Ενδοσκοπική αντιμετώπιση ινομυωμάτων

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ενδοσκοπική αντιμετώπιση ινομυωμάτων"

Transcript

1 18(2):134-XX, 18(2): , 2006 Ανασκόπηση Ενδοσκοπική αντιμετώπιση ινομυωμάτων Γ. Γκριμπίζης Θ. Μίκος Ι. Μπόντης Α' Μαιευτική - Γυναικολογική κλινική Α.Π.Θ., Νοσοκομείο Παπαγεωργίου Αλληλογραφία: Γρηγόριος Γκριμπίζης Α' Μαιευτική - Γυναικολογική Kλινική Α.Π.Θ. Γενικό Νοσοκομείο Παπαγεωργίου Ν. Ευκαρπία, Θεσσαλονίκη Κατατέθηκε: 25/01/2006 Εγκρίθηκε: 25/03/2006 Περίληψη Τα ινομυώματα αποτελούν μία από τις συχνότερες καλοήθεις παθήσεις της μήτρας. Ανευρίσκονται στο 40% περίπου του γενικού πληθυσμού, και στο 10% των γυναικών που πάσχουν από υπογονιμότητα, ενώ η πιθανότητα εξαλλαγής τους είναι εξαιρετικά περιορισμένη. Η κλασική οδός αφαίρεσης των ινομυωμάτων είναι η διακοιλιακή ινομυωματεκτομή, ενώ τα τελευταία 25 χρόνια έχουν διαδοθεί ευρέως τόσο η λαπαροσκοπική (πρώτη αναφορά το 1979), όσο και η υστεροσκοπική (πρώτη αναφορά το 1976) αφαίρεση των ινομυωμάτων. Ο κατάλληλος εξοπλισμός, η εκπαίδευση και η ανάλογη εμπειρία του χειρουργού στην ενδοσκοπική χειρουργική αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την εκτέλεση αυτών των επεμβάσεων. Εξίσου σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν η προσεκτική επιλογή των περιστατικών και η σχολαστική προεγχειρητική εκτίμηση (προκειμένου να καθοριστεί το μέγεθος, ο αριθμός και ο τύπος των ινομυωμάτων). Η επέμβαση εκτελείται αμέσως μετά την έμμηνο ρύση, ενώ η προεγχειρητική χορήγηση φαρμάκων για τον περιορισμό του πάχους του ενδομητρίου και της αιμάτωσης του ινομυώματος με αγγειοσυσπαστικά, αντισυλληπτικά φάρμακα, ντανατρόλη ή Gn-RH ανάλογα φαίνεται χρήσιμη. Η υστεροσκοπική προσέγγιση φαίνεται πως αποτελεί την καλύτερη οδό αντιμετώπισης των υποβλεννογόνιων ινομυωμάτων. Η σύγχρονη τάση για ολοένα και λιγότερο επεμβατικές μεθόδους αντιμετώπισης των γυναικολογικών προβλημάτων καθιστά την ενδοσκοπική ινομυωματεκτομή ως την επέμβαση εκλογής για την αφαίρεση των ινομυωμάτων σε κατάλληλα επιλεγμένα περιστατικά. Από πλευράς αποτελεσμάτων, τόσο η λαπαροσκοπική όσο και η υστεροσκοπική αφαίρεση των ινομυωμάτων προσφέρουν ικανοποιητικά ποσοστά εγκυμοσύνης μετά την επέμβαση και συγκρίσιμα με αυτά της διακοιλιακής προσπέλασης. Όροι ευρετηρίου: Ινομυώματα, λαπαροσκόπηση, υστεροσκόπηση, επιπλοκές, τεχνική. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα ινομυώματα είναι μία από τις συχνότερες καλοήθεις παθήσεις της μήτρας. Τα αίτια που οδηγούν στην εμφάνιση και την αύξηση των ινομυωμάτων δεν είναι γνωστά, αν και γίνεται αποδεκτό πως πρόκειται για ορμονικά εξαρτώμενους καλοήθεις όγκους. (1) Η διάγνωση των ινομυωμάτων συνήθως τίθεται μετά την εμμηναρχή, ενώ κατά κανόνα υποστρέφουν μετά την εμμηνόπαυση. (2) Τα ινομυώματα μπορεί να αναπτύσσονται εξολοκλήρου μέσα στο μυομήτριο (ενδοτοιχωματικά ινομυώματα), να προβάλλουν 134

2 Πίνακας 1. Ταξινόμηση ινομυωμάτων Τύπος Περιγραφή Υποβλεννογόνια Κάθε ινομύωμα που προβάλλει στην ενδομήτρια κοιλότητα Υπότυπος 0 Απουσία προβολής στο τοίχωμα της μήτρας Υπότυπος I Προβολή στο τοίχωμα της μήτρας <50% Υπότυπος II Προβολή στο τοίχωμα της μήτρας >50% Ενδοτοιχωματικά Απουσία προβολής στην ενδομήτρια κοιλότητα Προβολή στον ορογόνο <50% Υπορογόνια Προβολή στον ορογόνο >50% Άλλοι τύποι Ινομυώματα περιτοναίου, Αδενομυώματα στην ενδομήτρια κοιλότητα (υποβλεννογόνια ινομυώματα) ή στην περιτοναϊκή κοιλότητα (υπορογόνια ή μισχωτά ινομυώματα εικόνα 1). Σπανιότερα συναντώνται ινομυώματα μέσα στον πλατύ σύνδεσμο της μήτρας, ή αιματώνονται από άλλα ενδοπεριτοναϊκά όργανα (ινομυώματα του περιτοναίου εικόνα 2) είτε αναπτύσσονται στον τράχηλο της μήτρας (τραχηλικά ινομυώματα) (πίνακας 1). (3-5) Τα ινομυώματα της μήτρας αποτελούν την κύρια ένδειξη υστερεκτομής και οδηγούν έναν σημαντικό αριθμό γυναικών σε ινομυωματεκτομή στις ΗΠΑ κάθε χρόνο. Παρόλα αυτά, ο πραγματικός αριθμός των γυναικών που έχουν ινομυώματα παραμένει άγνωστος. (6) Σε γενικές γραμμές είναι αποδεκτό πως τα ινομυώματα αναπτύσσονται σε περισσότερο από το 50% των γυναικών κατά τη διάρκεια της ζωής τους, ενώ ανευρίσκονται περίπου στο 10% των περιστατικών με υπογονιμότητα. (7) Σε μια πρόσφατη επιδημιολογική μελέτη από τις ΗΠΑ, στην οποία χρησιμοποιήθηκε η διακολπική υπερηχογραφία για τη διάγνωση των ινομυωμάτων, βρέθηκε πως οι μαύρες γυναίκες υποφέρουν από ινομυώματα σε ποσοστό μεγαλύτερο του 80% του γενικού πληθυσμού, ενώ οι λευκές γυναίκες σε ποσοστό που πλησιάζει το 70%. (1) Αντίθετα, σε μια άλλη μελέτη από τη Σουηδία, η συχνότητα των ινομυωμάτων κατά τον υπερηχογραφικό έλεγχο γυναικών ηλικίας 25 έως 40 ετών ήταν 5%, ποσοστό που αυξανόταν σε υποομάδα γυναικών ηλικίας 33 έως 40 ετών. (8) Η πιθανότητα εμφάνισης ινομυωμάτων είναι 1,5-3,5 φορές μεγαλύτερη στις γυναίκες με οικογενειακό ιστορικό ινομυωμάτων. (9) Είναι πολύ συνηθισμένη η διάγνωση των ινομυωμάτων τυχαία κατά τη γυναικολογική εξέταση ρουτίνας, καθώς η πλειοψηφία τους είναι ασυμπτωματική. Τα ινομυώματα συνήθως παρουσιάζουν πολύ αργή αύξηση του μεγέθους τους επί σειρά ετών, για να ακολουθήσει μια περίοδος ταχείας ανάπτυξης μετά την ηλικία των 40 ετών. (10) Η πιθανότητα κακοήθειας είναι εξαιρετικά περιορισμένη, ειδικά στις προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες. Η επίπτωση των σαρκωμάτων της μήτρας βρίσκεται μεταξύ 0,001% και 0,29%. (11) Για τους λόγους αυτούς, η παρακολούθηση των ινομυωμάτων χωρίς επέμβαση αποτελεί μια ασφαλή κλινική πρακτική. (12) Παραδοσιακά, η αφαίρεση των ινομυωμάτων γίνεται διακοιλιακά, είτε με την τεχνική της ινομυωματεκτομής και τη διατήρηση της μήτρας είτε με την εκτέλεση κοιλιακής υστερεκτομής. Τα τελευταία 30 χρόνια η ανάπτυξη της ενδοσκοπικής τεχνολογίας, σε συνδυασμό με την πρόοδο των τεχνικών αναισθησίας και την κοινωνική απαίτηση για ολοένα και λιγότερο τραυματικές επεμβάσεις και την αποφυγή της λαπαροτομίας, μεγάλος αριθμός ινομυωμάτων αφαιρείται με τρόπο ενδοσκοπικό, λαπαροσκοπικά ή υστεροσκοπικά. Η πρώτη αναφορά λαπαροσκοπικής αφαίρεσης ινομυώματος έγινε από τους Semm και Mettler το (13) Μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 90 δημοσιεύθηκαν οι πρώτες μεγάλες σειρές ασθενών που υποβλήθηκαν σε λαπαροσκοπική ινομυωματεκτομή, στις οποίες έγινε η περιγραφή των χρόνων της επέμβασης, η τεκμηρίωση της ασφάλειάς της και η επίδειξη της δυνατότητας ευρείας εφαρμογής της. (14) Η εκτομή υποβλεννογονίου ινομυώματος υπό υστεροσκοπικό έλεγχο περιγράφηκε για πρώτη φορά το 1976 από τους Neuwirth και Amin (15), ενώ το 1987 αναπτύχθηκε η πρώτη υστεροσκοπική ινομυωματεκτομή με τη χρήση γυναικολογικού ρεζεκτοσκοπίου. (16) ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΙΝΟΜΥΩΜΑΤΕΚΤΟΜΗΣ Οι ενδείξεις της ενδοσκοπικής ινομυωματεκτομής είναι οι ίδιες με τις ενδείξεις της ανοικτής ινομυωματεκτομής. Οι κυριότερες ενδείξεις ινομυωματεκτομής είναι: (1) η εμφάνιση συμπτωμάτων ανεξάρτητα από το μέγεθος ή τον αριθμό των ινομυωμάτων, (2) η υποψία εξαλλαγής του ινομυώματος, κυρίως στις περιπτώσεις αύξησης του μεγέθους των ινομυωμάτων μετά την εμμηνόπαυση, και (3) όταν το μέγεθος του ινομυώματος είναι μεγαλύτερο των 5 εκατοστών. Τα συμπτώματα αυτά είναι συνήθως (α) αιμορραγίες (μηνορραγίες/ μητρορραγίες), που συνήθως συνοδεύουν τα υποβλεννογόνια και τα εν- 135

3 Γκριμπιζης - Μικος - Μποντης Ενδοσκοπικη αντιμετωπιση ινομυωματων Εικόνα 1. Υπορογόνια ινομυώματα της μήτρας. Εικόνα 2. Ινομύωμα του περιτοναίου. δοτοιχωματικά με προβολή στην ενδομήτρια κοιλότητα ινομυώματα, ιδιαίτερα όταν προκαλούν σιδηροπενική αναιμία, (β) το άλγος του υπογαστρίου, (γ) η δυσπαρεύνια ή η παρουσία συμπτωμάτων από το κατώτερο ουροποιητικό σύστημα (συχνουρία, δυσουρία, επίσχεση ούρων), και (δ) η κατά τα άλλα ανεξήγητη υπογονιμότητα ή οι περιπτώσεις υπογόνιμων γυναικών με ινομυώματα που διαταράσσουν την ομαλότητα της ενδομήτριας κοιλότητας ή προκαλούν απόφραξη των σαλπίγγων. (1,17) 136 ΛΑΠΑΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΙΝΟΜΥΩΜΑΤΕΚΤΟΜΗ Η τεχνική της λαπαροσκοπικής αφαίρεσης των ινομυωμάτων εμφανίζει σημαντικά πλεονεκτήματα σε σύγκριση με την ανοικτή ινομυωματεκτομή. Η ταχύτερη ανάρρωση σε σχέση με την κλασική λαπαροτομία, ο μικρότερος χρόνος νοσηλείας, η ελαττωμένη μετεγχειρητική νοσηρότητα και ο μειωμένος μετεγχειρητικός πόνος, η έγκαιρη επιστροφή στις φυσιολογικές δραστηριότητες και η ταχύτερη επανένταξη στην εργασία, καθώς και το καλύτερο αισθητικό αποτέλεσμα ανήκουν στα πλεονεκτήματα της επεμβατικής λαπαροσκόπησης. (18) Οι ενδείξεις της λαπαροσκοπικής ινομυωματεκτομής είναι οι ίδιες με αυτές που περιγράφηκαν ανωτέρω. Επιλέγονται ασθενείς που πάσχουν από υπορογόνια ή ενδοτοιχωματικά ινομυώματα. Το μέγεθός τους αθροιστικά δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 8-10 εκατοστά. Συνολικά τα ινομυώματα δεν πρέπει να είναι περισσότερα των δύο, ενώ ιδανικά θα πρέπει να μην υπάρχει αδενομύωση. Οι περιορισμοί αυτοί αποτελούν σχετικές αντενδείξεις, καθώς ανάλογα με την εμπειρία του ο χειρουργός μπορεί να αποφασίσει την εκτέλεση λαπαροσκοπικής ινομυωματεκτομής σε ένα μεγαλύτερο των 8-10 εκατοστών ινομύωμα, σε συνύπαρξη πολυάριθμων ινομυωμάτων ή ακόμη και σε περιπτώσεις αδενομύωσης. (19) Απαραίτητη προϋπόθεση για τη διενέργεια της λαπαροσκοπικής ινομυωματεκτομής είναι να υπάρχει ο κατάλληλος εξοπλισμός. Το χειρουργείο πρέπει να είναι άρτια εφοδιασμένο με τα κατάλληλα μηχανήματα ενδοσκοπικής χειρουργικής (κάμερα, αντλία διοξειδίου άνθρακα με ικανότητα ελέγχου της ενδοκοιλιακής πίεσης, monitor), και τα ανάλογα λαπαροσκοπικά εργαλεία (οπτική, λαβίδες σύλληψης, ψαλίδια, βελονοκάτοχα, trocar διαφόρων μεγεθών, μονοπολική και διπολική διαθερμία, ενδοσκοπικός τεμαχιστής-morcellator). Πέραν τούτου, ο χειρουργός πρέπει να είναι κατάλληλα εκπαιδευμένος στην επεμβατική λαπαροσκόπηση και να διαθέτει σημαντική εμπειρία. Προεγχειρητική εκτίμηση Το ιστορικό της ασθενούς προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες, προκειμένου να προσδιορισθεί ο βαθμός δυσκολίας της επέμβασης, καθώς οι προηγηθείσες λαπαροτομίες καθιστούν τη λαπαροσκόπηση τεχνικά πιο απαιτητική. Η κλινική εξέταση πρέπει να είναι σχολαστική, προκειμένου να καθορισθεί το μέγεθος της ινομυωματώδους μήτρας, η κινητικότητα, η υφή της και να αποκλεισθούν άλλες παθήσεις της κοιλίας και της πυέλου. Ο συνδυασμός κολπικής και διακοιλιακής υπερηχογραφίας βοηθά στον καθορισμό του πλάνου της επέμβασης με ακρίβεια. Ο υπερηχογραφικός έλεγχος πρέπει να διενεργείται κατά την εκκριτική φάση του εμμηνορρυσιακού κύκλου, προκειμένου να διευκρινισθεί ο αριθμός, το μέγεθος, η θέση και η σχέση των ινομυωμάτων ως προς το ενδομήτριο. Η προεγχειρητική διαγνωστική υστεροσκόπηση συμβάλλει στην ταξινόμηση των υποβλεννογόνιων ινομυωμάτων. Στις περιπτώσεις λαπαροσκοπικής αφαίρεσης ενδοτοιχωματικών ινομυωμάτων η υστεροσκόπηση βοηθά στον προσδιορισμό του βαθμού επέκτασης του ινομυώματος στην ενδομήτρια κοιλότητα. Γενικά, πά-

4 ντως, ο ρόλος της στην προεγχειρητική αξιολόγηση των ενδοτοιχωματικών και των υπορογόνιων ινομυωμάτων είναι περιορισμένος. (18) Τεχνική Βασική προϋπόθεση για τη διενέργεια της λαπαροσκοπικής ινομυωματεκτομής είναι η σωστή τοποθέτηση της ασθενούς στο χειρουργικό τραπέζι. Η τροποποιημένη θέση λιθοτομής, με τα πόδια της ασθενούς τοποθετημένα σε ανοικτή αμβλεία γωνία σε σχέση με το επίπεδο του σώματος, δίνει τη δυνατότητα ασφαλούς τοποθέτησης των trocar και άνεση στον χειρισμό των λαπαροσκοπικών εργαλείων κατά τη διάρκεια της εγχείρησης. Συνήθως απαιτείται η χρήση 4 πυλών εισόδου: Εκτός από την κλασική υπομφάλια των 10mm, οι περισσότεροι χειρουργοί συνιστούν μία υπερηβική (5mm), και μία ακόμη σε κάθε πλάγια κοιλιακή χώρα (5mm). Ο ενδοσκοπικός τεμαχιστής (morcellator) εισάγεται σε μία από τις πύλες εισόδου (μετατροπή σε πύλη 12mm), ανάλογα με την τεχνική που ακολουθεί ο χειρουργός. Το ύψος τοποθέτησης των trocar εξαρτάται κυρίως από το μέγεθος και τη θέση των ινομυωμάτων, και αποφασίζεται από τον χειρουργό ανάλογα με την κάθε περίπτωση. Στα ενδοτοιχωματικά ινομυώματα, καθώς και στα υπορογόνια με κάποιο βαθμό επέκτασης στο τοίχωμα της μήτρας αποτελεί χρήσιμη τακτική ο καθετηριασμός της κοιλότητας της μήτρας. Με τον τρόπο αυτό είναι δυνατή η έγχυση κυανού του μεθυλενίου στις περιπτώσεις που χρειάζεται να διευκρινιστεί η σχέση του ινομυώματος με την ενδομήτρια κοιλότητα. Με τον τρόπο αυτό η πιθανή διάνοιξη της ενδομήτριας κοιλότητας κατά την ινομυωματεκτομή γίνεται ευκολότερα αντιληπτή και αναλόγως συρράπτεται κατά τη συνέχεια της επέμβασης. Η καθαυτή χειρουργική τεχνική εξαρτάται από τον τύπο του ινομυώματος, την εμπειρία και τις προτιμήσεις του χειρουργού. Σε κάθε περίπτωση μετά την εισαγωγή του λαπαροσκοπίου επιβάλλεται η αξιολόγηση της πυέλου και των ινομυωμάτων, οπότε και αποφασίζεται, εάν είναι εφικτή με ασφάλεια η διενέργεια της λαπαροσκοπικής ινομυωματεκτομής. Στις δύσκολες περιπτώσεις είναι «σοφότερο» να ακολουθείται η εξαρχής μετατροπή σε ανοικτή ινομυωματεκτομή. Υπάρχουν χειρουργοί που συστήνουν την έγχυση διαλύματος βαζοπρεσίνης (1U/ml) πέριξ του ινομυώματος, προκειμένου να εξασφαλισθεί λιγότερο αιμορραγικό χειρουργικό πεδίο. Συνήθως, κατά την εξαίρεση των μισχωτών ινομυωμάτων επιλέγεται η εφαρμογή της διπολικής διαθερμίας και στη συνέχεια η διατομή αυτών. Στις περιπτώσεις υπορογόνιων ή ενδοτοιχωματικών ινομυωμάτων διενεργείται μία κάθετη τομή στον ορογόνο της μήτρας με μονοπολική διαθερμία, παρασκευάζεται το μόρφωμα ακολουθώντας τις βασικές αρχές της λαπαροσκοπικής χειρουργικής και δίνοντας ιδιαίτερη προσοχή στην αιμόσταση, και αφού αφαιρεθεί το ινομύωμα συρράπτεται το τοίχωμα της μήτρας σε ένα ή δύο στρώματα αναλόγως της επέκτασης του ινομυώματος στο μυομήτριο. Εάν υπάρχει συμμετοχή της ενδομήτριας κοιλότητας στο χειρουργικό πεδίο, συνιστάται η τοποθέτηση ακόμη ενός στρώματος στο επίπεδο αυτό. Αφού ολοκληρωθεί η ινομυωματεκτομή, το ινομύωμα αφαιρείται με τη χρήση του ενδοσκοπικού τεμαχιστή από την πύλη των 12mm. (18) Εναλλακτικά, τα εξαιρεθέντα ινομυώματα μπορεί να αφαιρεθούν είτε με κολποτομή στον οπίσθιο δουγλάσσειο, είτε με μινι-λαπαροτομία. (17) Επιπλοκές Η λαπαροσκοπική ινομυωματεκτομή απαιτεί μεγάλη λαπαροσκοπική τεχνική κατάρτιση από την πλευρά του χειρουργού. Ακόμη και στα πιο έμπειρα χέρια, όμως, μπορούν να υπάρξουν επιπλοκές. Εκτός από τις κλασικές επιπλοκές της επεμβατικής λαπαροσκόπησης (μετατροπή σε λαπαροτομία, υπερκαπνία, κίνδυνος τρώσης αγγείων, εντέρου, ουρητήρων κατά τη διάρκεια της επέμβασης, κίνδυνος μετάγγισης αίματος, μετεγχειρητικές λοιμώξεις, άλγος, φλεβοθρόμβωση), η ινομυωματεκτομή εμφανίζει ορισμένες ιδιαιτερότητες στον τομέα των επιπλοκών. Ο σημαντικότερος προδιαθεσικός παράγοντας για τη μετατροπή σε λαπαροτομία κατά τη διενέργεια λαπαροσκοπικής ινομυωματεκτομής είναι το μέγεθος του ινομυώματος. Ινομυώματα μεγαλύτερα των 80mm στον προεγχειρητικό υπερηχογραφικό έλεγχο αυξάνουν την πιθανότητα λαπαροτομίας. Στη διεθνή βιβλιογραφία τα ποσοστά μετατροπής σε λαπαροτομία περιγράφονται μεταξύ 1,8% και 41,4%. Όσο μεγαλύτερη είναι η χειρουργική εμπειρία της λαπαροσκοπικής ομάδας, τόσο δυσκολότερες επεμβάσεις μπορεί να φέρει σε πέρας λαπαροσκοπικά. (19) Η λαπαροσκοπική ινομυωματεκτομή παρουσιάζει χαμηλότερο ποσοστό μετεγχειρητικών συμφύσεων σε σύγκριση με την ανοικτή ινομυωματεκτομή. Μικρές τυχαιοποιημένες προοπτικές μελέτες δεν έχουν καταφέρει να αποδείξουν σημαντική διαφορά στα ποσοστά των μετεγχειρητικών συμφύσεων μεταξύ των δύο τεχνικών. Περιέργως, τα ποσοστά των συμφύσεων μετά από λαπαροσκοπική ινομυωματεκτομή είναι υψηλότερα σε σύγκριση με τις αναδρομικές μελέτες, γεγονός που εξηγείται από την τάση επιλογής περιστατικών κατά τη διενέργεια μη τυχαιοποιημένων εργασιών. (21-24) Μετεγχειρητικά, υπάρχει η πιθανότητα ρήξης της μήτρας σε περίπτωση εγκυμοσύνης της ασθενούς. Μέχρι σήμερα σποραδικά έχουν αναφερθεί παρόμοια περιστατικά στη διεθνή βιβλιογραφία. Εξυπακούεται πως η εγκυμοσύνη μετά την ινομυωματεκτομή, είτε αυτή γίνεται λαπαροσκοπικά είτε ανοικτά, αποτελεί μια κύηση υψηλού κινδύνου, και η διεθνής εμπειρία υπαγορεύει τόσο τον τακτικό προγεννητικό έλεγχο, όσο και τον το- 137

5 Γκριμπιζης - Μικος - Μποντης κετό με τη διενέργεια καισαρικής τομής. Παρατηρήσεις Ο σημαντικότερος λόγος διενέργειας ινομυωματεκτομής και όχι υστερεκτομής είναι η διατήρηση και η επαύξηση της γονιμότητας της ασθενούς. Η ινομυωματεκτομή υπερτερεί της διενέργειας υστερεκτομής ακόμη και σε γυναίκες που δεν ενδιαφέρονται να διατηρήσουν τη γονιμότητά τους, αφού η διατήρηση της μήτρας συμβάλλει στη διατήρηση ανέπαφης της καλής εικόνας εαυτού, σε αντίθεση με τις περιπτώσεις υστερεκτομής στις οποίες πολλές φορές η εικόνα του εαυτού αλλοιώνεται. (25) Τα ποσοστά εγκυμοσύνης μετά την ινομυωματεκτομή σε ασθενείς με ινομυώματα και με κατά τα άλλα ανεξήγητη υπογονιμότητα είναι μεγαλύτερα από αυτά που παρατηρούνται σε ασθενείς χωρίς ινομυώματα και με ανεξήγητη υπογονιμότητα. Αυτό σημαίνει πως πρακτικά η χειρουργική εξαίρεση των ινομυωμάτων προάγει τη γονιμότητα γυναικών με γνωστά ινομυώματα. Η λαπαροσκοπική ινομυωματεκτομή συνοδεύεται από παρόμοια ποσοστά εγκυμοσύνης με την κοιλιακή ινομυωματεκτομή. (26) ΥΣΤΕΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΙΝΟΜΥΩΜΑΤΕΚΤΟΜΗ Η υστεροσκοπική ινομυωματεκτομή είναι μια ελάχιστα παρεμβατική τεχνική που συνοδεύεται από χαμηλότερη νοσηρότητα σε σύγκριση με την ανοικτή λαπαροτομία. Πρόκειται για μια τεχνική που βελτιώνει σημαντικά τις μηνομητρορραγίες, ενώ τα ποσοστά υπογονιμότητας βελτιώνονται και η γενικότερη ικανοποίηση της ασθενούς από την επέμβαση είναι μεγάλη. Συνήθως πραγματοποιείται στα πλαίσια του χειρουργείου ημέρας και σπάνια απαιτείται η μετεγχειρητική παραμονή της ασθενούς στο νοσοκομείο περισσότερο από 24 ώρες. Οι περισσότερες γυναίκες επιστρέφουν στις καθημερινές τους δραστηριότητες ώρες μετά την επέμβαση. (28) Τα υποβλεννογόνια ινομυώματα ταξινομούνται με βάση τον βαθμό προβολής τους στο τοίχωμα της μήτρας ως τύπου 0 (απουσία προβολής στο τοίχωμα της μήτρας), τύπου Ι (το ινομύωμα προβάλλει λιγότερο του 50% στο τοίχωμα της μήτρας) και τύπου ΙΙ (το ινομύωμα προβάλλει περισσότερο του 50% στο τοίχωμα της μήτρας). Τα ινομυώματα αυτά μπορεί να έχουν έντονη συμπτωματολογία και σχετικές μελέτες συνδέουν την παρουσία τους με αυξημένο ποσοστό αποβολών. (29,30) 138 Ενδοσκοπικη αντιμετωπιση ινομυωματων Προϋποθέσεις Ο κατάλληλος χειρουργικός εξοπλισμός αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη διενέργεια της υστεροσκοπικής ινομυωματεκτομής. Τα μεγάλα υποβλεννογόνια ινομυώματα απαιτούν τη χρήση συγκεκριμένου τύπου επεμβατικού ρεζεκτοσκοπίου διαμέτρου 10mm, ενώ τα μικρότερα πολυποειδή ινομυώματα μπορούν να αφαιρεθούν και με συσκευές που εφαρμόζονται σε υστεροσκόπια μικρότερης διαμέτρου (Versapoint). (31) Κατά τη χρήση του ρεζεκτοσκοπίου χρησιμοποιούνται πάντοτε μη ηλεκτρολυτικά διαλύματα, καθώς η παρουσία υγρών καλών αγωγών του ηλεκτρισμού μπορεί να προκαλέσει επιπλοκές κατά τη χρήση της διαθερμίας. Η χορήγηση του διατατικού μέσου γίνεται με ειδικές συσκευές, ενώ ο προσδιορισμός του ισοζυγίου υγρών είναι θεμελιώδης σε όλη την επέμβαση. Εάν τα υγρά που έχουν χορηγηθεί υπερβαίνουν τα 1000ml, διακόπτεται η επέμβαση, διότι η πιθανότητα ηλεκτρολυτικών διαταραχών και σχετικών επιπλοκών αυξάνεται σημαντικά. Πριν από την αφαίρεση ενός υποβλεννογόνιου ινομυώματος είναι απαραίτητη η λεπτομερής μελέτη της σχέσης και του μεγέθους του με το τοίχωμα της μήτρας και την ενδομήτρια κοιλότητα. Το διακολπικό υπερηχογράφημα και συγκεκριμένα η τεχνική της υδρο-υστερο-σαλπιγγογραφίας κατακτά ολοένα και περισσότερο έδαφος ως μέσο συλλογής των πληροφοριών αυτών, εις βάρος της διαγνωστικής υστεροσκόπησης και της υστεροσαλπιγγογραφίας. Τόσο η ευαισθησία, όσο και η ειδικότητα της υδρο-υστερο-σαλπιγγογραφίας είναι μεγαλύτερη από αυτήν του απλού υπερηχογραφήματος και της παραδοσιακής υστεροσαλπιγγογραφίας, ενώ ως τεχνική προσφέρει τη δυνατότητα ελέγχου του μυομητρίου, των ωοθηκών και της υπόλοιπης πυέλου, όταν συγκρίνεται με την απλή υστεροσκόπηση. (32) Κατά την επέμβαση, η υστεροσκοπική ινομυωματεκτομή πάντοτε έπεται της διαγνωστικής υστεροσκόπησης, ώστε να προσδιορισθεί επακριβώς ο αριθμός, το μέγεθος, η προβολή του ινομυώματος στην ενδομήτρια κοιλότητα, και να σχεδιασθεί ο τρόπος προσέγγισης με το ρεζεκτοσκόπιο. Κατά τη χρήση του ρεζεκτοσκοπίου είναι απαραίτητη η καλή απεικόνιση της ενδομήτριας κοιλότητας και η απουσία σημαντικής αιμορραγίας που δυσχεραίνει την όραση. Τεχνική Μετά τη διαστολή του τραχήλου και την εφαρμογή του ρεζεκτοσκοπίου, το ινομύωμα αφαιρείται τμηματικά σε λωρίδες με τη χρήση της ειδικής «αγκύλης» υστεροσκοπικής διαθερμίας (loop) που καίγοντας τέμνει τεμάχια των ιστών. (15) Η «αγκύλη» τοποθετείται περιφερικά (σε σχέση με τον τράχηλο της μήτρας) του ινομυώματος και ο χειρουργός την έλκει προς τον τράχηλο, τέμνοντας επιμήκη τμήματα του ινομυώματος. Σε περιπτώσεις πολλαπλών ινομυωμάτων ο χειρουργός ξεκινά την εκτομή από το ινομύωμα που βρίσκεται στο οπίσθιο τοίχωμα της μήτρας και πλησιέστερα στον τράχηλο. (33) Η πλήρης αφαίρεση του ινομυώματος επιβεβαιώνεται με την απεικόνιση της «κάψας» του, δηλαδή του μυομητρίου που το περιβάλλει. Η υστεροσκοπική ινομυωματεκτομή πρέπει να εκτελείται αμέσως μετά την έμμηνο ρύση, δεδομένου ότι σε

6 αυτήν τη φάση του κύκλου το ενδομήτριο είναι πολύ λεπτό, οπότε η επέμβαση καθίσταται τεχνικά ευκολότερη, αλλά συγχρόνως μειώνεται και η πιθανότητα παρουσίας εγκυμοσύνης. Επιπλοκές Κατά την υστεροσκοπική ινομυωματεκτομή ο γυναικολόγος φροντίζει πρωτίστως να μειώσει τον χειρουργικό χρόνο και να αποφύγει να «κόψει» βαθειά μέσα στο μυομήτριο. (34) Το συνολικό ποσοστό των επιπλοκών μετά από την υστεροσκοπική ινομυωματεκτομή αναφέρεται μικρότερο του 3%. Συνήθεις άμεσες διεγχειρητικές επιπλοκές αποτελούν η διάτρηση της μήτρας, η αιμορραγία και οι επιπλοκές από την ενδαγγειακή διάχυση του διατατικού υγρού (πνευμονικό οίδημα και ηλεκτρολυτικές διαταραχές). (35,36) Η τρώση της μήτρας συνήθως αντιμετωπίζεται συντηρητικά με τη χορήγηση προληπτικής αντιβίωσης και την παρακολούθηση της ασθενούς, ενώ σε σοβαρές περιπτώσεις που επιπλέκονται με κακώσεις του εντέρου ή γειτονικών ιστών είναι απαραίτητος ο έλεγχος με λαπαροτομία για τη χειρουργική αποκατάσταση των βλαβών. Η επίπτωση της τρώσης της μήτρας είναι μικρότερη από 1%. Μετά την υστεροσκοπική ινομυωματεκτομή είναι πιθανόν να αναπτυχθεί ενδομητρίτιδα ή πυελική φλεγμονή, η οποία συνήθως αντιμετωπίζεται επαρκώς με τα συντηρητικά μέτρα. Η ανάπτυξη συμφύσεων στην ενδομήτρια κοιλότητα (σύνδρομο Asherman) δεν είναι ασυνήθης (1-13%), (16,36) και προλαμβάνεται με την εφαρμογή των βασικών αρχών της υστεροσκοπικής χειρουργικής και την αποφυγή της αφαίρεσης των ινομυωμάτων που βρίσκονται σε αντικριστές επιφάνειες της ενδομήτριας κοιλότητας. Οι μετεγχειρητικές ενδομήτριες συμφύσεις διαγιγνώσκονται και λύονται υστεροσκοπικά. Παρατηρήσεις Η σωστή προεγχειρητική αξιολόγηση των ινομυωμάτων επιτρέπει τον καλύτερο σχεδιασμό και τη σωστή επιλογή της τεχνικής της επέμβασης. Τα ινομυώματα τύπου 0 (ειδικά τα μισχωτά υποβλεννογόνια μέχρι 4cm) αποτελούν τον ιδανικότερο τύπο για υστεροσκοπική ινομυωματεκτομή. Η υστεροσκοπική αφαίρεση των ινομυωμάτων τύπου Ι και ΙΙ απαιτούν σημαντική χειρουργική εμπειρία, ενώ η πλήρης αφαίρεσή τους μπορεί να απαιτήσει περισσότερες από μία υστεροσκοπικές συνεδρίες. Τα ινομυώματα τύπου ΙΙ με περιορισμένο ποσοστό προβολής στην ενδομήτρια κοιλότητα είναι προτιμότερο να αφαιρούνται λαπαρασκοπικά και όχι υστεροσκοπικά. Από την πλευρά των μετεγχειρητικών αποτελεσμάτων, η υστεροσκοπική ινομυωματεκτομή βοηθά στον έλεγχο της μηνο-μητρορραγίας και η ίαση ανέρχεται περίπου στο 90%. Ο έλεγχος των συμπτωμάτων είναι πτωχότερος στις περιπτώσεις των ινομυωμάτων με επέκταση στο μυομήτριο (αναφέρεται πως η υποτροπή της μηνο-μητρορραγίας είναι 4 φορές συχνότερη σε ινομυώματα τύπου ΙΙ σε σύγκριση με ινομυώματα τύπου 0), καθώς η ατελής εξαίρεση των ινομυωμάτων αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα υποτροπής των συμπτωμάτων. Τα μετεγχειρητικά ποσοστά εγκυμοσύνης σε ασθενείς με κατά τα άλλα ανεξήγητη υπογονιμότητα είναι ικανοποιητικά (φθάνουν το 55%) και συγκρίσιμα με τα ποσοστά εγκυμοσύνης γυναικών μετά από ανοικτή ινομυωματεκτομή. Η υποτροπή των ινομυωμάτων περιγράφεται σε ποσοστό 6,25-34%. (27,38,39) Είναι συχνότερη σε περιπτώσεις ασθενών στις οποίες αρχικά δεν κατέστη δυνατή η πλήρης αφαίρεση του ινομυώματος, σε περιπτώσεις ινομυωμάτων τύπου II (περίπου 5 φορές συχνότερη), και κατά τα δύο πρώτα χρόνια μετά την επέμβαση. Ο κίνδυνος υποτροπής των ινομυωμάτων σχεδόν μηδενίζεται στη συνέχεια. Η ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ GNRH ΑΝΑΛΟΓΩΝ ΣΤΗΝ ΕΝΔΟ- ΣΚΟΠΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΤΩΝ ΙΝΟΜΥΩΜΑΤΩΝ Η ινομυωματεκτομή είναι μια επέμβαση που συνοδεύεται από σημαντική απώλεια αίματος, ενώ σε περιπτώσεις αφαίρεσης πολλαπλών και μεγάλων ινομυωμάτων πάντοτε ελλοχεύει ο κίνδυνος της διεγχειρητικής αφαίρεσης της μήτρας. Η προεγχειρητική χορήγηση GnRH ανάλογων θεωρητικά διευκολύνει την εκτέλεση της επέμβασης, περιορίζοντας ακόμη περισσότερο το πάχος του ενδομητρίου και την αιμάτωση της μήτρας. Αυτό οδηγεί σε μειωμένο χειρουργικό χρόνο, σε περιορισμό της διεγχειρητικής χρήσης του υγρού διατατικού μέσου και σε μικρότερη αιμορραγία από το διεγχειρητικό πεδίο. Επίσης, με τη χρήση των Gn-RH ανάλογων διορθώνεται η τυχούσα μεθαιμορραγική αναιμία, ενώ παρατηρείται σχετική μείωση της διεγχειρητικής απώλειας αίματος κατά τη λαπαροσκοπική ινομυωματεκτομή. (17) Προοπτικά σχεδιασμένες μελέτες δεν φαίνεται να επιβεβαιώνουν τα παραπάνω θεωρητικά πλεονεκτήματα των GnRH αναλόγων, ενώ φαίνεται πως μετά τη χορήγηση των φαρμάκων αυτών τα ποσοστά μετατροπής σε λαπαροτομία αυξάνονται. (17) Σε ό,τι αφορά στην υστεροσκοπική ινομυωματεκτομή, η προεγχειρητική θεραπεία με Gn-RH ανάλογα, ακόμη και σε γυναίκες με σημαντικού βαθμού αναιμία, δεν φαίνεται πως βελτιώνει ούτε τα άμεσα, ούτε τα απώτερα μετεγχειρητικά αποτελέσματα. Ο χειρουργικός χρόνος των ασθενών που έλαβαν προεγχειρητικά Gn-RH ανάλογα είναι σημαντικά μεγαλύτερος, ενδεχομένως λόγω της δύσκολης διαστολής του τραχήλου στις περιπτώσεις αυτές. (37) Ανάλογα επιχειρήματα παραθέτουν οι υπέρμαχοι της προεγχειρητικής χορήγησης αντισυλληπτικών ή νταναζόλης, χωρίς ακόμη να υπάρχουν επαρκείς ποιοτικά με- 139

7 Γκριμπιζης - Μικος - Μποντης λέτες που να τεκμηριώνουν τη χρήση των παραγόντων αυτών πριν από την ινομυωματεκτομή. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η λαπαροσκοπική ινομυωματεκτομή αποτελεί μια αξιόπιστη εναλλακτική λύση στην ανοικτή αφαίρεση των υπορογόνιων και των ενδοτοιχωματικών ινομυωμάτων με ουσιαστικά πλεονεκτήματα στη μετεγχειρητική ανάνηψη των ασθενών. Η υστεροσκοπική προσέγγιση φαίνεται πως αποτελεί την καλύτερη οδό αντιμετώπισης των υποβλεννογόνιων ινομυωμάτων. Βασικές προϋποθέσεις για τη διενέργεια της ενδοσκοπικής ινομυωματεκτομής είναι η προσεκτική επιλογή των περιστατικών, η σχολαστική προεγχειρητική εκτίμηση προκειμένου να καθοριστεί το μέγεθος, ο αριθμός και ο τύπος των ινομυωμάτων, ο κατάλληλος εξοπλισμός και η ανάλογη εμπειρία. Η επέμβαση πρέπει να γίνεται αμέσως μετά την εμμηνορρυσία, ενώ η προεγχειρητική χρήση GnRH ανάλογων φαίνεται χρήσιμη. Summary Gribizis G, Mikos Th, Bontis J Endoscopic myomectomy Hellen Obstet Gynecol 18(2): , 2006 Uterine myomas are one of the commonest benign uterine lesions. Approximately 10% of the subfertile population has fibroids; the risk of malignancy is scarce. Traditionally, open myomectomy was the operation of choice for the treatment of fibroids. For the last 25 years both laparoscopic (first introduced at 1979) and hysteroscopic myomectomy (first described at 1976) have been used extensively. Endoscopic equipment, adequate training in endoscopic surgery, and operating experience, are essential for the performance of endoscopic myomectomy. Appropriate patient selection and thorough preoperative assessment in order to identify the size, the number and the site of the fibroids, are equally important. Endoscopic myomectomy is performed ideally immediately after menstruation. The preoperative administration of vasoconstrictive agents, contraceptives, danazol, or GN-RH analogues, seems that diminishes both the endometrial thickness and the myoma vascularisation. Both laparoscopic and endoscopic approach offer satisfactory postoperative pregnancy rates that can be compared to the post-laparotomy results. The hysteroscopic approach is the gold standard for the treatment of submucous myomas. The current trend for widespread use of minimal access surgery in gynecologic surgery makes endoscopic myomectomy the operation of choice in the treatment of fibroids. Key words: Fibroids, laparoscopy, hysteroscopy, complications, technique. 140 Ενδοσκοπικη αντιμετωπιση ινομυωματων ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Baird DD, Dunson DB, Hill MC, Cousins D, Schectman JM. High cumulative incidence of uterine leiomyoma in black and white women: Ultrasound evidence. Am J Obstet Gynecol 2003; 188: Carlson KJ, Miller BA, Fowler FJ Jr. The Maine Women s Health Study: II, outcomes of nonsurgical management of leiomyomas, abnormal bleeding, and chronic pelvic pain. Obstet Gynecol 1994; 83: Ryan GL, Syrop CH, Van Voorhis BJ. Role, Epidemiology, and Natural History of Benign Uterine Mass Lesions. Clin Obstet Gynecol 2005; 48: Grimbizis GF, Assimakopoulos E, Chatzigeorgiou KN, Vavilis D, Miliaras D, Bontis JN. Successful laparoscopic treatment of primary peritoneal leiomyoma. Acta Obstet Gynecol Scand: In Press. 5. Theodoridis TD, Zepiridis L, Grimbizis G, Bontis J. Laparoscopic management of broad ligament leiomyoma. J Min Invas Gynecol 2005; 12: Novak ER, Woddruff JD. Myoma and other benign tumors of the uterus. In Gynecologic and Obstetric Pathology. 8th edn. WB Saunders, Philadelphia, USA, pp Wallach EE, Vu KK. Myomata uteri and infertility. Obstet Gynecol Clin North Am 1995; 22: Borgfeldt C, Andolf E. Transvaginal ultrasonographic findings in the uterus and the endometrium: low prevalence of leiomyoma in a random sample of women age years. Acta Obstet Gynecol Scand 2000; 79: Ligon A, Morton CC. Leiomyomata: heritability and cytogenetic studies. Hum Reprod Update 2001; 7: Dewaay D, Syrop CH, Nygaard IE, et al. Natural history of uterine polyps and leiomyomata. Obstet Gynecol 2002; 100: Wallach E, Vlahos NF. Uterine myomas: an overview of development, clinical features, and management. Obstet Gynecol 2004; 104: Dover RW, Ferrier AJ, Torode HW. Sarcomas and the conservative management of uterine fibroids: a cause for concern? Aust NZJ Obstet Gynaecol 2000; 40: Semm K. New methods of pelviscopy (gynecologic laparoscopy) for myomectomy, ovariectomy, tubectomy and adenectomy. Endoscopy 1979; 11: Dubuisson JB, Lecuru F, Foulot H, Mandelbrot L, Aubriot FX, Mouly M. Myomectomy by laparoscopy: a preliminary report of 43 cases. Fertil Steril 1991; 56: Neuwirth RS. A new technique for and additional experience with hysteroscopic resection of submucous fibroids. Am J Obstet Gynecol 1978; 131:91-94.

8 16. Hallez JP. Single-stage total hysteroscopic myomectomies. Indications, techniques, and results. Fertil Steril 1995; 63: Hurst BS, Matthews ML, Marshburn PB. Laparoscopic myomectomy for symptomatic uterine Myomas Fertil Steril 2005; 83: Dubuisson JB, Fauconnier A, Babaki-Fard K, Chapron C. Laparoscopic myomectomy: a current view. Hum Reprod Update 2000; 6: Grimbizis G, Zepiridis L, Theodoridis T, Pournaropoulos F, Miliaras D, Tarlatzis B, et al. Laparoscopic excision of uterine adenomyomas. Gynecol Surg 2005; 2 (Suppl 1):S Marret H, Chevillot M, Giraudeau B. A retrospective multicentre study comparing myomectomy by laparoscopy and laparotomy in current surgical practice. What are the best patient selection criteria? Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol 2004; 117: Imai A, Sugiyama M, Furui T, Takahashi S, Tamaya T. Gonadotrophin-releasing hormones agonist therapy increases peritoneal fibrinolytic activity and prevents adhesion formation after myomectomy. J Obstet Gynaecol 2003; 23: Mais V, Ajossa S, Piras B, Guerriero S, Marongiu D, Melis GB. Prevention of de-novo adhesion formation after laparoscopic myomectomy: a randomized trial to evaluate the effectiveness of an oxidized regenerated cellulose absorbable barrier. Hum Reprod 1995; 10: Pellicano M, Bramante S, Cirillo D, et al. Effectiveness of autocrosslinked hyaluronic acid gel after laparoscopic myomectomy in infertile patients: a prospective, randomized, controlled study. Fertil Steril 2003; 80: Grimbizis G, Theodoridis T, Zepiridis L, Dinas K, Tarlatzis B, Bontis J. Laparoscopic myomectomy: a safe alternative to laparotomy. Gynecol Surg 2005; 2(Suppl 1):S Flory N, Bissonnette F, Bibik YM. Psychosocial effects of hysterectomy: literature review. J Psychosom Res 2005; 59: Seracchioli R, Rossi S, Govoni F, et al. Fertility and obstetric outcome after laparoscopic myomectomy of large myomata: a randomized comparison with abdominal myomectomy. Hum Reprod 2000; 15: Nezhat FR, Roemisch M, Nezhat CH, et al. Recurrence rate after laparoscopic myomectomy. J Am Assoc Gynecol Laparosc 1998; 5: Batra N, Khunda A, O Donovan PJ. Hysteroscopic myomectomy. Obstet Gynecol Clin North Am 2004; 31(3): , xi. 29. Bajekal N, Li TC. Fibroids, infertility and pregnancy wastage. Hum Reprod Update 2000; 6: Diczfalusy E, Crosignani PG. Infertility revisited: the state of the art today and tomorrow. Hum Reprod 1996; 11: Clark TJ, Mahajan D, Sunder P, Gupta JK. Hysteroscopic treatment of symptomatic submucous fibroids using a bipolar intrauterine system: a feasibility study. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol 2002; 100: de Kroon CD, de Bock GH, Dieben SW, Jansen FW. Saline contrast hysterosonography in abnormal uterine bleeding: a systematic review and meta-analysis. BJOG 2003; 110: Siegler AM, Valle RF. Therapeutic hysteroscopic procedures. Fertil Steril 1988; 50: Murakami T, Tamura M, Ozawa Y, Suzuki H, Terada Y, Okamura K. Safe techniques in surgery for hysteroscopic myomectomy. J Obstet Gynaecol Res 2005; 31(3): Bradley LD. Complications in hysteroscopy: Prevention, treatment and legal risk. Curr Opin Obstet Gynecol 2002; 14: Isaacson KB. Complications of hysteroscopy. Obstet Gynecol Clin North Am 1999; 26: Campo S, Campo V, Gambadauro P. Short-term and long-term results of resectoscopic myomectomy with and without pretreatment with GnRH analogs in premenopausal women. Acta Obstet Gynecol Scand 2005; 84(8): Vercellini P, Zaina B, Yaylayan L, Pisacreta A, De Giorni O, Crosignani PG. Hysteroscopic myomectomy: long term effects on menstrual pattern and fertility. Obstet Gynecol 1999; 94:

Αφαίρεση πολυπόδων και ινομυωμάτων της μήτρας χωρίς την ανάγκη αναισθησίας, με την χρήση του Μίνι-Ρεζεκτοσκοπίου

Αφαίρεση πολυπόδων και ινομυωμάτων της μήτρας χωρίς την ανάγκη αναισθησίας, με την χρήση του Μίνι-Ρεζεκτοσκοπίου Αφαίρεση πολυπόδων και ινομυωμάτων της μήτρας χωρίς την ανάγκη αναισθησίας, με την χρήση του Μίνι-Ρεζεκτοσκοπίου Παναγιώτης Παπαλάμπρος Μαιευτήρας-Χειρουργός Γυναικολόγος, Ειδικός Ενδοσκόπος (Αποτελέσματα

Διαβάστε περισσότερα

www.cirse.org www.uterinefibroids.eu

www.cirse.org www.uterinefibroids.eu Εμβολισμός Ινομυωμάτων Μήτρας Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική www.cirse.org www.uterinefibroids.eu Cardiovascular and Interventional Radiological Society of

Διαβάστε περισσότερα

H συμβολή της υστεροσκόπησης στη διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση γυναικολογικών παθήσεων

H συμβολή της υστεροσκόπησης στη διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση γυναικολογικών παθήσεων 21(4):323-327, 2009 Ανασκοπήσεις H συμβολή της υστεροσκόπησης στη διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση γυναικολογικών παθήσεων Σ.Μ. Στασινού Μ. Λιτός Β. Μπασιώτου Ε. Λιάπης Στ. Αντωνίου ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η υστεροσκόπηση

Διαβάστε περισσότερα

Εξωσωματική γονιμοποίηση και ινομυώματα. Αλέξανδρος Δ. Τζεφεράκος Μονάδα Αναπαραγωγικής Ιατρικής «ΛΗΤΩ»

Εξωσωματική γονιμοποίηση και ινομυώματα. Αλέξανδρος Δ. Τζεφεράκος Μονάδα Αναπαραγωγικής Ιατρικής «ΛΗΤΩ» Εξωσωματική γονιμοποίηση και ινομυώματα Αλέξανδρος Δ. Τζεφεράκος Μονάδα Αναπαραγωγικής Ιατρικής «ΛΗΤΩ» Τα ινομυώματα εμφανίζονται στο 30% των γυναικών. Τα ινομυώματα επηρεάζουν αρνητικά την γονιμοποιητική

Διαβάστε περισσότερα

6. ΙΝΟΜΥΩΜΑΤΑ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

6. ΙΝΟΜΥΩΜΑΤΑ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Τα ινομυώματα της μήτρας είναι οι πιο συχνοί γυναικολογικοί όγκοι, που σε ορισμένες μελέτες αφορούν μέχρι και το 70-80% των γυναικών της αναπαραγωγικής ηλικίας. Η θεραπεία τους

Διαβάστε περισσότερα

Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας»

Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας» Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας» Όσο πιο προσεκτικοί, ήπιοι και ευγενικοί είναι οι χειρουργικοί χειρισμοί, τόσο λιγότερος είναι ο μετεγχειρητικός πόνος του ασθενούς, πιο σύντομη

Διαβάστε περισσότερα

Διακολπική υδρολαπαροσκόπηση

Διακολπική υδρολαπαροσκόπηση 22(1):47-51, 2010 Ανασκοπήσεις Γ. Πάντος 1,2 Κ. Αλμαλόγλου 2 Μ. Φράγκος 1 Α. Σόρτσης 1 Β. Ταρλατζής 1 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η ύπαρξη σημαντικών μειονεκτημάτων που συνοδεύουν τη διαγνωστική λαπαροσκόπηση, η οποία βεβαίως

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Dr. Μιχάλης Λαζανάκης M.R.C.O.G, C.C.S.T, Γυναικολόγος - Χειρουργός - Μαιευτήρας

Γράφει: Dr. Μιχάλης Λαζανάκης M.R.C.O.G, C.C.S.T, Γυναικολόγος - Χειρουργός - Μαιευτήρας Γράφει: Dr. Μιχάλης Λαζανάκης M.R.C.O.G, C.C.S.T, Γυναικολόγος - Χειρουργός - Μαιευτήρας Τί είναι η λαπαροσκόπηση; Λαπαροσκόπηση είναι μια χειρουργική μέθοδος η οποία μέσω μιάς μικρής «τρύπας» στην κοιλιά

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Πυελική μάζα Επιδημιολογία Η πυελική μάζα είναι ένα σχετικά συχνό κλινικό εύρημα. Σε αρκετές περιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Τµήµα Υπερήχων & Εµβρυοµητρικής Ιατρικής. Το θαύµα... της ζωής!

Τµήµα Υπερήχων & Εµβρυοµητρικής Ιατρικής. Το θαύµα... της ζωής! Τµήµα Υπερήχων & Εµβρυοµητρικής Ιατρικής Το θαύµα... της ζωής! Οι Υπέρηχοι Εγκυμοσύνης... Τμήμα Υπερήχων & Εμβρυομητρικής Ιατρικής Στο Τμήμα Υπερήχων & Εμβρυομητρικής Ιατρικής της ΡΕΑ Μαιευτικής Γυναικολογικής

Διαβάστε περισσότερα

14. ΠΡΟΠΤΩΣΕΙΣ ΓΕΝΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ

14. ΠΡΟΠΤΩΣΕΙΣ ΓΕΝΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΟΡΙΣΜΟΙ - ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Οι προπτώσεις των γεννητικών οργάνων αναφέρονται σε ένα ή περισσότερα όργανα και περιλαμβάνουν το τράχηλο, τη μήτρα και τα τοιχώματα του κόλπου. Οι προπτώσεις του κόλπου μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των ινομυωμάτων στη γονιμότητα

Ο ρόλος των ινομυωμάτων στη γονιμότητα EΛΛHNIKH MAIEYTIKH & ΓYNAIKOΛΟΓIA 18(2):111-118, 2006 Ανασκόπηση Ο ρόλος των ινομυωμάτων στη γονιμότητα Η. Κατσίκης 1 Δ. Ρούσσος 1 Α. Πιούκα 1 Χ. Αστεριάδης 2 Τ. Μούσλεχ 2 Δ. Πανίδης 2 1 Γ Μαιευτική -

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α.

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΑΝΤΣΑΚΛΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Η ανικανότητα σύλληψης μετά από ένα χρόνο σεξουαλικών

Διαβάστε περισσότερα

Λαπαροσκοπική αντιμετώπιση της αδενομύωσης

Λαπαροσκοπική αντιμετώπιση της αδενομύωσης 22(1):52-56, 2010 Ανασκοπήσεις Λαπαροσκοπική αντιμετώπιση της αδενομύωσης Μ.Σ. Παπαδόπουλος Γ.Φ. Γκριμπίζης Θ.Δ. Μίκος Β.Κ. Ταρλατζής ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η ετερότοπη εντόπιση ενδομήτριου ιστού εντός του μυομητρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΛΑΠΑΡΟΣΚΟΠΗΣΗ Γ. Φ. ΓΚΡΙΜΠΙΖΗΣ Ι. Ν. ΜΠΟΝΤΗΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ. Θεσσαλονίκη 2008

ΛΑΠΑΡΟΣΚΟΠΗΣΗ Γ. Φ. ΓΚΡΙΜΠΙΖΗΣ Ι. Ν. ΜΠΟΝΤΗΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ. Θεσσαλονίκη 2008 i Γ. Φ. ΓΚΡΙΜΠΙΖΗΣ Ι. Ν. ΜΠΟΝΤΗΣ ΛΑΠΑΡΟΣΚΟΠΗΣΗ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ 2008 iii Γ. Φ. ΓΚΡΙΜΠΙΖΗΣ Ι. Ν. ΜΠΟΝΤΗΣ ΛΑΠΑΡΟΣΚΟΠΗΣΗ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ - ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Ειδική έκδοση αναλυτικών πρακτικών του

Διαβάστε περισσότερα

Εισβολή ρομποτικής στην Κύπρο

Εισβολή ρομποτικής στην Κύπρο Εισβολή ρομποτικής στην Κύπρο 25 Νοέμβριος 2014 ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ da Vinci Si. Πρωτοπόρο το Κέντρο Ρομποτικής Χειρουργικής του Ιπποκρατείου Το Κέντρο διαθέτει το τελευταίο και πιο σύγχρονο ρομποτικό μοντέλο,

Διαβάστε περισσότερα

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Πυελική μάζα Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Ιατρική Σχολή Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Σκοποί ενότητας Παρουσίαση Πυελικής Μάζας Πρόπτωση

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Ενδοσκοπικό Σεμινάριο:

Εκπαιδευτικό Ενδοσκοπικό Σεμινάριο: Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Β. ΤΑΡΛΑΤΖΗΣ Yπό την αιγίδα της EYPΩΠAΪKHΣ ETAIPEIAΣ ENΔOΣKOΠHΣHΣ (ESGE) και της EΛΛHNIKHΣ ETAIPEIAΣ ENΔOΣKOΠHΣHΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΛΑΠΑΡΟΣΚΟΠΗΣΗΣ, ΩΣ ΕΛΑΧΙΣΤΑ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΙΚΗΣ, ΣΤΗΝ

Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΛΑΠΑΡΟΣΚΟΠΗΣΗΣ, ΩΣ ΕΛΑΧΙΣΤΑ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΙΚΗΣ, ΣΤΗΝ Υλικό-Μέθοδος Αποτέλεσμα ΛΑΠΑΡΟΣΚΟΠΗΣΗΣ, ΩΣ Χειρουργική Κλινική, Γ.Ν.Ελευσίνας «ΘΡΙΑΣΙΟ Υλικό-Μέθοδος Αποτέλεσμα Η παρουσίαση της πλεονεκτικής θέσης που κατέχει η ερευνητική λαπαροσκόπηση, ως ελάχιστη

Διαβάστε περισσότερα

Τα οφέλη της λαπαροσκοπικής χολοκυστεκτομής στην πράξη - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Δευτέρα, 27 Δεκέμβριος :17

Τα οφέλη της λαπαροσκοπικής χολοκυστεκτομής στην πράξη - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Δευτέρα, 27 Δεκέμβριος :17 Απαντά ο κ. Θεμιστοκλής Ευκαρπίδης, Γενικός Χειρουργός Ίσως λίγοι από εμάς να είμαστε ενημερωμένοι για τη σπουδαία εργασία που εκτελεί στο σώμα μας, ένα από τα όργανα του, η χοληδόχος κύστη. Εκεί μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΛΑΠΑΡΟΣΚΟΠΗΣΗ Γ. Φ. ΓΚΡΙΜΠΙΖΗΣ Β. Κ. ΤΑΡΛΑΤΖΗΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ. Θεσσαλονίκη 2009

ΛΑΠΑΡΟΣΚΟΠΗΣΗ Γ. Φ. ΓΚΡΙΜΠΙΖΗΣ Β. Κ. ΤΑΡΛΑΤΖΗΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ. Θεσσαλονίκη 2009 i Γ. Φ. ΓΚΡΙΜΠΙΖΗΣ Β. Κ. ΤΑΡΛΑΤΖΗΣ ΛΑΠΑΡΟΣΚΟΠΗΣΗ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ 2009 iii Γ. Φ. ΓΚΡΙΜΠΙΖΗΣ Β. Κ. ΤΑΡΛΑΤΖΗΣ ΛΑΠΑΡΟΣΚΟΠΗΣΗ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ - ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Ειδική έκδοση του 5ου Σεμιναρίου

Διαβάστε περισσότερα

λαπαροσκοπικά εργαλεία.

λαπαροσκοπικά εργαλεία. 1η Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο, Αθήνα., Κεντρικά Χειρουργεία, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Αθηνών, 3Παθολογοανατομικό τμήμα, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Αθηνών 1

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιοπιστία και η ασφάλεια της διαγνωστικής υστεροσκόπησης σε προ-εμμηνοπαυσιακές και μετεμμηνοπαυσιακές. τελευταία δεκαετία. Περίληψη ΚΛΙΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ

Η αξιοπιστία και η ασφάλεια της διαγνωστικής υστεροσκόπησης σε προ-εμμηνοπαυσιακές και μετεμμηνοπαυσιακές. τελευταία δεκαετία. Περίληψη ΚΛΙΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ Η αξιοπιστία και η ασφάλεια της διαγνωστικής υστεροσκόπησης σε προ-εμμηνοπαυσιακές και μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες: Κλινική εμπειρία την τελευταία δεκαετία Ν. Μακρής, Ε. Βομβολάκη, Α. Αντσακλής

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΝΟΙΚΤΗ» ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ. Υπέρ. Dr Βασίλης Αλιβιζάτος Διευθυντής Ε.Σ.Υ. Χειρουργική Κλινική Γ. Ν. Πατρών «Ο Αγιος Ανδρέας»

«ΑΝΟΙΚΤΗ» ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ. Υπέρ. Dr Βασίλης Αλιβιζάτος Διευθυντής Ε.Σ.Υ. Χειρουργική Κλινική Γ. Ν. Πατρών «Ο Αγιος Ανδρέας» «ΑΝΟΙΚΤΗ» ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ Υπέρ Dr Βασίλης Αλιβιζάτος Διευθυντής Ε.Σ.Υ. Χειρουργική Κλινική Γ. Ν. Πατρών «Ο Αγιος Ανδρέας» ΧΟΛΟΚΥΣΤΕΚΤΟΜΗ (open / lap) Η συχνότερη χειρουργική επέμβαση. 20.000.000 ασθενείς με

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ Κ. ΣΥΚΙΩΤΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Γ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ - ΟΓΚΟΛΟΓΟΣ Η ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ του καρκίνου του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

7. ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΩΣΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΕΝΤΟΠΙΣΗ ΕΜΦΑΝΙΣΗ

7. ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΩΣΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΕΝΤΟΠΙΣΗ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Η ενδομητρίωση ορίζεται ως η παρουσία ενδομητριοειδούς ιστού εκτός της ενδομητρικής κοιλότητας, η οποία προκαλεί χρόνια φλεγμονώδη αντίδραση. Είναι μια γυναικολογική πάθηση που

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις και αντιθέσεις στη Λαπαροσκοπική Χειρουργική - η Αναισθησιολογική Άποψη Δρ. Ράνια Πατρώνη Δ/ντρια Αναισθησιολογίας ΠΓΝ Πατρών «ο Άγιος Ανδρέας» Λαπαροσκοπική Χειρουργική: Προτερήματα Προτερήματα:

Διαβάστε περισσότερα

Νεότερες πηγές ενέργειας στην ενδοσκοπική χειρουργική

Νεότερες πηγές ενέργειας στην ενδοσκοπική χειρουργική 22(1):30-34, 2010 Ανασκοπήσεις Νεότερες πηγές ενέργειας στην ενδοσκοπική χειρουργική Μ.Σ. Παπαδόπουλος Ν.Π. Παπαδόπουλος Γ. Πάντος Β.Κ. Ταρλατζής ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το μονοπολικό και το διπολικό ρεύμα παραμένουν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΛΑΠΑΡΟΣΚΟΠΙΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ:

Διαβάστε περισσότερα

Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος

Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος 1. Τι είναι οι ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αντικατάσταση ισχίου και γόνατος; Ο όρος ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι (ΕΕΜ)

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ: Replete. ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ: Ποιά η επίδραση της ρομποτικής στην ιατρική; ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΠΟΥ ΑΣΧΟΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΑΥΤΟ: Σιούτης Δημήτρης

ΟΜΑΔΑ: Replete. ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ: Ποιά η επίδραση της ρομποτικής στην ιατρική; ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΠΟΥ ΑΣΧΟΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΑΥΤΟ: Σιούτης Δημήτρης ΟΜΑΔΑ: Replete ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ: Ποιά η επίδραση της ρομποτικής στην ιατρική; ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΠΟΥ ΑΣΧΟΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΑΥΤΟ: Σιούτης Δημήτρης ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ & ΙΑΤΡΙΚΗ Στον τομέα της ιατρική η ρομποτική παίζει ένα

Διαβάστε περισσότερα

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ 18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ Ο καρκίνος του ενδομητρίου είναι η συχνότερη μορφή γυναικολογικού καρκίνου στις ΗΠΑ ( 6% όλων των νεοδιαγνωσθέντων καρκίνων στις γυναίκες). Η πρόγνωση είναι σχετικά καλή καθώς

Διαβάστε περισσότερα

Ολική λαπαροσκοπική υστερεκτομία: Tips and Tricks

Ολική λαπαροσκοπική υστερεκτομία: Tips and Tricks Ολική λαπαροσκοπική υστερεκτομία: Tips and Tricks Αθανάσιος Πρωτοπαπάς Λέκτορας Μαιευτικής και Γυναικολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών ΕΙΣΑΓΩΓΗ O Γερμανός Carl Semm ήταν ο πρώτος ο οποίος περιέγραψε την

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΟΗΘΗΣ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΑΔΕΝΑ

ΚΑΛΟΗΘΗΣ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΑΔΕΝΑ ΚΑΛΟΗΘΗΣ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΑΔΕΝΑ ΠΡΟΣΤΑΤΗΣ Ο προστάτης είναι ένα όργανο αποτελούμενο από αδένα που περιβάλλει την αρχική μοίρα της ουρήθρας. Βρίσκεται κάτω από την ουροδόχο κύστη, πάνω στο πυελικό έδαφος,

Διαβάστε περισσότερα

Ποιά είναι η καλύτερη λαπαροσκοπική μέθοδος αντιμετώπισης ενδομητριωσικών κύστεων;

Ποιά είναι η καλύτερη λαπαροσκοπική μέθοδος αντιμετώπισης ενδομητριωσικών κύστεων; Ποιά είναι η καλύτερη λαπαροσκοπική μέθοδος αντιμετώπισης ενδομητριωσικών κύστεων; Γεώργιος Α. Πάντος MD, PhD, MRCOG, CCST (UK) Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας Αριστοτελείου Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

«ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΜΗΤΕΡΑ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ

«ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΜΗΤΕΡΑ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ «ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΕ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΙΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΜΗΤΕΡΑ Η εξέλιξη στην υπερηχογραφική τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΛΑΠΑΡΟΣΚΟΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ. Στην Ιωσηφίνα, στο Φώτη και στη Μαρία

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΛΑΠΑΡΟΣΚΟΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ. Στην Ιωσηφίνα, στο Φώτη και στη Μαρία ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΛΑΠΑΡΟΣΚΟΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Στην Ιωσηφίνα, στο Φώτη και στη Μαρία ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΛΑΠΑΡΟΣΚΟΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ Φ. ΒΛΑΧΟΣ Αναπληρωτής Καθηγητής Mαιευτικής - Γυναικολογίας Ιατρική Σχολή Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

ΑNTIΜΕΤΩΠΙΣΗ ΨΕΥΔΟΚΥΣΤΕΩΝ ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ

ΑNTIΜΕΤΩΠΙΣΗ ΨΕΥΔΟΚΥΣΤΕΩΝ ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ ΑNTIΜΕΤΩΠΙΣΗ ΨΕΥΔΟΚΥΣΤΕΩΝ ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ Βαλσαμίδης Κωνσταντίνος 1, Χατζημήσιος Κωνσταντίνος 1, Δουλγεράκης Μιχάλης 1, Κοντάκη Θεοδοσία 2, Ζανδές Νικόλαος 1, Σαλιάγκας Κωνσταντίνος 1 1 Γ.Ν.Κοζάνης Χειρουργική

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Πια είναι η καλύτερη μέθοδος θεραπείας; Κιρσοί είναι το αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι η αρθροσκόπηση του ώμου;

Τι είναι η αρθροσκόπηση του ώμου; Γράφει: Νικόλαος Τζανακάκης, Ορθοπαιδικός Χειρουργός Β ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Νοσοκομείου ΙΑΣΩ General Κέντρο Αρθροσκόπησης & Χειρουργικής Ώμου www.shoulder.gr Τι είναι η αρθροσκόπηση του ώμου; Είναι η εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

Βουβωνοκήλες. ιαμαντής Θεόδωρος Καθηγητής Χειρουργικής Πανεπιστημίου Αθηνών. Βουβωνοκήλες

Βουβωνοκήλες. ιαμαντής Θεόδωρος Καθηγητής Χειρουργικής Πανεπιστημίου Αθηνών. Βουβωνοκήλες Βουβωνοκήλες Βουβωνοκήλες 1 Βουβωνοκήλες Βουβωνοκήλες Λοξή Βουβωνοκήλη 2 Βουβωνοκήλες Ευθεία Βουβωνοκήλη Χειρουργικές Τεχνικές Ανοικτές πρόσθιες τεχνικές (Bassini, McVay, Shouldice) Ανοικτές οπίσθιες τεχνικές

Διαβάστε περισσότερα

Υστεροσκοπική ινομυωματεκτομία

Υστεροσκοπική ινομυωματεκτομία Υστεροσκοπική ινομυωματεκτομία Νικόλαος Π. Παπαδόπουλος MD, PhD Επιστημονικός συνεργάτης, Α Μαιευτική & Γυναικολογική Κλινική, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Μετεκπαιδευμένος στη Λαπαροσκοπική

Διαβάστε περισσότερα

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Επεμβατική Ακτινολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Τα τελευταία 20 χρόνια, η Επεμβατική Ακτινολογία παρουσιάζει διαρκή εξέλιξη και αποτελεί μία πολύτιμη

Διαβάστε περισσότερα

Νικόλαος Δ. Βραχνής. και Εμβρυομητρικής. Αρεταίειο Νοσοκομείο

Νικόλαος Δ. Βραχνής. και Εμβρυομητρικής. Αρεταίειο Νοσοκομείο Υπερηχογραφικά καθοδηγούμενος επεμβατικός έλεγχος στη Μαιευτική Νικόλαος Δ. Βραχνής Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας και Εμβρυομητρικής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Αρεταίειο Νοσοκομείο

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία ινομυωμάτων και αδενομύωσης. Βασίλειος Δ. Σουφτάς Αναπληρωτής Καθηγητής Ακτινολογίας - Επεμβατικής Ακτινολογίας Τμήμα Ιατρικής ΔΠΘ

Θεραπεία ινομυωμάτων και αδενομύωσης. Βασίλειος Δ. Σουφτάς Αναπληρωτής Καθηγητής Ακτινολογίας - Επεμβατικής Ακτινολογίας Τμήμα Ιατρικής ΔΠΘ Θεραπεία ινομυωμάτων και αδενομύωσης Βασίλειος Δ. Σουφτάς Αναπληρωτής Καθηγητής Ακτινολογίας - Επεμβατικής Ακτινολογίας Τμήμα Ιατρικής ΔΠΘ Περιεχόμενο εισήγησης: Μυώματα (ινομυώματα) / αδενομύωση: εισαγωγικά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΗΛΕΣ ΚΟΙΛΙΑΚΟΥ ΤΟΙΧΩΜΑΤΟΣ Τετάρτη, 01 Σεπτέμβριος :33 - Τελευταία Ενημέρωση Παρασκευή, 15 Οκτώβριος :13

ΚΗΛΕΣ ΚΟΙΛΙΑΚΟΥ ΤΟΙΧΩΜΑΤΟΣ Τετάρτη, 01 Σεπτέμβριος :33 - Τελευταία Ενημέρωση Παρασκευή, 15 Οκτώβριος :13 ΚΗΛΕΣ ΚΟΙΛΙΑΚΟΥ ΤΟΙΧΩΜΑΤΟΣ 1. ΕΞΩΤΕΡΙΚΕΣ: είναι η προβολή ενδοκοιλιακού σπλάχνου διαμέσου ενός χάσματος, το οποίο μπορεί ανατομικά να υπάρχει αλλά να είναι ευένδοτο ή να δημιουργηθεί δευτερογενώς: Βουβωνικός

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΝΕΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΝΕΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΝΕΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ Ροδολάκης Α., Θωμάκος Ν., Βλάχος Γ., Χαϊδόπουλος Δ., Σωτηροπούλου Μ., Παπασπύρου Ειρ., Κουτρούμπα Ι., Μουλοπούλου Α., Λουτράδης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΕΝΩΣΗ ΙΣΘΜΟΥ ΑΟΡΤΗΣ

ΣΤΕΝΩΣΗ ΙΣΘΜΟΥ ΑΟΡΤΗΣ ΣΤΕΝΩΣΗ ΙΣΘΜΟΥ ΑΟΡΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΠΩΤΕΡΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ Κωνσταντίνος Θωμαϊδης Καρδιολογική Κλινική Γ.Ν «Γ.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ» Συνηθισμένη συγγενής ανωμαλία (6-8% των Σ.Κ.) Συχνότητα:

Διαβάστε περισσότερα

KOΡΙΤΣΙΑ ΠΟΥ ΓΕΝΝΙΩΝΤΑΙ ΧΩΡΙΣ ΚΟΛΠΟ AΠΛΑΣΙΑ Η ΑΓΕΝΕΣΙΑ ΚΟΛΠΟΥ ΠΛΑΣΤΙΚΗ ΚΟΛΠΟΥ ΚΑΤΑ ΚΡΕΑΤΣΑ

KOΡΙΤΣΙΑ ΠΟΥ ΓΕΝΝΙΩΝΤΑΙ ΧΩΡΙΣ ΚΟΛΠΟ AΠΛΑΣΙΑ Η ΑΓΕΝΕΣΙΑ ΚΟΛΠΟΥ ΠΛΑΣΤΙΚΗ ΚΟΛΠΟΥ ΚΑΤΑ ΚΡΕΑΤΣΑ 1 KOΡΙΤΣΙΑ ΠΟΥ ΓΕΝΝΙΩΝΤΑΙ ΧΩΡΙΣ ΚΟΛΠΟ AΠΛΑΣΙΑ Η ΑΓΕΝΕΣΙΑ ΚΟΛΠΟΥ ΠΛΑΣΤΙΚΗ ΚΟΛΠΟΥ ΚΑΤΑ ΚΡΕΑΤΣΑ Η μήτρα, ο κόλπος και οι ωοθήκες είναι απαραίτητα όργανα για την αναπαραγωγή της γυναίκας. Ένα στα 4.000 κορίτσια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΡΗΓΑΣ MD, FEBU ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ. ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΡΗΓΑΣ MD, FEBU ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ. ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΣΤΗΝ ΟΥΡΟΛΟΓΙΑ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΡΗΓΑΣ MD, FEBU ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ. ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ ΡΟΜΠΟΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Da Vinci εντυπωσιακή τεχνολογία που αυξάνει

Διαβάστε περισσότερα

1) Τι είναι η Ορμονοθεραπεία;

1) Τι είναι η Ορμονοθεραπεία; Γράφει: Χρήστος Μαρκόπουλος, Αν. Καθηγητής Χειρουργικής Ιατρικής Σχολής Αθηνών, Διευθυντής Κλινικής Μαστού Ιατρικού Κέντρου Αθηνών, Πρόεδρος Ελληνικής Χειρουργικής Εταιρείας Μαστού 1) Τι είναι η Ορμονοθεραπεία;

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΩΟΘΗΚΩΝ. Θ. Πανοσκάλτσης MD, PhD, FRCOG, CCST (UK) Γυναικολόγος Ογκολόγος. Αρεταίειον Νοσοκομείο, Αθήνα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΩΟΘΗΚΩΝ. Θ. Πανοσκάλτσης MD, PhD, FRCOG, CCST (UK) Γυναικολόγος Ογκολόγος. Αρεταίειον Νοσοκομείο, Αθήνα ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΩΟΘΗΚΩΝ Θ. Πανοσκάλτσης MD, PhD, FRCOG, CCST (UK) Γυναικολόγος Ογκολόγος Λέκτορας, 2 η Πανεπιστημιακή Κλινική Μαιευτικής Γυναικολογίας Αρεταίειον Νοσοκομείο, Αθήνα ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο καρκίνος ωοθηκών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΡΑΥΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΚΩΣΕΩΝ ΕΣΩ ΚΑΡΩΤΙΔΑΣ Συστηματική Ανασκόπηση

ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΡΑΥΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΚΩΣΕΩΝ ΕΣΩ ΚΑΡΩΤΙΔΑΣ Συστηματική Ανασκόπηση ΤΡΑΥΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΚΩΣΕΩΝ 1 Ναυτικό Νοσοκομείο Αθηνών, 2 Α' Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική, Ιατρική Σχολή ΑΠΘ, Νοσ. ΑΧΕΠΑ, 3 Α' Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική, Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Ιπποκράτειο ΓΝΑ Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

Μια συνηθισμένη, αλλά πολύ συχνά αδιάγνωστη αιτία, χρόνιου πυελικού πόνου στις γυναίκες

Μια συνηθισμένη, αλλά πολύ συχνά αδιάγνωστη αιτία, χρόνιου πυελικού πόνου στις γυναίκες Γράφει: Αθανάσιος Σιαφάκας, Αγγειοχειρουργός Μια συνηθισμένη, αλλά πολύ συχνά αδιάγνωστη αιτία, χρόνιου πυελικού πόνου στις γυναίκες Υπολογίζεται πως το 1/3 σχεδόν των γυναικών θα παρουσιάσουν κάποια στιγμή

Διαβάστε περισσότερα

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ»

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» 8ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 18-21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2007 ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» ΠΙΘΑΝΗ ΚΑΚΟΗΘΕΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ Ψηλαφητή

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης

Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Ανατομική της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Η ποδοκνημική άρθρωση είναι η άρθρωση που σχηματίζεται στη θέση σύνδεσης τριών οστών: του κάτω άκρου της περόνης προς τα έξω

Διαβάστε περισσότερα

5. ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ ΡΗΞΕΙΣ ΠΕΡΙΝΕΟΥ

5. ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ ΡΗΞΕΙΣ ΠΕΡΙΝΕΟΥ ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ Η περινεοτομία είναι μια από τις πιο συνήθεις παρεμβάσεις στη μαιευτική. Ιστορικά ο σκοπός αυτής της διαδικασίας είναι η διευκόλυνση του 2ου σταδίου του τοκετού, με απώτερο στόχο τη βελτίωση

Διαβάστε περισσότερα

MA0551 ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΙΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΣΤΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ - ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑ

MA0551 ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΙΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΣΤΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ - ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑ MA0551 ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΙΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΣΤΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ - ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑ Συντετμημένος Τίτλος: Τίτλος Μαθήματος Πλήρης Τίτλος: Περιεγχειριτική Νοσηλευτική στη Μαιευτική Γυναικολογία Κωδικός Μαθήματος: MA0551 ΜΑ0552

Διαβάστε περισσότερα

¹ Ά Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Γ.Ν.Α. Ιπποκράτειο ²Μονάδα Μικροχειρουργικής, Νοσοκομείο Κ.Α.Τ Αθηνών

¹ Ά Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Γ.Ν.Α. Ιπποκράτειο ²Μονάδα Μικροχειρουργικής, Νοσοκομείο Κ.Α.Τ Αθηνών ΔΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΑΝΕΓΧΕΙΡΗΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ. ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΥΡΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΑΥΤΟ ΙΑΤΕΙΝΟΜΕΝΗΣ ΜΕΤΑΛΛΙΚΗΣ ΕΝΔΟΠΡΟΘΕΣΗΣ Βρακοπούλου Γαβριέλλα- Ζωή ¹, Δουλάμη Γεωργία¹,Λαρεντζάκης

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Κουτρούµπα Ι, Χαϊδόπουλος Δ, Θωµάκος Ν, Σωτηροπούλου Μ, Καθοπούλης Ν, Βλάχος

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Prognostic groups in 1676 patients with T3 rectal cancer treated without preoperative

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΙΑ ΤΡΑΥΜΑΤΙΚΗ ΚΗΛΗ ΚΟΙΛΙΑΚΟΥ ΤΟΙΧΩΜΑΤΟΣ

ΟΞΕΙΑ ΤΡΑΥΜΑΤΙΚΗ ΚΗΛΗ ΚΟΙΛΙΑΚΟΥ ΤΟΙΧΩΜΑΤΟΣ Α Χειρουργική Κλινική, Κοργιαλένειο - Μπενάκειο Νοσοκομείο Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, Αθήνα Εισαγωγή Οι οξείες τραυματικές κήλες του κοιλιακού τοιχώματος είναι πολύ σπάνιες, και συνήθως αφορούν διατιτρένουσες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΕΓΧΥΣΗΣ ΒΟΤΟΥΛΙΝΙΚΗΣ ΤΟΞΙΝΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΩΝ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ

ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΕΓΧΥΣΗΣ ΒΟΤΟΥΛΙΝΙΚΗΣ ΤΟΞΙΝΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΩΝ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΕΓΧΥΣΗΣ ΒΟΤΟΥΛΙΝΙΚΗΣ ΤΟΞΙΝΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΩΝ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ Βαρβαρούσης Δ, Πλούμης Α, Μπερής Α Μονάδα Φυσικής Ιατρικής & Αποκατάστασης «Σ. Νιάρχος», Πανεπιστημιακό

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος Μήτρας. Τσικκίνη Αγγελική Επιμελήτρια A ΠΓΝΑ Γ. Γεννηματάς

Καρκίνος Μήτρας. Τσικκίνη Αγγελική Επιμελήτρια A ΠΓΝΑ Γ. Γεννηματάς Καρκίνος Μήτρας Τσικκίνη Αγγελική Επιμελήτρια A ΠΓΝΑ Γ. Γεννηματάς Καρκίνος ενδομητρίου Ο 4 ος σε συχνότητα καρκίνο στις γυναίκες. Πιο συχνός καρκίνος στη πύελο. Πρώιμο σύμπτωμα η κολπική αιμόρροια που

Διαβάστε περισσότερα

gr

gr ΟΡΙΣΜΟΣ - ΕΠΙ ΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Αδυναµία σύλληψης µετά από ένα έτος ελεύθερων επαφών. Αφορά το 10 15% όλων των ζευγαριών αναπαραγωγικής ηλικίας. Η συχνότητα της υπογονιµότητας εξαρτάται από την ηλικία της γυναίκας.

Διαβάστε περισσότερα

Ολική ή υφολική κοιλιακή υστερεκτομή σε καλοήθεις γυναικολογικές παθήσεις; πώς, πότε και γιατί;

Ολική ή υφολική κοιλιακή υστερεκτομή σε καλοήθεις γυναικολογικές παθήσεις; πώς, πότε και γιατί; ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ & MΑΙΕΥΤΙΚΗΣ TΟΜ. 11, TΕΥΧ. 1, ΣΕΛ. 07-14, 2012 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΕΙΣ Ολική ή υφολική κοιλιακή υστερεκτομή σε καλοήθεις γυναικολογικές παθήσεις; πώς, πότε και γιατί; Δανιηλίδης

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Αλίκη Τσερκέζογλου, Γυναικολόγος Ογκολόγος, Τέως Συντονίστρια Διευθύντρια Νοσοκομείου «Ο Άγιος Σάββας», Συνεργάτις Ευρωκλινική Αθηνών

Γράφει: Αλίκη Τσερκέζογλου, Γυναικολόγος Ογκολόγος, Τέως Συντονίστρια Διευθύντρια Νοσοκομείου «Ο Άγιος Σάββας», Συνεργάτις Ευρωκλινική Αθηνών Γράφει: Αλίκη Τσερκέζογλου, Γυναικολόγος Ογκολόγος, Τέως Συντονίστρια Διευθύντρια Νοσοκομείου «Ο Άγιος Σάββας», Συνεργάτις Ευρωκλινική Αθηνών Ο καρκίνος του ενδομητρίου αναπτύσσεται στο ενδομήτριο, που

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα. Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής

Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα. Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής Κλινικής Γ.Ν.Ν.Γ.Παπανικολάου Καρκίνος Πνεύμονα Πρώτη αιτία θανάτου από καρκίνο στις ΗΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

Προεγχειρητική εκτίμηση της λειτουργικής ικανότητας των πνευμόνων. Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ

Προεγχειρητική εκτίμηση της λειτουργικής ικανότητας των πνευμόνων. Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Προεγχειρητική εκτίμηση της λειτουργικής ικανότητας των πνευμόνων Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Ιδιαιτερότητες του καρκίνου του πνεύμονος Είναι υπεύθυνος για το

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΔΙΑΤΡΗΣΗΣ ΓΑΣΤΡΟΔΩΔΕΚΑΔΑΚΤΥΛΙΚΟΥ ΕΛΚΟΥΣ ΣΕ ΥΨΗΛΟΥ ΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΥΠΕΡΗΛΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ.

ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΔΙΑΤΡΗΣΗΣ ΓΑΣΤΡΟΔΩΔΕΚΑΔΑΚΤΥΛΙΚΟΥ ΕΛΚΟΥΣ ΣΕ ΥΨΗΛΟΥ ΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΥΠΕΡΗΛΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ. Νικολέτα Στόγια, Μάριος Φερφέλης, Γ.Ν. Αθηνών, "ΕΛΠΙΣ", Β Χειρουργική Κλινική Εισαγωγή Παρά την σημαντικότατη μείωση της γαστρικής χειρουργικής την τελευταία 20ετία, λόγω της ευρείας χρήσης των νεότερων

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη με τον κ. Διονύσιο Χίσσα, Χειρουργός - Ορθοπαιδικός, Τραυματιολόγος

Συνέντευξη με τον κ. Διονύσιο Χίσσα, Χειρουργός - Ορθοπαιδικός, Τραυματιολόγος Συνέντευξη με τον κ. Διονύσιο Χίσσα, Χειρουργός - Ορθοπαιδικός, Τραυματιολόγος Τα τελευταία χρόνια δύο νέες τεχνικές ήρθαν να προστεθούν στον τομέα της ορθοπαιδικής, προσφέροντας μία σειρά από εξαιρετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ Του Δρ. Κωνσταντίνου Δ. Στρατηγού Δ/ντού Ορθοπαιδικής Επανορθωτικής Χειρουργικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΕΛΗΜΕΝΗ ΤΡΑΥΜΑΤΙΚΗ ΡΗΞΗ 2ης ΜΟΙΡΑΣ 12ΔΑΚΤΥΛΟΥ ΑΠΟ ΣΩΛΗΝΑ ΓΑΣΤΡΟΣΤΟΜΙΑΣ

ΠΑΡΑΜΕΛΗΜΕΝΗ ΤΡΑΥΜΑΤΙΚΗ ΡΗΞΗ 2ης ΜΟΙΡΑΣ 12ΔΑΚΤΥΛΟΥ ΑΠΟ ΣΩΛΗΝΑ ΓΑΣΤΡΟΣΤΟΜΙΑΣ ΜΟΙΡΑΣ 12ΔΑΚΤΥΛΟΥ ΑΠΟ Α Τμήμα Γενικής Χειρουργικής, ΓΝΑ ΚΑΤ, Κηφισιά Η διάτρηση του 12δακτύλου από σωλήνα γαστροστομίας αποτελεί μια εξαιρετικά σπάνια επιπλοκή. Να παρουσιαστούν τα αποτελέσματα της χειρουργικής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΕΝΩΣΗ ΠΥΕΛΟΟΥΡΗΤΗΡΙΚΗΣ

ΣΤΕΝΩΣΗ ΠΥΕΛΟΟΥΡΗΤΗΡΙΚΗΣ ΣΤΕΝΩΣΗ ΠΥΕΛΟΟΥΡΗΤΗΡΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΛΗΣ: από το Α ως το Ω 5 ο Διαδραστικό Σχολείο Ουρολογίας Πορταριά 2012 Στυλιανός Θ. Γιαννακόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Ουρολογίας Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης Ποια τα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΓΑΝΤΙΑΙΟ ΛΕΙΟΜΥΩΜΑ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ

ΓΙΓΑΝΤΙΑΙΟ ΛΕΙΟΜΥΩΜΑ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΥΣΑ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΓΙΓΑΝΤΙΑΙΟ ΛΕΙΟΜΥΩΜΑ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ Ι. Θανασάς, Μ. Καλινδέρης, Β. Σταυροπούλου, Π. Κεσκερίδης, Κ. Κουτσογεωργόπουλος, Μ. Ευαγγέλου ΠΕΡΙΛΗΨΗ Τα λειομυώματα είναι

Διαβάστε περισσότερα

Έκτοπος κύηση. Μαιευτήρας Γυναικολόγος,

Έκτοπος κύηση. Μαιευτήρας Γυναικολόγος, Αρχόμενη κύηση Έκτοπος κύηση η Δημήτριος Ζυγούρης, MSc, PhD Μαιευτήρας Γυναικολόγος, Επιστημονικός συνεργάτης ΕΜΓΕ Διάγνωση αρχόμενης κύησης Συμπτώματα 1. Αμηνόρροια Το πρώτο και πιο σημαντικό σύμπτωμα

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση του ζευγαριού που θέλει να τεκνοποιήσει

Διαχείριση του ζευγαριού που θέλει να τεκνοποιήσει Διαχείριση του ζευγαριού που θέλει να τεκνοποιήσει Υπογονιµότητα: αδυναµία σύλληψης µετά από 1 χρόνο ελεύθερων σεξουαλικών επαφών Ικανότητα σύλληψης/µήνα: ~20% 10-15% των ζευγαριών: πρόβληµα υπογονιµότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΘΕΟΔΟΣΙΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΑΠ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΘΕΟΔΟΣΙΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΑΠ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΘΕΟΔΟΣΙΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΕΦ.1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1. Αρχές αντισύλληψης 1 1.2. Ιστορία της αντισύλληψης 3 1.3. Δημογραφικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Ιωάννης Μπολάνης, Χειρουργός, Εξειδικευθείς στις παθήσεις του γαστρεντερικού συστήµατος & τη Λαπαροσκοπική χειρουργική

Γράφει: Ιωάννης Μπολάνης, Χειρουργός, Εξειδικευθείς στις παθήσεις του γαστρεντερικού συστήµατος & τη Λαπαροσκοπική χειρουργική Γράφει: Ιωάννης Μπολάνης, Χειρουργός, Εξειδικευθείς στις παθήσεις του γαστρεντερικού συστήµατος & τη Λαπαροσκοπική χειρουργική Η σκωληκοειδής απόφυση θεωρείται εµβρυϊκό κατάλοιπο και βρίσκεται στην αρχή

Διαβάστε περισσότερα

Παπαγεωργίου Χρυσούλα Αναισθησιολόγος Εντατικολόγος Praticien Hospitalier, Centre Hospitalier Universitaire Tenon, Paris

Παπαγεωργίου Χρυσούλα Αναισθησιολόγος Εντατικολόγος Praticien Hospitalier, Centre Hospitalier Universitaire Tenon, Paris Παπαγεωργίου Χρυσούλα Αναισθησιολόγος Εντατικολόγος Praticien Hospitalier, Centre Hospitalier Universitaire Tenon, Paris Κολπική μαρμαρυγή και κίνδυνος θρομβωτικού επεισοδίου Εάν INR

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ MEDICAL THORACOSCOPY ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Πιλιλίτσης Λεωνίδας Ειδικός πνευμονολόγος Γ.Ν.Λαμίας

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ MEDICAL THORACOSCOPY ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Πιλιλίτσης Λεωνίδας Ειδικός πνευμονολόγος Γ.Ν.Λαμίας Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ MEDICAL THORACOSCOPY ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Πιλιλίτσης Λεωνίδας Ειδικός πνευμονολόγος Γ.Ν.Λαμίας ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Ο όρος θωρακοσκόπηση εισήχθη από τον Hans Christian Jacobaeus περίπου πριν

Διαβάστε περισσότερα

Uro-Swords II Η ορµονική πρόκληση σπερµατογένεσης ΕΝ αποδίδει! Φώτης ηµητριάδης MD, PhD, FEBU

Uro-Swords II Η ορµονική πρόκληση σπερµατογένεσης ΕΝ αποδίδει! Φώτης ηµητριάδης MD, PhD, FEBU Uro-Swords II Η ορµονική πρόκληση σπερµατογένεσης ΕΝ αποδίδει! Φώτης ηµητριάδης MD, PhD, FEBU Δήλωση Συμφερόντων Φώτης ηµητριάδης MD, PhD, FEBU EAU Guidelines Campbell s Urology Male Infertility Campbell

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΠΛΟΗΓΗΣΗΣ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΠΛΟΗΓΗΣΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΠΛΟΗΓΗΣΗΣ Μέχρι πρόσφατα, παρ όλες τις δυνατότητες που έχουμε στο οπλοστάσιο μας για να απεικονίζουμε όγκους στο ήπαρ και στο πάγκρεας, λόγω της έλλειψης λεπτομερούς απεικονίσεως αλλά και ουσιαστικής

Διαβάστε περισσότερα

Υστεροσκοπικές ή μη μέθοδοι καταστροφής του ενδομητρίου;

Υστεροσκοπικές ή μη μέθοδοι καταστροφής του ενδομητρίου; 22(1):72-76, 2010 Ανασκοπήσεις Υστεροσκοπικές ή μη μέθοδοι καταστροφής του ενδομητρίου; Δ. Αθάνατος Γ. Πάντος Π. Νικολακόπουλος Β.Κ. Ταρλατζής ΠΕΡΙΛΗΨΗ Οι διαταραχές της εμμήνου ρύσεως είναι ένα από τα

Διαβάστε περισσότερα

O ρόλος της. Υστεροσκόπησης. στην. ανεξήγητη υπογονιμότητα

O ρόλος της. Υστεροσκόπησης. στην. ανεξήγητη υπογονιμότητα O ρόλος της Υστεροσκόπησης στην ανεξήγητη υπογονιμότητα Αλέξανδρος Δ. Τζεφεράκος ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Μαιευτήριο «ΛΗΤΩ» 3 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Γυναικολογικής ενδοσκόπησης. Θεσσαλονίκη 24/05/2008

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 23 Νοέμβριος 2014

Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 23 Νοέμβριος 2014 Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 23 Νοέμβριος 2014 στη Μαιευτική και Γυναικολογία 1. Εισαγωγή Ως συμφύσεις θεωρούνται ταινίες ινώδους ιστού που δύνανται να αναπτυχθούν μεταξύ αλλά και στο εσωτερικό των οργάνων

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Βιάζης Γ.Ν.Α. «Ο Ευαγγελισμός»

Νίκος Βιάζης Γ.Ν.Α. «Ο Ευαγγελισμός» Νίκος Βιάζης Γ.Ν.Α. «Ο Ευαγγελισμός» Ενδοσκοπική αντιμετώπιση Φαρμακευτική αντιμετώπιση Ο κίνδυνος επαναιμορραγίας ή συνεχιζόμενης αιμορραγίας σχετίζεται ισχυρά με τα ευρήματα της επείγουσας ενδοσκόπησης,

Διαβάστε περισσότερα

14. ΤΡΟΦΟΒΛΑΣΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ

14. ΤΡΟΦΟΒΛΑΣΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ 14. ΤΡΟΦΟΒΛΑΣΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ Υδατιδώδης μύλη κύηση ολική μερική Διεισδυτική μύλη κύηση Χοριοκαρκίνωμα PSTT (placental site trophoblastic tumors) Η ολική και μερική υδατιδώδης

Διαβάστε περισσότερα

Κύστη στρογγύλου συνδέσμου. μια σπάνια παθολογία αιτία υποτροπής μετά από λαπαροσκοπική

Κύστη στρογγύλου συνδέσμου. μια σπάνια παθολογία αιτία υποτροπής μετά από λαπαροσκοπική παθολογία αιτία υποτροπής Κοκορές Αριστείδης, Θεοφάνης Γεώργιος, Μαρσέλος Πέτρος, Πατέλης Νικόλαος, Αθανασοπούλου Μαρία, Παπαδημητρίο Χειρουργική Κλινική, Γενικό Νοσοκομείο Αιγίου Περιγραφή Περιστατικού

Διαβάστε περισσότερα

Πως ένα νεφρό αποφράσσεται Συχνές αιτίες απόφραξης των νεφρών και των ουρητήρων είναι:

Πως ένα νεφρό αποφράσσεται Συχνές αιτίες απόφραξης των νεφρών και των ουρητήρων είναι: ΟΥΡΗΤΗΡΙΚΑ STENTS ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στους ασθενείς που έχουν ή πιθανόν να έχουν απόφραξη του νεφρού, τοποθετείται ένας εσωτερικός σωλήνας παροχέτευσης, ο οποίος ονομάζεται stent, στον ουρητήρα που είναι το σωληνάκι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΜΕΛΕΤΗ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΠΡΟΓΝΩΣΗΣ ΘΕΡΑΠΕΪΑΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΥΑΛΟΕΙΔΟΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΙΚΗΣ ΕΛΞΗΣ (ΣΥΕ) Ν. Λυγερός - Π. Πέτρου

ΠΡΟΜΕΛΕΤΗ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΠΡΟΓΝΩΣΗΣ ΘΕΡΑΠΕΪΑΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΥΑΛΟΕΙΔΟΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΙΚΗΣ ΕΛΞΗΣ (ΣΥΕ) Ν. Λυγερός - Π. Πέτρου ΠΡΟΜΕΛΕΤΗ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΠΡΟΓΝΩΣΗΣ ΘΕΡΑΠΕΪΑΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΥΑΛΟΕΙΔΟΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΙΚΗΣ ΕΛΞΗΣ (ΣΥΕ) Ν. Λυγερός - Π. Πέτρου Στα πλαίσια της φυσιολογικής διαδικασίας γήρανσης, το υαλώδες σώμα, το οποίο υπό φυσιολογικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ. Ανδρέας Μ. Λάζαρης ΠΓΝ «Αττικόν»

ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ. Ανδρέας Μ. Λάζαρης ΠΓΝ «Αττικόν» ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ Ανδρέας Μ. Λάζαρης ΠΓΝ «Αττικόν» Αντιπηκτική θεραπεία Βαλβιδοπάθειες προσθετικές βαλβίδες Κολπική μαρμαρυγή Φλεβική θρόμβωση πνευμονική εμβολή Γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή της υστεροϋπερηχογραφίας στον έλεγχο της ενδομητρικής νόσου

Η συμβολή της υστεροϋπερηχογραφίας στον έλεγχο της ενδομητρικής νόσου ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΜ.1, ΤΕΥΧ.4, ΣΕΛ. 249-256, 2004 Χ. Καλλιντέρη, Κ. Σαλαμπάσης, Λ. Μπατάλιας, Δ. Κασσάνος, Ε. Σαλαμαλέκης Γ Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Νοσοκομείο «Αττικόν» Η

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ. Η Αίθουσα Τοκετών - Επείγοντα Προβλήματα και η Επίλυσή τους. σημεία δυσαναλογίας (προκεφαλή, εφίππευση)

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ. Η Αίθουσα Τοκετών - Επείγοντα Προβλήματα και η Επίλυσή τους. σημεία δυσαναλογίας (προκεφαλή, εφίππευση) ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ 1 Η αντιμετώπιση που αναφέρεται παρακάτω αφορά κυήσεις χαμηλού κινδύνου Εάν ο τοκετός δεν έχει μπει στην ενεργό φάση ( διαστολή < 3 cm ): έχει σημασία η καλή θρέψη, ενυδάτωση, ξεκούραση,

Διαβάστε περισσότερα

Διαχωριστικό ανεύρυσµα Θωρακικής Αορτής Αντιµετώπιση. Α. Μαδέσης Επιµελητής Α Καρδιοχειρουργική κλινική Γ.Ν.Θ. Γ. Παπανικολάου

Διαχωριστικό ανεύρυσµα Θωρακικής Αορτής Αντιµετώπιση. Α. Μαδέσης Επιµελητής Α Καρδιοχειρουργική κλινική Γ.Ν.Θ. Γ. Παπανικολάου Διαχωριστικό ανεύρυσµα Θωρακικής Αορτής Αντιµετώπιση Α. Μαδέσης Επιµελητής Α Καρδιοχειρουργική κλινική Γ.Ν.Θ. Γ. Παπανικολάου Ο διαχωρισµός της θωρακικής αορτής αποτελεί την πιο επείγουσα και καταστροφική

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 22 Νοέμβριος 2014

Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 22 Νοέμβριος 2014 Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 22 Νοέμβριος 2014 Αιμοστατικοί παράγοντες στη Μαιευτική και Γυναικολογία 1. Εισαγωγή Η αιμορραγία αποτελεί μείζονα διεγχειρητική επιπλοκή τόσο στη Μαιευτική όσο και στη Γυναικολογία,

Διαβάστε περισσότερα