηγήτρια Βιοπαθολογίας Π. Βάκας Επ. Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας Δ. Τζανακάκη Κλινική Εμβρυολόγος Στο Τμήμα Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνος επιστημονικής εκπαίδευσης. Επ. καθηγητής Ν. Πανουλής B MAIEYTIKH KAI ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΑΡΕΤΑΙΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ

Υπεύθυνος επιστημονικής εκπαίδευσης. Επ. καθηγητής Ν. Πανουλής B MAIEYTIKH KAI ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΑΡΕΤΑΙΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ Υπεύθυνος επιστημονικής εκπαίδευσης Επ. καθηγητής Ν. Πανουλής B MAIEYTIKH KAI ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΑΡΕΤΑΙΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΔΕΥΤΕΡΑ 1 / 25 12.00-13.00 Συγγενείς ανωμαλίες

Διαβάστε περισσότερα

7. ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΩΣΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΕΝΤΟΠΙΣΗ ΕΜΦΑΝΙΣΗ

7. ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΩΣΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΕΝΤΟΠΙΣΗ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Η ενδομητρίωση ορίζεται ως η παρουσία ενδομητριοειδούς ιστού εκτός της ενδομητρικής κοιλότητας, η οποία προκαλεί χρόνια φλεγμονώδη αντίδραση. Είναι μια γυναικολογική πάθηση που

Διαβάστε περισσότερα

Επιδημιολογία 3 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΩΝ. Ροβίθης Μ. 2006

Επιδημιολογία 3 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΩΝ. Ροβίθης Μ. 2006 Επιδημιολογία 3 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΩΝ Ροβίθης Μ. 2006 1 Τα στάδια της επιδημιολογικής έρευνας ταξινομούνται με μια λογική σειρά στην οποία κάθε φάση εξαρτάται από την προηγούμενη. Μια εκτεταμένη λίστα είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ Φιλίππου Άντρη Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Μιχαέλλα Σάββα Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Δ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ Σπουδάστρια: Διαούρτη Ειρήνη Δήμητρα Επιβλέπων καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΜΑΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΟΚΕΤΟΥ Φαίδρα Σταυρινίδου Λευκωσία, 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΘΕΜΑ: «ιερεύνηση της σχέσης µεταξύ φωνηµικής επίγνωσης και ορθογραφικής δεξιότητας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας»

ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΘΕΜΑ: «ιερεύνηση της σχέσης µεταξύ φωνηµικής επίγνωσης και ορθογραφικής δεξιότητας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ «ΠΑΙ ΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΙ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΥΛΙΚΟ» ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ που εκπονήθηκε για τη

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Κουτρούµπα Ι, Χαϊδόπουλος Δ, Θωµάκος Ν, Σωτηροπούλου Μ, Καθοπούλης Ν, Βλάχος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΥΠΟΓΟΝΙΜΩΝ ΖΕΥΓΑΡΙΩΝ Ραφαέλλα Ζάττα Λεμεσός 2014 i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Καθ' έξιν Αποβολών

Τμήμα Καθ' έξιν Αποβολών Τμήμα Καθ' έξιν Αποβολών Αν. Καθηγητής Σ. Δενδρινός 1 / 7 Το Τμήμα Επανειλημμένων Αποβολών αποτελεί ειδικό Τμήμα της Β Μαιευτικής και Γυναικολογικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών με αντικείμενο τη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ

ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Μεσογείων 6, Αμπελόκηποι 115 27 ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ [1]/[6] ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Εισαγωγή Περίπου το 15% των ζευγαριών δεν είναι σε θέση να συλλάβουν μετά από ένα χρόνο ελεύθερων σεξουαλικών επαφών.

Διαβάστε περισσότερα

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ Το άσθμα είναι ένα από τις πιο συχνές νόσους που περιπλέκει την εγκυμοσύνη. Πρόσφατες μελέτες δείχνουν πως περίπου 8-10% των εγκύων έχουν άσθμα και μπορεί να επηρεάσει την εγκυμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ (ΑΚΘ)

ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ (ΑΚΘ) 1 Α' Χειρουργική Κλινική, Γ.Ν. Νίκαιας, 2 ΩΡΛ Κλινική, Γ. Ν. Νίκαιας Εισαγωγή Το ΑΚΘ αποτελεί το 1% επί του συνόλου των κακοηθειών του θυρεοειδούς.εμφανίζεται σαν μία ταχέως αναπτυσσόμενη μάζα, διηθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΑΝΔΡΕΟΥ ΣΤΕΦΑΝΙΑ Λεμεσός 2012 i ii ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Διαλέξεων & Εργαστηριακών Ασκήσεων Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών «Φυσιολογία Αναπαραγωγής» Παρασκευή 17 Απριλίου 2015

Πρόγραμμα Διαλέξεων & Εργαστηριακών Ασκήσεων Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών «Φυσιολογία Αναπαραγωγής» Παρασκευή 17 Απριλίου 2015 Παρασκευή 17 Απριλίου 2015 18:00-19:00 Εισαγωγή Ιστορική Αναδρομή (Νίκος Νικολέττος) 19:00-21:00 Δημογραφία και γονιμότητα (Θόδωρος Κωνσταντινίδης, Ευαγγελία Νένα) Σάββατο 18 Απριλίου 2015 09:00-11:00

Διαβάστε περισσότερα

9η Εκπαιδευτική διημερίδα ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2425 Σεπτεμβρίου 2011

9η Εκπαιδευτική διημερίδα ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2425 Σεπτεμβρίου 2011 9η Εκπαιδευτική διημερίδα ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2425 Σεπτεμβρίου 2011 Σ. Μιχόπουλοσ Γαςτρεντερολογική Κλινική ΓΝΑ «Αλεξάνδρα» θεραπευτικζσ επιλογζσ ςε ΟΒ με ΥΕΔ αναμονή & παρακολοφθηςη καταςτροφή του βλεννογόνου

Διαβάστε περισσότερα

Mελέτη έκβασης περιπτώσεων ανίχνευσης άτυπων πλακωδών κυττάρων απροσδιορίστου σηµασίας (ΑSCUS) κατά την κυτταρολογική εξέταση κατά Παπανικολάου

Mελέτη έκβασης περιπτώσεων ανίχνευσης άτυπων πλακωδών κυττάρων απροσδιορίστου σηµασίας (ΑSCUS) κατά την κυτταρολογική εξέταση κατά Παπανικολάου Mελέτη έκβασης περιπτώσεων ανίχνευσης άτυπων πλακωδών κυττάρων απροσδιορίστου σηµασίας (ΑSCUS) κατά την κυτταρολογική εξέταση κατά Παπανικολάου Πετούσης Σ., Μαργιούλα-Σιάρκου Χ., Καλογιαννίδης Ι., Δαγκλής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ. Ονοματεπώνυμο:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Γενετικοί παράγοντες και η αντιμετώπιση της υπογονιμότητας

Γενετικοί παράγοντες και η αντιμετώπιση της υπογονιμότητας Γενετικοί παράγοντες και η αντιμετώπιση της υπογονιμότητας Δρ. Ελένη Κοντογιάννη Εμβρυολόγος-Γενετιστής Επιστημονική Διευθύντρια Ινστιτούτου Γυναικολογίας και Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής «IVF and Genetics»

Διαβάστε περισσότερα

Συμμετοχή ως εκπαιδεύτρια και ομιλήτρια

Συμμετοχή ως εκπαιδεύτρια και ομιλήτρια Συμμετοχή ως εκπαιδεύτρια και ομιλήτρια 28/03/2015-29/03/2015 ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Η κα. Βασιλική Χατζηραφαήλ διοργανώνει το 6ο Σεμινάριο Ρομποτικής Γυναικολογικής Χειρουργικής με πρακτική εξάσκηση στο ρομποτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Νίκος Μίτλεττον Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ιωσηφίνα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΓΑΝΤΙΑΙΟ ΛΕΙΟΜΥΩΜΑ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ

ΓΙΓΑΝΤΙΑΙΟ ΛΕΙΟΜΥΩΜΑ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΥΣΑ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΓΙΓΑΝΤΙΑΙΟ ΛΕΙΟΜΥΩΜΑ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ Ι. Θανασάς, Μ. Καλινδέρης, Β. Σταυροπούλου, Π. Κεσκερίδης, Κ. Κουτσογεωργόπουλος, Μ. Ευαγγέλου ΠΕΡΙΛΗΨΗ Τα λειομυώματα είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ Ε ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΙE ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΕΛΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Θέµα: Εκπαίδευση: Μέσο ανάπτυξης του ανθρώπινου παράγοντα και εργαλείο διοικητικής µεταρρύθµισης Επιβλέπουσα:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΣΤΡΕΒΛΩΣΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΟ ΛΑΘΟΣ ΣΤΙΣ ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ

ΔΙΑΣΤΡΕΒΛΩΣΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΟ ΛΑΘΟΣ ΣΤΙΣ ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ ΔΙΑΣΤΡΕΒΛΩΣΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΟ ΛΑΘΟΣ ΣΤΙΣ ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ Δημοσθένης Β. Παναγιωτάκος Καθηγητής Βιοστατιστικής Επιδημιολογίας ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ & ΑΓΩΓΗΣ Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας Διατροφής ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

þÿÿ ÁÌ» Â Ä Å ¹µÅ Å½Ä ÃÄ

þÿÿ ÁÌ» Â Ä Å ¹µÅ Å½Ä ÃÄ Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2015 þÿÿ ÁÌ» Â Ä Å ¹µÅ Å½Ä ÃÄ þÿ ¹±Çµ Á¹Ã ºÁ õɽ ÃÄ ÃÇ» Tokatzoglou,

Διαβάστε περισσότερα