Σακχαρώδης Διαβήτης. Η βιβλιοθήκη της διατροφής

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Σακχαρώδης Διαβήτης. Η βιβλιοθήκη της διατροφής"

Transcript

1 Σακχαρώδης Διαβήτης Η βιβλιοθήκη της διατροφής

2 σακχαρώδης διαβήτης Νικόλαος Βρυζίδης, ειδικός παθολόγος-διαβητολόγος Όσα πρέπει να γνωρίζουμε για τον σακχαρώδη διαβήτη Ο σακχαρώδης διαβήτης είναι διαταραχή του μεταβολισμού των υδατανθράκων, που προκύπτει από τη μερική ή την πλήρη έλλειψη ινσουλίνης. Χαρακτηρίζεται από την αύξηση του σακχάρου του αίματος, με τελικό αποτέλεσμα την εμφάνιση διάφορων επιπλοκών. Οι επιπλοκές αφορούν την καρδιά, τα αγγεία, τα μάτια, τους νεφρούς και το νευρικό σύστημα. Σακχαρώδης Διαβήτης_3

3 Υπάρχουν δύο κύριοι τύποι σακχαρώδη διαβήτη: Ο νεανικός διαβήτης τύπου 1. Οι ασθενείς αυτοί αναπτύσσουν συνήθως διαβήτη σε νεαρή ηλικία, χωρίς αυτό να είναι απαραίτητο. Έχουν απόλυτη έλλειψη ινσουλίνης και η επιβίωση των ατόμων αυτών εξαρτάται από την εξωγενή χορήγησή της. Ο διαβήτης τύπου 2. Οι ασθενείς αυτοί είναι συνήθως μέσης ηλικίας ή ηλικιωμένοι και συχνά παχύσαρκοι. Εμφανίζουν διαταραχή τόσο στην έκκριση, όσο και στη δράση της ινσουλίνης, σε αναλογία που ποικίλλει από άτομο σε άτομο. Οι κυριότερες διαφορές μεταξύ του διαβήτη τύπου 1 και τύπου 2 Ηλικία εμφάνισης Βάρος Ανάγκη για χορήγηση ινσουλίνης Ικανότητα έκκρισης ινσουλίνης Τύπου 1 Τύπου 2 Κυρίως < 40 ετών (αιχμή= 12ο έτος) Λεπτόσωμα άτομα. Κατά κανόνα αναφέρεται απώλεια βάρους κατά την αρχική εμφάνιση. Η ινσουλίνη είναι απαραίτητη για την επιβίωση. Απούσα Κυρίως > 40 ετών (αιχμή= 60ό-70ό έτος) Κατά κανόνα υπέρβαρα ή παχύσαρκα άτομα Η ινσουλίνη δεν είναι απαραίτητη για την επιβίωση. Επαρκής Επιδημιολογικά στοιχεία Η συχνότητα του διαβήτη, τόσο του τύπου 1, όσο και του τύπου 2, ποικίλλει από χώρα σε χώρα. Στις χώρες της Δύσης, ο διαβήτης υπολογίζεται ότι προσβάλλει, κατά μέσον όρο, το 6-8% του ενήλικου πληθυσμού. Ανάλογες παρατηρήσεις υπάρχουν και στη χώρα μας. Ο διαβήτης, όμως, τύπου 2 είναι πολύ συχνός σε άτομα άνω των 60 ετών (συχνότητα της τάξης του 20%) και στα δύο φύλα, αποτελεί το 85-90% των περιπτώσεων διαβήτη σε άτομα της λευκής φυλής και το 95% σε άτομα άλλων φυλών. Η συχνότητα του διαβήτη τύπου 2 αυξάνει παγκοσμίως, αλλά η μεγαλύτερη αύξηση παρατηρείται στις αναπτυσσόμενες χώρες. Για παράδειγμα, στην Ινδία η συχνότητα του διαβήτη τύπου 2, το 1972, ήταν 2,3% και το 2000 ήταν 12,1% (πενταπλάσια). Υπολογίζεται ότι ο αριθμός των ατόμων που θα πάσχουν από διαβήτη έως το 2025 θα έχει διπλασιαστεί παγκοσμίως. Επομένως, δίκαια γίνεται λόγος για νόσο με επιδημικές διαστάσεις. Η επίπτωση του διαβήτη τύπου 1 έχει επίσης αυξητική τάση, αφού σε όλες τις χώρες παρατηρήθηκε αύξηση 3% μεταξύ των ετών Η επίπτωση της νόσου στη χώρα μας, κατά την προηγούμενη δεκαετία, ήταν 10 περιπτώσεις διαβήτη τύπου 1 ανά κατοίκους. Η συχνότητα του τύπου αυτού του διαβήτη είναι πενταπλάσια περίπου στις χώρες της βόρειας Ευρώπης και στην Σαρδηνία. Όσον αφορά το φύλο, παρατηρείται υπεροχή των αρένων, ιδιαίτερα όταν η έναρξη της νόσου συμβαίνει μετά την εφηβεία. 4_Σακχαρώδης Διαβήτης Σακχαρώδης Διαβήτης_5

4 Αίτια Η πάθηση φαίνεται ότι καθορίζεται από πολλούς παράγοντες. Αυτοί που έως σήμερα έχουν αναγνωριστεί επίσημα είναι οι εξής: α. Παγκρεατικές παθήσεις (οξεία και χρόνια παγκρεατίτιδα, καρκίνωμα του παγκρέατος, χειρουργική παγκρεατεκτομή). β. Γενετικοί παράγοντες. Ο διαβήτης έχει αναγνωριστεί ότι έχει οικογενή επίπτωση, και ο κίνδυνος για εμφάνιση της πάθησης είναι αυξημένος στους πιο στενούς συγγενείς. Ο ακριβής τρόπος κληρονομικότητας είναι αβέβαιος, αλλά φαίνεται ότι συμβάλλουν πολλά γονίδια. γ. Αντιγόνα ιστοσυμβατότητας. Ο νεανικός διαβήτης είναι συχνότερος σε άτομα που έχουν τα ιστοαντιγόνα Β8, BW15, DW3, DW4. δ. Αυτοανοσοποίηση. Στους περισσότερους ασθενείς με νεανικό διαβήτη βρίσκονται αντισώματα κατά των νησιδιακών κυττάρων. Τα ίδια αντισώματα βρίσκονται, επίσης, σε μερικούς αρρώστους με φαινομενικά διαβήτη του ενήλικα, μερικοί όμως απ αυτούς εμφανίζουν αργότερα ινσουλινοεξαρτώμενο διαβήτη. ε. Ιοί. Υπάρχουν μελέτες ότι η λοίμωξη από ορισμένους ιούς, ιδιαίτερα της ομάδας του Coxsackie, παίζει κάποιον ρόλο στην εμφάνιση του νεανικού διαβήτη σε μερικούς αρρώστους. στ. Φάρμακα. Ορισμένα φάρμακα, όπως οι θειαζίδες, ελαττώνουν την έκκριση ινσουλίνης. Σακχαρώδης διαβήτης και παχυσαρκία Πολλές επιδημιολογικές μελέτες έχουν δείξει ότι υπάρχει στενή σχέση μεταξύ παχυσαρκίας και σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, καθώς η ανάπτυξή του επηρεάζεται από την αύξηση του μεγέθους των λιποκυττάρων και την αλλαγή των επιπέδων των ορμονών τους. Συγκεκριμένα, στις κοινωνίες Δυτικού τύπου, οι ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 είναι παχύσαρκοι σε ποσοστό μεγαλύτερο του 60%. Κατά τη διάρκεια, μάλιστα, των τελευταίων ετών, η επίπτωση του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 (ΣΔ τύπου 2) έχει αυξηθεί δραματικά και στη νεανική ηλικία (έως και 10 φορές σε ορισμένες μελέτες). Η συχνότητα εμφάνισής του στα παιδιά σε όλο τον κόσμο ενδέχεται να αυξηθεί έως και 50% στα επόμενα 15 χρόνια. Ο λόγος αυτής της αύξησης φαίνεται ότι σχετίζεται περισσότερο με τον καθιστικό τρόπο ζωής, την κατανάλωση διατροφής υψηλής θερμιδικής αξίας και, συνεπώς, με την παχυσαρκία. Συμπτώματα Πώς εκδηλώνεται ο διαβήτης τύπου 1; Στις τυπικές περιπτώσεις εμφανίζεται με αιφνίδια απώλεια βάρους (της τάξης των 1-2 κιλών την εβδομάδα), με συνοδό την έντονη πολυφαγία, την πολυδιψία και την πολυουρία, ειδικά τη νύχτα, σε άτομα κάτω των 30 ετών. Συχνά συνυπάρχουν αίσθημα κόπωσης, αδυναμίας 6_Σακχαρώδης Διαβήτης Σακχαρώδης Διαβήτης_7

5 και υπνηλίας, και σημαντικού βαθμού απώλεια μυϊκής μάζας. Επίσης, διαταραχές της όρασης και δερματικές λοιμώξεις (μυκητιασικές λοιμώξεις στην περιοχή των γεννητικών οργάνων). Όταν η διάγνωση δεν γίνει σε αυτό το στάδιο, ο ασθενής εμφανίζει επιδείνωση των συμπτωμάτων και σημεία βαριάς αφυδάτωσης, ανορεξία, εμετούς, κοιλιακά άλγη και μυϊκές κράμπες. Σε ένα μικρό ποσοστό ασθενών, και ιδιαίτερα σε παιδιά μικρής ηλικίας, η πρώτη διάγνωση μπορεί να είναι κωματώδης κατάσταση. Πώς εκδηλώνεται ο διαβήτης τύπου 2; Στους μισούς περίπου ασθενείς υπάρχουν σε ήπιο, κατά κανόνα, βαθμό τα κλασικά συμπτώματα του διαβήτη (πολυουρία, πολυδιψία, σπανιότερα απώλεια βάρους), ενώ σε ένα 20% εμφανίζει ορισμένες χαρακτηριστικές λοιμώξεις (χαρακτηριστικότερη είναι η μυκητίαση των γεννητικών οργάνων). Στο 30% των περιπτώσεων, η διάγνωση του διαβήτη τύπου 2 γίνεται τυχαία, στο πλαίσιο κάποιου ελέγχου (προσυμπτωματικός ή προεγχειρητικός έλεγχος). Οι διαταραχές της όρασης, ακόμα και όταν δεν υπάρχουν βλάβες στον αμφιβληστροειδή, είναι επίσης συχνές και οφείλονται στη συσσώρευση γλυκόζης και ύδατος στον φακό του οφθαλμού, λόγω της υπεργλυκαιμίας. Μερικοί ασθενείς εμφανίζουν μυϊκές κράμπες στα κάτω άκρα, καυσαλγίες στα πέλματα και στα δάχτυλα των ποδιών. Σε μικρό ποσοστό ασθενών, ιδιαίτερα ηλικιωμένων, η πρώτη εκδήλωση του διαβήτη τύπου 2 μπορεί να είναι η κωματώδης κατάσταση, λόγω υποκείμενης λοίμωξης. Διάγνωση Σύμφωνα με τα διαγνωστικά κριτήρια του σακχαρώδη διαβήτη, της Αμερικάνικης Διαβητολογικής Εταιρείας (1997) και του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (1999), υπάρχουν τα εξής τρία κριτήρια για να πραγματοποιηθεί η διάγνωση του διαβήτη: 1. Σάκχαρο νηστείας > 126 mg/dl Ως νηστεία ορίζεται η μη λήψη φαγητού για τουλάχιστον 8 ώρες. 2. Τυχαίο σάκχαρο > 200 και ταυτόχρονα παρουσία κλασικών συμπτωμάτων του διαβήτη (πολυουρία, πολυδιψία και ανεξήγητη απώλεια σωματικού βάρους). 3. Σάκχαρο > 200 mg/dl δύο ώρες μετά τη χορήγηση 75 γρ. γλυκόζης από του στόματος. Θεραπεία Υπάρχουν τρία κύρια είδη θεραπείας: Δίαιτα Όλοι οι διαβητικοί θα πρέπει να ακολουθούν αυστηρά καθορισμένη διαιτητική αγωγή. Για τους παχύσαρκους έχει ιδιαίτερη σημασία η ελάττωση του βάρους, που μπορεί να επαναφέρει τη γλυκόζη στα φυσιολογικά επίπεδα. Για τους λιποβαρείς διαβητικούς απαιτείται συνήθως μικρή ποσότητα από υδατάνθρακες. Για τους κανονικού βάρους διαβητικούς απαιτείται συνήθως μικρή αποχή από τους υδατάνθρακες. Καθοριστικής σημασίας είναι μια διατροφή πλούσια σε τρόφιμα χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη (ΓΔ), που αφομοιώνονται καλύτερα 8_Σακχαρώδης Διαβήτης Σακχαρώδης Διαβήτης_9

6 και προκαλούν ήπια έκκριση ινσουλίνης, προστατεύοντας από απότομες «μεταπτώσεις» του σακχάρου στο αίμα. Αντιδιαβητικά δισκία Υπογλυκαιμικά φάρμακα χρησιμοποιούνται για τον διαβήτη ενηλίκων, που δεν ελέγχεται μόνο με δίαιτα. Υπάρχουν πέντε ομάδες αντιδιαβητικών δισκίων: Σουλφονυλουρίες Μεγλιτινίδες Διγουανίδες Θειαζολιδινεδιόνες Αναστολείς α-γλυκοσιδασών Ινσουλίνη Η θεραπεία με ινσουλίνη αφορά τον διαβήτη τύπου 1, καθώς και τον διαβήτη τύπου 2, που δεν ρυθμίζεται επαρκώς με αντιδιαβητικά δισκία. Τα σκευάσματα ινσουλίνης διακρίνονται με βάση τον χρόνο έναρξης και τη διάρκεια δράσης της ινσουλίνης, και χωρίζονται σε πέντε κύριες κατηγορίες. 1. Ινσουλίνες υπερταχείας δράσης και πολύ βραχείας διάρκειας 2. Ινσουλίνες ταχείας έναρξης και βραχείας διάρκειας δράσης 3. Ινσουλίνες μέσης δράσης 4. Ινσουλίνες βραδείας έναρξης και παρατεταμένης δράσης 5. Μείγματα ινσουλινών τα οποία περιέχουν δύο είδη ινσουλίνης, από τις οποίες η μία είναι υπερταχείας και η άλλη μέσης δράσης, σε διαφορετικές αναλογίες. Ανάλογα με τον τύπο της ινσουλίνης, αυτή διατίθεται σε: Σύριγγα με βελόνα, που γεμίζει με ινσουλίνη από φιαλίδιο. Συσκευή επαναχρησιμοποιούμενου στιλό με βελόνα που δέχεται ανταλλακτικά φυσίγγια όταν αυτά τελειώσουν. Συσκευή προγεμισμένου στιλό με βελόνα Αντλία ινσουλίνης Εκτίμηση της ρύθμισης του διαβήτη Ο ακριβέστερος τρόπος για να εκτιμήσουμε τον διαβήτη που βρίσκεται σε θεραπεία είναι η διαδοχική μέτρηση των επιπέδων της γλυκόζης του αίματος σε όλη τη διάρκεια της ημέρας. Αυτό, όμως, είναι δύσκολο να γίνει για τους περισσότερους ασθενείς. Σήμερα για την εκτίμηση της θεραπευτικής ρύθμισης του διαβήτη, και μάλιστα για μεγάλη χρονική περίοδο, έως 6 εβδομάδες, χρησιμοποιείται η μέτρηση της γλυκοζιωμένης αιμοσφαιρίνης (HbA1C), η οποία φυσιολογικά πρέπει να βρίσκεται μεταξύ 3-6,5% της όλης αιμοσφαιρίνης και αυξάνει ανάλογα με την αδυναμία ελέγχου του διαβήτη. 10_Σακχαρώδης Διαβήτης Σακχαρώδης Διαβήτης_11

7 σακχαρώδης διαβήτης Ασημένια Κούσουλα, κλινικός διαιτολόγος-διατροφολόγος Χαροκόπειου Πανεπιστημίου Διατροφή και σακχαρώδης διαβήτης Ο ρόλος των υδατανθράκων στη διατροφή των ατόμων με σακχαρώδη διαβήτη Οι υδατάνθρακες έχουν ξεχωριστή σημασία, τόσο σε μια διατροφή που στοχεύει στην πρόληψη της εμφάνισης του σακχαρώδη διαβήτη, όσο και για τη δίαιτα που θέλει να ρυθμίσει τα επίπεδα του σακχάρου ενός διαβητικού ατόμου. Οι υδατάνθρακες είναι η κύρια πηγή ενέργειας για τον οργανισμό. Κατά τη διαδικασία της πέψης, τα ζάχαρα (απλοί υδατάνθρακες) και το άμυλο (σύνθετοι υδατάνθρακες) διασπώνται και απορροφώνται από το έντερο. Εν συνεχεία, εισέρχονται στο αίμα και επηρεάζουν τα επίπεδα γλυκόζης σε αυτό. Στους μη διαβητικούς ανθρώπους, το πάγκρεας εκκρίνει μια ορμόνη που ονομάζεται ινσουλίνη, η οποία δεσμεύει τη γλυκόζη που προέρχεται από την τροφή που τρώμε και την τοποθετεί μέσα στα κύτταρα του οργανισμού μας, με αποτέλεσμα να χρησιμοποιείται ως πηγή ενέργειας και να ρυθμίζονται κατ επέκταση και τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα στα φυσιολογικά όρια. Στα άτομα με διαβήτη τύπου 1, η ινσουλίνη που χρειάζεται ο οργανισμός χορηγείται εξωγενώς με ένεση, ενώ στα άτομα με διαβήτη τύπου 2, ο οργανισμός εκκρίνει μικρή ποσότητα ινσουλίνης, ενώ ταυτόχρονα υπάρχει μειωμένη ευαισθησία στην ινσουλίνη (η ινσουλινοαντοχή). Αυτό σημαίνει ότι τα κύτταρα του οργανισμού δεν ανταποκρίνονται καλά στη δράση της ινσουλίνης, και για τον λόγο αυτόν οι ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 θα πρέπει να είναι πολύ προσεκτικοί στη διατροφή τους, ώστε να εκμεταλλεύονται πιο αποτελεσματικά την παραγόμενη από τον οργανισμό ινσουλίνη. Οι υδατάνθρακες παίζουν πολύ σημαντικό ρόλο στη ρύθμιση του μεταβολισμού. Οι διαιτητικές συστάσεις σε διαβητικούς ασθενείς, όσον αφορά τους υδατάνθρακες, καλύπτουν περίπου το 50-60% της συνολικής ημερήσιας πρόσληψης. Έως πρόσφατα πίστευαν ότι η πέψη και η απορρόφηση των απλών υδατανθράκων (ζάχαρη) προκαλούν γρήγορη αύξηση των επιπέδων της γλυκόζης στο αίμα, και γι αυτό θα έπρεπε να αποφεύγονται, σε αντίθεση με τους σύνθετους υδατάνθρακες (ίνες) που οδηγούν σε σταδιακή αύξηση της γλυκόζης. Πρόσφατες μελέτες έδειξαν ότι, τελικά, ο τρόπος με τον οποίον οι υδατάνθρακες δρουν στον οργανισμό είναι πιο πολύπλοκος απ ό,τι φαίνεται. 12_Σακχαρώδης Διαβήτης Σακχαρώδης Διαβήτης_13

8 Για την καλύτερη ρύθμιση της γλυκόζης αίματος στους διαβητικούς, είναι προτιμότερο να καταναλώνεται η ίδια ποσότητα υδατανθράκων σε καθημερινή βάση, και επίσης κρίνεται φρόνιμο να κατανέμεται χρονικά ομοιόμορφα, καθ όλη τη διάρκεια της ημέρας. Αν καταναλώνονται διαφορετικές ποσότητες υδατανθράκων από μέρα σε μέρα (άλλοτε λιγότεροι και άλλοτε περισσότεροι), επηρεάζονται περισσότερο οι διακυμάνσεις της γλυκόζης αίματος. Η ποσότητα των τροφίμων που καταναλώνονται και που περιέχουν υδατάνθρακες έχει μεγάλη σημασία και διαφέρει από ασθενή σε ασθενή. Πολλές φορές, οι ασθενείς, στην προσπάθειά τους να καταναλώσουν πάρα πολλά «υγιεινά τρόφιμα» (π.χ., φρούτα), πέφτουν στην παγίδα να καταναλώνουν τρόφιμα υψηλής περιεκτικότητας σε υδατάνθρακες. Γι αυτό και χρειάζεται προσοχή στις μερίδες και τις ποσότητες, ενώ ιδιαίτερη σημασία πρέπει να δίνουν οι διαβητικοί ασθενείς και στις θερμίδες των τροφίμων που καταναλώνουν, καθώς και στην περιεκτικότητά τους σε λιπαρά. Τα λαχανικά, τα όσπρια, τα δημητριακά ολικής άλεσης και τα ωμά φρούτα πρέπει να αποτελούν τις κύριες πηγές υδατανθράκων. Τα περισσότερα από αυτά είναι πλούσια σε διαλυτές φυτικές ίνες, οι οποίες βοηθούν στην ομαλότερη απελευθέρωση της γλυκόζης στο αίμα και στην επίτευξη ευγλυκαιμίας. Επίσης, τα τρόφιμα που είναι πλούσια σε φυτικές ίνες μπορούν να ελαττώσουν την ολική και την «κακή» χοληστερόλη, και να έχουν με αυτόν τον τρόπο καρδιοπροστατευτική δράση. Η μέτρηση των υδατανθράκων από τις τροφές που καταναλώνονται συμβάλλει στον καλύτερο έλεγχο του ζαχάρου του αίματος και στην αποφυγή ή στην καθυστέρηση των επιπλοκών που σχετίζονται με τον σακχαρώδη διαβήτη. Αυτό συμβαίνει γιατί οι υδατάνθρακες επηρεάζουν, περισσότερο από άλλα θρεπτικά συστατικά, το ζάχαρο αίματος (γλυκόζη αίματος). Είναι, επίσης, πολύ σημαντικό να σκεφτεί κανείς τη θρεπτική αξία των υδατανθράκων που καταναλώνει. Οι υδατάνθρακες είναι απαραίτητοι για τον οργανισμό, καθώς τα τρόφιμα που τους περιέχουν είναι πλούσια σε βιταμίνες, μέταλλα, ιχνοστοιχεία, ηλεκτρολύτες και φυτικές ίνες. Αυτό που είναι επίσης σημαντικό είναι η συνολική ποσότητα και το είδος των υδατανθράκων που καταναλώνονται με κάθε γεύμα. Παρότι η ταχύτητα με την οποία απορροφάται η γλυκόζη είναι παρόμοια, στόχος είναι να μειωθεί κάθε σημαντική αύξηση στη γλυκόζη αίματος. Οι διαβητικοί ασθενείς πρέπει να συνεργάζονται με τον κλινικό τους διαιτολόγοδιατροφολόγο, με στόχο να δημιουργήσουν ένα πρόγραμμα που να ταιριάζει στις ανάγκες τους, αλλά και να μάθουν πώς πρέπει να υπολογίζουν τους υδατάνθρακες στη διατροφή τους, ώστε να διασφαλίσουν την καλύτερη ρύθμιση του ζαχάρου τους. 14_Σακχαρώδης Διαβήτης Σακχαρώδης Διαβήτης_15

9 Η σημασία της διατροφής χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη και χαμηλού γλυκαιμικού φορτίου Ένας νέος δείκτης, για πιο ακριβή κατάταξη των τροφίμων, βάσει των υδατανθράκων που περιέχουν, είναι ο γλυκαιμικός δείκτης (ΓΔ). Ο ΓΔ δείχνει τον ρυθμό με τον οποίον το σάκχαρο του αίματος αυξάνεται και μειώνεται μετά την κατανάλωση μιας συγκεκριμένης τροφής. Η κλίμακα ταξινόμησης κυμαίνεται από (όπως φαίνεται στον πίνακα 1). Τα τρόφιμα με υψηλό γλυκαιμικό δείκτη (πάνω από 70) δίνουν ενέργεια γρήγορα, αλλά προκαλούν άμεση αντίδραση της ινσουλίνης, με αποτέλεσμα την απότομη αυξομείωση του σακχάρου στο αίμα και την πρόκληση μεγαλύτερης λιπογένεσης (αποθήκευση λίπους στα λιποκύτταρα). Αντίθετα, όσο χαμηλότερο γλυκαιμικό δείκτη έχει μια τροφή τόσο καλύτερα αφομοιώνεται, προκαλώντας πιο ήπια έκκριση της ινσουλίνης και προστατεύοντας από απότομες «μεταπτώσεις» του σακχάρου στο αίμα. Επιπλέον, οι τροφές με χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη φαίνεται ότι όχι μόνον μειώνουν τον ρυθμό της λιπογένεσης, αλλά ευνοούν αποφασιστικά και τη λιπόλυση (τη διαδικασία με την οποία κάθε λιποκύτταρο εκλύει λιπαρά οξέα, με σκοπό την καύση τους για παραγωγή ενέργειας). Για τον αποτελεσματικότερο σχεδιασμό μιας δίαιτας, η γνώση του γλυκαιμικού δείκτη των τροφών πρέπει να συνδυάζεται με μια ακόμη παράμετρο: το γλυκαιμικό φορτίο (ΓΦ). Η έννοια του ΓΦ συμπληρώνει την κατάταξη των τροφίμων με βάση το ΓΔ (όπως φαίνεται στον πίνακα 2), καθώς λαμβάνει υπόψη της την ποσότητα των υδατανθράκων που καταναλώνονται ανά μερίδα και προσδιορίζει την ολική γλυκαιμική επίδραση του τροφίμου. Ο ΓΔ σχετίζεται μόνο με την ποιότητά του. ΓΦ=(ΓΔ/100) x περιεκτικότητα τροφίμου σε υδατάνθρακες Το γλυκαιμικό φορτίο λαμβάνει υπόψη τόσο το μέγεθος της μερίδας, όσο και την πυκνότητα της συγκεκριμένης τροφής σε υδατάνθρακες. Σε γενικές γραμμές, τα τρόφιμα με χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη έχουν και χαμηλό γλυκαιμικό φορτίο, αλλά τα τρόφιμα με μέτριο ή υψηλό γλυκαιμικό δείκτη μπορεί να έχουν από χαμηλό έως πολύ υψηλό γλυκαιμικό φορτίο. Πίνακας 1: Αξιολόγηση τροφίμου σύμφωνα με τον γλυκαιμικό δείκτη (ΓΔ) και το γλυκαιμικό φορτίο (ΓΦ) Αξιολόγηση τροφίμου Χαμηλού ΓΔ Γλυκαιμικός δείκτης (ΓΔ) 55 Μέτριου ΓΔ Υψηλού ΓΔ Αξιολόγηση τροφίμου Χαμηλού ΓΦ 70 Γλυκαιμικό φορτίο (ΓΦ) 10 Μέτριου ΓΦ Υψηλού ΓΦ 20 16_Σακχαρώδης Διαβήτης Σακχαρώδης Διαβήτης_17

10 Πίνακας 2: Γλυκαιμικοί δείκτες και γλυκαιμικά φορτία διάφορων τροφίμων ΛΑΧΑΝΙΚΑ Μπιζέλια Καρότα Πράσινα φασόλια Καλαμπόκι Πατάτα βραστή ΤΡΟΦΙΜΑ ΓΔ ΠΟΣΟΤΗΤΑ (γρ.) ΓΦ ΘΕΡΜΙΔΕΣ (kcal) Φράουλες Δαμάσκηνα ,9 43 Ροδάκινα ,1 40 Κεράσια ,7 58 Γκρέιπφρουτ Αχλάδια ,8 49 Γλυκοπατάτα Πατάτα τηγανητή Πατάτα ψητή Ψωμί πολύσπορο Δημητριακά ολικής άλεσης Ψωμί άσπρο Ψωμί σίκαλης ΦΡΟΥΤΑ Καρπούζι Πορτοκάλι ΑΜΥΛΟΥΧΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Σπαγγέτι βρασμένα Σπαγγέτι βρασμένα Πορτοκάλι χυμός Μήλο Μπανάνα άγουρη Μπανάνα ώριμη Σταφύλια Φακές βρασμένες Φασόλια ξερά βρασμένα Δημητριακά Ρύζι λευκό βρασμένο Ρύζι μακρύκοκκο βρασμένο Ρύζι Basmati βρασμένο ,4 211 Τύπου cola ΟΣΠΡΙΑ Ρεβίθια βρασμένα Φασόλια μαυρομάτικα βρασμένα ΑΝΑΨΥΚΤΙΚΑ Πορτοκαλάδα με ανθρακικό Ενεργειακά ποτά ΠΗΓΗ: 18_Σακχαρώδης Διαβήτης Σακχαρώδης Διαβήτης_19

11 Οφέλη από τη διατροφή χαμηλού ΓΔ/ΓΦ O γλυκαιμικός δείκτης και το γλυκαιμικό φορτίο είναι πολύ ουσιαστικά στην προσπάθεια για την προστασία και την προώθηση της υγείας. Πολλά ευρήματα μελετών δείχνουν τη σημαντική θετική επίδραση των τροφίμων χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη στον έλεγχο της πείνας, της όρεξης, καθώς και των επιπέδων σακχάρου αίματος. Μάλιστα, τα τρόφιμα χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη ενδείκνυνται στον διαβήτη τύπου 2, καθώς η βραδεία απορρόφηση του αμύλου και των σακχάρων που περιέχουν, συμβάλλει στη σταδιακή εμφάνιση της γλυκόζης στην κυκλοφορία του αίματος, με αποτέλεσμα να μην παρατηρούνται απότομες αυξομειώσεις της γλυκόζης, φαινόμενο το οποίο είναι ιδιαίτερα επιβλαβές στην περίπτωση των διαβητικών τύπου 2. Μία απότομη αύξηση του σακχάρου του αίματος προκαλεί σχετικά άμεση και απότομη αύξηση της έκκρισης της ινσουλίνης από τις νησίδες του παγκρέατος. Η απότομη αυτή υπερινσουλιναιμία οδηγεί σε διάφορες διεργασίες στον οργανισμό, εκ των οποίων η χειρότερη είναι η αποθήκευση λίπους, γνωστή ως λιπογένεση. Η απότομη αύξηση της γλυκόζης ακολουθείται από την απότομη πτώση της (δηλαδή υπογλυκαιμία), με επακόλουθο το έντονο αίσθημα πείνας. Εκεί οφείλεται το γεγονός ότι, όταν τρώμε γλυκό ή πίνουμε αλκοολούχα ποτά, ύστερα από λίγο πεινάμε πολύ, ενώ όταν τρώμε τροφές πλούσιες σε φυτικές ίνες, παραμένουμε χορτάτοι για περισσότερες ώρες. Η μακροχρόνια λήψη τροφών με αυξημένο γλυκαιμικό δείκτη οδηγεί τον οργανισμό σε αντίσταση στην ινσουλίνη και στον σακχαρώδη διαβήτη. Για όλα αυτά, καλό είναι να αποφεύγονται τα τρόφιμα με υψηλό γλυκαιμικό δείκτη, εκτός ελαχίστων περιπτώσεων. Επιπλέον, η κατανάλωση τροφίμων χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη ενδείκνυται στο πλαίσιο ενός υποθερμιδικού διαιτολογίου, καθώς συμβάλλουν στο αίσθημα του κορεσμού και μειώνουν το αίσθημα πείνας. Έρευνες έχουν δείξει, ακόμη, ότι βοηθούν και στην απώλεια βάρους, που είναι μια εξίσου σημαντική παράμετρος για την υγεία, ιδιαίτερα επωφελής στον διαβήτη τύπου 2. Το επιδόρπιο στη διατροφή των ατόμων με σακχαρώδη διαβήτη Οι περισσότεροι από εμάς, μετά την κατανάλωση του μεσημεριανού κυρίως γεύματός μας, επιθυμούμε να καταναλώσουμε κάποιο γλυκό ως επιδόρπιο, συνήθεια που μοιάζει να είναι εντελώς απαγορευμένη στα άτομα που πάσχουν από σακχαρώδη διαβήτη. Στο παρελθόν, οι άνθρωποι με σακχαρώδη διαβήτη απαγορευόταν να τρώνε γλυκά. Οι ειδικοί πίστευαν ότι η ζάχαρη αύξανε ραγδαία τα επίπεδα της γλυκόζης στο αίμα. Πολλοί, πάλι, ήταν της άποψης ότι η ζάχαρη προκαλούσε τον σακχαρώδη διαβήτη, κάτι που πλέον όλοι γνωρίζουμε ότι είναι λάθος. Έρευνες απέδειξαν ότι η ζάχαρη έχει το ίδιο αποτέλεσμα στα επίπεδα της γλυκόζης στο αίμα με αυτό που έχουν οι υδατάνθρακες, όπως το ψωμί και οι πατάτες. Τώρα, οι ειδικοί συμφωνούν ότι όσοι έχουν σακχαρώδη διαβήτη μπορούν να συμπεριλάβουν τη ζάχαρη στα γεύματά τους, αρκεί να ελέγχουν τις ποσότητές της, όπως πρέπει να προσέχουν και τις ποσότητες των υδατανθράκων, των λιπαρών κ.λπ. Καλό, βέβαια, είναι οι διαβητικοί να δίνουν ιδιαίτερη σημασία στην περιεκτικότητα των θρεπτικών συστατικών των γλυκών που καταναλώνουν, γι αυτό και θα πρέπει να διαβάζουν προσεκτικά τις ετικέτες τροφίμων, προκειμένου να προσέχουν την περιεκτικότητά τους σε λιπαρά, θερμίδες και υδατάνθρακες. Επίσης, πρέπει να υπολογίζουν πόσους υδατάνθρακες και πόσες θερμίδες καταναλώνουν με το γλυκό, και να τα αφαι- 20_Σακχαρώδης Διαβήτης Σακχαρώδης Διαβήτης_21

12 ρούν από το ημερήσιο όριο που έχουν για αυτά. Με άλλα λόγια, την ημέρα που καταναλώνουν γλυκό, πρέπει να προσέχουν να μην καταναλώσουν άλλες πυκνοθερμιδικές τροφές (π.χ., ξηρούς καρπούς, πολύ ελαιόλαδο) ή άλλες πηγές απλών σακχάρων (π.χ., αναψυκτικά, πολλά φρούτα), κορεσμένων λιπιδίων (π.χ., κόκκινο κρέας) ή χοληστερόλης (π.χ., αβγά). Εδώ θα πρέπει να τονίσουμε ότι τα πολύ αυστηρά διαιτολόγια, που αποκλείουν εντελώς την κατανάλωση γλυκών, είναι άκρως επικίνδυνα, καθώς υπάρχουν μεγάλες πιθανότητες να οδηγήσουν το άτομο που ακολουθεί τη δίαιτα σε αντίθετα αποτελέσματα. Τα άτομα που στερούνται την κατανάλωση έστω και μικρής ποσότητας γλυκού φτάνουν σε σημείο υπερκατανάλωσης, εξαιτίας της ψυχολογικής πίεσης που προκαλεί η στέρησή του. Τα επιδόρπια χωρίς ζάχαρη με χαμηλό ΓΔ / ΓΦ σε συγκεκριμένες μερίδες, στο πλαίσιο μιας ισορροπημένης διατροφής, αποτελούν ιδανική λύση για γλυκό. Η βιομηχανία τροφίμων φέρνει λύσεις, δίνοντας στην αγορά προϊόντα με υποκατάστατα ζάχαρης και μικρή ποσότητα υδατανθράκων, γεγονός που τα καθιστά ιδανικά για κατανάλωση από διαβητικούς και όχι μόνο. Κάποιες άλλες εναλλακτικές λύσεις είναι οι ακόλουθες: Φρέσκα ή ξηρά φρούτα Μπάρες δημητριακών Γλυκά ή επιδόρπια με υποκατάστατα ζάχαρης ή γλυκαντικές ουσίες Συνταγές με χαμηλές θερμίδες, πάντα σε μικρές ποσότητες Γιαούρτι ή φρυγανιά με λίγο μέλι ή μαρμελάδα Γλυκαντικές ουσίες και σακχαρώδης διαβήτης Αν έχετε σακχαρώδη διαβήτη, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορείτε να τρώτε γλυκά. Οι άνθρωποι με σακχαρώδη διαβήτη μπορούν να τρώνε επιδόρπια, να χρησιμοποιούν γλυκαντικές ουσίες και, ταυτόχρονα, να διατηρούν τα επιθυμητά επίπεδα της γλυκόζης στο αίμα τους. Υπάρχουν οι εξής εναλλακτικές για να γλυκάνετε τα φαγητά σας. Αντί για ζάχαρη, μπορείτε να χρησιμοποιείτε γλυκαντικές ουσίες: μέλι, μαύρη ζάχαρη, μελάσα, σορβιτόλη, ισομαλτόζη, φρουκτόζη, σουκραλόζη, ασπαρτάμη. Οι τεχνητές γλυκαντικές ουσίες δεν έχουν θρεπτική αξία, δεν περιέχουν υδατάνθρακες και δεν περιέχουν θερμίδες. Οι γλυκαντικές ουσίες υπάρχουν με τη μορφή σκόνης, δισκίων, αλλά και σε υγρή μορφή. Η σουκραλόζη, που είναι μία από τις πιο διαδεδομένες πλέον γλυκαντικές ουσίες που χρησιμοποιούνται στα τρόφιμα σήμερα, είναι μια ουσία που παράγεται από τη ζάχαρη, έχει τη γεύση της ζάχαρης, αλλά δεν έχει τις θερμίδες της. Παράγεται από ζαχαροκάλαμα και είναι ιδανική για ψήσιμο. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί αντί της ζάχαρης στη μαγειρική και τη ζαχαροπλαστική, από όσους θέλουν να κάνουν υγιεινή διατροφή με λιγότερες θερμίδες. Για τα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη, η σουκραλόζη τούς δίνει τη δυνατότητα να παρασκευάσουν και να απολαύσουν φαγητά και γλυκά τα οποία έως σήμερα έπρεπε να αποφεύγουν. Δεν επηρεάζει το σάκχαρο του αίματος ή τα επίπεδα ινσουλίνης. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η σουκραλόζη δεν αναγνωρίζεται από το σώμα ως υδατάνθρακας. Η ασπαρτάμη είναι μια γλυκαντική ουσία που κατά καιρούς έχει κατηγορηθεί αρκετά, γεγονός που πρόσφατα διαψεύστηκε από ανακοινώσεις μελετών που παρουσιάστηκαν στο 10ο Πανελλήνιο Συνέδριο Διατροφής και Διαιτολογίας. Είναι μια ουσία που αποτελείται από αμινοξέα και φαινυλαλανίνη, γι αυτό και δεν πρέπει να την χρησιμοποιούν άτομα που πάσχουν από φαινυλκετονουρία. Τέλος, η σορβιτόλη, η φρουκτόζη και η ισομαλτόζη θεωρούνται επίσης φυσικές γλυκαντικές ουσίες ή υποκατάστατα ζάχαρης, καθώς πρόκειται για σάκχαρα που έχουν φυσική γλυκιά γεύση. 22_Σακχαρώδης Διαβήτης Σακχαρώδης Διαβήτης_23

13 Φυτικές ίνες και σακχαρώδης διαβήτης Η πρόσληψη φυτικών ινών κρίνεται απαραίτητη, αφού έχει βρεθεί ότι πολλές από αυτές παίζουν καθοριστικό ρόλο στη βραδύτερη απορρόφηση της γλυκόζης στο αίμα, στον μεγαλύτερο κορεσμό και την ταχύτερη απώλεια σωματικού βάρους. Συνιστάται η καθημερινή πρόσληψη γραμμαρίων, διαλυτών και αδιάλυτων φυτικών ινών που περιέχονται στα φρούτα, στα λαχανικά, στα όσπρια, στα δημητριακά ολικής άλεσης και αλλού. Οι αδιάλυτες φυτικές ίνες αυξάνουν την κίνηση του περιεχομένου του εντέρου. Το σιτάλευρο ολικής άλεσης, το πίτουρο του σιταριού, οι ξηροί καρποί και πολλά λαχανικά είναι πλούσια σε αδιάλυτες φυτικές ίνες. Οι διαλυτές φυτικές ίνες, διαλύονται στο νερό και σχηματίζουν ένα κολλώδες υλικό που μοιάζει με γέλη. Βοηθούν στη μείωση της χοληστερόλης και της γλυκόζης αίματος. Η βρώμη, το μπιζέλι, τα φασόλια, τα μήλα, τα εσπεριδοειδή, τα καρότα και το κριθάρι είναι πλούσια σε διαλυτές ίνες. Η σημασία της άσκησης στην πρόληψη και τη ρύθμιση του ΣΔ Η φυσική δραστηριότητα έχει μεγάλη σημασία τόσο στην πρόληψη, όσο και στη ρύθμιση του σακχαρώδη διαβήτη, στον έλεγχο της γλυκαιμικής ρύθμισης και στη μείωση της καρδιαγγειακής νοσηρότητας και θνησιμότητας. Επίσης, είναι ευεργετική στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης, της χοληστερόλης, της παχυσαρκίας και των διαταραχών πηκτικότητας που συνοδεύουν την ασθένεια. Η προγραμματισμένη τακτική σωματική άσκηση προστατεύει από την εμφάνιση των χρόνιων επιπλοκών του διαβήτη και, επιπλέον, αυξάνει το προσδόκιμο της επιβίωσης των ασκουμένων. Στον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1, οι δύο πολύ σημαντικές παράμετροι που καθορίζουν την απάντηση του ινσουλινοεξαρτώμενου ή ινσουλινοθεραπευόμενου κατά της άσκηση είναι τα επίπεδα της ινσουλίνης και της γλυκόζης πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την άσκηση, καθώς και η ένταση και η διάρκεια της άσκησης. Καλό είναι να αποφεύγεται κάθε είδους δραστηριότητα όταν το σάκχαρο αίματος νηστείας είναι > 250 mg/dl. Πολλή προσοχή πρέπει να δίνεται στην αύξηση της πρόσληψης υδατανθράκων κατά την άσκηση, να υπάρχει ετοιμότητα από την πλευρά του ασθενή για ενδεχόμενο επεισόδιο υπογλυκαιμίας μερικές ώρες μετά την άσκηση, ο ασκούμενος να καταναλώνει αρκετά υγρά και να θυμάται ότι η παρατεταμένη άσκηση μπορεί να απαιτεί μείωση των δόσεων της ινσουλίνης. Στον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, επειδή η αύξηση της ευαισθησίας στην ινσουλίνη χάνεται σε ώρες με το πέρας της άσκησης, θα πρέπει η άσκηση να επαναλαμβάνεται σε τακτά χρονικά διαστήματα. Έτσι, προτείνεται ήπια άσκηση, περίπου 3-4 φορές την εβδομάδα, διάρκειας περίπου 30 λεπτών. Οι κίνδυνοι της άσκησης στον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 είναι η υπογλυκαιμία και η υπεργλυκαιμία, και η επιδείνωση της σιωπηλής καρδιοπάθειας, αλλά και των επιπλοκών του διαβήτη. Τέλος, πολλές μελέτες έχουν δείξει ότι η συστηματική άσκηση μπορεί να οδηγήσει στην πρόληψη ή την καθυστέρηση της νόσου. 24_Σακχαρώδης Διαβήτης Σακχαρώδης Διαβήτης_25

14 σακχαρώδης διαβήτης Κλινικές μελέτες για τα προϊόντα της σειράς Sweet & Balance της ΓΙΩΤΗΣ Μέτρηση γλυκαιμικού δείκτη, γλυκαιμικού φορτίου, ινσουλιναιμικού δείκτη Στόχος της μελέτης, που πραγματοποιήθηκε στο Πανεπιστήμιο του Σίδνεϊ στην Αυστραλία, ένα από τα πιο αξιόπιστα ερευνητικά κέντρα παγκοσμίως, ήταν η μέτρηση του γλυκαιμικού δείκτη, του γλυκαιμικού φορτίου και του ινσουλιναιμικού δείκτη των προϊόντων Sweet & Balance ΓΙΩΤΗΣ. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα των μετρήσεων, προκύπτει ότι όλα τα προϊόντα της σειράς Sweet & Balance είναι χαμηλού γλυκαιμικού φορτίου και χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη. Τα αποτελέσματα των μετρήσεων παρουσιάζονται αναλυτικά στον ακόλουθο πίνακα: Κλινική μελέτη σε συνεργασία με το Λαϊκό Νοσοκομείο Στην κλινική μελέτη που πραγματοποίησε το Διαβητολογικό Κέντρο της Α Πρ. Παθολογικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, στο Λαϊκό Νοσοκομείο, μελετήθηκαν συνολικά 25 άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, τα οποία λάμβαναν σταθερή δόση αντιδιαβητικών δισκίων. Τα άτομα της μελέτης χωρίστηκαν σε 2 ομάδες. Μία ομάδα 17 ατόμων (ομάδα Sweet & Balance) στην οποία δόθηκε επί 3 μήνες ένα ισορροπημένο πρόγραμμα διατροφής, όπου είχαν συμπεριληφθεί τα επιδόρπια της σειράς Sweet & Balance, 4 φορές την εβδομάδα. Στη δεύτερη ομάδα των 8 ατόμων (ομάδα ελέγχου) δόθηκε για το ίδιο χρονικό διάστημα ένα ισορροπημένο πρόγραμμα διατροφής, χωρίς όμως να συμπεριλαμβάνει τα επιδόρπια της σειράς Sweet & Balance. Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ότι η ομάδα που κατανάλωνε τα επιδόρπια Sweet & Balance παρουσίασε απώλεια βάρους κατά μέσον όρο 3 κιλά, μείωση του δείκτη μάζας σώματος (ΒΜΙ) και της περιφέρειας μέσης, καθώς επίσης και των επιπέδων γλυκόζης νηστείας και της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης. Τέλος, μειώθηκε σημαντικά η αρτηριακή πίεση και βελτιώθηκαν οι δείκτες ηπατικής βιοχημείας και οι δείκτες φλεγμονής. Συμπεράσματα Τα άτομα που ακολούθησαν διαιτολογικό σχήμα που περιλάμβανε τα επιδόρπια χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη και χαμηλού γλυκαιμικού φορτίου Sweet & Balance παρουσίασαν καλύτερη και ευκολότερη συμμόρφωση στο διατροφικό πρόγραμμα, ενώ παρατηρήθηκε σημαντική απώλεια βάρους και καλύτερη γλυκαιμική ρύθμιση. Sweet & Balance Επιδόρπιο γάλακτος με γεύση βανίλια με γλυκαντικά Sweet & Balance Μείγμα για κέικ με γλυκαντικά Γλυκαιμικός δείκτης (GI) Γλυκαιμικό φορτίο (GL) Ινσουλιναιμικός δείκτης ** 29 4, ,8 65 Sweet & Balance Μιλφέιγ με γλυκαντικά 44 7,2 73 Sweet & Balance Κρέμα ζαχαροπλαστικής με γεύση βανίλια Sweet & Balance Κρέμα καραμελέ με γλυκαντικά 49 3, ,8 56 Sweet & Balance Σοκολάτα με γλυκαντικά 28 1,5 58 Sweet & Balance Φρουί ζελέ φράουλα/κεράσι με γλυκαντικά* Sweet & Balance Φρουί ζελέ φράουλα/κεράσι ψυγείου με γλυκαντικά* *Το προϊόν Sweet & Balance Φρουί ζελέ φράουλα/κεράσι με γλυκαντικά, λόγω της εξαιρετικά μικρής περιεκτικότητάς του σε αφομοιώσιμους υδατάνθρακες, είναι πολύ χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη. Αυτό έχει επιβεβαιωθεί, επίσης, από κλινικές μελέτες σε συνταγές φρουί ζελέ που έχουν μεγαλύτερο ποσοστό αφομοιώσιμων υδατανθράκων (9,9 γρ. / 100 γρ. έτοιμου προϊόντος) και εμφανίζουν GI=28. **Δείχνει τον ρυθμό μεταβολής και τον βαθμό αύξησης της ινσουλίνης του αίματος μετά την κατανάλωση των συγκεκριμένων τροφών. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις κλινικές μελέτες και τα επιδόρπια Sweet & Balance επισκεφτείτε το 26_Σακχαρώδης Διαβήτης Σακχαρώδης Διαβήτης_27

15 συνταγές Μπαβαρουάζ κεράσι Υλικά 1/2 κονσέρβα ανανά σε φυσικό χυμό, μικρό μέγεθος (280 γρ.) 300 γρ. γιαούρτι 2% λιπαρά 1 κουτί Sweet and Balance ΦΡΟΥΙ ΖΕΛΕ ΜΕ ΓΕΥΣΗ ΚΕΡΑΣΙ ΜΕ ΓΛΥΚΑΝΤΙΚΑ ΓΙΩΤΗΣ Εκτέλεση Κόβετε στη μέση 5 ροδέλες ανανά και τις στρώνετε στη βάση μιας μικρής στρογγυλής φόρμας. Διαλύετε το περιεχόμενο ενός φακέλου Sweet and Balance ΦΡΟΥΙ ΖΕΛΕ ΜΕ ΓΕΥΣΗ ΚΕΡΑΣΙ ΜΕ ΓΛΥΚΑΝΤΙΚΑ σε 200 ml νερό (1 φλιτζάνι του τσαγιού) και 100 ml (1/2 φλιτζάνι τσαγιού) χυμό ανανά από την κονσέρβα, και ανακατεύετε έως ότου διαλυθεί καλά. Ρίχνετε πάνω στα κομμάτια ανανά, που έχετε στρώσει στη βάση της φόρμας, λίγο ζελέ, έως ότου καλυφθούν. Το βάζετε στο ψυγείο να πήξει. Μόλις κρυώσει το υπόλοιπο ζελέ, ανακατεύετε με το γιαούρτι χρησιμοποιώντας ένα σύρμα, έως ότου το μείγμα να γίνει ομοιογενές. Βάζετε το μείγμα πάνω από τη βάση ζελέ ανανά και τοποθετείτε το γλύκισμα ξανά στο ψυγείο, έως ότου πήξει. Για να ξεφορμάρετε το γλύκισμα, βουτάτε τη φόρμα για λίγα δευτερόλεπτα σε ζεστό νερό και το αναποδογυρίζετε. Διαθρεπτικά στοιχεία Ενέργεια Πρωτεΐνες Υδατάνθρακες Σάκχαρα Λιπαρά Κορεσμένα Εδώδιμες ίνες Νάτριο Ανά μερίδα 100 γραμμαρίων 54 kcal 4,6 γρ. 7,0 γρ. 6,9 γρ. 0,8 γρ. 0,8 γρ. 0,4 γρ. 0,04 γρ. Μερίδες ανά γλύκισμα: 8 Βάρος μερίδας: 100 γραμμάρια Ισοδύναμα: 1/2 ισοδύναμο αμύλου και 1/2 ισοδύναμο άπαχου κρέατος 28_Σακχαρώδης Διαβήτης Σακχαρώδης Διαβήτης_29

16 Σοκολατένια βραχάκια Κέικ καρότου Υλικά 2 πλάκες Sweet & Balance ΣΟΚΟΛΑΤΑ ΜΕ ΓΛΥΚΑΝΤΙΚΑ ΓΙΩΤΗΣ 100 γρ. ολόκληρα καθαρισμένα αμύγδαλα (ανάλατα) Εκτέλεση Καβουρδίζετε τα αμύγδαλα στον φούρνο για λεπτά περίπου, στον αέρα στους C, και τα αφήνετε να κρυώσουν. Κόβετε τη σοκολάτα σε κομμάτια και τη λιώνετε σε μπεν μαρί. Μόλις λιώσει, προσθέτετε τα αμύγδαλα και ανακατεύετε καλά. Πάνω σε ένα κομμάτι λαδόκολλα σχηματίζετε τα σοκολατένια βραχάκια με 1 κουταλάκι του γλυκού. Φτιάχνετε περίπου 25 βραχάκια. Διαθρεπτικά στοιχεία Ενέργεια Πρωτεΐνες Υδατάνθρακες Λιπαρά Σάκχαρα Κορεσμένα Εδώδιμες ίνες Νάτριο Ανά μερίδα 12 γραμμαρίων (1 τεμάχιο) 62 kcal 1,2 γρ. 3,8 γρ. 4,8 γρ. 1,8 γρ. 0,2 γρ. 1,8 γρ. 0,00 γρ. Σοκολατένια βραχάκια: 25 τεμάχια Βάρος μερίδας: 12 γραμμάρια Ισοδύναμα: 1/2 ισοδύναμο λαχανικών και 1 ισοδύναμο λίπους Υλικά 1 κουτί Sweet and Balance ΜΕΙΓΜΑ ΓΙΑ ΚΕΪΚ ΜΕ ΓΛΥΚΑΝΤΙΚΑ ΓΙΩΤΗΣ 120 γρ. καρότα τριμμένα (περίπου 2 μέτρια καρότα) Λίγη κανέλα Εκτέλεση Παρασκευάζετε το κέικ, σύμφωνα με τις οδηγίες του κουτιού. Προσθέτετε την κανέλα μαζί με το νερό και στο τέλος προσθέτετε το τριμμένο καρότο. Ανακατεύετε ελαφρά και ρίχνετε τη ζύμη σε 15 βουτυρωμένα ατομικά φορμάκια ή σε μια βουτυρωμένη στενόμακρη φόρμα Νο 30 (30 Χ 11 εκ.). Ψήνετε σύμφωνα με τις οδηγίες, για περίπου 40 λεπτά. Διαθρεπτικά στοιχεία Ενέργεια Πρωτεΐνες Υδατάνθρακες Λιπαρά Σάκχαρα Κορεσμένα Εδώδιμες ίνες Νάτριο Ανά μερίδα 47 γραμμαρίων 156 kcal 3,3 γρ. 20,1 γρ. 7,9 γρ. 3,8 γρ. 0,8 γρ. 1,8 γρ. 0,14 γρ. Μερίδες ανά γλύκισμα: 15 Βάρος μερίδας: 47 γραμμάρια Ισοδύναμα: 1 ισοδύναμο αμύλου και 1/2 ισοδύναμο λίπους 30_Σακχαρώδης Διαβήτης Σακχαρώδης Διαβήτης_31

17 Τιραμισού Υλικά 1 κουτί Sweet & Balance ΚΡΕΜΑ ΖΑΧΑΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗΣ ΜΕ ΓΕΥΣΗ ΒΑΝΙΛΙΑ ΜΕ ΓΛΥΚΑΝΤΙΚΑ ΓΙΩΤΗΣ 100 γρ. σαβαγιάρ 125 γρ. τυρί κρέμα μασκαρπόνε 1 κοφτή κουταλιά της σούπας στιγμιαίο καφέ 1 κουταλάκι του γλυκού Κακάο ΓΙΩΤΗΣ 200 γρ. (1 φλιτζάνι του τσαγιού) άπαχο γάλα 0% λιπαρά 3 κουταλιές της σούπας κονιάκ Εκτέλεση Διαλύετε τον στιγμιαίο καφέ στο χλιαρό γάλα και προσθέτετε 1 κουταλιά της σούπας κονιάκ. Βουτάτε τα σαβαγιάρ στο μείγμα και τα στρώνετε σε ένα μικρό μακρόστενο πιρέξ ή μπολ. Παρασκευάζετε τη Sweet & Balance ΚΡΕΜΑ ΖΑΧΑΡΟ- ΠΛΑΣΤΙΚΗΣ ΜΕ ΓΕΥΣΗ ΒΑΝΙΛΙΑ ΜΕ ΓΛΥΚΑΝΤΙΚΑ ΓΙΩ- ΤΗΣ (βλ. συσκευασία), προσθέτοντας στο νερό που θα χτυπήσετε την κρέμα 2 κουταλιές της σούπας κονιάκ. Στην έτοιμη κρέμα προσθέτετε το μασκαρπόνε και συνεχίζετε το χτύπημα για 1-2 λεπτά, έως ότου η κρέμα να γίνει λεία. Απλώνετε την κρέμα στα σαβαγιάρ. Πασπαλίζετε με κακάο. Διαθρεπτικά στοιχεία Ενέργεια Πρωτεΐνες Υδατάνθρακες Σάκχαρα Λιπαρά Κορεσμένα Εδώδιμες ίνες Νάτριο Ανά μερίδα 83 γραμμαρίων 165 kcal 2,7 γρ. 12,8 γρ. 11,6 γρ. 1,4 γρ. 0,05 γρ. 8,2 γρ. 8,0 γρ. Μερίδες ανά γλύκισμα: 10 Βάρος μερίδας: 83 γραμμάρια Ισοδύναμα: 2/3 ισοδύναμα αμύλου, 1/2 ισοδύναμο λαχανικών, 2 ισοδύναμα λίπους 32_Σακχαρώδης Διαβήτης Σακχαρώδης Διαβήτης_33

18 Η βιβλιοθήκη της διατροφής Eιδική έκδοση του περιοδικού IΔΙΟΚΤΗΣΙΑ Ε. Ζουμπανέας - Ε. Μανωλαράκης Ο.Ε. Σαπφούς 1, Μεταμόρφωση Αττικής, τηλ.: , fax: ΕΚΔΟΤΗΣ Γιάννης Κούνουπας K Provoli Σμύρνης 21, Νέα Ιωνία, τηλ.: , fax: ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Γιάννης Ευφραιμίδης MARKETING & SALES MANAGER Δημήτρης Καρανίκας ΑΡΧΙΣΥΝΤΑΞΙΑ Ειρήνη Ζυγκοπούλου CREATIVE DIRECTOR Κλειώ Βασιλοπούλου ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ-ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ Δημήτρης Αλεξάκης ΣΥΝΕΡΓΑΣΤΗΚΑΝ Νικόλαος Βρυζίδης, ειδικός παθολόγος-διαβητολόγος Ασημένια Κούσουλα, κλινικός διαιτολόγος-διατροφολόγος Χαροκόπειου Πανεπιστημίου 34_Σακχαρώδης Διαβήτης

19 Xορηγός Eιδική έκδοση του περιοδικού

Τα τρόφιμα που περιέχουν υδατάνθρακες (γάλα, φρούτα, δημητριακά, όσπρια κλπ) αυξάνουν την

Τα τρόφιμα που περιέχουν υδατάνθρακες (γάλα, φρούτα, δημητριακά, όσπρια κλπ) αυξάνουν την Τα τρόφιμα που περιέχουν υδατάνθρακες (γάλα, φρούτα, δημητριακά, όσπρια κλπ) αυξάνουν την γλυκόζη στο αίμα. Ανάλογα με το αν είναι απλοί υδατάνθρακες (ζάχαρη, χυμοί φρούτων, μέλι κλπ) ή σύνθετοι υδατάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακής Διατροφής

Μεσογειακής Διατροφής mini Οδηγός Μεσογειακής Διατροφής Γιατί Μεσογειακή Διατροφή; Η μεσογειακή διατροφή αναφέρεται στον τρόπο διατροφής των λαών που ζουν σε περιοχές που αναπτύσσονται γύρω από τη Μεσόγειο. Οι επιστημονικές

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ. Τι είναι οι υδατάνθρακες;

ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ. Τι είναι οι υδατάνθρακες; ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ Τι είναι οι υδατάνθρακες; Οι υδατάνθρακες είναι τα νομίσματα ενέργειας του σώματός μας. Τα περισσότερα τρόφιμα που τρώμε καθημερινά αποτελούνται από υδατάνθρακες. Ο οργανισμός μας, σπα τους

Διαβάστε περισσότερα

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Υγιεινή Διατροφή Ισορροπία Ποικιλία Μέτρο Ομάδες τροφίμων Γάλα-γαλακτοκομικά προϊόντα (γιαούρτι) Φρούτα-απλοί υδατάνθρακες Λαχανικά (κυρίως πράσινα φυλλώδη) Ψωμί-αμυλώδη τρόφιμα

Διαβάστε περισσότερα

Αγγελική Βουτσά. Παθολόγος-Διαβητολόγος. Τ. Συν/στρια Δ/ντρια Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείου Λήμνου

Αγγελική Βουτσά. Παθολόγος-Διαβητολόγος. Τ. Συν/στρια Δ/ντρια Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείου Λήμνου Αγγελική Βουτσά Παθολόγος-Διαβητολόγος Τ. Συν/στρια Δ/ντρια Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείου Λήμνου Τι είναι ο διαβήτης; Μεταβολική διαταραχή αυξημένα επίπεδα σακχάρου στο αίμα Ο διαβήτης οφείλεται σε

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Σε προηγούμενα άρθρα μιλήσαμε για τη σχέση σωστής διατροφής και αθλητισμού, διακρίναμε τη σημαντικότητα του ρόλου που διαδραματίζει και επικεντρωθήκαμε

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών. Φρέσκα Φρούτα. Μπανάνα, νεκταρίνια κ.α. Παστέλι. Μπάρες Δημητριακών

1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών. Φρέσκα Φρούτα. Μπανάνα, νεκταρίνια κ.α. Παστέλι. Μπάρες Δημητριακών Menu 16-Ιουνίου έως 4-Ιουλίου 2014 1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών Συσκευασμένο κοκτέιλ Φρούτων σε χυμό. Ροδάκινο, Αχλάδι, Σταφύλι, Ανανάς,Κεράσι, Παπάγια σε χυμό φρούτων.

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Πότε και τι να τρώμε πριν την προπόνηση 1. Ένα μεγάλο γεύμα

Διαβάστε περισσότερα

2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της ημέρας; 3 (2 μεγάλα και 1 μικρό) 4 (2 μεγάλα και 2 μικρά) 5 (3 μεγάλα και 2 μικρά)

2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της ημέρας; 3 (2 μεγάλα και 1 μικρό) 4 (2 μεγάλα και 2 μικρά) 5 (3 μεγάλα και 2 μικρά) 1. Ποιον θεωρείτε καλύτερο τρόπο, ώστε ένας αθλητής μειώσει το βάρος του; Να κάνει πιο έντονη προπόνηση Να κάνει περισσότερα μικρά γεύματα 2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή διατροφή είναι όρος που επινοήθηκε από τον φυσιολόγο Άνσελ Κις για να περιγράψει το μοντέλο διατροφής, το οποίο ακολουθούσαν οι λαοί των

Μεσογειακή διατροφή είναι όρος που επινοήθηκε από τον φυσιολόγο Άνσελ Κις για να περιγράψει το μοντέλο διατροφής, το οποίο ακολουθούσαν οι λαοί των Μεσογειακή διατροφή είναι όρος που επινοήθηκε από τον φυσιολόγο Άνσελ Κις για να περιγράψει το μοντέλο διατροφής, το οποίο ακολουθούσαν οι λαοί των μεσογειακών χωρών που συμπεριλαμβάνονταν στη Μελέτη των

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Στόχοι για την αντιμετώπιση του Γνώση Δεξιότητες Πηγές Υποστήριξη

Διαβάστε περισσότερα

Οι αθλητές επιτυγχάνουν μέγιστη απόδοση με προπόνηση και σωστό διαιτολόγιο που περιλαμβάνει ποικιλία τροφών. Οι αθλητές ωφελούνται περισσότερο από

Οι αθλητές επιτυγχάνουν μέγιστη απόδοση με προπόνηση και σωστό διαιτολόγιο που περιλαμβάνει ποικιλία τροφών. Οι αθλητές ωφελούνται περισσότερο από ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΘΛΗΤΩΝ Οι αθλητές επιτυγχάνουν μέγιστη απόδοση με προπόνηση και σωστό διαιτολόγιο που περιλαμβάνει ποικιλία τροφών. Οι αθλητές ωφελούνται περισσότερο από την ποσότητα των υδατανθράκων που αποθηκεύονται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΕΦΗΒΕΙΑ- ΑΝΑΓΚΕΣ v Επιτάχυνση ρυθμού ανάπτυξης v Ωρίμανση και αύξηση ιστών v Αποκτά το 20% του ύψους και το 50% του βάρους του ενήλικα, ενώ οι μύες, ο όγκος του αίματος και γενικά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Ο σύγχρονος ΟΔΗΓΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ συμπεριλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία: Ψωμιά, Δημητριακά, Ρύζι και Μακαρόνια (6 με 11 μερίδες): Οι υδατάνθρακες παίζουν βασικό ρόλο σε όλα τα διαιτολόγια.

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή;

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ξεκίνησε μία μεγάλη έρευνα, γνωστή ως η μελέτη των 7 χωρών, όπου μελετήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες ανθρώπων από τις εξής

Διαβάστε περισσότερα

Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο

Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο 1 Γλυκογόνο: επαρκεί για μια ημέρα για ανάγκες εγκεφάλου -> Πρωτεΐνη: για

Διαβάστε περισσότερα

16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής. 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας

16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής. 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας 16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας Η διατροφή σημαντικός παράγοντας υγείας!! ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΛΗΡΟΝΟ ΜΙΚΟΤΗΤΑ ΥΓΕΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΑΝΘΥΓΕΙΝΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ Ποιά είναι η

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ Η χοληστερίνη εντοπίστηκε για πρώτη φορά σε πέτρες της χολής το 1784.Η σχέση της με τα καρδιαγγειακά νοσήματα ανακαλύφθηκε στις τελευταίες

ΙΣΤΟΡΙΑ Η χοληστερίνη εντοπίστηκε για πρώτη φορά σε πέτρες της χολής το 1784.Η σχέση της με τα καρδιαγγειακά νοσήματα ανακαλύφθηκε στις τελευταίες ΧΟΛΗΣΤΕΡΙΝΗ Η χοληστερίνη ή η χοληστερόλη είναι κηρώδης στερόλης που βρίσκεται στη μεμβράνη των κυττάρων όλων των ιστών του σώματος, και στο πλάσμα του αίματος όλων των ζώων. Μικρότερες ποσότητες χοληστερίνης

Διαβάστε περισσότερα

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2) Ο Σακχαρώδης Διαβήτης γενικά είναι μια πάθηση κατά την οποία ο οργανισμός και συγκεκριμένα το πάγκρεας δεν παράγει ή δεν

Διαβάστε περισσότερα

Η Ιστορία της μεσογειακής διατροφής

Η Ιστορία της μεσογειακής διατροφής Η Ιστορία της μεσογειακής διατροφής Η μεσογειακή διατροφή όπως έχει γίνει σήμερα γνωστό από πολλά άρθρα και δημοσιεύματα αποτελεί την βάση μιας υγιεινής διατροφής. Το πρότυπο αυτό διατροφής συναντάται

Διαβάστε περισσότερα

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία.

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Παχυσαρκία είναι η παθολογική αύξηση του βάρους του σώματος, που οφείλεται σε υπερβολική συσσώρευση λίπους στον οργανισμό. Παρατηρείται γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή στην καλαθοσφαίριση

Διατροφή στην καλαθοσφαίριση Διατροφή στην καλαθοσφαίριση Υγεία & βελτίωση της αθλητικής απόδοσης Α.Ο. ΠΡΩΤΕΑΣ Αγγελοπούλου Μαντώ Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας & Διατροφής Διατροφή η σημαντικότερη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ Ασβέστιο Συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη ασβεστίου Βρέφη 0-12 μηνών Παιδιά 1-3 ετών Παιδιά 4-8 ετών Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών Ενήλικες 19-50 ετών Ενήλικες > 50 ετών Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 2 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Εκπαίδευση στην πυραμίδα της υγιεινής διατροφής ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 2 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Εκπαίδευση στην πυραμίδα της υγιεινής διατροφής ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΕ ΕΥΠΑΘΕΙΣ ΟΜΑΔΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΤA ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΜΕ 4 ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΜΑΘΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Από τον Κώστα κουραβανα

Από τον Κώστα κουραβανα Από τον Κώστα κουραβανα Περιεχόμενα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Ορμονικοί-Γονιδιακοί-παράγοντες Επιπτώσεις στην υγεία Θεραπεία-Δίαιτα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Παχυσαρκία είναι κλινική κατάσταση στην

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ : «ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ» ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ : Κα ΚΥΠΑΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Διαβήτης. Ακούμε καθημερίνα γύρω μας πως εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο πάσχουν από διαβήτη ή παχυσαρκία. Όμως, τι πραγματικά είναι αυτό; Τι ειναι ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ Sport Nutrition by ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ Ενέργεια που καταναλώνουμε Βασικός μεταβολισμός: 1800 kcal + καθημερινή δραστηριότητα Μια ημέρα στο γραφείο: 150 με 200 kcal Μια ώρα αθλητικής δραστηριότητας: 500

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ. Μαρία Χασαπίδου Καθηγήτρια Διατροφής και Διαιτολογίας ΑΤΕΙΘ > 3

ΠΡΟΛΟΓΟΣ. Μαρία Χασαπίδου Καθηγήτρια Διατροφής και Διαιτολογίας ΑΤΕΙΘ > 3 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η ραγδαία αύξηση των εκφυλιστικών παθήσεων (παχυσαρκία, σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, δυσλιπιδαιμία, αρτηριακή υπέρταση, καρδιαγγειακά νοσήματα) στη χώρα μας, που οδηγούν σε αύξηση της νοσηρότητας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος ΔΙΑΤΡΟΦH Η διατροφή στην ζωή του ανθρώπου παίζει τον μεγαλύτερο ρόλο. Για

Διαβάστε περισσότερα

Μέχρι σήµερα γνωρίζατε ότι η κατανάλωση ψωµιού είναι µία απολαυστική και θρεπτική συνήθεια. Από σήµερα η αγαπηµένη σας αυτή καθηµερινή συνήθεια µπορεί να παρέχει στον οργανισµό ακόµη περισσότερα θρεπτικά

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή και ηλικιωμένοι

Διατροφή και ηλικιωμένοι Διατροφή και ηλικιωμένοι Η διατροφή αποτελεί τη σημαντικότερη ανάγκη για τη διατήρηση της ανθρώπινη ζωής σε όλα τα στάδιά της. Το είδος και η ποσότητα της τροφής που χρειάζεται ο άνθρωπος εξαρτάται από

Διαβάστε περισσότερα

Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας

Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας Χάρις Μαραθεύτη Κλινική Διαιτολόγος Διατροφολόγος τηλ: 99-720235 email: harismaratheftis@hotmail.com Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας Τα τελευταία 50 χρόνια οι διατροφικές μας συνήθειες άλλαξαν δραστικά.

Διαβάστε περισσότερα

Υψηλή κατανάλωση οσπρίων Υψηλή κατανάλωση δημητριακών Μέτρια κατανάλωση γάλακτος και γαλακτοκομικών. 57ο Γενικό Λύκειο Αθήνας

Υψηλή κατανάλωση οσπρίων Υψηλή κατανάλωση δημητριακών Μέτρια κατανάλωση γάλακτος και γαλακτοκομικών. 57ο Γενικό Λύκειο Αθήνας Υψηλή κατανάλωση οσπρίων Υψηλή κατανάλωση δημητριακών Μέτρια κατανάλωση γάλακτος και γαλακτοκομικών Υψηλή κατανάλωση οσπρίων. Χάρη στην υψηλή περιεκτικότητά τους σε πρωτεΐνες και φυσικά λόγω της χαμηλής

Διαβάστε περισσότερα

Ένας από τους δομικούς λίθους της ποιοτικής προπόνησης είναι η καλή διατροφή. Κάθε κολυμβητής και κάθε γονέας κολυμβητή πρέπει να γνωρίζει ότι:

Ένας από τους δομικούς λίθους της ποιοτικής προπόνησης είναι η καλή διατροφή. Κάθε κολυμβητής και κάθε γονέας κολυμβητή πρέπει να γνωρίζει ότι: ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Στο τμήμα αυτό θα παρατεθεί σειρά άρθρων που αφορούν τη διατροφή των κολυμβητών. Τα άρθρα αυτά προέρχονται από έγκυρες πηγές, οι οποίες και αναφέρονται. ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΓΙΑ ΚΟΛΥΜΒΗΤΕΣ Από την

Διαβάστε περισσότερα

Υδατάνθρακες: σύνθετο και μπερδεμένο και στους καταναλωτές & επαγγελματίες υγείας

Υδατάνθρακες: σύνθετο και μπερδεμένο και στους καταναλωτές & επαγγελματίες υγείας Υδατάνθρακες: σύνθετο και μπερδεμένο και στους καταναλωτές & επαγγελματίες υγείας Πλούσιες σε Υδατ/χαμηλές Σύνθετοι υδατάνθρακες σε λίπη δίαιτες Απλές ζάχαρες Δίαιτες χαμηλού GI Χαμηλής γλυκαιμικής δόσης

Διαβάστε περισσότερα

TAEKWONDO & ΔΙΑΤΡΟΦΗ

TAEKWONDO & ΔΙΑΤΡΟΦΗ TAEKWONDO & ΔΙΑΤΡΟΦΗ Εργασία της Ειρήνης Καλλιντεράκη Μαθήτρια Τ.Α.Δ. - 2 ο Γυμνάσιο Αργυρούπολης Αθλήτρια Α.Σ. ΑΙΑΝΤΑ Αγ. Δημητρίου ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΟΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΑΘΛΗΜΑΤΟΣ Το Taekwondo είναι μία

Διαβάστε περισσότερα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΗΣ ΜΚ 0501, Διάλεξη 13η Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Τρώει το παιδί σας σωστά;

Τρώει το παιδί σας σωστά; Τρώει το παιδί σας σωστά; Προσφορά σε συνεργασία µε την εταιρεία Iakovos Photiades Foodstuff Suppliers Ltd Τα θεμέλια για την υγεία του παιδιού σας αρχίζουν από την καλή διατροφή Η καλή διατροφή δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα

6,8,15/10/10 Γεωργία Τσιάππα, Κλινική Παιδιατρική ιαιτολόγος 2

6,8,15/10/10 Γεωργία Τσιάππα, Κλινική Παιδιατρική ιαιτολόγος 2 Τύπου Ι (ινσουλινοεξαρτώμενος) Τύπου ΙΙ (μη ινσουλινοεξαρτώμενος) Γεωργία Τσιάππα Κλινική Παιδιατρική Διαιτολόγος Νοσοκομείο Αρχ. Μακάριος ΙΙΙ MODY (maturity onset diabetes in the young διαβήτης ενηλίκων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ»

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΣΧΕΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ Πρόληψη εμφάνισης νοσημάτων Θεραπεία ασθενών στο χώρο του νοσοκομείου

Διαβάστε περισσότερα

Μικρές απολαύσεις για κάθε ώρα!

Μικρές απολαύσεις για κάθε ώρα! Μικρές απολαύσεις για κάθε ώρα! Μικρές απολαύσεις για κάθε ώρα! Νέα εποχή, νέο ξεκίνημα! Φέτος οι μέρες μας θα είναι γεμάτες με οικογενειακές στιγμές, βόλτες με φίλους και καινούργιες προκλήσεις. Γι αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή ινσουλινοεξαρτώμενων ατόμων νεαρής ηλικίας

Διατροφή ινσουλινοεξαρτώμενων ατόμων νεαρής ηλικίας Διατροφή ινσουλινοεξαρτώμενων ατόμων νεαρής ηλικίας!φη Ευστρατίου Διαιτολόγος Επιστημονική συνεργάτης Δ Παιδιατρικής Κλινικής ΑΠΘ Ιατρείο Παιδιών και Εφήβων με Διαβήτη Νοσοκομείο Παπαγεωργίου Θεσ/νίκης

Διαβάστε περισσότερα

Diabetes_ protect our future.mp4

Diabetes_ protect our future.mp4 Diabetes_ protect our future.mp4 14/11 Γενέθλια του νομπελίστα γιατρού Φρέντερικ Μπάντινγκ 1991 από τη Διεθνή Ομοσπονδία για το Διαβήτη 2007:επίσημη Ημέρα από τα Ηνωμένα Έθνη Θέμα 2009 2013: Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΝΟΣΟΣ ΧΡΗΣΤΟΥΔΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟΥ

ΥΠΟΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΝΟΣΟΣ ΧΡΗΣΤΟΥΔΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟΥ ΥΠΟΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΝΟΣΟΣ ΧΡΗΣΤΟΥΔΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟΥ ΥΠΟΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ 30 ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΜΑΣ ΣΥΜΒΑΙΝΟΥΝ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΤΡΑΓΙΚΑ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ 1) ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Τι είναι ο διαβήτης;

ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Τι είναι ο διαβήτης; ΔΙΑΒΗΤΗΣ Τι είναι ο διαβήτης; Ο Διαβήτης είναι µια διαταραχή που χαρακτηρίζεται από υψηλά επίπεδα γλυκόζης στο αίµα (υπεργλυκαιµία). Ο Παγκόσµιος Οργανισµός Υγείας (WHO ή ΠΟΥ) καθορίζει ότι ο διαβήτης

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κ. Ελένη Κοκκίνου Σχολικό Έτος: 2012-2013

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΝΗΣΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΣΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑΣ

ΟΙ ΝΗΣΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΣΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑΣ ΟΙ ΝΗΣΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΣΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΛΑΜΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012 2013 ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ ΣΚΑΜΑΓΚΟΥΛΗΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΦΥΤΙΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ανίχνευση Λιπών Πρωτεϊνών Αμύλου στα τρόφιμα

Ανίχνευση Λιπών Πρωτεϊνών Αμύλου στα τρόφιμα Ανίχνευση Λιπών Πρωτεϊνών Αμύλου στα τρόφιμα Τρόφιμα με λιπίδια Τρόφιμα με πρωτεΐνες Τρόφιμα με υδατάνθρακες Α Γυμνασίου Κεφάλαιο 2 Ενότητα 2.4 Σελ. 45-47 1 Εισαγωγή Πρωτεΐνες Η ονομασία πρωτεΐνες προέρχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ. Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας, Ph.D.

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ. Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας, Ph.D. ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας, Ph.D. Τι είναι σακχαρώδης διαβήτης; Παθοφυσιολογική κατάσταση η οποία χαρακτηρίζεται από αυξημένη συγκέντρωση σακχάρου στο αίμα Καμπύλη σακχάρου (75

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης στα παιδιά

Σακχαρώδης Διαβήτης στα παιδιά Σακχαρώδης Διαβήτης στα παιδιά ΣΤΕΛΙΟΣ ΤΙΓΚΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ & ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Ιατρικά θέματα γιά εκπαιδευτικούς Αμφιθέατρο Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Ιωαννίνων Σάββατο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΝΕΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΦΑΡΜΑΚΑ

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΝΕΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΦΑΡΜΑΚΑ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΝΕΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΦΑΡΜΑΚΑ Γκουτζελίκα Ιωάννα Κλινικός διαιτολόγοςδιατροφολόγος Προϊσταμένη Τμ. Διατροφής Γ.Ν.Θ «Άγιος Παύλος» Δεν υπάρχει σύγκρουση συμφερόντων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΜΙΚΡΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΗΜΕΡΑ ΧΤΙΖΟΥΝ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΜΙΑΣ ΖΩΗΣ..

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΜΙΚΡΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΗΜΕΡΑ ΧΤΙΖΟΥΝ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΜΙΑΣ ΖΩΗΣ.. ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΜΙΚΡΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΗΜΕΡΑ ΧΤΙΖΟΥΝ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΜΙΑΣ ΖΩΗΣ.. Γνωρίζοντας τις ομάδες τροφίμων μέσω της πυραμίδας... Τα τρόφιμα τα οποία καταναλώνουμε και κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

1. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΚΟΠΟΥ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

1. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΚΟΠΟΥ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Έρευνα σχετικά με τις θερμίδες και τα συντηρητικά τροφίμων ευρείας κατανάλωσης, την αναγραφή τους στις συσκευασίες καθώς και παρατηρήσεις και συμπεράσματα από την έρευνα. Αλεξάνδρα Κατωπόδη Θεοδώρα Μπούτση

Διαβάστε περισσότερα

Τί είναι η φαινυλκετονουρία?

Τί είναι η φαινυλκετονουρία? Οι παρακάτω πληροφορίες σκοπό έχουν να σας βοηθήσουν να καταλάβετε τη δίαιτα του φαινυλκετονουρικού παιδιού, ώστε να είστε περισσότερο σίγουροι και λιγότερο αγχωμένοι εσείς και οι γονείς όταν το παιδί

Διαβάστε περισσότερα

Διαιτητικές οδηγίες για το ΣΔ. Κατευθυντήριες οδηγίες για τη Διαχείριση του Διαβητικού Ασθενούς

Διαιτητικές οδηγίες για το ΣΔ. Κατευθυντήριες οδηγίες για τη Διαχείριση του Διαβητικού Ασθενούς ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΙ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΟΙ ΟΠΟΙΟΙ ΚΑΘΟΡΙΖΟΥΝ ΤΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΤΡΙΤΗΣ ΚΑΙ ΤΕΤΑΡΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 Αναστάσιος Κουτσοβασίλης, Μαρία

Διαβάστε περισσότερα

Από βιολογικής άποψης, μας ενδιαφέρουν τα σάκχαρα που χωρίζονται στους:

Από βιολογικής άποψης, μας ενδιαφέρουν τα σάκχαρα που χωρίζονται στους: Από βιολογικής άποψης, μας ενδιαφέρουν τα σάκχαρα που χωρίζονται στους: Μονοσακχαρίτες γλυκόζη, φρουκτόζη Δισακχαρίτες σακχαρόζη, μαλτόζη, λακτόζη Ολιγοσακχαρίτες καλαμοσάκχαρο Πολυσακχαρίτες άμυλο, κυτταρίνη,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ. Μαρία Σκουρολιάκου, PhD

ΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ. Μαρία Σκουρολιάκου, PhD ΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗ Η ΚΑΤΑΛΛΗΛΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ Μαρία Σκουρολιάκου, PhD Επίκουρη Καθηγήτρια Χαροκοπείου Πανεπιστηµίου ιαβήτης Ελλάδα: 1,000,000 ασθενείς Αδιάγνωστοι? Παγκοσµίως µια από τις κυριότερες

Διαβάστε περισσότερα

g w w n lf o o d p l a.h d a.g

g w w n lf o o d p l a.h d a.g g w. or w w coo n lf o o d p l a et. ww w.efa d.o.eufic.org w ww w ww.h d a.g r rg Θυμάσαι πώς ήταν όταν μάθαινες ποδήλατο; Το πιο σημαντικό ήταν να μάθεις να κρατάς ισορροπία. Όταν κρατούσες ισορροπία,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΡΟΙ ωφέλιμοι για την ΥΓΕΙΑ ΜΑΣ

ΣΠΟΡΟΙ ωφέλιμοι για την ΥΓΕΙΑ ΜΑΣ ΣΠΟΡΟΙ ωφέλιμοι για την ΥΓΕΙΑ ΜΑΣ ΣΟΥΣΑΜΙ Το σουσάμι αποτελεί φυτικής προέλευσης τρόφιμο, που περιέχει υψηλής βιολογικής αξίας φυτικές πρωτεΐνες. Είναι πλούσιο σε αμινοξέα όπως η μεθειονίνη, η τρυπτοφάνη,

Διαβάστε περισσότερα

Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2

Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2 Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2 Ελένη Αθανασιάδου, Κωνσταντίνος Παλέτας, Μαρία Σαρηγιάννη, Πασχάλης Πάσχος, Ελένη Μπεκιάρη, Απόστολος Τσάπας Β Παθολογική Κλινική,

Διαβάστε περισσότερα

Αλέξανδρος Λαζαρίδης Καθηγητής Φυσικής Αγωγής MSc Διατροφή και Άσκηση

Αλέξανδρος Λαζαρίδης Καθηγητής Φυσικής Αγωγής MSc Διατροφή και Άσκηση Αλέξανδρος Λαζαρίδης Καθηγητής Φυσικής Αγωγής MSc Διατροφή και Άσκηση Σημειώσεις για τη σχολή προπονητών-ριών Αθήνας Γ κατηγορίας Ενόργανης, Ρυθμικής Γυμναστικής & Τραμπολίνο (2014) O πρωταρχικός ρόλος

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτεΐνες (proteins) Υδατάνθρακες (carbohydrates) 13/7/2015. Ομάδες Τροφίμων (food groups) Θρεπτικά συστατικά (nutrients)

Πρωτεΐνες (proteins) Υδατάνθρακες (carbohydrates) 13/7/2015. Ομάδες Τροφίμων (food groups) Θρεπτικά συστατικά (nutrients) Ομάδες Τροφίμων (food groups) Προληπτική Ιατρική και Δημόσια Υγεία 8 η Υποχρεωτική Άσκηση Επιλογής Διατροφή στη Δημόσια Υγεία Ανδρονίκη Νάσκα, Αναπλ. Καθηγήτρια Υγιεινής και Επιδημιολογίας Δημητριακά και

Διαβάστε περισσότερα

Καλοκαίρι και δίαιτα; Πώς θα τα καταφέρω χωρίς να πάρω κιλά;

Καλοκαίρι και δίαιτα; Πώς θα τα καταφέρω χωρίς να πάρω κιλά; Καλοκαίρι και δίαιτα; Πώς θα τα καταφέρω χωρίς να πάρω κιλά; Κατερίνα Πέλκα BSc (Honrs) Κλινικός Διαιτολόγος Διατροφολόγος Τομεάρχης Διαιτητικής ΙΙΕΚ ΞΥΝΗ pelka@logodiatrofis.gr Οι διακοπές είναι αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ» ΘΕΜΑ : «Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ»

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ» ΘΕΜΑ : «Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ» - 1 - ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ» ΘΕΜΑ : «Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ» Ο άνθρωπος προσλαμβάνει από το περιβάλλον του τροφές σε στερεά και υγρή μορφή. Τις επεξεργάζεται και ένα μέρος αυτών το παρακρατεί ενώ το υπόλοιπο

Διαβάστε περισσότερα

Τόνια Μαχαίρα MSc Sports Nutrition. Διαιτολόγος ΠΑΕ Παναθηναϊκού

Τόνια Μαχαίρα MSc Sports Nutrition. Διαιτολόγος ΠΑΕ Παναθηναϊκού Τόνια Μαχαίρα MSc Sports Nutrition Διαιτολόγος ΠΑΕ Παναθηναϊκού Διατροφή Γενετική Ύπνος Δεξιότητες Απόδοση Προπόνηση Εξαρτήματα Ψυχολογία Σωστή διατροφή Υγιή ανάπτυξη Διατήρηση ιδανικού σωματικού βάρους

Διαβάστε περισσότερα

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Μακροχρόνια επιστημονική έρευνα έχει αποδείξει ότι πολλά από

Διαβάστε περισσότερα

Συμπεριλάβετε στο καθημερινό σας διαιτολόγιο τροφές πλούσιες σε φυτιι,ές ίνες

Συμπεριλάβετε στο καθημερινό σας διαιτολόγιο τροφές πλούσιες σε φυτιι,ές ίνες Η ΣΩΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΘΕΜΕΛΙΟ ΓΙΑ ΜΙΑ ΖΩΗ Το πρόβλημα της παραπληροφόρησης στο θέμα της διατροφής είναι μεγάλο και τις περισσότερες φορές οδηγεί σε λανθασμένες εmλογές και εκτιμήσεις. Ένα στοιχείο που θα πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

Για την υγεία της καρδιάς μας

Για την υγεία της καρδιάς μας Για την υγεία της καρδιάς μας Ο καρδιαγγειακός κίνδυνος επηρεάζει όλες τις ηλικίες, άνδρες και γυναίκες και όλες τις κοινωνικές ομάδες και βέβαια αποτελεί ένα μύθο ότι πλήττει μόνο ηλικιωμένους, άνδρες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΕΙΝΑΙ OΜΩΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ; Οι άνθρωποι όπως όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί έχουν ανάγκη από τροφή και νερό, για να μεγαλώσουν σωστά.

ΤΙ ΕΙΝΑΙ OΜΩΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ; Οι άνθρωποι όπως όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί έχουν ανάγκη από τροφή και νερό, για να μεγαλώσουν σωστά. ΔΙΑΤΡΟΦΗ Γ 2 ΤΙ ΕΙΝΑΙ OΜΩΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ; Οι άνθρωποι όπως όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί έχουν ανάγκη από τροφή και νερό, για να μεγαλώσουν σωστά. λάδι Στη διατροφή εμπλέκονται οι γονείς, τα παιδιά, οι μάγειροι

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή & εγκυμοσύνη. Νικ. Α. Βιτωράτος, MD Β Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Δ/ντής: Καθηγητής Γ.Κ.

Διατροφή & εγκυμοσύνη. Νικ. Α. Βιτωράτος, MD Β Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Δ/ντής: Καθηγητής Γ.Κ. Διατροφή & εγκυμοσύνη Νικ. Α. Βιτωράτος, MD Β Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Δ/ντής: Καθηγητής Γ.Κ. Κρεατσάς Κύρια χαρακτηριστικά της διατροφής Η διατροφή στη διάρκεια της εγκυμοσύνης

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου. Ενημέρωση & Πρόληψη

Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου. Ενημέρωση & Πρόληψη Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Ενημέρωση & Πρόληψη Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Μεταβολικό Σύνδρομο Παχυσαρκία Υπερλιπιδιαμία Υπέρταση Σακχαρώδης Διαβήτης Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Μεταβολικό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 4 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Η σημασία των φρούτων και των λαχανικών ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 4 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Η σημασία των φρούτων και των λαχανικών ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΕ ΕΥΠΑΘΕΙΣ ΟΜΑΔΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΤΆ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ ΜΑΘΗΜΑ 4 ο Η σημασία των φρούτων

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπημένη διατροφή. της αναλογίας της μέσης προς τους. Κλασσική Πυραμίδα τροφών. Πυραμίδες Τροφών. Κατανομή λίπους και χρόνιες παθήσεις

Ισορροπημένη διατροφή. της αναλογίας της μέσης προς τους. Κλασσική Πυραμίδα τροφών. Πυραμίδες Τροφών. Κατανομή λίπους και χρόνιες παθήσεις Άσκηση και διατροφή στην πρόληψη και αντιμετώπιση ασθενειών Ισορροπημένη διατροφή Κατανομή λίπους και χρόνιες παθήσεις Ο τρόπος εναπόθεσης του σωματικού λίπους έχει αποδειχτεί τελευταία πως αποτελεί ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΟΦΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ/ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ

ΙΑΤΡΟΦΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ/ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΙΑΤΡΟΦΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ/ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Μαρία Μπασκίνη-Αρσένη, MSc, RD Κλινική ιαιτολόγος, Ειδική ιατροφολόγος Εσπερινό Λύκειο Αµπελοκήπων 11 εκεµβρίου 2014 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγευμα: Μια απαραίτητη και υγιεινή συνήθεια

Πρόγευμα: Μια απαραίτητη και υγιεινή συνήθεια Πρόγευμα: Μια απαραίτητη και υγιεινή συνήθεια www.cydadiet.org www.iph.com.cy Προσφορά Συνδέσμου Διαιτολόγων και Διατροφολόγων Κύπρου σε συνεργασία με την εταιρεία Iacovos Photiades Foodstuff Suppliers

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ

ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ Η ΣΥΝΕΧΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΠΙΒΑΛΛΕΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΕΣ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ Τα παιδιά ρυθμίζουν τη λήψη τροφής έτσι ώστε να ταιριάζει με τις σωματικές ανάγκες σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 1 ο. Οι διατροφικές ανάγκες των παιδιών ΓΕΩΠΟΝΙΚΟΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. 1.1 Ανακαλύπτοντας τις διατροφικές ανάγκες

ΜΑΘΗΜΑ 1 ο. Οι διατροφικές ανάγκες των παιδιών ΓΕΩΠΟΝΙΚΟΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. 1.1 Ανακαλύπτοντας τις διατροφικές ανάγκες ΓΕΩΠΟΝΙΚΟΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΕ ΕΥΠΑΘΕΙΣ ΟΜΑ ΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΤΆ ΤΗ ΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ ΜΑΘΗΜΑ 1 ο Οι διατροφικές ανάγκες των

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της διατροφής στην πρόληψη και αντιμετώπιση του Σακχαρώδη Διαβήτη

Ο ρόλος της διατροφής στην πρόληψη και αντιμετώπιση του Σακχαρώδη Διαβήτη ΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ Δ.Ε.Β.Ε. ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Σακχαρώδης Διαβήτης. Ένα σύγχρονο πρόβλημα- Νέες λύσεις. Θεσσαλονίκη, 14 Νοεμβρίου 2015 Ο ρόλος της διατροφής στην πρόληψη και αντιμετώπιση του Σακχαρώδη Διαβήτη Παρθένα

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή και Σακχαρώδης Διαβήτης: Η θέση της Κορινθιακής σταφίδας στη διατροφή ασθενών με Σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2

Διατροφή και Σακχαρώδης Διαβήτης: Η θέση της Κορινθιακής σταφίδας στη διατροφή ασθενών με Σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 Διατροφή και Σακχαρώδης Διαβήτης: Η θέση της Κορινθιακής σταφίδας στη διατροφή ασθενών με Σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 Νικόλαος Τεντολούρης Αναπληρωτής Καθηγητής Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ Αθήνα, 2014 1 Σκοπός της

Διαβάστε περισσότερα

Η νοστιμιά της άνοιξης

Η νοστιμιά της άνοιξης 2 ΜΑΡ/ ΔΕΥΤΕΡΑ Αρακάς με λαχανικά 1. Καθαρίζετε τον αρακά και τον πλένετε. 2. Σοτάρετε το κρεμμύδι στο ελαιόλαδο και όταν γίνει διάφανο προσθέτετε τον αρακά. Τον σοτάρετε για λίγο. 3. Ρίχνετε στην κατσαρόλα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ Παγκύπρια Μέρα Διατροφής 10-5-2009 Ποικιλία - Μέτρο Ισορροπία στην Διατροφή Η Παγκύπρια μέρα Διατροφής που γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 10/5 (από το 2008) φέτος είναι αφιερωμένη στις βασικές αρχές της διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ. 2 ο ΓΕΛ. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Β3 Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ 2013-2014 ΜΑΘΗΤΕΣ ΕΛΕΝΗ ΤΑΤΑΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΤΕΦΑΝΙΔΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΣΠΑΡΟΠΟΥΛΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΙΣΜΑΝΙΔΗΣ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ. 2 ο ΓΕΛ. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Β3 Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ 2013-2014 ΜΑΘΗΤΕΣ ΕΛΕΝΗ ΤΑΤΑΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΤΕΦΑΝΙΔΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΣΠΑΡΟΠΟΥΛΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΙΣΜΑΝΙΔΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ 2 ο ΓΕΛ. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Β3 Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ 2013-2014 ΜΑΘΗΤΕΣ ΕΛΕΝΗ ΤΑΤΑΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΤΕΦΑΝΙΔΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΣΠΑΡΟΠΟΥΛΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΙΣΜΑΝΙΔΗΣ 1 Η διατροφή κατά την εφηβική ηλικία έχει ιδιαίτερη

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Προστάτεψε την καρδία σου Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Καρδιοαγγειακές παθήσεις και γυναικείο φύλο Εισαγωγή Οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν σε παγκόσμιο επίπεδο την κυριότερη αιτία θανάτου στο γυναικείο

Διαβάστε περισσότερα

Μπάρες Πρωτεΐνης Ροφήματα Πρωτεΐνης

Μπάρες Πρωτεΐνης Ροφήματα Πρωτεΐνης ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΠΡΩΤΕΪΝΗΣ ΠΗΓΕΣ ΠΡΩΤΕΪΝΗΣ Μπάρες Πρωτεΐνης Ροφήματα Πρωτεΐνης 2 ΛΑΒΕΤΕ ΤΗΝ ΠΡΩΤΕΪΝΗ ΠΟΥ ΧΡΕΙΑΖΕΣΤΕ ΟΛΗ ΗΜΕΡΑ 7 πμ Πρωινό 19 g 10 πμ Σνακ 10 g 12 μμ Μεσημεριανό 19-25 g 4 μμ Σνακ 15 g 7 μμ Βραδινό

Διαβάστε περισσότερα

Η Πυραμίδα της Υγιεινής Διατροφής

Η Πυραμίδα της Υγιεινής Διατροφής Η Πυραμίδα της Υγιεινής Διατροφής Η Πυραμίδα Υγιεινής Διατροφής είναι ένας απλός, εικονικός τρόπος για να κατανοήσει κανείς πώς να τρέφεται σωστά σε καθημερινή βάση. Η εικονική αναπαράσταση βοηθά στο να

Διαβάστε περισσότερα

Tel :+30 211 40 93 230 Fax: +30 211 40 93 230 Email: info@worldcapital.gr Web: www.worldcapital.gr

Tel :+30 211 40 93 230 Fax: +30 211 40 93 230 Email: info@worldcapital.gr Web: www.worldcapital.gr Tel :+30 211 40 93 230 Fax: +30 211 40 93 230 Email: info@worldcapital.gr Web: www.worldcapital.gr ------ Χυμοί & Νέκταρ Royal Berry ------- Οι χυμοί και τα νέκταρ Royal Berry αποτελούν μια νέα καινοτόμα

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτική άσκηση στη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων Πολιτικής Υγείας

Πρακτική άσκηση στη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων Πολιτικής Υγείας DEPARTMENT OF HYGIENE AND EPIDEMIOLOGY Πρακτική άσκηση στη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων Πολιτικής Υγείας Κώστας Τσιλίδης, ktsilidi@cc.uoi.gr http://users.uoi.gr/ktsilidi/teaching Προβλήματα 1. Κυκλοφορία

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τρόφιμα και μαγειρική

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τρόφιμα και μαγειρική Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τρόφιμα και μαγειρική Ενότητα: ιατροφή (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Α1, Α2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα: 1 υπολογιστής

Διαβάστε περισσότερα

PROJECT. Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας. Ελαιόλαδο και υγεία

PROJECT. Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας. Ελαιόλαδο και υγεία ΜΕΛΗ ΟΜΑΔΑΣ: Γιώργος Δερμιτζάκης Δημήτρης Δημητρουλόπουλος Έλενα Ξενάκη Μαργαρίτα Χατζοπούλου PROJECT Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας Ελαιόλαδο και υγεία ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Λαγουτάρη Ελένη Σούσου

Διαβάστε περισσότερα

PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Oι υδατάνθρακες αποτελούν την τάξη των θρεπτικών υλών που βρίσκεται σε μεγάλες ποσότητες στη φύση και στα

PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Oι υδατάνθρακες αποτελούν την τάξη των θρεπτικών υλών που βρίσκεται σε μεγάλες ποσότητες στη φύση και στα PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Oι υδατάνθρακες αποτελούν την τάξη των θρεπτικών υλών που βρίσκεται σε μεγάλες ποσότητες στη φύση και στα περισσότερα τρόφιμα. Ζάχαρη Κρέμες, σοκολάτες Αλεύρι, δημητριακά

Διαβάστε περισσότερα

«Μεσογειακή δίαιτα και υγεία»

«Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» «Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» «Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» Μερόπη Κοντογιάννη Επίκουρη Καθηγήτρια Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας Διατροφής ρ ήμ Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Μεσογειακή δίαιτα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΙΤΑ Φυσικά, πείνοντας νερό από μόνο του δεν πρόκειται να σας βοηθήσει να χάσετε βάρος. Αν επιθυμείτε να χάσετε βάρος σταδιακά και σίγουρα, το να τρώτε και να πίνετε νερό με το σωστό τρόπο είναι τα δύο

Διαβάστε περισσότερα

Είδη Γιαουρτιού. Ανάλογα με την παρασκευή του διακρίνεται σε: Κανονικό : Παράγεται με όλα του τα συστατικά

Είδη Γιαουρτιού. Ανάλογα με την παρασκευή του διακρίνεται σε: Κανονικό : Παράγεται με όλα του τα συστατικά ΓΕΝΙΚΑ Το γιαούρτι προέρχεται από το αγελαδινό, κατσικίσιο ή πρόβειο γάλα, το οποίο βράζεται και αργότερα, όταν η θερμοκρασία του κατέβει στους 40 50 ο C προστίθεται η μαγιά και αφήνεται να πήξει. Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική Διαιτολόγος Γενικό Νοσοκοµείο Λευκωσίας, Κύπρος. 9 ο Πανελλήννιο Συνέδριο Αθηροσκλήρωσης 28 Φεβρουαρίου 2012 Θεσσαλονίκη

Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική Διαιτολόγος Γενικό Νοσοκοµείο Λευκωσίας, Κύπρος. 9 ο Πανελλήννιο Συνέδριο Αθηροσκλήρωσης 28 Φεβρουαρίου 2012 Θεσσαλονίκη Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική Διαιτολόγος Γενικό Νοσοκοµείο Λευκωσίας, Κύπρος 9 ο Πανελλήννιο Συνέδριο Αθηροσκλήρωσης 28 Φεβρουαρίου 2012 Θεσσαλονίκη «Το κόκκινο κρασί κάνει καλό στην καρδιά» «ΓΑΛΛΙΚΟ ΠΑΡΑΔΟΞΟ»

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Δρ Γεώργιος Ι Κούρτογλου Παθολόγος-Διαβητολόγος Διδάκτωρ Ιατρικής ΑΠΘ Εκρηκτικές διαστάσεις λαμβάνει πλέον ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

Καλοκαιρινές Συνταγές

Καλοκαιρινές Συνταγές Υποδεχόµαστε το καλοκαίρι µε διάθεση για απολαυστικές γεύσεις και γεµίζουµε το τραπέζι µας µε δροσερές συνταγές ΓΙΩΤΗΣ! Χρησιµοποιήστε προϊόντα ΓΙΩΤΗΣ για να φτιάξετε µοναδικές δηµιουργίες! Μπεσαµέλ, Αλεύρι,

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Διαχείριση του διαβήτη σας- εισαγωγή σελίδα 5 Διαβήτης τύπου 1 και 2 σελίδα 6 Επιπλοκές σελίδα 9

Περιεχόμενα. Διαχείριση του διαβήτη σας- εισαγωγή σελίδα 5 Διαβήτης τύπου 1 και 2 σελίδα 6 Επιπλοκές σελίδα 9 Περιεχόμενα Διαχείριση του διαβήτη σας- εισαγωγή σελίδα 5 Διαβήτης τύπου 1 και 2 σελίδα 6 Επιπλοκές σελίδα 9 Χαμηλό σάκχαρο αίματος και υψηλό σάκχαρο αίματος σελίδα 9 Βλάβη στα νεύρα σελίδα 10 Προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα σε δείγμα 215 οικογενειών για τις συνήθειες διατροφής και σωματικής δραστηριότητας παιδιών & γονέων/κηδεμόνων

Έρευνα σε δείγμα 215 οικογενειών για τις συνήθειες διατροφής και σωματικής δραστηριότητας παιδιών & γονέων/κηδεμόνων Έρευνα σε δείγμα 215 οικογενειών για τις συνήθειες διατροφής και σωματικής δραστηριότητας παιδιών & γονέων/κηδεμόνων Πωλ Φαρατζιάν, MSc Διαιτολόγος-διατροφολόγος Υπεύθυνος στατιστικής ανάλυσης & ερμηνείας

Διαβάστε περισσότερα