Ηλιόπουλος Ι. και Καταγάς Χ. Τοµέας Ορυκτών Πρώτων Υλών, Τµήµα Γεωλογίας, Πανεπιστήµιο Πατρών, Πάτρα,

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ηλιόπουλος Ι. και Καταγάς Χ. Τοµέας Ορυκτών Πρώτων Υλών, Τµήµα Γεωλογίας, Πανεπιστήµιο Πατρών, 265 00 Πάτρα, morel@upatras.gr, c.katagas@upatras."

Transcript

1 2 ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ, ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ & ΓΕΩΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2005 ΣΕΛ ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΜΕΤΑΠΗΛΙΤΙΚΩΝ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΕΝΕΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΝΗΣΟ IΚΑΡΙΑ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΙΣΟΧΗΜΙΚΩΝ ΤΟΜΩΝ P-T ΙΑΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΦΑΣΕΩΝ (PSEUDOSECTIONS) Ηλιόπουλος Ι. και Καταγάς Χ. Τοµέας Ορυκτών Πρώτων Υλών, Τµήµα Γεωλογίας, Πανεπιστήµιο Πατρών, Πάτρα, ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η χρήση ισοχηµικών τοµών P-T διαγραµµάτων φάσεων (isochemical P-T phase diagram sections όπως προτείνεται σαν ονοµασία τους από τους Tinkham & Ghent 2005), ευρύτερα γνωστών ως pseudosections, έχει αποδειχθεί ως ένα πολύ χρήσιµο εργαλείο για τη µεταµορφική πετρολογία. Στην εργασία αυτή δοκιµάζεται η εφαρµογή του σε µεταπηλιτικά πετρώµατα µετρίων βαθµών µετα- µόρφωσης (πρασινοσχιστολιθική αµφιβολιτική φάση) της κύριας λιθολογικής ενότητας της νήσου Ικαρίας (ενότητα Ικαρίας). Η χρήση τέτοιων διαγραµµάτων έδωσε τη δυνατότητα της µοντελοποίησης των παρατηρούµενων παραγενέσεων, καθώς και την αποκωδικοποίηση σηµαντικού τµήµατος της πορείας των µεταµορφικών συνθηκών P-T, που επέδρασαν επί των αντίστοιχων πετρωµάτων. Η δηµιουργία ισοχηµικών τοµών µε βάση δύο εκ των πλέον χρησιµοποιούµενων συστηµάτων (KFMASH και MnKFMASH) για τρεις κύριες συστάσεις (ΑΙΚ, ΒΙΚ, και CIK) που προέκυψαν από την οµαδοποίηση παροµοίου χηµισµού συστάσεων πετρωµάτων, επέτρεψε σε πρώτη φάση την αναγνώριση της επίδρασης του Mn στο σύστηµα και την επιλογή του πλέον κατάλληλου συστήµατος για την ιδανικότερη µοντελοποίηση της κάθε σύστασης/οµάδας παραγενέσεων. Τα διαγράµµατα αυτά τέλος επέτρεψαν την µε γεωθερµοβαροµετρικούς όρους προσέγγιση παραγενέσεων για τις οποίες η κλασική γεωθερµοβαροµετρία αδυνατεί να δώσει αποτελέσµατα, λόγω της απουσίας των κατάλληλων ορυκτών φάσεων. 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα τελευταία χρόνια επεκτείνεται ολοένα και περισσότερο η προσέγγιση µεταµορφικών παραγενέσεων υψηλών βαθµών ελευθερίας καθώς και η γραφική τους αναπαράσταση µε τη χρήση διαγραµµάτων P-T, τα οποία σχεδιάζονται µε βάση µια συγκεκριµένη ολική χηµική σύσταση πετρώµατος και που υπολογίζονται για ένα συστασιακό διάνυσµα (Powell et al. 1998). Τα διαγράµµατα αυτά έχει επικρατήσει να αποκαλούνται στην διεθνή βιβλιογραφία µε τον όρο pseudosections. O όρος αυτός ωστόσο έχει προκαλέσει αρκετές αντιπαραθέσεις τόσο στα διεθνή συνέδρια όσο και σε σχετικές οµάδες συζητήσεων (mailing lists) στο διαδίκτυο. Για το λόγο αυτό προτιµήθηκε η χρήση της πρόσφατα προτεινόµενης ονοµασία «ισοχηµικές τοµές P-T διαγραµµάτων φάσεων» και για περισσότερη συντοµία ο όρος «ισοχηµική τοµή» (Tinkham & Ghent 2005). Τόσο οι συστάσεις όσο και τα ποσοστά συµµετοχής όλων των ορυκτών µιας παραγένεσης είναι προκαθορισµένα σε ένα συγκεκριµένο σηµείο P-T, λαµβανοµένου υπ όψιν ότι η ενεργή ολική σύσταση (effective bulk composition: EBC) είναι γνωστή. Ως ενεργή ολική σύσταση ορίζεται από τον Stüwe (1997) η ολική σύσταση του όγκου εξισορρόπησης (equilibration volume) του όγκου δηλαδή του πετρώµατος ο οποίος σε συγκεκριµένες P-Τ αντιδρά ώστε να βρεθεί σε ισορροπία. Η κρισιµότητα της επιλογής της κατάλληλης EBC µέσω της οποίας θα επιτευχθεί η πρόρρηση των ορυκτολογικών παραγενέσεων καθώς και η µοντελοποίησή τους διαµέσου των ισοχηµικών τοµών έχει αποτελέσει το θέµα µεγάλου αριθµου εργασίων τα τελευταία χρόνια (π.χ. Tinkham et al. 2001, Zeh 2001, Marmo et al κ.α.). Το σύστηµα που έχει µελετηθεί διεξοδικά την τελευταία εικοσαετία µε ποικίλα αποτελέσµατα και µε στόχο το εύρος των κοινών ορυκτολογικών παραγενέσεων που εµφανίζονται στα τυπικά µεταπηλιτικά πετρώµατα είναι το KFMASH. Το γεγονός ότι στη φύση τα πετρώµατα αποτελούνται συ- 75

2 νήθως από µεγαλύτερο αριθµό συστατικών, προκάλεσε την µελέτη περισσότερο πολύπλοκων συστηµάτων µε αύξηση του αριθµού των συστατικών του συστήµατος αυτού µε την εισαγωγή συστατικών όπως τα Na 2 Ο, CaΟ, TiΟ 2, Fe 2 Ο 3 και MnO (Mahar et al. 1997, Worley & Powell 1998, White et al. 2000,2001, Tinkham et al. 2001, Wei et al. 2004). Έτσι µπορούν πλέον να υπολογιστούν ισοχηµικές τοµές συστηµάτων όπως το NCKMnFMASHTO. Τα πιθανά περιθώρια σφάλµατος που υπεισέρχονται στους πραγµατοποιούµενους υπολογισµούς µε το ελεύθερο λογισµικό THERMOCALC (Powell & Holland 1988) προέρχονται από τον υπολογισµό των ενεργοτήτων των ακραίων µελών και από την ίδια την χρήση της βάση θερµοδυναµικών δεδοµένων που το συνοδεύουν. Η τυπική αβεβαιότητα για τις γραµµές οι οποίες διαχωρίζουν πεδία σταθερότητας διαφορετικών ορυκτών στις ισοχηµικές τοµές, είναι τυπικά της τάξης των ±10 C (Vance & Mahar 1998). Τέτοιας έκτασης περιθώρια σφάλµατος µπορούν να είναι σηµαντικά όταν αυτό που ενδιαφέρει πρωταρχικά είναι οι απόλυτες τιµές της πίεσης και της θερµοκρασίας. Ωστόσο, κύριο ενδιαφέρον τέτοιου είδους διαγραµµάτων αποτελεί η τοπολογία τους και το σχήµα των συστασιακών τους ισοπληθών, καθώς και οι αλλαγές που πραγµατοποιούνται σε ένα δεδοµένο πεδίο πίεσεων και θερµοκρασίων (Vance & Mahar 1998). Σκοπός της χρήσης αυτών των διαγραµµάτων ήταν η ερµηνεία µεταπηλιτικών παραγενέσεων της ενότητας Ικαρίαςκαι η χάραξη της πιθανής πορείας των συνθηκών P-T που ακολούθησαν τα αντίστοιχα πετρώµατα. 2 ΓΕΩΛΟΓΙΑ Η νήσος Ικαρία αποτελεί µέρος του ανατολικού τµήµατος της Αττικο-κυκλαδικής µάζας η συσχέτιση της οποίας µε το ανατολικότερα εµφανιζόµενο σύµπλεγµα του Μεντερές έχει απασχολήσει την ερευνητική κοινότητα για πολλά χρόνια. Τα γεωλογικά µοντέλα που κατά καιρούς έχουν προταθεί για την περιοχή αυτή έχουν εξελιχθεί ευρέως τα τελευταία 30 χρόνια, από τη θεωρία ενός συµπαγούς κρατονικού τεµάχους (rigid microcraton) στην πιο πρόσφατα προτεινόµενη ενός «συµπλέγµατος Αλπικών καλυµµάτων» (Alpine nappe pile) που δηµιουργήθηκε µέσω επωθήσεων και κανονικών ρηγµάτων (Jolivet et al. 1994). Αποτελείται από τρείς κύριες λιθολογικές ενότητες (Hejl et al. 2002): α) ένα τεκτονικό κάλυµµα αποτελούµενο από προ-μειοκαινικά µεταµορφωµένα πετρώµατα και το οποίο περιλαµβάνει: µια κατώτερη παρα-αυτόχθονη ενότητα µε χαµηλού βαθµού µεταµορφωµένα πετρώµατα, µιά ενδιάµεση Ηωκαινικής ηλικίας κυανοσχιστολιθική ενότητα και µία ανώτερη ενότητα από χαµηλής πίεσης µεταµορφωµένα πετρώµατα που περιλαµβάνει και µεταοφιόλιθους β) Μειοκαινικούς πλουτωνίτες που διεισδύουν σε αυτό το τεκτονικό κάλυµµα και γ) µία ανώτερη ενότητα αποτελούµενη από νεογενή ιζηµατογενή πετρώµατα που περιέχουν τεµάχη από το προϋπάρχον υπόβαθρό τους. Λόγω της εύρεσης απολιθωµάτων (Melidonis 1980) καθώς και του προσδιορισµού ισοτόπων Sr (Andriesen et al. 1979) έχει γίνει ευρύτερα αποδεκτή η συσχέτιση της κυανοσχιστολιθικής ενότητας µε την Πελαγονική ζώνη των εσωτερικών Ελληνίδων. Τρεις τεκτονικές ενότητες έχουν περιγραφεί στην Ικαρία (Κτενάς 1969, Παπανικολάου 1978, Altherr et al. 1994). Στη βάση, η ενότητα Ικαρίας περιλαµβάνει µια ακολουθία µεταπηλιτικών γνευσίων, αµφιβολιτών, χαλαζιτών (Γνεύσιοι Πλαγιάς), µάρµαρα µε σπάνιες εµφανίσεις µεταβωξιτών (Μάρµαρο Πούντας) και ποικιλόχρωµες ακολουθίες αµφιβολιτών, µεταπηλιτών, ασβεστοπυριτικών πετρωµάτων και µαρµάρων (σχηµατισµός Πετροπουλίου) που έχουν υποστεί ένα µετρίων πιέσεων και θερµοκρασιών µεταµορφικό επεισόδιο Ολιγοκαινικής ως Κάτω Μειοκαινικής ηλικίας. Κατά τη διάρκεια του κάτω Μειόκαινου δύο γρανιτικά σώµατα διείσδυσαν στην ενότητα Ικαρίας προκαλώντας τοπικά ανακρυσταλλώσεις λόγω θερµικής µεταµόρφωσης (Altherr et al. 1982). Λιθοτύποι ό- πως φυλλίτες, µάρµαρα, πρασινοσχιστόλιθοι και ασβεστιτικοί-µαρµαρυγιακοί σχιστόλιθοι, που υ- ποδηλώνουν µεταµορφικές συνθήκες πρασινοσχιστολιθικής φάσης αποτελούν την ενότητα Μεσσαριάς η οποία είναι τεκτονικά τοποθετηµένη επί της ενότητας Ικαρίας. Η ανώτερη τεκτονική ενότητα Κεφάλας η οποία αποτελεί ένα τεκτονικό παράθυρο έκτασης 1,5 km 2 που περιλαµβάνει µάρ- µαρα στα οποία διεισδύει ένα διοριτικό σώµα, καθώς και αµφιβολίτες (Παπανικολάου 1978). Πρόσφατα έχει αναγνωρισθεί ως τµήµα µιας ΝΝ εκτεινόµενης ζώνης µε πετρώµατα χαµηλής πίεσης - υψηλής θερµοκρασίας, ηλικίας ανώτερου Κρητιδικού. Η ζώνη αυτή αποτυπώνει το όριο µεταξύ των Ελληνίδων και των Ταυρίδων (Langosch et al. 2000). 76

3 3 ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΙΓΜΑΤΑ Με σκοπό την αντιπροσωπευτικότερη παρουσίαση του συνόλου των µεταπηλιτικών παραγενέσεων της ενότητας Ικαρίας µέσω της χρήσης ισοχηµικών τοµών P-T, κρίθηκε σκόπιµη η οµαδοποίηση των δείγµατων σε τρεις κύριες συστασιακές οµάδες: την ΑΙΚ, την BIK και την CIK. Οι συστασιακές αυτές οµάδες αντιστοιχούν σε ιδιαίτερα αργιλούχους µεταπηλίτες (ΑΙΚ), σε αργιλούχους µεταπηλίτες οι οποίοι στο διάγραµµα AFM προβάλλονται επάνω από τη συνδετική γραµµή γρανάτηχλωρίτη (ΒΙΚ), και σε φτωχούς σε Al µεταπηλίτες οι οποίοι προβάλλονται κάτω από τη συνδετική γραµµή γρανάτη-χλωρίτη στο διάγραµµα AFM (CIK). Οι χηµικές συστάσεις των τριών αυτών συστασιακών οµάδων αποτελούν στην ουσία το µέσο όρο των ολικών χηµικών συστάσεων περισσότερων δειγµάτων µε αντίστοιχες συστάσεις (Πιν. 1). Οι ορυκτολογικές παραγενέσεις που συναντώνται στα δείγµατα που αντιστοιχούν στην κάθε µια από τις συστασιακές οµάδες που προαναφέρθηκαν είναι ΑΙΚ: χλωριτοειδής-κυανίτης-χλωρίτης- -µαργαρίτης-ρουτίλιο ΒΙΚ: βιοτίτης-γρανάτης-σταυρόλιθος-κυανίτης-πλαγιόκλαστο CIK: βιοτίτης-ανδαλουσίτης-σιλλιµανίτης-κορδιερίτης (κυανίτης-σταυρόλιθος-γρανάτης) χλωρίτης-βιοτίτης-γρανάτης-πλαγιόκλαστο βιοτίτης-γρανάτης-σταυρόλιθος-πλαγιόκλαστο Στις παραπάνω παραγενέσεις συµµετέχουν πάντοτε ο χαλαζίας και ο µοσχοβίτης, ενώ τα ορυκτά που δίνονται σε παρένθεση αποτελούν υπολειµατικές φάσεις. Για τη δηµιουργία των ισοχηµικών τοµών για τις οµάδες συστάσεων ΒΙΚ και CIK, κρίθηκε απαραίτητη η διόρθωση των µοριακών τους αναλογιών λόγω της σταθερής παρουσίας του πλαγιοκλάστου σε όλα τα αντίστοιχα δείγµατα. Η διόρθωση πραγµατοποιήθηκε µέ την αφαίρεση των µοριακών αναλογιών των CaO και Na 2 O από την αντίστοιχη µοριακή αναλογία του Al 2 O 3. Στα διαγράµ- µατα αυτά τόσο το TiO 2 όσο και το ZnO δεν λαµβάνονται υπόψη αφού αποτελούν µικρό ποσοστό της ολικής σύστασης και ένα δευτερεύον συστατικό σε µία ή δύο ορυκτές φάσεις (TiO 2 στον τιτανίτη και στον ιλµενίτη, ZnO στο σταυρόλιθο). Στο θεωρούµενο πλαίσιο P-T το TiO 2 δεν επηρεάζει σηµαντικά τη σταθερότητα των κυρίαρχων ορυκτών φάσεων (White et al. 2000,2001). Όσο για το ZnO, αν και γενικά η παρουσία του αυξάνει το πεδίο σταθερότητας του σταυρολίθου ειδικά όσον αφορά τις υψηλότερες πιέσεις, µικροαναλύσεις έδειξαν ότι η συµµετοχή του στους σταυρόλιθους της Ικαρίας ήταν αµελητέα. Για τη συστασιακή οµάδα ΑΙΚ δεν κρίθηκε απαραίτητη η αντίστοιχη διόρθωση λόγω της απουσίας του πλαγιοκλάστου από τα αντίστοιχα δείγµατα. Οι ισοχηµικές τοµές που προέκυψαν για τις συστάσεις ΑΙΚ, ΒΙΚ και CIK στο σύστηµα KFMASH, και ΒΙΚ και CIK στο σύστηµα KMnFMASH (σχήµατα 1 έως 5) κατασκευάστηκαν µε τη χρήση του ελεύθερου λογισµικού THERMOCALC (έκδοση 3.21) των Powell & Holland (1988) και Powell et al. (1998) και της συνοδεύουσας «ενδο-συµβατής» βάσης θερµοδυναµικών δεδοµένων (έκδοση th.pd). Τα µοντέλα συσχέτισης ενεργοτήτων-συστάσεως που χρησιµοποιήθηκαν ακολουθούν για µεν το σύστηµα KFMASH την κωδικοποίηση που δίνεται από τους Powell & Holland (2001), για δε το σύστηµα MnKFMASH εκείνη των Wei et al. (2004). Στους υπολογισµούς που πραγµατοποιήθηκαν, θεωρήθηκε ότι µία πλούσια σε νερό ρευστή φάση καθώς και ο χαλαζίας ήταν συνεχώς σε περίσσεια στα υπό εξέταση συστήµατα. Ο µοσχοβίτης συµµετέχει σε όλες τις παραγενέσεις που προκύπτουν για το συγκεκριµένο εύρος των συνθηκών P-T (1-12 kbar και C). Στις ισοχηµικές τοµές που κατασκευάστηκαν, χρησιµοποιείται λευκός χρωµατισµός για τα πεδία µε δύο βαθµούς ελευθερίας και πιο σκούροι χρωµατισµοί µε αύξηση της µεταβλητότητας. 3.1 Ισοχηµικές τοµές στο σύστηµα KFMASH Η ισοχηµική τοµή του διαγράµµατος που αντιστοιχεί στη συστασιακή οµάδα ΑΙΚ (Σχ. 1) αποτελείται αποκλειστικά από πεδία µε δύο και τρεις βαθµούς ελευθερίας. Η επεξεργασία της συγκεκρι- µένης σύστασης µε το THERMOCALC αποδίδει τέσσερα σηµεία µε µηδέν βαθµούς ελευθερίας καθώς και τµήµατα από 7 καµπύλες µονοµεταβλητών αντιδράσεων. Το πεδίο σταθερότητας του γρανάτη, δείχνει ότι το χαµηλότερο όριο σταθερότητας του ορυκτού αυτού είναι οι 635 C στα 10,2 kbar, και οι 630 C στα 5,2 kbar. Ο χλωριτοειδής περιορίζεται στη περιοχή των σχετικά χαµηλών θερµοκρασιών (< 575 C στα 12kbar και <475 C στα 3,5 kbar) και το πεδίο σταθερότητάς του διευρύνεται στις υψηλότερες πιέσεις. Ο κυανίτης είναι σταθερός σε όλο το εύρος του χρησιµοποιούµενου διαγράµµατος και για πιέσεις που αντιστοιχούν στο πεδίο σταθερότητας του ορυκτού αυτού. Το 77

4 διάγραµµα αυτό προβλέπει ότι είναι δυνατή η σταθερότητα αλουµινοπυριτικών φάσεων στο τριπλό σηµείο (3,8 kbar, 505 C, Ηoldaway 1971). Πίνακας 1. Οι τρεις αντιπροσωπευτικές οµάδες συστάσεων µεταπηλιτών της Ικαρίας που χρησι- µοποιήθηκαν για την κατασκευή των ισοχηµικών τοµών. Σχήµα 1. Ισοχηµική τοµή P-T στο σύστηµα KFMASH για τη σύσταση AIK. (% κ.β. ) ΑIK BIK CIK SiO TiO Al 2 O Fe 2 O MnO MgO CaO Na 2 O K 2 O Σύνολο Σχήµα 2. Ισοχηµική τοµή P-T στο σύστηµα KFMASH για τη σύσταση BIK. Σχήµα 3. Ισοχηµική τοµή P-T στο σύστηµα KFMASH για τη σύσταση CIK. Η ισοχηµική τοµή KFMASH για τη σύσταση BIK (Σχ. 2) αποτελείται κυρίως από πεδία µε δύο και τρεις βαθµούς ελευθερίας και µόνο ένα πεδίο µε τέσσερεις βαθµούς ελευθερίας στην περιοχή χαµηλών πιέσεων και θερµοκρασιών. Η συγκεκριµένη σύσταση εµφανίζει ένα σηµείο µε µεταβλητότητα µηδέν και τµήµατα από 7 µονοµεταβλητές αντιδράσεις. Η αντίστοιχη ισοχηµική τοµή για τη σύσταση CIK (Σχ. 3) εµφανίζει, επίσης, κυρίως πεδία µε δύο και τρεις βαθµούς ελευθερίας και µερικά µόνο πεδία µε τέσσερεις βαθµούς ελευθερίας στις περιοχές υψηλών πιέσεων. Η σύσταση αυτή αποφέρει ένα αµετάβλητο σηµείο και τµήµατα από 5 µονοµεταβλητές αντιδράσεις. 78

5 Θεωρώντας µια τυπική πορεία µιας τύπου Barrow µεταµόρφωσης όπως αυτή που υποδεικνύεται µε τη διακεκοµµένη γραµµή στις τρεις ισοχηµικές τοµές των αντίστοιχων συστάσεων, προβλέπονται οι ακόλουθες παραγενέσεις (+µοσχοβίτης+χαλαζίας+h 2 O): σύσταση ΑΙΚ: χλωριτοειδής + κυανίτης χλωριτοειδής + κυανίτης + σταυρόλιθος χλωρίτης + κυανίτης + σταυρόλιθος σταυρόλιθος + κυανίτης + βιοτίτης κυανίτης + γρανάτης + βιοτίτης σιλλιµανίτης + γρανάτης + βιοτίτης σύσταση ΒΙΚ: χλωρίτης-χλωριτοειδής χλωρίτης-χλωριτοειδής-σταυρόλιθος χλωρίτηςσταυρόλιθος χλωρίτης-σταυρόλιθος-βιοτίτης σταυρόλιθος-βιοτίτης σταυρόλιθος-κυανίτηςβιοτίτης κυανίτης-γρανάτης-βιοτίτης σιλλιµανίτης-γρανάτης-βιοτίτης σύσταση CIK: χλωρίτης χλωρίτης-βιοτίτης σταυρόλιθος-χλωρίτης-βιοτίτης σταυρόλιθοςβιοτίτης σταυρόλιθος-γρανάτης-βιοτίτης κυανίτης-γρανάτης-βιοτίτης σιλλιµανίτης-γρανάτηςβιοτίτης Οι παραγενέσεις που εµφανίζονται σε δείγµατα σύστασης AIK (Σχ. 1) είναι οι χλωριτοειδήςκυανίτης και σπανιότερα χλωρίτης-χλωριτοειδής-κυανίτης, και οι δύο των οποίων προβλέπονται από την αντίστοιχη ισοχηµική τοµή που πραγµατοποιήθηκε στο σύστηµα KFMASH. Το γεγονός της µη ανίχνευσης σταυρολίθου στα πετρώµατα αυτά, θέτει σύµφωνα µε το παραπάνω διάγραµµα, ως ανώτερο δυνατό θερµοκρασιακό όριο τους ~570 C στα 12 kbar. Η παρουσία ωστόσο χλωρίτη σε ορισµένες από τις παραγενέσεις είναι δυνατό να περιορίσει ακόµη περισσότερα τις συνθήκες κάτω από τις οποίες τα πετρώµατα αυτά µεταµορφώθηκαν. Αν ληφθεί υπόψη το, αρκετά περιορισµένης έκτασης διµεταβλητό πεδίο σταθερότητας της παραγένεσης χλωρίτης-χλωριτοειδής-κυανίτης, τότε µπορεί να υποτεθεί ως µέγιστη δυνατή πίεση τα ~4,5 kbar και µέγιστη δυνατή θερµοκρασία οι ~510 C. Τα πεδία που προβλέπονται ωστόσο για τις συστάσεις ΒΙΚ και CIK από τις αντίστοιχες ισοχηµικές τοµές (Σχ. 2 και Σχ. 3) αποτυγχάνουν να προβλέψουν τις παραγενέσεις που αναγνωρίστηκαν στα αντίστοιχα δείγµατα, λόγω κυρίως του ότι τοποθετούν την είσοδο του γρανάτη σε πολύ υψηλές συνθήκες πίεσης αλλά και θερµοκρασίας. Είναι γνωστό ότι η ύπαρξη του MnO σταθεροποιεί το γρανάτη σε υψηλότερες και χαµηλότερες θερµοκρασίες και πιέσεις και για ένα ευρύτερο πλαίσιο ο- λικών συστάσεων πετρώµατος (Spear & Cheney 1989, Symmes & Ferry 1992, Mahar et al. 1997), γεγονός που έκανε απαραίτητη την µοντελοποίηση των δύο αυτών οµάδων συστάσεων στο σύστη- µα MnKFMASH. 3.2 Ισοχηµικές τοµές στο σύστηµα MnKFMASH Οι ισοχηµικές τοµές στο σύστηµα MnKFMASH (Σχ. 4 και 5) αποτελούνται κυρίως από πεδία µε 3 και 4 βαθµούς ελευθερίας, τα πεδία µε 2 βαθµούς ελευθερίας είναι περιορισµένα και εµφανίζεται ένα πεδίο µε 5 βαθµούς ελευθερίας. Η ισοχηµική τοµή για τη σύσταση ΒΙΚ συναντά πολύ µικρά τµήµατα τριών µονοµεταβλητών αντιδράσεων και η αντίστοιχη της CIK µόνο µικρό τµήµα µίας µονοµεταβλητής αντίδρασης. Χαρακτηριστικό των συγκεκριµένων διαγραµάτων είναι ότι τα ορυκτά δείκτες, σταυρόλιθος και κυανίτης δηµιουργούν κατά µήκος των ισοχηµικών τοµών στο σύστηµα MnKFMASH διµεταβλητά πεδία τα οποία αντιστοιχούν σε µονοµεταβλητές αντιδράσεις των αντίστοιχων ισοχηµικών τοµών στο σύστηµα KFMASH. Η επεξεργασία αυτών των ισοχηµικών τοµών επέτρεψε, κατά πρώτο λόγο, την παρατήρηση της επίδρασης που έχει το Mn, στο πεδίο σταθερότητας του γρανάτη και είναι σύµφωνη µε προηγούµενες µελέτες (Spear & Cheney 1989, Symmes & Ferry 1992, Mahar et al. 1997, Tinkham et al. 2001, Wei et al. 2004) που έδειξαν ότι το Mn σταθεροποιεί τον γρανάτη σε σηµαντικά χαµηλότερες θερ- µοκρασίες και πιέσεις σε χηµικά συστήµατα που το συµπεριλαµβάνουν (πχ. MnNCKFMASH ή MnKFMASH) σε σχέση µε το σύστηµα KFMASH. Στα σχήµατα 6 και 7 έχουν σχεδιαστεί µε ξεχωριστά χρώµατα, οι γραµµές που αντιστοιχούν στην πρώτη εµφάνιση του γρανάτη, όπως αυτή προκύπτει από την επεξεργασία των διορθωµένων καθώς και µη διορθωµένων συστάσεων BIK και CIK στο σύστηµα KFMASH, σε σύγκριση µε την πρώτη εµφάνιση του γρανάτη όπως αυτή πιστοποιείται µέσω του συστήµατος MnKFMASH. Τα διαγράµµατα αυτά προβλέπουν ένα σηµαντικά διευρυµένο πεδίο σταθερότητας του γρανάτη. Στο σύστηµα MnKFMASH ο γρανάτης δεν είναι σταθερός στην περιοχή χαµηλών πιέσεων και το πεδίο σταθερότητάς του συρρικνώνεται περαιτέρω µε αύξηση τη θερµοκρασίας. Η ελάχιστη δυνατή πίεση στην οποία η ισοχηµική τοµή προβλέπει σταθερότητα του γρανάτη είναι ~2,97 kbar και κοντά 79

6 στους ~547 C. Για τις υπόλοιπες ορυκτές φάσεις δεν προβλέπονται σηµαντικές διαφοροποιήσεις όσον αφορά στα πεδία σταθερότητάς τους, όπως έχει παρατηρηθεί και από τον Evans (2004). Γενικά, ο κυανίτης αρχίζει να σταθεροποιείται µόνο πάνω από τους ~620 C, ο σιλλιµανίτης είναι σταθερός µόνο σε θερµοκρασίες µεγαλύτερες των 550 C, ενώ ο ανδαλουσίτης δείχνει σηµαντικά περιορισµένο πεδίο σταθερότητας (<3 kbar, ~525 C) στη σύσταση CIK, αλλά αρκετά πιο διευρυµένο πεδίο σταθερότητας στην περίπτωση της σύστασης BIK (<3 kbar, ~475 C). Καµία αργιλοπυριτική φάση δεν είναι σταθερή στις συνθήκες P-T του τριπλού σηµείου των αλουµινοπυριτικών, γεγονός που συµφωνεί µε την άποψη του Pattison (2001) ότι σε πηλιτικά πετρώµατα φτωχά σε Al, τα αργιλοπυριτικά ορυκτά δεν είναι σταθερά στο τριπλό σηµείο. Σχήµα 4. Ισοχηµική τοµή P-T στο σύστηµα MnKFMASH για τη σύσταση BIK. Σχήµα 5. Ισοχηµική τοµή P-T στο σύστηµα MnKFMASH για τη σύσταση CIK. Σχήµα 6. ιαφοροποίηση του πεδίου σταθερότητας του γρανάτη µεταξύ των συστηµάτων KFMASH και MnKFMASH για τη σύσταση ΒΙΚ. Σχήµα 7. ιαφοροποίηση του πεδίου σταθερότητας του γρανάτη συστηµάτων KFMASH και MnKFMASH για τη σύσταση CΙΚ. 80

7 Η κύρια διαφοροποίηση των δύο συστάσεων (BIK και CIK) στο σύστηµα MnKFMASH όσον α- φορά το πεδίο σταθερότητας του γρανάτη, έγκειται στην διαφορά της θερµοκρασιακής πορείας που ακολουθεί η ισοπληθής εισαγωγής του γρανάτη στις αντίστοιχες παραγενέσεις (ΒΙΚ: Grt-Chl-Mu-St, CIK: Grt-Chl-Mu-Bi) της κάθε µιας από τις συστάσεις. Έτσι, ενώ και στις δύο συστάσεις η ισοπληθής εισαγωγής του γρανάτη αρχικά διατηρείται γενικά σταθερή, σε πιέσεις >7 kbar στη µεν σύσταση BIK αρχίζει να µετατοπίζεται προς υψηλότερες θερµοκρασίες, στη δε σύσταση CIK αρχίζει να µετατοπίζεται προς χαµηλότερες θερµοκρασίες. Μια άλλη σηµαντική διαφορά των δύο συστάσεων είναι ο σχεδόν διπλασιασµός του εύρους του πεδίου σταθερότητας του σταυρολίθου στην σύσταση ΒΙΚ σε σχέση µε την σύσταση CIK. Αντίστοιχα η επεξεργασία της σύστασης CIK έδειξε τη σηµαντική διεύρυνση του πεδίου σταθερότητας του βιοτίτη ο οποίος παράλληλα κάνει την πρώτη του εµφάνιση πριν την αντίστοιχη εµφάνιση του σταυρολίθου. Σηµαντική διαφορά επίσης αποτελεί το γεγονός ότι στη σύσταση BIK η ισοχηµική τοµή προβλέπει την παρουσία του χλωριτοειδούς στην περιοχή των χαµηλών θερµοκρασιών για ένα ιδιαίτερα περιορισµένο θερµοκρασιακό εύρος, για µεγάλο όµως εύρος πιέσεων. Στις διαφορές των δύο διαγραµµάτων έχει ήδη αναφερθεί στην προηγούµενη παράγραφο και η διευρυµένη παρουσία του ανδαλουσίτη στη περίπτωση της σύσταση BIK. Μάλιστα, η ίδια ισοχηµική τοµή προβλέπει την εµφάνιση της παραγένεσης σταυρόλιθος+ανδαλουσίτης+ χλωρίτης. Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της ισοχηµικής τοµής που προκύπτει από τη σύσταση CIK είναι επίσης το εκτεταµένο πεδίο σταθερότητας της παραγένεσης χλωρίτης+µοσχοβίτης. Τέλος, στις ση- µαντικές διαφορές πρέπει να προστεθεί και η ελαφρά µετατόπιση το πεδίου σταθερότητας της παραγένεσης σταυρόλιθος-κυανίτης-γρανάτης-βιοτίτης-µοσχοβίτης στην ισοχηµική τοµή της σύστασης ΒΙΚ, προς χαµηλότερες θερµοκρασίες µε σύγχρονη διεύρυνσή του σε σχέση µε την σύσταση CIK. Συγκρίνοντας τις παραγενέσεις που προβλέπονται από τις δύο αυτές χαρακτηριστικές συστάσεις των µεταπηλιτών της Ικαρίας µε τις παραγενέσεις που αναγνωρίστηκαν πετρογραφικά, προκύπτει ότι η κορύφωση της µεταµόρφωσης στα πετρώµατα αυτά θα πρέπει να έγινε στις συνθήκες που προκύπτουν για το πεδίο σταυρόλιθος-κυανίτης-γρανάτης-µοσχοβίτης-βιοτίτης στην ισοχηµική τοµής της σύστασης BIK (Σχ. 4). Η παραγένεση κυανίτης-γρανάτης-βιοτίτης-µοσχοβίτης που απαιτεί υψηλότερες θερµοκρασίες σχηµατισµού δεν πιστοποιήθηκε από την µικροσκοπική εξέταση των λεπτών τοµών. Το πεδίο σταθερότητας της παραγένεσης που αντιστοιχεί στην κορύφωση της µεταµόρφωσης σύµφωνα µε την αντίστοιχη ισοχηµική τοµή προσδιορίζεται σε θερµοκρασίες µεταξύ 620 C και 660 C και πιέσεις µεγαλύτερες των 6,4 kbar. Η ανάγνωση των δύο διαγραµµάτων των συστάσεων BIK και CIK, µε επάλληλη τοποθέτησή τους πιστοποιεί ότι η συγκεκριµένη παραγένεση δεν θα µπορούσε να σχηµατιστεί ποτέ σε δείγµατα σύστασης CIK, αφού εάν συνέβαινε κάτι τέτοιο, τότε στα αντιστοίχων συνθηκών δείγµατα της σύστασης ΒΙΚ η σταθερή παραγένεση θα ήταν κυανίτης-γρανάτης-βιοτίτης-µοσχοβίτης, που όµως, όπως ήδη αναφέρθηκε πιο πάνω, δεν παρατηρήθηκε ποτέ στα δείγµατα της Ικαρίας. Θεωρώντας µια γεωθερµική βαθµίδα της τάξης των 25 C km -1, η οποία αντιπροσωπεύει µετα- µόρφωση σε συνθήκες µετρίων πιέσεων, οι παραγενέσεις που θα "έβλεπαν" οι δύο υπό µελέτη συστάσεις θα ήταν (µε τον χαλαζία και το νερό πάντα σε περίσσεια και µε τον µοσχοβίτη παρόντα σε όλες τις παραγενέσεις µε έντονα γράµµατα αναφέρονται οι παραγενέσεις που εµφανίζονται στην Ικαρία): σύσταση ΒΙΚ: χλωρίτης-χλωριτοειδής χλωρίτης-χλωριτοειδής-σταυρόλιθος χλωρίτηςσταυρόλιθος-γρανάτης χλωρίτης-σταυρόλιθος-γρανάτης-βιοτίτης σταυρόλιθος-γρανάτηςβιοτίτης σταυρόλιθος-κυανίτης-γρανάτης-βιοτίτης κυανίτης-γρανάτης-βιοτίτης σιλλιµανίτης γρανάτης-βιοτιτης. σύσταση CΙΚ: χλωρίτης βιοτίτης-χλωρίτης γρανάτης-χλωρίτης-βιοτίτης γρανάτηςχλωρίτης-σταυρόλιθος-βιοτίτης σταυρόλιθος-γρανάτης-βιοτίτης σταυρόλιθος-κυανίτηςγρανάτης-βιοτίτης κυανίτης-γρανάτης-βιοτίτης σιλλιµανίτης γρανάτης-βιοτιτης. Παραγενέσεις οι οποίες συναντώνται στους µεταπηλίτες της Ικαρίας, δεν συµπεριλαµβάνονται όµως σε µία πορεία µεταµόρφωσης µε γεωθερµική βαθµίδα 25 C km -1 αν και προβλέπονται από τις ισοχηµικές τοµές στο σύστηµα MnKFMASH, είναι: σταυρόλιθος-γρανάτης-σιλλιµανίτηςβιοτίτης, και ο ορυκτολογικός συνδυασµός ανδαλουσίτης-κορδιερίτης-βιοτίτης-σιλλιµανίτης-(σταυρόλιθος-γρανάτης-κυανίτης). Η είσοδος του σιλλιµανίτη στην παραγένεση σταυρόλιθος-γρανάτηςσιλλιµανίτης-βιοτίτης θα µπορούσε να εξηγηθεί µε µια ελαφρά καµπή της προηγουµένως περιγραφόµενης πορείας συνθηκών P-T, µε ελαφρά µείωση της πίεσης στα ~6,5 kbar. 81

8 Το ορυκτολογικό άθροισµα ανδαλουσίτης - κορδιερίτης - βιοτίτης - σιλλιµανίτης - (σταυρόλιθος γρανάτης - κυανίτης) στο σύνολό του αποτελεί εκ των πραγµάτων έναν ορυκτολογικό συνδυασµό µη ισορροπίας. Η ερµηνεία όµως αυτού του ορυκτολογικού συνδυασµού κρίνεται σηµαντική αφού αντικατοπτρίζει ένα µεγάλο τµήµα της πορείας των µεταµορφικών συνθηκών που ήταν υπεύθυνες για την µεταµόρφωση στην Ικαρία. Η µικροσκοπική εξέταση των ιστολογικών χαρακτηριστικών του αντίστοιχου δείγµατος επιβεβαίωσε την έλλειψη ισορροπίας µεταξύ των συνυπαρχόντων ορυκτών. Η ερµηνεία του παραπάνω ορυκτολογικού συνδυασµού γίνεται θεωρώντας δύο ανεξάρτητα µεταξύ του στάδια µεταµόρφωσης. Το πρώτο στάδιο (Σχ. 8) οδήγησε στην τερµατική παραγένεση γρανάτης-σταυρόλιθος-κυανίτης-βιοτίτης που αντιστοιχεί στην κορύφωση του µεταµορφικού γεγονότος τύπου Barrow στην Ικαρία και πιθανότατα σχετίζεται µε την µεταµορφική φάση Μ2 στην ευρύτερη περιοχή. Η ελαφρά µείωση της πίεσης περίπου στα 6,5 kbar οδήγησε, τοπικά µόνο, στην εµφάνιση ινώδους σιλλιµανίτη. Σύντοµες ανυψωτικές κινήσεις, που πιθανότατα ακολούθησαν επέτρεψαν στη παραγένεση αυτή να διατηρηθεί σε συνθήκες αρκετά έξω από εκείνες του πεδίου σταθερότητάς της, αλλά και να υποστεί φαινόµενα ανάδροµης µεταµόρφωσης, που αποτυπώνονται στις παραγενέσεις αυτές µε την έντονη χλωριτίωση του βιοτίτη, καθώς και τη εν µέρει δηµιουργία shimmer aggregate από το σταυρόλιθο. Αυτό είχε ως συνέπεια τη µεταβολή της ενεργού ολικής σύστασης (EBC) του πετρώµατος η οποία θα ήταν διαθέσιµη κατά την έναρξη του επόµενου σταδίου µεταµόρφωσης. Η νέα ενεργός ολική σύσταση (EBC) θα πρέπει να ήταν πλέον σηµαντικά φτωχότερη σε Mn, λόγω της κλασµατοποίησης του στον ήδη υπάρχοντα γρανάτη. Επίσης, η διατήρηση των πλούσιων σε Al φάσεων (π.χ. σταυρόλιθος, κυανίτης) επέδρασε ανάλογα, επηρεάζοντας αρνητικά τη διαθέσιµη στο σύστηµα ποσότητα Al. Έτσι το σύστηµά µας θα µπορούσε να ερµηνευθεί µέσω της ισοχηµικής τοµής στο σύστηµα KFMASH, χρησιµοποιώντας µια σύσταση ελαφρά πιο φτωχή σε Al, όπως η σύσταση CIK (Σχ. 9). Σχήµα 8. Χάραξη της πορείας συνθηκών P-T στο σύστηµα MnKFMASH για τη σύσταση BIK (στάδιο 1). Σχήµα 9. Χάραξη της πορείας συνθηκών P-T στο σύστηµα KFMASH για τη σύσταση CIK (στάδιο 2). Το δεύτερο στάδιο (Σχ. 9) σχετίζεται πιθανότατα µε την τοπική αύξηση της θερµοκρασίας που δηµιουργείται λόγω της κατω-μειοκαινικής διείσδυσης γρανιτικών σωµάτων στην Ικαρία. Θεωρώντας µια σχεδόν ισοβαρική πορεία, χαρακτηριστική για ανάλογου τύπου φαινόµενα θερµικής µετα- µόρφωσης και ως εναρκτήριες συνθήκες εκείνες του πεδίου βιοτίτης-χλωρίτης, ή και ακόµη χαµηλότερα (π.χ. πεδίο χλωρίτη), η αύξηση της θερµοκρασίας οδήγησε στην εµφάνιση του ανδαλουσίτη, η οποία προβλέπεται αρχικά στην αντίστοιχη ισοχηµική τοµή (Σχ. 9) µε την ύπαρξη του αρκετά περιορισµένης έκτασης διµεταβλητού πεδίου σταθερότητας της παραγένεσης ανδαλουσίτης-χλωρίτηςβιοτίτης. Το γεγονός αυτό περιορίζει τις πιθανά επικρατούσες αρχικές πιέσεις µεταξύ ~1,9 και 3,2 kbar, και τις πιθανές αντίστοιχες θερµοκρασίες µεταξύ 520 και 540 C. Η περαιτέρω αύξηση της 82

9 θερµοκρασίας οδηγεί τα αντιστοίχου σύστασης πετρώµατα να εµφανίσουν τις παραγενέσεις ανδαλουσίτης-βιοτίτης, ανδαλουσίτης-κορδιερίτης-βιοτίτης. Η τερµατική παραγένεση του σταδίου αυτού, σύµφωνα µε τις ιστολογικές παρατηρήσεις θα πρέπει να περιέχει σιλλιµανίτη. Το γεγονός αυτό µας επιτρέπει να περιορίσουµε ακόµη περισσότερο το εύρος των πιθανών πιέσεων κατά το στάδιο αυτό. Οι πιέσεις αυτές περιορίζονται µεταξύ της πίεσης που αντιστοιχεί στην χαµηλότερη πίεση εµφάνισης του σιλλιµανίτη, και εκείνης που αντιστοιχεί στην υψηλότερη δυνατή πίεση εµφάνισης κορδιερίτη µαζί µε ανδαλουσίτη (+βιοτίτη), δηλαδή µεταξύ ~2,7 και ~2,8 kbar. Το αντίστοιχο θερµοκρασιακό εύρος κυµαίνεται µεταξύ ~570 και ~580 C. Ανάλογες συνθήκες πίεσης υποδηλώνουν την πιθανή άνοδο του γρανιτικού σώµατος µέχρι βάθους τουλάχιστον 10 km. Τα φαινόµενα που περιγράφηκαν αφορούν περιοχές κοντά στην επαφή του γρανίτη της υτικής Ικαρίας µε τα γειτονικά του πετρώµατα. Αντίστοιχα φαινόµενα παρατηρούνται, σε περιορισµένη όµως ένταση και στο γρανίτη του Ξυλοσύρτη (ΝΑ Ικαρία), αλλά µόνο κοντά σε πηγµατιτικές φλέβες που συνδέονται γενετικά µε αυτόν (περιοχή Πλωµάρι, ΒΑ Ικαρία). Εκεί όµως δεν ανιχνεύθηκε σιλλιµανίτης, γεγονός που αντικατοπτρίζει την µικρότερη θερµική επιρροή πού είχαν τα πλουτώνια αυτά σώµατα, καθώς και την ά- νοδό τους υψηλότερα σε σχέση µε τον γρανίτη της υτικής Ικαρίας. 4 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η χρήση των ισοχηµικών τοµών P-T στα συστήµατα KFMASH και MnKFMASH µε βάση τρεις αντιπροσωπευτικές συστάσεις των µεταπηλιτών της ενότητας Ικαρίας επέτρεψε την µοντελοποίηση των σχετικών ορυκτολογικών παραγενέσεων, τον προσδιορισµό των σχετικών συνθηκών P-T κάτω από τις οποίες αυτά µεταµορφώθηκαν, και τέλος την χάραξη της πιθανής πορείας των συνθηκών αυτών σε ένα διάγραµµα πίεσης-θερµοκρασίας (Σχ. 8 και 9). ΑΝΑΦΟΡΕΣ Κτενάς, Κ., Γεωλογία της νήσου Ικαρίας (Συντ. Μαρίνος Γ.), Γεωλογικαί Γεωφυσικαί Μελέται, 13(2), Παπανικολάου,., Συµβολή εις την γεωλογίαν της νήσου Ικαρίας (Αιγαίον Πέλαγος), Annales Geologique des Pays Helleniques, 29, Altherr, R., Kreuzer, H., Lenz, H., Wendt, I., Harre, W., and Durr, S., Further Evidence for a Late Cretaceous Low-Pressure High- Temperature Terrane in the Cyclades, Greece - Petrology and Geochronology of Crystalline Rocks from the Islands of Donoussa and Ikaria, Chemie Der Erde-Geochemistry, 54(4), Altherr, R., Kreuzer, H., Wendt, I., Lenz, H., Wagner, G. A., Keller, J., Harre, W., and Hohndorf, A., A late Oligocene/Early Miocene high temperature belt in the Attic-Cycladic crystalline complex (SE Pelagonian, Greece), Geologische Jahrbuch Reihe E, 23, Andriessen, P.A.M., Boelrijk, N.A.I.M., Hebeda, E.H., Priem, H.N.A., Verdurmen, E.A.T., and Verschure, R.H., Dating the Events of Metamorphism and Granitic Magmatism in the Alpine Orogen of Naxos (Cyclades, Greece), Contributions to Mineralogy and Petrology, 69(3), Evans, T.P., A method for calculating effective bulk composition modification due to crystal fractionation in garnet-bearing schist: implications for isopleth thermobarometry, Journal of Metamorphic Geology, 22(6), Hejl, E., Riedl, H., and Weingartner, H., Post-plutonic unroofing and morphogenesis of the Attic-Cycladic complex (Aegean, Greece), Tectonophysics, 349(1-4), Holdaway, M.J., Stability of Andalusite and Aluminum Silicate Phase Diagram, American Journal of Science, 271(2), Jolivet, L., Brun, J.P., Gautier, P., Lallemant, S., and Patriat, M., d-Kinematics of Extension in the Aegean Region from the Early Miocene to the Present, Insights from the Ductile Crust. Bulletin de la Societe Geologique de France, 165(3), Langosch, A., Seidel, E., Stosch, H.G., and Okrusch, M., Intrusive rocks in the ophiolitic melange of Crete - Witnesses to a Late Cretaceous thermal event of enigmatic geological position, Contributions to Mineralogy and Petrology, 139,(3) Mahar, E.M., Baker, J.M., Powell, R., Holland, T.J.B., and Howell, N., The effect of Mn on mineral stability in metapelites, Journal of Metamorphic Geology, 15(2), Marmo, B.A., Clarke, G.L., and Powell, R., Fractionation of bulk rock composition due to porphyroblast growth: effects on eclogite facies mineral equilibria, Pam Peninsula, New Caledonia, Journal of Metamorphic Geology, 20(1),

10 Melidonis, N.G., The geological structure and mineral deposits of Tinos island (Cyclades, Greece). The Geology of Greece 13, 80 pp., Athens. Pattison, D.R.M., Instability of Al2SiO5 "triple-point" assemblages in muscovite plus biotite plus quartzbearing metapelites, with implications, American Mineralogist, 86(11-12), Powell, R., and Holland, T.J.B., An Internally Consistent Dataset with Uncertainties and Correlations.3. Applications to Geobarometry, Worked Examples and a Computer-Program, Journal of Metamorphic Geology, 6(2), Powell, R., Holland, T., and Worley, B., Calculating phase diagrams involving solid solutions via non- linear equations, with examples using THERMOCALC, Journal of Metamorphic Geology, 16(4), Spear, F.S., and Cheney, J.T., A Petrogenetic Grid for Pelitic Schists in the System SiO2- Al2O3-FeO- MgO-K2O-H2O, Contributions to Mineralogy and Petrology, 101(2), Stuwe, K., Effective bulk composition changes due to cooling: a model predicting complexities in retrograde reaction textures, Contributions to Mineralogy and Petrology, 129(1), Symmes, G.H., and Ferry, J.M., The Effect of Whole-Rock Mno Content on the Stability of Garnet in Pelitic Schists during Metamorphism, Journal of Metamorphic Geology, 10(2), Tinkham, D.K., Zuluaga, C.A., and Stowell, H.H., Metapelite phase equilibria modeling in MnNCKFMASH: the effect of variable Al2O3 and MgO/(MgO + FeO) on mineral stability, Geological Materials Research, 3, Tinkham, D.K., and Ghent, E.D., Estimating P-T conditions of garnet growth with isochemical phasediagram sections and the problem of effective bulk- composition, Canadian Mineralogist, 43, Vance, D., and Mahar, E., Pressure-temperature paths from P-T pseudosections and zoned garnets; potential, limitations and examples from the Zanskar Himalaya, NW India. Contributions to Mineralogy and Petrology, 132, Wei, C.J., Powell, R., and Clarke, G.L., Calculated phase equilibria for low- and medium-pressure metapelites in the KFMASH and KMnFMASH systems, Journal of Metamorphic Geology, 22(5), White, R.W., Powell, R., and Holland, T.J.B., Calculation of partial melting equilibria in the system Na2O- CaO-K2O-FeO-MgO-Al2O3-SiO2-H2O (NCKFMASH), Journal of Metamorphic Geology, 19(2), White, R.W., Powell, R., Holland, T.J.B., and Worley, B.A., The effect of TiO2 and Fe2O3 on metapelitic assemblages at greenschist and amphibolite facies conditions: mineral equilibria calculations in the system K2O-FeO-MgO-Al2O3-SiO2- H2O-TiO2-Fe2O3, Journal of Metamorphic Geology, 18(5), Worley, B., and Powell, R., Singularities in NCKFMASH (Na2O-CaO-K2O-FeO-MgO-Al2O3-SiO2- H2O), Journal of Metamorphic Geology, 16(2), 169, Zeh, A., Inference of a detailed P-T path from P-T pseudosections using metapelitic rocks of variable composition from a single outcrop, Shackleton Range, Antarctica, Journal of Metamorphic Geology, 19(4), ABSTRACT MODELING AND PREDICTION OF METAPELITIC ASSEMBLAGES FROM IKARIA ISLAND (AEGEAN, GREECE) EMPLOYING ISOCHEMICAL P-T PHASE DIAGRAM SECTIONS (PSEUDOSECTIONS) Iliopoulos I. and Katagas C. Section of Earth Materials, Department of Geology, University of Patras, , Patras, Isochemichal P-T phase diagram sections (broadly known as pseudosections) have been proved a very useful tool for metamorphic petrology. In the present work the use of these diagrams is employed in metapelitic rocks of medium grade (greenschist-amphibolite facies) from the main tectonic unit of Ikaria island (Ikaria unit). These diagrams have permitted to model the observed mineralogical assemblages and to trace segments of the P-T path these rocks had followed. Isochemical sections were made for three representative mean compositions of rock analyses with similar mineral associations. These diagrams sought light to the influence that Mn imposes on garnet stability and helped us selecting the appropriate chemical system (KFMASH or MnKFMASH) for each bulk composition involved, in order to better modeling the relative assemblages. Finally, the isochemical sections helped us inferring preliminary thermobarometric constraints for mineral assemblages that conventional geothermobarometry has very limited success. 84

26/5/2016. Fig showing the three major types of metamorphic

26/5/2016. Fig showing the three major types of metamorphic Πετρολογία Μαγματικών και Μεταμορφωμένων Πετρωμάτων ιάλεξη 12 η : Σειρά φάσεων μετρίων πιέσεων (Μεταμόρφωση τύπου Barrow) Ακαδημαϊκό Έτος 2015-16 ιδάσκων: Ι. Ηλιόπουλος Fig. 25.3. Temperaturepressure diagram

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ

ΙΑΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΙΑΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΟΡΥΚΤΩΝ ΦΑΣΕΩΝ & ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΕΝΕΣΕΩΝ 13/4/2016 1 ιαγραμματική απεικόνιση Μια ομάδα πετρωμάτων θα παρουσιάσει διαφορές στην ορυκτολογικη σύσταση που θα αντιστοιχούν στις διαφορές

Διαβάστε περισσότερα

Μεταμορφωμένα Πετρώματα

Μεταμορφωμένα Πετρώματα Μεταμορφωμένα Πετρώματα Προέρχονται από προϋπάρχοντα πετρώματα όταν βρεθούν σε συνθήκες P - T διαφορετικές από αυτές που επικρατούσαν κατά τη δημιουργία τους. Μεταμόρφωση Ορυκτολογική, ιστολογική ή/και

Διαβάστε περισσότερα

26/5/2016. Ακαδημαϊκό Έτος ιδάσκων: Ι. Ηλιόπουλος. Fig Temperaturepressure. showing the three major types of metamorphic

26/5/2016. Ακαδημαϊκό Έτος ιδάσκων: Ι. Ηλιόπουλος. Fig Temperaturepressure. showing the three major types of metamorphic Πετρολογία Μαγματικών και Μεταμορφωμένων Πετρωμάτων ιάλεξη 13 η : Σειρά φάσεων υψηλών πιέσεων Ακαδημαϊκό Έτος 2015-16 ιδάσκων: Ι. Ηλιόπουλος 1 Fig. 25.3. Temperaturepressure diagram showing the three major

Διαβάστε περισσότερα

Π ΕΤΡΟΛΟΓΙΑ Μ ΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ Μ ΕΤΑΜΟΡΦΩΜΕΝΩΝ Π ΕΤΡΩΜΑΤΩΝ ΑΣΚΗΣΗ 7

Π ΕΤΡΟΛΟΓΙΑ Μ ΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ Μ ΕΤΑΜΟΡΦΩΜΕΝΩΝ Π ΕΤΡΩΜΑΤΩΝ ΑΣΚΗΣΗ 7 Π ΕΤΡΟΛΟΓΙΑ Μ ΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ Μ ΕΤΑΜΟΡΦΩΜΕΝΩΝ Π ΕΤΡΩΜΑΤΩΝ ΑΣΚΗΣΗ 7 3 4 5 Κύριες συστασιακές κατηγορίες πετρωμάτων Συστασιακή κατηγορία Κυρίαρχα χημικά στοιχεία Πρωτόλιθος Σημαντικότερα ορυκτά Χαλαζιακά

Διαβάστε περισσότερα

13/4/2016. Ακαδημαϊκό Έτος ιδάσκων: Ι. Ηλιόπουλος. μ 13/4/2016 2

13/4/2016. Ακαδημαϊκό Έτος ιδάσκων: Ι. Ηλιόπουλος. μ 13/4/2016 2 Πετρολογία Μαγματικών και Μεταμορφωμένων Πετρωμάτων ιάλεξη 9 η : Ζώνες Ισόβαθμοι Φάσεις Μεταμόρφωσης ιαγραμματική απεικόνιση ορυκτολογικών παραγενέσεων (AFM, ACF διαγράμματα) Ακαδημαϊκό Έτος 2015-16 ιδάσκων:

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 8 η ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗΣ

Διάλεξη 8 η ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑ Μαγματικών και Μεταμορφωμένων Πετρωμάτων Διάλεξη 8 η ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗΣ Ακαδημαϊκό Έτος 2015-16 Διδάσκων: Ι. Ηλιόπουλος 1 Εισαγωγή Υγιής βασάλτης και εξαλλοιωμένος βασάλτης

Διαβάστε περισσότερα

Είναι μίγματα ορυκτών φάσεων Οι ορυκτές φάσεις μπορεί να είναι ενός είδους ή περισσότερων ειδών Μάρμαρο

Είναι μίγματα ορυκτών φάσεων Οι ορυκτές φάσεις μπορεί να είναι ενός είδους ή περισσότερων ειδών Μάρμαρο Ηλίας Χατζηθεοδωρίδης, 2011 Είναι μίγματα ορυκτών φάσεων Οι ορυκτές φάσεις μπορεί να είναι ενός είδους ή περισσότερων ειδών Μάρμαρο Πολλοί κρύσταλλοι ασβεστίτη Γρανίτης Κρύσταλλοι χαλαζία, πλαγιοκλάστου,

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗ ΕΠΑΦΗΣ (και σειρές φάσεων χαμηλών P της καθολικής μεταμόρφωσης).

Α. ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗ ΕΠΑΦΗΣ (και σειρές φάσεων χαμηλών P της καθολικής μεταμόρφωσης). Π ΕΤΡΟΛΟΓΙΑ Μ ΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ Μ ΕΤΑΜΟΡΦΩΜΕΝΩΝ Π ΕΤΡΩΜΑΤΩΝ ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΑΡΑΓΕΝΕΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΗ 9 η - 10 η Α. ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗ ΕΠΑΦΗΣ (και σειρές φάσεων χαμηλών P της καθολικής μεταμόρφωσης). Στα πετρώματα μεταμόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

Πετρολογία Μαγματικών & Μεταμορφωμένων μ Πετρωμάτων Μέρος 1 ο : Μαγματικά Πετρώματα

Πετρολογία Μαγματικών & Μεταμορφωμένων μ Πετρωμάτων Μέρος 1 ο : Μαγματικά Πετρώματα Πετρολογία Μαγματικών & Μεταμορφωμένων μ Πετρωμάτων Μέρος 1 ο : Μαγματικά Πετρώματα Ιωάννης Ηλιόπουλος Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Γεωλογίας Τομέας Ορυκτών Πρώτων Υλών Μάρτιος 2017 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΗ ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ Σ' όλα τα επίπεδα και σ' όλα τα περιβάλλοντα, η χηµική αποσάθρωση εξαρτάται οπό την παρουσία νερού καθώς και των στερεών και αερίων

ΧΗΜΙΚΗ ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ Σ' όλα τα επίπεδα και σ' όλα τα περιβάλλοντα, η χηµική αποσάθρωση εξαρτάται οπό την παρουσία νερού καθώς και των στερεών και αερίων ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ Η αποσάθρωση ορίζεται σαν η διάσπαση και η εξαλλοίωση των υλικών κοντά στην επιφάνεια της Γης, µε τοσχηµατισµό προιόντων που είναι σχεδόν σε ισορροπία µε τηνατµόσφαιρα, την υδρόσφαιρα και τη

Διαβάστε περισσότερα

Πετρογένεση Πυριγενών Πετρωμάτων και Οφιολιθικών Συμπλεγμάτων

Πετρογένεση Πυριγενών Πετρωμάτων και Οφιολιθικών Συμπλεγμάτων Πετρογένεση Πυριγενών Πετρωμάτων και Οφιολιθικών Συμπλεγμάτων Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Σχολή Θετικών επιστημών, Τμήμα Γεωλογίας & Γεωπεριβάλλοντος Τομέας Ορυκτολογίας και Πετρολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΧΡΟΝΟΛΟΓΗΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ

ΓΕΩΧΡΟΝΟΛΟΓΗΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΕΩΧΡΟΝΟΛΟΓΗΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΕΩΧΡΟΝΟΛΟΓΗΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΗ 1 Εκφώνηση Από την υπαίθρια έρευνα σε μία περιοχή προέκυψε ο γεωλογικός χάρτης του σχήματος 1. Σε αυτόν φαίνεται ότι ο γρανίτης έρχεται σε επαφή με σχιστόλιθο,

Διαβάστε περισσότερα

Δύο προσεγγίσεις Ποιοτική εκτίμηση: για τη μελέτη ενός γεωλογικού συστήματος ή την πρόβλεψη της επίδρασης φυσικοχημικών μεταβολών (P/T/ P/T/Χ) σε ένα

Δύο προσεγγίσεις Ποιοτική εκτίμηση: για τη μελέτη ενός γεωλογικού συστήματος ή την πρόβλεψη της επίδρασης φυσικοχημικών μεταβολών (P/T/ P/T/Χ) σε ένα Πετρολογία Μαγματικών & Μεταμορφωμένων μ Πετρωμάτων Μέρος 1 ο : Μαγματικά Πετρώματα Ιωάννης Ηλιόπουλος Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Γεωλογίας Τομέας Ορυκτών Πρώτων Υλών Φεβρουάριος 2016 ΣΙΚΕΣ ΡΧΕΣ ΘΕΡΜΟΔΥΝΜΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΧΡΟΝΟΛΟΓΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΑ. Β) Τι ονομάζουμε μαζικό αριθμό ενός στοιχείου και με ποιο γράμμα συμβολίζεται;

ΓΕΩΧΡΟΝΟΛΟΓΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΑ. Β) Τι ονομάζουμε μαζικό αριθμό ενός στοιχείου και με ποιο γράμμα συμβολίζεται; ΓΕΩΧΡΟΝΟΛΟΓΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΑ Α) Τι ονομάζουμε ατομικό αριθμό ενός στοιχείου και με ποιο γράμμα συμβολίζεται; Β) Τι ονομάζουμε μαζικό αριθμό ενός στοιχείου και με ποιο γράμμα συμβολίζεται; Γ) Πως συμβολίζεται

Διαβάστε περισσότερα

V. ΜΕΤΡΗΣΗ ΕΝΕΡΓΟΤΗΤΑΣ ΓΡΑΝΙΤΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ (Tiling Rocks)

V. ΜΕΤΡΗΣΗ ΕΝΕΡΓΟΤΗΤΑΣ ΓΡΑΝΙΤΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ (Tiling Rocks) V. ΜΕΤΡΗΣΗ ΕΝΕΡΓΟΤΗΤΑΣ ΓΡΑΝΙΤΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ (Tiling Rocks) Α. Γενικά για τους γρανίτες Ο γρανίτης είναι ένα ανοικτόχρωµο συνήθως, πλουτώνιο πέτρωµα που απαντάται στον ηπειρωτικό γήινο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ. Ενότητα 13: Ζώνη Ροδόπης. Ιωάννης Κουκουβέλας, Καθηγητής Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας

ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ. Ενότητα 13: Ζώνη Ροδόπης. Ιωάννης Κουκουβέλας, Καθηγητής Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ Ενότητα 13: Ζώνη Ροδόπης Ιωάννης Κουκουβέλας, Καθηγητής Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας Άδειες Χρήσης Το παρόν υλικό διατίθεται με τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 2 η Εφαρμογή Βασικών Αρχών Θερμοδυναμικής - Διαγράμματα Φάσεων Δύο Συστατικών

ΑΣΚΗΣΗ 2 η Εφαρμογή Βασικών Αρχών Θερμοδυναμικής - Διαγράμματα Φάσεων Δύο Συστατικών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ Πετρολογία Μαγματικών ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ & Μεταμορφωμένων Πετρωμάτων Τομέας Ορυκτών Πρώτων Υλών Εξάμηνο 6 ο / Ακαδ. Έτος 2016-2017 Ονοματεπώνυμο: Αρ. Μητρώου: Oμάδα: Αριθμός Θέσης: Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

13/11/2013. Η Μάζα της Ροδόπης

13/11/2013. Η Μάζα της Ροδόπης Η Μάζα της Ροδόπης 1 Γεωτεκτονική θέση Περιλαμβάνει τον ορεινό όγκο της Ροδόπης, στη Θράκη, Ν. Βουλγαρία, Αν. Μακεδονία και τη Θάσο Παλιότερα συμπεριλάμβανε την Σερβομακεδονική Βρίσκεται μεταξύ ιναρικού

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΓΕΩΧΡΟΝΟΛΟΓΗΣΕΙΣ

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΓΕΩΧΡΟΝΟΛΟΓΗΣΕΙΣ ΓΕΩΧΡΟΝΟΛΟΓΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1. 23 α) Στο στοιχείο π.χ. 11Na τι συμβολίζουν οι αριθμοί 23 και 11 αντίστοιχα; β) Τι ονομάζουμε ισότοπα στοιχεία; 39 87 235 87 86 85 40 γ) Με τα ακόλουθα στοιχεία σχηματίστε ζεύγη

Διαβάστε περισσότερα

Μικροτεκτονική - Τεκτονική Ανάλυση

Μικροτεκτονική - Τεκτονική Ανάλυση Μικροτεκτονική - Τεκτονική Ανάλυση Ενότητα 1: Το πλαίσιο εργασίας της Μικροτεκτονικής Στυλιανός Λόζιος Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος Παρουσίαση 1 ΤΟ ΥΛΙΚΟ ΠΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΕΤΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΥΛΩΝ ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΑΓΜΑΤΙΚΩΝ & ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΜΕΝΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ

ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΥΛΩΝ ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΑΓΜΑΤΙΚΩΝ & ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΜΕΝΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΥΛΩΝ ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΑΓΜΑΤΙΚΩΝ & ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΜΕΝΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ Ακαδημαϊκό Έτος 2016-2017 Μονάδες ECTS: 4 Ώρες εβδομαδιαίας Διδασκαλίας Θεωρίας & Φροντιστηρίου: 3 Ώρες εβδομαδιαίας

Διαβάστε περισσότερα

I. Προέλευση μαγμάτων ΙΙ.Μαγματικές σειρές. Χριστίνα Στουραϊτη Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος

I. Προέλευση μαγμάτων ΙΙ.Μαγματικές σειρές. Χριστίνα Στουραϊτη Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος I. Προέλευση μαγμάτων ΙΙ.Μαγματικές σειρές Χριστίνα Στουραϊτη Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος Μερική τήξη του μανδύα & τεκτονικό περιβάλλον 2 Βασάλτες Ωκεάνιων Νησιών (OIB) Οι Θερμές κηλίδες (Hotspots)

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΥΛΩΝ ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΑΓΜΑΤΙΚΩΝ & ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΜΕΝΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ

ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΥΛΩΝ ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΑΓΜΑΤΙΚΩΝ & ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΜΕΝΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΥΛΩΝ ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΑΓΜΑΤΙΚΩΝ & ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΜΕΝΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ Ακαδημαϊκό Έτος 2015-2016 Μονάδες ECTS: 4 Ώρες εβδομαδιαίας Διδασκαλίας Θεωρίας & Φροντιστηρίου: 3 Ώρες εβδομαδιαίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: «ΓΕΩΛΟΓΙΚΗ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΠΟΡΤΟ ΕΝΝΙΑ ΤΗΣ ΝΑ ΑΤΤΙΚΗΣ»

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: «ΓΕΩΛΟΓΙΚΗ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΠΟΡΤΟ ΕΝΝΙΑ ΤΗΣ ΝΑ ΑΤΤΙΚΗΣ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ, ΘΑΛΑΣΣΙΑΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΓΕΩΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: «ΓΕΩΛΟΓΙΚΗ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΠΟΡΤΟ ΕΝΝΙΑ ΤΗΣ ΝΑ ΑΤΤΙΚΗΣ» ΠΗΛΙΧΟΣ ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΜ:07089 Επιβλέπων:

Διαβάστε περισσότερα

8. Ασκήσεις. σελ Γενικά

8. Ασκήσεις. σελ Γενικά σελ. 135 8. Ασκήσεις 8.1 Γενικά Στο κεφάλαιο αυτό θα δοθούν ορισµένες ασκήσεις, που θα βοηθήσουν τους ενδιαφερόµενους να κατανοήσουν και να εµπεδώσουν την ύλη που παρουσιάστηκε στα προηγούµενα κεφάλαια.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ & ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΥΠΟΕΡΓΟ: ΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΜΑΡΜΑΡΩΝ ΚΑΙ ΛΟΙΠΩΝ ΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ (ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ)

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ & ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΥΠΟΕΡΓΟ: ΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΜΑΡΜΑΡΩΝ ΚΑΙ ΛΟΙΠΩΝ ΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ (ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ) ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ & ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Γ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΗΚΟΤΗΤΑΣ ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟ ΟΤΟΥΜΕΝΟ ΕΡΓΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ (ΕΤΠΑ) ΕΛΛΑ ΑΣ (ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ) ΕΡΓΟ:ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ Ενότητα 4: Γεωχημικά θερμόμετρα, Εφαρμογές της γεωχημείας στην αναζήτηση κοιτασμάτων, Πρωτογενές και Δευτερογενές Περιβάλλον Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή και σκοπός πτυχιακής εργασίας... 4

1. Εισαγωγή και σκοπός πτυχιακής εργασίας... 4 1 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η παρούσα πτυχιακή εργασία πραγματεύεται την χαρτογράφηση και την κινηματική ανάλυση του τεκτονικού καλύμματος των κυανοσχιστολίθων της νήσου Σίφνου και συγκεκριμένα της ευρύτερης περιοχής της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΓΡΑΝΑΤΙΤΙΚΟΥ SKARN ΣΕ ΑΜΦΙΒΟΛΙΤΕΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΘΕΡΑΠΕΙΟΥ, ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΕΒΡΟΥ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΓΡΑΝΑΤΙΤΙΚΟΥ SKARN ΣΕ ΑΜΦΙΒΟΛΙΤΕΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΘΕΡΑΠΕΙΟΥ, ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΕΒΡΟΥ ελτίο της Ελληνικής Γεωλογικής Εταιρίας τοµ. XXXVI, 2004 Πρακτικά 10 ου ιεθνούς Συνεδρίου, Θεσ/νίκη Απρίλιος 2004 Bulletin of the Geological Society of Greece vol. XXXVI, 2004 Proceedings of the 10 th

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδος χρονολόγησης Rb-Sr

Μέθοδος χρονολόγησης Rb-Sr Μέθοδος χρονολόγησης Rb-Sr Γεωχημεία του Rb και του Sr To Rb ανήκει στα αλκάλια, όπως και το Κ. To Sr ανήκει στις αλκαλικές γαίες, όπως και το μαγνήσιο και το ασβέστιο. Τα ουδέτερα άτομα των αλκαλίων έχουν

Διαβάστε περισσότερα

20/4/2016. Ακαδημαϊκό Έτος ιδάσκων: Ι. Ηλιόπουλος

20/4/2016. Ακαδημαϊκό Έτος ιδάσκων: Ι. Ηλιόπουλος Πετρολογία Μαγματικών και Μεταμορφωμένων Πετρωμάτων ιάλεξη 11 η : Φάσεις μεταμόρφωσης επαφής Φάσεις πολύ χαμηλού βαθμού μεταμόρφωσης Ακαδημαϊκό Έτος 2015-16 ιδάσκων: Ι. Ηλιόπουλος Αργιλικοί σχιστόλιθοι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΜΕΝΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΜΕΝΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΜΕΝΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 2 ο ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΩΝ. Επικ. Καθ. Χ. Στουραϊτη Τομέας Οικονομικής Γεωλογίας - Γεωχημείας

Μάθημα 2 ο ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΩΝ. Επικ. Καθ. Χ. Στουραϊτη Τομέας Οικονομικής Γεωλογίας - Γεωχημείας Μάθημα 2 ο ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΩΝ Επικ. Καθ. Χ. Στουραϊτη Τομέας Οικονομικής Γεωλογίας - Γεωχημείας Περιεχόμενα Σύγχρονες θεωρίες για το σχηματισμό της γης Κατανομή ιχνοστοιχείων Ιοντικές υποκαταστάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία Θερμοδυναμικής. Ι. Βασικές αρχές. Χριστίνα Στουραϊτη

Στοιχεία Θερμοδυναμικής. Ι. Βασικές αρχές. Χριστίνα Στουραϊτη Στοιχεία Θερμοδυναμικής Ι. Βασικές αρχές Χριστίνα Στουραϊτη Περιεχόμενα 1. Εισαγωγή 2. Ορισμοί Σύστημα, Φάση, Συστατικό, Θερμοδυναμικές ιδιότητες 3. Χημική Ισορροπία 2 Εισαγωγή Ποιο είναι το αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 1 ο. - Κατανομή των χημικών στοιχείων - Ταξινομήσεις. Επικ. Καθ. Χ. Στουραϊτη Τομέας Οικονομικής Γεωλογίας - Γεωχημείας. Γεωχημεία Δ εξάμηνο 1

Μάθημα 1 ο. - Κατανομή των χημικών στοιχείων - Ταξινομήσεις. Επικ. Καθ. Χ. Στουραϊτη Τομέας Οικονομικής Γεωλογίας - Γεωχημείας. Γεωχημεία Δ εξάμηνο 1 Μάθημα 1 ο - Κατανομή των χημικών στοιχείων - Ταξινομήσεις Επικ. Καθ. Χ. Στουραϊτη Τομέας Οικονομικής Γεωλογίας - Γεωχημείας Γεωχημεία Δ εξάμηνο 1 Περιεχόμενα Εισαγωγή (Ορολογία & Ταξινομήσεις) Περιοδικός

Διαβάστε περισσότερα

14/4/2016. Ακαδημαϊκό Έτος ιδάσκων: Ι. Ηλιόπουλος

14/4/2016. Ακαδημαϊκό Έτος ιδάσκων: Ι. Ηλιόπουλος Πετρολογία Μαγματικών και Μεταμορφωμένων Πετρωμάτων ιάλεξη 10 η : Μεταμορφικές Αντιδράσεις Προσδιορισμός συνθηκών P-T Ακαδημαϊκό Έτος 2015-16 ιδάσκων: Ι. Ηλιόπουλος Μεταμορφικές αντιδράσεις Τα όρια των

Διαβάστε περισσότερα

Πετρολογική προσέγγιση της Νοτιοανατολικής Πελοποννήσου

Πετρολογική προσέγγιση της Νοτιοανατολικής Πελοποννήσου στο πλαίσιο του μαθήματος: Πετρολογία Μαγματικών & Μεταμορφωμένων πετρωμάτων ( έτος) Πετρολογική προσέγγιση της Νοτιοανατολικής Πελοποννήσου Χ. Καταγάς, Κ. Κοτοπούλη και Ι. Ηλιόπουλος ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΝΑΤΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΕΜΠΛΟΥΤΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΠΗΓΜΑΤΙΤΗ ΠΑΡΑΝΕΣΤΙΟΥ (Ν. ΡΑΜΑΣ)

ΥΝΑΤΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΕΜΠΛΟΥΤΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΠΗΓΜΑΤΙΤΗ ΠΑΡΑΝΕΣΤΙΟΥ (Ν. ΡΑΜΑΣ) ΥΝΑΤΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΕΜΠΛΟΥΤΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΠΗΓΜΑΤΙΤΗ ΠΑΡΑΝΕΣΤΙΟΥ (Ν. ΡΑΜΑΣ) Κ. Τσακαλάκης, Αναπλ. Καθηγητής Ε.Μ.Π. Α. Ορφανουδάκη, Επικ. Καθηγήτρια Ε.Μ.Π. Θ. Περράκη, Επικ. Καθηγήτρια Ε.Μ.Π. Σχολή Μηχ.

Διαβάστε περισσότερα

Πετρογένεση Πυριγενών Πετρωμάτων & Οφιολιθικών Συμπλεγμάτων

Πετρογένεση Πυριγενών Πετρωμάτων & Οφιολιθικών Συμπλεγμάτων Πετρογένεση Πυριγενών Πετρωμάτων & Οφιολιθικών Συμπλεγμάτων ιαγράμματα φάσεων Βασικές αρχές Τα διαγράμματα φάσεων απεικονίζουν πεδία σταθερότητας των φάσεων που συμμετέχουν σε ένα σύστημα. Σύστημα είναι

Διαβάστε περισσότερα

Δασική Εδαφολογία. Ορυκτά και Πετρώματα

Δασική Εδαφολογία. Ορυκτά και Πετρώματα Δασική Εδαφολογία Ορυκτά και Πετρώματα Ορισμοί Πετρώματα: Στερεά σώματα που αποτελούνται από συσσωματώσεις ενός ή περισσοτέρων ορυκτών και σχηματίζουν το στερεό φλοιό της γης Ορυκτά Τα ομογενή φυσικά συστατικά

Διαβάστε περισσότερα

Προπτυχιακών Σπουδών: Τµήµα Γεωλογίας Α.Π.Θ».

Προπτυχιακών Σπουδών: Τµήµα Γεωλογίας Α.Π.Θ». ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΠΙΠΕΡΑ K. ΚΥΡΙΑΚΗ MSc Γεωλόγος Ηµερ. και τόπος γεννήσεως: Ηλεκτρονικό ταχυδροµείο (e-mail): 15/04/1983, Θεσσαλονίκη heraia@geo.auth.gr, piperakyr@gmail.com ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ 2008- Σήµερα Υποψήφια

Διαβάστε περισσότερα

26/5/2016. Ακαδημαϊκό Έτος ιδάσκων: Ι. Ηλιόπουλος

26/5/2016. Ακαδημαϊκό Έτος ιδάσκων: Ι. Ηλιόπουλος Πετρολογία Μαγματικών και Μεταμορφωμένων Πετρωμάτων ιάλεξη 14 η : Μεταμόρφωση υπερ-υψηλών υψηλών πιέσεων (UHP) Μεταμόρφωση και τεκτονική των λιθοσφαιρικών πλακών Ακαδημαϊκό Έτος 2015-16 ιδάσκων: Ι. Ηλιόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ - ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ - ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ. ΤΕΤΡΑΗΜΕΡΗ ΑΣΚΗΣΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗ.

ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ - ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ - ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ. ΤΕΤΡΑΗΜΕΡΗ ΑΣΚΗΣΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗ. ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ - ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ - ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ. ΤΕΤΡΑΗΜΕΡΗ ΑΣΚΗΣΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗ Δ Εξάμηνο ΚΟΡΩΝΑΙΟΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΑΝΤΗΡΑΝΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μαγματικά, πλουτώνια πετρώματα ΓΡΑΝΙΤΕΣ ΚΑΙ ΓΡΑΝΙΤΟΕΙΔΗ ΡΥΟΛΙΘΟΣ

Μαγματικά, πλουτώνια πετρώματα ΓΡΑΝΙΤΕΣ ΚΑΙ ΓΡΑΝΙΤΟΕΙΔΗ ΡΥΟΛΙΘΟΣ Ηλίας Χατζηθεοδωρίδης, 2011 Μαγματικά, πλουτώνια πετρώματα ΓΡΑΝΙΤΕΣ ΚΑΙ ΓΡΑΝΙΤΟΕΙΔΗ ΡΥΟΛΙΘΟΣ Καλιούχος Άστριος ή Πλαγιόκλαστο Χαλαζίας Βιοτίτης ή Κεροστίλβη + Μοσχοβίτης (όχι με Κεροστλίβη) + Μαγνητίτης

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ. Ενότητα 4: Οι Φυλλίτες της Πελοποννήσου. Ιωάννης Κουκουβέλας, Καθηγητής Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας

ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ. Ενότητα 4: Οι Φυλλίτες της Πελοποννήσου. Ιωάννης Κουκουβέλας, Καθηγητής Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ Ενότητα 4: Οι Φυλλίτες της Πελοποννήσου Ιωάννης Κουκουβέλας, Καθηγητής Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας Άδειες Χρήσης Το παρόν υλικό διατίθεται με τους όρους της άδειας χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα Γένεσης Κοιτασμάτων

Μοντέλα Γένεσης Κοιτασμάτων Μοντέλα Γένεσης Κοιτασμάτων Ενότητα 2: Μαρία Οικονόμου Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος Μοντέλα Γένεσης Κοιτασμάτων Κοιτάσματα Μαγματικών θειούχων Κοιτάσματα των Στοιχείων της

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΑ ΙΚΑ ΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ ΦΑΣΗΣ (ternary phase diagrams)

ΤΡΙΑ ΙΚΑ ΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ ΦΑΣΗΣ (ternary phase diagrams) ΤΡΙΑ ΙΚΑ ΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ ΦΑΣΗΣ (ternary phase diagrams) ιαβάζονταςτην σύσταση σε κάθε σηµείο του τριαδικού διαγράµµατος %Α %B %A Λ K 100%B Σ %C 100%C 1. Ορισµένες από τις ενώσεις έχουν κοντά στο «ο» που προσδιορίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΛΛΟΓΝΩΣΙΑΣ ΚΑΙ ΥΛΙΚΩΝ ΑΣΚΗΣΗ 3: ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ ΦΑΣΕΩΝ ΚΡΑΜΑΤΩΝ ΟΜΑΔΑ 12

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΛΛΟΓΝΩΣΙΑΣ ΚΑΙ ΥΛΙΚΩΝ ΑΣΚΗΣΗ 3: ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ ΦΑΣΕΩΝ ΚΡΑΜΑΤΩΝ ΟΜΑΔΑ 12 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΛΛΟΓΝΩΣΙΑΣ ΚΑΙ ΥΛΙΚΩΝ ΑΣΚΗΣΗ 3: ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ ΦΑΣΕΩΝ ΚΡΑΜΑΤΩΝ ΟΜΑΔΑ 12 Προφορικές εξετάσεις/αναφορές: Κάθε ομάδα ετοιμάζει μία παρουσίαση (στο πρόγραμμα Power Point για ~30 45 λεπτά, 10 15

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ & ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΥΠΟΕΡΓΟ: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΜΑΡΜΑΡΩΝ ΚΑΙ ΛΟΙΠΩΝ ΔΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ (ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ)

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ & ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΥΠΟΕΡΓΟ: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΜΑΡΜΑΡΩΝ ΚΑΙ ΛΟΙΠΩΝ ΔΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ (ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ) ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ & ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Γ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΟΥΜΕΝΟ ΕΡΓΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ (ΕΤΠΑ) ΕΛΛΑΔΑΣ (ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ) ΕΡΓΟ:ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

6. οµές σε Χώρους ιεύρυνσης (Dilatation Sites) Πορφυροβλάστες (Porphyroblasts)

6. οµές σε Χώρους ιεύρυνσης (Dilatation Sites) Πορφυροβλάστες (Porphyroblasts) σελ. 101 6. οµές σε Χώρους ιεύρυνσης (Dilatation Sites) Πορφυροβλάστες (Porphyroblasts) 6.1 Γενικά Στο κεφάλαιο αυτό θα δοθούν ορισµένα στοιχεία τα οποία χρησιµοποιούνται στη Μικροτεκτονική για τη µελέτη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΙΣΟΤΟΠΩΝ. Ενότητα 2: Εφαρμογές ραδιενεργών ισοτόπων στην προέλευση των πετρωμάτων & ιζημάτων. Γεωχημεία (Υ 4203)

ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΙΣΟΤΟΠΩΝ. Ενότητα 2: Εφαρμογές ραδιενεργών ισοτόπων στην προέλευση των πετρωμάτων & ιζημάτων. Γεωχημεία (Υ 4203) ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΙΣΟΤΟΠΩΝ Ενότητα 2: Εφαρμογές ραδιενεργών ισοτόπων στην προέλευση των πετρωμάτων & ιζημάτων Γεωχημεία (Υ 4203) Επικ. Καθ. Χριστίνα Στουραϊτη Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος Περιεχόμενα Θεωρία

Διαβάστε περισσότερα

ΝΗΣΟΠΥΡΙΤΙΚΑ X 3 Y 2 (SiO 4 ) 3 (X=Mg,Fe,Mn,Ca) (Y=Al,Cr,Fe Y=Al,Cr,Fe) Κυβικό τα πόλωσης Σχισμός Γενικά άχρωμο, γκριζωπό. Υψηλό έως πολύ υψηλό θετικό. Ιδιόμορφες εξαπλευρικές ή οκταπλευρικές τομές. Aποστρογγυλεμένοι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΩΜΑΤΑ. Πετρολογικός κύκλος

ΠΕΤΡΩΜΑΤΑ. Πετρολογικός κύκλος ΠΕΤΡΩΜΑΤΑ Εκρηξιγενή - Μεταµορφωµένα - Ιζηµατογενή πετρώµατα Πετρολογικός κύκλος ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Πετρώµατα Πετρώµατα είναι φυσικά στερεά υλικά σε συµπαγή ή χαλαρή µορφή, που π αποτελούνται από

Διαβάστε περισσότερα

2. ΓΕΩΛΟΓΙΑ - ΝΕΟΤΕΚΤΟΝΙΚΗ

2. ΓΕΩΛΟΓΙΑ - ΝΕΟΤΕΚΤΟΝΙΚΗ 2. 2.1 ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΥΤΕΡΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ Στο κεφάλαιο αυτό παρουσιάζεται συνοπτικά το Γεωλογικό-Σεισμοτεκτονικό περιβάλλον της ευρύτερης περιοχής του Π.Σ. Βόλου - Ν.Ιωνίας. Η ευρύτερη περιοχή της πόλης του

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΒΩΞΙΤΕΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΒΩΞΙΤΩΝ Το 1844 ο Γάλλος επιστήμονας Dufrenoy χαρακτήρισε το ορυκτό που μελετήθηκε το 1821 απο το Γάλλο χημικός Berthier στο χωριό Les Baux, της Ν. Γαλλίας ως

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΙΑΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ ΦΑΣΕΩΝ

ΜΕΛΕΤΗ ΙΑΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ ΦΑΣΕΩΝ ΜΕΛΕΤΗ ΙΑΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ ΦΑΣΕΩΝ 1. ΙΜΕΡΕΣ ΙΑΓΡΑΜΜΑ ΜΕ ΠΛΗΡΗ ΣΤΕΡΕΑ ΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ (Σχ. 1) Σχήµα1: ιµερές διάγραµµα µε πλήρη στερεά διαλυτότητα Μελετάται η απόψυξη διµερούς κράµατος Α-Β, το οποίο βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

Μαγματισμός και μεταμόρφωση στις ενότητες των εξωτερικών Ελληνίδων της Ν. Πελοποννήσου και Κρήτης

Μαγματισμός και μεταμόρφωση στις ενότητες των εξωτερικών Ελληνίδων της Ν. Πελοποννήσου και Κρήτης Μαγματισμός και μεταμόρφωση στις ενότητες των εξωτερικών Ελληνίδων της Ν. Πελοποννήσου και Κρήτης Η Πελοπόννησος (και η Κρήτη) αποτελούν τμήματα των εξωτερικών Ελληνίδων. Η γεωλογική δομή των περιοχών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΑΛΠΙΚΩΝ ΕΝΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΦΑΡΑΓΓΙ ΤΟΥ ΚΑΜΠΟΥ (ΒΔ ΚΡΗΤΗ)

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΑΛΠΙΚΩΝ ΕΝΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΦΑΡΑΓΓΙ ΤΟΥ ΚΑΜΠΟΥ (ΒΔ ΚΡΗΤΗ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΑΛΠΙΚΩΝ ΕΝΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΦΑΡΑΓΓΙ ΤΟΥ ΚΑΜΠΟΥ (ΒΔ ΚΡΗΤΗ) Πτυχιακή εργασία της Μαγδαληνής Δασκάλου Πάτρα, Ιανουάριος 2012 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ

ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ MΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝ. ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ & Υ ΡΟΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΗΡΩΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ 9, 157 80 ΖΩΓΡΑΦΟΥ, ΑΘΗΝΑ NATIONAL TECHNICAL

Διαβάστε περισσότερα

ΖΩΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΠΗΛΙΟ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΥΜΒΟΛΟΜΕΤΡΙΑΣ ΜΟΝΙΜΩΝ ΣΚΕΔΑΣΤΩΝ

ΖΩΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΠΗΛΙΟ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΥΜΒΟΛΟΜΕΤΡΙΑΣ ΜΟΝΙΜΩΝ ΣΚΕΔΑΣΤΩΝ EΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΕΙΟ Τμήμα Μηχανικών Μεταλλείων-Μεταλλουργών ΖΩΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΤΗΤΑΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΥΜΒΟΛΟΜΕΤΡΙΑΣ ΜΟΝΙΜΩΝ ΣΚΕΔΑΣΤΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Κιτσάκη Μαρίνα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΏΝ ΠΡΏΤΩΝ ΥΛΏΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΏΝ ΠΡΏΤΩΝ ΥΛΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΏΝ ΠΡΏΤΩΝ ΥΛΏΝ Ο ΓΡΑΝΙΤΗΣ ΤΗΣ ΤΗΝΟΥ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝ ΕΟΜΕΝΟΙ ΜΕ ΑΥΤΟΝ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ SKARN ΑΠΟ ΝΙΚΟΛΑΟ Α. ΜΑΣΤΡΑΚΑ Ι ΑΚΤΟΡΙΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ ΠΑΤΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

Γεωχημεία. Ενότητα 1: Γεωχημικές διεργασίες στο εσωτερικό της γης. Χριστίνα Στουραϊτη Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος

Γεωχημεία. Ενότητα 1: Γεωχημικές διεργασίες στο εσωτερικό της γης. Χριστίνα Στουραϊτη Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος Γεωχημεία Ενότητα 1: Γεωχημικές διεργασίες στο εσωτερικό της γης Χριστίνα Στουραϊτη Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος Γεωχημικές διεργασίες στο εσωτερικό της γης Στοιχεία Θερμοδυναμικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ-ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΣΚΗΣΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ ΞΑΝΘΗ. Β Εξάμηνο.

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ-ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΣΚΗΣΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ ΞΑΝΘΗ. Β Εξάμηνο. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ-ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΣΚΗΣΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ ΞΑΝΘΗ Β Εξάμηνο Θεσσαλονίκη ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚ ΡΟΜΗΣ 1η ΗΜΕΡΑ Ξάνθη. Βολλαστονίτης (Σχ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΟΓΡΑΦΙΚΗ ΚΑΙ ΟΡΥΚΤΟΧΗΜΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΛΛΟΦΟΡΙΑΣ ΟΞΕΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΣΟΥΛΦΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ ΞΕΝΙΣΤΩΝ ΤΟΥΣ ΣΤΟ ΟΦΙΟΛΙΘΙΚΟ ΣΥΜΠΛΕΓΜΑ ΤΗΣ ΤΗΝΟΥ

ΠΕΤΡΟΓΡΑΦΙΚΗ ΚΑΙ ΟΡΥΚΤΟΧΗΜΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΛΛΟΦΟΡΙΑΣ ΟΞΕΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΣΟΥΛΦΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ ΞΕΝΙΣΤΩΝ ΤΟΥΣ ΣΤΟ ΟΦΙΟΛΙΘΙΚΟ ΣΥΜΠΛΕΓΜΑ ΤΗΣ ΤΗΝΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΥΛΩΝ ΠΕΤΡΟΓΡΑΦΙΚΗ ΚΑΙ ΟΡΥΚΤΟΧΗΜΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΛΛΟΦΟΡΙΑΣ ΟΞΕΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΣΟΥΛΦΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ ΞΕΝΙΣΤΩΝ ΤΟΥΣ ΣΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η δομή του τεκτονικού καλύμματος των κυανοσχιστολίθων στην ευρύτερη περιοχή Μερμυγκιές - Άνδρου

Η δομή του τεκτονικού καλύμματος των κυανοσχιστολίθων στην ευρύτερη περιοχή Μερμυγκιές - Άνδρου Η δομή του τεκτονικού καλύμματος των κυανοσχιστολίθων στην ευρύτερη περιοχή Μερμυγκιές - Άνδρου Δήμητρα Σερέτη Πτυχιακή Εργασία Πάτρα 2012 Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Γεωλογίας ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η παρούσα διπλωματική

Διαβάστε περισσότερα

Φάση ονοµάζεται ένα τµήµα της ύλης, οµοιογενές σε όλη την έκτασή του τόσο από άποψη χηµικής σύστασης όσο και φυσικής κατάστασης.

Φάση ονοµάζεται ένα τµήµα της ύλης, οµοιογενές σε όλη την έκτασή του τόσο από άποψη χηµικής σύστασης όσο και φυσικής κατάστασης. Φάση ονοµάζεται ένα τµήµα της ύλης, οµοιογενές σε όλη την έκτασή του τόσο από άποψη χηµικής σύστασης όσο και φυσικής κατάστασης. Ανεξάρτητα συστατικά ή συνιστώσες ενός ετερογενούς συστήµατος σε ισορροπία

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ. Ενότητα 11: Ζώνη Αξιού ή Βαρδάρη, Ζώνη Ροδόπης. Ιωάννης Κουκουβέλας, Καθηγητής Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας

ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ. Ενότητα 11: Ζώνη Αξιού ή Βαρδάρη, Ζώνη Ροδόπης. Ιωάννης Κουκουβέλας, Καθηγητής Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ Ενότητα 11: Ζώνη Αξιού ή Βαρδάρη, Ζώνη Ροδόπης Ιωάννης Κουκουβέλας, Καθηγητής Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας Άδειες Χρήσης Το παρόν υλικό διατίθεται με τους όρους της άδειας χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Χατζηθεοδωρίδης, Απρίλιος 2007 ΠΥΡΙΤΙΚΆ ΟΡΥΚΤΆ

Ηλίας Χατζηθεοδωρίδης, Απρίλιος 2007 ΠΥΡΙΤΙΚΆ ΟΡΥΚΤΆ Ηλίας Χατζηθεοδωρίδης, Απρίλιος 2007 ΠΥΡΙΤΙΚΆ ΟΡΥΚΤΆ 92% των ορυκτών του φλοιού της γης είναι πυριτικά 39% 12% 12% 11% 5% 5% 5% 3% 8% Πλαγιόκλαστα Αλκαλικοί άστριοι Χαλαζίας Πυρόξενοι Αμφίβολοι Μαρμαρυγίες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ. Αριάδνη Αργυράκη

ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ. Αριάδνη Αργυράκη ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ Αριάδνη Αργυράκη ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Αναλυτική χημεία και γεωεπιστήμες 2. Ταξινόμηση μεθόδων ανάλυσης 3. Επιλογή μεθόδων ανάλυσης ΟΡΙΣΜΟΣ- ΣΤΟΧΟΙ Αναλυτική Γεωχημεία εφαρμογή της Αναλυτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ. ΕΞΑΗΜΕΡΗ ΑΣΚΗΣΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑ ΘΡΑΚΗ ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑ Α - ΘΕΣΣΑΛΙΑ. Εξάµηνο

ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ. ΕΞΑΗΜΕΡΗ ΑΣΚΗΣΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑ ΘΡΑΚΗ ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑ Α - ΘΕΣΣΑΛΙΑ. Εξάµηνο ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ. ΕΞΑΗΜΕΡΗ ΑΣΚΗΣΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑ ΘΡΑΚΗ ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑ Α - ΘΕΣΣΑΛΙΑ Εξάµηνο ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΜΑΪΟΣ 2011 1 ΣΚΟΠΟΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Η εξαήµερη άσκηση υπαίθρου του 2

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΕΝΕΤΙΚΕΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ. Αριάδνη Αργυράκη

ΔΙΑΓΕΝΕΤΙΚΕΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ. Αριάδνη Αργυράκη ΔΙΑΓΕΝΕΤΙΚΕΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ Αριάδνη Αργυράκη Περιεχόμενα 2 1. ΟΡΙΣΜΟΣ- ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΔΙΑΓΕΝΕΣΗΣ 2. ΔΙΑΓΕΝΕΤΙΚΑ ΒΑΣΙΛΕΙΑ 3. ΔΙΑΓΕΝΕΤΙΚΕΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ 4. ΔΙΑΓΕΝΕΣΗ ΘΑΛΑΣΣΙΟΥ ΠΗΛΟΥ ΔΙΑΓΕΝΕΣΗ / ΟΡΙΣΜΟΣ & ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μεταμορφισμός στον Ελληνικό χώρο

Μεταμορφισμός στον Ελληνικό χώρο Μεταμορφισμός στον Ελληνικό χώρο Ιωάννης Ηλιόπουλος 1 Νεότερες γεωλογικές και πετρολογικές έρευνες απέδειξαν ότι, η Ροδόπη, η οποία εθεωρείτο παλαιότερα ως ένας κρατονικός πυρήνας, συμμετείχε στην αλπική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 5 η ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ Ι ΤΕΧΝΙΚΟΓΕΩΛΟΓΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΣΗΡΑΓΓΑΣ

ΑΣΚΗΣΗ 5 η ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ Ι ΤΕΧΝΙΚΟΓΕΩΛΟΓΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΣΗΡΑΓΓΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ MΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝ. ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ & ΥΔΡΟΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΗΡΩΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ `9, 157 80 ΖΩΓΡΑΦΟΥ, ΑΘΗΝΑ NATIONAL TECHNICAL

Διαβάστε περισσότερα

Πετρολογία Μαγματικών & Μεταμορφωμένων μ Πετρωμάτων Μέρος 1 ο : Μαγματικά Πετρώματα

Πετρολογία Μαγματικών & Μεταμορφωμένων μ Πετρωμάτων Μέρος 1 ο : Μαγματικά Πετρώματα Πετρολογία Μαγματικών & Μεταμορφωμένων μ Πετρωμάτων Μέρος 1 ο : Μαγματικά Πετρώματα Ιωάννης Ηλιόπουλος Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Γεωλογίας Τομέας Ορυκτών Πρώτων Υλών Μάρτιος 2017 http://www.smithsonianmag.com/science-nature/what-physics-tells-us-aboutmaking-perfect-chocolate-180954252/?no-ist

Διαβάστε περισσότερα

[FeCl. = - [Fe] t. = - [HCl] t. t ] [FeCl. [HCl] t (1) (2) (3) (4)

[FeCl. = - [Fe] t. = - [HCl] t. t ] [FeCl. [HCl] t (1) (2) (3) (4) Μιχαήλ Π. Μιχαήλ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3o ΧΗΜΙΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΗ 1 3.1 Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Στις ερωτήσεις 1-34 βάλτε σε ένα κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Το αντικείµενο µελέτης της χηµικής

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΥΔΡΟΘΕΡΜΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ. Αριάδνη Αργυράκη

ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΥΔΡΟΘΕΡΜΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ. Αριάδνη Αργυράκη !1 ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΥΔΡΟΘΕΡΜΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Αριάδνη Αργυράκη ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ!2 1. ΥΠΟΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΘΕΡΜΕΣ ΠΗΓΕΣ 2. ΥΔΡΟΘΕΡΜΙΚΑ ΡΕΥΣΤΑ 3. ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΣΥΣΤΑΣΗΣ ΥΔΡΟΘΕΡΜΙΚΩΝ ΡΕΥΣΤΩΝ 4. ΧΡΟΝΙΚΗ ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΣΥΣΤΑΣΗΣ 5.

Διαβάστε περισσότερα

Η πλαστική ζώνη διάτμησης του Φελλού

Η πλαστική ζώνη διάτμησης του Φελλού ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΘΑΛΑΣΣΙΑΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΓΕΩΔΥΝΑΜΙΚΗΣ Η πλαστική ζώνη διάτμησης του Φελλού (Ενότητα Κυανοσχιστολίθων, Άνδρος) Μεταπτυχιακή Διατριβή Ειδίκευσης Του Κωνσταντίνου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.49-54 ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΑΠΘ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ-ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ

ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΑΠΘ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ-ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΑΠΘ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ-ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΣΚΗΣΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ: ΣΤΡΑΤΩΝΙ ΕΞΑΜΗΝΟ: Α ΜΑΘΗΜΑ: ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΜΕΙΚΤΑ ΘΕΙΟΥΧΑ ΟΡΥΚΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Αναχώρηση με λεωφορείο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΦΛΟΙΟΥ ΤΗΣ ΓΗΣ.

ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΦΛΟΙΟΥ ΤΗΣ ΓΗΣ. ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΦΛΟΙΟΥ ΤΗΣ ΓΗΣ. Η σύσταση του φλοιού ουσιαστικά καθορίζεται από τα πυριγενή πετρώματα μια που τα ιζήματα και τα μεταμορφωμένα είναι σε ασήμαντες ποσότητες συγκριτικά. Η δημιουργία των βασαλτικών-γαββρικών

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ. Ενότητα 12: Περιροδοπική- Σερβομακεδονική Ζώνη. Ιωάννης Κουκουβέλας, Καθηγητής Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας

ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ. Ενότητα 12: Περιροδοπική- Σερβομακεδονική Ζώνη. Ιωάννης Κουκουβέλας, Καθηγητής Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ Ενότητα 12: Περιροδοπική- Σερβομακεδονική Ζώνη Ιωάννης Κουκουβέλας, Καθηγητής Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Γεωλογίας Άδειες Χρήσης Το παρόν υλικό διατίθεται με τους όρους της άδειας χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 19/5/2007

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 19/5/2007 Οδηγίες: Να απαντηθούν όλες οι ερωτήσεις. Αν κάπου κάνετε κάποιες υποθέσεις να αναφερθούν στη σχετική ερώτηση. Όλα τα αρχεία που αναφέρονται στα προβλήματα βρίσκονται στον ίδιο φάκελο με το εκτελέσιμο

Διαβάστε περισσότερα

Δυσκολίες που συναντούν οι μαθητές της Στ Δημοτικού στην κατανόηση της λειτουργίας του Συγκεντρωτικού Φακού

Δυσκολίες που συναντούν οι μαθητές της Στ Δημοτικού στην κατανόηση της λειτουργίας του Συγκεντρωτικού Φακού ΜΟΥΡΑΤΙΔΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ Δυσκολίες που συναντούν οι μαθητές της Στ Δημοτικού στην κατανόηση της λειτουργίας του Συγκεντρωτικού Φακού Μεταπτυχιακή Εργασία Ειδίκευσης που υποβλήθηκε στο πλαίσιο του Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Διπλωματική Εργασία. Μελέτη των μηχανικών ιδιοτήτων των stents που χρησιμοποιούνται στην Ιατρική. Αντωνίου Φάνης

Διπλωματική Εργασία. Μελέτη των μηχανικών ιδιοτήτων των stents που χρησιμοποιούνται στην Ιατρική. Αντωνίου Φάνης Διπλωματική Εργασία Μελέτη των μηχανικών ιδιοτήτων των stents που χρησιμοποιούνται στην Ιατρική Αντωνίου Φάνης Επιβλέπουσες: Θεοδώρα Παπαδοπούλου, Ομότιμη Καθηγήτρια ΕΜΠ Ζάννη-Βλαστού Ρόζα, Καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασίες Υψηλών Θερμοκρασιών

Διαδικασίες Υψηλών Θερμοκρασιών Διαδικασίες Υψηλών Θερμοκρασιών Ενότητα: Εργαστηριακή Άσκηση 4 Τίτλος: Μελέτη της συμπεριφοράς δομικού υλικού σε θερμοκρασιακή περιοχή πέραν της θερμοκρασίας παραγωγής του Ονόματα Καθηγητών: Κακάλη Γ.,

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ε Χ Ν Ο Λ Ο Γ Ι Α Κ Λ Ι Μ Α Τ Ι Σ Μ Ο Υ ( Ε ) - Φ Ο Ρ Τ Ι Α 1

Τ Ε Χ Ν Ο Λ Ο Γ Ι Α Κ Λ Ι Μ Α Τ Ι Σ Μ Ο Υ ( Ε ) - Φ Ο Ρ Τ Ι Α 1 Τ Ε Χ Ν Ο Λ Ο Γ Ι Α Κ Λ Ι Μ Α Τ Ι Σ Μ Ο Υ ( Ε ) - Φ Ο Ρ Τ Ι Α 1 ΦΟΡΤΙΑ Υπό τον όρο φορτίο, ορίζεται ουσιαστικά το πoσό θερµότητας, αισθητό και λανθάνον, που πρέπει να αφαιρεθεί, αντίθετα να προστεθεί κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΛΛΟΓΝΩΣΙΑΣ ΚΑΙ ΥΛΙΚΩΝ ΑΣΚΗΣΗ 3: ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ ΦΑΣΕΩΝ ΚΡΑΜΑΤΩΝ ΟΜΑΔΑ 9

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΛΛΟΓΝΩΣΙΑΣ ΚΑΙ ΥΛΙΚΩΝ ΑΣΚΗΣΗ 3: ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ ΦΑΣΕΩΝ ΚΡΑΜΑΤΩΝ ΟΜΑΔΑ 9 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΛΛΟΓΝΩΣΙΑΣ ΚΑΙ ΥΛΙΚΩΝ ΑΣΚΗΣΗ 3: ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ ΦΑΣΕΩΝ ΚΡΑΜΑΤΩΝ ΟΜΑΔΑ 9 Προφορικές εξετάσεις/αναφορές: Κάθε ομάδα ετοιμάζει μία παρουσίαση (στο πρόγραμμα Power Point για ~30 45 λεπτά, 10 15

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΙΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΘΕΡΜΙΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΘΕΡΜΙΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΓENIKA Θερµική κατεργασία είναι σύνολο διεργασιών που περιλαµβάνει τη θέρµανση και ψύξη µεταλλικού προϊόντος σε στερεά κατάσταση και σε καθορισµένες θερµοκρασιακές και χρονικές συνθήκες.

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΙΚΑ ΤΗΣ ΓΗΣ ΙI : Κρυσταλλοχημεία και Συστηματική των Ορυκτών

ΥΛΙΚΑ ΤΗΣ ΓΗΣ ΙI : Κρυσταλλοχημεία και Συστηματική των Ορυκτών ΥΛΙΚΑ ΤΗΣ ΓΗΣ ΙI : Κρυσταλλοχημεία και Συστηματική των Ορυκτών ΔΙΔΑΣΚΩΝ : Δ. ΠΑΠΟΥΛΗΣ Ακαδ. Έτος 2010-2011 8 η ΔΙΑΛΕΞΗ 23/11/10 ΙΝΟΠΥΡΙΤΙΚΑ ΟΡΥΚΤΑ (CHAIN SILICATES) ΔΙΠΛΕΣ ΑΛΥΣΙΔΕΣ (DOUBLE CHAIN) INOΠΥΡΙΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ - ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ - ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ. ΤΡΙΗΜΕΡΗ ΑΣΚΗΣΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗ.

ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ - ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ - ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ. ΤΡΙΗΜΕΡΗ ΑΣΚΗΣΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗ. ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ - ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ - ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ. ΤΡΙΗΜΕΡΗ ΑΣΚΗΣΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗ Εξάμηνο ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΜΑΪΟΣ 2009 1 ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Η άσκηση υπαίθρου

Διαβάστε περισσότερα

6 4. Ενεργό ύψος εκποµπής Ενεργό ύψος εκποµπής ενεργό ύψος (effective height) ανύψωση του θυσάνου (plume rise) θερµική ανύψωση (thermal rise).

6 4. Ενεργό ύψος εκποµπής Ενεργό ύψος εκποµπής ενεργό ύψος (effective height) ανύψωση του θυσάνου (plume rise) θερµική ανύψωση (thermal rise). 6 4. Ενεργό ύψος εκποµπής Ενεργό ύψος εκποµπής Οι περισσότεροι ρύποι που εκπέµπονται στην ατµόσφαιρα προέρχονται από καύσεις πράγµα το οποίο έχει σαν αποτέλεσµα να έχουν υψηλότερη θερµοκρασία από το περιβάλλον.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΟΧΟΜΕΝΑ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΟΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΟΧΟΜΕΝΑ ΣΕΛ 2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ.ΣΕΛ 3 1 Γεωλογία Αττικο-κυκλαδικής μάζας...σελ 4-7 2 Η μεταμόρφωση στην Αττικο-κυκλαδική μάζα...σελ 8-12 2.1 Τεκτονική επισκόπηση...σελ 13-14 2.2 Γεωλογία Άνδρου...ΣΕΛ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΟΧΗΜΕΙΑ. Είδη ενέργειας ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ

ΘΕΡΜΟΧΗΜΕΙΑ. Είδη ενέργειας ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ ΘΕΡΜΟΧΗΜΕΙΑ Όλες οι χημικές αντιδράσεις περιλαμβάνουν έκλυση ή απορρόφηση ενέργειας υπό μορφή θερμότητας. Η γνώση του ποσού θερμότητας που συνδέεται με μια χημική αντίδραση έχει και πρακτική και θεωρητική

Διαβάστε περισσότερα

Τα Fe-Ni-ούχα λατεριτικά μεταλλεύματα της Ελλάδας. Συμβολή της Ορυκτολογίας- Πετρολογίας στην αξιοποίησή τους. Ευριπίδης Μπόσκος, Καθηγητής

Τα Fe-Ni-ούχα λατεριτικά μεταλλεύματα της Ελλάδας. Συμβολή της Ορυκτολογίας- Πετρολογίας στην αξιοποίησή τους. Ευριπίδης Μπόσκος, Καθηγητής Τα Fe-Ni-ούχα λατεριτικά μεταλλεύματα της Ελλάδας. Συμβολή της Ορυκτολογίας- Πετρολογίας στην αξιοποίησή τους. Ευριπίδης Μπόσκος, Καθηγητής Στον Τομέα Γεωλογικών Επιστημών η Ορυκτολογία-Πετρολογία που

Διαβάστε περισσότερα

1. Το Πλαίσιο Εργασίας της Μικροτεκτονικής

1. Το Πλαίσιο Εργασίας της Μικροτεκτονικής σελ. 1 1. Το Πλαίσιο Εργασίας της Μικροτεκτονικής 1.1 Γενικές έννοιες Μικροτεκτονική είναι η επιστήµη που ασχολείται µε την µελέτη, ανάλυση και ερµηνεία των τεκτονικών δοµών και της παραµόρφωσης στη µικρή

Διαβάστε περισσότερα

Φάσεις πλαστικής παραµόρφωσης στα µεταµορφωµένα πετρώµατα της Ανατολικής Καρυστείας

Φάσεις πλαστικής παραµόρφωσης στα µεταµορφωµένα πετρώµατα της Ανατολικής Καρυστείας Φάσεις πλαστικής παραµόρφωσης στα µεταµορφωµένα πετρώµατα της Ανατολικής Καρυστείας Γρηγόρης Πιπερίδης Πτυχιακή εργασία Πανεπιστήµιο Πατρών - Τµήµα Γεωλογίας Πάτρα 2012 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή-Σκοπός της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΛΑΤΟΜΕΙΑ ΤΩΝ ΝΑ ΑΚΤΩΝ ΤΗΣ ΛΕΣΒΟΥ

ΑΡΧΑΙΑ ΛΑΤΟΜΕΙΑ ΤΩΝ ΝΑ ΑΚΤΩΝ ΤΗΣ ΛΕΣΒΟΥ 2 ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ, ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ & ΓΕΩΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2005 ΣΕΛ. 9-17 ΑΡΧΑΙΑ ΛΑΤΟΜΕΙΑ ΤΩΝ ΝΑ ΑΚΤΩΝ ΤΗΣ ΛΕΣΒΟΥ Βαρτή - Ματαράγκα Μ. και Ματαράγκας. Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΑΛΒΑΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ II

ΓΑΛΒΑΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ II 4-1 ΓΑΛΒΑΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ II Θέμα ασκήσεως: Ποτενσιομετρική τιτλοδότηση, προσδιορισμός κανονικού δυναμικού ηλεκτροδίου, πειραματική επαλήθευση της εξισώσεως Nernst. Αρχή μεθόδου: Μετρείται η ΗΕΔ γαλβανικού

Διαβάστε περισσότερα

Ορυκτά και πολύτιμοι λίθοι της Ελλάδας

Ορυκτά και πολύτιμοι λίθοι της Ελλάδας Ορυκτά και πολύτιμοι λίθοι της Ελλάδας Βασίλης Μέλφος Λέκτορας Κοιτασματολογίας-Γεωχημείας Τομέας Ορυκτολογίας, Πετρολογίας, Κοιτασματολογίας Τμήμα Γεωλογίας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης melfosv@geo.auth.gr

Διαβάστε περισσότερα