Αναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισμό τόμος 7 (2), Δημοσιεύτηκε: 30 Σεπτεμβρίου 2009

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισμό τόμος 7 (2), 103 113 Δημοσιεύτηκε: 30 Σεπτεμβρίου 2009"

Transcript

1 Ερευνητική Αναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισμό τόμος 7 (2), Δημοσιεύτηκε: 30 Σεπτεμβρίου 2009 Inquiries in Sport & Physical Education Volume 7 (2), Released: September 30, ISSN Εκτίμηση της Στάσης Μαθητών του Γενικού Δημοτικού Σχολείου ως προς την Ένταξη Παιδιών με Αναπηρία στη Φυσική Αγωγή μετά από Πρόγραμμα Παρέμβασης Άννα Παναγιώτου, Χριστίνα Ευαγγελινού, Αγάπη Δουλκερίδου, Ειρήνη Κοΐδου, & Αικατερίνη Μουρατίδου Εργαστήριο Προσαρμοσμένης Φυσικής Αγωγής, ΤΕΦΑΑ Σερρών, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Περίληψη Σκοπός της παρούσας έρευνας ήταν να εξετάσει την επίδραση του προγράμματος "Παραολυμπιακή Ημέρα στo Σχολείo" (ΠΗΣ), στη στάση των μαθητών Ε και ΣΤ τάξης του γενικού σχολείου, ως προς την ένταξη παιδιών με αναπηρία στη φυσική αγωγή. Τριακόσια δέκα παιδιά από επτά δημοτικά σχολεία δύο πόλεων της Β. Ελλάδος, επιλέγηκαν και χωρίστηκαν, με τυχαίο τρόπο, σε δύο ομάδες: πειραματική (n=181) και ελέγχου (n=129). H πειραματική ομάδα συμμετείχε σε ένα ημερήσιο πρόγραμμα με τίτλο "Παραολυμπιακή Ημέρα στo Σχολείo"ΠΗΣ, που στόχο είχε την ευαισθητοποίηση των μαθητών και την ενημέρωσή τους για τα άτομα με αναπηρία, ενώ η ομάδα ελέγχου ακολούθησε το αναλυτικό πρόγραμμα φυσικής αγωγής. Για την εκτίμηση της στάσης των παιδιών χρησιμοποιήθηκε το ερωτηματολόγιο CAIPE-R (Block, 1995), τροποποιημένο για την Ελλάδα (Παναγιώτου, 2006). Το ερωτηματολόγιο εξέτασε δύο παράγοντες: το γενικό παράγοντα (στάση απέναντι στην ένταξη ενός παιδιού με αναπηρία στο μάθημα της φυσικής αγωγής) και τον ειδικό παράγοντα (στάση απέναντι στην ένταξη ενός παιδιού με αναπηρία σε προσαρμοσμένα αθλήματα). Για την εξέταση των δεδομένων χρησιμοποιήθηκε two - way anova, με επαναλαμβανόμενες μετρήσεις στον ένα παράγοντα. Τα αποτελέσματα έδειξαν στατιστικά σημαντικές διαφορές στην πειραματική ομάδα μόνο ως προς τη στάση απέναντι στην ένταξη στο μάθημα της φυσικής αγωγής (p <.05), ενώ δεν επηρεάστηκε η στάση των παιδιών ως προς την ένταξη σε προσαρμοσμένα αθλήματα. Συμπερασματικά, προκύπτει ότι θα πρέπει να εφαρμοστούν και να αξιολογηθούν παρόμοια προγράμματα που θα εστιάζουν στη σημασία της συμμετοχής σε προσαρμοσμένα αθλήματα και όχι στη νίκη. Λέξεις κλειδιά: αναπηρία, φυσική αγωγή, εκπαίδευση, στάση, ένταξη, προγράμματα Evaluation of Student s Attitudes from Conventional Primary Schools toward Inclusion of Children with Disabilities in Physical Education after the Implementation of a Program Anna Panagiotou, Christina Evaggelinou, Agapi Doulkeridou, Eirini Koidou, & Katerina Mouratidou Laboratory of Adapted Physical Activities, Department of Physical Education and Sport Science, Serres, Aristotle University of Thessaloniki, Hellas Abstract The purpose of this study was to examine the effect of the "Paralympic School Day" (PSD) program on the attitudes of 5th and 6th grade students of conventional schools toward inclusion of children with disabilities in physical education classes. 310 children from seven primary schools of two different districts in Νorth Greece were divided into two groups: an experimental (n = 181) and a control one (n = 129). The experimental group received a day program PSD, aimed at creating awareness and understanding of people with disabilities, while the control group followed the conventional physical education program. For the assessment of children s attitudes, the CAIPE-R questionnaire (Block, 1995) modified for Greece (Panagiotou, 2006) was used. The questionnaire consisted of two attitude subscales: the general (attitude toward inclusion of a child with a disability in a physical education class) and the specific (attitude toward inclusion of a child with a disability in adapted sports). A 2X2 repeated measures analysis of variance was used to examine the differences in pre and post tests between the two groups. Results showed statistical significant differences on the experimental group only to the general attitudes (p <.05), while there was no differences to the specific attitudes. Conclusively, it is seemed that similar programs should be implemented and assessed, focusing on participation in specific sports and not on the win. Key words: disability, physical education, education, attitude, inclusion, programs Διεύθυνση επικοινωνίας: Άννα Παναγιώτου Κωνσταντινουπόλεως , Σέρρες e mail: phed-sr..auth.gr

2 A. Παναγιώτου, κ.α. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισμό, 7 (2009), Εισαγωγή Ως ένταξη στο σχολικό περιβάλλον ορίζεται η τοποθέτηση και η εκπαίδευση μαθητών με αναπηρία στις τάξεις του γενικού σχολείου, με ταυτόχρονη υποστήριξη των εκπαιδευτικών αναγκών τους (Murata, Hodge & Little, 2000; Block, 2000; Block, 2007). Η ένταξη των παιδιών με αναπηρία στην τάξη του γενικού σχολείου επιφέρει ακαδημαϊκά και κοινωνικά οφέλη, καθώς τους παρέχονται μέσα από τις ομάδες ίσες δυνατότητες και ευκαιρίες για συμμετοχή σε σχολικές και κοινωνικές δραστηριότητες, αλλά και καταστάσεις που βιώνουν τα άλλα παιδιά της ηλικίας τους. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να νιώθουν ότι είναι αποδεκτά από τα άλλα μέλη της ομάδας, δηλαδή τους συνομηλίκους τους, και την κοινωνία γενικότερα (Mrug & Wallander, 2002). Είναι φανερό, ότι ένα από τα κύρια επιχειρήματα υπέρ της σχολικής ένταξης αφορά τα κοινωνικά οφέλη που προκύπτουν. Στα σχολεία που λειτουργεί τμήμα ένταξης, τα παιδιά χωρίς αναπηρία μαθαίνουν να πλησιάζουν παιδιά με διαφορετικά χαρακτηριστικά (Romer & Haring, 1994), μαθαίνουν πώς να τους συμπεριφέρονται (Vash,.2001), αναπτύσσουν συμπάθεια και αποδοχή για τις ατομικές διαφορές (Lieber et al., 1998), αποκτούν περισσότερες γνώσεις και δείχνουν μεγαλύτερη κατανόηση σχετικά με τις ανάγκες των παιδιών με αναπηρία (Ηοrvat, 1990; Peck, Carlson & Helmstetter, 1992). Οι Wang και Baker (1986), κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι οι μαθητές που φοιτούσαν σε σχολεία με τμήμα ένταξης είχαν καλύτερη ακαδημαϊκή επίδοση και κοινωνική προσαρμογή από τους συνομηλίκους τους που φοιτούσαν σε ειδικά σχολεία. Επίσης, αποτελέσματα άλλων ερευνών έδειξαν ότι, η αυτοαντίληψη και η κινητική απόδοση αυξήθηκαν σε παιδιά με ελαφρά ως μέτρια αναπηρία που φοιτούσαν σε σχολεία με τμήμα ένταξης (Beuter, 1983; Karper & Martinek, 1983). Υπάρχουν όμως και έρευνες τα αποτελέσματα των οποίων αντικρούουν τις παραπάνω απόψεις. Φάνηκε λοιπόν, ότι στα σχολεία με τμήμα ένταξης δεν παρέχεται επαρκής εκπαίδευση για όλα τα παιδιά με αναπηρία λόγω έλλειψης του απαραίτητου υλικοτεχνικού εξοπλισμού και της εφαρμογής εξειδικευμένων προγραμμάτων. Επίσης φάνηκε, ότι η ένταξη παιδιών με σοβαρή αναπηρία μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την εφαρμογή του προγράμματος φυσικής αγωγής για τα παιδιά χωρίς αναπηρία (Lavay & Depaepe, 1987; Grosse, 1991; Walker & Bullis, 1991). H ένταξη των παιδιών με αναπηρία στο γενικό σχολείο αποτελεί μια από τις κύριες μεταρρυθμίσεις του 21 ου αιώνα στην εκπαιδευτική πολιτική πολλών κυβερνήσεων (Bilken, 1985; Sailor et al., 1989; Cole & Meyer, 1991; Porter & Richler, 1991; Ferguson, 1995; Lipsky & Gartner, 1996; Εφημερίδα της Κυβερνήσεως ΦΕΚ, 78 Α, 2000), η οποία συμπεριλαμβάνει στους στόχους της τη δημιουργία ενός σχολείου για να εξυπηρετεί τις ανάγκες και τις α- παιτήσεις όλων των παιδιών. Ως αποτέλεσμα αυτών των μεταρρυθμίσεων, όλο και περισσότερα παιδιά με αναπηρία εντάσσονται στις τάξεις του γενικού σχολείου σ ολόκληρο τον κόσμο (De Pauw & Doll-Tepper, 2000; Lienert, Scherrill & Myers, 2001). Στην Ελλάδα, θεσμοθετημένες ενέργειες για την ένταξη των παιδιών με αναπηρία στο σχολικό περιβάλλον ξεκίνησαν τη δεκαετία του 1980, για να καταλήξουν μετά το πέρασμα δύο δεκαετιών στην ψήφιση του νόμου 2817/2000, με τον οποίο τους δόθηκε η δυνατότητα να φοιτήσουν στο γενικό σχολείο. Οι προσπάθειες για ισότιμη αντιμετώπιση των παιδιών με αναπηρία στο χώρο της εκπαίδευσης συνεχίστηκαν. Πρόσφατα, ψηφίστηκε ο νόμος 3699/2008, με τον οποίο η πολιτεία δεσμεύτηκε να διασφαλίζει σε όλους τους πολίτες με αναπηρία και διαπιστωμένες εκπαιδευτικές ανάγκες, ίσες ευκαιρίες για πλήρη συμμετοχή και συνεισφορά στην κοινωνία, ανεξάρτητη διαβίωση, οικονομική αυτάρκεια και αυτονομία με πλήρη κατοχύρωση των δικαιωμάτων τους στη μόρφωση και στην κοινωνική και επαγγελματική τους ένταξη (Εφημερίδα της Κυβερνήσεως ΦΕΚ, 199 Α, 2008). Η ένταξη στο σχολικό περιβάλλον όμως δεν μπορεί να επιτευχθεί μόνο με τη θέσπιση νόμων. Η υλοποίηση των στόχων που θέτει η κοινωνική και εκπαιδευτική πολιτική κάθε κράτους επηρεάζεται από μια σειρά παραγόντων. Ειδικότερα, η βιβλιογραφία αναφέρει ότι σημαντικό ρόλο παίζουν: α) η προετοιμασία των παιδιών με αναπηρία, καθώς και η συνεχής παρακολούθηση και αξιολόγησή τους (Williams & Farley, 1992; Παντελιάδου, 1995), β) η ύπαρξη εξειδικευμένου προσωπικού για να εξυπηρετήσει τις ανάγκες των μαθητών με αναπηρία (Cuckle, 1999), γ) το σχολείο και ο αριθμός των μαθητών στην τάξη (Χρηστάκης, 1994), δ) η στάση και η προετοιμασία των γονέων αλλά και το οικογενειακό περιβάλλον (Χρηστάκης, 1985; Σακελλαρίου, 1986), ε) η στάση των εκπαιδευτικών (Rizzo, 1984; Σακελλαρίου, 1986; Tripp, 1988; Rizzo, 1993; Rizzo & Kirkendall, 1995; Zanandrea & Rizzo, 1998) και στ) η στάση των μαθητών του γενικού σχολείου (Downs & Williams, 1994; Slininger, Sherrill & Jankowski, 2000). Σε έρευνα του Woodard (1995), αναφέρεται ότι οι αρνητικές στάσεις των συνομηλίκων ενός παιδιού με αναπηρία μπορούν να επηρεάσουν κατά ένα μεγάλο βαθμό την αυτοεκτίμησή του, τη γνωστική και κοινωνική του ανάπτυξη, την ακαδημαϊκή του απόδοση και γενικότερα την ψυχική του υγεία. Πιο συγκεκριμένα, όταν ένα παιδί που δεν γίνεται αποδεκτό από τους συνομηλίκους του, από το εκπαιδευτικό του περιβάλλον και δεν του δίδεται η δυνατότητα κοινωνικοποίησης στο σπίτι, στο σχολείο και στην κοινωνία, μπορεί

3 A. Παναγιώτου, κ.α. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισμό, 7 (2009), να νοιώσει συναισθήματα ανασφάλειας και απομόνωσης που θα το οδηγήσουν σε κατάθλιψη. Η στάση των μαθητών του γενικού σχολείου και η προετοιμασία τους για τη δημιουργία ενός κλίματος αποδοχής, απρόσκοπτης συνύπαρξης και συνεργασίας με τα παιδιά με αναπηρία, είναι ένας από τους πιο καθοριστικούς παράγοντες επιτυχίας του θεσμού της ένταξης στο σχολικό περιβάλλον (Παντελιάδου, 1995; Sliniger et al., 2000). Η στάση κατευθύνει τη συμπεριφορά ενός ατόμου, η οποία αντικατοπτρίζει τις αντιλήψεις και τα αισθήματά του (Vash, 2001). Σύμφωνα με τη Sherrill (2004), η στάση αποτελεί το "κλειδί" για την αλλαγή της συμπεριφοράς απέναντι στα άτομα με αναπηρία. Η στάση των μαθητών του γενικού δημοτικού σχολείου ως προς την ένταξη των παιδιών με αναπηρία στο σχολικό περιβάλλον απασχόλησε τους ερευνητές από τα τέλη της δεκαετίας του Στο χώρο της εκπαίδευσης έχουν εφαρμοστεί κατά καιρούς εκπαιδευτικά προγράμματα, τα οποία ως στόχο είχαν τη διαμόρφωση θετικής στάσης για τα άτομα με αναπηρία (Bucich-Naylor, 1978; Westervelt & McKinney, 1980; Putnam, Marrknvihick, Johnson & Johnson, 1996; Demellweek, Humphis, Hare & Brown, 1997; Morgan, Bieberich, Walker & Schwerdtfeger, 1998; Jaques, Wilton & Townsend, 1998; Piercy, Wilton & Townsend, 2002; Beck & Fritz-Verticchio, 2003). Η Sherrill (2004), υποστηρίζει ότι τα μαθήματα τα οποία ενδείκνυνται και μπορούν να δημιουργήσουν ένα κατάλληλο περιβάλλον ένταξης στο γενικό σχολείο είναι η μουσική, τα καλλιτεχνικά και η φυσική αγωγή. Ειδικότερα, το μάθημα της φυσικής αγωγής προσφέρεται περισσότερο από κάθε άλλο μάθημα για την ένταξη των παιδιών με αναπηρία στο σχολικό περιβάλλον, καθώς είναι γνωστό ότι μια από τις βασικότερες λειτουργίες του είναι η κοινωνικοποίηση που επιτυγχάνεται με την καλλιέργεια της κοινωνικότητας του ατόμου και την παιδαγωγική του ανάπτυξη (Αυγερινός, 1989; Meakin, 1990), ενώ η ενασχόλησή του με τα σπορ παρέχει σε κάθε άτομο το καταλληλότερο περιβάλλον για να ασκήσει το προσωπικό του δικαίωμα για ενσωμάτωση στην κοινωνία (Katami - Skaffida, 1991). Η στάση των μαθητών χωρίς αναπηρία απέναντι στην ένταξη παιδιών με αναπηρία στη φυσική αγωγή στο δημοτικό σχολείο της γενικής εκπαίδευσης, είναι ένα θέμα που συνεχώς ερευνάται (Archie & Scherrill, 1989; Tripp, French & Sherrill, 1995; Βlock, 1995; Block & Zeman, 1996; Loovis & Loovis, 1997; Slininger et al., 2000; Ellery & Rauschenbach, 2000; Butler & Hodge, 2001; Obrusnikova, Valkova & Block, 2003; Kalyvas & Reid, 2003). Τα αποτελέσματα των ερευνών που πραγματοποιήθηκαν, με σκοπό να εξετάσουν την επίδραση προγραμμάτων προσαρμοσμένης φυσικής αγωγής στη στάση των μαθητών του γενικού δημοτικού σχολείου ως προς την ένταξη παιδιών με αναπηρία στη φυσική αγωγή, οδήγησαν σε αντικρουόμενα ερευνητικά δεδομένα. Ορισμένες έρευνες έδειξαν, ότι οι μαθητές εμφάνισαν πιο θετική στάση (Loovis et al., 1997; Obrusnikova et al., 2003), ενώ σε άλλες φάνηκε ότι οι μαθητές είχαν πιο αρνητική στάση για την ένταξη των παιδιών με αναπηρία στη φυσική αγωγή, μετά τη συμμετοχή τους σε παρεμβατικό πρόγραμμα (Ellery et al., 2000). Στην Ελλάδα, αντίστοιχες έρευνες πραγματοποιήθηκαν με στόχο να εξετάσουν, την επίδραση του Παραολυμπιακού εκπαιδευτικού υλικού: Παραολυμπιακοί Αγώνες από το 1960 στο 2004, στη στάση των μαθητών του γενικού δημοτικού σχολείου ως προς την ένταξη παιδιών με αναπηρία στη φυσική αγωγή. Από τα αποτελέσματα τους φάνηκε ότι υπήρξε βελτίωση της στάσης των μαθητών μετά τη συμμετοχή τους στο πρόγραμμα (Kippers & Bouramas 2003; Χριστοπούλου, 2004). Συμπερασματικά, από την ανασκόπηση της βιβλιογραφίας προκύπτει ότι, η εφαρμογή προγραμμάτων προσαρμοσμένης φυσικής αγωγής στα πλαίσια του μαθήματος της φυσικής αγωγής, θα μπορούσε να συμβάλλει στην ευαισθητοποίηση και την ενημέρωση των μαθητών χωρίς αναπηρία για τα άτομα με αναπηρία και ίσως περαιτέρω στην αλλαγή της στάσης τους (Sherrill, 2004; PSD, Manual, 2006). Η Επιτροπή Εκπαίδευσης της Διεθνούς Παραολυμπιακής Επιτροπής, θέλοντας να συνεισφέρει στην επιτυχία της ένταξης των μαθητών με αναπηρία στο σχολικό περιβάλλον, υποστήριξε και συνέβαλλε στη δημιουργία ενός προγράμματος προσαρμοσμένης φυσικής αγωγής με τίτλο: "Παραολυμπιακή Ημέρα στο Σχολείο" (ΠΗΣ). Το πρόγραμμα απευθύνθηκε σε μαθητές του γενικού δημοτικού σχολείου, αλλά με κατάλληλες προσαρμογές μπορεί να εφαρμοστεί και σε μαθητές δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Σχεδιάστηκε δε, υπό την αιγίδα της Διεθνούς και Ευρωπαϊκής Παραολυμπιακής Επιτροπής και με τη συνεργασία εκπροσώπων Πανεπιστημιακών Ιδρυμάτων και Οργανώσεων, για τα άτομα με αναπηρία έξι Ευρωπαϊκών χωρών (Βέλγιο, Ελλάδα, Τσεχική Δημοκρατία, Σουηδία, Γερμανία και Λετονία). Το πρόγραμμα εφαρμόστηκε τη χρονική περίοδο 2004 ως 2006, από τα κράτη που συνεργάστηκαν για το σχεδιασμό του και αξιολογήθηκε από τις χώρες Βέλγιο και Τσεχία (Van Biesen, Busciglio & Vanlandewijck, 2006; Jesina, Kudlacek, Janecka, Machova & Wittmannova, 2006). Πιο συγκεκριμένα, η Van Biesen και οι συνεργάτες της (2006), στο Βέλγιο εξέτασαν τη στάση 196 μαθητών ηλικίας 8 ως 13 ετών από τρία δημοτικά σχολεία της περιοχής τους. Ως όργανο αξιολόγησης χρησιμοποιήθηκε το ερωτηματολόγιο CAIPE-R (Block, 1995). Το ερωτηματολόγιο υποστήριξε δύο παράγοντες, το γενικό (στάση ως προς την ένταξη ενός παιδιού με αναπηρία στο μάθημα της φυσικής

4 A. Παναγιώτου, κ.α. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισμό, 7 (2009), αγωγής) και τον ειδικό (στάση ως προς την ένταξη ενός παιδιού με αναπηρία σε προσαρμοσμένα αθλήματα). Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν, ότι βελτιώθηκε η στάση των μαθητών που συμμετείχαν στο πρόγραμμα σε δύο από τα τρία σχολεία. Αντίστοιχα, η Jesina και οι συνεργάτες της (2006), εφάρμοσαν το ίδιο πρόγραμμα σε 48 μαθητές ηλικίας 9 ως 12 ετών σε ένα σχολείο του Όλουμουτς στη Μοραβία της Τσεχίας. Ως όργανα αξιολόγησης χρησιμοποιήθηκαν το ερωτηματολόγιο CAIPE-CZ (Jesina et al., 2006) και ο κατάλογος αξιολόγησης Siperstein s Adjective Checklist (Siperstein, 1980). Τα αποτελέσματα έδειξαν, ότι τα περισσότερα παιδιά που συμμετείχαν στο πρόγραμμα εμφάνισαν πιο θετική στάση ως προς το γενικό παράγοντα, αλλά η επίδραση του προγράμματος δε φάνηκε να είναι αρκετά μεγάλη. Από τα παραπάνω συμπεραίνεται, ότι το πρόγραμμα ΠΗΣ επηρέασε θετικά τη στάση των περισσότερων μαθητών ως προς τον γενικό παράγοντα απέναντι στην ένταξη παιδιών με αναπηρία στη φυσική αγωγή. Η Ελλάδα ήταν μια από τις χώρες που συμμετείχε στο σχεδιασμό του προγράμματος ΠΗΣ και καθώς η επιτυχία του θεσμού της σχολικής ένταξης είναι σημαντική για την ενσωμάτωση αυτών των ατόμων στην κοινωνία, ο σκοπός της παρούσας έρευνας ήταν να εξετάσει την επίδρασή του προγράμματος ΠΗΣ στη στάση των μαθητών του γενικού δημοτικού σχολείου ως προς την ένταξη παιδιών με αναπηρία στη φυσική αγωγή. Mέθοδος και Διαδικασία Συμμετέχοντες Στην έρευνα συμμετείχαν 310 μαθητές Ε και ΣΤ τάξης (M=11.52 ± 0.50), από επτά δημοτικά σχολεία της πόλης των Σερρών και της Φλώρινας. Τα σχολεία επελέγησαν με τη μέθοδο της δειγματοληψίας του τυχαίου δείγματος και κατόπιν, με την ίδια μέθοδο, χωρίστηκαν σε δύο ομάδες, την πειραματική: μαθητές από τέσσερα σχολεία της πόλης των Σερρών και της Φλώρινας (n=181) και την ομάδα ελέγχου: μαθητές από τρία σχολεία της πόλης των Σερρών και της Φλώρινας (n=129). Μ αυτόν τον τρόπο διασφαλίστηκε ο κίνδυνος νόθευσης των αποτελεσμάτων στην έρευνα. Η πειραματική ομάδα συμμετείχε σε ένα ημερήσιο πρόγραμμα με τίτλο ΠΗΣ, ενώ η ομάδα ελέγχου ακολούθησε το αναλυτικό πρόγραμμα φυσικής αγωγής. Το πρόγραμμα ΠΗΣ εφαρμόστηκε μια φορά στις Σέρρες και μια φορά στην Φλώρινα, στις εγκαταστάσεις ενός σχολείου αντίστοιχα, την ίδια χρονική περίοδο του έτους Από τα 310 παιδιά που συμμετείχαν στην έρευνα, τα 162 (52,3%) φοιτούσαν στην έκτη και τα 148 (47,7%) στην πέμπτη τάξη. Τα 143 παιδιά (46,1%) ήταν αγόρια και τα 167 (53,9%) κορίτσια. Εργαλεία αξιολόγησης Για την εκτίμηση της στάσης των μαθητών ως προς την ένταξη παιδιών με αναπηρία στη φυσική αγωγή χρησιμοποιήθηκε το ερωτηματολόγιο Children s Attitudes Towards Integrated Physical Education Revised CAIPE-R (Block, 1995), τροποποιημένο για την Ελλάδα (Παναγιώτου, 2006). Το CAIPE-R μεταφράστηκε από την αγγλική στην ελληνική γλώσσα. Το ερωτηματολόγιο περιελάμβανε 13 ερωτήσεις κλειστού τύπου. Οι δύο πρώτες ήταν ερωτήσεις κατανόησης συμπλήρωσης του ε- ρωτηματολογίου. Από τις υπόλοιπες ερωτήσεις, οι έξι αφορούσαν τη στάση ως προς την ένταξη ενός παιδιού με αναπηρία στο μάθημα της φυσικής α- γωγής (εξέταζαν τον γενικό παράγοντα) και οι υ- πόλοιπες, τη στάση ως προς την ένταξη ενός παιδιού με αναπηρία σε προσαρμοσμένα αθλήματα (εξέταζαν τον ειδικό παράγοντα) και πιο συγκεκριμένα στο άθλημα του Μπέϊζμπολ Κατόπιν, οι ερωτήσεις για το άθλημα του Μπέϊζμπολ τροποποιήθηκαν και προσαρμόστηκαν στο άθλημα της Καλαθοσφαίρισης, έτσι ώστε να ανταποκρίνονται στις αθλητικές συνήθειες του ελληνικού πληθυσμού. Οι συγκεκριμένες ερωτήσεις αφορούσαν προσαρμογές κανονισμών για τη συμμετοχή παιδιών με αναπηρία σε ομαδικό άθλημα. Για την επιβεβαίωση της ελληνικής μετάφρασης του ερωτηματολογίου, τα ίδια ερωτήματα μεταφράστηκαν και πάλι στη γλώσσα προέλευσης. Η εγκυρότητα του περιεχομένου και η καταλληλότητα των ερωτημάτων εξετάστηκε από τέσσερις ειδικούς επιστήμονες στην Ειδική Αγωγή (Ευρώπη και Αμερική). Η αξιοπιστία εξετάστηκε με test retest (n=40). Η δομική εγκυρότητα του ερωτηματολογίου εκτιμήθηκε με διερευνητική παραγοντική ανάλυση. Η ανάλυση υ- ποστήριξε δύο παράγοντες, τον γενικό (33.65%) και τον ειδικό (37.51%) με φορτίσεις να κυμαίνονται από.40 ως.71 για το γενικό παράγοντα και από.40 ως.70 για τον ειδικό παράγοντα αντίστοιχα. Η επιβεβαιωτική παραγοντική ανάλυση έδειξε την ύπαρξη αποδεκτών δεικτών επάρκειας του μοντέλου (χ 2 = 70.88, df = 41, CFI =.92, RMSEA =.05, SRMR=.05). Οι δείκτες εσωτερικής συνοχής (Cronbach s α) για τα στοιχεία του κάθε παράγοντα βρέθηκαν να κυμαίνονται σε αποδεκτά όρια ( ). Οι απαντήσεις των ερωτήσεων του ερωτηματολογίου εκτιμήθηκαν με τη χρήση 4/θμιας κλίμακας τύπου Likert (1=όχι, 2=μάλλον όχι, 3=μάλλον ναι, 4=ναι). Tα συνολικά σκορ για το γενικό παράγοντα κυμάνθηκαν από 24, που ήταν η ανώτερη δυνατή τιμή για την πιο θετική στάση, ως 6 που ήταν η ανώτερη δυνατή τιμή για την πιο αρνητική στάση, ενώ για τον ειδικό παράγοντα από 20 ως 5 αντίστοιχα. Διαδικασία Αξιολόγησης Τα παιδιά που συμμετείχαν στην έρευνα ενημερώθηκαν αρχικά για το περιεχόμενο και τη δια-

5 A. Παναγιώτου, κ.α. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισμό, 7 (2009), Πίνακας 1. Πρόγραμμα Παραολυμπιακή Ημέρα στο Σχολείο (ΠΗΣ) Δραστηριότητες Χώρος Διεξαγωγής Σύντομη περιγραφή δράσης Ανθρώπινα δικαιώματα Αίθουσα Ομαδική συζήτηση με θέμα την αναπηρία με τη μέθοδο του καταιγισμού ιδεών και του ελεύθερου συνειρμού. Παραολυμπιακά Αθλήματα Αίθουσα Ενημέρωση για τον Παραολυμπιακό αθλητισμό μέσω προβολής της βιντεοκασέτας με τίτλο: "Παραολυμπιακοί Αγώνες από το 1960 ως το 2004" Σύντομη συζήτηση των μαθητών με προσκεκλημένο Παραολυμπιονίκη. Παιχνίδια Προσπελασιμότητας Αυλή Προσομοίωση αναπηρίας (ακρωτηριασμός, τύφλωση κ.λ.π.) και μετακίνηση στο χώρο του σχολείου με στόχο να κατανοήσουν την έννοια της προσβασιμότητας. Σύντομος σχολιασμός από τους μαθητές. Παιχνίδια - Αθλητική ταξινόμηση Αυλή Επεξήγηση του όρου ταξινόμηση. Συμμετοχή σε αθλητικές δραστηριότητες προσομοίωσης της αναπηρίας δίνοντας βάση στις διαφορετικές αναπηρίες και τη σοβαρότητά τους (ακρωτηριασμός σε ένα άκρο ακρωτηριασμός σε δύο άκρα κ.λ.π.). Σύντομος σχολιασμός από τους μαθητές. Πετοσφαίριση Καθιστών Αυλή Ενημέρωση για το άθλημα. Επίδειξη από αθλητές. Παιχνίδι μαθητών. Σύντομος σχολιασμός από τους μαθητές. Γκόλμπολ Αίθουσα Ενημέρωση για το άθλημα. Επίδειξη από αθλητές. Παιχνίδι μαθητών. Σύντομος σχολιασμός από τους μαθητές. Καλαθοσφαίριση σε Αναπηρικό Αμαξίδιο Αυλή Ενημέρωση για το άθλημα. Επίδειξη από αθλητές. Παιχνίδι μαθητών. Σύντομος σχολιασμός από τους μαθητές. Μπότσια Αίθουσα Ενημέρωση για το άθλημα. Επίδειξη από αθλητές. Παιχνίδι μαθητών. Σύντομος σχολιασμός από τους μαθητές. Ζωγραφική Αυλή Ζωγραφική με θέματα σχετικά με τον Παραολυμπιακό αθλητισμό. Σύντομος σχολιασμός από τους μαθητές. Κλασσικός Αθλητισμός Αυλή Ενημέρωση για ένα Παραολυμπιακό αγώνισμα στίβου (π.χ. ταχύτητες). Επίδειξη από αθλητή. Συμμετοχή μαθητών. Σύντομος σχολιασμός από τους μαθητές. δικασία συμπλήρωσης του ερωτηματολογίου. Κατόπιν συμπλήρωσαν το ερωτηματολόγιο, πριν και μετά την παρέμβαση. Το ερωτηματολόγιο ήταν ανώνυμο και συμπληρώθηκε στη διάρκεια μιας διδακτικής ώρας. Πρόγραμμα παρέμβασης Το πρόγραμμα ΠΗΣ είχε ως στόχο να ευαισθητοποιήσει τους μαθητές χωρίς αναπηρία και να συμβάλλει στη διαμόρφωση θετικής στάσης ως προς την ένταξη παιδιών με αναπηρία στη φυσική αγωγή και περαιτέρω στο σχολικό περιβάλλον. Ο σχεδιασμός και το περιεχόμενό του προγράμματος βασίστηκε στις θεωρίες των στά-σεων, οι οποίες αναλύονται από τους ερευνητές Tripp και Scherrill (1991) και σε αξίες που τέθηκαν από τη Διεθνή και την Ευρωπαϊκή Παραολυμπιακή Επιτροπή και ήταν οι ακόλουθες: α) Σεβασμός και αποδοχή των ατομικών διαφορών, β) Σεβασμός για τα αθλητικά επιτεύγματα, γ) Συμμετοχή στον αθλητισμό ως ανθρώπινο δικαίωμα και δ) Κοινωνική υποστήριξη και ενδυνάμωση μέσω του αθλητισμού (PSD, Mannual, 2006). Το πρόγραμμα ΠΗΣ εφαρμόστηκε στη διάρκεια του σχολικού ωραρίου μιας ημέρας και περιλάμβανε δέκα δραστηριότητες, που αποτέλεσαν ταυτόχρονα και τους δέκα σταθμούς, 15/λεπτης χρονικής διάρκειας ο καθένας (Πίνακας 1). Τα παιδιά χωρίστηκαν σε ομάδες των 18 ως 20 ατόμων και συμμετείχαν κυκλικά σε όλες τις δραστηριότητες. Η εφαρμογή κάθε δραστηριότητας βασίστηκε σε μια συγκεκριμένη δομή. Η δομή περιελάμβανε τα αναμενόμενα αποτελέσματα, τους γενικούς και ειδικούς στόχους, το χώρο διεξαγωγής, τον εξοπλισμό που απαιτείται, τα άτομα που προτείνονται να υλοποιήσουν τη δραστηριότητα, το υπόβαθρο των μαθητών που θα συμμετέχουν, τη διαδικασία εφαρμογής (έναρξη υλοποίηση) τον τρόπο αξιολόγησής της, διάφορες οδηγίες για την προσαρμογή της δραστηριότητας σε μικρότερους και μεγαλύτερους συμμετέχοντες, τις μεθόδους διδασκαλίας που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν και τέλος προτάσεις για άλλες σχετικές δραστηριότητες οι οποίες θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε παρόμοια

6 A. Παναγιώτου, κ.α. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισμό, 7 (2009), αποτελέσματα. Για την υλοποίηση των ανωτέρω δραστηριοτήτων προσκλήθηκαν Παραολυμπιονίκες από τα αντίστοιχα αθλήματα και δύο εθελοντές για την υλοποίηση κάθε δραστηριότητας, ένας αρχηγός και ένας βοηθός (PSD, Mannual, 2006). Στατιστική ανάλυση Χρησιμοποιήθηκε το στατιστικό πακέτο SPPS 15.0 για τη διερευνητική παραγοντική ανάλυση και τις αναλύσεις των δεδομένων και το EQS (Βenter, 1992) για την επιβεβαιωτική παραγοντική ανάλυση. Από την ανάλυση εξαιρέθηκαν οι απαντήσεις των δύο πρώτων ερωτήσεων του ερωτηματολογίου, καθώς χρησιμοποιήθηκαν μόνο για την κατανόηση συμπλήρωσης του ερωτηματολογίου. Για τον έλεγχο των διαφορών στη στάση ως προς το γενικό και τον ειδικό παράγοντα, στις ομάδες των παιδιών πριν την εφαρμογή του προγράμματος παρέμβασης, πραγματοποιήθηκε ανάλυση t- test για ανεξάρτητα δείγματα, για να διαπιστωθεί το αρχικό επίπεδο των στάσεων των μαθητών. Οι διαφορές στην αρχική (πριν) και τελική μέτρηση (μετά), μεταξύ της πειραματικής και της ομάδας ελέγχου και η αλληλεπίδραση μεταξύ του παράγοντα ομάδα και του παράγοντα μέτρηση, εξετάσθηκαν με τη χρήση της ανάλυσης διακύμανσης two way anova με επαναλαμβανόμενες μετρήσεις και για τους δύο παράγοντες του ερωτηματολογίου: γενικό - ειδικό παράγοντα (p <.05). Για την εξαγωγή των αποτελεσμάτων υιοθετήθηκε ο παραγοντικός σχεδιασμός 2 Χ 2, με τον τελευταίο παράγοντα να επαναλαμβάνεται: ομάδα Χ μέτρηση. Αποτελέσματα Στις αρχικές μετρήσεις από την ανάλυση του t-test για ανεξάρτητα δείγματα φάνηκε, ότι δεν προέκυψαν στατιστικά σημαντικές διαφορές στις στάσεις, όσον αφορά τον τόπο προέλευσης, αλλά και στις στάσεις μεταξύ των δύο ομάδων, πειραματική ομάδα ελέγχου σε κανέναν από τους δύο παράγοντες: γενικό - ειδικό παράγοντα (p >.05). Πιο συγκεκριμένα, οι τιμές για το γενικό παράγοντα ήταν και για την πειραματική και την ομάδα ελέγχου αντίστοιχα, ενώ για τον ειδικό παράγοντα ήταν και αντίστοιχα. Μετά την εφαρμογή του προγράμματος τα αποτελέσματα έδειξαν στατιστικά σημαντικές διαφορές στις στάσεις της πειραματικής ομάδας, μόνο ως προς το γενικό παράγοντα στάση ως προς την ένταξη ενός παιδιού με αναπηρία στο μάθημα της φυσικής αγωγής (F 1,308 = 19.58, p <.05, η 2 =.060) όπου οι μέσοι όροι τροποποιήθηκαν από σε Όσον αφορά την αλληλεπίδραση μεταξύ των παραγόντων ομάδα και μέτρηση, υπήρξε στατιστικά σημαντική διαφορά (F 1,308 = 6.72, p <.05, η 2 =.021). Ως προς τον ειδικό παράγοντα, τα αποτελέσματα έδειξαν ότι δεν υπήρξαν στατιστικά σημαντικές διαφορές, καθώς οι μέσοι όροι τροποποιήθηκαν από σε Στον Πίνακα 2 καταγράφονται οι μέσοι όροι, οι τυπικές αποκλίσεις και οι δείκτες διακύμανσης του συνολικού αποτελέσματος για τις δύο ομάδες και στους δύο παράγοντες. Πίνακας 2. Μέσοι όροι - τυπικές αποκλίσεις - δείκτες διακύμανσης του συνολικού αποτελέσματος ως προς το γενικό και τον ειδικό παράγοντα Ομάδες Πειραματική (n=181) Ελέγχου (n=129) Αρχική Τελική Αρχική Τελική ΜΟ ΤΑ ΜΟ ΤΑ ΜΟ ΤΑ ΜΟ ΤΑ Γενικός παράγοντας 19.25* * * * 2.43 Ειδικός παράγοντας Συζήτηση *p<.05 Σκοπός της παρούσας έρευνας ήταν να εξεταστεί η επίδραση του προγράμματος ΠΗΣ στη στάση των μαθητών του γενικού δημοτικού σχολείου, ως προς την ένταξη παιδιών με αναπηρία στη φυσική αγωγή. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι, το πρόγραμμα επηρέασε θετικά τη στάση των μαθητών του γενικού σχολείου, μόνο ως προς το γενικό παράγοντα στάση ως προς την ένταξη ενός παιδιού με αναπηρία στο μάθημα της φυσικής α- γωγής και όχι ως προς τον ειδικό στάση ως προς την ένταξη ενός παιδιού με αναπηρία σε προσαρμοσμένα αθλήματα. Η θετική επίδραση του προγράμματος, ως προς το γενικό παράγοντα, ίσως θα μπορούσε να αποδοθεί στο ότι στο πρόγραμμα ΠΗΣ ακολουθήθηκαν κάποιοι από τους κανόνες που θέτει η Sherrill (2004), για προγράμματα προσαρμοσμένης φυσικής αγωγής, που στόχο έχουν να συμβάλλουν στη βελτίωση της στάσης των μαθητών χωρίς αναπηρία. Πιο συγκεκριμένα, ο σχεδιασμός του προγράμματος βασίστηκε στις θεωρίες των στάσεων, οι οποίες αναλύονται από τους ερευνητές Tripp και Scherrill (1991) και σε συγκεκριμένες αξίες που τέθηκαν από τη Διεθνή και Ευρωπαϊκή Παραολυμπιακή Επιτροπή. Το πρόγραμμα ήταν δομημένο με ξεκάθαρους μαθησιακούς στόχους, ρεαλιστικούς και ταυτόχρονα προκλητικούς, οι οποίοι υλοποιήθηκαν σε κλίμα φιλικό και οικείο με θετικό υποσ-

7 A. Παναγιώτου, κ.α. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισμό, 7 (2009), τηρικτικό περιβάλλον από μέρους των διδασκόντων. Οι διδάσκοντες, κατά τη διάρκεια διεξαγωγής του προγράμματος, προέτρεπαν όλα τα παιδιά να συμμετέχουν, ενισχύοντας την αυτοπεποίθηση και την αυτοεκτίμησή τους και επικροτώντας τη συμμετοχή τους. Με βάση το περιεχόμενο του προγράμματος, το επίπεδο των απαιτήσεων υποστήριξε την ουσιαστική συμμετοχή όλων των παιδιών, ανεξάρτητα από το επίπεδο των ικανοτήτων τους. Το πρόγραμμα ΠΗΣ αποτελούνταν από δέκα δραστηριότητες με διαφορετικά θέματα που αφορούσαν την αναπηρία και τον Παραολυμπιακό αθλητισμό. Κάθε δραστηριότητα είχε διαφορετικούς στόχους και σκοπούς για την επίτευξη των οποίων χρησιμοποιήθηκαν διαφορετικές στρατηγικές διδασκαλίας και συνδυασμός αυτών όπως ενημέρωση, βιωματική προσέγγιση με δραστηριότητες προσομοίωσης της αναπηρίας, καταιγισμό ιδεών, συζήτηση και ερωτήσεις - απαντήσεις. Τα παιδιά είχαν την ευκαιρία και τη δυνατότητα μέσω της βιωματικής προσέγγισης, της συζήτησης και της επίλυσης προβληματισμών και αποριών που τυχόν δημιουργήθηκαν, να αποκτήσουν μια μοναδική εμπειρία. Σύμφωνα με τον Αllport (1935), μια συγκεκριμένη στάση μπορεί να διαμορφωθεί ως αποτέλεσμα μιας σημαντικής εμπειρίας. Έτσι, αν θεωρηθεί ότι το πρόγραμμα ΠΗΣ αποτέλεσε μια σημαντική εμπειρία για τους μαθητές που συμμετείχαν σ αυτό, τότε πιθανότατα δικαιολογείται το αποτέλεσμα της έρευνας. Ως προς το γενικό παράγοντα, τα αποτελέσματα της παρούσας έρευνας συμφωνούν με τα αποτελέσματα των Loovis και Loovis (1997), των Kippers και Bouramas (2003) και της Χριστοπούλου (2004), οι οποίοι εξέτασαν τη στάση των μαθητών χρησιμοποιώντας διαφορετικά ερωτηματολόγια από της παρούσας έρευνας. Στις προαναφερόμενες έρευνες, εφαρμόστηκαν προγράμματα που περιελάμβαναν ενημέρωση για τα άτομα με αναπηρία, δραστηριότητες προσομοίωσης της αναπηρίας ή άμεση επαφή με άτομα με αναπηρία και ομαδική συζήτηση. Τα αποτελέσματα των ερευνών έδειξαν ότι η εφαρμογή αυτών των προγραμμάτων συνέβαλλε στη βελτίωση της στάσης των μαθητών χωρίς αναπηρία. Επίσης, τα αποτελέσματα της παρούσας έρευνας συμφωνούν με τα ευρήματα της Van Biesen και των συνεργατών της (2006) και της Jesina και των συνεργατών της (2006), οι οποίοι εφάρμοσαν το ίδιο πρόγραμμα και αξιολόγησαν τη στάση των μαθητών με τη χρήση του ίδιου ερωτηματολογίου. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα περισσότερα παιδιά εμφάνισαν πιο θετική στάση μετά τη συμμετοχή τους στο πρόγραμμα. Σε αντίθεση με τα αποτελέσματα της παρούσας έρευνας έρχονται τα αποτελέσματα των Ellery και Rauschenbach (2000), οι οποίοι εφάρμοσαν ένα πρόγραμμα προσαρμοσμένης φυσικής αγωγής με έμφαση σε κινητικές δραστηριότητες που αναδείκνυαν, κυρίως τα προβλήματα μετακίνησης των ατόμων με αναπηρία. Η διαφορά της στάσης των μαθητών μεταξύ της έρευνας Ellery και Rauschenbach και των παραπάνω ερευνών, δύναται να α- ποδοθεί στο ότι στις παραπάνω έρευνες χρησιμοποιήθηκαν η ενημέρωση για τα άτομα με αναπηρία και μια σύντομη συζήτηση μετά το πέρας της κάθε δραστηριότητας. Έτσι, μέσω της συζήτησης, τα παιδιά αντάλλαξαν απόψεις, έλυσαν τυχόν α- πορίες και προβληματισμούς, με σκοπό να αποφευχθούν τυχόν λανθασμένες αντιλήψεις, που θα μπορούσαν να δημιουργηθούν από τη συμμετοχή τους στο πρόγραμμα και να οδηγήσουν τα παιδιά στο αντίθετο αποτέλεσμα, γεγονός στο οποίο ίσως δεν δόθηκε έμφαση στην έρευνα των Ellery και Rauschenbach. Ως προς τον ειδικό παράγοντα, το πρόγραμμα ΠΗΣ δεν επηρέασε τη στάση των μαθητών χωρίς αναπηρία. Τα αποτελέσματα της παρούσας έρευνας συμφωνούν με τα αποτελέσματα της Van Biesen και των συνεργατών της (2006) και της Jesina και των συνεργατών της (2006). Το εύρημα αυτό δύναται να αποδοθεί στο γεγονός ότι η κοινωνική αποδοχή στα παιδιά της συγκεκριμένης ηλικίας βασίζεται κυρίως στην αθλητική τους ικανότητα, άποψη που υποστηρίζουν στην έρευνά τους οι Ellery και Rauschenbach (2000). Ίσως θα μπορούσε να ειπωθεί ότι τα παιδιά προτιμούν να επιλέγουν για μέλη της ομάδας τους και γενικότερα επιθυμούν οι συμπαίκτες τους να είναι άτομα με αυξημένες αθλητικές ικανότητες, για να έχουν και αυξημένες πιθανότητες νίκης στο παιχνίδι. Συμπερασματικά, το πρόγραμμα ΠΗΣ φάνηκε να βελτίωσε τη στάση των μαθητών χωρίς αναπηρία ως προς την ένταξη παιδιών με αναπηρία στο μάθημα της φυσικής αγωγής και να λειτούργησε ως σημαντική εμπειρία στους μαθητές που συμμετείχαν στο πρόγραμμα. Όσον αφορά τον ειδικό παράγοντα, συνίσταται περαιτέρω έρευνα, με ε- φαρμογή παρεμβατικών προγραμμάτων προσαρμοσμένης φυσικής αγωγής, όπου θα δίδεται βαρύτητα στη συμμετοχή των μαθητών του γενικού σχολείου σε προσαρμοσμένα αθλήματα, εστιάζοντας στη σημασία της συμμετοχής και της διασκέδασης και όχι στη νίκη. Παρόλα ταύτα, τα αποτελέσματα ισχύουν για την παρούσα έρευνα. Προτείνεται λοιπόν, σχεδιασμός και εφαρμογή πιο εξειδικευμένων προγραμμάτων όσον αφορά τα Παραολυμπιακά αθλήματα για τη βελτίωση της στάσης των μαθητών ως προς τον ειδικό παράγοντα. Επίσης, προτείνεται η εφαρμογή τέτοιου είδους προγραμμάτων για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα και η συμμετοχή μεγαλύτερων και/ή μικρότερων ηλικιακών ομάδων με στόχο την αξιολόγηση και την επανεκτίμηση της στάσης των μαθητών χωρίς αναπηρία, μετά το πέρας ορισμένου χρονικού δι-

8 A. Παναγιώτου, κ.α. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισμό, 7 (2009), αστήματος για γενίκευση των αποτελεσμάτων. Το πρόγραμμα ΠΗΣ θα μπορούσε να εφαρμοστεί ως ημερήσια δράση ετήσιας εκδήλωσης λήξης του σχολείου ή ως ημερήσια εκδήλωση αφιερωμένη στον Αθλητισμό για τα Άτομα με Αναπηρία. Επίσης, ως θεματική ενότητα θα μπορούσε να ενταχθεί στα προτεινόμενα θέματα των Προγραμμάτων Αγωγής Υγείας - Αγωγής Σταδιοδρομίας - Περιβαλλοντικής Αγωγής ή και να αποτελέσει ενότητα του ετήσιου αναλυτικού προγράμματος φυσικής αγωγής του γενικού σχολείου. Η διεύρυνση του αναλυτικού προγράμματος φυσικής αγωγής με προσαρμοσμένες δραστηριότητες, για να μπορούν να συμμετέχουν και παιδιά με διαφορετικές αναπηρίες και ικανότητες, η κατάλληλη προετοιμασία των μαθητών του γενικού σχολείου για να υποδεχθούν και να αποδεχθούν στο μάθημα της φυσικής αγωγής μαθητές με αναπηρία, ο απαραίτητος υλικοτεχνικός εξοπλισμός και η υποδομή καθώς και η πρόσληψη καθηγητών προσαρμοσμένης φυσικής αγωγής προτείνονται ως μελλοντικά βήματα, τα οποία θα μπορούσαν να συμβάλλουν στην επιτυχία της ένταξης των παιδιών με αναπηρία στη σχολική φυσική αγωγή. Σημασία για τη Φυσική Αγωγή Ο σχεδιασμός και η εφαρμογή προγραμμάτων προσαρμοσμένης φυσικής αγωγής με στόχο την αλλαγή της στάσης και την ευαισθητοποίηση των μαθητών χωρίς αναπηρία, θεωρείται ύψιστης σημασίας για την αποδοχή των ατόμων με αναπηρία ως ισότιμα και ενεργά μέλη σε όλες τις ομάδες, εκμηδενίζοντας έτσι τις κοινωνικές διακρίσεις. Επίσης, τέτοιου είδους προγράμματα θα μπορούσαν να αποτελέσουν εκπαιδευτικό εργαλείο για τους καθηγητές φυσικής αγωγής, ως πολύπλευρη και εναλλακτική μέθοδος διδασκαλίας, για να προετοιμάσουν τους μαθητές του γενικού σχολείου να υποδεχθούν και να αποδεχθούν σε ένα κλίμα φιλίας και επιθυμητής συνύπαρξης τα παιδιά με αναπηρία. Σημασία για την Ποιότητα Ζωής Η διαμόρφωση θετικής στάσης των μαθητών χωρίς αναπηρία απέναντι στους συνομηλίκους τους με αναπηρία, αποτελεί ένα θέμα πολύ σημαντικό για την ομαλή ανάπτυξη και κοινωνικοποίηση των παιδιών με αναπηρία στη σχολική κοινότητα και περαιτέρω για την ενσωμάτωσή τους στην κοινωνία. Ίσως, ταυτόχρονα θα μπορούσε να συμβάλλει στην ενθάρρυνσή τους για ενεργή συμμετοχή στο μάθημα της φυσικής αγωγής. Μέσω της φυσικής αγωγής στο σχολείο, των δραστηριοτήτων στον ελεύθερο χρόνο, των ψυχαγωγικών δραστηριοτήτων και γενικότερα του αθλητισμού, θα πρέπει να παρέχονται στα άτομα με αναπηρία ίσες ευκαιρίες συμμετοχής και ίσα δικαιώματα με τους υπόλοιπους πολίτες ενός κράτους, με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας ζωής τους γενικότερα. Η αποδοχή τους σ όλους τους τομείς της κοινωνίας αποτελεί επιτακτική ανάγκη. Βιβλιογραφία Αυγερινός, Θ. (1989). Οι Κοινωνικές λειτουργίες του Αθλητισμού. Κοινωνιολογία του Αθλητισμού (σελ ). Θεσσαλονίκη: Σάλτο. Allport, G. W. (1935). Attitudes. In C. Munchinson (Ed.), A handbook of social psychology (pp ). Worchester, MA: Clark University Press. Archie,V. W., & Sherrill, C. (1989). Attitudes toward handicapped peers of mainstreamed and non-mainstreamed children in physical education. Perceptual and Motor Skills, 69, Βeck, A.R., & Fritz-Verticchio, H. (2003). The influence of information and role playing experiences on children s attitudes toward peers who use AAC. American Journal of Speech- Language Pathology, 12(1), Beuter, A. (1983). Effects on mainstreaming on motor performance of intellectually normal and trainable mentally retarded students. American Corrective Therapy Journal, 37, Bilken, D. (1985). Achieving the complete school: Strategies for effective mainstreaming. New York: Teachers College. Block, E. M. (1995). Development and validation of the Children s Attitudes Toward Integrated Physical Education Revised (CAIPE-R) Inventory. Adapted Physical Activity Quarterly, 12, Block, E. M., & Zeman, R. (1996). Including students with disabilities in regular physical education: Effects of non-disabled children. Adapted Physical Activity Quarterly, 13, Block, E. M. (2000). A teacher s guide to including students with disabilities in general physical education (2 nd ed.). Baltimore: Paul H. Brookes. Block, E. M. (2007). A teacher s guide to including students with disabilities in general physical education (3 rd ed.). Baltimore: Paul H. Brookes. Βucich-Naylor, D. (1978). The comparative effectiveness of a direct contact program and a didactic program in effectiveness changes in attitude of nondisabled children toward disabled children. Un-

9 A. Παναγιώτου, κ.α. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισμό, 7 (2009), published doctoral dissertation, Hofstra Universtity, New York. Butler, S. R., & Hodge, R. S. (2001). Inclusive physical education: Attitudes and behaviors of students. Research Quarterly for Exercise and Sport, Supplement, 72, (1), A-99. Cole, D. A., & Meyer, L. H. (1991). Social Integration and severe disabilities. A longitudinal analysis of child outcomes. Journal of Special Education, 25, Cuckle, P. (1999). Getting in and staying there children with Down syndrome in mainstream schools. Downs Syndrome Research and Practice, 6, Demellweek, C., Humphis, G.M., Hare, M., & Brown, J. (1997). Children s perception of, and attitude towards, unfamiliar peers with facial port wine stains. Journal of Paediatric Psychology, 22(4), De Pauw, K., & Doll-Tepper, G. (2000). Toward progressive inclusion and acceptance: Myth or reality? The inclusion debate and bandwagon discourse. Adapted Physical Activity Quarterly, 17, Downs, P., & Williams, D. (1994). Students attitudes toward integration of people with disabilities in activity settings a european comparison. Physical Activity Quarterly, 11, Ellery, J. P., & Rauschenbach, J. (2000). Impact of disability awareness activities on nondisabled student attitudes toward integrated physical education with students who use wheelchairs. Research Quarterly for Exercise and Sport, Supplement, 71(1), A-106. Eφημερίδα της Κυβερνήσεως. (2000). Νόμος 2817 (ΦΕΚ, 78 Α ): Εκπαίδευση των ατόμων με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες και άλλες διατάξεις. Eφημερίδα της Κυβερνήσεως. (2008). Νόμος 3699 (ΦΕΚ, 199 Α ): Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση ατόμων με αναπηρία ή με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Ferguson, D. (1995). The real challege of inclusion. Confessions of a rabid inclusionist. Phi Delta Kappan, 77, Grosse, S. (1991). Is the mainstream always a better place to be? Palaestra, 7, Horvat, M. (1990). Physical Education and Sport for Exceptional Students. USA: William C. Brown. Jaques, N., Wilton K., & Townsend M. (1998). Cooperative learning and social acceptance of children with mild intellectual disabilities. Journal of Intellectual Disability Research, 42, Jesina, O., Kudlacek, M., Janecka, Z., Machova, I., & Wittmannona, J. (2006). Εffect of an intervention program on attitude of elementary school children toward inclusion of children with a disability. In Eucapa Proceedings of the 8 th European Conference of Adapted Physical Activity - Faculty of Physical Culture of Palacky University (p. 48). Olomouc, Czech Republic. Kalyvas, V., & Reid, G. (2003). Sport Adaptation, Participation and Enjoyment of Students with and without Disabilities. Adapted Physical Activity Quarterly, 20, Karper, W. B., & Martinek, T. J. (1983). Motor performance and self concepts of handicapped and nonhandicapped children in integrated physical education classes. American Corrective Therapy Journal, 37, Kattami -Skaffida, C. (1991). Integrative Recreational Schemes in the UK- Guidelines for new Initiatives.Ιn European Society for Social Pediatrics. Proceedings of the Workshop Children and Families with Special Needs: The Right to Hope (p ). Athens, Greece. Kippers, T., & Bouramas, G. (2003). Attitudes Toward Integration of Children With Disabilities: The effect of the implementation of the Paralympic Education Material "Athens 2004" on 5 th and 6 th grade primary school children in Greece. Unpublished Post Graduate Dissertation, Katholieke Universiteit Leuven, Belgium. Lavay, B., & Depaepe, J. (1987). The Harbinger Helper: Why mainstreaming in physical education does not always work. Journal of Physical Education Recreation and Dance, 58, Lieber, J., Capell, K., Sandall, S., Wolfberg, P., Horn, E., & Bechman, P. (1988). Inclusive preschool programs: teacher beliefs and practices. Early Childhood Research Quarterly, 13, Lienert, C., Sherrill, C., & Myers, B. (2001). Physical educators' concerns about integrating children with disabilities: A cross-cultural comparison. Adapted Physical Activity Quarterly, 18, Lipsky, D., & Gartner, A., Inclusion school restructuring and the remaking of American Society. Harvand Educational Review, 66, Loovis, E.M., & Loovis, C.L. (1997). A disability of awareness unit in physical education and attitudes of elementary school student. Perception and Motor Skills, 84, Μeakin, (1990). How Physical Education Can Contribute to Personal and Social Education. Physical Education Review, 13(2), Murata, N. M., Hodge, S. R., & Little, J. R. (2000). Students attitudes, experiences and perspectives on their peers with disabilities. Clinical Kinesiology, 54, Morgan, S.B., Bieberich, A.A., Walker, M. & Schwerdtfeger, H. (1998). Children s willingness to share activities with a physically handicapped peer: am I more willing than my classmate? Journal of Paediatric Psychology, 23(6), Mrug, S., & Wallander, L.J. (2002). Self Concept of Young People with Physical Disabilities: does in-

10 A. Παναγιώτου, κ.α. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισμό, 7 (2009), tegration play a role? International Journal of Disability, Development and Education, 49(3), Obrusnikova, I., Valkova, H., & Block, M. (2003). Impact of inclusion in general physical education on students without disabilities. Adapted Physical Activity Quarterly, 20(3), Παναγιώτου, Α. (2006). Επίδραση του προγράμματος "Παραολυμπιακή Ημέρα στα Σχολεία" στη στάση των μαθητών του τυπικού σχολείου σχετικά με την ένταξη παιδιών με αναπηρίες στο μάθημα της φυσικής αγωγής. Αδημοσίευτη μεταπτυχιακή διατριβή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Paralympic School Day Manual (PSD), (2006). From paralympic.org/release/main Sections Menu/Education see Paralympic School Day Manual and Activity Cards. Παντελιάδου, Σ. (1995). Η θέση των παιδιών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες στις συνηθισμένες τάξεις: Μια ερευνητική προσέγγιση. Σύγχρονη Εκπαίδευση, 82-83, Peck, C., Carlson, P., & Helmstetter, E. (1992). Parent and teacher perceptions of outcomes for typically developing children enrolled in integrated early childhood programs: a state-wide survey. Journal of Early Intervention, 16, Piercy, M., Wilton, K., & Townsend, M. (2002). Promoting the social acceptance of young children with moderate severe intellectual disabilities using cooperative learning techniques. American Journal of Mental Retardation, 107(5), Putnam, J., Marrknvihick K., Johnson, D.W., & Johnson, R.T. (1996). Cooperative learning and social acceptance of children with learning disabilities. Journal of Social Psychology, 136(6), Porter, G. L., & Richler, D. (1991). Changing Canadian Schools. Perspectives on disability and inclusion. North York, Canada: Roeher Institute. Rizzo, T. L. (1984). Attitudes of Physical Educators towards Teaching Handicapped Pupils. Adapted Physical Activity Quarterly, 1, Rizzo, T. L. (1993). Attributes Associated with favorable Attitudes toward teaching Students with Severe and Profound Disabilities. Research Quarterly of Exercise and Sport, A-117. Rizzo, T. L., & Kirkendall, D. R. (1995). Teaching students with mild disabilities: What affects attitudes of future physical educators? Adapted Physical Activity Quarterly, 12, Romer, L., & Ηaring, N. (1994). 'The social participation of students with deafblindness in educational settings', Education and Training in Mental Retardation and Developmental Disabilities, 29, Sailor, W., Anderson, J., Halvorsen, A., Doering, K., Filler, J., & Goezt. L. (1989). The comprehensive local school :Regular education for all children with disabilities. Baltimore: Paul H. Brookes. Σακελλαρίου, Κ. (1986). Εισαγωγή στην ειδική παιδαγωγική. Αθήνα: Εκδόσεις Καρανάση. Sherrill, C. (2004). Adapted Physical Activity, Recreation and Sport: Cross disciplinary and Lifespan (6 th Ed.). McGraw - Hill, Companies, Inc. USA. Siperstein, G.N. (1980). Instruments for measuring children s attitudes toward the handicapped. Unpublished manuscript, University of Massachusetts, Boston. Slininger, D., Sherrill, C., & Jankowski, C. (2000). Children's attitudes toward peers with severe disabilities-revisiting Contact Theory. Adapted Physical Activity Quarterly, 17, Tripp, A. (1988). Comparison of Attitudes of Regular and Adapted Physical Educators toward Disabled Individuals. Perceptual and Motor Skills, 66, Tripp, A., & Sherrill, C. (1991). Attitude Theories of Relevance to Adapted Physical Education. Adapted Physical Activity Quarterly, 8, Van Biesen, D., Busciglio, A., & Vanlandewijck, Y. (2006). Attitudes towards inclusion of children with disabilities: the effect of the implementation of "A Paralympic School Day" on Flemish elementary children. In Eucapa Proceedings of the 8 th European Conference of Adapted Physical Activity - Faculty of Physical Culture of Palacky University (p. 66). Olomouc, Czech Republic. Vash, L. C. (2001). Disability Attitudes for All Latitudes. Journal of Rehabilitation, 67, Wang, M. C., & Baker, E. T. (1986). Mainstream programs: Design features and effects. The Journal of Special Education, 19, Walker, H. M., & Bullis, M. (1991). Behavior disorders and the social context of regular class integration: A conceptual dilemma? In J.W. Lloyd, N.N. Singh, & A.C. Repp (Eds.), The regular education initiative: Alternative perspectives on concepts, issues and models (pp 75-94). Sycamore, IL: Sycamore. Westervelt, V., & Mc:Kinney, J. (1980). Effects of a film on nonhandicapped children's attitudes toward handicapped children. Exceptional Children, 46, Williams, Ε. Α., & Farley, A. J. (1992). The Integration of Physically Disabled Pupils into Mainstream School. Physical Education Review, 15, Woodard, R. (1995). The effects of gender and type of disability on the attitudes of children toward their peers with physical disabilities. Therapeutic Recreation Journal, 29, Zanadrea, M., & Rizzo, T. (1998). Αttitudes of Undergraduate Physical Education Majors in

11 A. Παναγιώτου, κ.α. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισμό, 7 (2009), Brazil toward Teaching Students with Disabilities. Perceptual and Motor Skills, 86, Χρηστάκης, Κ. (1985). Η ειδική τάξη. Έννοιαφιλοσοφία-οργάνωση. Ανοιχτό Σχολείο, 4, Χρηστάκης, Κ. (1994). Θέματα ειδικής αγωγής: Η ειδική τάξη. Έννοια-Φιλοσοφία-Οργάνωση. Αθήνα: Εκδόσεις «Τελέθριον». Χριστοπούλου, Κ. (2004). Στάσεις απέναντι στην ενσωμάτωση παιδιών με αναπηρία: Η επίδραση της εφαρμογής του προγράμματος της Παραολυμπιακής Εκπαίδευσης της Οργανωτικής Επιτροπής Αθήνα 2004 σε παιδιά δημοτικού σχολείου. Αδημοσίευτη μεταπτυχιακή διατριβή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Ευχαριστίες Η υλοποίηση του προγράμματος "Παραολυμπιακή Ημέρα στο Σχολείο" υποστηρίχθηκε εν μέρει από τη Διεθνή και Ευρωπαϊκή Παραολυμπιακή Επιτροπή. Είμαστε ευγνώμονες. Υπεύθυνος έκδοσης: Ελληνική Ακαδημία Φυσικής Αγωγής, Υπεύθυνος συντακτικής επιτροπής: Γιάννης Θεοδωράκης, Συντάκτες: Αγγελούσης Νίκος, Γεροδήμος Βασίλης, Ζήση Βασιλική, Κουρτέσης Θωμάς, Τζιαμούρτας Θανάσης. Μέλη της συντακτικής επιτροπής: Αλμπανίδης Ευάγγελος, Βλαχόπουλος Συμεών, Γούδας Μάριος, Δέρρη Βασιλική, Διγγελίδης Νίκος, Ζαχοπούλου Έρη, Κιουμουρτζόγλου Ευθύμης, Μουντάκης Κώστας, Παπαϊωάννου Αθανάσιος, Τζέτζης Γιώργος, Τσαγγαρίδου Νίκη, Χατζηγεωργιάδης Αντώνης, Χρόνη Στυλιανή. Διαχείριση και επιμέλεια έκδοσης: Ζήση Βασιλική, Υπεύθυνη αλληλογραφίας: Δημητρίου Ελένη, Τεχνικός έλεγχος και στοιχειοθεσία: Ζουρμπάνος Νίκος, Πέρκος Στέφανος.

«Παραολυμπιακή Ημέρα Στο Σχολείο»

«Παραολυμπιακή Ημέρα Στο Σχολείο» «Παραολυμπιακή Ημέρα Στο Σχολείο» ΤΕΦΑΑ Σερρών Εργαστήριο Προσαρμοσμένης Φυσικής Αγωγής Παραολυμπιακή Ημέρα Σχολείο Ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα για παιδιά, νέους και εκπαιδευτικούς που στοχεύει να διδάξει

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση της Ρυθµικής Ικανότητας σε Μαθητές Γυµνασίου που Ασχολούνται µε Αθλητικές ραστηριότητες Συνοδευµένες ή Όχι από Μουσική

Μέτρηση της Ρυθµικής Ικανότητας σε Μαθητές Γυµνασίου που Ασχολούνται µε Αθλητικές ραστηριότητες Συνοδευµένες ή Όχι από Μουσική Ερευνητική Αναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισµό τόµος 3 (1), 22 28 ηµοσιεύτηκε: 11 Φεβρουαρίου 2005 Inquiries in Sport & Physical Education Volume 3 (1), 22-28 Released: February 11, 2005 www.hape.gr/emag.asp

Διαβάστε περισσότερα

Η οικολογία της σχολικής τάξης ΙΙ

Η οικολογία της σχολικής τάξης ΙΙ Όλγα Ηµέλλου PhD Περίληψη Μετά την ψήφιση του νόµου 2817/2000, την πρόσφατη συµπλήρωση και αναθεώρησή του και την υπογραφή των σχετικών υπουργικών αποφάσεων και εγκυκλίων, η εκπαίδευση των παιδιών και

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτική Αξιολόγηση ενός Προγράμματος Διδασκαλίας Δεξιοτήτων Ζωής στη Φυσική Αγωγή

Ποιοτική Αξιολόγηση ενός Προγράμματος Διδασκαλίας Δεξιοτήτων Ζωής στη Φυσική Αγωγή Ερευνητική Αναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισμό τόμος 8 (2), 107 118 Δημοσιεύτηκε: 30 Σεπτεμβίου 2010 Inquiries in Sport & Physical Education Volume 8 (2), 107-118 Released: September 30, 2010

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Ορισμός Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Η πρώιμη παρέμβαση σε παιδιά με διαταραχές όρασης και πρόσθετες αναπηρίες στην Ελλάδα

Η πρώιμη παρέμβαση σε παιδιά με διαταραχές όρασης και πρόσθετες αναπηρίες στην Ελλάδα Παιδιατρική ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ, 23, 3 71 Η πρώιμη παρέμβαση σε παιδιά με διαταραχές όρασης και πρόσθετες αναπηρίες στην Ελλάδα Κ. Νεοφωτίστου, Ε. Φωτιάδου Εργαστήριο Αναπτυξιακής Ιατρικής και Ειδικής Αγωγής,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Επιστήμη και Τεχνολογία Τροφίμων και Διατροφή του Ανθρώπου» Κατεύθυνση: «Διατροφή, Δημόσια

Διαβάστε περισσότερα

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015 ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) «Αρχιμήδης ΙΙΙ Ενίσχυση Ερευνητικών ομάδων στην Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.» Υποέργο: 3 Τίτλος: «Σχεδιασμός, Ανάπτυξη και Αξιολόγηση Σεναρίων Μικτής

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία:

Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία: Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία: Επιπτώσεις στη συμβουλευτική και ψυχοθεραπεία με μετανάστες και τις οικογένειές τους Βασίλης Παυλόπουλος Τομέας Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών vpavlop@psych.uoa.gr http://www.psych.uoa.gr/~vpavlop

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή Η παιδική παχυσαρκία έχει φτάσει σε επίπεδα επιδημίας στις μέρες μας. Μαστίζει παιδιά από μικρές ηλικίες μέχρι και σε εφήβους. Συντείνουν αρκετοί παράγοντες που ένα παιδί γίνεται παχύσαρκο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Διαπολιτισμική Εκπαίδευση και Θρησκευτική Ετερότητα: εθνικές και θρησκευτικές

Διαβάστε περισσότερα

The purpose of this study is to investigate the attitudes of adolescents toward internet

The purpose of this study is to investigate the attitudes of adolescents toward internet 2/2015 ΣΤΑΣΕΙΣ ΕΦΗΒΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟ ΕΘΙΣΜΟ Γιώργος Τσουβέλας Ψυχολόγος, Υποψήφιος Διδάκτορας ΕΚΠΑ Πολυξένη Παρασκευοπούλου Ψυχολόγος, Υποψήφια Διδάκτορας ΕΚΠΑ Ευαγγελία Κατέρη Έλενα Βιταλάκη Ορέστης

Διαβάστε περισσότερα

Σχέση µεταξύ της Μεθόδου των ερµατοπτυχών και της Βιοηλεκτρικής Αντίστασης στον Υπολογισµό του Ποσοστού Σωµατικού Λίπους

Σχέση µεταξύ της Μεθόδου των ερµατοπτυχών και της Βιοηλεκτρικής Αντίστασης στον Υπολογισµό του Ποσοστού Σωµατικού Λίπους Ερευνητική Aναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισµότόµος 1(3), 244 251 ηµοσιεύτηκε: 2 8 εκεµβρίου 2003 Inquiries in Sport & Physical Education Volume 1(3), 244 251 Released: December 28, 2003 www.hape.gr/emag.asp

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής Ευθύνης για Παιδιά και Νέους Αθήνα, Ιούνιος 2015

Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής Ευθύνης για Παιδιά και Νέους Αθήνα, Ιούνιος 2015 Η Επίδραση της Επαφής και της Διαδραστικής Συνεργασίας με Νέους με Αναπηρίες στη Στάση των Μαθητών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης: Ένα Πιλοτικό Πρόγραμμα Παρέμβασης Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ TIMSS 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS Τι είναι η Έρευνα TIMSS; Η Έρευνα Trends in International Mathematics and Science Study (TIMSS) του Διεθνούς Οργανισμού για την Αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών

Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών Ημερίδα για την ενσωμάτωση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας στη Μαθησιακή Διαδικασία 3 Μαρτίου 2012 Αναστασία Οικονόμου Προϊσταμένη

Διαβάστε περισσότερα

Οι επιδόσεις Ελλήνων στο Mini Mental State Examination με βάση την ηλικία και τη νοητική κατάσταση από την παιδική στην τρίτη ηλικία.

Οι επιδόσεις Ελλήνων στο Mini Mental State Examination με βάση την ηλικία και τη νοητική κατάσταση από την παιδική στην τρίτη ηλικία. CLINICAL TRIALS ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ 25 Οι επιδόσεις Ελλήνων στο Mini Mental State Examination με βάση την ηλικία και τη νοητική κατάσταση από την παιδική στην τρίτη ηλικία. Τσάνταλη, Ε. 1,2,3, Οικονομίδης,

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009)

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το πρόβλημα του λειτουργικού αναλφαβητισμού στην Κύπρο στις ηλικίες των 12 με 15 χρόνων

Διαβάστε περισσότερα

Βιώματα μοναξιάς των παιδιών με νοητική καθυστέρηση στο σχολικό περιβάλλον. Παπουτσάκη Καλλιόπη Δρ. Σχολική Σύμβουλος Π.Ε.70 kpapouts@primedu.uoa.

Βιώματα μοναξιάς των παιδιών με νοητική καθυστέρηση στο σχολικό περιβάλλον. Παπουτσάκη Καλλιόπη Δρ. Σχολική Σύμβουλος Π.Ε.70 kpapouts@primedu.uoa. Βιώματα μοναξιάς των παιδιών με νοητική καθυστέρηση στο σχολικό περιβάλλον Παπουτσάκη Καλλιόπη Δρ. Σχολική Σύμβουλος Π.Ε.70 kpapouts@primedu.uoa.gr Περίληψη Σκοπός αυτής της μελέτης είναι η διερεύνηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Τρισέλιδες Εργασίες που παρουσιάστηκαν κατά το 16 ο Διεθνές Συνέδριο Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Τρισέλιδες Εργασίες που παρουσιάστηκαν κατά το 16 ο Διεθνές Συνέδριο Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Τρισέλιδες Εργασίες που παρουσιάστηκαν κατά το 16 ο Διεθνές Συνέδριο Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού CONTENTS Short papers presented during the 16 th International Congress of Physical Education

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας A. Montgomery Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας Καρολίνα Δουλουγέρη, ΜSc Υποψ. Διαδάκτωρ Σήμερα Αναζήτηση βιβλιογραφίας Επιλογή μεθοδολογίας Ερευνητικός σχεδιασμός Εγκυρότητα και αξιοπιστία

Διαβάστε περισσότερα

Παιδί βαρήκοο ή με διαταραχή στο φάσμα του αυτισμού;

Παιδί βαρήκοο ή με διαταραχή στο φάσμα του αυτισμού; ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ / ORIGINAL ARTICLE Παιδί βαρήκοο ή με διαταραχή στο φάσμα του αυτισμού; Hard of hearing child or suffering from autism spectrum disorder? Χειμώνα Θ 1 Βλατάκη Μ 2 Πρώιμος Ε 1 Παπουτσάκη

Διαβάστε περισσότερα

Ένα από τα δυσκολότερα ζητήματα που έχει να αντιμετωπίσει ένα άτομο με αναπηρία, δεν είναι τόσο η διαφορετικότητα αυτή καθ εαυτή, όσο η αρνητική

Ένα από τα δυσκολότερα ζητήματα που έχει να αντιμετωπίσει ένα άτομο με αναπηρία, δεν είναι τόσο η διαφορετικότητα αυτή καθ εαυτή, όσο η αρνητική ...Σου Διαφορετικά! Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΣΥΝ ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑΣ για ΝΑ ΣΠΑΣΟΥΜΕ ΤΑ ΣΤΕΡΕΟΤΥΠΑ Η Καταπολέμηση του Στίγματος και του Κοινωνικού Αποκλεισμού των Νέων με Αναπηρίες μέσω της Ευαισθητοποίησης και Κοινωνικοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

Ένα Μοντέλο Διδασκαλίας Δεξιοτήτων στη Υυσική Αγωγή με Βάση την Κοινωνική Γνωστική Προσέγγιση Αυτο-Ρύθμισης της Μάθησης

Ένα Μοντέλο Διδασκαλίας Δεξιοτήτων στη Υυσική Αγωγή με Βάση την Κοινωνική Γνωστική Προσέγγιση Αυτο-Ρύθμισης της Μάθησης Πρακτικών Εφαρμογών Αναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισμό Τόμος 12 (1), 26-39 Δημοσιεύτηκε: Φεβρουάριος 2014 Inquiries in Sport & Physical Education Volume 12 (1), 26-39 Released: February 2014

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ΔΥΣΑΝΑΓΝΩΣΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΧΑΜΗΛΗ ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΟΤΗΤΑ

ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ΔΥΣΑΝΑΓΝΩΣΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΧΑΜΗΛΗ ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΟΤΗΤΑ ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ΔΥΣΑΝΑΓΝΩΣΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΧΑΜΗΛΗ ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΟΤΗΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΗ ΚΑΙ ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΗ ΜΝΗΜΗ ΧΑΜΗΛΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι Εκπαιδευτικών

Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι Εκπαιδευτικών Περιφερειακή Ενότητα Νομού Τρικάλων Δ/ΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Θεσμοί της Αυτοδιοίκησης και της κεντρικής Κυβέρνησης φιλικοί στο παιδί Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι

Διαβάστε περισσότερα

ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΘΕΜΑ: «ιερεύνηση της σχέσης µεταξύ φωνηµικής επίγνωσης και ορθογραφικής δεξιότητας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας»

ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΘΕΜΑ: «ιερεύνηση της σχέσης µεταξύ φωνηµικής επίγνωσης και ορθογραφικής δεξιότητας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ «ΠΑΙ ΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΙ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΥΛΙΚΟ» ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ που εκπονήθηκε για τη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Κων/νος Καλέμης, Άννα Κωσταρέλου, Μαρία Αγγελική Καλέμη Εισαγωγή H σύγχρονη τάση που επικρατεί

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση Υπολογιστή στο Σπίτι από Έφηβους Μαθητές και Μαθήτριες

Χρήση Υπολογιστή στο Σπίτι από Έφηβους Μαθητές και Μαθήτριες Χρήση Υπολογιστή στο Σπίτι από Έφηβους Μαθητές και Μαθήτριες ρ. Κλεοπάτρα Νικολοπούλου kleopatra@internet.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η εργασία αυτή εξετάζει τη χρήση υπολογιστών στο σπίτι από έφηβους µαθητές και µαθήτριες.

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση των αντιλήψεων των εκπαιδευτικών ως προς την επάρκεια εκπαίδευσης στην ειδική φυσική αγωγή: µία πιλοτική µελέτη

Αξιολόγηση των αντιλήψεων των εκπαιδευτικών ως προς την επάρκεια εκπαίδευσης στην ειδική φυσική αγωγή: µία πιλοτική µελέτη ιεπιστηµονική Φροντίδα Υγείας(2012) Τόµος 4,Τεύχος 1, 25-33 ISSN 1791-9649 Αξιολόγηση των αντιλήψεων των εκπαιδευτικών ως προς την επάρκεια εκπαίδευσης στην ειδική φυσική αγωγή: µία πιλοτική µελέτη Αµπατζίδου

Διαβάστε περισσότερα

Μαθαίνοντας µε την Τεχνολογία των Πολυµέσων Υπόσχεση ή Πραγµατικότητα;

Μαθαίνοντας µε την Τεχνολογία των Πολυµέσων Υπόσχεση ή Πραγµατικότητα; Επισκόπησης Ειδικό τεύχος: Η Φυσική Αγωγή Σήµερα Αναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισµό τόµος 4 (2), 326 340 ηµοσιεύτηκε: 30 Αυγούστου 2006 Inquiries in Sport & Physical Education Volume 4 (2), 326-340

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ ΣΟΦΙΑ Socm09008@soc.aegean.gr

ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ ΣΟΦΙΑ Socm09008@soc.aegean.gr ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΣΥΝΟΧΗ» ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Θέμα: Διερεύνηση των απόψεων

Διαβάστε περισσότερα

Dr Marios Vryonides. Curriculum Vitae I. PERSONAL DETAILS.. 2 II. EDUCATION... 3 III. WORK EXPERIENCE. 4

Dr Marios Vryonides. Curriculum Vitae I. PERSONAL DETAILS.. 2 II. EDUCATION... 3 III. WORK EXPERIENCE. 4 Curriculum Vitae Dr Marios Vryonides I. PERSONAL DETAILS.. 2 II. EDUCATION.... 3 III. WORK EXPERIENCE. 4 IV. PRESENTATIONS IN CONFERENCES AND SEMINARS... 5 V. PUBLICATIONS.... 6-1 - I. PERSONAL DETAILS

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Λεωνίδας Κυριακίδης Αναστασία

Διαβάστε περισσότερα

( ) ( ) China Academic Journal Electronic Publishing House. All rights reserved.

( ) ( ) China Academic Journal Electronic Publishing House. All rights reserved. 2001 2 :1001-4918(2001) - 02-0045 - 49 :B844. 1 :A Ξ ( 250014) ( 100875) : : ; 1978 Premack Woodruff Wellman (theory of mind) Perner : Maxi A, 20 Maxi 1999 A (false belief) B Maxi 77,177 591 Maxi [1 ]?,3

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ γα μέλη Προσωπικών Δικτύων

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ γα μέλη Προσωπικών Δικτύων ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ γα μέλη Προσωπικών Δικτύων Αγαπητά μέλη του BITSE, Όλοι μας έχουμε άτυπα προσωπικά δίκτυα στη ζωή μας. Έχουμε ανθρώπους στους οποίους βασιζόμαστε, εμπιστευόμαστε, καθώς και ανθρώπους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ» ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΑΡΟΥΣ ΥΠΕΡΒΑΡΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ/ΤΡΙΩΝ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. της Αικατερίνης Μανιουδάκη

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ» ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΑΡΟΥΣ ΥΠΕΡΒΑΡΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ/ΤΡΙΩΝ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. της Αικατερίνης Μανιουδάκη ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ» ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΑΡΟΥΣ ΥΠΕΡΒΑΡΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ/ΤΡΙΩΝ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ της Αικατερίνης Μανιουδάκη Μεταπτυχιακή Διατριβή που υποβάλλεται στο καθηγητικό σώμα

Διαβάστε περισσότερα

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Λαδιάς Αναστάσιος, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής Β Αθήνας Μπέλλου Ιωάννα, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΘΕΜΑ»

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΘΕΜΑ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Π.Μ.Σ. «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ» ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΘΕΜΑ» «Εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟ, ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Επιμέλεια σειράς: Γ. Θεοδωράκης, Μ. Γούδας

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟ, ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Επιμέλεια σειράς: Γ. Θεοδωράκης, Μ. Γούδας ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟ, ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Επιμέλεια σειράς: Γ. Θεοδωράκης, Μ. Γούδας Η καλαθοσφαίριση με αμαξίδιο Κοκαρίδας Δημήτρης & Πέρκος Στέφανος Περιεχόμενα Πρόλογος..... Εισαγωγή.....

Διαβάστε περισσότερα

Δυσκολίες που συναντούν οι μαθητές της Στ Δημοτικού στην κατανόηση της λειτουργίας του Συγκεντρωτικού Φακού

Δυσκολίες που συναντούν οι μαθητές της Στ Δημοτικού στην κατανόηση της λειτουργίας του Συγκεντρωτικού Φακού ΜΟΥΡΑΤΙΔΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ Δυσκολίες που συναντούν οι μαθητές της Στ Δημοτικού στην κατανόηση της λειτουργίας του Συγκεντρωτικού Φακού Μεταπτυχιακή Εργασία Ειδίκευσης που υποβλήθηκε στο πλαίσιο του Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Θεματική Ενότητα: Κινητική Μάθηση Κινητική Ανάπτυξη Προφορικές Ανακοινώσεις 18 ου Διεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού

Θεματική Ενότητα: Κινητική Μάθηση Κινητική Ανάπτυξη Προφορικές Ανακοινώσεις 18 ου Διεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού Θεματική Ενότητα: Κινητική Μάθηση Κινητική Ανάπτυξη Προφορικές Ανακοινώσεις 18 ου Διεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού Section: Motor Learning & Development Oral Presentations of the 18 th International

Διαβάστε περισσότερα

Μάριος Γούδας. Ηθική ανάπτυξη και εκπαίδευση. Θέµα διάλεξης 10 Ηθική ανάπτυξη στον αθλητισµό. αναφορά σχετικών παραδειγµάτων αθλητών, µαθητών

Μάριος Γούδας. Ηθική ανάπτυξη και εκπαίδευση. Θέµα διάλεξης 10 Ηθική ανάπτυξη στον αθλητισµό. αναφορά σχετικών παραδειγµάτων αθλητών, µαθητών ΕΠΕΑΕΚ : AΝΑΜΟΡΦΩΣΗ A ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 10 Ηθική ανάπτυξη στον αθλητισµό Μάριος Γούδας Ηθική ανάπτυξη - ορισµοί - ηθική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιακή Συχνότητα και Πρόσληψη Οξυγόνου Ατόμων Μέσης Ηλικίας κατά την Εκτέλεση Ελληνικών Παραδοσιακών Χορών

Καρδιακή Συχνότητα και Πρόσληψη Οξυγόνου Ατόμων Μέσης Ηλικίας κατά την Εκτέλεση Ελληνικών Παραδοσιακών Χορών Ερευνητική Αναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισμό τόμος 6 (3), 329 339 Δημοσιεύτηκε: 31 Δεκεμβρίου 2008 Inquiries in Sport & Physical Education Volume 6 (3), 329-339 Released: December 31, 2008 www.hape.gr/emag.asp

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Ανδρέας Κυθραιώτης- Πέτρος Πασιαρδής Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου Συνέδριο Παιδαγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΦΩΤΕΙΝΗΣ ΜΠΟΝΩΤΗ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΦΩΤΕΙΝΗΣ ΜΠΟΝΩΤΗ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΦΩΤΕΙΝΗΣ ΜΠΟΝΩΤΗ Ακαδημαϊκή Θέση Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Αναπτυξιακής Ψυχολογίας, Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής Εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. email: fbonoti@uth.gr Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.49-54 ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΑΝΑΤΡΟΦΟΔΟΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΥΣΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΨΥΧΗΣ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΑΝΑΤΡΟΦΟΔΟΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΥΣΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΨΥΧΗΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Φωτογραφία Προσωπικά στοιχεία Ονοματεπώνυμο: Βαθμίδα: Γνωστικό αντικείμενο: Τομέας: Εργαστήριο: ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΖΕΤΖΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΜΟΝΤΕΛΑ ΑΝΑΤΡΟΦΟΔΟΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Φωτογραφία. Προσωπικά στοιχεία. Γνωστικό αντικείμενο: Αθλητική Ψυχολογία με έμφαση τις εφαρμογές

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Φωτογραφία. Προσωπικά στοιχεία. Γνωστικό αντικείμενο: Αθλητική Ψυχολογία με έμφαση τις εφαρμογές ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Φωτογραφία Προσωπικά στοιχεία Ονοματεπώνυμο: Ιδιότητα: Γνωστικό αντικείμενο: Τομέας: Εργαστήριο: Τρέχουσα διοικητική θέση: Προσωπική ιστοσελίδα: Τσορμπατζούδης Χαράλαμπος Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 9 Ένταξη και Διεπιστημονική Συνεργασία

Μάθημα 9 Ένταξη και Διεπιστημονική Συνεργασία Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής Εκπαίδευσης Μάθημα 9 Ένταξη και Διεπιστημονική Συνεργασία Διδάσκων: Βασίλης Στρογγυλός Ορισμός Ο όρος διεπιστημονική συνεργασία αναφέρεται στη συνεργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Λέξεις κλειδιά: Υγεία και συμπεριφορές υγείας, χρήση, ψυχότροπες ουσίες, κοινωνικό κεφάλαιο.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Λέξεις κλειδιά: Υγεία και συμπεριφορές υγείας, χρήση, ψυχότροπες ουσίες, κοινωνικό κεφάλαιο. Α.Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ Σ.Ε.Υ.Π. ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Τίτλος: «Χρήση ψυχοτρόπων ουσιών από μαθητές Α Λυκείου της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης του Νομού Ηρακλείου και ο ρόλος του Κοινωνικού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Νίκος Μίτλεττον Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ιωσηφίνα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΟΝΕΪΚΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΗΜΑΘΙΑΣ

ΓΟΝΕΪΚΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΗΜΑΘΙΑΣ ΓΟΝΕΪΚΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΗΜΑΘΙΑΣ Κασσώτη Όλγα, Κλιάπης Πέτρος Δασκάλα M.Ed, Σχολ. Σύμβουλος Π.Ε. kassoti@sch.gr kliapis@sch.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στο άρθρο παρουσιάζεται

Διαβάστε περισσότερα

«ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΧΑΡΑ ΣΕ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗ ΜΕ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΥΤΗΣ»

«ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΧΑΡΑ ΣΕ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗ ΜΕ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΥΤΗΣ» «ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΧΑΡΑ ΣΕ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗ ΜΕ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΥΤΗΣ» Δραμιλαράκη Σοφία Πιλάκη Σαββίνα Τμήμα Ψυχολογίας- Προφορική παρουσίαση στο μάθημα της «Οικολογικής και Περιβαλλοντικής

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη των Στάσεων Των Μαθητών Γυμνασίου στη Φυσική με τις ΤΠΕ

Μελέτη των Στάσεων Των Μαθητών Γυμνασίου στη Φυσική με τις ΤΠΕ Μελέτη των Στάσεων Των Μαθητών Γυμνασίου στη Φυσική με τις ΤΠΕ Κ. Νικολοπούλου 1, Β. Γιαλαμάς 2 1 Β/θμια Εκπαίδευση & Πανεπιστήμιο Αθηνών, klnikolopoulou@ath.forthnet.gr 2 Πανεπιστήμιο Αθηνών, gialamasbasilis@yahoo.gr

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων Έλεγχοι Υποθέσεων

Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων Έλεγχοι Υποθέσεων Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων Έλεγχοι Υποθέσεων Ένα Ερευνητικό Παράδειγμα Σκοπός της έρευνας ήταν να διαπιστωθεί εάν ο τρόπος αντίδρασης μιας γυναίκας απέναντι σε φαινόμενα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ Παναγιώτου Νεοφύτα 2008969752 Επιβλέπων καθηγητής Δρ. Νίκος Μίτλεττον,

Διαβάστε περισσότερα

-,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,.

-,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,. παιδαγωγικά ρεύµατα στο Αιγαίο Προσκήνιο 77 : patrhenis@keda.gr -,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,. Abstract Constructivism constitutes a broad theoretical-cognitive movement encompassing

Διαβάστε περισσότερα

«-» vasalap@otenet.gr. andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -.

«-» vasalap@otenet.gr. andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -. παιδαγωγικά ρεύµατα στο Αιγαίο Θεωρείο 10 «-» 1 vasalap@otenet.gr 2 andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -. Abstract In the survey we investigated the views of those who

Διαβάστε περισσότερα

Η αυθεντική ηγεσία και ο ρόλος της στις αλλαγές. Ονοματεπώνυμο: Μουμτζής Ευάγγελος- Δημήτριος Σειρά: 9 Επιβλέπων Καθηγητής: Ολίβια Κυριακίδου

Η αυθεντική ηγεσία και ο ρόλος της στις αλλαγές. Ονοματεπώνυμο: Μουμτζής Ευάγγελος- Δημήτριος Σειρά: 9 Επιβλέπων Καθηγητής: Ολίβια Κυριακίδου Η αυθεντική ηγεσία και ο ρόλος της στις αλλαγές Ονοματεπώνυμο: Μουμτζής Ευάγγελος- Δημήτριος Σειρά: 9 Επιβλέπων Καθηγητής: Ολίβια Κυριακίδου Δεκέμβριος 2012 Στόχος Έρευνας Στόχος της έρευνας είναι να σκιαγραφηθούν

Διαβάστε περισσότερα

εργασία µε τίτλο: «Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων σε µαθητές µε αναπηρία: Μια εναλλακτική πρόταση».

εργασία µε τίτλο: «Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων σε µαθητές µε αναπηρία: Μια εναλλακτική πρόταση». ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Ονοµατεπώνυµο: ΦΛΩΡΙ ΗΣ ΘΕΟ ΩΡΟΣ Ειδικότητα: άσκαλος Ειδικής Αγωγής (1ο Γραφείο Πρωτοβάθµιας Εκπαίδευσης Σερρών) Τίτλοι Σπουδών: Πτυχίο του Παιδαγωγικού Τµήµατος ηµοτικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

της Συμπεριφοράς Καθηγητής. Τμήμα Ψυχολογίας του Αριστοτελείου Συμπεριφοράς Καθηγητής στο Τμήμα Ψυχολογίας του ΑΠΘ. Έχει μεταπτυχιακούς

της Συμπεριφοράς Καθηγητής. Τμήμα Ψυχολογίας του Αριστοτελείου Συμπεριφοράς Καθηγητής στο Τμήμα Ψυχολογίας του ΑΠΘ. Έχει μεταπτυχιακούς ONOMA: Kιοσέογλου Γρηγόριος, ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΗ ΘΕΣΗ: Καθηγητής στη Στατιστική Εφαρμοσμένη στις Επιστήμες της Συμπεριφοράς Καθηγητής. Τμήμα Ψυχολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Σύντομο Βιογραφικό:

Διαβάστε περισσότερα

648 Πρακτικά Συνεδρίου - ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ

648 Πρακτικά Συνεδρίου - ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ 648 Πρακτικά Συνεδρίου - ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΠΟΥ ΑΝΑΠΤΥΣΣΟΥΝ ΟΙ ΜΑΘΗ- ΤΕΣ ΠΟΥ ΦΟΙΤΟΥΝ ΣΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ, ΚΑΝΟΝΤΑΣ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ, ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΦΥΛΟ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΠΟΥ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΛΟΙΖΟΥ ΑΡΙΘΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ ΜΕ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝ ΑΝΤΛΙΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΕΚΧΥΣΗΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Έργου EUfolio

Αποτελέσματα Έργου EUfolio http://www.eufolio.eu Αποτελέσματα Έργου EUfolio Ημερίδα «Ενσωμάτωση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας στη Μαθησιακή Διαδικασία Λευκωσία, 16 Μαΐου 2015 Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Υπουργείο

Διαβάστε περισσότερα

Η διδασκαλία της θεωρίας της εξέλιξης στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση

Η διδασκαλία της θεωρίας της εξέλιξης στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση Η διδασκαλία της θεωρίας της εξέλιξης στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση Πανελλήνιο συνέδριο με θέμα: Βιολογικές και Φυσικές Επιστήμες στην Εκπαίδευση Αθήνα, 11-13/04/2008 Κώστας Καμπουράκης Εκπαιδευτήρια Γείτονα,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΗΑΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΑΚΟ ΓΗΑΣΜΖΜΑΣΗΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΔ ΣΖ ΠΛΖΡΟΦΟΡΗΑ ΚΑΗ ΣΖ ΔΠΗΚΟΗΝΧΝΗΑ ΓΗΑ ΣΖΝ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΓΙΠΛΧΜΑΣΙΚΗ ΔΡΓΑΙΑ

ΓΗΑΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΑΚΟ ΓΗΑΣΜΖΜΑΣΗΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΔ ΣΖ ΠΛΖΡΟΦΟΡΗΑ ΚΑΗ ΣΖ ΔΠΗΚΟΗΝΧΝΗΑ ΓΗΑ ΣΖΝ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΓΙΠΛΧΜΑΣΙΚΗ ΔΡΓΑΙΑ ΔΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΓΙΣΡΙΑΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΑΘΗΝΧΝ ΣΜΖΜΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΚΑΗ ΑΓΧΓΖ ΣΖΝ ΠΡΟΥΟΛΗΚΖ ΖΛΗΚΗΑ ΣΜΖΜΑ ΔΠΗΚΟΗΝΧΝΗΑ ΚΑΗ ΜΔΧΝ ΜΑΕΗΚΖ ΔΝΖΜΔΡΧΖ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΘΔΑΛΙΑ ΣΜΖΜΑ ΑΡΥΗΣΔΚΣΟΝΧΝ ΜΖΥΑΝΗΚΧΝ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Εργάστηκαν οι: Δαρειώτη Φωτεινή, 111320130032 Κανέλλη Ζωή-Ειρήνη, 11320130041 Έλενα Τσιάρλεστον, 113201300163

Εργάστηκαν οι: Δαρειώτη Φωτεινή, 111320130032 Κανέλλη Ζωή-Ειρήνη, 11320130041 Έλενα Τσιάρλεστον, 113201300163 ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Εργάστηκαν οι: Δαρειώτη Φωτεινή, 111320130032 Κανέλλη Ζωή-Ειρήνη, 11320130041 Έλενα Τσιάρλεστον, 113201300163 Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Ζαχαρούλα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Φυσική αγωγή και προαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

2ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ - ΠΑΤΡΑ 28-30/4/2011

2ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ - ΠΑΤΡΑ 28-30/4/2011 2ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ - ΠΑΤΡΑ 28-30/4/2011 1023 Η παιδαγωγική αξιοποίηση του μαθήματος της Πληροφορικής στην Ειδική Αγωγή - Ευαισθητοποίηση των μαθητών χάριν του περιβάλλοντος. Μία διδακτική προσέγγιση

Διαβάστε περισσότερα

CURRICULUM VITAE FEEDBACK MODELS AND MANAGEMENT OF SPORT SKILLS PHYSICAL EDUCATION AND SPORT SCIENCES

CURRICULUM VITAE FEEDBACK MODELS AND MANAGEMENT OF SPORT SKILLS PHYSICAL EDUCATION AND SPORT SCIENCES CURRICULUM VITAE Personal details Surname/name: Position: Specialty: Department: Laboratory: TZETZIS GEORGE PROFESSOR FEEDBACK MODELS AND MANAGEMENT OF SPORT SKILLS PHYSICAL EDUCATION AND SPORT SCIENCES

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κα Παναγιώτα Ταμανά ΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΙΣ ΑΤΟΜΩΝ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ΕΜΒΟΛΙΟ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ. Προσεγγίσεις στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας του σχολείου

ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ. Προσεγγίσεις στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας του σχολείου Α Ρ Ι Σ Τ Ο Τ Ε Λ Ε Ι Ο Π Α Ν Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ι Ο Θ Ε Σ Σ Α Λ Ο Ν Ι Κ Η Σ Η Πράξη "Εκπαίδευση Αλλοδαπών & Παλιννοστούντων Μαθητών" υλοποιείται μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος "Εκπαίδευση και Διά Βίου

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάπτυξη της μορφολογικής επίγνωσης στα Ελληνικά: μία διερευνητική μελέτη

Η ανάπτυξη της μορφολογικής επίγνωσης στα Ελληνικά: μία διερευνητική μελέτη Η ανάπτυξη της μορφολογικής επίγνωσης στα Ελληνικά: μία διερευνητική μελέτη Σ. Παντελιάδου και Κ. Μ. Ρόθου ΠΤΕΑ, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας spadel@uth.gr και rothou@uth.gr Abstract: The present study explores

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

"Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΑΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Π.Τ.Δ.Ε ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ".

Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΑΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Π.Τ.Δ.Ε ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. "Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΑΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Π.Τ.Δ.Ε ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ". Σίμος Αναγνωστάκης, Ε.Ε.Δι.Π., sanagn@edc.uoc.gr Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ Ονοματεπώνυμο Φοιτήτριας: Χριστοφόρου Έλενα

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Management και Διοίκηση Επιχειρήσεων και Οργανισμών

Μάθημα: Management και Διοίκηση Επιχειρήσεων και Οργανισμών ΠΑΝΤΕΙΟΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ PANTEION UNIVERSITY OF SOCIAL AND POLITICAL SCIENCES DEPARTMENT OF ECONOMIC & REGIONAL DEVELOPMENT Πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Information and Communication Technologies in Education

Information and Communication Technologies in Education Information and Communication Technologies in Education Instructional Design = Instructional Systems Design (ISD) K. Vassilakis / M. Kalogiannakis Instructional Design Instructional Design (also called

Διαβάστε περισσότερα

Εκδηλώσεις Συλλόγων. La page du francais. Τα γλωσσοψυχο -παιδαγωγικά. Εξετάσεις PTE Δεκεμβρίου 2013

Εκδηλώσεις Συλλόγων. La page du francais. Τα γλωσσοψυχο -παιδαγωγικά. Εξετάσεις PTE Δεκεμβρίου 2013 296 Αύγουστος 2013 ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ ΑΠΟΔΕΙΞΑΜΕ ΟΤΙ ΜΕ ΟΜΑΔΙΚΟΤΗΤΑ ΠΕΡΝΑΜΕ ΤΑ ΕΜΠΟΔΙΑ Με την έναρξη της σχολικής χρονιάς βρισκόμαστε στην αφετηρία σε μια δύσκολη κούρσα με τεχνητά εμπόδια, που ακόμη και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΗ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΝΕΑΝΙΚΗ ΙΔΙΟΠΑΘΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ Όνομα Φοιτήτριας: Μαρία Θωμά Αριθμός φοιτητικής ταυτότητας:2010221455

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη προγράμματος Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (κάρτες «υπερατού») για την άγρια πανίδα

Ανάπτυξη προγράμματος Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (κάρτες «υπερατού») για την άγρια πανίδα Ανάπτυξη προγράμματος Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (κάρτες «υπερατού») για την άγρια πανίδα Δ. Βάσσιος, Μ. Γεωργιάδου Πασαλίδη 41, 54453 Θεσσαλονίκη Περίληψη Περιβαλλοντική Εκπαίδευση (Π.Ε.) είναι η σχετική

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Γεωργία Πασιαρδή, ιευθύντρια Σχολείων ηµοτικής Εκπαίδευσης ρ. Γιάννης Σαββίδης, ιευθυντής Σχολείων ηµοτικής Εκπαίδευσης, Μέλος Σ.Ε.Π. Α.Π.ΚΥ.

ρ. Γεωργία Πασιαρδή, ιευθύντρια Σχολείων ηµοτικής Εκπαίδευσης ρ. Γιάννης Σαββίδης, ιευθυντής Σχολείων ηµοτικής Εκπαίδευσης, Μέλος Σ.Ε.Π. Α.Π.ΚΥ. 1 Eργαστήριο 2: Καλές Πρακτικές Παιδαγωγικής Ηγεσίας ρ. Γεωργία Πασιαρδή, ιευθύντρια Σχολείων ηµοτικής Εκπαίδευσης ρ. Γιάννης Σαββίδης, ιευθυντής Σχολείων ηµοτικής Εκπαίδευσης, Μέλος Σ.Ε.Π. Α.Π.ΚΥ. «Η

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλείο Αυτοαξιολόγησης

Εργαλείο Αυτοαξιολόγησης Εργαλείο Αυτοαξιολόγησης Οδηγίες [1] Περιεχόμενα [2] 1.0 Αιτιολογία Η διαδικασία αυτοαξιολόγησης περιλαμβάνει παιδιά με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες (ΕΕΑ), γονείς παιδιών με ΕΕΑ, διευθυντές, εκπαιδευτικούς

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΙΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ

ΣΤΙΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΣΤΙΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Θέµατα που θα αναπτυχθούν Οι λόγοι για τους οποίους ανέκυψε η ανάγκη χρησιµοποίησης των κοινωνικο-γνωστικών µοντέλων για την ερµηνεία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Η ψυχολογία των αθλητών και η άμεση σχέση της με την προπόνηση και τη φυσικοθεραπεία

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Η ψυχολογία των αθλητών και η άμεση σχέση της με την προπόνηση και τη φυσικοθεραπεία ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 1. Κριτήρια Επιλογής Θέματος キ キ キ キ ενδιαφέρον απόκτηση γνώσεων και πληροφοριών διαμόρφωση απόψεων για το θέμα φιλομάθεια για τη ψυχολογία των αθλητών 2. Τίτλος της έρευνας Η ψυχολογία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΕΡΕΥΝΩΝ: ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΕΡΕΥΝΩΝ: ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΕΡΕΥΝΩΝ: ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ Ιωάννης Ανδρεάδης, Θεόδωρος Χατζηπαντελής john@polsci.auth.gr, chadji@posci.auth.gr Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ «Η επιμόρφωση των εκπαιδευτικών σε φροντιστήρια μέσης εκπαίδευσης:

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ Μέτρο 2.2 Αναµόρφωση Προγραµµάτων Προπτυχιακών Σπουδών ιεύρυνση Τριτοβάθµιας Κατ. Πράξης 2.2.2.α Αναµόρφωση Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013 Τμήμα Διατροφής και Διαιτολογίας Σελίδα 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ: 1. Αξιολόγηση της προσωπικής

Διαβάστε περισσότερα

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση Ημερίδα για την ενσωμάτωση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση, Λεμεσός 23/2/13

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα